Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмнің индустриясы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2

I ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАННЫҢ КӨРНЕКТІЛІК ЖЕРЛЕРІ ЖӘНЕ ТУРИЗМНІҢ ИНДУСТРИЯСЫ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Көрнектілік жерлер, инфрақұрылымы олардың тартымдылық шкаласы және өткізу әлеуеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Туристік объект ретіндегі Қазақстанның көрікті жерлері ... ... ... ... ... ... ... .8

II ТАРАУ. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ТУРИСТІК. ЭКСКУРСИЯЛЫҚ МАҚСАТТАРДЫҢ КӨРНЕКТІЛІК ЖЕРЛЕРІНІҢ СИПАТТАМАЛАРЫ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 Шығыс Қазақстан облысының туристік аймақ ретіндегі табиғаты мен шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.2. Облыстың туристік.экскурсиялық ресурстары, оның инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
2.3 Игерілген туристік.экускурсиялық нысандар және оның
құндылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41

III ТАРАУ. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТУРИСТІК МАҚСАТЫНДА КӨРНЕКІЛІК ЖЕРЛЕРІН ДАМЫТУ

3.1 Табиғи және жасанды көрнектілікті жерлердегі туризмді дамыту ... ... ... ... 58
3.2 Шығыс Қазақстан облысының туризм қызметін белсендіру жолдары ... ... ..60

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 63

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 64
Туризм дүние жүзі бойынша кез-келген қоғамда ерекше орында, ол маңыздылығы жағынан жан-жақты қоғамдық құбылыс.
Туризмнің танымдық, тәрбиелік мәдени т.б. мәндерін маңыздылығын былай қойғанда, ең алдымен ол көптеген мемлекеттердің экономикасында белгілі-бір дәрежеде роль атқарды. Осы туризмнің экономикадағы маңыздылығын оның қоғамдағы орнын анықтайтын негізгі фактор ретінде қарастырамыз. өйткені туризм белгілі-бір территорияда дамыған сайын, одан түсетін табыс ұлғаяды, жұмыс орны көбейеді, жергілікті инфрақұрылым (транспорт, байланыс, қосымша қызмет) жақсарады.
Бүгiнгi таңда Қазақстанның және шет ел туристерiнің, демалуына жағдай жасауды ұйымдастыру, республиканың туристік потенциалын көтеру өзекті мәселелердiң бiрi. Туризм деңгейінің, көтерiлуiне республиканың саяси-әлеуметтiк жағдайының тұрақтылығы және басқа мемлекеттермен халықаралық қарым-қатынас орнауы тиiс. Осыған орай, дипломдық жұмыстың мақсаты Шығыс Қазақстан аймақ туристік рекреациялық ресурстарына баға бере отырып олардың туризмді дамытудағы құндылығын ашу.
Жұмыстың көкейкестілігі еліміздің бүгінгі туристік ахуалды жан-жақты зерттей отырып бүгінгі күн талаптарына сәйкес туристік сұраныстарды қанағаттандаратын Шығыс Қазақстан аймағының туристік мүмкіншіліктерін ашу. Аймақтағы танымдық, емдік-сауықтыру мәдени демалыс спорттық туризм түрлерін және экскурсиялық қызметпен сервис сапасының даму дәрежесін анықтау болып табылады. Туристік ресурстармен нысандардың экскурсиялық талаптар үшін маңыздылығын, мазмұнын қарастырады. Осыған байланысты жұмыс Қазақстанның көрнектілік жерлері немесе туризмнің индустриясы негізіндегі мынадай негізгі зерттеу міндеттерін қамтиды:
1) Шығыс Қазақстан аймақтың шаруашылық дамуын сипаттайды.
2) Шығыс Қазақстан облысының туристік-экскурсиялық мақсаттың көрнекілік жерлердің сипаттамасы және шараларына баға бере отырып, аудандастыру мәселелерін қамтиды.
1. Н.Назарбаев. Қазқақтан -2030. Ел президентінің Қазақстан
халқына жолдауы. Алматы «Білім» , 1997 ж.
2. Абдраимов А. История Казахстана. Астана 1999 ж.
3. Аблайханова Г., Хабрахманов Р. Экотуризм в РК Экология и
устойчивое развитие.
4. А.К. Резников, В.А. Кораблев. По Казахстану-маршрутами подвигов.
Алма- Ата, «Казахстан», 1988 г.
5. Ә. Жумадилова , А .Бекенов, Х. Қыдырбаев. Қазақстан Қорықтары.
Алматы «Қайнар», 1980 ж.
6. Б.Кузьменко. Ертіс өңірі. Алматы «Қайнарә», 1984 ж.
7. В.А. Филипов. Заповедные сокровища природы Алтая. Алматы
«Наука»
8. В.Ф. Михайлов. Марқакөл. Алматы «Қайнар», 1984 ж
9. Гущик В Семипалатинск , прошлое и настоящее. Заман- Казахстан
1998- 16 октября.
10. «Дидар». Шығыс Қазақстан облысық гүазеті, 1999 ж. №3,17
11. Ердаулетов. С.Р., Мусин К., Шабильников С. Финансы Казахстана,
1997 ж
12. Ердаулетов С.Р. Казахстан туристский. Алма –Ата, «Қайнар» 1989 ж.
13. Ердаулетов. С.Р. Достопримечательности места Казахстана. Алматы,
1988г
14. Ердаулетов. С. Р. Основа туризма Казахстана.
15. Казахстан –стратегия переходя к рынку. Учебное пособие. Алматы,
1991 ж.
16. Козбаев. Алтай казахстана, 1986 г.
17. Қазақстанның көрікті жерлері. Қазақ мемлекет баспасы. Алматы,
1959 ж.
18. М. Өтмемағанбетов. Қазақстанның физикалық географиясы, Алматы,
1996 ж.
19. По Средней Азии и Казахстану (путеводитель). Москва « Мысль»,
1973 г.
20. РК энциклопедический словарь. Алматы. «Главная энциклопедия»,
«Қазақ энциклопедиясы», 2004 ж.
21. Рекомендуемые маршруты по ВКО отрядами высокогорной
экспедиции.1959 ж.
22. «Рудный Алтай». Восточно-Казахстанская областная газета, 1999
г. № 4142.
22. Саипов А.А. Практика и теория туризма Казахстана. Монаграфия- Рик,
1999 ж.
23. Семейдің «Алтын жобасы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ,
1995 ж.
24. Хайруллин Г. Т., Бесенбаева А.А. Саипова А.А., Республиканский
кабинет Каз. Академии им. Алтынсарина. Алматы, 2001 ж.
25. Шығыс Қазақстан. Деловой мир Казахстана, 2003 ж.
26. 1998 жыл басындағы Қазақстан республикасының облыстары, қалалары,
аудандары, аудан орталықтары мен поселкелерінің халық саны.
Қазақстан Республикасыныңұлттық статистика агенттігі. Алматы,
1998 ж.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
............................................................................
.................................2
I тарау. ҚАЗАҚСТАННЫҢ КӨРНЕКТІЛІК ЖЕРЛЕРІ ЖӘНЕ ТУРИЗМНІҢ ИНДУСТРИЯСЫ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Көрнектілік жерлер, инфрақұрылымы олардың тартымдылық шкаласы және
өткізу әлеуеті
............................................................................
...............................4
1.2 ... ... ... ... ... тарау. ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ТУРИСТІК- ЭКСКУРСИЯЛЫҚ МАҚСАТТАРДЫҢ
КӨРНЕКТІЛІК ЖЕРЛЕРІНІҢ СИПАТТАМАЛАРЫ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 Шығыс ... ... ... ... ... табиғаты мен
шаруашылығы.................................................................
...........................................17
2.2. Облыстың туристік-экскурсиялық ресурстары, оның
инфрақұрылымы...............................................................
........................................24
2.3 Игерілген туристік-экускурсиялық нысандар және ... ... ... ... ... МАҚСАТЫНДА КӨРНЕКІЛІК ЖЕРЛЕРІН
ДАМЫТУ
3.1 Табиғи және жасанды көрнектілікті жерлердегі туризмді
дамыту................58
3.2 Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... әдебиеттер
тізімі......................................................................
......64
Кіріспе
Туризм дүние жүзі бойынша кез-келген қоғамда ерекше орында, ... ... ... қоғамдық құбылыс.
Туризмнің танымдық, тәрбиелік мәдени т.б. мәндерін маңыздылығын былай
қойғанда, ең алдымен ол көптеген мемлекеттердің экономикасында ... роль ... Осы ... ... ... ... ... анықтайтын негізгі фактор ретінде қарастырамыз. өйткені
туризм белгілі-бір территорияда дамыған сайын, одан түсетін ... ... орны ... ... ... (транспорт, байланыс, қосымша
қызмет) жақсарады.
Бүгiнгi таңда ... және шет ел ... ... ... ұйымдастыру, республиканың туристік потенциалын көтеру өзекті
мәселелердiң бiрi. ... ... ... ... саяси-
әлеуметтiк жағдайының тұрақтылығы және басқа ... ... ... тиiс. ... орай, дипломдық жұмыстың мақсаты Шығыс
Қазақстан аймақ туристік рекреациялық ресурстарына баға бере отырып ... ... ... ашу.
Жұмыстың көкейкестілігі еліміздің бүгінгі туристік ахуалды жан-жақты
зерттей отырып бүгінгі күн талаптарына ... ... ... ... ... аймағының туристік мүмкіншіліктерін ашу.
Аймақтағы танымдық, емдік-сауықтыру мәдени демалыс спорттық туризм түрлерін
және экскурсиялық ... ... ... даму дәрежесін анықтау болып
табылады. Туристік ресурстармен ... ... ... ... ... қарастырады. Осыған байланысты жұмыс Қазақстанның
көрнектілік жерлері немесе туризмнің ... ... ... ... ... ... Шығыс Қазақстан аймақтың шаруашылық дамуын сипаттайды.
2) Шығыс ... ... ... ... ... ... және шараларына баға бере ... ... ... ... туристік мақсатқа көрнекілік жерлерін қамту. Осыған
сәйкес аймақтың туризмді дамытудағы мүмкіншіліктерге баға ... ақ ... ... шалғынды өлкесi, қатпар-қатпар құз тастары,
мұнар басқан таулары, мың бұратылған өзен-суы, жасыл желектi ну тоғайы, аңы
мен малы ... ... ... ... жерiне Албания мен Швеция ... ... ... ... ... елдiк дәстүрiн сақтаған, ұлы
перзенттерiнің үлгiсiн мұрат тұтқан, ата қадiрiн, ене қасиетiн сақтаrан, ұл
мен қыз ... ... ... ел. Бұл ... ... үш ... ... келiп, ездерiнiң өлмес жырларын толғаған, Олар: Абай,
Шәкәрім, Мұхтар Әуезов. Сөз өнерін әлемдік биiгiне ... үш ... осы ... ... ... ... Достоевский, Ахмет Байтұрсынов,
Сұлтанмахмұт Торайғыров, Әміре Қашаубаев, Қаныш Сәтбаевтай ұлы ғұламалармен
ақын-жазушы, ... ... ... ... мен ... кешкен.
Дипломдық жұмысты жазу барысында жергілікті жер ... ... ... ... ... ... ... материалдары
енгізілді, туризм кафедрасынан облыстың картасы және осыған ... ... ... ... 38 ... паqдаланып жазылған бұл дипломдық жұмыс
жиналған материалдарды жан-жақты өңдеу, талдау арқылы құрастырылды.
Дипломдық жұмысты жазу барысында көптеген ... тура ... ... ... ... қалыптасты. Бүгiн Қазақстан жеке бөлiктерi
жөнiндегi әдебиет пен оқу құралдарына ... ... ... ... ... жұмысты облыстың туристiк кәсіпорындары, жоғары және орта оқу
орындарының оқытушыларына, студенттерге және жоғары ... ... ... ... ... келешекте пайдасы мол және ол
жалғасын табады ... ... ... ҚАЗАҚСТАННЫҢ КӨРНЕКТІЛІК ЖЕРЛЕРІ ЖӘНЕ ТУРИЗМНІҢ ИНДУСТРИЯСЫ
НЕГІЗДЕРІ
1.1. Көрнектілік жерлер, инфрақұрылымы олардың тартымдылық шкаласы және
өткізу әлеуеті.
Көрікті жерлер- ... ... ... ұсынылатын табиғи, тарихи,
мәдени архиологиялық емдік-сауықтыру туристік ресурстарының ... ... ... объект сипаттамасын есепке ала
отырып, ... ... және ... ... ... ... құндылықтары эмоционалдық іс-әрекеттер денгейін
ұсынатын бірігу түсінігі.
Туристік тартымдылық кешенді ұғым ... ... ... туристік
инфрақұрлымды ұсынады.
Потенцалдық қорымен және Қазақстан ... ... ... ... ... ... жүзінің нарықтық туризм қызметінде
орын алады және оның ... ... ... 503 ... талдау қызметі, сыртқы және ішкі туризмнің көрсетуі бойынша
Қазақстан экотуризімінің басты объектісі айрықша ... ... ... және
олардың құрамының қосындысының тарихи ұлттық ескерткіштері болып табылады.
Қазақстанда 9 мемлекеттік ... ... 6 ... ... 57 ... 24 ... ... 3 мемлекеттің ұлттық
хайуанаттар саябағы, 7 мемлекеттік ... ... 3 ... ... жер суы ... тур операторлармен бүгінгі күні Республикамыздың 16 облысына ... ... ... ... 27 атты бағдарлар,153 емдік, 344
белсенді (демалыс күндердің бағдарлары), 111 ... ... ... ... ... өтеді, 20 қажылық, 65 бағдарламасымен қоса аншылық пен ... ... ... ... ... ... ... басқарманың барлық денгейінде тұрақты дамуына қолдау тапты,
Сол себепті болашақта 2030 жылға дейін, Қазақстандағы ... тағы ... ... ... 65 ... ескерткіштер, 58 қорықшалар,
туризмның алыс түрінің даму үшін жаңа импульс қызмет етеді, демек ... ... ... ... ... және қызықты ландшафтқа бай. Дәл ... ... ... ... байқалады. Алайда бүгінгі күні осы
керемет табиғи ресурстарысыз антропогендік жолмен ... ... ... да ... көрікті жерлері тартымдылығын арттыру үшін
экологиялық туризм түрін ... үш өнім ... ... ... мақсатқа бағытталған мемлекеттік ұлттық табиғи
парк, республикалық маңызы бар-табиғат ... 60 ... ... ... ең ... ... ... қорықтар
алып жатқан жалпы алаң-ауданы бойынша ең ірісі-Қорғалжын (237,1 мың га)
және ең кішісі ... ... (18,3 мың га). ... ... ... қызығушылық тудырады.
Ақсу –Жабағылы мемлекеттік қорығы Батыс Тянь-Шаньда орналасқан. Жалпы
қорық ауданы -77,7 мың га бұл ... ... ... 3000 м ... қорық көріктілігі-«сурет галереясы» орналасқан. Мұнда қара
порфиритті таста стилі бойынша әртүрлі тау ... ... ат ... ... ... ... Тіпті, тау жануары деп сипаттауға
келмейтін –түйе және тасбақа көріністері бар. ... ... ... эрамызға дейінгі 7-5 ғасырларға жатқызады. Мұнда сонымен қатар 60
түрлі өсімдік, 100 ... ... ... ... ... түрлері таңбасы, табылған. Ерекше қызығушылықты 120 млн жыл бұрын
өмір сүрген динозавр сүйектерінің табылуы таң ... Бұл ... 2-і ... және ... ... ... 220 га) палеонтологиялық
аймағы жайғасқан.
Ақсу-Жабағылы ... ... және ... ... ... түрін дамытуға мүмкіндік алады.
Барсакелмес қорығы-Арал теңізінің солтүстік бөлігінде, Барсакелмес
шөлді аралында шоғырланған. Арал теңізінің тартылуынан Қызыл ... ... ... 2-3 ... ... ... мүмкін. Өйткені жасанды жолмен
Кіші ... ... ... ... келешекте Аралдың толығымен өз
қалпына келуі қорық жұмысын жандандыруы тиіс.
Қорғалжын қорығы-237,1 мың га территорияны алып ... және ... ... ... ойпатында орын тепкен. Бұл аймақ «көлді
өлке» деп аталады, өйткені шағын ғана сұлу ұсақ көлдер-Сұлтанкелді, ... т.б. өте көп. ... ... ... 40 ... ... көлі әлемдегі сирек кездесетін солтүстік құстар ұялайтын орын.
Оның ішінде –қызғылт фламинго. Жыл сайын ... ... ... ... ... ... ... құстар маусымдық алмасуында үлкен
аумақтағы су құстары шоғырланатын орын, сондықтан Қорғалжын қорығы әлемдік
танымдылыққа ие ... Ол ... ... ... ... көрікті жері ретінде ЮНЕСКО тізіміне кіреді.
Марқакөл қорығы территориясында 5 биіктік белдеулері анық ... ... ... ие, ... ішінде моралит, алтын, тамыр, т.б.
Жалпы бұл өңірді «екінші Швейцария» деп атағандықтан, бұндағы ... ... ... барысында айтылады. Қорық маңызды ... ... -87,7 мың га алып ... оның 39,6 мың га ... ... Қостанай облысындағы Наурызым ауданында шоғырланған. Қорық ормандары
3 аумақ: Наурызым-Қарағай, Терсек борлары және Сыпсың ағаш ақ ... ... ... көрікті орын-Наурызым-Қарағай боры.
Қорық су құстары ұя салатын, ұшып-қонатын жолда орналсқан ... ... Әр ... өз ... мен ... ... болады.
Наурызым қорығы халықаралық маңыздылыққа ие болған сулы-батпақты жерлер
қорғауға алынған.
Бұл аталған ... ... ... ... ... ... ... туризмді дамытуда жаңа орындармен толықтыралы анық. ... ... тек бұл ... ... ... арттыру мақсатында
ештеңенің керегі емес. Тек ұйымдасқан туристік сапарлар болғаны.
Үлкен ... ... ... ... ... ... бірінші болып 1977 жылы «Баянауыл» ұлттық ... ... ... ... Алтын Емел ұлттық парктері ашылды. Оның әрқайсысы бай
флора және ... ... ... ландшафтымен ерекшелінеді.
«Алтынемел» -Қапшағай суқоймасының солтүстік жағлауында орналасқан.
Парк құрамына Үлкен және кіші ... ... ... ... және ... туристік объект ретінде кіреді.
Іле –Алатау ұлттық паркі-Іле Алатауы солтүстік баурайын қамтиды.
Ұлттық паркте биіктік ... ... Тау және ... ... ... қызығушылық танытады.
«Шарын» табиғи паркі Шарын өзені ... ... ... ... ... ... ерекшелінетін ерекше экожүйе.
Шарынның орта ағысында Шарын табиғат ескерткіші «Ясеновая роща» орналасқан.
Бұл әлемдік маңыздылығы бар ... ... ... ... өте көп. ... көпшілігі
мемлекеттік маңыздылығы бар табиғат ескерткіштері ретінде қорғауға алынған.
Қазіргі таңда елімізде 24 табиғи ескерткіштер бар. Олар ... үшін ... ... ... жартастар, мұздықтар, үңгірлер,
сарқырамалар, ... ... ... және ... өлкелері қайталанбас
тартымдылық қасиеттерімен ерекшеленеді.
«Гусиный перелет»- ... 2 га алып ... ... ... ... ... Бұл ... Ертіс айрығының ең биік
жерінде жер ... 68 м ... ... сүйектері сақталған. Онда:
антилопа, жираф, ... ... ... т.б 12-14 млн жыл ... ... ... жануарлар көмілген. Сүйек қазбаларын құрайтын қабат күші -3
метр.
Шарын «Ясеновая роща» ... ... ... ... 4855 га
аумақта орналасқан. Бұл сирек жайылымдық территориясында согдиандық ясень
өседі, ... ... ... ТМД ... ... ... шыршалары –Іле Алатауы тауында бозгүл шатқалында орналасқан.
Бұл мұздану кезеңіндегі солтүстік тайга ... ... ... осы ... ... ... ... құндылыққа ие болып отыр. Жалпы ... ... жуық га. Бұл үш ... Қазақстандағы ерекше көрікті
жерлерге жатады.
Маңғыстау үңгірлері мен Үстірт жотасы. Үстірттің Қазақстан бөлігінде
әктасты-гипс ... ... 30 ... үңгірлер бар. Ең ірісі -100-120 м
дейін жетеді және биік емес кіру және шығар жерлері бар. Жер асты ... ... ... ... стол тәріздес қыраттар Евразиядағы материктік мұздану
кезеңінде қалған. ... ... ... ... қазақшада-төрт
жағы дегенді білдіреді.
Көкшетау қыраттары-керемет әдемі тұщы көлдер мен жоталар тобынан
тұрады. Көрсең көз ... ... және Кіші ... ... ... ... ... экзотикалық жартастар түзілген. ... ... ... ... ... ... ... жеке
батыр, бүркіт, түйе, қабырға. т.б.
Қарақия –ТМД территориясындағы ең ... ... ... ... ... м ... ... әрі ағынсыз ойпат ұзындығы -40 км, ені ... ... ... ... ... оңтүстігінде
граниттік массив түрінде жоғарлайды. Ұзақ желден олардың түрін өзгертіп,
көптеген экзотикалық түрлерге ауысқан. ... ... ең ... ... ... ... ... болған соң қойылған.
Сонымен қатар «Тасты бос», «Булка», «Көгершін» т.б. жартастар. Қазақстанның
әртүрлі ... ... ... ... ... ... түрлері бар.
1.2 Туристік объект ретіндегі Қазақстанның көрікті ... қай ... ... да ... ... ерекшеленеді.
Дүниенің төрт бұрышындай Қазақстанда қайталанбас табиғаты ... ... ... Енді ... ... ең көрікті жер жәннаты ... ... ... ... ... аудан Жетісу немесе «жеті өзен елі»
деген атпен әйгілі. Бұл еліміздің ең бай және қызықтыларының ... Ең ... ... ... бастау алып Балхашқа құйса, қалған 6 өзен Іле
Алатауы тауларынан бастау алады.
Алғашқы зерттеушілер бұл жерді Іле ... ... ... ... деп ... Бұл өлке ... әсемдік, альпі жайылымдықтары және
шексіз даласымен әйгілі. Атақты «Жоңғар қақпасы» ... көне ... ... ... ... Талдықорған қаласы маңындағы таулы қырат қазақ-қытай
шекарасы арқылы өтеді. Бұл өлке ... ... бір күн ... 5
климаттық зоналар-шөл және шөлейттен (теңіз деңгейінен 600 м) ... ... м) ... ... көре ... ... Тянь-Шань тауының ең солтүстік қыраты. Бұл күшті қарлы
қырат ендік бағытпен батыстан шығысқа қарай 300 км созылған, оның ... Ең биік ... ... ... ... ... ... биіктігі
4500 м жоғары 22 шыңдар бар. ... ең биік ... (4937 ... Оған шығу ... үшін ... ... ... басқа да көптеген
шыңдар бар. Шыңдардан оңтүстікке қарай массивті Корженевский (ұзындығы - 11
км) және Богатырь 9.5 км ... тек тік ... ғана ... ... ... ... қорығы кіреді. Қорық қарлы барыс, бұғы, ... ... ... ... ... мен ... да жануарлар коллекциясы
табиғи мұражайы орналасқан.
Іле –Алатауы көптеген шатқалдар мен урочищелерден ... ... ... ... ... ... ... көрінісімен әсер қалдырады:
шыршалы орманды Махнатка тауы, трапеция тәріздес Күмбел, Абай шыңы, Тұйықсу
қақпасының алып жартастары бұл ... ... үшін ... ... ... ... шатқалдары арасында Көк-Жайлау альпілік жайылымдағы орын
тепкен. Бұл атақты жаяу маршруттардың бірі. Көк-Жайлау ... ... ... ... ... ... ... үлкен жартастары
Тұйықсу шыңына апарады.
Кіші Алматы мен Батарейка өзендерінің қосылған жерінде әлемдегі ... ... мұз ... ... ... ... ойындар
өткізілетін кешен. Мұз айдыны теңіз деңгейінен 1700 м ... ... ... ... ... ... мұз ... жүру үшін
алаңқай, аттракциондар паркі, «Премьер-Медеу» отелі, жазғы бассейн, т.б.
бар. Бұл қалалықтар мен қала ... ... ... ... Мұз
айдыны Алматы қаласынан 16 км жерде 1972 ж салынған. Жұмсақ климат, тиімді
күн ... ... ... ... желсіз ауа-райы және мұз-Медеуді ең
күшті әлемдік, ал оның ... ... ең ... айдындардың біріне
санайды. Мұзды өріс ауданы 10500 км2 –конькидегі ... ... ... ... ... халықаралық жарыстардың ашылу орны. Мұнда әлемдегі
күшті коньки жүгірушілері ... 120 ... ... ... ... ... келесі бір объект-Кіші Алматы аңғарында қаланы
селден қорғау үшін тұрғызылған ... ... Дәл осы ... 1973 ... ... ... 830 баспалдақпен шығу керек. Осы жерден Іле Алатауы
тау шыңдарына керемет көрініс ашылады.
Тұйықсудан солтүстікке ... ... ... ... ... 25 км, теңіз деңгейінен 2200 м биіктікте орын тепкен. Тау ... 3 ... мен 3 ... ... ... ... етеді.
Олардың көмегімен 20 минутта 3200 м-талғар асуында боласың. 1-ші биіктік
ұзақтығы 1243 м, көтерілу уақыты 9 мин, ... ... (2260 м-2630 ... 2-ші ... ... ... ұзақтығы 978 м; көтерілу уақыты 7.5
минут (2630 м-ден 2930 м ... 3-ші ... ... ... 860 м ұзақтық,
уақыты 8 мин (2930-3163 м дейін). Жалпы трасса ... 3620 м, ... 1000 м ... ... ... үшін ... балаларға
баллондарда сырғанау үшін төбешіктер бар. ... үшін 4* ... ... ... ... ... Алматы өзені биік шатқалда орналасқан. Көл
ойпатта орналасып, ... ... ... ... Тянь-Шань
таулы көлдері жер сілкінісі нәтижесінде пайда болған.
Үлкен Алматы көлі-сол көлдердің ірілерінің ... Жыл ... көл ... түсін өзгертеді. Мұзды су көл ұзындығы -1,6 км, ені 1
км, тереңдігі - 40 м. Көлден 2 км 2700 м ... көне ... ... ... астрономиялық обсерваториясы деп ... ... Одан ары 8 км ... 3300 м ... ... ... жұмыс істейді. Төменде Алма-Арасан шатқалы жалғасады. Ол
өзінің жылы термалды-родонды бұлақтарымен әйгілі және әсем ... ... ... ... ... сипатталатын объект - Түрген ... ... ... паркінде әдемі табиғат бөлігі - Түрген шатқалы (Алматыдан
40 км) бар. ... ... ... фарель шаруашылығы, сарқырама және
көптеген ормандар бар. Шатқал 44 км ... Асы ... ... Осы ... Еуропадан Қытай мен Индияға керуендер өткен. Кең аңғар 60 км шығысқа
қарай созылады. Түрген шатқалы сарқырамалармен әйгілі, олар жеті ... ... ... ... ... ... ... сарқырамасы және т.б.
шатқал өзінің Чин-Түрген шыршаларымен әйгілі. Шатқалдағы ең атақты ... ...... Сонымен қатар «Синегорье», «Тау-Түрген», демалыс
үйлері орналасқан.
Басқа бір Есік ... Есік көлі (1760 м). 1963 ж ... ... ... ... көл ... ... Бүгінгі күні көл қайта қалпына
келтіріліп, қалалықтар арасында демалыс күнгі саяхаттау ... ... ... – Жетісудағы ең ірі өзен. Оның ұзындығы – 1439 км. Іле өзені
Қазақстан жерінде Қапшағай жасанды суқоймасы ... ... ... ... деп ... оның ені – 22 км, ... -45 м, ауданы
1847 км2. оның маңы ... ... ... жағажайлар
орналасқан. Қалада үлкен аквапарк бар. Суқойманың шығыс жағалауында «Алтын-
Емел» ұлттық паркі орын ... ... ... ... ... ... тастар көріністері. Бұл «Тастағы суреттер» - Будда көрініс.
Қара құпиялы ... ... ...... ... ... мәні әлі шешілмеген. Онда 1000 жуық ... ... бар. ... ... т.б. ... тексте санкритте «Лотос
гүліндегі қарлы маржан» деген мағына түсіндірілген. Қолжазбалар ... ... 17 ... ... ... Алтын-Емел паркі Іле
өзенінен 90 км 2 ... Бұл ... ... өлке ... бай ... ... ... ерекшеленеді. Парктегі тағы бір объект-сақ
мәдениетінің ескерткіштері – Бес-Шатыр қорғандарын Қазақстанда б.з.д 1 ... ... ерте ... діни ... деп ... ... 31
қорғаннан тұрады. «Жетісі пирамидасы» деп аталынатын ең үлкен қорған
диаметрі 105 м, ... 17 м. Бұл ... ... жатар жерін Тянь-Шань
шыршасы бұтағынан жасаған, сондықтан 2 мың жыл бойы ... ... ... ... ерекшелігі – жерасты катакомбаларының бірі жатар орынға
апарады.
Үш объект – Ақтау таулы қыраттары - өткен жер шары ... ... ... көне көл ... ... барлық түске боялған көрікті
орын. Ол Ақтаудан басталып Қызылтауларға айналады. Таулар ... ... ... км, тереңдігі -1,5 км. Мұнда жейран, тауешкі, сайғақ,
қасқыр, түлкілер ... Ең ... ... ... жұмбағы – «Әнші
құм». Іле өзенінің оңтүстік жағалауындағы бұл құм құрғақ ауа-райында арган
әуеніне ұқсайтын дыбыс ... Оның шуы мен ... ... ... Құрғақ құмдар қозғалысынан пайда болған дірілдер ... ... ... ... ... Резонанс қолайлы жағдайы үлкен толқынды
дыбыс тудырып, тығыз топырақ қабатына әсер ете бархан діріліне ... ... ... ... ... ... ... күндері бархан
«әңдетпейді».
Кварциттан тұратын Үлкен және Кіші қалқан құмды таулары биіктігі –
120 м және 4 км ... ... ... ... ... айта ... ... объект. Тіпті Мыңбұлақ кардонында 300 жыл өмір сүрген алып ағашты да
алуға болады.
Бүгінгі күні Алматы қаласы ... ... ... айналды. Әсіресе
демалыс күндері демалушылар – Шарын жарқабағына барады.
Шарын жарқабағы – ... ... ... ... Рельефтің желден
және су шаюдан пайда ... ... ... ... «Шайтандар
шатқалы» мүсіндерімен ерекшеленеді.
Шарын-Шарын өзені бойымен солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа 154 км
созылып ... Бұл ... ... ... ... ... ... 150-300 м жетеді. Жарқабақ түсі Америкадағы ... ... ... ... жер ... ... ... кезеңінен өткен ясень кездеседі. Сирек кездесетін согдиандық түрі
25 млн жыл ... жер ... кең ... ал ... ... ... демалушылар «Қорғандар аңғары», «Темірлік» т.б атаумен қалған
жерлеріне ... ... ... інжу-маржаны деп аталынатын –Көлсай
көлдері. Жоғары ... ... ... ... 3 көл Күнгей Алатауы
қыраты беткейінде жайғасқан. Бұл ... жаяу ... ат пен ... саяхаттары үшін керемет орын.
Бірінші көл 1818 м биіктікте 1 км ... ... ... ... ... ... бар. Орта ... көлі (2252 м) – 1-ші көлден 5 км
жоғарыда ... ары 4 км орын ... ... әлі ... емес –Қайыңды көлі теңіз деңгейінен 2000 м
биіктікте керемет қылқанды орман арасында орналасқан. Бұл 100 жылға ... ... ... әктас нәтижесінде пайда болған. Оның үгінділері
шатқалды бөгеп дамбаға айналдырған. Көл ... 400 м, ... 30 м. ... кеткен құрғақ шыршалар бұталары су бетіне шығып тұрады.
Жетісуда 50 жуық жартас бетінде түсірілген көріністер ... ... көп ... қола ... жатады. Көне суреттердің қасында
археологиялық ескерткіштер, ауылдар, қабірлер т.б. орналасқан.
1950 ж аяғында Тамғалы қонысында көне ... ... ... ... ... ... Онда тарихтың 20 ғасырлық сыры жатыр.
Қала ерте номад, түрік кезеңдеріне жататын 4000 ... ... үй ... ... ... күн құдайлары, аңшылық, діни
көріністер, құрбандыққа шалу сияқты көріністер ... ... ... ... ... ие ... және ЮНЕСКО фонды
қорғауына алынған. Тамғалы ... ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Көшпелі және отырықшы өркениеттің қосылған жерінде Сырдария даласында
әлемнің көне қалалары өмір сүрді. ... бойы осы ... ... ... Таяу ... пен Еуропаға апарған керуен жолдары – Тараз, ... ... Ясы ... Ұлы ... жолы ... ... орталықтар
болған. Жібек жолы сауда торабы б.з.д 3 ғ пайда ... б.з. 17 ғ ... ... ... 1700 км жол бөлігі Қазақстан территориясын алып жатыр.
Түркістан (Ясы) қаласы Дешті-Қыпшақ аймағының түркі халықтары діни-
саяси ... және көне ... ... астанасы болған. Қожа Ахмет Яссауи
–түркі халықтарының діни ... ... 14 ғ Шейх ... ... ... ... ... Ханока (суфшілік сарай) салады. Осы ханока маңында 15-16
ғ.ғ қазақ хандары тақ-орны қалыптасты.
Қожа Ахмет ... ... – орта ... ... ... Бұл керемет 30 түрлі бөлмелер мен залдардан тұратын сарайлар мен
мешіттер кешені. Бас күмбез сыртқы диаметрі – 40 м ... ... – 130 ... биіктігі – 12 м. Таң ... ... ... ... ... металика. Архитектуралық –археологиялық кешенге
Түркістан мен Күлтөбе қалашығы, некрополь, мовзолейлер (15-14 ғ.ғ), ... (19 ғ), ... ... ... (12 ғ), ... (14 ғ), монша
(17-19 ғ), үлкен қақпасымен (18-19 ғ.ғ) ... ... ... ... кіреді.
Бүгінгі күні Түркістанға -1500 жыл. Жай күндері 100-250 ... ... ... діни мейрамдарда күніне 1000 адам келеді.
Халық нанымы бойынша, Түркістан жолында ең бірінші Қожа Ахмет ... ... 12 ғ өмір ... Арыстан-баб мавзолейіне кірген дұрыс.
Көне Отырар қаласы (б.з.д 4 ,) – ірі сауда орталығы болған. Ол өзінің
монша ... және ... ... Бұл ... орта ғасырлық ойшыл Әл-
Фараби өмір сүрген. 13 ғ ... ... ... ... ... ... Сауран бекінісі (10-18 ғ.ғ) ерекше су жабдықталуымен әйгілі. ... ... ... ... етілген қала жаудан бірнеше ай ... Бұл ... су ... туралы көптеген зерттеушілер әлі
таңдануда.
Түркістаннан қашықта биіктеу далада көріпкел ... ... ана ... бой көтерген. 1998 ж ескі мазар орнына ақ мәрмәрдан
мемориалдық ... ... ... 2 ... тас бар. ... ... таза ... ғана 2 тас арасынан өте алады екен.
Тараз қаласы – «Көпестер қаласына» 2000 жылдан ... ... ... ... ... астанасы болған 10-12 ғ.ғ. ... және ... ... ... қорғандары, көптеген көне
қабірлер жетерлік. Қазіргі Тараз маңайында ... ... ... ЮНЕСКО-ға кірген көне архитектуралық Бабаджа-қатын және айша-Бибі
мавзолейлері сақталған.
Көне жолдар қиылысында Шашадан ... ... ... ірі, халық
тығыз орналасқан Сайрам (Испиджаб) -6-18 ғ.ғ. қаласы бой ... ... ... «Ақ ... қала » ... ... ... қасиетті мазарлар мен жерасты сарайларының көптігі.
Талас Алатауы бөктерінде тағы бір керемет бар. Көне нанымдарға сәйкес
әлемдік су басу ... ... ... ноя ... екен. Дәл осы тауда,
әлі күнге дейін ... су ... ... ... ... тұр.
Сондықтан да қасиетті орын деп саналады. Тағы бір қызығы дәл осы жерден ... ... ... аталған қалалар бастауы Қытайдан басталған Еуропаға дейінгі
аралықты ... ... Ұлы ... жолы ... Жібек жолы –сауда
торабы ретінде б.з.д 3 ғ ... ... 17 ғ өмір ... ... 1700 км жол ... ... Бүгінгі күні бұл Оңтүстік
Қазақстанның «Алтын діңгегі».
Солтүстікте Батыс-сібір ойпатынан оңтүстікте ... ... ... ... ... ... сілемдерінен батыста Торғай
аңғарына дейінгі аралықты ... ... ... деп атайды. Еуразия
құрлығының орталығының орналасқан алып 2000 км2 ... ... ... ... ... әлемдегі ең үлкен көлдердің бірі- Балхаш (18 ... ... ... ... оны «Ақ ... » деп атаған. Жартылай тұщы,
жартылай ащы көл жағалауында керемет климаттық жағдайда ... ... ... ... Бұл аймақта әлемдегі бірінші Байқоңыр
ғарыш айлағы бар. Байқоңыр XX ... ... ... ... ... кемелері, старт алаңы, космонавтар тарихы мұражайына арнайы турлар
ұйымдастырады.
Орталық Қазақстанда кейбір ... ... ... ... ... ... Бұл табиғат қасиетті жерінде үш ... ... ... ... Оған дәлел – Таңбалытас. Онда мыңдаған
тайпалар таңбасы қойылған. Аспан астындағы ... ... ... ... ... бар. ... ең биік ... 1134 метр.
Көптеген курорт, емдеу орындары, емдік батпақтар, минералды сулармен
Көкшетау және ... ... ... ... ... Көкщетау қайыңды
ормандарында 80 астам көл бар. Ең терең көл- Щучье, ... ... ... ... Көкшетау орманды баурайында Оқ- ... ... ... және оның ең қиыр басы ... ... ... Дәл осы бөктерден
көгілдір шығанақ- Бурабай көлінің ортасында Жұмбақтас жартасы көз ... ... 18 ... Дәл осы ... біздің елде наным- сеніммен аңызға
бай өлке жоқ шығар, өйткені аттап басқан жерінің өзінше бір оқиға. ... ... ... ... ... ... ... пен шытырман
оқиғалы туризм үшін керемет орын.
Батыс Қазақстанда Каспий теңізі бассейнде Еуропа мен Азия қиылысады.
Қарақия ойпаты (-132 метр) ... Өлі ... ... ... ... жер. Орта ... қазіргі Манғышлақ қаласы Ұлы Жібек Жолы өткен. Көне
жолдар ... ... ... ... ... Кетік қалашықтары
сақталған.
Бұл өлке тариғи- архитектуралық ескерткіштер: Бекет- ата, ... ... ... ... ... мемориалды кешені сақталған. Тек
некропольдердің өзі 600 жуық әртүрлі ... ... ... ... үңгірлері, тариғи орындарымен автожүріс ұйымдастырылады.
II БӨЛІМ. ШЫҒЫС ... ... ... ... ... ЖЕРЛЕРІНІҢ СИПАТТАМАЛАРЫ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
2.1 Шығыс Қазақстан облысының туристік аймақ ретіндегі табиғаты мен
шаруашылығы
Шығыс Қазақстан облысы Қазақстанның шығыс ... ... ... ... ... ... Бельгия, Швейцария сияқты мемлекеттер сиып
кетер еді.
Шығыс Қазақстан солтүстігінде Ресей Федерациясының Алтай өлкесімен,
солтүстік-батысында Қазақстанның ... ... ... ... ... және ... ... Халық Республикасымен
шектеседі.
Шығыс Қазақстан облысы батыстан ... қиыр ... ... ... ... ... ... дейін), солтүстіктен
(Ертісмаңы даласы мен Алтай алды өңірінен) оңтүстікке қарай (Балхаш-Алакөл
ойысына ... ... ... ... ... ала жайласқан. Алтай
сілемдерін, ауыл шаруашылық өндірісіне тиімді, құнарлы ... және ... ... ... Территориясынан гидроэнергия қорына аса бай –Ертіс
өзені ... және ... ... ... ... және ... ... шектеседі. Облыс жері ... ... ... оң жағын түгел Батыс Алтай сілемдері қамтиды; бұл таулы өңір ... ... ... ... және ... ... жотасы массивтеріне ажырайды.
Ертістің сол жағын белесті Қалба жотасы Сарыарқаның төбелі жазық шығыс
жиегі алып ... ... ... ... ... ... м) және ... жоталары орналасқан. Таулы өлкелерде мұздықтар ... ... ... облыстың территориясын оңтүстік-шығыстан солтүстік-
батысқа қарай ... ... де, оны ... Сібірдің солтүстік, мұнайлы
бөлігімен жалғастырады. Локоть станциясы ... ... ... жол ... оңтүстік-шығыс, көмірлі металлургиялы бөлігіне, ал ... ... ... ... ... ... ... мен Орта Азия
шығуына жол ашады.
Шығыс ... ... жер беті ағын ... бай, әсіресе
облыстың Алтайлық бөлігінде өзендер мол. ... ең ірі ... ... ... өтеді. Таудағы ылғал қорларынан басталатын Күршім, Нарын,
Бұқтырма, Үлбі, Уба, Шар, Қызылсу т.б. өзендер ... ... ... ... ... ... өте бай, ... гидроэнергия қорының 38,1 % -і
осында.
Ертіс өзені ... ... ең ірі ... ... ... ... ... көлге бай. Ірі көлдер-Зайсан көлі
(республика бойынша көлемі жөнінен 5-ші орында), Марқакөл, ... ... суы тұщы ... көп ... ... жерінде жер асты суы қоры мол.
Климаты. Шығыс Қазақстано блысының материктің ортасында ... ... ... ... ... ... биік ... жатысы климатының континенттігін арттыра
түседі. Тау етектері мен төменгі беткейлері ылғал, ал иен ... ... Азия мол ... ... ауа ... ... әкеледі.
Қысы суық әрі ұзақ, жазық өңірінде қар ... ... ... Сібір
антисинклинорийі әсер ететін ... ... ... арта ... Бұл ... және тәуліктік ауа температурасының аз
уақыт ішінде күрт ... жер ... ... бір ... ... өту ерекшелігінен байқалады. Қысқа, ылғалды, жылы ... ... ... ... ... ... ... да түнгі аяздар болуы
мүмкін. Күзде температура шұғыл ауытқып, үсік жаңбыр, қарлы ... ... үсік ... ... ... ... ... суық әрі ұзақ, жазық өңірінде қар жамылғысы өте жұқа. Қаңтардың
орташа температурасы жазықта -16-190 С, тауда және тауралық ойыстарда ... ... ... ... ... жан-жақты дамыған
өңірлердің бірі. Еліміздегі қорғасын, мырыштың негізгі бөлігін және титан,
кадмий, күміс, галлий, индий, теллур сияқты ... ... ... ... ... ... ... және дүние жүзіндегі түсті металл өндірудің
басты аудандарының бірі. Сонымен қатар, аудан ... ... ... орын ... ... аса ірі электр станциялар
да осында.
Қазіргі Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... ... ... келе ... аграрлық-өнеркәсіптік кешенмен ұштасқан.
өнеркәсібінің басты саласы-түсті ... ірі ... ... ... ... ... ... полиметалл
комбинаты, Зырян қорғасын комбинаты, Ертіс полиметалл комбинаты, ... ... ... және ... ... ... (Усть-Таловкада)
комбинаттары. Түсті металлургия ... ... кен ... мен
кәсіпорындар Кенді Алтайда, Ертіс аңғарында, ... ... және ... ... Қорғасын –мырыш өнеркәсібі және титан магний секілді
энергияны көп ... ... ... ... ... өнеркәсіптің
маманданушы салалары болып табылады. Облыс түсті металлургиясы өзінің толық
металлругиялық ... ... ... шикізатты кешенді игеру
облыстың түсті ... ең ... ... болып саналады. Түсті
металлургия өнеркәсібі қалдықтарының негізінде облыста (Өскемен, Риддер,
Ертіс комбинаттарында) күкіртқышқылы, ... ... бояу ... ... ... бұлайша мамандануы оның жер қойнауындағы
көп компонентті түсті металдарға ғана емес ... ... ... ... ... да байланысты. Ертіс пен оның оң жақ салаларына арзан
электр энергиясын өндіретін ... су ... ... ... ... ең қуаттылары –Бұқтырма, Шүлбі және Өскемен су электр
станциялары. Бұған қоса, бірқатар ... жылу ... ... жұмыс
істейді, олар су ... ... ... ... ... ... орасан зор электр энергиясының басты тұтынушысы полиметалл
өнеркәсібі. Бұл ... ... ... ... ... мырыш, мыс,
кадмий, басқа да сирек кездесетін металдар өндірісіне ... ... ... ... бөлініп шығатын күкіртті газдарды пайдалану
есебінен ... ... ... ... ... шығаруға дейінгі
барлық өңдеу сатылары бар. ... ... ... ... үшін ... мен аспаптар шығаратын машина жасау саласы
да түсті металлургиямен тығыз байланысты. өндірістің энергияны көп ... ... ... жеткізілетін шикізатпен титан мен магний
қорытлады.
Соғыстан кейінгі жылдары ... ... ... ... Кенді
Алтайда көп салалы түсті металлургияның дамуына байланысты, ... ... ... және ... ... ... Бұл ... концентраттары мен Зыряннан, ал титан-магний шикізаты ... ... ... ... ... ... жасау, ағаш өңдеу,
тамақ және жеңіл өнеркәсіп орындары бар.
Риддер және Зырян ... ... ... ... ... ... ... саналады. Риддер өнеркәсіп торабында түсті
металлургияның толық өндірістік циклі жұмыс істейді, ал ... ... ... концентраттары ғана шығарылып, одан соң
металл қорыту үшін Өскемен ... ... ... ... ... да жеңіл және тамақ өнеркәсіп орындары бар.
Машина жасау және жөндеу өнеркәсібі ... ... өз ... ғана ... бұл ... ... өндірісі жабдықтарын, кеме,
машиналар, электротехникалық бұйымдар шығару басым. Ірі кәсіпорындары-Семей
кеме жөндеу-жасау кәсіпорындары, ... ... ... ... бұйымдар зауыты, Өскемен темір-бетон, ірі панельді ... ... ... осы ... ірі ... қатарына
жатады.
Орман және ағаш өңдеу өнеркәсібінің үлес салмағы Республиканың ... ... ... ... өнеркәсіптік кешенінде әлде қайда
жоғары.бұл облыс орман қоры мен ағаш ... ... ... орын алып отыр ... ... Үлбі ... ... ағаш
даындау айтарлықтай көлемде жүргізілсе, Бұқтырма, Нарын, Күршім өзендерінің
аңғарында және Бедағаш даласындағы қарағай ... ... ... Ағаш ... өңдеу үшін Өскемен, Риддер, Зырян, Шемонайха мен
Семейде ағаш өңдейтін комбинаттар салынған. Олар ... ... ... жұмыс істейді.
Шығыс Қазақстанның аграрлық, өнеркәсіптік кешенінде мал шаруашылығы
жетекші роль атқарады. Мұндағы кең байтақ дала мен тау ... ... ... қолайлы жағдай туғызады. ... да ... алып ... ... Үлбі, Бұқтырма, Нарын өзендерінің
жайылмасындағы ... ... ең ... ... ... ... Мал
азықтық дақылдар егісі мал шаруашылығының жем-шөп балансында көрнекті ... мал ... ... ... ... Ол ... сол жақ ... Зайсан қазан шұңқырында
Оңтүстік Алтайдың, Сауыр мен Тарбағатайдың бөктерінде, негізінен алғанда
қазақтар ... ... ... ... Облыстың барлық жерінде сүт-ет
және ет-сүт бағытында ірі қара ... ... ... көп ... бөктері мен Тарбағатайдың оңтүстік баурайында омарта ... Хош ... ... дәмі және ... қасиеті үшін Алтайдың тау балы
әлемдегі ең жақсы балдардың бірі болып есептеледі. Ауданның таулы бөлігінде
мал шаруашылығының ... ... - ... ... ... Ауданда табынды
жылқы шаруашылығы да өркендеген. Шошқа өсірудің де біраз маңызы бар.
Шығыс Қазақстанның егіншілігінде астық шаруашылығы ... ... ... ... ... ... ... Алтайдың Қалба жотасы мен
Тарбағатайдың бөктерлері мен ... ... ... оң ... ... даласымен Алтай бөктерінің Шемонайха тұсындағы орманды
далада жыртылған жерлер тұтас алқапты алып жатыр.
Техникалық дақылдардың ішінде күнбағыс ... орын ... Бұл ... ... ... ... орналасқан. Оның әр гектарынан ... ... 10 ... ... жиналады, оны ұқсату үшін Өскеменнің май
шайқау зауытына жөнелтіледі. Картоп пен ... ... ... ... мен қалба
жотасының бөктеріне тараған.
Ауыл шаруашылық шикізатарын ұқсату ... ірі ... ... өсіп шықты. Торабтың жетекші кәсіпорындары-ет комбинаты және онымен
байланысты былғары мех комбинаты. ... ... ... басқа да
салалары дамып келеді. Семейге таяу жерде ... ... және ... ... ... ... қуаты шағын Аягөз өнеркәсіп торабы
қалыптасты.
Облыс халық шаруашылығы кешенінде жеңіл және тамақ ... ... ... ... ірі ... семей жүн өңдеу
фабрикасы, Семей былғары-мех өндірістік бірлестігі, ... ... ... ... фабрикасы, трикотаж фабрикасы, Өскемен киім тігу
бірлестігі жасанды жібек комбинаты. Тамақ өнеркәсібінде ет ... ... ... ет-консерві комбинаты осы салалық кәсіпорындардың аса
ірілерінің бірі. Облыс экономикасында балық өнеркәсібі ... орын ... ... ... ... комбинаты.
Шығыс Қазақстан облысы Республикадағы электрэнергиясын өндірудегі аса
маңызды облыстардың бірі. Гидроэнергетика өнімінің үлесі басым. Риддер ... ... ... ... ... ... ... Өскемен СЭС-тері т.б.
біртұтас ... ... ... ... ... ірі
өнеркәсіптік орталықтары -Өскемен, Семей, Риддер, Зырян.
Көлігі. ... ... ... ... жол, ... су және әуе
транпорттың барлық түрлері жақсы дамыған. Сондықтан облыстың ... ... ... ... ... шоғырландыру көп
транспорттық шығынды, жаңа темір және автожолдардың құрлысын ... ... ... ... ұзындығы 1200 км. Жүк айналымы жөнінен
транспорт салалары арасында бірінші орын ... Жүк ... ... ... ... ... пристаньдары –Семей, Өскемен, Серебриянс,
Омбы, Қарағанды, астана, павлодар арасында тұрақты әуе ... ... ... ... ... еліміздің басқа облыстармен
тығыз байланысты. өзінен түсті ... ... ... ағаш, мал
шаруашылығының өнімдері, дәл приборлар және ... ... өзі ... көмір (Екібастұздан), мұнай (Сібірден), қара металды,
машина және ... ... ... ... ... ... концентраттарын (Орталық және Оңтүстік қазақстаннан) алады.
Облыстағы аса маңызды өнеркәсіп орталықтарының бәрі дерлік орналасқан
Кенді Алтайдың солтүстік-батыс ... ... ... ... қоныстанған. Климат жағдайлары егіншілік жүргізуге ... ... ... ... да ... жиі қоныстанған. Облыстың мұндай халық
жиі қоныстанған аймақтарындағы ауылдар да үлкен болып келеді. Олар ... ... ... мен өзен аңғарларына кейде – су айрықтарына
орналасқан.
Алтайдың биік таулы бөліктері мен ... ... ... ... ... халық сирек қоныстанған. Мұнда ұса, көп жағдайда ... ... ... ... елді ... басым. Қалба жотасы
мен Оңтүстік Алтайдың тау бөктерлері, Тарбағатайдың беткейлері мен Зайсан
қазаншұңқырлары ... ... ... ... ... ... ... кейінгі жылдары Шығыс Қазақстанда қала халқының үлес
салмағы күшті өсті. ... ол ... ... халықтың жартысын ғана
құрайды. Қала халқының үлес салмағы ... ... ... ... ... ... жоғары. Мұнда Кенді Алтайдың Бөктерлері мен тау
аралығындағы ... ... ... өндіретін жерлер,
кеніштерде, ... ... мен ... ... ... ... мен қала үлгісіндегі қоныстар өсіп шыққан.
Облыста 861 күндізгі жалпы білім беру мектептері ... 297,2 мың ... 30 ... т.б. орта ... бері оқу орындары (15,6 мың) және ... оқу ... (23,2 мың ... ) ... ... туристік-экскурсиялық ресурстары, оның инфрақұрылымы
Бүгiнгi таңда Шығыс Қазақстан ... 38 ... ... ... Оның iшiнде 18 Семей к:аласында, 18 ... ... ... ... негiзгi бағыты туристердi шет елдерге жiберу. Азия
елдерiнен Иран, Сирия, Израиль, әсіресе ҚХР мен БАЭ және ... ... ... Ал ... ... ... ... Франция, Чехия, бiрақ басым көпшілігін құрайтындары Германия мен
Ресей.
Шетел туристерiн қабылдаумен тек Өскемендегi Шығыс ... ... ... ... ғана айналысады. Ал iшкi туризммен тек "Пилот"
және "Частный предприниматель" фирмалары ғана айналысады. ... ... ... ... ... ... табиғи рекреациялық
мүмкiншiлiктерi бола тұра туристiк инфрақұрылым ... ... ... ... Шығыс Қазақстан облысы бойынша ... ... ... ... ... ... ... |0021 (6), Ш.Д ... ... ... |
| ... ... к-сі, 38. | |
| |тел 660-547 | ... ... ЛТД |0364 (Б), Б.Н. Абдуллаев,|Сирия, Турция, Иран, БАЭ, |
| ... ... ... |
| ... к-сі, 16. тел | |
| |256-053 | ... |0027 (Б), К.Л. ... |ҚХР. ... БАЭ. |
| ... Абай пр., 3 офис | |
| |85, тел 622-278 | ... ... |0028 (Б), В.И. ... |Германия, ҚХР, БАЭ |
| ... ... к-сі 2, | |
| ... 18, тел 272-731 | ... ... ... |0312 (А), ... |Шет ел туристерін қабылдау |
|аңшылар және ... Абай к-сі, 89. | ... ... |т. 45522, факс 475544 | ... Гармония |0187 (а), Т.А. ... |ҚХР, БАЭ, Иран |
| ... ... ... 3. | |
| |тел 624778 | ... ... |0322 (А), ... |КХР. |
| ... | |
| ... к-ci т. 450644 | |
| | | | ... Гион ... ... |КХР, ... Иран |
| ... | |
| ... ... K-ci | |
| ... | |
| ... | |
| | | ... | ... ... |0308 (Б) ... |ҚХР, БАЭ | |
| ... | | |
| ... K-ci 8, | |
| ... | ... ... В ... Б.Ю. ... |БАЭ, ... |
| ... ... |
| ... ... 16. | |
| ... | ... ... ... |0071 (Б), ... |КХР |
| ... | ... Жанар и Ко ... к-ci 29, |КХР, ... БАЭ |
| ... | |
| ... ... |
| ... | |
| ... K-ci 16/46 | |
| | | | ... ... ... ... |ҚХР, ... |
| ... | |
| ... K-ci 29, ... |
| | | | ... Люфтсервис |0101(Б), ... ... |
| ... | |
| ... 97, т. | |
| |645525 | ... Паспортист |0311 (Б), Р ... |ҚХР, ... |
| ... | |
| ... батыр 26, офис | |
| |232, ... | ... ... ... ... |Iшкi туризм |
| ... ... | |
| |16 б, офис 36, т. 25397 | |
| | | | ... Русанова и Ко |0016(А), В.Н.Ясак, |ҚХР, ... ... | |
| ... | | |
| ... 68, ... | | |
| | | ... ... Рустем и К |0361 (В) М.Ж.Бепаев, |ҚХР, ... | |
| ... ... 50, т. | | |
| |665920 | | |
| ... 50, ... | | ... Сапар |0031 (А), Д.Б.Копбаев, ... ҚХР |й, Абай |
| ... Абай к-ci, | | |
| ... | | |
| | | | ... ... |0061 (Б), |ҚХР |
| ... ... | |
| ... ... ... |
| |с., ... батыр 4, т | |
| |22502 | |
| | | | ... ... |002 1(А), ... ... ... ... |
| ... ... 9, т.422534| | | |
| | | | ... ... |0051 (А), ... ... ... Франция, |
| ... ... 26, ... БАЭ |
| | | | |
| | | | | | | ... Старые друзья |0314(5), С.А.Дерновой, |ҚХР, БАЭ ... |
| ... | | |
| ... 82а, ... | |
| | | | ... ... ... ... ҚХР | |
| ... | | |
| ... ... K-ci 26, | | |
| ... | | ... ... ... В.НЯеак, Горький|Германия, Түркия, Ресей, |
|және экскурсиялар |68, т .265700 ... ... ... | | |
| | | ... | | |
| | | | | | | ... ... ... ... БАЭ, Франция, | |
| ... ... ... ... ... | |
| |үйі, | | |
| | | | |уйi, |
| ... | | | | ... |0012(В), т.г .Нетунаева, |Ішкі туризм ... ... |Мир ... | | |
| | | | ... ... ... А.М.Юрченко, |Германия, Автрия, Франция |8скемен, |
| ... 22, ... | | |
| | | | |
| | | | | | | ... Қазақстан облысында туристік шаруашылықтың үш объектісі жұмыс
істейді:
• Туристік база
... ... ... Атты ... ... ... қойнауы» туристік базасы (1973 жылы құрылған). өскеменнен 120
км қашықтықта ... су ... ... ... ... 500 м. ... ... жотасында орын тепкен. 486 орны бар
корпустар мен жаздық ... ... ... ... ... Мұнда 2-3 орындық номерлер, асхана, клуб, ... ... ... жаға жай, ... ... ... ... жүк сақтайтын камерасы бар.
9-14 күндік жаяу, сонымен қатар ... ... ... ... 7 ... дейінгі балалар мен ата-аналарға,
оқушыларға, ... ... ... ... үйі (1876 ж ... ... ... 259 орны
бар бес қабатты корпус, бүкіл жыл бойы үзілмей қызмет ... ... ... 2-3 ... ... 28 орын бар, ... ... кино залы, жеңіл машиналар тұрағы, жүк сақтайтын камера бар.
Мынандай қызмет көрсетеді: киім жөндеу және ... ... ... ... такси шақырту, тұрмыстық құралдар пайдалану т.б. қонақ ... ... және ... ... ... ... бар, ... астам
маршрут жолдар тарайды:
«Өскемен-мәдени орталық»
«Тасты таулар тұсында»
«Кун мен су ... ... ... ... ... су ... .
Семей қаласының қонақтарын «Турист» атты қонақ үй қабылдайды.
Бағдарламасында: Семей ... ... мен ... ... көрме
залдары және өлкетану мұражайлары, ... ... ... ... ... атты ... ұсынады.
Шығыс Қазақстанның сарқылмас табиғат ендік байлығы химиялық құрамы әр
алуан минералды бұлақ ... ... ... бар ... жатқан көлдері, әр
түрлі климаты мен көрікті жерлері-жергілікті курорт-санаторий ... өте ... ... ... ... ... ... минералды сумен, шипалы балшықпен, климатпен емдейді. ... ... ... климатпен емдеудің бірнеше ... Олар ... ... емдеу, аэротерапия-ауамен
емдеу, теренкур, жаяу туризм әдістерін пайдалануда.
Рахман бұлағы
Теңiз деңгейiнен 1760 м. биiктiкте Алтай ... ... әсем екі ... ... ... ... курорты орналасқан. Жердiң
астынан атқылап шыққан ыстық радонды бұлақтар қозғалу аппараты: артрит,
полиартрит, сүйек ... ... ет, ... ... жүйке жүйесi
ауруларына мыңда бір ем.
Рахман бұлақтарының суы химиялық ... аз ... ... ... ... жiктеледi және құрамы жағынан
«Белокуриха» мен Цхалтубо санторийлерiнiң суының ... ... ... ... ... ... ана ... артады..
Радонды су Орталық жүйке жүйесiнiц, жүрек тамыр жүйесiнiц ic-әрекетiн
қалпына келтiруге мол әcep ... ... суды iшу - ... ... ем. ... негiзгi емдеушi факторы - климат. Ол ... ... ... ... ... жетістіктерге апарады..
Рахман бұлағының өз тарихы бар. 200 жылдан астам уақыт бұрын ... ... ... жаралайды. Жараланған жануардың артынан eкi күн
жүрiп отырып буы ... ... ... ... Оны ... ... ... жарасы жазылғанын байқайды. Сонда Рахман ... ... ... пайдаланып көредi. Күнінe үш рет шомылып ол бiр апта ... ... бойы ... ... ... ... ж. ... «рахман бұлағы» минералды су көздеріне ... ... ... қалауыңыз бойынша сервистік қызмет көрсету деңгейі
әр түрлі, барлық ... бар ... ... Бұл 14 ... екі ... котедждер.
Жоғарғы комфортабельді 5 бір қабатты котедждер бар. Мұнда ... ... ... 3 рет ... ... ... ... көңілінен шығады.
Курортта демалыстың активті түрлерін құмартушыларға арнайы ... ... атқа міну ... ... ... ... күндері шаңғы
тебуге мүмкіндік бар.
Табиғатпен тілдесу және шипалы су шаршап шалдыққаныңызды ... ... ... келтіріп, ұмытылмас естеліктер қалдырады.
«Рахман бұлағы» курортындағы баға мөлшері басқаларына қарағанда ... ... ... ... төмендетілген. Демалу ұзақтығы -21 күн.
«Рахман бұлағы» курорты ... 480 км ... ... ... ... 5-9 күн ... ... санаторийі. Ленинагор қаласынан 25 км ... Үлбі ... ... ... ... континенттік. Қысы суық, жазы салқын.
Орташа ылғалдануы 60%. Таудың таза ауасы, көрікті ландшафт дем алып, ағзаны
сауықтыруға аса ... ... 300 ... ... ... емдік
шипалық фактор-климатологиялық. Ем ретінде жасанды емдік су ... ... ... ... ... ... Емдеу
түрлері барған сайын кеңейіп, жаңа тәсілдер енгізілуде. Мысалы, ... және ... ... ... ... бар. Сонымен қатар бұл өлкеде өте көп кездесетін емдік шөптер
пайдаланатын фито бар ашылды.
Санаторий ... ... ... ... қан ... ... қан айналысы жүйесі ауруларын, жүйке жүйесі ауруларын ... ... ... ... көрсету сапасының жоғарлылығы, мәдени
шаралардың ұйымдастырылуы, өзеннің жағасында орналасуы санаторийдің ... ... ... атқа ие ... ... ... 4 жастан 15-ке дейiнгi жастағы балалар мен ересек
адамдарды қабылдайды. Дем ... бес ... ... eкi орынды
номерлерде орналасады. Жолы: Өскемен қаласының «Защита» ... ... ... жетiп, әpi қарай транспортпен санаторийге дейiнгi жол.
Өскемен. Өскемен – Шығыс Қазақстан облысының орталығы, Кендi Алтайдың
аса ірі енеркәсіп және көлiк жолы ... ... - ... ең ... бiрi. Екi жарым ғасырдан артық тарихы бар қаланың ipreci ... Үлбi ... ... ... ... ... бекiнiсi ретiнде пайда
болған. 1868 жылы уездiк қала болып белгiлендi. 30-40жыл еткен соң ... ролi ... соң оның жүк ... ... және сауда орталығы
ретiндегi маңызы арта түсті. Оны кезiнде «Кендi ... ... деп ... ... ... ... және Оңтустiк Алтайдың бiраз бөлiгiн
зерттеуге және ... ... ... бәрi ... ... Қазiргi Өскемен – Қазақстандағы түсті металлургияның ірі
орталығы. Ондағы ... ... ... ... ... мен мырыштың едәуір бөлігін өндіреді. Сонымен қатар машина ... , ... және ағаш ... дамыған.
Республикадағы халқының саны, жер аумағы жөнінен ... орын ... ... ... сарайы, мәдениет үйі, Жамбыл атындағы драма театры,
кинотеатрлар, кітапханалар, ... ... ... ... ... ... туристік база, тарихи-өлкетану, өнер мұражайлары бар,
құрлыстың дені Ертістің оң ... ... Қала ... ... ... 68,9 мың тұрғыны бар. Шығыс Қазақстандағы кен өндіретін аса ірі
қорғасын, мырыш және сирек кездесетін металдар қорытатын Өскеменнен ... ... Ол Үлбі ... ... ... ағатын тауөзендері
Громотуха мен Бытруха шоқылары арасынан ирелеңдеп өтетін Иванов ... ... Қала 1786 жылы ... кен ... ... Риддер-
алғашқы полиметалл кен орынын ашушы-құрметіне атанған.
Семейден солтүстікте орналасқан Ауыл стансасының ... ... ... ... салынған.
Абай мұражайы. Абай Құнанбаевтың ... ... ... ... Абай ... түсіп жүрген үйде, ұлы ақынның 95 жылдығы
қарсаңында ұйымдастырылған. Мақсаты: Абай ... ... ... Онда
ұлы ақынның жас шағы, өскен ортасы, қазақ фольклоры мен ... ... мен ... ойшылдары, орыстың озық ойлы демократ интеллигенттері,
классикалық әдебиеті, Орта Азия мен ... ... ... ... ... ... бар. Мұражайда Абайдың өзі пайдаланаған бірсыпыра
заттар бар. Ұлы ақынның мұражайын көрушілер саны жылдан-жылға көбеюде.
Семей ... ... ... мұражайларының бірі. 1883
жылы саяси жер аударылғандар Е.П. Михаэлис, А.А. Леонтьев, П.Д.Лобановский,
А.А. Блэк, ... және А. ... ... ... ... құрылды. Ол он жыл бойы осы комитеттiң қол
астында болды. 1893 жылы бастауыш бiлiм беру ... ... ... ... өз ... мемлекеттiк мекеме болып белiндi.
Мұражай экспонаттары негiзiнен үш бөлiмнен тұpaды: ... ... ... ... ... ... ... Онда 35 мыңдай экспонат және
30 мың данадан аса ғылыми әдебиет бар.
Шығыс Қазақстан табиғат жағдайлары бойынша алуан турлi, ... ... ... ұсақ ... ... ... орташа тауларды ғана
емес, сондай-ақ тау арасындаrы көлемдi қазаншұңқырларды, айтарлықтай кен
өзен аңғарларың және тiптi кей ... ... қар мен ... басқан биiк
тауларды да қамтиды. Сондықтан жер бедерiмен климатының, топырақ-өсімдік
зоналарының барынша алуан ... бұл ... ... ерекше,
қайталанбас әсемдік береді.
Рельефi негiзiнен таулы әрі өте тiлiмдеген. ... оң жағы ... ... Алтайдың жоталары, ... ... ... алып ... Ең биiк жерi ... ... жотасы Мұзтау шыңы, 4506м.). Кендi Алтайдың Уба, Иванов, Үлбi
жоталарының биiктiгi 2000 метрден, ... ... ... Сарымсақты,
Тарбағатай Күршiм, Оңтустiк Алтай, Азутау сияқты жоталары 3000 метрден
астам. Алтайда Улкен Берель және Кiшi ... ... бар. ... ... кең ... ... қазаншұңқыры жатыр. Оның оңтустiгiнде
Тарбағатай, Сауыр жоталары бар. ... ... ... дерлiк осы
Шығыс Қазақстан облысында. Мұнда көбiнесе қылқан жапырақты орман ... ... май ... ... таудың бөктерiн өрмелеп өседi. ... ... мен ... ... ... ... ... сауықтырып тынықтыруға табиғаттың өзi де жағдай жасаған. Теңiз
деңгейiнен 1760 м. ... ... ... ... әсем екі ... ... бұлағы» курорты орналасқан. Ал Риддер санаторийi қолайлы
климаттық ... ... ... ... ... ... ... дәрежеге ие болып отыр.
Алтайдағы Қалба тауының сiлемiндегi облыс орталығы Өскемен маңында
табиғаты әсем бiрнеше көл бар. ... 80 км, ... тау ... ... ... көлемi, көpкi, аумағы әртүрлi бес көл ... ... ... ерекше көpiк беретiн қиып қойғандай гранит қоршайды.
Шығыс Қазақстан гидрографиялық торы жиi. ... 1 ... ... ... 896 ... км. 1968 көл бар. ... өзендерi Ертic және оның салапары:
Қалжыр, Күршiм, Бұқтырма, Үлбi, Уба. Ертic ... ... ... ағып ... Батыс Сiбiрмен жалғастырады. ... суы мол, ... ... келеді.
Ертic бойында ерте кезде өмір сүрген халықтардың iзi қалған. Тастан
жасалған мүсiндер қорғандар, ... ... ... ... бірi осы ... ... халықтардың ескерткiшi. Аблай-кит
шіркеу монастырын (Өскеменнің қасында) жоңғар ханы ... ХУII ғ. ... ... Бұл ... 17 60ж. қираған.
Тарбағатайдағы Охей шатқалы өзгеше жаңалық енгiздi. Мұнан букiл ... ... ... картина галлереясы - ежелгi адамдардан қалған
тасқа салынған ... ... ... творчестволық мұрасы алуан турлi.
Онда көбiне адамның, садақты адамның cypeтi салынған. ... ... ... ... бiр ... де бар. Осы ... 2000 мыңға
жуық сурет табылып тiркелген.
Ертіс өзенiнің оң жағасын түгел дерлiк Кендi және ... ... алып ... Оның ... ... ... ... 3000 метрден астам
биiктiкке дейiн жетедi және басын мәңгі қар мен мұз басып ... Сол ... ... аласа Қалба таулары созылып жатыр, Өлкенiң оңтүстiк
шығыс жағында Сауыр мен Тарбағатай тауы жоталары орналасқан.
Таулық өлкелердiң ең төмен белдеуiн ... ... одан ... ... (қайың, көктерек, терек, майқарағай, шырша, балқарағай, самырсын)
алып жатыр. 2000-3000 метр биiктiктегi беткейлерде ... және ... ... ... ... Алтай тауының терең қойнауына
орналасқан. Ертіс өңірінің бұл ұлан-байтақ, ... ... ... ... мен өзен ... аққайың, қарағай, долана, шетен, некен-
саяқ шырша өскен аралас орман. Жоғары өрлеген сайын жапырақты ... ... ... ... мен ... ал ... ... басады, құмды құламаларда қарағайлы қалың орман пайда болады.
Ал мәңгi мұз жатқан шыңның басында жартастар мен мұздар түгел жалаңаш.
Бұл арада ... ... ... тек ... қына мен мүк қана ... ғaнa ... ... өскен жатағана самырсындар мен
аққайыңдар, аршапар ұшырасады да, бұл өңірдің қатал табиғатын ескерткендей
болады. Сондықтан Шығыс Қазақстан ... ғaнa ... ... ... да, ... ... сацырауқулақ, дәрi есiмдiктер мен жидек
теруді тәуір көретiндердi ... ... ... ... ете көп: ... ... ақ қарақат, таңқурай, долана, шәңгiш, шетен жидек, мүк, ... ... ... ... ... мен фаунаға ете бай. Жануарлар дуниесiнен әcipece тepici
бағалы аңдар көп. Ақ тиiн, ... ... ... ... борсық, түлкi,
қасқыр, аю, марал мекендейдi. Тау ... да ... көп. ... сарытышқан, күзен, құну, елік, архар, бұғы кездеседі. Сирек
аңдардың бiрi марал, ... 250 түpi ... ... облысында тeміp жол, авто, су және әye, ... ... ... ... ... ... ... мейлiнше
қарқынды дамуынан транспорт жағдайлары бiршама қолайлы, территориядағы
тeмip жолдың ұзындығы 1200 км, тас жол ... 16,3 мың км, ал ... ... ... ... су ... ушiн барынша
пайдаланылады. Ертic езенiнiң облыстағы басты пристаньдары - ... ... ... ыңғайлы тас жол облыстың Өскемен, сияқты ipi
туристiк ... ... ... ... бас қаласы
Астанамен байланыстырады. Маңызды автомобиль жолдары: Семей – Қарқаралы ... ... ... ... ... Жалғызтөбе-Өскемен.
Облыспен Қазақстан қалалары, ТМД қалаларымен әye жолы ... ... ... ... ... ... Омбы,
Қарағанды, Павлодар, Астана арасында тұрақты әуе қатынасы ... ... Ертic ... сапарға шақырады. Ертic өңірінің
жері ғажап сұлу. Бұл ең iрі тамаша демалыс орны ... ... ... ... «Шуақты», «Көгілдір шығынық», «Мөлдір бұлақ» сияқты толып
жатқан санаторийлер, пансионаттар, лагерьлер бар. Жаз ... бұл ... мың адам дем ... «Алтай шығанағы» атты туристiк ... ... ... Әcipece оның бiр ... ... көңiл cepпітep көп нәрсе көруге
болады. Жаңа келгендердi лагерьден автобусқа ... ... ... ... апарады. Сол арада олар алғаш рет шатырда түнеп
шығады, ал таңертең - саяхат сапары басталады. Орман ... ... ... Язь ... ... ... Ертеңiне сыңсыған самырсын орманына өтiп
Көккөлдiң су құламасын нысанаға алып ... тау ... ... ... 45 метр ... ... құлап жатыр. Содан кейiн бiрнеше ... ... ... ... да, ... ... ... мұзды шыңына
көтерiлесiз, саяхат соңында Қара Берельдiң жағасымен жүрiп отырып «Рахман
бұлақтары» курортының үстінен ... ... ... ... өзінен-ақ нағыз табиғат әуесқойлы алдынан Алтайдың
талай тамаша сырларын ... ... ... ... ... Әcipece
сыңсыған самырсын өскен орман ғажап.
Зайсан көлiнiң ... ... ... ... 50 млн. жыл бұрын өмір
сүрген титанотерий, энтолодонт, оминодонттардың т,б, ... ... ... су ... станциясын салғанда уңгiрден мамонттың және ежелгi
өгiздiң сүйегi табылған.
Зайсан ... бiр ... жерi - ... ... ... ... ... жел әбден мүжiп тaстaғaн тұрпаты ғажап. Бұл ежелгi
заманның eскi сарайына, көне ... ... ... ... ... арада ондай ештеңе болмаған. Ерте заманда бұл маңда адамдар ... ... ... ... ... ... ... сiлемiн
кездестiруге болады.
Ертіс Қазақстандағы ең ipi өзен. Өзен бойының бай ... ... ... ... Екi ... биiк ... өзеннiң сағасын қысып тұpaды.
Өскемен түбiнде тау ыспағынан ... ... Ертic әpi ... кең ... ... ... құятын өзендердiң ең үлкенi Қалжыр, Күршiм, Нарын,
Бұқтырма, Улбi және ... Бұл ... ең ... Бұқтырма.
Бұқтырма - Ертістің оң жақ саласы. Оңтүстiк Алтайдың ... ... ... бұл өзен өте әдемi жерлермен ағады. Өзеннiң әрбiр бұл
құрылысы ... ... ... бейнелейдi. Өзеннiң жағалауларында
биiктiгi 100-200 мге жететiн жартасты, тік құлама ... ... ... мен ... тау ... дейiн өсiп, өзенге келiп тiреледi де, өзен
ағысының баяу жерiнде оның ... ... ... ... ... ... ... Бұқтырмаға жан-жағынан құйып жатады.
Ертіске келіп құятын тау өзендері туристерді ... ... ... сынынан өткiзедi. Бiрақ жастарды жорыққа
ынтықтыратынның өзі де осы, өйткенi әркім-ақ өзінің ... ... ... Мінe, ... да ... Уба, ... ... бойынан
игерiлген жаңа жорьқ жолдары жылдан-жылға кебейiп келедi.
Epтicкe келiп құятын басқа езендердiң суы тапшы ... ... ... бұл ... жазда кеуiп қалады. Бұлардың iшiнде Буконь,
Қайыңды, Ұлан, Тайынты, Канайка және ... ... бәрi ... ... ... ... су электр станциясы бұл өңірдің бүкiл ... ... ... Ол ... ... ... қойнауындағы мол
қазына қоймасының кiлтiн адамдардың қолына бергендей болды.
Сонымен, Ертic еңiрi - ... ... ... өлке, табиғат бейнесi
сұлулығы мен мән жағынан алғанда бiрiнен бiрi асып ... ... ... ... мен ... ... ... Eртic жағалауындағы далаларда қояндар, қарсақтар, бөкен, ал көлдер
маңында жабайы шошқа көп ... ... ... және ... ... ... ... ақтиiн, ақшыл күзен, түлкi, ақ сусар,
аққия және ... ... ... ... езенiнiң жағасындағы Қоңыр Әулие үңгірі-
қазақ даласында сирек кездесетiн табиғат ескерткiшi. Уңгiрдiң аузы тар,
iшiнiң биiктiгi 25, ... 100 м-ге ... түбi ... суға ... ... ... мүк ... тас қорым жатыр.
Сонымен, Шығыс Қазақстанда тау, су, үңгір туризм ... ... ... ... табиғи-рекреациялық объектiлер мол, әpi өте жиi
кездеседi.
Қазақтың асқан ағартушы ақыны Абай ... ... ... ортасында
осы жерде, Шыңғыс таудың бауырында ... ... Ұлы ақын ... ...... ... мақтанышы. «Атаңның ұлы болмай,
халқыңның ұлы ... ... ... ... Бұл ... Абай ... де айтуға
әбден болады.
Ұлы ақын Семейде оқыды, соңынан мезгiл-мезгiл осында тұpды. ... өмipi мен ... ... ... Семеймен байланысты. Бұл
күнде ақын әpi ойшыл Абайдың eciмi, оған арналып тамаша ... ... ғана ... бүкiл республика мен елiмiзге әйгiлi. Оның ... ... ол ... ... мен кiтаптар жазылған. Қазақстанда
оның атына қойылған қала, орнатылған ескерткiштер бар. Өйтсе де ең ... - ... адал ... ... ... халықтың алтқысыз
сүйіспеншілігі.
Рахман бұлағы. Рахманов бұлақтары-Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... ... бастау. Оңтүстік Алтайдағы кiшкентай
техникалық ойпатта, Арасан көлi жағасында, теңiз бетiнен 1750 м, биiктiкте
орналасқан. ... - биiк тау, ... ... қалың орман, өте көpiктi.
Бастау граниттегi ... ... ... ... ... ... 35-420 С. Оның ... қасиетi ертеден белгiлi ... ... ... 18 ... ... берi ... 1925-36 жж. бұнда
курорт жұмыс істей бастады. Онда жыл 12 ай Өскемен, Зырян т.б. ... ... дем ... негiзгi емдеу факторы – көмip қышқылды, радонды су. Суы тұщы,
минералдығы 200 мг/л., құрамында ... ... ... т.б.
элементтер бар. Бұлақ суының тәуліктік өнімі 600 куб.м. ... ... ... буымен уланудан, турлі жаралардан, асқазан ауруларынан,
ревматизмнен, гинекологиялық аурулардан, нерв жүйесi мен тыныс органдарының
ауруларынан емдеуге ете ... ... ... аңшы ... 1763 ж. ... және судың шипалық
қасиетін анықтады.
Барлықарасан - Семей облысының Мақаншы ... ... ... (4). Барлық тауының батыс жақ етегiнде, Арасан езенiнiң оң
жағасында. ... ... ... ... ... жарықтардан
шығады. Суының температурасы 25-4200С, құрамы сульфатты-натрийлi, кремний
қышқылына бай, радон мен бор ... (0,6 г/л.) бар, ... ... Epiгeн ... көбi (97-98%) - азот. Тәулiгiне 225 куб.м. су шығады.
Барлық арасан булағының суы ... ... ... ... емдеуге
пайдаланылады. Судың тepi және буын ауруларына шипалық әсері күшті.
Марқакөл- Шығыс қазақстанның ... ... ... ... ... көл ... шығынақтармен тілімделген тік құз жартасты. Марқакөл
–аса сирек кездесетін көл. ... ... 1434 м. ... ... айдыны 500 шаршы км-ге жуық, ал тереңдігі 27 м. бұл ... ... ... тау қоршаған, көптеген қойнау бар, суы мөлдір алып шара ... ... тау ... ... ... т.б. ... ағашы өседі.
Марқакөлге бірнеше кішігірім өзен құйып, бір ғана Қалжыр өзені ағып ... ... ... ... бай. ... аса көрікті көл және оның әсем
табиғаты көп адамдардың дем алып тамашалайтын орны.
Марқакөл Азия ... ... ... ... ... ... ... Моңғолияның қатаң континенттiк
және Орта Азия шөлдерiмен далаларының қоңыржай климатының тоғысқан ... ... ... ... ... ... деңгейiнен 1,5 км,
биiктiкте жатуы және орасан су айдынының өзi оның өсiмдiктер ... ... ... ... ... мен ... қйталанбас өзгелілігіне
себепші. Ихтиологтар суда және көлдің түбінде тіршілік ететін жануарлардың
және өсімдік ... 160 ... ... ... ... өсірушілер тау
беткейлерінде өсетін ағаштардың 19 ... ... ал ... ... астам және құстардың 200-ден астам түрін анықтаған.
Ертіс- Қазақстан картасында солтүстiк-шығыстағы Шығыс Қазақстан,
Семей, ... ... ... өтiп ... Бұл дуние жүзiндегi үлкен
өзендердiң бiрi, оның ұзындығы 4331 км. Соның 1700 км-i, яғни, ... ... ... ... бұл- ... суы мол, ең қуатты тұcы,
сондықтан да Ертісті Сiбiрдiң ғана емес, Қазақстанның да ... деп ... ... ... ... ... ... алатын, Қара Ертіс
деп аталатын бұл өзен Зайсан ойпатына түскен соң арнасын кеңейтіп, Зайсан
көліне құяды. Осы ... ... суы ... ... ... тар ... ... тұсына жеткенде ағынын ... ... ... ... ... ... ... иiр-иiр, әртүcтi тарамданьш, көптеген
аралдар жасап ... ... ... ... соң Ертic Обь ... 26 млрд. текше метрдей суын әкелiп құяды.
Өзеннiң бойын алып жатқан мол алқапты ерте ... берi Ертic ... ... ... ... кеме ... өзен бойының бай табиғаты
адамдарды баяғыдан ынтық еткен. Сондықтан да олар бұл ... ерте ... ... ... Бұқтырма езенiнiң бойында, ... мен ... ... ... ... алғашқы қауым
адамдарының мекендерiнiң қалдықтары табылып отыр. Бұндай орындар болашақта
туристiк қызығушылықты арттыратын ... ... ... сөзсiз.
Ертіс өңiрi – Қазақстанның осы аймағының табиғи мол байлығы жөнінде
көптеген ... ... ... ... саяхатшы П.Семенов- Тянь-
Шанский, Г.Потанин, В.Обручев, Н.Пржевальский өмip сүрiп, қызмет ... Eртic өңiрi – ... ұлы ... ... Абай Құнанбаевтың отаны.
Eртic өзенi облыстың негiзгi туристiк-рекреациялық ресурстарының бiрi.
Өзен суының молдығы, оның арнасы мен ... ... ... ... ... түрлерiн дамытуға мол мүмкiншiлiк бередi. Өзен
арқылы ... ... ... ... су ... ұйымдастыруға
болады.
Рахманов су көзiнен 10-15 км. жерде. Ақберелi өзенiнiң бойында Язово
көлi бар. Көлдi қоршаrан тау баурайында өскен ... ... т.б. ағаш ... ... ... ... aғaтын Ақберелi өзенiнiң ағысы тым қатты.
Өзеннiң төмeнri ... ... ... жуып өтедi. Осыдан барып оньың
суы шынында да aқ ... ... ... да өзен ... деп ... ... Көккөл келiп құяды. Шағын өзен 40-50 м, биiктiктен келiп
құлайды. Мұндай биiктiктен құлаған су ... ... ... ... ... ... ... өте алмайды.
Алтайдағы Қалба тауының сiлемiндегi облыс орталығы Өскемен ... әceм ... көл бар. ... 80 км. жерде тау алқабында Себi
езенiнiң ойылысында бiрнеше көл бар (5) .. ... ... ... аумағы
әртүрлi. Қиып қалағандай керемет ... ... ... ... ... тiк тұрған, еңкейе түскен тастары төңiрекке ерекше көpiк бередi.
Бұл жер өсiмдiкке acа бай ... Eкi ... ... ... сидаң граниттің
бiреуiн тесiп өткен жел мен су аумағы 30-40 ... ... 10 ... жасаған. Жазда oсы үңгiрге су толады.
Арасан көлi - ... ... ... ... бар әceм ... бiрi.
Облыстың Қатон-Қарағай ауданындағы Берелдi ауылынан солтустiкте 20 км.
жерде, науа ... ... ... ... Ұзындығы 4,5-5 км.,eнi
1,5-2 км.,тереңдiгi ондаған метр. Теңiз деңгейiнен 1750 м. биiктiкте. Суы
тұщы, мейлiнше салқын, ... жоқ. ... ... ... ... ... Көлге жан-жағынан бiрнеше тау бұлағы және радонды ыстық су
шығатын Арасан ... ... ал одан ... сол ... ... ... Көлдiң жар қабақ болып келген жағасында қылқан жапырақты қалың
орман өседі. Батыс жағасында Арасан курорты орналасқан.
2.3 Игерілген ... ... және оның ... ... ... биiк ... мәңгі қар басқан биік таулар.
Жергілікті халық көптеген жоталарды белки деп атайды. ... ең биік ... ... ... ... ... ... орналАсқан.
Қазақстандағы Алтай тауларының Кенді Алтай, Оңтүстік ... және ... деп ... ... ... ... ... ең биік ... ... пен ... таман бірте- бірте аласара береді де,
оңтүстігінде Зайсан қазаншұңқырына жетіп ... ... ... сілемдері
Ертіске жетіп, арғы жағасына қарай созылып кетеді. Ол барған сайын аласара
түседі де қазақтың ұсақ шоқыларына ... ... бұл ... ... ұласады.
Алтай туризм рекреациялық әрекеттері үшін өте көрікті тау. ... ... құз, ... мәңгі мұз басып, қар көмкерген тұтас
жоталардың ... ... дем ... көзі ... ... ... ... жартысына жуығы осы Алтайда орналасқан. Алтай ормандарында
балқарағай, ... ... ... ақ қайың. Қарағайлардың қалың
жапырақтарының арасында ақ тиіндер мен ала тышқандар, қара аю, ... ақ ... ... аса ... ... ... аңдарды жиі кездестіруге
болады.
Қарағайлы белдеулер жапырақты балқарағай мен ... ... ... ... тау ... ... Тау биігіндегі
шылғындарда бұғылар, еліктер, тау текелер жүреді.
Алтайдың ең басты ... жер ... ... ... ... металдың
мыңға тарта кен орны табылған. Онда: мыс, қалайы, қорғасын, мырыш. ... ... ... ... ... да оның бұл бөлігі Кенді Алтай
деп аталады. «Алтай ... ... ... деп жырлады қазақтың ұлы
ақыны Жамбыл.
Шынында да Алтай топырағы басқа кен байлықтармен бірге ... ... ... да ... де, ... да ... ... Шығыс Қазақстанның алтын алқасының бірі - Марқакөл
қорығы. Бұл Алтай ... және ... ... ... ... ... ... бүкіл байлығын бойына жинаған өте сирек
ұшырастатын өзгеше өлке. ... тек ... ... ... ... ... ... теуiп оның жағасындабірнеше елді мекендер қалды.
Марқакөл - Алтайдың Күршiм мен Азу ... ... ... жатқан үлкен айдынды көл. Ол теңiз децгейiнен 1485 м. ... ... ... ... ор ... ал солтүстiгi жалпақ тау
болып келедi. Оның ... ... ... ... тең ... көл сирек.
Ұзындығы 38, eнi 19 км-ге созылған, оғaн төңiрегiндегi ... ... 28 өзен ... Олардың ең iрiлерi: Тополевка, Тихушка, Ұрынқай,
Мылтықбай, Еловка, Тастыбұлақ, Матабай, ... ... ... ... ... ... ... биiктiгi 2000 м-ден асатын тау
шыңдарынан ... Ал ... ... беттегi жағалаудан бас алатын
Жалғыз, Қалжыр өзенi ғана көлден ағып ... ... ... 24 м. ... ... ... ... қамыс, құрақ және сары тұңғиық, су лала
гүлi жоқ. Бiрақ көлде және оның ... ... пен ... ... ... әртүрлi пiшiндерi тiршiлiк етедi. Қорықтың міндеті- олардың
биологиясын, тiршiлiк жағдайын, су ... ... ... ... ... ... жолдарын белгiлеу болып табылады.
1947 жылы жасыл желек жамылған ... ... ... ... ... Ал 1970 ж. көл ... қоpғay аймағы пайда болды.
Тау беткейiндегi 36,8 мың га. ... ... ... ... ... ... ... тыйым салынды. Табиғаты әсем көл маңы жанданып, бұл жерге жыл
сайын көптеген туристер мен дем алушылар келетiн болды. ... бұл ... ... ... ... келтiрiп, сақтау ушiн жеткiлiксiз едi.
Сөйтiп, Шығыс Қазақстан облысында Марқакөл мемлекеттiк қорығы құрылды.
Бұл ... ... ... - маңайда сирек кездесетiн бағалы ... ... және ... ... ... шашатын өзендер арналарын қорғап,
сонымен жанға сая болатын орманын, айдын көлi мен ... ... ... сұлу да әсем ... ... ... caқTay. Көл ... өте көpiктi. Тау eтeriнeн жоғары қарай өрмелей өскен ну орман. Тау
жоталарының терiскей бетiнде орман ... ... м., ал ... ... деңгейiнен 2400-2500 м. биiктiкте өседi.
Көл жағасынан тaуғa көтерiлген сайын дала, орманды-дала, субальпi және
альш белдеулерiне тән ... ... ... тау ... ... ... қайың, көктерек және теректер өседi. Одан жоғары қыраттарда
қылқанн ... ... бой ... ... ... тау ... ... орман алып жатыр. Субальпi және альпi белдеуi шабындыққа бай,
жалпы алғанда, қорықта есiмдiктiң алуан түрлерi ... Тiптi ... 19 түpi ... ... Әcipece, бұл табиғат лабораториясының бал
қарағайлы орманының өсу жағдайының, оның көлемiн ұлғайту ... ... ... ... ... ... ... алуан түрлi палеонтологиялық
қазба байлықтары бар. Марқакөл қорығы аң-құстар ... өте бай. Онда ... 40, ... ... аса түpi ... ... Оғaн қoca бұл
аймақта қос мекендiлердiң 3, бауырмен жорғалаушылардың 6 түpi таралған.
Қорықтың ... 71359 га. ... алып ... Оның 3756 ... ... ал ... 21000 ... асады. Территориядағы табиғат комплекстерiн
ғылыми тұрғыдан тексерш, оларды қаз қалпында сақтап, қорын көбейту ... ... ... ... атқаруда.
Сұлулығына көз тоймайтын Марқакөл жағасында қорықтың орталығы бой
керсетш, онда ... ... ... ... және қорықшаларға тұрғын
үйлер салынған. қорықтың ғылыми бөлiмiнде биолог, су мен орманды ... бар. ... ...... қорығында сүт қоректілер мен
құстардың таралуын, қорын, олардың биологиясын, орта ... ... ... Марқакөлдiң су режимiнiң езгеруi, оның жалпы сол ... әcepi, ... жер ... ... жан-жақты зерттелу
үстінде.
Алтай ботаникалық бағы. Алтай ботаникалық бағы Риддердiң жанындағы
Сұңқар шыңының баурайында кең ... ... алып ... 50 мың ... ... жузінің әртүрлi елдерi мен кеңiстiгiнде өceтін өсiмдiктердiң
көбi осында өседi. Сiбiр шыршасы, Ресейдiң орталық жазығын ... ... алып ... бойы 20 м. ... ... ... Тоғайға бойлап енген
сайын тyған жердiң ақ ... көк ... ... мойыл сияқты ертеден таныс
ағаштармен ... ... ... ... ... тiптi белгiсiз ағаштардың
өсiп тұрғаны жиi көрiнедi. Маньчжурлық жаңғаақ, жапон қайыңы, американдық
шаған ... ақ ... ... ... ... ... ... жатқан
бейтаныс бұталар. Айнала толған алуан түрлi гүлдер, олар да негiзiнен ... мен ауа- райы ... ... ... ... Тек бiр ғана
астра гулдiң ботаника бағында ... ... түpi ... Одан ... гүлдер, хризонтема мен левкой гулдерi өседi.
Бүкiл Алтай ... қар ... ... ... осы ... ... ... eкeнi анықталып отыр. Жылдың орташа температура бiрқалыпты
болып тұрады. Сонымен қатар бұл ... ... ... ... бөлiгiмен
салыстырғанда олардан әлдеқайда көп - жылына орта есеппен 2100 мм-ге дейiн
атмосфералық ылғал түседi. Осындай ... ауа ... ... ... ... ... сарқылмас бай қазынасына ие флораның түрлерiн ғана
емес, өзге ... ... ... ... ... жасайды. Оның
ғылыми қызметкерлерi дуние жузiнiң көптеген елдерiндегi ... ... ... ... ... бағында 100-га тарта дәрiлiк,
тамақтық бал беретiн, ... ... ... ... ... ... ... қажет ететін құрып бара ... мен ... ... ... ... сақтайтын жер –
марқакөл қорығы бар. Табиғат кешенiнiң белгiлi бiр бөлiгi - ... мен ... ... қорғауға алынған. Атап айтқанда, Шығыс
Қазақстан облысында 13 қорықша және 7 перспективалы ... бар. ... аса ... ... ... ... заказниктерi. Табиғат
ескерткiштерi дегенiмiз - сирек кездесетiн, құрып бара жатқан және ... ... ... ... және ... ... ... табиғат
объектiлерi. Мұндай құнды табиғат объектiлерi облыста үшеу («Гусиный
перелет» т,б) және ... 12 ... ... ... ... заказнигі (46 мың га.). кенді Алтай тауларының
ландшафтысы биіктік белдеулері: шалғынды-далалы (теңіз деңгейінен 600 ... (2000 м-ге ... ... ... ... өсімдіктер тән. Тайгалық шырша, қарағай, қою биік ... ... ... ... ... ... ... ақ тиін,
бұлғын, ор қоян, сонымен қатар жабайы құстар-құр, саңырауқұр, шіл т.б.
Атлет ботаникалық заказнигi ... ауд., 112 га.). ... ... ... ... ... Алуан түрлi ycaқ жапырақты орман
есiмдiктерi тән. ... ... ... қара ... шәңкіш ). Заказниктiң
мақсаты - Тарбағатай жотасының фаунасымен ... ... ... ... (Аягөз ауданы, 26 мьщ га.). Тарбағатай
жотасының батыс ... ... дала ... алып ... Суыр,
қарақұйрық табындары, кекiлiктер қорғауға алынған.
Қаратал құмдары (Күршiм ауданы, 1,3 мың га.). Бұқтырма су ... ... ... ... тал, ... т.б. бұталы
есiмдiктерi өскен кiшiгiрiм өзендер және су ... ... ... ... өсiмдiк - шырғанақ бұталы тоғайын қорғay
мақсатында ... ... ... заказнигi (Зырян ауданы, 2,2 мьщ га.).
Оңтустiк Алтайдың Күршiм ... ... ... беткейлерiн алады. Жалпақ
жапырақты, шыршалы-майқарағайлы таулы-тоғайлы ормандар тән. Заказниктiң көп
бөлiгiн ... пен ... ... алады. Негiзгi құрылу мақсаты - осы
дәрiлiк есiмдiктердi (бүрген, тікен алдақ) қорғау.
Солдатская щель ... ... 156 га.). ... жотасының тауалды
аймағын қамтиды. Көpiктi тау шатқалында алуан-түрлi ұсақ, жапырақты ағаштар
және бұталы өсiмдiктер өседi. Әcipece ... ... ... шәңкiш, долана
т.б. көп тараған. Орманда марал, елiк, ... ... ... ... ... ... бай және алуан флорасын сақтаудың ... ... ... ауданы 120 г.). Заказник Тарбағатай тауының ... ... ... ... Ұсақ ... ... тән. Көп
тарағандары мойыл, жабайы алма т.б. түрлерi.
Тарбағатай заказнигi (24 мың га.). 1968 жылы ... ... ... бұл ... ... «Қызыл кiтабына»
енгiзiлген жолақты қapa шұбар жылан, дуадақ, ақбас тырна, ... ... ... ... ... ... ... елiк, құр, сұр шіл,
кекілік, үкі, тазқарақұс мекендейдi. Заказник жерiн Қосты, ... ... ... ... өтедi. Граниттi, сланецтi су айырықтар, өзен
аңғарларында көктеректі, теректі өсімдік жамылғылары, тау ... ... ... төменгі сатыларында-астық тұқымдас шалғын шөптесіндер.
Асубұлақ геологиялық-минералды заказнигi Ұлан ауданында 400 га. жерді
алып жатыр. Онша биiк емес Қалба ... ... ... ... ... ... ... eкi бөлiктен тұрады. Солтустiк
бөлiгiнде 1944 жылдан белгiлi қap мен қуыс сайы бар. 280 млн. жыл ... ... ... ... граниттерi сақталған сирек кездесетiн
минералдар шоғыры бар. Химиялық қосындысы күрделі минералдар ... ... ... ... ... ғажайып табиғи заказник геологтарды, геоморфологтарды, табиғат
әуесқойларын т.б. қызықтырады.
Перспективалы ... ... ... ... ... Теректі (ботаникалық)
6. Қалжыр
7. Күршім (зоологиялық) заказниктері
Табиғат ескерткіштері. ... ... - ... ... ... 2 га. ... қазынды. Eртicтің жағасында және
бетiнен 6-8 м. тереңдікте неоген дәуiрi жануарларының киiк, ... ... ... ... тасбақа т.б. 12-14 млн. жыл бұрын тiршiлiк
еткен аңдардың сүйегi табылған. Қазынды жануарлар сүйегi қабатының ... м-ге ... ... ... ... ... «Гусиный перелет» қазындысы онда
табылған жануарлар сүйегiнiң мөлшерi жөнiнен классикалық көрсеткiшке ие.
Палеонтологиялық ... 1971 жылы 7 ... ... ... ... ... - табиғаттың уникальды палеонтологиялық ескерткіші.
Солтүстік-шығыс Зайсан өңiрiнде, Күршiм ауданында 300 га. ... алып ... жылу ... ... және субтропикальық пальма, магнолия,
аралкирия, гингко т.б. ... ... ... ... ... ... ... соңында пайда болып кайнозойда дамыған жалпақ жапырақты
өсiмдiктер түрлерi ... ... ... ... ... ... бақа ... сүтқоректілердің жануарлардың түрлерi
сақталған.
Киин-Кириш палеоген қалдьщтарының әртүрлiлiгi жағынан Европа ... оған ... ... жоқ. ... ескерткiшiне геологтар аса мән
бөледi. Сондықтан ЮНЕСКО-ньщ халықаралық геологиялық ... ... ол ... ... ... жарияланып отырмақ.
Ашутас разрезi- Марқакөл ауданында Қара Ертістің: сол жағасында ... 18 км. ... ... ... палео-ботаникалық барлау
нәтижесі 1927 жылы жарияланған. Зайсан өңiрiнiң ежелгi флорасын зерттеудi
бастаған М.Ф.Нейбург. ... бұл ... ... ... сипаттама бердi. Ашутас разрезiне эндемик есiмдiктерi тан.
Қозы-Көрпеш-Баян сұлу кешені. Қозы-Көрпеш-Баян cұлy ... ... жақ ... ... ... ... қарсысына салынған. Қозы мен Баянның
зират мұнарасы - саулеттi етiп жасалған биiк кешен. ... ... ... алi ... ... ... ... бұл кешен мен оның ... ... ... ... ислам
дәуiрiнен көп бұрын жасалған өте ескі дәуірдің белгiлерi. Олардың шыққан
кезi түрік ... ... Яғни 6-7 ғғ. ... Mүciн ... ... ... ерекше қадiрлеген, тастан қиып адамның суретін салу сол заманнан
қалған. Қозы-Көрпеш-Баян сұлу кешенi туристерді ... көп ... ... ... ... ... eтeтiн жолаушылар ғалым немесе
әскербасылар ... оған ... ... ... ... өзiне ерiксiз
тартып, ол туралы қазақ халқы ... ... ... ... ... үлкен әдебиет мұрасына айналды.
Fасырлар бойы жарқын түрде жырланып келе жатқан ... ... ең ескі ... бiрi. Ол тым көне замандағы түркi-моңғол
тайпаларының ... көп ... ... сюжеті.
Енлiк-Кебек мазары. Еңлiк-Кебек ескерткiшi - махаббат мұнapacы. Феодал-
билердiң Keciмi ... 1780 жылы ... ... ... ... ... қыз бен Кебек ердiң зиратына қойылған ескерткiш мұнapa. ... Абай ... ... жайлауының шығыс жағында, Семей-Қарауыл
тас жолынан 5 км. жерде.
Ескерткiш төрткiл алаңның ортасынан 4 қабырғалы күмбез-тұғыр ... ... ... ... 6 м. ... мен күмбез түйiсетiн дөдегенi
кереге көз ... ... ... 4 құбыласында шығыстық мәнермен
оймалап шығарған 4 арка бар, олардың маңдайшасында әсемдеп жазылған ... ... егiз eciм тұр. Осы ... ... жағында 8-9 км. жерде
тағы бiр ескерткiш бар. Онда: «1917 жылы 7 ... ... ... пьесасы осы арада алғаш рет киiз уй ... ... ... ... ... Бұған қиыр Ресеймен шекаралас қиыр солтүстік-
шығыстан оңтүстік-шығысқа қарай Шемонаиха, Глубокое, Зырян, Қатон-Қарағай,
Күршiм аудандары кiредi. Бұл зонадағы ipi ... ... және ... ... байланысты тау туризмi, оның iшiнде альпинизм, тау-шаңғы, тау-жаяу
туризм турлерi жақсы ... ... ... тау ... әр
түрлi категориядағы жорықтар ұйымдастырылады және жаңа маршрут жолдары
ашылуда. Бұл ... ... ... биiк Алтай таулары және оның
сiлемдерi, Марқакөл көлi мен қорығы, Рахман бұлағы, Төменгі Тұрғысын ... мен ... су ... Бұл ... ... ... бар. Флора және фаунасы өте бай. Климаты қоңыржай континенттi,
атмосфералық ылғал ... ... ... ... ... ... Алтай тауалды зонасы бүкiл Шығыс Қазақстан облысы бойынша
туризмдi дамытуға ... ... зона ... табылады.
Eртic еңiрi зонасы. Көкпектi, Ұлан, Бородулиха, Семей қаласына қарасты
территорияны, Бесқарағай аудандарын қамтиды.
Зонаның басты ... ... ... Сiбiр мен ... ең ipi өзен - Epтic. Ал ... сол ... ... Моңғол
Алтайының оңтүстiк-батыс беткейiндегi мұздықтардан басталады. Ертiстiң
Зайсан көлiне дейiнгi бөлiгi Қара Eртic деп ... ... ... ... су ... алқабы 1592 м. шаршы км, Зайсан көлiнен Күршiм өзенiнiң
сағасына дейiн созылған (114 км.). Epтic бойы ... ... ... ... ауданы). Нарым езенiнiң сағасынан төмен қарай Epтic
Алтай жотасын кесiп өтедi, Бұқтырма өзенi құятын ... ... ... ... (106 км.) ... ауданы) өте тар аңғармен ағады. Бұл тұсында-
арнасы тік жартас. Одан төменгі Ертіске Уба және Үлбі өзендері ... ... ... ... ауданы) қарай Ертіс өзені Батыс-Сібір жазығымен
өтеді, бұл тұсында ағысы баяу. Зонада әсіресе су туризмі жақсы ... ... ірі ... ... Өскемен және Семей қалалары
орналасқан. Құлжа, ... ... ... бар.
Саvыр-Тарбағатай зонасы. Зайсан, Тарбағатай, Үржар аудандарын қамтиды.
Оңтустiгiнде Алакөл. Сасықкөл ... ... ... ... Сауыр-Тарбағатай жоталары (Тастау, 2992 м.)
созылып жатыр. Сауыр жотасы Қытай ... және ... ... Қазақстанның Зайсан ауданында орналасқан. Зонада Қаратал ... ... ... одан басқа архитектура ескерткiштерi,
мазарлар, қоргандар ... дала ... ... шығысындағы Жарма, Абай, Аягөз аудандарын
қамтиды. Бұл туризмге ... ... ... жатады. Өйткенi, территорияның
көп бөлiгi жазық, климаты қуаң континенттi, ал өсiмдiк және ... ... ... Eртic еңiрi ... қарағанда онша бай емес. Бұл
зона негiзiнен өзiнiң мәдени-тарихи ... көп ... ... ... ... ... мазарлары. Бұл жерде
халқымыздың үш кемеңгер суреткері дүниеге келіп, өздерінің ... ... ... ... ... М.Әуезов.
Кесте-2.Шығыс Қазақстан облысының туристік маршруттары
|Жорықтың аты ... ... ... ... тайгасы» ... |15 ... ... ... ... | | | ... ... |20 ... ... ... ... | | | ... мен су өлкесiнде» ... 2 адам |10 ... ... ... ... | | | ... су ... |су |15 ... ... қойнауы» турбазасы) | | | ... ... ... |ат |15 ... ... ... үйі, Өскемен) | | | ... ... ... |5 ... |
|(«Турист» қонақ үйі, Өскемен) |оқушыларына | | |
| ... | | ... ... мен ... 2 адам |5 ... ... қонақ үйі, Өскемен) | | | ... ... | |2 ... | ... ... ... | | | | | ... қонақ үйі, Өскемен) | | | | | ... | Жаяу 2 адам |10 ... ... ... ... | | | ... Ертіс өңірі» («Турист» |Жаяу, мектеп |10 ... ... үйі, ... ... | | |
| ... | | ... ... («Турист» қонақ |Авто (меншік) |10 ... ... ... | | | ... ... қала» |Мектеп |5 ... ... ... үйі, ... |оқушыларына | | |
| ... | | ... | |3 ... ... ... үйі, ... | | | ... орталық» | |2 ... | ... ... үйі, ... | | | | ... орман» | |5 ... ... ... үйі, ... | | | ... | |7 ... | | ... ... үйі, «Алакөл» | | | | | ... | | | | | ... ... ... |20 | ... ... ... | | | ... ... ... ... ... маршруттар.
1. Маршрут «Белуханың етегінде». 20 күндік, мерзімі: шілде-тамыз айлары.
«Алтай қойнауы» турбазасынан басталады.
Маршрут бағдарламасы: оқу-әдістемелік ... 10 ... ... ... ... ... және «Рахман бұлағы» курортына
экскурсиялар.
Белуха - ТМД елдерi арасында биiктiгi жөнiнен 5-шi орында. Белухаға ең
алғаш рет шыққан 1914 ж. ЗО ... ... ... ... ... болды.
Алдымен турбазада З күндiк жаттығулар өткiзгеннен кейiн, туристер 14
күндiк жорыққа ... Олар ... ... ... өтiп, ... дейiн жетедi. Осы жерден табиғаты көркем таулы аудандармен, жалпақ
жапырақты ормандар, альпілік шалғындар арасымен жүретiн ... ... ... басталмақ.
Берелi селосынан туристер жалғыз аяқ жолмен таудағы Язово көлiне бағыт
алады. Taуғa көтерiлгенде көз ... ... ... керемет көpiнici
ашылады. Көпiр арқылы Ақ Берелi езенiнiң ар ... өтiп ... ... жерден 40 м. биiктiктен құлай ... ... ... ... ... Берелi өзенiнен жалғыз аяқ жолмен туристер «Алтайлық Мацеста»
Рахман бұлағынa бет алады. Таулы ауданда емдiк радонды ... ... ... таза ... күн, орман, ыстық бұлақтар - жақсы демалыспен
денсаулықты қалпына келтiруге табиғаттың өзi ... ... ... болып туристер Берелi селосына ... ... ... ... ... көлі». 20 күндік, мерзімі: шілде айы.
«Алтай қойнауы» турбазасында акклиматизацияланып, ... ... ... туристер Марқакөл көліне 10 ... ... ... шығады. Марқакөл-еліміздегі ең биік орналасқан тұщы
көл. ... ... ... ... ... ... ... өзендер
ажарлары арасымен өтпек.
Турбазада 3 күн жаттығып, демалушылар автобуспен Шыңғыстай селосына
дейін жетеді. Жол ... ... ... атқа ие ... ... ... жағлаумен Большенарым аудан орталығына жетелейдi. Шыңғыстай
селосынан асып туристер дала ... 1-шi рет ... Олар ... ... ... ... ... aсуғa көтерiледi. Асуға шыққанда
туристер Белуха шыңын тамашалап, Қарақаба өзенiне түсiп, оның арғы ... ... ... ары ... жол Марқакөл көлiне дейiн Ұрынхай селосына
бағытталмақ.
Марқакөл - Алтай тауларының терең қойнауында орналасқан. ... ... суы ... ... Әсем жағасында бiрнеше шығанақ бар. Осы
шығынақтар маңында ... ағаш ... ... тік ... төніп тұрады.
Көл жағасында өткiзген 2 күн iшiнде туристер қоршаған ортамеи танысып,
қайықпен ... ... ... ... от ... балық пiсiредi.
Қайтар жолда туристер Күршiм және Сарымсақты жотасын кесiп өтiп, Қатон-
Қарағай селосына автобуспен ... ... ... ... 786 км, оның
186 км-і жаяу.
4. Маршрут «Алтайдың тайгалық ... ... Tүpi - ... ... ... ... айлары. Туристер атты маршрут базасы
орналасқан Жаңа Үлбi селосына автобуспен ... Онда ... атқа ... 9 ... жорыққа аттанады.
Ертiстiң оң жақ жағасын сыңсыған тайга алып жатады. ... ... ... осы ... ... облысында. Мұнда көбінесе
қылқан жапырақты орман кездеседі, шырша аралас май қарғайлы орман ... ... ... Ол ... ... 2000 м. ... өсiп тұр.
Таудың қар мұнартқан ұшар басында өскен сағызқарағай - аса бағалы құрылыс
материалы. Мұнда кедiр, ... және ... ... ... ... ... шие, ... жидек, арша т.б. бұта
ағаштар өте көп өседi. Тау етегiнiң және ... аса бай ... ... ... ... зор ... ... төгiлген, моншақтай тiзiлген алуан турлi гүлдер осында
өседi. Биiк таудың басындағы табиғаттың ... осы ... ... ... кездеспейдi десек артық емес. Таулы жердегi саңырауқұлақтың
бiрнеше түpi ... ... ... су ... Су ... ... 100 км,
ұзақтығы 7 күн, мерзімі: шілде-тамыз.
Трасса: «Алтай қойнауы» турбазасы - ... ... - ... - ... ... - Первороссийское селосы -Тұрғысын селосы -
«Алтай Қойнауы» турбазасы.
Epтicкe құятын бiрнеше өзендердiң ең ... - ... ... ... ... ... ... бiрi. Бұқтырманың суында хариус және
т.б. балық көп.
2. «Ертіс бойындағы қала» (мектеп оқушыларына арналған), 10 ... ... ... ... тұрып, Семей қаласымен танысады,
Түрксиб және өлкетану ... ... ... ... кiредi: «Ф.М.Достоевский iзiмен», «Абай және Ауэзов Семейде».
3. ... - Шар - ...... - Семей». («Турист» қонақ үйі,
Семей)
Ұзындығы 1542 км, ұзақтығы 10 күн, мерзімі: шілде.
Автотуристерге ... ... ... ... ... ... - ipi ... көл, таза ауасымен, ыстық күндерiнiң молдығымен,
балық аулау және шомылу ұйымдастыру мүмкiншiлiгiмен ... ... ... автокемпингi Алакөлдiң шығыс жағалауында, Жарбұлақ
селосынан 3 км. қашьщтықта ... ... - ... селосы - Талица селосы -Семей». («Турист» қонақ
үйі, ... 45 км., ... 10 кун, жаяу ... ... ... ... оған туристер автобуспен жеке теплоходпен келедi.
5. Маршрут «Абай елiнде».
Семей қ. - Жаламанка п. - Балтатарақ с, - ... с. - ... ... с. - Абай ... ... 260 км., мерзiмi: тамыз айы.
М.Әуезовтың «Абай жолы» романын оқи отырып, Абайдың туып өскен жерiнде
болып ... Абай ... ... ... - ... ... ... философ, қазақ жазба әдебиетiнiң негiзiн қалаушы, оның
алғашқы классигi. Бұл маршрут Абайдың ... ... ... ... ... елiне саяхат жасап туристер осынау дара тұлғаның өмірімен және
творчествосымен байланысты жерлермен танысып қайтуғаа мол мүмкiншiлiк бар.
Семейдегi ... 125 ... ... ... үйiнен басталады.
Абайдың атымен аталған жерлер көп - қазақ драма театры, оқу орындары,
көшелер. Абай ... ... ... ... ... Абай ... 1883 ж. салынған Н.В.Гоголь атындагы көне кiтапхана туристердің
назарына ұсынылады. Абай қазақ ... ... ... ... ... ... «Кинжал», И.А.Крыловтың мысалдарын
және т.б. ... ... ... ... ... ... ... Шыңғыстау етегіндегі
Балтатарақ (25 км), Қасқабұлақ (95 км) ауылдары арқылы өтіп, ... ... ... ... ... ... ... аялдамалап
«Абай» эпопеясының авторы, белгілі жазушы Мұхтар Әуезовтың мұражай-үйіне
тоқтауға болады.
Келесі аялдама 22 км жердегі Ералы қыстауы. Бұл ... ... ... ... (5 км) ... ... Ромео мен Джульеттаның шынайы
трагедиялық махаббаты туралы жырлаған ел ... ... келе ... ... ... ... ал 1917 ж. ... спектаклін алғаш рет қойған
Мұхтар Әуезов болды.
Келесі ... ... ... ... селосы (90 км). Бұл жерде Абай
аң аулауды құмартушы еді. Қарауыл селосынан солтүстік-шығысқа қарай ... ... 25 км, жол бар. ... ... қыстауы-ұлы ақыннан
қалған ескерткіш-мұра, мемлекеттің қамқорлығындағы мекеме. Абай інісі Оспан
қайтыс болғаннан кейін өзінің ескі ... ... ... ... ... өмірі түгелдей дерлік осында өтеді. Үй шикі
кірпіштен салынған, шатырсыз, 6 бөлмелі. Ол ... ... ... ... (Семейдегі) филиалы болып, 1954 ж ... ... (1,5 км) ... 60-шы ... ... ... салынып, 1995 ж Абайдың 150 жылдығына ... ... Абай ... салынды.
Маршруттың аяқ кезіңін 2 түрлі бағытта жалғастыруға болады:
• Батыс бағытта –Қайнар (130 км) арқылы атақты «Қоянды» ... және Абай өзі көп ... ... ... ... ... бағытта –Жарма темір жол станциясы (130 км) арқылы
пойызбен Семейге ... ... Абай ... 60 км ... ... Мұндағы жартастар адамның қолымен егелгендей. ... ... ... ... Суда ... ... ... еткен
Қопа көлі шалқып жатыр. Біз туристерге осы көк шалғынды ... ... күн ... ... ... ... ... ТУРИСТІК МАҚСАТЫНДА КӨРНЕКІЛІК ЖЕРЛЕРІН
ДАМЫТУ
3.1. Табиғи және жасанды көрнектілікті ... ... ... ... Қазақстан Республикасының туристік статистикас
бойынша 2003 жылы атқарған 695 туристік ұйым болған, солардың 177 мың ... ... ... (2003ж. 126 мың 871%). ... саны ... ... екі есеге көбейген.
2003 жылы туризм ісімен айналысатын жергілікті атқару ұйымының және
туристік мекемелердің басшыларының жұмыс қарқынының ... ... обл. (13630 ... ... обл. (14399 ... 72,5% ),
Жамбыл қаласы (2240 адам, 34,1%), Павладарда ( 3641 адам, 22,2% ), ... ... ... ... ... ... қол жеткізеді, әсіресе
бұл көрсеткіш саны Қызылорда обл. 2002ж. ... 2-есе ... ... ... ... ... ... саны 28,6% -ға қысқартылды. Кіру
шығу және ішкі ... ... ... ... саласындағы денгейінің
өскендігін көруге болады. Дәл сол кезде ТМД тыс елдерден келушілер саны да
көбейген 2003 жылы ол ... ... саны 51,8% ... ... ... шығу ... бойынша туристер ағымы
|№ |Елдер ... соны ... |% |
|1 ... |16952 |25.6 |
|2 ... |16778 |58.2 |
|3 ... |9360 |70 |
|4 |БАЭ |2991 |4.9 ... ... басым түріне келіп қосылады. Мұның
мәнісі даму институтының туризм ... ... ... ету ... ... өркендету-бүгінгі күн талабы. Елімізге келуші туристер
оларға көрсетер өңіріміз көптігінен байқалады. Ұлан- байтақ өлкемізде ... ... ... ... ... Бурабай, Оңтүстік- Шығысымызда
Алакөл, айта берсең тізіле береді.
Алматы қаласы быйылғы жылы туризімді кластер жүйемен дамыту
бойынша жоба жасалып, ... ... және бұл жоба ... ... ... жүргізілмекші. Ең алдымен,ең тартымды ... ... ... Бұл ... ... құм» мен ... адам ... қорғандарды
көруге болатын «Алтын Еміл» Ұлттық табиғи саябағы. ... және ... ... табиғи саябағы мен Шарын жарқабағы (каньон). Бұнымен қатар
Алматы облысында Ұлы Жібек Жолы мәдени- танымдық ... ... ... ... ... ... ... Шымбұлақ және Түрген базалары
нысандарында ірі таушаңғы курорттар кешенін дайындау алға ... ... да ... ... жерлер ешқандай жасансыз табиғи
қалпындағы орындар. Мәселе: ... ... ... тас, Үлкен Алматы көлі,
Бутаковка, Бартоғай суқоймасы, Үңгіртас т. б.
Бүгінгі күні туристік ұйымдарда 29 жоба жасалған, ... 7 ... ... ... көрікті жерлерді дамыту мақсатында Белуха тау
аймағында 50 ... ... ... ... ... ... ... сауықтыру орталығы, Алматы облысы, Талғар ауданында «Тальхиз» тур-
этнографиалық кешені және жоғарғы да ... ... ... ... салу ... Бірақ тек бұның алғашқысына ғана 650 мың доллар
көлемінде
5 мерзімге қаржы бөлінген. Ал қалғандарына әлі ... ... ... ... ішкі ... ... үшін көп жұмыстар ... ... ... ... жерлері Нша арнайы маршруттар дайындалу
көзделдген. Қаладағы саланың ... үшін 3 ең ... ... ... ... балық аулау, экологиалық; емді; мемориалдық. ... ... ... ... ... ... ... жаңалар қосылары сөзсіз.
Негізінен, ірі әйнекті пирамида іспеттес, бейбітшілі және келісім сарайы, 5-
ші ... ... ... ... ... т. б. ... аймақтардан
басқа туристік келешегі бар- Қарағанды,
Қостанай облыстары. Қостанай облысында көп көлдер бар. Бұл спорттық, балық
аулауды ... ... ... ... ... ... мен
Алакөлден басқа, Балхаш көлінде жатқызуымызға болады. ... көл ... ... ... ... ... да ... үшін таңсыз болмайды. «Туран Азия»
фирмасының «Қазақстандағы Жібек Жолы» халқаралық 2 ... ... ... ... ... ... ... Туркістан –
Қызылорда- Байқоныр- Арал- Шымкент-Алматы-Шығыс Қазақстанға дейін созылған.
Барлық маршрут тоқтауларында экскурсиялар жүргізіледі.
2004 жылы ... ... ... үй ... ... ... мәдени мекемелер қызметінен жалпы табыс- 27 ... ... ... түрде 2003 жылы 17 миллиард теңге. Барлығы, 2004 ... ... түрі ... 11 мил. ... жуық ... ... Алғаш
рет кіру туризмі шығу туризмі көрсеткішінен асып, 4,3 ... ... ... ... жылы ... ... дамуына 39 миллион теңгеге жуық бөлінсе,
келешекте туристік сала дамуына мемлекеттік бюджет ... 1,9 ... ... болу ... ... ... ... жыл сайын жылына 5-6 миллион шетелдік
турист қабылдай алады, бүл әрине қазынамызға 6 миллард
долларда астам ... ... Енді іс - ... ... ... қызу ... болмақ.
Өткен жылы Қазақстан мен Ресей президенті «Байқоңыр- туризм үшін
тартымды ... деп ... ... 50 ... мерейтойы қарсаңында осы
мәселеге көп көңіл бөлінді.
Байқоңыр- ерекше халықаралық ғарыш аймағы. Осы жерде ... ... ... бағдарламасы жасалуда. Әрине, бүгінгі күні космостық
туризм сәнге айналғаны мәлім.
3.2 Шығыс Қазақстан облысының ... ... ... ... ... ... 2005 жылдағы ШҚ өнеркәсібі және кәсіпкерлік
департмент тіристерді дамыту бойынша ... ... ... шараларда
белгілі жұмыстар атқарылған. Облыстың тіристік фирмалармен ... ... ... қатысты:
• 5 халықаралық жәрмеңкелер: Берлин «IIB - 2005», Новосибирскте «Түрксіб-
2005», Алматы «Туризм және саяхат» KIIF 2005, ... ...... ... ... ... ... жәрмеңкесінде;
• 2 фестивальда : Шығыс Қазақстан облысы Қатон-Қарағай ауданында-4-ші
халықаралық туризмі. «Белуха - 2005» фест және ... обл. ... ... оқу-сауық орталығында «Бурабай-2005» 1
ркспубликалық туризм фестивальі.
Осы фестивальда 3 конкурс бойынша: «Қазақстандағы ... тур ең ... «Ең ... турмаршрут», «Ең жақсы жарнамалық ... ... «Ең ... ... ... «Ең ... маршрут» номинациясы
бойынша:
• Өскемен қаласы «Экосистем» ЖШС ... ... ... ... 1 ... 1 орын ... сыйлығымен «Көшпенді жолымен
Евразия орталығына» маршрутына дипломмен;
... ... ... ЖШС ... да ... «Ұлы ... ... маршрутына дипломмен марапатталды;
• «Ең жақсы жарнамалық проспект» конкурсында «Евразия орталығы-
Семейге қош келдіңіз» жарнамалық проспектісі үшін ... ... және ... ... ... ... ... Топтық қатысу үшін ШҚ облысында ... ... ... облыстық «Туристік Шығыс» тур көрмесі Өскемен қаласында;
• Екінші республикалық семинар-жиылысқа қатысу Астана қаласында;
• Қатон-Қарағай ауданында экологиялық-туристік слет ... ... су ... ... ... ... тур жасау;
• Туризм дамуы кластерлік жүйесін дайындау бойынша ... ... ... ... жыл ... ... шеңберінде аймақтың туристік мүмкіндіктері презентация
өтті. Барлық көрмелерде ... ... ... ... ... ... ШҚО тур маршруттары, ... ... ... ... турфирмалардың әртүрлі кітап-
фотоальбомдары
• Туристік даму бойынша республикалық ... ... ... ... ... мен дамуы,
инвестициялық саясат сұрақтары бойынша ... ... ... салу, шекара және кеден процедуралары, тур
қызметтерді сертификаттау және стандарттау, ҚР-дағы экологиялық
туризм дамуы ... ... да ... ... өзгерістер енгізілді.
2005 ж 15 желтоқсанда облыстарда 48 ... ... оның ... ... қаласында (18 туроператорлар оның 3 филиалы және ... оның да 3 ... ... қаласында 14-8 туроператорлар, 6
турагенттік (2-уі филиал), Зайсан қаласында 1 ... ... -1 ... ж ... турфирмалармен 22731 турист қызмет алған, оның ішінде
облыс 623 кіру ... ... ... ... ... 2655 турист
шыққан. Ішкі туристер саны 19450 адамды құрайды.
ШҚО келетін туристер көбінен: Ресей, Германия, Қытай, Франция ... ... ... іскерлік, демалыс және танымдық.
Кіру туризмі жоғарлауда ШҚО туристік саласын дамыту 2006-2008 жылдар
аймақ бағдарламасы ... 5580 мың ... ... ... 20 мың
теңге қаржыландырады.
2005 жылға ШҚО-ның кәсіпкерлік және өнеркәсіп ... ... ... ... 10 ... ... 5 тур-агенттік,
тур-инструкторы қызметі-3 т.б. берілген.
Қорытынды
Қорыта келе, Шығыс Қазақстан облысында туризмнің барлық ... ... ... ... ... бар. Туристер демалуына тамаша жерлер
көп. Шығыс Қазақстанның сарқылмас табиғи емдік байлығы, химиялық құрамы әр
алуан минералды бұлақ көздері, ... ... бар ... ... ... климаты мен әсерлі көрікті жерлері-жергілікті курорт ... ... өте ... ... ... ... ... көріністерімен туристерді мол қызықтырып емдік ... зор ... ... ... туризм саласының өркендеп өрлеуі
тікелей табиғт жағдайларының қолйлығына байланысты.
Бірінші және екінші бөлімдерде ... ... ... ... ресурстарға халықаралық және мемлекетшілік туризмнің
дамуына әсер етуші негізгі ... ... ... ... ... ... ... үлкен роль атқарады:
ландшафт, климат, өсімдік және жануарлар дүниесінің алуан түрлігі, спортпен
шұғылдану мүмкіншіліктері, аңшылық, ... ... және т.б. ... ... ... әсер қалыптастыратын тарихи, мәдени ... ... ... ... жету ... тиімді баға, жоғары
сапалы сервиспен қамтамасыздандырылған бағыттарды ... ... ... көрсеткіші, сапасы, деңгейі неғұрлым жоғары болса
соғұрлым туристер үшін аталған географиялық аудан немес объект аса тартымды
болып ... ... ... маңызды роль атқарады, яғни климаты,
таулы және орманды аудандардың болуы, шет елдермен ... ... жол ... ... т.б. ... ... ... тізімі
1. Н.Назарбаев. Қазқақтан -2030. Ел президентінің Қазақстан
халқына жолдауы. Алматы «Білім» , 1997 ... ... А. ... ... ... 1999 ... ... Г., Хабрахманов Р. Экотуризм в РК Экология и
устойчивое развитие.
4. А.К. Резников, В.А. Кораблев. По Казахстану-маршрутами подвигов.
Алма- Ата, «Казахстан», 1988 г.
5. Ә. ... , А ... Х. ... ... ... ... 1980 ... Б.Кузьменко. Ертіс өңірі. Алматы «Қайнарә», 1984 ж.
7. В.А. Филипов. ... ... ... Алтая. Алматы
«Наука»
8. В.Ф. Михайлов. Марқакөл. Алматы «Қайнар», 1984 ж
9. Гущик В Семипалатинск , прошлое и настоящее. Заман- Казахстан
1998- 16 ... ... ... ... ... гүазеті, 1999 ж. №3,17
11. Ердаулетов. С.Р., Мусин К., Шабильников С. Финансы Казахстана,
1997 ... ... С.Р. ... ... Алма ... ... 1989 ... Ердаулетов. С.Р. Достопримечательности места Казахстана. Алматы,
1988г
14. Ердаулетов. С. Р. Основа туризма Казахстана.
15. ... ... ... к рынку. Учебное пособие. Алматы,
1991 ж.
16. Козбаев. Алтай казахстана, 1986 г.
17. Қазақстанның көрікті ... ... ... ... ... ... М. Өтмемағанбетов. Қазақстанның физикалық географиясы, Алматы,
1996 ж.
19. По Средней Азии и ... ... ... « ... ... РК энциклопедический словарь. Алматы. «Главная энциклопедия»,
«Қазақ энциклопедиясы», 2004 ... ... ... по ВКО ... ... ... «Рудный Алтай». Восточно-Казахстанская областная газета, 1999
г. № 4142.
22. Саипов А.А. ... и ... ... ... ... ... ж.
23. Семейдің «Алтын жобасы». Алматы «Қайнар», «Саржайлау» ШҚ,
1995 ж.
24. Хайруллин Г. Т., Бесенбаева А.А. Саипова А.А., ... Каз. ... им. ... ... 2001 ... Шығыс Қазақстан. Деловой мир Казахстана, 2003 ж.
26. 1998 жыл ... ... ... ... ... аудан орталықтары мен поселкелерінің халық саны.
Қазақстан Республикасыныңұлттық статистика агенттігі. Алматы,
1998 ж.
27. ... ...

Пән: Туризм
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмнің индустриясы негіздері5 бет
Қазақстанның көрнектілік жерлері және туризмның индустриясы негіздері63 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Қазақстан Республикасында туризмнің дамуы, оның мәселелері мен өзектілігі13 бет
Қонақ үй индустриясының дамуы17 бет
Iскерлiк туризмнiң қалыптасуы61 бет
Астананың көрікті жерлері8 бет
Ақтөбе қаласындағы демалыс пен туризмнің дамуы68 бет
Батыс Қазақстандағы туризмнің даму мүмкіндіктері6 бет
Бизнес-жоспар ФИРМА ЖШС «ҚҰРЫЛЫС ИНДУСТРИЯСЫ»6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь