Сот сараптамасын тағайындау және жүргізу

КІРІСПЕ

1 СОТ САРАПТАМАСЫН ТАҒАЙЫНДАУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ТАКТИКАСЫ

1.1 Тергеу үстінде арнаулы білім қолданудың түсінігі.

2 ӘЙЕЛ ЖӘНЕ ЕРКЕК ЖЫНЫСТЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ.МЕДИЦИНАЛЫҚ САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ЕРЕЖЕЛЕРІ

2.1 ӘЙЕЛ ЖЫНЫСТЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ.МЕДИЦИНАЛЫҚ САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ЕРЕЖЕЛЕРІ

2.2 ЕРКЕК ЖЫНЫСТЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ.МЕДИЦИНАЛЫҚ САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ЕРЕЖЕЛЕРІ

2.3 ДАУЛЫ ЖЫНЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ПЕН ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙҒА БАЙЛАНЫСТЫ САРАПТАМА

3 ЖЫНЫСТЫҚ ҚЫЛМЫСТЫЛЫҚТЫҢ ТУЫНДАУ ФАКТОРЛАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

ҚОСЫМШАЛАР
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Жыныстық қылмыстардың саны жөніндегі мәліметтер,басылымдар алуан түрлі. Мәселен Батыс елдерінде мұндай қылмыстар жалпы орын алып жатқан қылмыстардың 5%, ал Еуроппа елдерінде 1%-н алып жатыр делінген. Ал Қазақстанның 1990-1998 жылдардағы жыныстық қылмыстылық таралымы жалпы тіркелген қылмыстардың 0,8%-н ғана құрайды және де жыныстық қылымыстар Қазақстанда жалпы қылмыстардың ең аз пайызын құрайды сонымен қатар оның өсуі екі талай деп сендірген зерттеушілер.
Алайда бұл жағдайдың нақты таралымын анықтау қиын, себебі орын алып жатқан жыныстық қылмыстардың саны едәуір көп. Мысалы зорлау фактісіне қатысты сәйкестендіріп қарайтын болсақ 1:20 дан 1:100-ге дейін деп болжауға болады. Жеке сексологиялық клиникаларға қаралған жағдайлармен сол тәріздес тағайындалған сараптамалардың ара қатынасын сәйкестендіре келе яғни тіркелген/жасалған жыныстық қылмыстар педофилия жағдайында - 1:15, зорлау жағдайында – 1:60, эксгибиционизм жағдайында 1:85 орын алып жатыр.
Әлемдегі орын алып жатқан жыныстық қылмыстардың динамикасы жайлы пікірлер сан түрлі. Бірқатар зерттеушілер, осы қылмыс түрінің динамикасына, порнографияның сексуалдық мінез-құлыққа әсерінің үлесі тиеді деп ескереді. Осы сауалды зерттеуге құрылған арнайы комисия, порнографиялық басылымдардың өсуі жыныстық қылмыстардың деңгейін төмендетуге өз әсерін тигізеді, деп ескереді. Әрине, мұндай ғылыми шешімдер Үкіметтің порнографиялық басылымдарға наразылық ұстанымына өзінің кері әсерін тигізбей қоймайды. Басқа зерттеу жұмыстарына көз жүгіртсек, мұндай порнографиялық өнімдердің көлемінің өсуі, жыныстық қылмыстардың деңгейінің төмендеуіне емес, олардың тек сипаттық өзгеруіне әкеп соғады, өз кезегінде белгілі бір жыныстық қылмыстардың сандық көрсеткіштерінің өзгеруі ықтимал. Мысалы, порнографияның кәмелетке толмағандарды азғындыру әрекеттері санына әсерін тигізгенін ескере кеткеніміз жөн.
Зерттеулеріміздің көрсеткіштеріне қарасақ, соңғы 15 жыл ішінде педофилия әрекеттеріне қатысты жүргізілген сот-медицина сараптамаларының саны күрт өсті, сол мезетте қан араласу істеріне қатысты тағайындалған сараптамалар саны төмендеді. Әрине мұндай сараптамаларды жыныстық қылмыстардың абсолютті объективті динамикасының критериі ретінде қолдана алмаймыз, себебі жыныстық қылмыстардың көрсеткіштері мұндай сараптамалармен анықталмайды.
Кеңес дәуірінен бастап бүгінге дейін жарық көрген қылмыстық заңдардың баршасында зорлау, азғындық әрекеттер, еркек аралық қатынастар сияқты жыныстық қылмыстар үшін жаза қолдану бәріне мәлім. Ал осы зорлау деген сөзге тоқталып, түсінік беріп, ашып өтсек.
1. Блюмин И.Г. Судебно-медицинская экспертиза половых состояний мужчин. – Москва:ЦИУВ,1967.
2. Блюмин И.Г. Материалы к экспертизе половых состояний. – Москва:Автореф.дис.канд.,1970.
3. Дынкина И.З. Классификация убийств на сексуальной почве. – В кн.: Материалы к IX научной конференции молодых специалистов, Ленинград.,1966.
4. Дынкина И.З. Квопросу о механизме повреждения девственной плевы и промежности при преступлениях,связанных с нарушением половой неприкосновенности. – В кн.:Вопросы судебной медицины. Саратов.Вып.4.,1969.
5. Дынкина И.З. Методичесские указания судебно медицинской экспертизе трупов женщин в случаях лишения их жизни на сексуальной почве.Ленинград,1970.
6. Исаев Д.Н., Каган В.Е. Половые роли и девиантное поведение. – В кн.:Тезисы докладов VII Междунар.симпозиума детских психиатров социалистических стран. Москва.,1986.
7. Кузнецов П.А. Судебно-медицинская характеристика повреждений тела у потерпевших по делам об изнасиловании. – В кн.: Вопросы судебной медицины и криминалистики.Вып.4.Горький,1972.
8. Кузнецов П.А. К методике проведения седебно-медицинской экспертизы потерпевших по делам о половых преступлениях. Тезисы докладов к научно-практической конференции. Чебоксары, Горький, 1980.
9. Микиртумов Б.Е. К вопросу об острых невротических реакциях у детей в результате насильственных (педофильных) действий. – Сед.мед.экспертиза, 1979.
10. Нахуров А. Нарушение сексуального поведения:судебно-психиатрический аспект.Москва,1988.
11. Позднякова С.П. Клиничесские и социальные характеристики лиц обвиняемых в совершений половых преступлений. – Суд.мед.экспертиза.1972.
12. Шалаев Н.Г. Седебно-медицинскпя экспертиза подозреваемых в половых преступлениях.Автореф.дис.докт.Горький,1966.
13. Яковлев Я.М. Седебная экспертиза при расследований половых преступлений.Душанбе:Ирфон,1966.
14. Яковлев Я.М. Половые преступления. Душанбе,1969.
15. Громов А.П. Сот-медицинасы бойынша дәрістер курсы. Мәскеу,1970.
16. Сот-медицинасы (редакциясын басқарған В.М. Смольянова), Мәскеу,1975.
17. Мәйіттің сот-медициналық сараптамасы (редакциясын басқарған А.П. Громов пен А.В. Капустина).
18. Протасевич А.А. Сот сараптамасы. Иркутск, 1999.
19. Сот-медицинасы бойынша оқу құралы (редакциясын басқарған В.В. Томилин мен Г.А. Пашинян).
20. Әйел және еркек жынысты тұлғалардың жыныстық жағдайларының сот-медициналық сараптамаларын ұйымдастыру және жүргізу ережелері. Дайындаған ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің сот медицинасы орталығының мамандары. Алматы,2006.
21. Збигнев С. Судебная сексолгия. Полша,1991.
22. Қарагубенов Қ.Д. Сот-медицина сараптамасы. Алматы,1996.
23. Іс материалдары бойынша сот-медицина сараптамасы. Редакциялаған проф. А.П.Загрядская. Горький, 1973.
24. Материалы научных трудов судебных медиков Казахстана. Алматы,1980.
25. Трегубов С.Л. Методика и практика судебно-медицинской экспертизы трудоспособности. Москва,1960.
26. Судебная медицина. Редакциялаған проф. В.И. Прозоровский. Москва,1968.
27. Смольянинов В.М., Татиев К.И., Червяков В.Ф. Судебная медицина. Москва,1961.
28. Райский М.И. Судебная медицина .Москва,1953.
29. Попов Н.В. Судебная медицина. Москва,1950.
30. Концевич И.А. Судебно-медицинские аспекты врачебной практики. Киев,1974.
31. Козлов В.В. Основы экспертной оценки тяжести телесных повреждений. Саратов,1968.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ  МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Заң факультеті
Криминалистика және сот ... ... ... ... 4 курс студенті ... ... ... ... ... Доцент
Норма бақылаушы
Кафедра меңгерушісінің
рұқсатымен қорғауға
жіберілді з.ғ.д., Профессор ... ... 2009 ... СОТ ... ... ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ТАКТИКАСЫ
1.1 Тергеу үстінде арнаулы білім ... ... ӘЙЕЛ ЖӘНЕ ... ... ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ-
МЕДИЦИНАЛЫҚ САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ... ... ӘЙЕЛ ... ... ... ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ-МЕДИЦИНАЛЫҚ
САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
2.2 ... ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ЖҮРГІЗУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
2.3 ДАУЛЫ ЖЫНЫСТЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ ПЕН ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙҒА БАЙЛАНЫСТЫ
САРАПТАМА
3 ... ... ... ФАКТОРЛАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
ҚОСЫМШАЛАР
Кіріспе
Зерттеу жұмысының өзектілігі. Жыныстық қылмыстардың саны жөніндегі
мәліметтер,басылымдар алуан түрлі. Мәселен Батыс ... ... ... орын алып жатқан қылмыстардың 5%, ал Еуроппа ... ... алып ... ... Ал ... ... жылдардағы жыныстық
қылмыстылық таралымы жалпы тіркелген қылмыстардың 0,8%-н ғана құрайды
және де жыныстық ... ... ... қылмыстардың ең аз пайызын
құрайды сонымен қатар оның өсуі екі талай деп сендірген зерттеушілер.
Алайда бұл жағдайдың нақты таралымын ... ... ... орын
алып жатқан жыныстық қылмыстардың саны едәуір көп. ... ... ... ... ... ... 1:20 дан 1:100-ге дейін
деп болжауға болады. Жеке сексологиялық клиникаларға ... сол ... ... ... ара ... келе яғни тіркелген/жасалған жыныстық қылмыстар педофилия
жағдайында - 1:15, зорлау жағдайында – 1:60, ... ... орын алып ... орын алып ... ... ... динамикасы жайлы
пікірлер сан түрлі. Бірқатар зерттеушілер, осы қылмыс ... ... ... ... әсерінің үлесі
тиеді деп ескереді. Осы сауалды ... ... ... ... басылымдардың өсуі жыныстық қылмыстардың ... өз ... ... деп ... Әрине, мұндай ғылыми
шешімдер Үкіметтің порнографиялық ... ... ... кері ... тигізбей қоймайды. Басқа зерттеу жұмыстарына көз
жүгіртсек, мұндай ... ... ... ... жыныстық
қылмыстардың деңгейінің төмендеуіне емес, олардың тек сипаттық өзгеруіне
әкеп соғады, өз кезегінде белгілі бір ... ... ... ... ... Мысалы, порнографияның кәмелетке
толмағандарды азғындыру әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... соңғы 15 жыл ішінде
педофилия әрекеттеріне қатысты жүргізілген сот-медицина сараптамаларының
саны күрт өсті, сол мезетте қан ... ... ... ... саны ... ... мұндай сараптамаларды жыныстық
қылмыстардың абсолютті объективті ... ... ... ... ... ... қылмыстардың көрсеткіштері мұндай
сараптамалармен анықталмайды.
Кеңес дәуірінен бастап ... ... ... ... ... баршасында зорлау, азғындық әрекеттер, еркек аралық қатынастар
сияқты жыныстық қылмыстар үшін жаза қолдану бәріне ... Ал осы ... ... ... ... ... ашып өтсек.
Заманауй еліміздің қылмыстық заңдарында күш ... ... ... ... ... пайдалану арқылы әйелмен табиғи немесе
азғындық түрде жыныстық қатынас жасау «зорлау» деп көрсетілген және де ол
жеке адамға ... ... ауыр ... бірі деп ...... ... мойынынан қылғындырып, қолын байлап
күшпен жыныстық қатынасқа мәжбүрлеу немесе түсу зорлау деп ... ... осы ... ... ... ... өліп кетуі,
сол процесстен алынған немесе пайда болған ауыр дене ... ... ... ... ... емес топ болып зорлағандары аз
кездеспейді.
Жоғарыда айтылып кеткендей әйелдің дәрменсіз жағдайын пайдаланып ... көз ... ... Бұл ... ... ... деп, ... индивидуалдық – физикалық ... ... ... ... ... ... ... болмауы,
аурулығы яғни сырқаттығы, кәрілігі, психикалық аурулары кіреді.
Әрине қазіргі заманда бопсалау, кек қайтару, ақша ... ... ... яғни «мені зорлады» немесе «зорламақшы болды» деген
жалған айыптаушылар көптен-көп кездеседі. Осы ... ... ... қорғау органдары арнайы сот-медицина және сот-психиатрия
сараптамасы тағайындайды.
Зорлау – ... ұғым ... ... ... жағдайлардағы,
сараптама жүргізгендегі сот-медицина сарапшысының міндеті ... ... ... ... ... оның ... ... іздерін
табу және әйел үшін қылмыстың медициналық ... – оның ... ... ... ауруының жұғуын бағалау.
Дипломдық жұмыстың пәні – Қазақстан Республикасындағы және ... ... ... ... ... ... байланысты құқықтық қатынастар болып табылады.
Дипломдық жұмыстың объектісі – аталған жұмыстың ... ... ... ... ... сараптамасының белгілі
бір қылмыстық істі шешудегі маңызы, сот-медицина қызметкері ... ... ... ... ... арасындағы қызметтік
және құқықтық қатынастар танылады.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері – елімізде орын алып ... ... ... алу, ... шаралары және оларды ... ... және ... сараптама жүргізу, статистикаға сүйене отырып
сот-медицина сараптамасының құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жүргізу, теориялық және
практикалық тұжырымдарды негіздей келе жыныстық қылмыстарды ашу жолдарына
ұсыныстар жасау.
Дипломдық жұмыстың ... ...... Республикасының
Конституциясы, ҚР Қылмыстық заңдары, отбасы қатынастары аясындағы заң
актілері, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... қаулылары құрайды.
Бітіру жұмысының әдістемелік негізін – жалпы диалектикалық
танымдық әдістермен қатар, ... заңи ... ... ... ... ғылыми әдістер қолданылды. Теориялық негізін
Қазақстандық, Ресейлік, Польшалық тағы басқа ғалым-заңгерлердің, медицина
саласын жетік ... ... ... ... ... ... мен ... статистикалық деректер мен нормативтік
құқықтық ... ... ... ... негізгі мақсаты мен пәніне сай
келеді. ... ... ... үш ... он алты ... және ... әдебиеттер мен нормативтік құқықтық
актілер тізімінен тұрады.
1 СОТ САРАПТАМАСЫН ТАҒАЙЫНДАУ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... қолданудың түсінігі
Құқық қорғау, оның ішінде тергеу органдарының қылмысқа қарсы
жүргізілетін жұмыстарының пәрменділігі және ... ... ... ... ... ... физиканың ғылыми-техникалық басқа
да ғылымдар саласының жетістіктерін кең түрде пайдаланумен ... Ерте ... бері ... ... ... ... ... табу жолында біраз ізденістер жүргізген.
Тергеу әрекеттерінің көбін жүргізу ... ... ... ... бір ... элементтердің болуы мүмкін. Мысалы жауап алу,
тану үшін ... тағы ... да ... ... ... алынған
дәлелдемелерде кейбір субъективті пікірлердің, тұжырымдардың болуы
мүмкін. Осы ... ... ... ... жөніндегі мәліметтерді
арнайы зерттеу, сараптауда ғылыми-техникалық тәсілдер мен ... ... ... ... тұрғыдан алғанда объективті дәлелдемелерді алудың бірден-бір
жолы – ... ... ... ... тәсілдер мен әдістер
қолдану арқылы алуға болады.
Тергеу кезінде ... ... ... екі түрі бар: бірі ... жүргізгенде істің кейбір мән-жайын анықтау үшін арнайы
білімі бар маманды қатыстыру да, екіншісі – сот сараптамасын ... ... атап ... оқиға болған жерді қарауға, ... ... т.б ... ... арнайы жеке құжат жазбайды,
өзінің арнаулы білімін қолдану арқылы анықталған істің мән-жайларын, осы
жөніндегі ... ... ... оның тұжырымды қорытындысы
тергеу әрекеті бойынша тергеушінің жазған ... ... ... сараптама тағайындалғанда арнаулы білімі бар маман-сарапшы өз
мамандығына байланысты сұрақтарын зерттеулер ... ... жеке ... ... ... ... және сот үстінде арнаулы білім
қолданудың екінші түрі – ... ... ... ... ... ... «expertus», яғни білгір,
арнаулы білім, тәжірибе деген сөздерден туындайды, Сондықтан істің кейбір
мән-жайларын анықтау үшін арнаулы ... ... ... тәжірибелерін
жүргізу керек болса сот сараптамасы тағайындалды.
Кейбір заң әдебиетінде сараптама деген терминнің орнына сарапшылық
деген сөз қолданылып жүр. ... ... бұл ... ... ... ... сай ... Жоғарыда айтқандай
экспертизаның мақсаты сараптау емес, арнаулы білім, арнайы әдіс, ... ... ... ... Міне, осыған байланысты сараптама
жүргізу процессін эксперттік зерттеу деп атайды. Осындай зерттеу үстінде
кейбір объектілерді, заттарды, т.б. ... ... ... да тура
келеді, бірақ бұл тергеу әрекетінің негізгі міндеті, жоғарыда айтқандай,
сараптау емес ... ... ... Көп ... ... ... ... әрекеті жүргізіледі және оны сот экспертизасы деп атайды.
Сондықтан сот экспертизасы ... ... ... ... ... ... ... тағайындау, сараптамалық зерттеулер
жүргізудің теориялық және тәжірибелік мәселелерін оқытатын ... ... ... ілім бар.
Жоғарыда көрсеткендей арнаулы білім қолдану керек жағдайда сот-
сараптамасы ... Қай ... ... ... ... ... ... тағайындау керек екендігін тергеуші,
сот, прокурор шешеді. ... ... ... ... ... – ол арнаулы білім деген ұғымға не жататындығын дұрыс
анықтауға ... ... ... ... ... бұл ... әзірге
бір тұжырымға келе қойған жоқ. Кейбір ғалымдар жалпыға ортақ білім ... ... ... ерекшелігі субъективті сипатта болады, ол
ерекшелікті нақты жағдайға байланысты тергеуші ғана ... деп ... ... пікірлес басқа да ғалымдардың арнаулы білімді жалпы
тұрмыстық білім мен жалпыға ... ... ... ... ... болады деген пікірі сендіре қоймайды. Біздің ойымызша «арнаулы
білім» деген ұғым ... мен ... ... ... бар ... ... байланысты. Сондықтан «арнаулы білім», дара ... ... ... ... ... білім алу арқылы ... ... ... шұғылдану үстінде оны толық игерген маман ... ... ... деп ... ... ... ұғымы ретінде ғылым мен техниканың белгілі
бір саласында мәселе шешуге қолайлы жағдай ... ... ... нәтижесінде қалыптасқан білімдер жиынтығын түсіну ... ... ... қатарына құқықтану ғылымы да, ал бұл білімнің иесіне
арнулы құқықытық білім алған маман, заңгер де ... ... ... ... ... тағайындалмайды. Өйткені құқықтық және
қылмыстық іс жүргізуде, сондай-ақ тергеу әрекеттерін ... ... ... ... ... ... бар тергеушінің өзі шеше
алады. Алайда, ... ... ... ... ... ... шешу заңгердің өкілеттілігіне жатпайды. Тек жоғары
білімге қоса арнайы дайындықтан өткен криминалистикалық ... ... ... ... ... ғана ... ... жүргізе
алады. Кейде тергеушінің сарапшылық әзірлігі болуы, бұрын ... ... ... да ... ... ... ... тергеуші арнаулы криминалистикалық мәселелерді өз еркімен
шеше ... ... бір адам әрі ... ... тергеушілік өкілеттікті қатар атқаруына рұқсат етілмейді. Сараптама ... ... ... ... дұрыс шешуде маңызды, нақты деректер
мен жағдайларды анықтау ... ... ... ... ... және ... зерттеуге сарапшы (арнаулы білім
иесі) қатыстырылатын іс жүргізу әрекеті. Сарапшы бейнесі тиісті арнаулы
білімнің көмегімен алдын ала және сот ... ... ... ... ( ... ... ... тергеушінің (соттың)
көз алдына әкеледі. Әр сот сараптамасының өзіндік ерекше зерттеу сипаты
болады. Айталық, сарапшы-криминалист, көп ... ... ... ... қару мен құралды оның сыртқы түрі бойынша бейнелейді.
Сараптамалық бейне мен объектінің өзіндік ерекшелігі ... ... ... мен ... ... жаратылыстану
ғылымы мен техника ғылымының өзара үйлесмділігінің өзіндік әдістемесін
талап етеді. Аталған әдістер мен құралдар, әдетте, зерттелетін ... мен ... ... орай қолданылады. Сот сараптамасы әр-түрлі
негіздеріне қарай жіктеледі және жіктелу деңгейі де әр ... ... мен ... ... ... пайдаланылатын білім:
криминалистикалық, сот-медициналық, сот-психиатриялық, сот-психологиялық,
сот-фармацевтік және фармакологиялық, ... ... ... физика-техникалық, техникалық және технологиялық,
тауартанушылық және тамақ өнімдері, ... ... және ... ... ... ... ӘЙЕЛ ЖӘНЕ ... ЖЫНЫСТЫ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ ЖЫНЫСТЫҚ ЖАҒДАЙЛАРЫНЫҢ СОТ-
МЕДИЦИНАЛЫҚ
САРАПТАМАЛАРЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ
ЖҮРГІЗІУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
2.1 Әйел жынысты тұлғалардың ... ... ... ... қағидалар
1.1. Сот-медициналық сараптамасын Қазақстан заңнамаларына ... ... сай ... бар сот-медициналық сарапшы дәрігер жүргізеді.
Егер сараптаманы жүргізу үшін ... ... ... ... ... онда оны ... ... қатысуымен комиссия түрінде өткізеді.
1.2. Егер жынысты әйел тұлғаның сараптамасын медициналық сарапшы
дәрігердің жалғыз өзі ... оған ... ... ... ... орта ... қызметкері, болмаған жағдайда қандай да болса басқа
орта медицина қазметкері қатысады.
1.3. ... әйел ... ... ... жарық,
жылы, арнайы жабдықталған жайда, әдетте табиғи жарықта өткізеді ... ... ... ... ... жарықта да өткізуге
болады). Сараптаманы өткізуге қажетті жағдай болмаған кездерде, ... ... ... мекемелерінің бейінді құрылымдық бөлімшелерінде
өткізеді.
1.4. Сыртқы және ішкі жыныс мүшелерін тексеруді гинекологиялық
орындықта өткізеді.
1.5. ... ... ... ... ... ... мен жабдықтарды, материалдарды қолданады:
бой өлшегіші, медициналық ... ... ... ... ... ... ... өлшегіші, акушерлік стетоскопты, Симса және ... ... және ... ... шыны ... ... ... заттық және жапқыш ... ... ... ... ... немесе инфрақызыл ... ... ... ... бар шыныларды, ... ... ... ... және ... тексеруге
материалдар алу үшін залалсыздандырылған медициналық ... ... ... ... ... медициналық құралдарды
жұқпасыздандырады, залалсыздандыру алдындағы тазартудан өткізеді, содан
кейін залалсыздандырады. Басқа медициналық бұйымдар ... ... ... ... жеке ... ... ... да құжаттармен жәбірленушінің жеке тұлғасын
анықтайды, егер кәмелетке толмаған болса, оны сараптаманы тағайындаған
адам ... ... ... барысында зертханалық тексеру үшін
материалды ... ... ... алады )қынап ішіндегісін,
жатыр мойнының сыртқы өзегінен, ... ... және т.б. ... ... материалдарды сот-медициналық сараптама
бөлімдеріне сәйкес, мөрленген күйінде, ... ... ... ... қол қойып жібереді. Құжатта жәбірленушінің атын, тегін,
әкесінің атын, жасын; тексеруге жіберілген күйінде материалдың ... ... ... ... ... ... ... сот-
медициналық сарапшы дәрігердің атын, тегін, әкесінің атын көрсетеді.
1.8. Егер қаулыда жәбірленушінің ВИЧ ... сол ... ... ... ... және хламидиозамен
жұқтырылмағанын анықтау туралы сұрақ туса, онда оны ... ... ... ... ... қорытындылары жазба күйінде
сараптама жүргізуші сот-медициналық дәрігерге хабарлау керек және ... ... ... ... кезінде жәбірленуші мен күдіктінің үстіндегі киім
заттар, сараптама ... ... ... ... ... ол
жөнінде сараптаманы тағайындаған адамға немесе органға міндетті түрде
хабарлап, ... ... ... қажеттілігін және ... ... ... жууға болмайтындығын ескертеді.
1.10. Жыныстық жағдайының сот-медициналық сараптамалық нәтижелерін
құжаттағанда мыналарды келтіреді: ... ... ... ... ... мен ... ( Бұл ... егер жәбірленуші сараптама
жүргізуге денсаулық сақтау мекемелеріне барып қаралса), жәбірленушінің
шағымдары, арнайы анамнезінде ... ... ... ... ... ... керек: етеккірдің басталуы, сипаты және етеккірдің
бірінші күнінің уақыты, жыныстық ... ... және ... ... өз еркімен соңғы жыныстық қатынаста болу ... ... ... ... тууы (саны, барысы), туудан кейінгі аурулар,
шығарылымдардың сипаттары, жасалынған операциялар мен аурулар ... ... және т.б. ... ... ... ... ... (жыныстық қатынасқа елігуі, онанизммен
айлалысуы).
1.11. ... ... ... ... сараптаманы
жүргіздің мақсатын байланыста ... ... ... ... ... дене бітімін, толықтығын, бойын, жамбас
өлшемдерін және т.б.;
- денесіндегі жарақаттар: бары, орны, ... ... түрі ... ... жаралар, қанды ісіктер және т.б.) қол-аяқтың,
арқаның, ... ... ... ... ... ... сыртқы
жыныс мүшелерінің санның ішкі беттерінің аумақтарындағы зақымдарға ерекше
көңіл бөлінеді;
- екіншілік жыныстық белгілердің айқындылығы: ... асты ... мен ... үлкен еріндердегі шаштардың өсу сипаты мен
дәрежелері; ... ... даму ... (тік және көлденең
өлшемдері); олардың пішіні мен серпімділігі, емізіктер мен ... ... ... мен ... ... пішіні мен
биіктігі, емшек бездерінен бөлінетін шығарылымдардың бары немесе жоқтығы;
- ... ... ... анатомиялық ерекшеліктері: үлкен және
кіші жыныстық еріндердің күйі, шырышты қабықтарының түсі, ... ... ... ... күйі, шығарылымдардың бары және сипаты, қабыну
үрдістерінің бары мен ... ... ... ... пішіні, биіктігі (негізінен бос шетіне
дейін), ... ... ... ... ... ... ... тығыздық); созылғыштық дәрежесі, (әлсіз, біркелкі, едәуір);
бос жиектердің ... мен күйі ... ... тегіс, бірдей, тісті, ұсақ
бұйратылығын және т.б.); табиғи тесіктердің өлшемдері (диаметрі), егер
бірнеше тесіктер болса: ... саны және ... ... ... бары және орындары, жиектерінің күйі мен оймалардың шекаралары
(пішіні, ... ... ... ... бары, орны, пішіні
(сағат тілі қозғалысының бағыты бойынша) және олардан қан ағу ... ... ұшын ... ... ... бары және айқындылығы;
- артқы өтіс тесігі мен тік ... күйі ( егер ... ... ... өтіс ... ... қарағанда оның пішінін, тік
ішектің шырышты қабығының тесігі мен ... ... ... анықтау (
қан құйылуын, жарылғанын, сызаттарын, жараларын), олардың орындарыншеңбер
бойынша суреттеп жазады (сағат тілі ... ... ... ... ... ... ... немесе сұқ
саусақты вазелинмен майлап, қысқыштардың сипатын, мөлшерін, ... ... үшін тік ... енгізеді. Егер тік ... ... ... ... ... ... ... ректоскопиялық зерттеуге жібереді.
1.12. Зертханалық тексеруге материалды алғанда сот-медициналық
дәріге оны дәл қай ... ... және ... ... ... жолдағанын
көрсетеді.
1.13. Сарапшының қорытындысын қойылған сұрақтарды ескере ... ... ... ... ... негізінде
тұжырым жасалынады.
1.14. Қорытындылырды денедегі, сонымен қатар жыныс мүшелері мен
қыздық пердеден табылған ( егер ... ... ... ... ... ... мен сипаттары туралы ... ... ... суреттеуге болады; суретке түсіруді ерже ... ... ... ... ... қатынаста, азғындық және басқа да жыныстық
қылмыстық әрекет істеуге ... ... ... ... ... өте зор. Сондықтан осындай тексерудің қажет екендігін
сот-медициналық сарпшы дәрігер ... ... ... ... міндетті түрде хабарлауы керек.
1.16. Күдіктінің «Сарапшы қорытындысы» сараптамасын бөлек жазады,
мүмкіндігінше сараптаманы жәбірленушіге де, күдіктіге сараптама ... ... ... ... ... ... сараптама жүргізгенде, оның дене құрылысының
дамуы, сыртқы жыныс мүшелерінің күйі мен өлшемдері ... ... ... ... жыныстық қылмыс жасағанда немесе зорлық істегенге
әрекеттенгенде пайда ... ... ... ... зақымдар мен басқа
да белгілерді табу мақсатында киімдер мен денені мұқият тексеріп қарайды.
1.18. Күдіктіге ... ... ... ... табылған дене жарақаттардың сипатын, көлемін және пайда ... ... ... ... мен ... әсіресе жыныс
мүшелерінің аумағында мүшелерінің аумағында жәбірленушінің денесінің
барлық бөлімдерінің ... қан мен ... ... ... ... ... мүмкін, оларды сот-медициналық сарапшы
дәрігер жинап алады, тырнақ асты заттарды сот-биологиялық ... ... ... ... бөлімшесіне жәбірленушінің
қаны мен дененің үстіңгі қабаттарының эпидермясы ... ... ... ... ... ... белгілерін анықтау
2.1. Сот медициналық ... ... ... әйел ... ... ... (қыздығының) бұзылуын
анықтауда қаздақ перде болып есептеледі.
2.2. Жыныстық жағдайының бұзылуы ... ... ... ... ... әрекеттерден немесе азғындық әрекеттерден
пайда болуы мүмкін.
2.3. Осы ... ... ... ... жәбірленушінің қыздық
пердесінің бүтіндігі бұзылғанда, сот-медициналық сарапшы дәрігер қыздық
пердеде табылған зақымдардың сипатан, тетігін және пайда ... ... ... ... ... Сонымен бірге олардың санын, дәл орнын,
пішінін және қыздық перденің зақымдарының ... ... ... сипатын (қан ағып тұрғанын, тыртықтанып келе
жатқан, жазылып тыртықтанған), олардың тереңдігін (жыртылған, ... ... ... дейін, оның негізге дейін және т.б.)
қабаттарының бет жақтарының түсі мен ... ... ... бірге
қыздық перденің аумағындағы қан ағуының бары.
2.4. Қыздық перденің жарақаттарының жапзылу ... ... ... ерекшеліктеріне, жарақаттардың мөлшерінен және
оның жазылу мерзімін ұзартуға себепші жұқпалардың ... ... мен ... ... ... (№1 қосымшаға қара).
2.5. Егер қыздық перденің бүтіндігі бұзылмаса, онда жәбірленушімен
қыздық пердені зақымдамай ... ... ... ... ... ... шешу ... Қыздық перденің бүтіндігі сақталып, жыныстық қатынаста болуға
мүмкіндік беретін ерекше өзгешеліктері: табиғи ... ... ... ... ... ... тереңдігі немесе
көптеген оймалардың бар, сирек кездесетін ... ... ... ... ерін ... жапырақша тәріздес, т.б. (№2 қосымшаны
қара).
2.7. Қыздық перденің бүтіндігі сақталып, жыныстық ... ... ... мен ... ... мүшелерінің өлшемдерінің
бір біріне қатынасын ... ... ... бар. ... ... ... ... ерекшеліктерін анықтауды
күдіктінің еркек жыныс мүшелерінің шеңберін қобу кезінде өлшеп алу керек,
бұл жөнінде сот-медициналық сараптаманы тағайындағаг адамға немесеорганға
хабарлау ... ... ... ... ... ... сақталмай жыныстық
қатынаста болу мүмкіндігі ... ... ... ... ... мен ... тексергенде алған объективтік деректерге
сүйеніп негіздену қажет; егер еркек ... ... қобу ... ... ... ... онда жыныс мүшесінің тыныш күйіндегі бастың
тәж аумағында шеңберін алып, алынған санға 2,5+/-0,3 см қосады. ... ... ... ... ... қобу ... шеңбердің
болжамды өлшемін береді.
2.9. Егер қынапта сперматозоидтардың ... ... ... ... ... дәкелі тығынмен (тампонмен) ... ... ... ... ... сыртқы тесігінен қыздық
пепрденің зақымданудан барлық сақтық шараларын сақтай отырып алады.
2.10. Қыздық перденің жаңа зақымдарына ... ... ... және ... ... (егер қажет болса) шырышты
қабықтарын тексеруді тек қана зақымның жазылғаннан кейін ... ... ... Симс ... ... және екі ... ... медициналық мекемелер ... ... ... (10-12 тәуліктен кейін).
2.11. Қыздық перденің бұзылуы немесе ... ... ... мәнбірлерді анықтау ... ... ... ... ... ... ... кезде жәбірленушінің де артқы
өтісін де тексереді.
3. Бұрын жыныстық ... өмір ... ... ... ... ... ... Бұрын жыныстық қатынаспен өмір сүрген әйелдермен жыныстық
әрекет (немесе соған әрекет жасағанн) мәнбірін ... ... ... ... ... ... ... міндетіне
бұрынғы жыныстық қатынаста болған объективтік белгілерді анықтау кіреді.
3.2. Бұл жағдайда жыныстық қатынастың негізгі объективтік белгісі
қынаптағы ... бары ... ... ... ... ... бөлінуімен бітуі). Сол сияқты шәует дақтарының жәбірленушінің
жыныс мүшесі аумағында, денесінде жіне киімдерінде ... ... бар. Осы ... бірге, осыған қоса жәбірленушінің жыныс
мүшесі аумағындағы, денесіндегі және ... ... ... қатынастың күш қолдану нәтижесінде болғаны туралы
куәлі пікір туғызады.
3.3. ... ... ... қынап (негізінен артқы және
бүйірлеріндегі ... пен ... ... өзегінің сыртқы тесігін
дәкелі тығынмен залалсыздандырылған ... ... ... 2-3 ... шыныға жұғынды ретінде жағады. Тығын мен
жұғындылары бар заттық шыныларды бөлмпе қызуына ... ... ... сарапшы дәрігердің қол қшойыцлған жолдамасымен
сперматозоидтардың барын және шәуеттің топтық ... ... үшін ... ... ... жібереді. Бақылау ретінде тығын жасалған
дәкенің кемінде ұзындығы 10 см үлгісін де жібереді.
Сараптама ... ... ... ... ... ... ішіндегісін жыныстық қатынастан кейінгі 5 тәулікке дейін алу
керек. Көрсетілген ... ... ... ... барын анықтаудың
қажеті болмайды. Етеккір кезеңінде, зақымнәтижесінде, ... ... ... ... қынаптағы қанды шығараламдардың бөлінуі, қынаптан
жұғындылар мен тығындар алуға қарсы себеп болмайды.
4. Жыныстық дербестіктің бұзылуына ... ... ... ... Әйел жынысты тұлғалардың жыныстық ... ... ... ... жәбірленушілерде органикалық немесе
функционалдық сипатты, денсаулықты ... ... ... ... ... қатынасты бұзатын, ұрықтандыру
мүмкіншіліктеріне зиян келтіретін немесе болдырмайтын және т.б. ... ... ... Әйел ... ... осы ... мәселелер жөнінде
сараптама жүргізгенде маман дәрігерлермен кеңнсіп, пайда ... ... ... Егер жәбірленуші осы ... ... ... мәселе бойынша дәрігерлік көмек сұраса немесе денсаулық
сақтау орындарына емделсе, онда сараптаманы ... адам ... ... ... сай ... құжаттарды сұрастырып алып және
алынған деректерді қорытынды бергенде есепке алып қолданады.
4.4. Әйел жынысты тұлғалардың ... ... ... және ... ... ... ... қылмыстық жауапқа тартылған және ВИЧ
жұқпасымен жұқтыру туралы істерді тексергенде, ... ... ... ... ... сараптамасын жүргізеді.
4.5. Жыныстық дербестіктің бұзылуына байланысты оның салдарын
анықтауға арналған сот-медициналық сараптамалары ... ... ... ... ... маман дәрігерлердің қатысуымен және белгіденген
тәртіппен жүргізеді.
5. Азғындық әрекеттердің белгілерін анықтау
5.1. ... ... ... жат жыныстық қатынас
амалдарына барады, сондықтан сот-медициналық сарапшы дәрігердің міндетіне
оның ... ... ... кіреді.
5.2. Азғындық әрекеттерден болған істің ... ... ... ... қатар жыныстық
мүшелерге қан құйылуы, сызаттар мен жыртылған тыртықтар, қасағада, сыртқы
жыныс мүшелерінде, шат ... ... ... ... ... ... ... қызаруы; сандарда, иықтарды және денесінің
басқа да аумақтарында ... мен ... ... ... ... Егер ... ... жәбірленушінің жыныстық еріндерінің,
қынап кіреберісінің және қыздық перденің ... ... тек ... ... ... ... ... үшін 3-5 тәуліктен кейін
қайта тексеру ... ... ... ... ... ... сақталмаған жағдайда немесе ішек ... ... ... ол ... жәбірленушіні, сараптаманы тағайындаған адамды немесе
органды жазбаша түрде ескерту қажет. Егер жыныс ... ... ... ... ... ... ... әсерінен болған (жыныс мүшелерінің үйкелісінен, ... және т.б.) ... ... ... ... жоқ ... жәбірленушіні қайта тексеруге ... онда ... ... ... ... ... беріледі.
5.4. Азғындық әрекеттер бойынша сот-медицинылық сараптамасында шат
аралығының күйіне көңіл бөлу керек, себебі ұзақ уақыт бойы тұрақты түрде
азғындық әрекеттердің ... ... ... ... қысымынан және қол
жұмсаудың нәтижесінде мынандай өзгерістер пайда болуы мүмкін: жыныс
саңлауының ... ... ... ... шат аралығындағы қайық
тәріздес шұңқырдың артқы дәнекерлік тері жамылғыштарының семуі ... ... ... ... ... да тексеру кезінде ... ... ... ... керек, себебі өздігінен олардың бәрі
азғындақ әрекеттермен байланысты болмауы мүмкін.
5.5. Азғындық әрекеттердің ... ... ... және ... ... табылған шәуеттің үлкен
дәлелдемелік ... бар. Бұл ... ... ... кеуіп қалған
шығарылымдардың іздері мен ... ... ... ... ... әрекеттер жөнінде сараптаманы жүргізгенде жыныстық
жұқпалы аурулардың жіті түрлерінің ьбелгілерін табудың ... ... ... та ... да жұқтару ошақтарының болу мүмкіндігі жөнінде ескері
қажет.
5.7. Сараптама жүргізгенде азғындақ әрекеттер мен ... ... ... ... ... ... ... өтіс тесігін тексереді.
5.8. Сараптам жүргізгенде, егер жанастық қатынаста еркек мүшесін
жәбірленушінің артқы ... ... ... ... ... ... және содан кейін әйел үлкен ... ... ... алу
мақсатында ішекке клизма қолданбасаа, дәкелі (немесе мақталы) тығындардың
көмегімен тік ішектің ішіндегісін алы, шәуеттің ... ... ... тексеруге жібереді. Бұл шараны қысқыштың тонусын анықтағанға
дейін жасайды.
5.9. Артқы өтіс арқылы тұрақты түрде жыныстық қатынаса артқы ... мен тік ішек ... ... ... ... ... ... тесігінің үңгірленуінде және құйғы тәріздес пішіні, артқы өтіс
аумағындағы және тік ... ... ... ... ... ... өзгеруі (қызыл түсті, көкшілдеу рең, тік ішектің ампула
бөлімінің кеңеюі, қысқыштардың әлсізденуі, тік ... ... ... түсуі.
Артқы өтіс тесігін тексеріп қарау нәтижелерін бағалауды мынаны
ескеру керек, көптеген аталып ... ... ішек ... ... ... іш ... іш өтуі және т.б.) ... кейінгі салдары болуы мүмкін. Осыған байланысты артқы өтіс
тесігі мен тік ішектің ... ... ... ... ... ... ... жәбірленуші тұлғаны зерттегенде ... ... және ... ... алу ... Артқы өтіс арқылы жыныстық қатынас мәнбірін анықтауды
тік ішек созының немесе қатты шанкрдың бары өте ... ... ... Азғыныдық әрекеттер мен жыныстық қатынастың бұрмалану
түріндегі жыныстық құмарлықтан қанағат алуды еркек жыныс ... ... ... тұлғаның бетін, ауыхз қуысының кіреберіс шырышты
қабығын, жоғарғы ерін ... ... ауыз ... ... ... қарап, табылған барлық жарақаттардың сипатын, орындарын суреттеп
жазады.
Егер көрсетілген әрекеттер жәбірленуші ... ... ... ... бұрын істелсе және ауыз қуысын тазартпаса, тамақ ішпесе
немесе ... ... ... ... ... ауыз қуысының ішіндегісін
алып, шәуеттің барын анықтау үшін зертханалық тексеруге жібереді.
6. Жыныстық қатынастық және ... ... Әйел ... тұлғалардың жыныстық қатынастық және ұрықтық
қабілеттілігінің сот-медициналық сараптамасын ... ... ... ... ... ... шешеді.
6.2. Жыныстық қатынастық қабілеттілігі туралы мәселені шешу үшін,
оған кедергі жасайтын туа пайда болған немесе жүре ... ... ... ... ... ... ... қажет (қынаптың қысқаруы,
тарылуы, оның аплазиясы мен атрезиясы, ісіктер және т.б).
6.3. Егер жыныстық ... ... ... кедергә болатын жыныс
мүшелерінің әртүрлі өзгерістері сараптама жүргізгенде ... ... ... ... ... ... ... немесе
қиындататын функционалдық сипатты себептерді анықтау немес кетіру
мақсатында психотерапевт дәрігерді ... ... ... ... ... ... денесі мен жыныс
мүшелерінің анатомиялық-физиологиялық ерекшеліктерін, етеккірдің басталу
уақытын, етеккір кезеңдерінің ... ... ... ... ... ... ... барын, гормоналдық бұзылуларды,
созылмалы жұқпалы ауруларды, уланып уыттанудың, сәуленің ... ... ... ... да ... ... мүшелеріне операция
жасалғңандығы туралы мәліметтерді анықтап білу.
6.5. ... ... ... ... ... ... шешуді қиындататын жағдайларға стационарлық тексеру жұмыстарын
жүргізу ... оған ... ... тексеруді қандай
мақсатта жүргізу туралы көрсетілген ілеспе қөағазын ... ... ... адам ... орган жібереді.
6.6. Егер ұрықтану қабілеттілігін анықтау неке бұзу істеріне
байланысты жүргізілетін болса, ұрықтылық өнімділоік ... ... қана ... ... сонымен қатар ер адамдарды да тексереді.
7. Жүктілікті және оның мерзімін ... Әйел ... ... ... және ... анықтау сот-
медициналық сарптамасын комиссиямен өткізіп, оған акушер-гинеколог
шақырып қатысады.
7.2. Жүктіліктің барын және ... ... ... ... ... ... тексерілуші жүктілік жөнінде
денсаулық сақтау мекемелеріне ... іс ... ... мен
мәліметтері, сұрап анықтау арқылы алынған және объективті қарап тексеру
нәтижелері бойынша ... ... ... ... ... және ... етеккірдің бірінші
күнгі датасын; етеккірдың ерте ... ... ... ... ... құсық, иіс езі сезімінің бұзылуы, ... ... ... ... ... ... және т.б.) ... Объективтік тексеріп қарау арқылы денесін, ... ... ... ... және ішкі ... ... ... Зерттеу
барысында бетінің, тері жамылғыларының, іштің ақ сызығының, емізіктер мен
емізіктер маңының нілденуін; емшек бездерінен сөлдің бөлінуін ... ... ... ... ... белгілерін, өынап
пе,н жатыр мойнының шырышты қабығының көгеруі (цианоз), жатыр ... ... және ... ... ... Жүктіліктің ерте мезгілдерін анықтау үшін несептегі хориондық
гонатропинді тексері әдісін қолданады. Жүктіліктің дәл ... ... ұрық ... үш ... жүктілік мерзімін көрсететін
қынаптық ультрадыбыстық сканерлік әдіспен алуға болады.
7.6. ... кеш ... ... жатыр қуысында ұрықтың
бар белгілерін және оның өлшемдерін қол тәсілі арқылы жинайды.
7.7. Сот-медициналық бөлімшесінде жүргізілетін ... ... ... ... жүктіліктің барын және мерзімін анықтауды
үлкен маңызы бар, емшек бездерінің сөлін алу үшін ... ... ... ... негізінен бастап, емізік маңынан емізікке дейін ақырын
қысады. Емшек бездерінің бөлінген ... ... ... ... бөлме қызуында кептіргеннен кейін сот-медициналық
сараптамасының сот-биологиялық бөлімшесіне ... ... ... ... ... ... 280 күн (40
апта)немесе 10 акушерлік ай.Жүктіліктің мерзімдері ... ... ... күнінен бастап, осы мерзімді анықтау мерзіміне дейінгі
уақытты есептеу негізінде жүргізеді.
Осы мақсатта есептеудің мына түрлерін қолдануға болады:
- етеккір бойынша: соңғы ... ... ... үш күнтізбелік
айды алып +7 күнді қосады;
- ұрық жасушасының аналық безден шығуы бойынша: күткен ... ... ... егер келмесе 14-16 күнді кейін алып +273 қосып
-274 күнді алады.
- ұрықтың қозғалысы бойынша: бірінші рет ... ... ... ... +5 ... айда ... ал қайта босанатын
әйелдерге 5,5 айды қосады.
Жүктіліктің ... және ... ... ... ... ... түрлерін қолдануға болады.
7.9. Егер әйел босанса және осы ... ... ... ... ... жағдайда, оны есептеуде жүктіліктің орташа ұзақтығына (274-
278 күн) және ұрық жасушасының аналық безден шығу уақытының (+/- 6-7 ... ... ... Бұрынғы туу мәнбірлерін анықтау
8.1. Әйел жынысты тұлғалардың бұрынғы туу мәнбірлерін анықтау
бойынша жүргізілетін ... ... ... ... Егер ... ... сақтау мекемелерінде босанса, оның
уақыттары мен ... ... ... ... анықталады (туу
тарихы, сәбидің даму тарихы, сәби мәйітінің ... ... ... тыс босанғанда, егер туу мәнбісі медициналық
құжаттармен бекілілмесе, онда бұрынғы туу және ... ... ... ... ... ... ... қарау негізінде айқындалады.
8.4. Анықтап сұрап білу арқылы анамнез ... ... және ... барысына қатысты мәліметтерді айқындап,
ұрықтың бірінші қозғалыс уақытын, туу датасын және осыларға ... ... ... ... ... бездерін, құрсақты және оның тері
жамылғыштарын, шат аралығын, ішкі және ... ... ... ... ... ... жыныс мүшелерін қарап тексергенде анықтайды: жыныс
саңлауларының күйін (ашық, үңгірленген),шат аралығын (немесе жоқтығын,
олардың ... ... ... ... зақымдардың
барын), жыныс еріндерінің артқы жабысқақтарын, қыздық пердені (сипаты ... ... ... ... оның сипатын және
жоқтығын.
8.7. Қынап арқылы зерттегенде ... ... пен ... күйін, бөгде заттың барын және сипатын (шаштар, бөгде
бөлшектер мен ... да ... ... ... ... тығыздығын,
жұмсақтығын; сыртқы өзектің күйі-нүктелі немесе саңлаулы); жатыр ... ... ... ... ... бары және ... ... сипатын-тегістігін,
бұдырланғандығын).
8.8. Бұрынғы туу мәнбірлерін, жүктіліктің уақытында және туғаннан
кейінге кезеңінде туу ... ... күйі ... ... ... әйелдерге
3-4 апта маңында анықтауға болады. Осы мерзімнен асып кеткенде жаңа
жаралар жатыр мойны мен шат ... жоқ ... ... ... туу
мәнбірлері мен көнелігін анықтауды қиындатады. Бірінші рет туғандарға,
бұл жағдайда сыртқы жатыр өзегі тесігінің пішінін анықтаудың ... ... ... ол ... күйінде қалады.
8.9. Бұрынғы туу мерзімдері мен мәнбірлерін анықтауды, әсіресе
туғаннан ... 6-8 апта ... соң, ... ... ... ... туу
белгілері сақталмайтындықтан, Емшек бездерінің шығарылымдарын зертханалық
тексеру нәтижелерінің маңызы үлкен.ъ
9. Жүктілікті жасанды түрде үзу мәнбісін анықтау
9.1. ... ... ... үзу ... ... сот-
медициналық сараптамасы дәрігердің денсаулық сақтау мекемелерінің бейімді
құрылымдарында негізсіз дәрігердің денсаулық ... ... ... тыс жасалынған түсік, болмаса жоғарғы медициналық білімі
жоқ медицина қызметкепрлерінің түсік жасағанды және т.б. ... Әйел ... ... жүктілікті жасанды үзу мәнбісін анықтау
сараптамасын акушер-гинеколог дәрігерлердің ... ... ... Осы ... сараптаманы жүргізуде мыналарды шешу қажет:
- жүктілікиің болғандығын;
- жүктіліктің қай мерзімде үзілгендігін;
- жүктіліктің үзілген себебі, өздігінен болған түсік немесе жасанды
түсік;
- жүктілік ... ... ... ... ... ... ... әйелдің айтуына
сәйкестігі;
- жүктіліктің үзілуі, тексреілуші әйелдің денсаулығына зиян ... Егер әйел ... үзу ... ... сақтау
мекемелеріне қаралса, онда осыған қатысты барлық медициналық құжаттарды
алу қажет және ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерін жинап, жүктілікті үзуге себеп болған
мәліметтерді ... ... және ... жүктіліктің алдында болған аурулар
туралы деректерді жинау; бұрынғы болған жүктіліктің саны, олардың ... ... ... ... үзуге себеп болған жағдайлар.
9.6. Тексеріп қарау арқылы жүктіліктің үзу объективтік белгілерін
анықтау: қынаптың, ... ... және ... ... ... барын, сипатын және орнын (күйін, сызаттар, жыртындылар ... ... ... ... және ... Егер ... ... тексеріп ұарағанды қандай да болса
сұйықтардың іздері байқалса (сабын ерітіндісі, йод ... ... ... ... және т.б.),
9.8. Егер сот-медициналық сараптамаға қандай да болса ... ... ... ... ... ... ерекшеліетерін
анықтау керек, қажет болған жағдайда оларды сот-медициналық заттарды
дәлелдемелік ... ... ... ... байланысты жүктіліктің үзілуін
анықтау
10.1. Әйел жынысты тұлғаның зақымға байланысты жүктілікті үзуі
туралы сот-медициналық сараптамасын жәбірленуші тұлғаны тексетру, ... ... ... ... ... ... сақтау
мекемелерінен алынған медициналық құжаттармен танысып білу негізінде
акушер-гинеколог дәрігердің ... ... ... ... ... ... кейінгі).
10.2. Жәбірленуші тұлғадан сұрап білу арқылы анықтайды:
- зақым датасын;
- дененің қай жерінде соққы белгілері бар ... ... ... ... ... зақым алғаннан кейін қанша уақыттан кейін жүктілік үзілу
белгілері пайда ... және ... ... басталды (мысалы белдің сыздап
ауыруы, құрсақтың төменгі жағындағы ауыру, құрсақ аумағындағы ... ... ... ... ... бөлінуі және оларды
сипаты- түссіз, қанды ... ... қан, ... ... ... ... саны; қалай өтті және бітті; қарқынды босану,
өздігінен түсік тастау, жүктіліктің жасанды үзілуі;
- жәбірленуші ... осы ... ... (немес жүктіліктің
кезінде) қандай да болса гинекологиялық аурулармен, жұқпаолы аурулармен,
эндокриндік және т.б. ... ... ... және ... ... ... ... дейінгі осы жүктіліктің даму барысы;
- зақым алғанға дейін тексерілушінің жүктілікті сақтау мақсатында
емделуі;
- ... ... ... ... ... ... да ... немесе арнаулы зерттеулер жүргізілгенін (резус-қайшылық,
Вассерман реакциясы, созды, трихомонадты тексеру, вакцинациялар, ... ... ... ... сұрап білу арқылы анықтап, қажетті
медициналық құжаттардың ... ... ... ... ... ... ... адам арқылы сұраттырып алдырады.
10.4. Жәбірленуші тұлғаны ... ... дене ... және ... ... ... ... жатырдың өошемдерін,
жатысын, тығыздығын, қозғалғыштығын және жатырдың ... ... ... ... барын, жатыр мен қосалқылардың
ісіктерін, жыныс ... ... ... және ... ... үзілу себебі туралы қорытындыны жәбірленуші
тұлғаны тексеріп қарау және денсаулық ... ... ... ... ... негізінде жасалынады.
10.6. Жүктіліктің үзілу себебінің зақыммен байланысы туралы шешім,
тек ана бұлтартпайтын даусыз объективті деректерге негізделуі қажет (ұрық
қуығының ... ... ... ... бала ... ... жатырдан
қан ағуының бірден болуы немесе зақым алғаннан кейін ... ... сау ... осы жағдайлардың кө кешікпей болуы).
Бұл жағдайларды ең қауіпті ... ... ... ... болып
есептеледі.
Зақымның нәтижесінде жүктіліктің үзілу ... ең ... оның ... ... (12 ... дейін) кездеседі, ол кезде
жатыр жамбас қуысы.нда жатады және оның ... ... ... ... ... ... ... болады.
2.2 Еркек жынысты тұлғалардың жыныстық жағдайларының ... ... ... ... жынысты тұлғалардың жыныстық жағдайларының сот-
медициналық сараптамасы іс жүзінде ... ... ... ... ... Сараптаманы жүргізгенде анықтайды: жыныстық қатынасқа және
ұрықтануға қабілеттілігін; ... ... ... сипаттайтын
белгілерін; жыныстық жұқпалы аурулармен және ВИЧ жұқпасын жұқтыру
мәнбірлерін.
Жыныстық ... ... және Вич ... ... ... жұқпалы ауруларды және ВИЧ жұқпаларды жұқтырған жауапты
тұлғаларға қылмыстық іске ... ... ... ... ... жыныстық тұлғаның жыныстық қылмыстары және азаматтық
істер бойынша сараптаманы лайықты ... бар ... ... ... Жыныстық қатынасқа, ұрықтануға қабілеттілігін айқындау үшін
сот-медициналық сараптаманы ... ... ... және ... да ... бар ... ... құрып жүргізеді.
1.5. Жәбірленуші мен күдікті тұлғаның сот-медициналық сараптамасын
әдетте арнайы құралдармен қамтамасыз етіп жабдықталған, осы ... ... және ... ... мол ... ... жүргізеді.
1.6. Жәбірленуші мен күдікті тұлғаның сараптамасын (бір ... тек бір ... ... ... жүргізу
ұсынылады. Егер түрлі жағдайларға байланысты оны жүргізі мүмкін болмаса,
онда осындай сараптамалыаға қатысушы ... ... ... ... ала осы істі ... ... сарапшы дәрігерлердің тексері
материалдарымен танысып және ... ... ... ... Сот-медициналық сарапшы сот-медицина сараптамасын жүргізгенде
тексерілетін жеке ... ... ... оның орнына басқа
құжаттарымен танысып анықтайды, егер ... ... оны ... адам ... Ер ... ... ... тексергенде, тек қана бір
жынысты тұлғалар қатысады, бірақ бұл ... ... ... жоқ.
1.9. Сот-медициналық сарапшы оқиғаның мән-жайы турвлы негізгі
мәліметтерді сараптаманы жүргізуді тағайындаған қаулыдан ... ... ... ... ... ... ... тікелей
тексерілетін тұлғалардан анықтап сұрап білуі керек.
Кәмелетке толмаған ... ... ... ... немесе ата-анасынаң біреуінің қатысуымен сөзбе-сөз жазылады және
оқиғаның белгілі басқа да мән-жағдайлардың ... ... ала ... Егер тексеру барысында тексеріліп отырған ... ... ... ол ... ... тағайындығын
адамға немесе органға хабарлайды.
1.11. Жәбірленуші мен күдікті ... ... ... киімдері
мен заттарында шаштар, қынның іздеті, шәуеттер және ... ... ... ... ... ... ... сараптамалық
бөлімдердің зерханаларында сараптама жүргізілуі тиісті.
1.12. Егер жәбірленуші мен күдікті тұлғалардың ... ... үшін ... алынбаса, онды сот-медициналық сарапшы сараптаманы
тағайындаған адамға немесе органға хабарлып, киімдер мен ... және ... ... ... бөлімдердің зертханаларына
жіберілуі қажет екендігін хабарлайды.
1.13. Сот-медициналық сарапшы биологиялық жаратылысты объектілерді
алып және және оларды ... ... ... іске асырады (тік
ішектен, жыныс мүшесінің басынан, жұғандаларды, шәут ... ... ... ... және т.б. алу). ... ... болғаннан
кейін сыртқы жыныс мүшелерінің туалеті жүргізілмесе, ... ... ... бір ... ... алу ... ... жұқпалы ауруларымен және ВИЧ-жұқпасымен жұқтырғанда
күманданған жағдайда, ... ... ... бұл ... ... сараптамасын тағайындаған адамға немесе органға хабарлайды.
1.15. Егер сараптамны жүргізгенді жыныстық қатынасты анықтау туралы
сұрақ туатын болса, онда ... ... ... бұл ... ... ... немесе органға хабарлап, ... ... ... айтады.
1.16. Сот-медициналық сарапшы дәрігер берілген медициналық құжаттар
бойынша мынандай деректерді баян етеді: ... ... ... ... ... ... жыныс
белгілерінің айқындылығын; сыртқы жыныс мүшелерінің жағдайын; артқы өтіс
тесігі мен тік ішектің жағдайын; шағымдар; арнайы анамнез және онда ... ... ... ... ... аурулары (жұқпалы жыныс
аурулары, жұқпалы аурулар, эндокриндік аурулар және т.б.); зақымдар мен
операциялар; жыныстық құштарлықтың пайда болған ... ... ... сипаттары мен өзгерістерін, жыныстық дамуы туралы (поллюцияның пайда
болу уақыты мен кенеттен, өз бетінше қозу); онанизм мен ... ... ... оның ... мен кейінгі сипаттамаларын; отбасы
туралы бұрынғы және қазіргі кездегі мәліметтер (егер ондай болса ... ... ... қатынастың сипаты); ең соңғы жыныстық
қатынастың датасын; жыныстық қатынаста болмаған ... ... ... ... ... және оның себебін; кәсіби зияндылықтың барын; зиянды
әдеттер туралы ... ... ... арақ ішу, ... ... және т.б.) және ... Денедегі, жыныс мүшелеріндегі және артқы өтіс тесігінің
аумағындағы зақымдарды бейнелеумен және ... ... ... ... ... жазбаша рұқсатымен).
2. Арнаулы бөлімі
2.1. Жыныстық қатынасқа қабілеттілігін анықтау.
2.2. Еркек жынысты ... ... ... ... әдетте жыныстық ... ... ... ... ... оның ... ... анықтауда,
сонымен бірге некеден айырлу мәселелері қаралғанда қажет болады.
2.3. Еркек жынысты ... ... ... ... ... анатомиялық дамуының дұрыс қалыптасуына, жыныстық
қатынасты қиындатып ... және ... ... әсер ... ... ... ... және организмнің басқа ... ... ... және ... ... ... сараптамаларды жүргізгенде сұрап бәлу ... ... ... ... ... ... ... жүйке жүйесінің орталық және шеткі аурулапрын, ... ... ... ... мен ... ... зақымдарын
және соған байланысты жыныс мүшелерінің қызметінің бұзылуының болғанын
анықтайды ... ... ... дәлелдеу үшін тексерушілердің
емделіп ... ... ... ... ... ... құжаттарды
сұрастырып алады.);
- кәсіби зиянды заттар мен зиянды әдеттердің барын (радиоактивтік
сәулелендіру, ұзақ уақыт қорғасын және ... ... ... істеу,
транквилизаторлар, гормоналдық препараттар мен алкоголдар, темекі тарту
және т.б.);
- жыныстық даму туралы, жыныстық қатынасы некеге дейін жіне ... ... ... ... ... болу ... ... онанизммен айналысуын (белсенділіктің ұзақтылығын);
2.5. Сот-медициналық сараптама жүргізіліп отырған тұлғадан сұрау
кезінде өзінің импотненциясы ... ... ал оның ... ... ... ... белгілер айқындалмаса, оның
емдеу мекемелеріне барып қаралу медициналық құжаттарды тексерумен қатар,
сонымен бірге әйелі мен жәбірленушінің ... ... ... ... ... жағдайда консультацияға мамандықтары сәйкес дәрінерлерді
шақыру қажет.
2.6. Сараптаманы жүргізу барысында айқындайды:
- дене бітімінің ... ... дене ... ... ... ... ... және отырғанды бойының
биіктігі, кеуде торының өлшемі, тұрақты тістердің саны мен ... ... ... ... ... белгілері және олардың
айқындылығын, ... ... асты ... мен ... ... ... және сипатын, дауыстың тембрін, қалқанша без ... ... ... ... бөкселік, артқы өтістік және
атабезді көтеруші бұлшық еттік);
- сыртқы жыныс мүшелерінің дамуы, енінен ... ... ... бір бөлігінде және ең жалпақ бөлігі) және шеңберінен (жынгыс мүшесі
басының тәж аумағы) қозбай тұрған жыныс мүшесінің ... ... ... ... ... түйіндері, саны, көлемдері, орындары мен
сипаттары), бүрікбастың күйін, ... ... ... ... ... өзегінің сыртқы тесігінің орнын, оның сыртқы
еріндерінің күйін, ақаулардың бары немесе жоқтығын (гипоспадия, эписпадия
және ... ... ... ... мен ... ... мен бояутектілігі)
ұмадағы аталық бездің барын, оның ... ... ... ... ... ... ... сипатын (тегіс, бұдырланған)
және аталық жездің қосалқысының күйін ... ... ... ... жәнне құйрығында тығыздықтың барын;
- аталық без бен оның қосалқысының зерттеуді жүргізу: қолға резеңке
қолғаппен ата безді ... ... ... жіне ... ... алады. Оң аталық безді сол қолымен, сол аталық безді оң ... ... ... ... мен ... безді өлшеу үшін кіші акушерлік
циркулмен өлшеген қолайлы, оның екі ... ... ... 2,5см ... ... ... без бен шәует қуықшаларын зерттеуді резеңен қолғаппен
тік ішек арқылы жүргізеді, ... ... ... ... ... шынтақ-тізе қалпында немесе оң жақ бүйірі мен
кеудесіне аяқтарын тартып жатқызады. ... ... ... ... ... ... (созылмалы жұмсақ, созылмалы, созылмалы тығыз,
божыраған) оның көлемін, беттігінің ... ... ... бұдырланған),
ортаңғы саласының айқындылығын, үлестердің біркелкіліктілігі немесе
біркелкіліктілігі еместігін;
2.7. Жоғарыда көрсетілген ... ... ... күрделі, құралдарды қолдану арқылы зерттеулер жүргізу қажет
және оларды жүзеге асыру үшін бейінді ... ... ... ... және ... ... ... Егер жыныстық қатынасқа қабілеттілік сараптамасын жүргізу
барысында тұлғаның жыныстыққа қатыстығы туралы ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда басқа
да маман дәрігерле шақырылады.
2.9. Сараптаманың нәтижелерін бақылауды басқа да ақаулармен бірге,
зақымдық жарақаттары мен ... ... ішкі және ... бірге, еркек жынысты тұлғалардың ... ... ... әр түрлі жүйке жүйесінің аурулары, эндокриндік
бездердің қызметтерінің жетіспеушілігі және ішкі ... ... ... ... ... ... қажет. Сондықтан жыныстық қатынасқа
қабілеттілігінң сақталуы ... ... ... ... келу үшін ... зерттеулерге сүйене отырып, медициналық құжаттармен мұқият танысу
қажет.
3. Ұрықтандыруға қабілеттілікті айқындау
3.1. Ұрықтандыруға қабілеттілігін айқындау зорлық ... ... әйел ... ... ... ... ... қамқорлық мақсатында төленетін алименттерден бас тартқанда,
зақымнан денсаулыққа зиян келтіргенде, жұмыс ... ... ... ... ... туралы даулы істерді қарауда, ... ... ... Бұл жағдайларда сарптаманы ұрықтандаруға қабілеттілігінің
сақталғаны немесе ... ... ... мен ... алу ... жүргізіледі. Негізгі көңілді объективтік
зерттеу мен шәует сұйықтығын тексеруге бағыттау мақсатнды ұрықтандыруға
қабілеттіліге туралы ... ... ... ... бөлу ... ... ... ұрықтандыру қабілетіне теріс әсер етуге қатысы
бар жыныстық дамуы, жыныстық қатынас туралы, бұрын ... ... ... ... зиянды әдеттері мен кәсіби зиянды ... ... ... ... қуық асты бездің шәует қуықшаларының,
аталық бездер мен олардың қосалқыларын және ... ... ... ... ... безгек, туберкулез, сүзектер, сарып, қызамық,
құлақ түбі бездерінің қабынуы және ... ... ... функционалдық қызметтерін бұзатын орталық және
шеткі жүйке жүйесінің зақымдарды, ... ... ... ... ... сүйектерінің зақымдалуын;
- есірткі заттары мен олардың сурогаттарын, транквилизторларды,
гормоналдық препараттарды қолдануын, алкоголді шамадан тыс ішу, ... ... ... ... ... ... улы
химикаттар мен және тағы басқа заттармен улануын;
3.4. ... ... ... ... мына деректерді
ескереді:
- бұрынғы қабыну өзгерістерімен және зақымдардан ... ... без ьен ... ... ... ... мен бұдырлануы) нәтижесінде шәует шығаратын ... ... ... ... ... ... ... жойылуына әкелетін объективтік себептері болады;
- тек қана бір аталық бездің зақымдануы оның ... ... ... ... ... ... қарсы жақтағы шәует
шығаратын өзектің бітелуіне байланысты, сонымен қатар ... ... ... қабынуының арқасында аспермиялық себебі
болуы мүмкін;
- түбірлік және тұқымдық эписпадия немесе гипоспадия ұрықтандыру
қабілетсіздігінің шартты белгісі ... ... ... ... мен ... ... ... тыртық
өзгерістері жиі ұрықтандыру қабілеттілігінің жойылуының ... ... ... ... ... ... шәуеттің өту мүмкіндігін
тексеріп анықтау үшін ... ... ... мекемелерінде құралдық
тексері жұмыстарын жүргізу қажет;
3.5. Ұрықтандыру қабілеттілігін анықтауды шәует ... ... ... әдіс ... ... қалыпты жағдайда шәует сұйықтығының көлемі 2-5мл., ... ... без, ... ... ... мен ... ... бұзылуын көрсетеді, шәует сұықтығының көп мөлшері ... ... ... ... байланысты болады;
- шәует сұйықтығын виброэякуляция ... ... ... егер
болмаған жағдайда мастурбация арқылы. Кәмелетке толмағандардан шәуетті
тек қана қуық ... без бен ... ... ... ... көмегімен
алады;
- шәует сұықтығын алғанда медицина қызметкерлерін ВИЧ жұқпасымен,
жыныс мұшелерінің жұқпалы ... ... ... пен ... ... қауіпсіздік шараларымен қамтамасыз етіәледі;
- шәует сұйывқтығын зертханалық тексеруге соңғы шәует бөлінген 3-4
күннен кейін алған дұрыс және ... ... ... шәует бөліну
датасын көрсетіп жазып қояды;
3.6. Шәует сұйықтығын алғанда және оны ... ... ... ... ... ... және механикалық
әсерлерге өте сезімтел шәуеттің биохимиялық қасиеттеріне және ... ... әсер ... ... себептерден міндетті түрде
сақтау қажет.
Сперматозоидтарды «салқындық шоктан» сақтандыру үшін және ... ... ... бұзатын басқа бір себептердің
әсерлері болмас үшін шәует сұйқтығын бөлме қызуына ... ... ... және ... ... ... Талдауға шәует сұйықтығының бәрін алады, оның ... ... ... онда ... ең ... ... 70-75%дейін болады.
Шәуеттің «соңғы тамшысын» міндетті түрде зерттеуге алады. Оны алу
үшін жеңіл массаж жасап, жыныс мүшесінің ... ... ... несеп
өзегін қысып, шыны затқа тамызып, оны микроскопиялық зерттеуге әзірлейді.
«Соңғы тамшыдағы» ... ... ... ... ... ... ... ауыстырғанын немесе
сперматозоидтардың қозғалғыштық қасиетін жоятын заттар қосылғандығын
көрсетеді.
3.8. Шәует сұйықтығының зертханалық тексерулерді ... ... ... ... кемінде 3 сағат ішінде) жүргізу қажет және
мынандай зерттеулерді жүргізу қажет:
- физикалық ... ... ... ... ... рН ... ... зерттеу-жаңа алынған сперматозоидтардың санын, ал
боялғаннан кейін сперматозоидтардың патологиялық түрлері мен ... ... ... ... ... ... ... нәтижесін бағалауда оның ... ... ... егер ... ... ... сұйықтығына 40-тан
119млн/мл болса ... деп ... ... ... саны - 40%-тан аз. ... ... ... саны шартты түрде қалыпты деп есептеледі;
- шәуеттің азаюы – олигоспермияның 1-ші дәрежесінде сперматозоидтар
10-19 млн/мл, олигоспермияның 2-ші дәрежесінде сперматозоидтар 10 ... кем ... ... жиі ... болып есептелетін аурулар
қатарына жататындар: соз, ... ... ... ... ... ... ... кеңеюі, аталық бездің қабынуы,
біржақты еннің ұмаға түспеуі, вирустік жұқпалар;
- шәует сұйықтығындағы шәует аздығы – азоспермия мен шәуетсіздік-
аспермия ... ... ... ... ... ... шәуеттің
аздығында сперматогенездік жасушалардың барын көрсетеді және ... ... ... жерлері). Шәуетсіздікте шәует
сұйықтығында ... ... ... мен ... ... Шәуеттің аздығының себептері болып есептеледі: соз,
аталық бездің трихомонадтық ... ... без бен ... без
қосалқысының қабынуларының барлық этиологиясының түрлері, енднрдің ұмаға
түспеуі, туберкулездің барлық түрлері, ұма ... ... ... ... ... ... ... аталық без
өзекшелерінің семуі;
- ... ... ... шәует сұйықтығында 40%-тен аз
қозғалысы белсенді сперматозоидтар болады. Шәуеттің әлсіздігі создан,
үрпінің ... ... ... бензинмен жанасудан,
аталық без қосалқысының қабынуынан;
- некроспермия- шәует сұйықтығында қозғалатын сперматозоидтардың
жоқтығын ... ... ... анықтау үшін шәуетті алғанда жіне
алып келгенде ... ... ... ... ... ескере отырып, қайтадан зерттеу жүргізу қажет. Сонымен
қатар, сперматозоидтардың ... ... өлі ... ... оны кетіру үшін жай әлсіө түрде жылытса немесе
Бакердің қоректендіру ... қосу ... (3г ... ... ... фосфаты, 0,01 біралмастырылғын калий фосфаты,
100мл дистилденген су), бұл жағдайда акиноспермия ... ... ... ... сұйқтығына сперматозоидтардың морфологиялық
өзгерістер мен бүлінген түрлері ... ... ... ... ... ... ... жарақаттары, аталық
бездің трихомонадтық қабынуы.
3.10. Ұрықтандыру қабілеттілігі туралы қорытынды сұрау ... ... мен ... сұйықтығын зерттеу барысында-
жинақталған барлық деректердің негізіндегі ... ... ... ... сұықтығында саны аз үдемелі қозғалыстағы
сперматозоидтар болса, ұрықтандыруға қабілеттілік мүмкіндігі деп ... ... ... ... Шәует сұйықтығын зерттеу әдістемесі
Шәует сұйықтығы қалыпты жағдайда сұрғылт түсті ақшыл реңді, бұлдыр
болады (қызыл түсті-эритроциттердің қатысуына ... ... ... ... ... қлшқылды және қоңыр түсті белгілері
шәует сұйықтығының ... ... ... ... шәуеттің
алынғанына көп уақыт болғанына нұсқайды).
Шәует ... ... ... ... ... ... сақталған 30 минуттан соң сұйықталғанда тексереді. Тұтқырлығын
анықтау үшін (шәует сұйықтығы сұйықталған соң) ... шыны ... ... тұтқырлығында шыны таяқшада тамшысы қалады. Егер ... жіп ... ... ... жоғары, ал шәует сұйықтығы шыны
таяқшамен бірге ... онда ... ... ... ... ... ... болуы қуық асты бездің ауруын, ... ... ... ... ... мен ... ... сұйықтығының көлемін өлшеуді сұйықтылғаннан ... ... рН ... ... ... сапасын бағалауда айтарлықтай
маңызы жоқ, бірақ қабыгну ошақтарының орнын шамалап анықтауға ... ... ... ... ... ... ... байланысты: өткен уақыт ұөақ болған сайын рН сонша төмен болады.
Жаңа шәуеттің рН көрсеткішінің ... ... ... есеппен 7,8+/-
0,05.
Қуық асты без бен шәует ... ... ... ... көтерілуі мүмкін.
рН көрсеткішінің 5,5-ке дейін төмендеуі екі ... ... ... түтіктерінің бітеліп қалуына сезік туғызады. Бұл жағдайда
шәует сұықтығы негізінен қуық асты бездің қышқыл сөлінен ... ... үшін ... ... ... ... ... үшін
қалыпты оңтайлысы әлсіз сілтілік орта болып есептеледі.
4.2. ... ... ... ... шәует
сұйықтығының тамшысын нативтік препаратта жалпылама ... ... ... ... және оның элементтік құралымы,
сперматозоидтардың патологиялық түрлерін табу үшін ... бояу ... ... ... ... ... тексеруде миктоскопың кіші
және үлкен ұлкейткішімен сперматозоидтардың қозғалыстарын анықтайды.
Сперматозоидтардың санын Горяев камерасы арқылы есептеп ... 1,0мл ... ... ... ... ... Ол ... (лейкоциттерді есептеуге қолданылатын) сұйықтындырылған
шәует сұйықтығын «0,5» (немесе сперматозоидтардың саны аз болса «1,0»
белгіге ... ... ... ... тоқтататын
ерітіндімен араластырады (5г қосқышқылды натрий, 1,0мл формалин және
100мл ... ... «ІІ» ... ... ... ... сілкілеп щәует
сұйықтығын араластырады, бірінші ... ... ... ... есеп ... ... ... бес квадратта диагонал бойынша
квадра ішінде жатқан барлық ... ... ... санды 1 000 0000 (20 рет араластырған шәует, яғни ... ... ... ... 1,0мл ... ... ... сұықтығындағы сперматозоидтардың санын ... ... ... ... ... физиологиялық
ерітіндісімен араластырады. Алынған санды 1 000 0000 (20 рет ... яғни ... ... ... ... көбейту 1,0мл шәуетегі
қозғалыссыз сперматозоидтардың санын береді.
Үдемелі қозғалыстағы сперматозоидтардың санын ... ... ... мен ... ... шәуетті
сұйықтындарғаннан кейінгі ... ... ... ... анықтайды.
4.3. Боялған жұғынды бойынша сперматозоидтардың патологиялық
түрлерін анықтау. Ауады кептірілген және от ... ... ... 1% ... ... (кілекейін алып тастау үшін) өңдеп,
сумен және 95% этанолмен жуады. Содан ... ... бойы ... ... ... ... фукциннің 2 бөлігі, спирттік
ерітіндісімен қандырылған эозиннің 1 бөлігі, 95% ... 1 ... ... ... өң ... және ... жүйесін қолдану арқылы
микроскоппен зерттейді. Спрематозоидтардың қалыптен тыс түрлері өте көп
болған жағдайда (басы мен құйрығының деформациялық өзгерістері және ... ... рет ... ... тексеру керек.
Сперматогенездің бұзылуымен қатар, сперматозоидтардың қалыптан тыс
түрлерінің пайда болуына, зерттеуге ... ... рет ... қатынас
немесе мастурбация себеп болуы мүмкін.
4.4. Шәует сұйықтығының элементтік түрлерін микроскоптық көрініс
алаңында (кіші үлкейткіш, ... – 20 ... 40, ... 10 немесе 15)
есептейді. Олардың ішінде эритроциттер мен ... ... ... ... ... денешіктер болады. Шәует
сұйықтығында қалыпты жағдайда бірен-сараң лейкоциттер, эпителиалдық
жасушалар, ... ... мен ... ... ... мүмкін.
Лейкоциттердің көбеюі жыныс-несеп мүшелерінде қабыну үдерісінің дамуын,
ал лецитиндік ... ... қуық асты ... қызметінің
жетіспеушілігін көрсетеді.
5. Жыныстық қатынастың белгілерін анықтау
5.1. Егер ерке ... ... ... ... ... жынысатық қатынастың белгілерін сот-медициналық сараптама жүргізу
арқылы айқындайды және оны ... ... тез ... ... ... ... бір ... сарапшы дәрігер жүргізугені
дұрыс.
5.2. Сезіктілердің киімдерін тексеріп қарағанда ... ... ... ... ... ... дақтарға,
шашатардың, мата талшықтарының, топырақпен ластанғанына, өсімдіктердің
барына және т.б. белгілердің барына көңіл ... ... ... ... болған оқиғаның ерекшеліктеріне және қай жерде болғанына
нұсқайды, ал олардың ... ... ... да ... ... ... тексеру ісінде маңызы ... ... ... және ... ... ... олардың сипатын, мөлщерін,
түрі мен түсін және орнын көрсетеді.
5.3. Жәбірлеуші тұлғаның киіміндегі шәуеттің ... ... ... өте зор, ... топ ... ... ... шәует осы
зорлыққа қатысқан бірнеше адамдардікі болуы мүмкін.
5.4. Жәбірленуші мен күдікті адамдардың ... ... ... жіберуді сараптаманы тағайындаған адам жібереді, себебі онда
қан, қынап эпидермисінің жасушалары мен ... ... ... мүмкін.
5.5. Сезікті тұлғаны тексеріп қарағанда анықтайды:
- дене құрылымының дамуын: бойын, салмағын, дене ... ... ... ... ... белгілердің айқындылығын, сыртқы
және ішкі жыныс мүшелерінің дамуы мен күйін, «тыныштық» күйіндегі жыныс
мүшесінің өлшемін және ... ... ... ... ... ... ... мүшесінің басының бүрікбаспен жабылғанда немесе еркек
жыныс мүшесінің басының ашылғанда тәж саласында ... ... ... ... ... қанның, шаштардың, нәжістің барын;
- жыныс мүшесінің басы мен денесіндегі ... ... ... және басқа бөлшектердің барын;
- тілде, бетте, арқасында және дененің басқа да жерлерінде (қанды
ісік, тістеген іздер, ... ... мен ... және ... ... ... басында, бүрікбаста, жүргеншікте және т.б.)
зақымдардың барын, содан кейін табылған дене ... ... ... мен ... ... тетіктерін шешуге кіріседі.
6. Еркекпен еркектің жыныстық қатынас
белгілерін айқындау
6.1. ... ... ... ... ... ... ... сараптамасын №1қосымшаға сәйкес жүргізеді.
6.2. Еркек жыныс мүшесін тексеріп қарағанда оның ... және ... сол ... ... ... нәжіске және тағы басқа
бөгде заттарға көңіл бөлінеді. Әсіресе тәж саласы мен ... ... ... ... мұқият тексері қажет, ол жерлерде ... ... ... ... ... ... табылған қандай да болмасын бөгде заттарды
шыны затына ауыстыру ... ... ... ... ... жібереді.
6.4. Егер еркек жыныс мүшесін вазелин немесе басқа май ... ... ... онда ... немесе дәкелі тығынмен сүртіп, оны ст-
химиялық бөлімшеге жібереді.
6.5. Еркектің ... ... ... ... ... ... ... асқазан-ішек ауруларымен қоса жүретін іш өтуін
және іш қатуын, тік ішектің ... ... (тік ... ... көтеу, ішектің қабынуын) және артқы өтіс тесігі аумағында
операциялық әрекеттердің ... ... ... ... мен
операциялық әрекеттерден қалған салдарын, еркекпен еркектің ... ... ... деп есептеп, қателік жұжырым
болуы мүмкін.
Сұрап анықтау барысында бұрын немесе қазіргі кезде жыныстық ... ... ... ... ... жағдайда денсаулық сақтау мекемелерінен сараптаманы
тағайындалған адам ... ... ... ... ... керек, онда
артқы тесік ... ... ... қаитынастың салдары туралы
мәліметтер болуы мүмкін ... өтіс ... ... ... ... шанкрдың немесе тік ішектің созбен қабынуы барын).
6.6. Енжар серіктестерге ... ... ... ... ... өтіс ... мен тік ... жете, дәл тексеріп анықтауды
жүргізіледі.Тексеріп қарауды резеңке қолғап киіп, қатты тақтаә төсекте
шынтақ күйінде жатқызып тексереді.Алдымен ... ... ... ... ... ... саңылаудың күйін қарайды. Содан кейін
қолмен бөкселерді ептеп ... екі ... ... ... өтіс
тесіктерін қарап, оның түріне, сәуле тәріздес қатпарлардың айқындылығын,
жарақаттардың барын және ... ... ... Әрі ... ... ... үлкен саусақтарын артқы өтіс тесіктерден 2-2,5см аралықта қатар
қойып, бөкселерді екі жаққа тартып, өтіс тесігі мен тік ... ... ... бөлігін тексереді. Содан кейін қысқыштардың тонусын
және вазелин майы жағылған саусақпен тік ішек арқылы қуық асты ... ... Егер тік ... көз жетпейтін деңгейінде зақымға күдік
туған жағдайда маман дәрігер ректоскопиялық зерттеу жүргізуге тиіс.
6.7. Енжар серіктестің (жәбірленушінің) артқы өтіс ... мен ... ... жаңа ... ... ... жыныстық қатынасында
жабысып қалған белсенді серіктестің қасаға шаштары мен кеуіп ... ... ... мүмкін. Оларды жинап алып, сот-биологиялық
бөлімшесіне жібереді.
6.8. Жәбірленуші ... ... ... және сараптаманы
жүргізгенде анықтайды:
- денесінде қандай да болса ... мен ... ... ... ... ... қалған қанды ісіктер);
- бөксе аралық саңылаудың күйін көрсетеді (терең, терең емес);
- сәуле тәріздес қатпарлардың күйін және оның ... ... ... ... жазылған, жұмсақ, қатқылдау);
- артқы өтіс тесігі мен тік ішектің ... ... ... және ... ... көрсетеді (қанды ісіктер, сызаттар, шырышты
қабығының жарылуы немесе жыртылуы);
- тырнақтар табылған жағдайда оларды сипаттап (түзулігін, ұзарған,
ұзармаған, тығыз, ... ... мен оның түрі және т.б.) ... ... ... кезіндегі тексерілетін тұлғаның қалпы бойынша,
сағат тілінің бағытына ұқсастырып суреттейді).
- артқы өтіс тесігінің күйін (құйғыға ұқсас кең ... ... ... ... ... ... тереңдеген);
6.9. Артқы өтіс тесігін ... ... ... тік ішекті
зерттеугекіріседі.
6.10. Егер енжар ... ... өтіс ... ... ... ... үлкен дәретке бармаса, онда ... ... ... ... немесе мақталы тығындардың көмегімен алып,
шыны заттарына жағып, жұғында жасайды.
6.11. Жұғындыларды бөлме қызуында кептіріп, ... ... ... ... ... ... табылмаса, онда тығындарды тексері
қажет. Егер тығындарды тік ішектің ... ... ... ... онда ... шыны ... ... жаңа күйінде сот-
биологиялық бөлімшеге жолдайды, жұғындыны тексеруге жағдай болмаса-бөлме
қызуында ... ... ... Тік ... ... оның ішкі және ... қысқыштарының
күйін зерттеуден бастайды. Зерттеуді ... әдіс ... ... ... ... оны қолданудың мүмкіндігі
болмаса, қол әдісімен жүргізуге болады.
Егер қысқыштың тонусы жақсы болса, енгізген ... ... ... ... ... ... егер қысқыш босаңқы болса,
онда ол ... ... ... ... және ... ... саусақты жоғары,
әрі қарай қлзалуына мүмкіндік береді.
Тік ішектік қышқыштың тонусын тексергенде оның жасанды жиырылуы
болатынын еске сақтау ... және ... ... ... ... бара ... Тік ... шырышты қабығын тексеруде жарақаттарды (сырылған,
тілінген сызат) табу мақсатында өткінші қатпарлардан бастайды ... мен тік ішек ... ... ... ... ... көбінесе сызат түрінде және тік ішектің әдетте
шырышты қабығының қатпарларының бойлық ... ... және ... ... кездеседі.
6.14. Тік ішектің ... ... оның ... ... ... қызылдау, алқызыл, күрең қызыл, қып-қызыл, ... ... өтіс ... ... ... ... ... тік ішектің
шырышты қабығының тітіркенуі және оның күшеюі жыныстық қатынастың жиілігі
мен тұрақтылығын, енжарлық еркектің еркекпен жыныстық қатынастың басқа да
себептеріне ... ... ... ... зақымдануы, жұқпалардың
енуі және т.б.).
Енжар серіктесте тік ішектің шырышты қабықтың ... ... ... ... ... сызаттар, жаралар, тырналған іздер
түрінде болуы мүмкін Оларды тапқапда өзгешеліктерін, ... ... ... ... ... ... сызаттар ұшында қыры бар
қатты заттардың әсеріне тән.Осындай ... тік ... ... қабықтың қатпарларын қырып өткендей болады; еркек жыныс мүшесінен
ондай зақым ... ... ... ... ... ... қатынас жасағанда
қатпарлардың ұшында және ... ... ... ... ... байқалады. Тік ішектің шырышты қабығында шеттері ішке
қайырылған жаралар, жырықтар кездесуі мүмкін, олар тік ... ... жағы тік ... ... ... жағы ... ... болады.
Бұндай зақымдар еркек жыныс мүшесін алдын ала үйкелісті азайтатын
заттармен майламай (вазелин және т.б.) ... ... ... Тік ... жоғарғы жағындағы шырышты ... ... ... ... ... қажет болса).
Сот-медициналық мақсатында ректоскопиялық зерттеуді 10см тереңдікке
дейін ... ... ... ... ... ... артқы өтіс
тесігінің аумағы мен тік ішекте тұрақты өзгерістер қалдырмайды (тек қана
ірі зақымдардан кейін ... ... ... ... ... Бұл
жәйтте болатын артқы өтіс тесігінің аумағының терісі мен ... ... тік ... ... ... үстіңгі қабаттарының зақымдары көп
жағдайда ізсіз өтеді.
6.16. Еркекпен еркектіңі жыныстық ... ... ... ... ... ... өтіс ... мен аумағы мен тік ішекте
өзгеше мынандай өзгерістер болады: құйғы тәріздес тартылған, артқы өтіс
тесігінің үңіреюі, ... өтіс ... ... және тік ... ... ... тәріздес қтпарларының тегістелуі, қысқыштардың
босаңсуы және тік ... ... ... көгілдір дақты қып-қызыл
түсі.
6.17. Енжар серіктестің киімінде шәуеттің, нәжістің ... ... Егер лның бәрі ... еркектің жыныстық қатынас
әрекетінен болды ... ... ... онды ... ... ... ... топтық қатынастылығынбелсенді
серіктеске сәйкестігін және шәует сұйықтығында нәжісті анықтайды. Киімді
заттай сараптама ретінде сараптаманы ... адам ... ... ... дәлелдемелер мен объектілерді қарап, тексері хаттамасын жүргізеді.
6.18. Кәмелетке толмағандарға азғындық ... ... ... мүшелреі мен артқы өтіс тесігі аумағындағы зақымдар мен
өзгерістерге көңіл бөледі.
2.3 Даулы жыныстық құқық бұзушылық пен ... ... ... ... сараптамасы жыныстық құқық бұзушылыққа
байланысты ... істі ашу ... ... күштеу фактісіне
байланысты сұрақтарды қарастырады. Куәландырылу ... ... ... ізі, жара, қанталау, т.с.с. орын алуы мүмкін.
Күдіктінің денесінің куәландырылуы барысында зақымдану не қан
дақтары айқындалуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... жайлы сұрақ туындайды. Жәбірленушінің сараптамасы
жыныстық күштеу ... ... ... оның ... ... ауырлығы, венерикалық аурудың жұғуы, дене зақымының ауырлық деңгейі.
Даулы жыныстық жағдайға байланысты ... ... ... және ... ... ... құқық бұзушылық пен
криминалдық аборт жайлы ... ... ... кәмелеттілікті
анықтау, жыныстық қол сұқпаушылық, әйел мен еркектегі ... ... ... ... ... ... анықтау сияқты іс-
әрекеттер жүзеге асырылады.
Тізбелік үлгідегі сұрақтар:
1) Жыныстық қабілеттілік жасына жеткен бе?
2) Жәбірленуші ... ... ... ... өмір ... Жәбірленушінің зақымданғандығы бар ма, болса кіммен және ... ... ... ... ... ... мәлімет берілуі мүмкін, мұндай
жағдайда әйел өзіне өзі қол ... ... Бұл ... сарапшыға келесідей
сұрақтар қойылады:
4) Зақым бөгде адамның қолымен жасалынған ба, жоқ па?
5) Жәбірленуші өз қолымен денесін зақымдай алады ма?
Жәбірленушіні ... ... ... сай, оның киімінде сперма,
қан іздерін көруге және сараптамаға ... ... қай ... жайлы ақпарат берілуі тиіс.
6) Жәбірленушінің қыздығы зақымдалған ба? Уақыты?
14-18 күн ішінде оның ... ... ... ... ... ... ала зерттелуі тиіс.
7) Жәбірленушінің жыныстық жолдарында не өзге де дене мүшелерінде
сперма, қан іздері бар ма?
8) Жәбірленушінің киімінде қан, ... ... бар ма? Қай ... ... күштеуден кейінгі денсаулыққа тиген зияны қандай?
10) Жәбірленушінің ... ... ... ... ... Егер бар болса, қандай?
11) Күдіктенушінің жыныстық мүшесінде қан іздері бар ма?
12) Күдіктенушінің ... не ... қан ... ... ... бар ма?Егер бар болса, топтық жіктелуі?
13) Күдіктенушіде қандай да болсын зақымдану бар ма? Сипатталуы,
шығу тегі?
14) Көрсетілген ... ... ... ма? Олай ... не ... ма?
15) Жәбірленушінің тік ішегінде немесе өзге де дене мүшелерінде
сперма, қан іздері бар ма? Егер ... ... ... ... тұлға венерикалық аурумен ауырады ма? Ауырған
жағдайда, қай уақыттан бері?
17) Венерикалық ауру жайлы біледі ... Екі ... ... қайсысы ертерек ауырған? Өзгені жұқтыру
мүмкін бе?
19)№18, 19, 20, 21 ... ... ... ... Бұл ... шешу үшін ... ... медициналық
құжаттарды емделген орталықтан алып көрсетуі тиіс.
20) Тиісті тұлға жыныстық күштеуге қабілеті бар ма? ... ... ... ... ... ... органикалық
және функционалдық бас және арқа ... ... ... ... ... байланысты болады. Еркектің репродуктивті қабілеті,
әйелмен жыныстық іс-әрекеті, жыныстық арақатынас мүмкіндігі және ұрықтану
арқылы көрініс табады.
№16, 17, 22, 23 ... ... және ... ... ... ... ұрықтануға қабілетті ма?
22) Жүктілік уақытын анықтау.
23) Тиісті әйел ұрпақ әкелуге қабілетті ма?
24) Тиісті әйел туған ба?
25) Жүкті болған ... ... ... ... бе?
27) Шапшаң босану күдігі болды ма?
28) Жүктілікті тоқтату белгілері бар ма? ... қай ... ... ... ... Белгілі бір әрекеттер арқылы ма (ауыр физикалық әрекеттер,
биіктіктен құлау)?
31) Қандай дәрежедегі ауырлық зақындануы?
32) ... ... ... ... ... ... көмегімен, 33-34 сұрақтар
генетика ... ... ... ... ... айқын жынысы гермофродитизммен ауырады ма?
34) Бала тиісті әйелден туылған ба?
Жасын анықтау мен тұлғаны идентификациялауға
байланысты сараптама
Берілген сараптамаға ... ... ... ... ... өзге де жайттар арқылы анықтау. Берілген жасты анықтау жылдық
өзгерістер арқылы, оның ішінде-әжімнің ... ... ... ... ... скелетті рентгенологиялық түсіру арқылы білуге болады.
Сыртқы бет-бейнесін анықтау үшін, оның ... ... ... ... ... Тиісті тұлға анықталған жасқа жетті ме?
3) Тиісті ... ... ... бар ... Пластикалық операциялардың белгілері бар ма?
5) Денелік зақымдану тиісті тұлғаның бет ... ... ... ... ... ... ТУЫНДАУ ФАКТОРЛАРЫ
Әлемде жалпы қылмыстық әрекеттерді қарастыратын, дәлірек айтсақ,
олардың дамуына әсер ететін факторлар және алдын-алу ... ... ... сайттар көптен-көп.
Осы мәліметтердің көбісі біз ... ... ... ... ... ... Солардың ішіндегі жалпы медицинаға және
тікелей сот медицинасына қатыстыларын қарастырып шығайық.
А. ... ... ... қылмысты ер адам жасайды деген аксиома
қалыптасып қалған. Расында ер адамдар психопатологиядан ... ... ... таңда әлемде әйелдермен жасалған қылмыстар саны
өсіп келеді, оған қоса сол ... ... ... ... ... ... ... зерттеушілер ер мен әйелдің
агрессияларының арасында едәуір ерекшеліктер бар екенін ... ... ... -«пассивті», ал еркектікі «активті» келеді.
Әйел даманың агрессиясына-қоғам қаталдықпен, қатыгездікпен қарайтыны
бәрімізге мәлім. Әйелдерде агрессия ауызша ... яғни сөз ... ... ... (күш) ... көрінеді.
Авторлардың ойынша агрессияның көрінуіне және оны қабылдауына, әйел
мен ер ... ... ... ... әсер ... ... ... өзгеруіне орай, мысалға әйелдердің «мен»
деген ішкі дәрежесінің жоғарылауы, жыныстардың әлеуметтік тұрғыдан елеулі
ерекшеліктерінің жойылуы ... ... ... ... араласуына өз әсерін тигізеді.
Қорытындылай келе ... ХХғ ... ... ... ... ... сандық және сапалық
өзгерістері, дәлірек айтсақ олардың тез ... ... қоса ... бар ... ... өсуі және ... қылмыстық
топтарға қатысуы көрініс тапты.
Жалпы қылмыстардың мұндай феминизациясына қарамастан жыныстық
қылмыстарды ... ер ... ... жоғары тұрады.
Б.Агрессия
Агрессияның туындауын түсіндіретін көптеген теориялар бар. Зигмунд
Фрейдтың пікірінше агрессия сексуалдық фрустрация негізінде туындайды. Ал
Лоренц оны 4 ... ... ... ... ... ... ... қатарына кіргізген. Фембах агрессияны мінез-құлықта
тумысынан немесе өсе келе пайда ... деп ... ... адам ... ... ... ... кеткен ең зиян
деструктивті құлық екенін ескертеді. Ендеше қоғам ... ... әсер ... ... ... ... өміріне де өз әсерін
тигізбей ... ... ... бір ... ... қылмыстардың
генезисіне қатысып, оған қоғамның қатынасын қатыстырады. Бұл сұрақты шешу
барысында біз сиқырлы шеңбер механизміне тап боламыз.
В.Алкоголь
Алкогольдың агрессияға сонымен қоса ... ... ... ... ... талқыланады.
Сол әдебиеттерді алып қарасақ, алколгольдың, көбінесе ерлер
арасында оның ішінде ... ... ... ... ... те, ... ... күшейтетіні жазылған.
Кейбір авторлар осы тұрғыдағы құылмыскерлердің 75% маскүнемдікке
шалынған ... ... ... деп ... Соларды ескере келе
тұжырымдама жасайтын ... ... ... 20-70%-ы
маскүнемдікке шалынған, яғни тәуелді деген шешімге келеміз.
Көптеген авторлармен келісе келе ... ... ... күй
қылмыскерлерді зорлауға ынталандырған фактор болып табылады.
Статистикада 600 ... ... 217-не ... ... уыттық
күйдегі адамдар барған. Ал осы істердегі жәбірленушілер тобынан 10%
өздері осы ... ... ... ... журналынан).
Басқа зерттеушілердің ойларын зерделей келе, Холдер маскүнем-
әкелердің агрессивті және ... ... 50-80% ... (РНҚ ... ... ... ... зерттеушінің пікірінше, алкоголь мен қылмыстың
арасандағы қатынасты, ... мына ... ... ... бас ... ми ... ... (тормоздық)
әсерді жойып қылмыстық және девианттық әрекеттерге итермелейді;
-Алкоголь мидың нейромедиатрлық жүйесіне әсер етіп, агрессивті
әрекеттің ... жол ... бас ... ми ... дисфункциясына әкеп
соғады;
Г. Нашақорлық
Бенвардың айтуынша зролаушылар мен инцестофилдер нашақорлық көптеп
кездеседі. Ал басқа авторларға көз ... ... ... кең ... шамамен 30% құрайды деп айтып кеткен. ... ... ... мен әйел ... ... көптеп кездеседі
делінген.
Жалпы жыныстық қылмыстарға әсер етуші факторлармен ... ... енді сол ... ... кейбір түрлеріне тоқталып
өтсек:
А. Зорлау
Статистикаға сүйенсек 100000 ... ... ... ... ... ... ... адам
зорлай фактісінен тіркеледі екен. Бұл мәліметтерге қосатыным, тіркелген
жағдайлар шын мәнісінде болғаннан ... аз деп ... ... ... келе ... бұл ... ... ашып қарай
алмайтындығын білеміз. Жәбірленушілердің және ... ... ... туралы арыз жазбауына әсер ететін елеулі факторлар бар.
Олар:
-қылмыскердің кегінен қорқатындар-50%;
-қоршаған ортадан ұялу-30%;
-құқық қорғау органдарына ... ... ... оқиғаға көңіл бөлмеу көптен-көп кездесетін жағдай;
Зорлаушыларға қатысты мәліметтер және зерттеушілер басқа жыныстық
қылмыскерлерге қарағанда әлдеқайда көп.Психоанализ ... ... ... ... ... ... ... мінез-құлықтарды
қатыстырамыз: кастрацияның сырттай кешені, эдип комплексі, ... ... ... кейіннен агрессияға әкеп соғатын
беделдіктен айырылып қалу ... ... ... ... төмен дәрежеге ие болып, өздерінің әйелдік рөлдерін ұнатпаған
деп ... ... ... зерттей келе R. Lesniak «оларда батылсызық,
сенімсіздік, қоғам арасында өз орнын айқындай алмаушылық, садистік
белгілір орын ... ... ... ... 400 қылмыстық істі саралай
келе, оларды біз маскүнемдік, садизм, ... ... ... ... факторлар байқалған. Сотталғандардың
58%-ы қылмыс ... ... ... күйде болғаны айқындалды. Дерлік
барлық жағдайда садизм орын алған сонымен қоса басты мақсат ... ... ... ... ... ... ерте жыныстық инициациясы, секске
асырата қызығушылық және осы жайлы сұрақтарды еркін талқылауы көрінеді.
Топтық ... ... келе ... ... ... ... бұзақылық әрекеттерге үйрететін топтық ұйымдарға
тиістілігі сонымен қоса сол ... ... ... ... ... ... сәт сол бұзақылық топтың көшбасшысының әрекетінен
байқалады. Көшбасшыда көбіне айқын агрессия, ... ... ... көрініп жатты. Әдетте оның жыныстық сексуалдық
тәжірибесі ерте ... ... ... ... топ ... жоғары беделін жоғалтып аламын деген ойынан
туындады.
Бір қызығы, бұл адамдардың жауапкершілік және кінә сезімі өте ... ... Айта ... бір жайт ... қылмыстардың басты мақсаты
ләззат алу емес, көбіне сексуалдық қозу болып келеді.
Яғни менің айтайын деп отырғаным, ... үшін ... күш ... ... ... ... ... Зертханасында Филипиак пен Майержак атты
зерттеушілер мұндай топтарға келесідей мінездеме береді:бұлар көбіне жас
адамдар, білім дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... ретсіздік, бір орында көп жұмыс істей алмайтын,
көбіне спирттік ішімдік пайдаланатын тұлғалар.
Сол зертхананың Дзеконска-Стаскевич ... ... 187 ... ... ... мынандай тұжырымдар айтып кетті: Қылмыскерлердің
70%-шамамен 30 жастан аралығындаға адамдар, 60%-білімі орта білім, ... ... ... ... ... ал 15%-де ... және
тұлғалық бұзылыстар айқындалған. Автор жәбірленушілер ... ... ... ... зорлау фактісінен кейін 4 жәбірленушіде
ауыр дене ... ал 110-да ... ... дене ... 22-де дефлорация, ал екеуінде
зорлау кезінде жүктілік пайда болған, 26-да зардап шегушіде агрессияның
психологиялық ... ... ... және 9-да нервоздық қалып
көрініс тапқан.
II-1976жылы ... ... ... өткен «Бізге беймәлім сексуалдық
мінез-құлық» атты симпозизм мағлұматтарына сүйенсек
-Зорлау көріністер; ауылдық (сол сияқты село, поселкі, ... емес ... ... ... жатты.
АҚШ-тың Федеральдық тергеу басқармасы берген мағлұматтар бойынша
зорлау фактілері көбіне ірі қалаларда орын алып ... ... ... ... ... ... жасөспірімдер арасында ірі
қалаларға ... ... ... саны ... ... ... кеткен симпозизм тақырыбы бойынша: зорлаушылардың
67%-і сексуалдық агрессия белгілері айқындалған, соның ... ... ... тіпті жанжал орын алған. Бұл мәселені
қарастыра, қылмыскер зорлауға ішкі ... ... және ... ... ... ... ... және жақын адамдары
арасында туындаған проблемаларды шешу үшін баратынын түсіндік.
Мұндай шеттетілу агрессия жолымен ... ... әкеп ... ... ... фигуралардың бірі
жәбірленушінің өзі ... ... ... ... ... тыс қорғануы, қылмыскердің ойын жүзеге асыруға оң
әсерін тигізеді дейді. Осы тәріздес зорлау әрекеттір туралы 17 ... ... ... ... ... 3 топқа бөліп қарастырса болады:
-Кездейсоқ жәбірленушілер тобы (бұл жерде қорғаныс тұрғысынан
агрессорға тиімді);
-Жәбірленуші ... ... ... өздері оны ұғынбастан
қылмыскердің сексуалдық қозуын итермелейтін топ ... ... ... танысатын, онымен қоса өзін жеңіл жүрісті ... қиын ... тап ... ... шығып кетуіне кәміл
сеніп, қылмыскерді әрекетке итермелейтін ... ... ... Әрине сол қиын жағдайдан ешкім шыға
алмайды.
Польшаның Варшава қаласында орын ... 23 ... ... ... ... ... 18 жағдайында әйелдерін өздерін жеңілтек ұстағандығы
, ал 7-де өздере дерлік жол ашып ... 17 ... ... ... ... ала ... тиімді жағдай болған соң ғана барға.
75% топтық зорлау сағат 2000-2200арасында, сонымен қоса 10 жағдайда
қылмыскерлердің біреуінің пәтерінде орын ... Көп ... ... ... ... қылмыскер де жәбірленуші де бірін-бірі мүлдем таныс
болмаған.
Бұл мәселеге тоқталсақ, қылмыскерлердің өз ... іске ... ... ... ... емес оның ... ... қоса олардың жеңіл ойлығы және мінез-құлқының оңтайлығы, сексуалдық
қоздыруы және ең ... ... ... ... ... ... ... байқалады. Орын алған жағдайлардың
көбісінде жәбірленушілерайтарлықтай ... ... ... және ... оқиға туралы хабарлап арызданбаған. Оған ... бір тобы ... ... ... ... ... ... түскендері де кездесті.
Зерттеушілерді күннен-күнге, зорлау фактісінен ... ... ... қызықтырып келеді. Barvin-нің
айтуынша, 9 зорлық көрген жәбірленушідегі 1-де эмоционалдық ауытқулық
комплексі ... (the rape trauma ... ... ... ... ... ... кейін 1-2,5 жыл
аралығында бақылай келе, оларда: қайта зорлық көрі ... ... ... ... ... ... ... кездескен. Медик-зерттеушілер зорлықтан зардап
шеккендерге дер кезінде психотерапиялық ... ... яғни бұл ... ... ... ... емес, барынша ұзақ мерзімді ем
қабылдау курсын қабылдаған жөн деп ескертеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өткен болатын. Сол
конгрессте, жыныстық зорлық нәтижесінде туған жүктілікті, ... ... ... жою ... ... сұрақта талқыланған (бұл ... ... ... үзу, заңмен тыйым салынған мемлекеттерге
қатысты).
Швейцарияда орын алған 118 зорлау ... ... ... ... айыпталушылар, сотталушылар) жәбірленушілерге қарағанда
әлдеқайда жас еді. ... ... яғни 57%-ы, 15-19 ... болса қылмыскерлердің 50% үйленбеген еді. Көбіне зорланудан
зардап шеккендерге жезөкшелер мен кельнер қыздар кірді. 30% ... ... не ... ... ... күйде болған.
Қылмыстардың көбісі кездейсоқ жағдайлар емес ... ала және ... ... құралының сексуалдық агрессияға әсерін тексеру
мақсатында өте дәйекті зерттеу жүргізілді.
Тәжірибе барысында 29 есі ... ... ... 12 ... бар ... ... аудиовизуалдық сексуалдық қоздырды. Жазба
магнитофондық таспа ... және де сол ... ... ... зорлау
процестері бейнеленген. Ер азаматтардың бәрінде дерлік сексуалдық қозу 1
зорлау процесінің өзіне де, ... ... ... мен ... осы ... ... біреуі де өмірінде ешқашан зорлау
процесіне қатысып, жыныстық өмірінде ... ... ... да
болып көрмеген.
Соған қорытынды бере келе:
«БАҚ-ғы зорлық-зомбылық жарылысы» дені сау, есі дұрыс адамдарда
да, ... ... ... ... ал ... ... ... қоса девианттық әрекеттерге итермелеуі мүмкін.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жыныстық зорлық көрсету қылмыстарын талдау мен тексеру мақсатында
жүргізілген зерттеу жекелік криминалистикалық әдістемеде үлкен мәнге ... ... ... ... ... мәні мен қолданудың негізін анықтауға, соған сай іздестіру
тәжірибесіне енгізудің кепілдемесін анықтауға көмектесті.
Жүргізілген зерттеу келесілерді анықтауға мүмкіндік ... ... ... ... қылмыстарының жыныстық бостандыққа,
тұлғаның жыныстық қол сұғылмаушылыққа қарсы және өзімен ... ... ... ... қатарына жататынын анықтауға мүмкіндік
берді. Қылмыстық іс жүргізудің мақсаты-жәбірленушілердің құқықтары ... ... және ... ізге түсу мен кінәліге әділ жаза
тағайындау.
2. ... ... ... ... қылмыстарды
саралауда, аталған қылмыстарды жыныстық зорлықсыз қылмыстардан ажыратудың
негізгі сұрақтарын шешу жолдары ... ... ... ... ... ер ... да болуы мүмкін екені айтылып кеткен.
3. Жыныстық қылмыстарға қатысты статистикалық мәліметтердің
қылмыстылықтың ... ... ... және осы қылмыстардың
жасырындығының жоғарылығын анықтауға мүмкіндік ... ... ... гөрі көп ... ... ... ... қылмыстармен күрестің, жыныстық қол ... ... ... ... дәрежесін көрсетеді. Зерттеуде
аталған қылмыстың жасырындылығы ... ... ... ... ... жекелік тексеру әдістемесінің қалыптасуына
толық негіздемелердің ... ... ... ... ... ... ... тұжырым жасауға мүмкіндік береді.
5. Қазақстан Республикасының жекелеген аймақтарындағы ... ... ... ... ... жағдаяттардан тұратын
криминалистикалық мінездеме жасау: негізгі ... ... ... ... ... ... ақпарат; болуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... жағдайын, орнын және болу уақыты мәліметтері.
6. Жыныстық қылмыстарды істеу оған дайындық, ... ... ... ... жүйе ... ... Аталған қылмысты жасауда
дайындық кезеңі сирек кездеседі. Қылмысқа дайындық дәрежесі ... мен ... ... ... ... ... ... мінез-құлықпен ерекшеленеді, жыныстық қол сұғушылық
ниет, көргеніміздей, аяқасты, яғни болған оқиғаға байланысты туады.
7. Жыныстық ... ... іске ... түсінігін, зорлаушы,
жәбірленушінің әлсіз күй-жайын пайдаланып ... ... ... ... ... сұранысын қанағаттандыруы айтылған. Зерттеуші жыныстық
зорлық әрекеттерінің үш түрін көрсеткен: а) ... күш ... ... деп ... в) ... жағдайды пайдалану;
8. Зорлаушының қылмыс орны мен уақытын таңдауы жыл мезгіліне; қайды
болатынына (ауылдық ... ... жер); ... мен ... ... сипатына байланысты екені белгілі болды.
9. Көбінесе ... ... ... 16-25 жастардағы таныс
немесе алыс таныстығы бар, орта, арнайы орта ... бар, ... ... еңбекпен айналысатын, сирек жағдайда орта немесе
арнайы орта оқу ... ... ... ... ... Кездейсоқ
шабуылдайтын зорлық қылушыларда көбінесе психикалық және ... ... ... ... топтық жыныстық қылмыстарды көбінесе
басқа қылмыстар жасау үшін құрылған, ... ... ... топ ... ... ... мүмкіндік береді.
10. Жәбірленушінің (жәбірленушінің екі ... ... ... ... б) ... мінез-құлықты жәбірленушілер; ) мінез-құлқының
ерекшеліктерін анықтауға және ... ... ... ... санаттар бойынша мәлімет алуға:
- биографиялық анықтамалар;
- қылмысқа дейінгі, ... ... және ... ... және ... ... ... (сонымен қатар
физиологиялық ... ... ... ... ... ... және ... сапасына мінездеме;
- қылмысқа дейінгі жәбірленушінің өмір салты мен тәртібі туралы
мәліметтер;
- тексеруге маңызды басқа да мәліметтер;
Сонымен қатар, ... ... ... жәбірленушілерге қатысты
тергеушілердің іздестіру әрекеттерін жүргізуге дайындық, жүргізу ... ... ... ... жағдайлар орнатуға мүмкіндік
туды.
11. Қарастырылған қылмыс ... ... мен ... ... ... әдісі мен ... ... ... элементтерінің бар-жоғын
анықтау, қылмыскердің жәбірленушіге қатысты тұлғалық құрылымын анықтау.
Сонымен қатар осы ... ... ... ... құрылымын
анықтайды. Қылмыстық іс-жүргізуге қатысушылардың психологиясын зерттеу
қылмыстық құрамның субъективтік және объективтік жағын ... ... ... қылмыстық ниет пен мақсатты жан-жақты, терең талдауға
көмектеседі, іздестіру әрекеттері мен нәтижеге дұрыс ... ... ... береді.
12. Жыныстық зорлық қылмыстардың типтік криминалистикалық
мінездемелерінің жекелеген элементтерінің ... ... ... ... пен ... ... жәбірленуші мен
кінәлінің белгісіз жағдайлардың негізі болуы ... ... ... ... іс қозғауға қажетті жеткілікті мәліметтер ... ... ... ... тексеру мен тағайындауға қажет
әрекеттер тактикасы мен нәтижесін анықтауды белгілеп берді.
14. Тергеушілерге ... ... ... ... ... ойша құрастырудың қажеттігін дәлелдеу, қылмыс орнын тексеруде
жәбірленушінің, маман-криминалисттің және сот дәрігерінің ... ... ... ... дәлелдік маңызы зор іздестірудің, табудың
және жоюдың ерекешеліктерін ... ... ... ... Жәбірленушінің арызының дұрыстығы мен оған қатысты күмән туған
жағдайда жәбірленушінің денесін ... ... ... қызметкерлердің қатысу негіздемелерін; оның ... ... ... ... 4 және 5-бөліктеріндегідей,
төмендегідей өзгерту керек ... ... ... ... ... ... басқа маманның қатысуымен,
ал олар қатыса алмаған жағдайда куәлердің қатысуымен жүргізіледі. Бұл
тергеу іс-әрекеті куәландырылатын ... ... ... ... ... сол жынысты куәлердің ... ... Егер ... адам ... ... тұлғаның қатысуымен
куәландырылуын қалаған жағдайда тергеуші жынысы басқа адамды куәландыру
кезінде қатыспайды. Бұл ... ... ... ... ... ... тұлғаның қалауындағы жынысты куәлердің
қатысуымен дәрігер жүргізеді.
16. Типтік тергеушілік жағдайлардың жаңа топтамасын ... ... қол ... жәбірленушіге таныс адаммен жасалған;
б) қылмыс бейтаныс адаммен жасалған;
в) қылмыс жәбірленушінің кездейсоқ танысымен жасалған;
17. Жыныстық зорлық қылмыстарының процесін: а) ... б) ... ... деп ... ... сонымен қатар, аталған қылмыстарды
тергеуде жағдаяттық зерттеудің қажеттігі көрсетілген.
18. Тергеу жүргізілетін қылмыстардың алғашқы сатысындағы орын алған
жағдайлардан туған ... ... ... талдау; жекелеген
тергеу әрекеттерінде кездесетін бірлі-екілі кемшіліктерді айқындау және
соларды жоюдың жолдарын көрсеткен.
19. Көрсетілген ... ... ... келесідей
ерекшеліктерін көрсету: қылмыс белгілерін айқындау; болжамдар жасау және
солардың ... ... ... ... ... әрекеттерін, жедел-
іздестіру мен қылмыс туралы ақпараттарды алу, ... мен ... ... ... ал егер мүмкіндік пен негіздеме болса,
күдікті мен қатысушыларды ... ... ... Жәбірленуші тұлғаны тергеу маман-психологтың ... ... ... ... педагогтың рөлін психолог атқара
алады.
Сайып келгенде, жүргізілген ... ... ... ... ... зорлық қылмыстарын тергеу мен ашуда
криминалистикалық құралдар мен әдістемелерді дамытудың жолдары ... ... ... берді. Мазмұнына орай, ұсынылып отырған
зерттеу кәмелетке толмағандарға қатысты жыныстық ... ... мен ... ... ... ... оқыту
кемшіліктерін жоюға мүмкіндік береді, ал студентпен жасалып шығарылған
кепілдемені практикалық жүзде ... ... ... көтеру мен аталған қылмыстарды тергеу мен ашудағы ішкі істер
органдырының жұмыстарын ... ... ... ... ... И.Г. Судебно-медицинская экспертиза половых состояний
мужчин. – Москва:ЦИУВ,1967.
2. Блюмин И.Г. Материалы к экспертизе ... ... ... ... И.З. ... ... на сексуальной почве. – В
кн.: Материалы к IX ... ... ... ... ... И.З. ... о механизме повреждения девственной плевы
и промежности при преступлениях,связанных с ... ... – В ... ... ... Дынкина И.З. Методичесские указания ... ... ... женщин в случаях лишения их ... на ... ... Д.Н., ... В.Е. Половые роли и девиантное поведение. – В
кн.:Тезисы ... VII ... ... ... ... Москва.,1986.
7. Кузнецов П.А. Судебно-медицинская характеристика повреждений
тела у потерпевших по делам об изнасиловании. – В кн.: ... ... и ... Кузнецов П.А. К методике проведения седебно-медицинской
экспертизы потерпевших по ... о ... ... ... ... ... ... Чебоксары, Горький, 1980.
9. Микиртумов Б.Е. К вопросу об острых невротических ... ... в ... ... (педофильных) действий. –
Сед.мед.экспертиза, 1979.
10. Нахуров А. ... ... ... ... Позднякова С.П. Клиничесские и социальные характеристики ... в ... ... ...... Шалаев Н.Г. Седебно-медицинскпя экспертиза подозреваемых в
половых преступлениях.Автореф.дис.докт.Горький,1966.
13. Яковлев Я.М. Седебная экспертиза при ... ... ... Я.М. ... ... ... Громов А.П. Сот-медицинасы бойынша дәрістер курсы.
Мәскеу,1970.
16. Сот-медицинасы ... ... В.М. ... ... сот-медициналық сараптамасы (редакциясын басқарған
А.П. Громов пен А.В. Капустина).
18. Протасевич А.А. Сот ... ... ... ... ... оқу құралы (редакциясын басқарған В.В.
Томилин мен Г.А. Пашинян).
20. Әйел және ... ... ... ... жағдайларының сот-
медициналық сараптамаларын ұйымдастыру және жүргізу ережелері. Дайындаған
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің сот медицинасы орталығының ... ... С. ... ... ... ... Қ.Д. ... сараптамасы. Алматы,1996.
23. Іс материалдары бойынша ... ... ... ... Горький, 1973.
24. Материалы научных трудов судебных медиков ... ... С.Л. ... и ... судебно-медицинской
экспертизы трудоспособности. Москва,1960.
26. Судебная медицина. Редакциялаған проф. В.И. ... ... В.М., ... К.И., Червяков В.Ф. Судебная
медицина. Москва,1961.
28. Райский М.И. ... ... ... ... Н.В. Судебная медицина. Москва,1950.
30. Концевич И.А. Судебно-медицинские аспекты врачебной практики.
Киев,1974.
31. Козлов В.В. ... ... ... ... ... Саратов,1968.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 56 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сот сараптамасын тағайындау және жүргізуде арнайы білімдерді қолдану55 бет
Қылмыстық процесте сот сараптамасын тағайындау, жүргізуді ұйымдастыру, зерттеу10 бет
Жаңа туған сәби өлігіне сот-медициналық сараптама64 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет
Сот сараптамасы туралы криминалистік ілімнің рөлі мен маңызы және оны тағайындау, жүргізу және бағалаудың тактикалық ерекшеліктері43 бет
Сот сараптамасының жіктелуі,тағайындаудың ұйымдастырушылық сұрақтары және оны жүргізетін мекемелер13 бет
Қазақстан Республикасында сот сараптамаларын тағайындау мен жүргізудің құқықтық және ұйымдастырушылық негіздері77 бет
Сот сараптамасы бойынша есептер152 бет
Аз қамтамасыз етілген азаматтарға әлеуметтік жәрдемақы,зейнетақы тағайындау бөлімі туралы21 бет
Жаза тағайындау29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь