"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

І БӨЛІМ. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.1 Жеке табыс салығының экономикалық мәні
және мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.2 Жеке табыс салығының алыну механизмі ... ... ... ... ... ..23
1.3 Жеке табыс салығының шетелдік тәжірибелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32

ІІ БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫН САЛУДЫң ҚАЗІРгІ КЕЗДЕгІ ІС ТҮЖІРИБЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
2.1. Алматы қ. Бостандық ауданының салық комитетін бойынша жеке табыс салығының түсуін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
2.2. Бостандық ауданының салық комитеті бойынша жеке табыс салығын алу барысындағы іс әрекеті ... ... ... ... ... ... ... ... ...44

ІІІ БӨЛІМ. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ МЕН ЖЕТІЛДІРУ МҮСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... 54
3.1. Жеке табыс салығының қазіргі кездегі негізгі
перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...54
3.2. Жеке табыс салығының жетілідірілу мәселелері мен
оларды шешудің кейбір жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...62
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...65
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .67
Салықтар - мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барасында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады, өйткені мемлекеттің экономикалық қатынастарды реттейтін негізгі құралы салықтар болып табылады.
Қандайда болмасын мемлекеттің атқаратын қызметтерінің ең маңызды түрі мемлекеттік кірістерді қалыптастыру. Мемлекеттік кіріс мемлекет қарамағына әртүрлі түсім көздерінен келіп түсетін және оның өзіне тән міндеттемелерін орындауға, функцияларын жүзеге асыруға пайдаланатын қаржылық ресурстар. Ол мемлекеттік кірістердің қатарынан салықтар өте маңызды орын алады. Оның есебінен мемлекеттің әлеуметтік, экономикалық, саяси және басқадай бағдарламалары қаржыландырылады, мемлекеттің қызмет етуі қамтамасыз етіледі. Нарықтық экономика жағдайында салықтар мемлекеттік қызметті және оның аппаратын ұстаудың негізгі көзі. Салық құралдарын қолданып мемлекет елдегі болып жатқан экономикалық процестерге белсенді ықпал етеді.
Салық ставкаларын белгілеу және салық алу арқылы мемлекет біріншіден, өзінің функцияларын жүзеге асырудың қаржылық базасын ақша қаражаттарымен қамтамасыз етсе, екіншіден, салықтар мемлекеттің мақсаты мен міндеттемелерін сәйкес бағытта дамуға нысаналанған экономикалық процестерге ықпал ететін қуатты құрал ретінде көрініс табады.
Біздің еліміздің салық салу жүйесінде де орталық орынды жеке табыс салығы алады. Жеке табыс салығы мемлекеттің экономикалық реттеу тұтқаларының бірі. Бұл салық арқылы мемлекет әртүрлі мәселелерді шешүге тырысады, атап айтқанда барлық деңгейдегі бюджеттерді ақшалай түсімдермен қамтамасыз ету, халықтың табыс деңгейін реттеу, алынған табысты рационалды пайдалануды ынталандыру. Жеке табыс салығы халықтың нақты табыстарының деңгейіне ықпал етеді. Кез-келген жеке тұлға табысының көптігіне немесе аздығына қарамастан жеке табыс салығын төлеуге міндетті. Бұл салық азаматтардың табысынан тікелей алынады. Бұл салықтың негізгі идеясы - салық төлеушінің табысын тікелей анықтау арқылы әділетті салық салуды қамтамасыз ету.
1. Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер туралың Кодексі 12.06.01ж. №209-11
2. Дробозина Л.А. (Под ред.) «Финансың М.: Финансы, 1999.
3. Дуканич Л.В. «Налоги и налогообложениең Ростов на Дону –2000.
4. Евстегнеев Е.К. «Налоги и налогообложениең М.2001 “Инфра”
5. Ермекбаева Б.Ж. «Салықтар және салық салуң – А.: Қазақ университеті, 2003.
6. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. «Основы налогообложенияң – А.: Қазақ университеті, 2002.
7. Мещерекова Л.Т. «Налоговая система развитых стран мираң М.1997
8. Пепеляев С.Г. «Основы налогового праваң – М.: Инвест фонд, 1995.
9. Перов А.В. «Налоги и налогообложениең М.2001
10. Черник Д.Г. «Налогиң – М.: Финансы и статистика, 1998.
11. Черник Д.Г. «Налоги: Учеб. пособие. – 3-е изд.ң – М.: Финансы и статистика, 1997.
12. Черник Д.Г. «Основы налоговой системың – М.: Финансы, 1998.
13. Юткина Т.Ф. «Налоги и налогообложениең М.1999 “Инфра”
14. Скала В.И. «Индивидуальный подоходный налог: комментарий и консультаций, Сборник №2ң А.-2002
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Fылым министрлігі
әл-Фараби атындағы Қазақ Әлттық Университеті
Экономика және Бизнес факультеті
«Қаржы және Аудитң кафедрасы
Тақырыбы:
«Қазақстан Республикасында жеке ... ... және алу ... және несиең мамандығы «Салық және салық салуң мамандануы күндізгі
бөлімнің 4-курс студенті
Абыканова Сандуғаш Жолдасбекқызының
Fылыми жетекші: Арзаева М.Ж.
оқытушы
Рецензент:________________________________
Жұмыс қорғауға жіберілді.
Хаттама ... ... ... ... ... ... Б.Ж.
Алматы 2003
Мазмұны:
Кіріспе……………………………………………………..……………….3
І БӨЛІМ. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ ………………………………………………….……………..6
1 Жеке табыс салығының экономикалық мәні
және мазмұны ………………………….………………………………...6
1 Жеке табыс ... ... ... Жеке ... ... ... ... БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫН САЛУДЫң
ҚАЗІРгІ КЕЗДЕгІ ІС ТҮЖІРИБЕСІ.….…………………………………………..………....….40
1. Алматы қ. ... ... ... ... ... жеке ... түсуін талдау …………..…………………40
2. Бостандық ауданының салық комитеті бойынша жеке ... ... ... іс ... ... ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ МЕН ЖЕТІЛДІРУ
МҮСЕЛЕЛЕРІ...……...54
1. Жеке табыс салығының қазіргі кездегі негізгі
перспективалары …………………….………….…….…….….…….54
2. Жеке табыс салығының жетілідірілу ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі………..…...……….…………65
Қосымшалар………………………………….………………………..67
Кіріспе
Салықтар - мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барасында қуатты
экономикалық тетік ретінде пайдаланады, ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Қандайда болмасын мемлекеттің атқаратын қызметтерінің ең ... ... ... ... ... ... мемлекет қарамағына
әртүрлі түсім көздерінен келіп түсетін және оның өзіне тән міндеттемелерін
орындауға, ... ... ... ... қаржылық ресурстар. Ол
мемлекеттік кірістердің қатарынан салықтар өте маңызды орын ... ... ... әлеуметтік, экономикалық, саяси және ... ... ... қызмет етуі қамтамасыз
етіледі. Нарықтық экономика ... ... ... ... және
оның аппаратын ұстаудың негізгі көзі. Салық құралдарын қолданып мемлекет
елдегі ... ... ... ... ... ... ... ставкаларын белгілеу және салық алу арқылы мемлекет біріншіден,
өзінің функцияларын ... ... ... базасын ақша қаражаттарымен
қамтамасыз ... ... ... ... мақсаты мен
міндеттемелерін сәйкес бағытта дамуға нысаналанған экономикалық процестерге
ықпал ететін қуатты құрал ретінде ... ... ... салық салу жүйесінде де орталық орынды жеке ... ... Жеке ... ... ... ... ... бірі. Бұл салық арқылы мемлекет әртүрлі мәселелерді шешүге
тырысады, атап ... ... ... ... ... ... ету, халықтың табыс деңгейін реттеу, алынған табысты рационалды
пайдалануды ынталандыру. Жеке табыс салығы ... ... ... ықпал етеді. Кез-келген жеке тұлға табысының көптігіне немесе
аздығына қарамастан жеке табыс ... ... ... Бұл ... табысынан тікелей алынады. Бұл салықтың негізгі идеясы - салық
төлеушінің табысын тікелей анықтау арқылы әділетті салық салуды ... ... ... даму ... ... ... позициялары әсер етті, атап айтқанда Кейнсиандық мектептің
жақтаушылары жеке табыс салығының ... ... ... ... ... ... халық бөлігінің салықтарын азайту идеясын
әлеуметтік әділеттілік қағидасына негіздеді.
Жеке табыс салығының теориялық және тәжірибелік ... ... және ... ... ... ... ... тақырыбының таңдалынуына себеп болды. Бұдан ... жеке ... ... мен күрделілігі, оның келешектегі зерттелінуіне
жеткілікті орынның болуын көрсетеді.
Жұмыстың мақсаты әдеби көздердің сынаулы ... жеке ... ... ... тәжірибесінің талдануы мен жалпылануы негізінде
жеке табыс салығының экономикалық мазмұнын анықтайтын ... ... ... және оның ... ... ... ұсыныстар жасау.
Алдымызға қойылған мақсатқа жету үшін жеке ... ... ... ... ... ... етті:
• жеке табыс салығының ... ... ... және
ұйымдастырылу қағидаларын қарастыру;
жеке табыс салығының ұйымдастырылуын және жүргізілуін талдау;
• жеке табыс салығының нақты нәтижелерін ... жеке ... ... алу ... ... ... Бостандық ауданының нақты мәліметтеріне талдау жасау
Дипломдық жұмыс ... ... ... үш ... және пайдаланылған әдебиеттер тізімі мен қосымшалардан тұрады.
Бірінші бөлімде жеке табыс салығының экономикалық ... ... және құру ... ... ... ... бөлімде Бостандық ауданының нақты мәліметтері негізінде
жеке табыс салығының жай-күйі, іс-әрекеті талданып зерттелді.
¬шінші бөлімде зерттеу қорытындысы ... ... ... тұжырымдар келтірілді.
Қорытындыда зерттеу бойынша алынған.
Жұмысты орындау барысында біздің және шет елдерінің ... ... ... ... салыққа қатысты құжаттары
қолданылды.
І БӨЛІМ. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Жеке табыс ... мәні , ... ... ... ... ... ... және мемлекеттің
өмір сүруі мен дамуының негізгі қаржылық көзі болып ... ... ... өркендеуі қашан да болса оның салық жүйесінің ... ... ... ... Әрбір мемлекетке өзінің ішкі және
сыртқы саясатын жүргізу үшін ... бір ... ... көздері қажет.
Салықтар - мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барасында қуатты
экономикалық ... ... ... ... ... ... реттейтін негізгі құралы салықтар болып табылады.
Қандайда болмасын мемлекеттің атқаратын ... ең ... ... ... қалыптастыру. Мемлекеттік кіріс мемлекет қарамағына
әртүрлі түсім көздерінен келіп түсетін және оның өзіне тән міндеттемелерін
орындауға, функцияларын жүзеге ... ... ... ... Ол
мемлекеттік кірістердің қатарынан салықтар өте маңызды орын алады. ... ... ... ... ... және ... қаржыландырылады, мемлекеттің қызмет етуі ... ... ... ... салықтар мемлекеттік қызметті және
оның аппаратын ұстаудың негізгі көзі. Салық құралдарын қолданып мемлекет
елдегі болып ... ... ... ... ... ... ставкаларын белгілеу және салық алу арқылы мемлекет біріншіден,
өзінің функцияларын жүзеге асырудың ... ... ақша ... ... ... ... мемлекеттің мақсаты мен
міндеттемелерін сәйкес бағытта дамуға ... ... ... ететін қуатты құрал ретінде көрініс табады.
Салықтар әрқашанда мемлекет пен халықтың жан-жақты мұқтаждықтарын
қанағаттандыру және ... ... ... ... табыс және жалпы
ішкі өнімді қайта ... ... ... ... ... ... - ... жүргізуші субъектілердің, жеке тұлғалардың
мемлекетпен екі арадағы мемлекеттік орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
категория болып табылады "Салық" ұғымы әр түрлі экономикалық ... ... ... Негізінен көптеген экономикалық әдебиеттерде
"салық" ұғымы бюджет қорына белгілі бір ... және ... бір ... міндетті төлем ретінде қарастырылады. Ал Қазақстан Республикасының
Салық кодексі бойынша салықтар дегеніміз мемлекеттік ... ... ... ... белгілі бір мөлшерде және мерзімде түсетін ... ... ... ... мәні ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық
табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін
көрсетеді;
- ... ... ... ... мен халық табысының
белгілі бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың
қаржылық қатынастарын көрсетеді.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін олардың ... ... ... Ал ... экономикалық маңызы олардың атқаратын
қызметіне тікелей қатысты.
Салықтардың функцияларына талдау ... ... ... ... және ... табиғатын, атқаратын қызметтерінің негізгі
бағыттарын көруге ... ... ... ... кезеңде өздері
атқаратын рөліне байланысты мемлекет алдында тұрған негізгі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Салықтырдың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:
- фисқалдық;
- реттеушілік;
- бақылаушылық.
Салықтырдың бірінші қызметі - фисқалдық немесе бюджеттік қызмет. Бұл
қызмет ... ... ... кіріс бөлігі құрылып, салықтардың
қоғамдық міндеті артады. Себебі, салықтар мемлекеттік ... ... ... әлеуметтік, әскери, қорғаныс, тағы басқа да шаралардың
іске асуын ... ... ... ... көзін құрайтын негізгі қаржылық көздер -
салықтар.
Салықтардың екінші маңызды қызметі ол – реттеушілік қызметі.
Реттеушілік ... ... ... ... іске асырылады. Оның
ішіндегі негізгі тетіктер салық ставкалары мен ... ... ... ... тек қана ... ... ... қана қоймай, сонымен
қатар ақша және баға саясаты, шетелдік инвесторларды ынталандыру, ... кіші ... ... ... ... ... қажет. Әрине
салықтық реттеу тетіктері ... ... ... үшін ... ... да
экономикалық тетіктерімен тығыз байланыста болуы керек.
Салықтардың келесі негізгі қызметі ол бақылаушылық қызметі, яғни
салықтық ... ... ... ... ... ... ... тиімділігі бағаланады, қаржы ресурстарының қимылына ... ... ... ... мен ... ... ... жолдары
қарастырылады. Салықтық бақылауды тиімді жүргізу арқылы ... ... ... ... төлеушілердің заңға сәйкес төлейтін салықтары ... ... және ... ... ... отыруы қамтамасыз етіледі.
Тәуелсіз еліміздің өзіндік салықтық жүйесін, оның ішінде салықтарын
қалыптастырып, іске ... ... ... ... Оны ... төрт ... қарастыруға болады:
- 1 кезең (1992-1995жж.) – жаңа салық жүйесі ... ... ... және іске ... 2 ... (1996-1998жж.) – нарықтық экономика талаптарына сай келетін
салық жүйесін құруды аяқтау;
- 3 ... ...... ... ... ... салық
жүйесіне өзгерістер мен толықтыруларды енгізу, салық жүйесін одан
әрі жетілдіру;
- 4 ... ... – Жаңа ... ... ... ... Республикасының 1991 жылдың 25 желтоқсанында қабылданған
Қазақстан Республикасындағы Салық жүйесі ... Заң ... ... ... ең алғашқы бастамасы болып табылды. Бұл еліміздің экономикасын
реформалаудағы күрделі жұмыстардың бірі болып саналады. Осы ... ... ... ... және ... дамуына көптеген құбылыстар,
атап айтқанда, меншіктің көптеген түрлерінің дамуы, шаруашылық жүргізуші
субъектілер мен ... ... ... құқықтық негізде
жүргізілуі және т.б. құбылыстар іске аса бастады.
Осы Заң бойынша алғаш рет ... ... 42 ... ... етті және олар үш топқа бөлінді:
- жалпы мемлекеттік салықтар – ... ... ... төленетін жергілікті салықтар мен алымдар – 11,
- жергілікті салықтар мен алымдардың 18 түрі.
Бұл салықтардың ... ... ... ... салынатын салық, қосылған
құнға салынатын салық, акциз салығы, жер салығы және т.б. ... ... ... ... көптеген кемшіліктері де болды. Атап айтқанда,
басқа елдерге қарағанда біздің салық жүйеміздің жинақталған ғылыми ... ... ... салық түрлерінің көптігі,
халықаралық ... салу ... ... тыс ... ... ... ... берілген жеңілдіктердің көптігі және т.б.
Осыдан келіп ... ... ... ... ... ... ... 1992 жылдың басында салық жүйесін кезеңді түрде
реформалаудың ... ... ... іске ... ... ... болып Қазақстан
Республикасы Президентінің 24.04.95ж. қабылдаған “Салық және ... ... да ... ... ... заң күші бар ... ... 1995ж. 1-ші шілдесінен бастап іске қосылды, нәтижесінде бұрын қызмет
еткен 42 салық түрінің орнына 11 ... мен ... ... ... болды.
Бұл заңнама бойынша еліміздің салық жүйесі нарықтық қатынастар талабына
біршама ... ... ... ... ... жылы салық жүйесі 5 рет күрделі өзгерістерге ұшырады. Осыған орай
2000 жылдың 1-қаңтарынан бастап ... ... 17 ... салықтар
мен алымдар қызмет етті.
4-ші кезеңде, яғни 2001 жылдың 12 ... жаңа ... ... 2002 ... ... ... ... енді. Салық кодексінде
Қазақстан Республикасында ... ... мен ... ... да міндетті төлемдер, атап айтқанда 9 салық, 13 алым, 9 төлем, 1
мемлекеттік баж, 4 ... алым ... ... ... ... ... бірі- жеке табыс салығы.
Жеке табыс салығы алғаш рет ... 1799 жылы ... ... ... мақсатында уақытша шара ретінде енгізілді. Ал 1842 ... ... ... ... ... ... 20 ғасырдың бірінші
жартысында бұл салық түрі индустриалды ... ... ... таралды.
Салықты енгізу әр елдерде әртүрлі жүргізіледі, бірақ оларға басты ортақ
себеп мемлекетте ... ... ... ... ... ... ... салық салуды жоюды, яғни байлар ... ... ... ... талап етуі болды. Бұл салықтың
негізгі идеясы - салық төлеушінің ... ... ... ... ... салуды қамтамасыз ету.
Жеке табыс салығы экономикасы дамыған жетекші ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Бұл кеңінен тараған салық болып ... Жеке ... ... ... ... ... мектептердің позициялары әсер етті, атап
айтқанда Кейнсиандық мектептің жақтаушылары жеке ... ... ... ... ... дәлелдеді, себебі олардың позициясы
бойынша төмен деңгейлі ... тез ... ... кетеді, сәйкесінше
тұтынушылық сұранысты ынталандырады, ал жоғары деңгейлі табыстардың ... ... ... ... салыстырмалы түрде төмен деңгейде
ынталандырады, ал Монетаристердің “ұсыныс теориясына” ... ... ... ... ... ... ... кететін
қаржылық ресурстарды құрайды, сәйкесінше жеткілікті капиталмен қаруланған
кәсіпорындардың тиімді ... ... ... ... ... Соған
байланысты олар төмен деңгейлі пропорционалды салықтарды ұсынады, сөйтіп
өндірістің жоғарылауы да қамтамасыз етіледі.
Монетаристер қалталы ... ... ... ... ... ... ... негіздеді, яғни олардың ойынша ... ... ... және жоғары бағаланатын қызмет ... ... ... ... болмайды. Әсыныс экономикасы
теориясының идеяларының ... ... ... жеке ... ... төмендеді. Дамыған елдерде жеке табыс салығы прогрессивтік шкала
бойынша есептелінеді, шкалалардың саны екіден (Әлыбритания және АҚШ) бастап
он төртке ... ... ... Прогрессивтік шкаланың енгізілуі
макроэкономикалық тұрғыдан қарағанда елдегі табыстар теңсіздігінің азюына
әсер етті. Мысалы, ... ең ... ... ... отыз үш процентке
дейін төмендеді. Жеке табыс салығының экономикалық рөлін бағалай ... ... оны ... ... ... ... ... еліміздің салық салу жүйесінде де орталық орынды жеке табыс
салығы алады. Жеке ... ... ... ... ... ... Бұл салық арқылы мемлекет әртүрлі мәселелерді шешүге
тырысады, атап айтқанда ... ... ... ... ... ету, ... ... деңгейін реттеу, алынған табысты рационалды
пайдалануды ынталандыру. Жеке табыс ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлға табысының көптігіне ... ... жеке ... ... төлеуге міндетті. Бұл салық
азаматтардың табысынан ... ... ... ... ... ... ... Салық салу объектісіне байланысты;
2. Қолдануына қарай;
3. Салық салу органына байланысты;
4. Экономикалық ерекшелігіне ... ... салу ... ... ... қарай;
Салық салу объектісіне қарай салықтар ... және ... ... ... салықтар тікелей табысқа немесе мүлікке салынады.
Тікелей салықтар мынадай салықтар жатады:
- Корпорациялық табыс салығы;
- Жеке табыс салығы;
- Жер салығы;
- Көлік ... ... ... және ... ... тұтынушы төлейді. Тауар немесе қызмет бағасына алдын
ала салық еңгізілгендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы аударады. ... ... ... ... ... ... салық;
- акциздер;
Бюджетке түскен соң қолданылатын белгісіне қарай салықтар жалпы және
арнайы болып жіктеледі.
Жалпы салықтар бюджетке түскен соң, жалпы ... ... ... ... ... ... ... салынатын салық және т.б.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң, ... ала ... ... ... ... ... құралдарына салынатын салық жол ... ... салу ... ... салықтар жалпы мемлекеттік ... ... ... ... ... қарай табысқа салынатын
салық және тұтынуға салынатын салық болып жіктеледі.
Табысқа салынатын салықтар ... ... кез ... ... салынатын
объектісінен түсетін табысынан алынады. Олардың санатына мына ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады.
Тұтынуға салынатын салықты салық төлеуші тауар немесе қызмет құнын
төлеген кезде төлейді. Оған ... ... ... ... пен акциздер
жатады.
Салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай салықтар нақтылы және
дербес ... ... ... салық төлеушінің салық салынатын объектісінің сыртқы
белгісіне ... ... Оған жер ... ... салығы жатады.
Дербес салықтар салық төлеушінің салық салынатын объектісінен ... ... ... ... Оған ... ... салығы, жеке
табыс салығы жатады. Осы жіктелудің нәтижесінде жеке табыс салығының ... ... ... жеке табыс салығы тікелей салықтарға жатады, өйткені тікелей
табысқа салынады;
2) қолдануына қарай бұл салық жалпы мақсатта жұмсалатынға жатады;
3) салық салу ... ... ... мемлекеттік салық болып
табылады;
4) экономикалық ерекшелігіне байланысты табысқа салынатын салықтар
қатарына ... ... салу ... ... ... ... дербес салық
болып табылады.
Салық жүйесінде жеке табыс ... орны ... ... жеке ... ... ... ... алынады;
- салық бюджетке уақытында түседі, яғни ... ... ... ... ... салық төлем көзінен алынады.
Салық салу кезінде мемлекет белгілі бір қағидаларға ... ... ... ... ... ... жағдайы. Салық салу қағидаларын ең
алғаш рет А.Смит қалыптастырды. Смиттің пікірінше ең бастысы салық ... ... қоя білу ... салық ісін тиімді ұйымдастыра білу керек. ... үшін ... бір ... ... олар келесідей:
- Үділеттілік – азматтар салықты табысына қарай төлеу керек;
- Анықтылық – салық төлеушіге салық сомасы, салық төлеу тәртібі, уақыты
алдын – ала ... болу ... ...... ... ... ушін ыңғайлы уақытта және
қарапайым тәсілмен алыну керек;
- ¬немділік – салық алуға кеткен шығын ... ... көп ... ... күні ... ... ... салуды ұйымдастыру қағидалары
ретінде қолданылады. Бұлар салық салудың кез-келген жүйесінің бастамалары
ретінде қызмет ете ... ... ... бір ... ... қалыптасуы тиіс, сонымен
қатар олар салық қатынастарының негізін анықтайды. Сондықтан салық салу
қағидаларының ғылыми ... мен ... ... ... үшін маңызы өте зор. Юткина Т.Ф. салық қағидаларын екі топқа
бөледі:
1. Жалпылама немесе ... ... ... бұл ... ... мемлекеттерде қолданылады, яғни ол классикалық қағидалар.
2. Салық жүйесін құрудың функционалды ... ... ... ... ... қағидалар жиынтығы ішкі ... ... ... ... және осы ... ... бір елде ... жүйесі туралы заң қабылданады олар
келесідей:
- салық заңдарының тұрақтылығы, заңның кері күшіне тыйым ... ... ... ... ... салық салудың бейтараптылығы, дискреттілігі, ашықтығы;
- барлық субъектілер үшін салық ауыртпалығының бірқалыптылығы;
- салық техникасының икемділігі;
- ... ... ... ... ... ... салық әкімшілігінің репрессивті сипаттағы әрекеттерін болдырмау.
Ресей экономисті Евстигнеев Е.Н. салық салудың қағидаларын үш ... ... ... ... және ... қағидаларға:
- шаруашылық тәуелсіздік;
- әділеттілік – осы қағидаларға сәйкес әрбір тұлға өзінің ... ... ... ... ... қаржыландыруға өз үлесін
қосу қажет. Бұл қағида екі орталықтандырылған идеяға сүйенеді: 1)
салық салудың сомасы ... ... ... ... тиіс және 2)
мемлекеттен көп игілік алатын тұлға салықты да көп төлеуі керек.
Бұл қағиданың методологиялық негізі салық салудың прогрессивтілігі
мен щедулярлығы.
- мемлекеттік ... пен ... ... арасындағы мүдделердің
байланыстылығы. Бұл қағида Лаффер қисығымен сипатталады, яғни бұл
қисық салық базасының, оның ... және ... ... ... ... ... ... салық төлеушінің мүдделерін есепке алу қағидасы, А.Смиттің
анықтылық және ... ... ... ... қағидасы.
Заңдық қағидаларға:
- салықты заңмен бекіту;
- салық заңнамасының салықтық емес заңдарға қарағанда басымдылығы;
- салықтық қатынастардың субъектілері мүдделерінің сәйкестігі.
Әйымдастырушылық қағидаларға:
- ... ... ... ... ... ... ... заңнамасына сәйкес, Қазақстан Республикасында
келесідей ... салу ... ... ... Республикасының салық заңдары салық және бюджетке төленетін
басқа міндетті төлемдерді төлеудің ... ... ... ... ... жџйесінің біртұтастығы және салық заңдарының жариялылығы
қағидаларына негізделеді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... белгіленген салық
салу қағидаларына қайшы келмеуге тиіс.
Салық салудың міндеттілігі. Салық төлеуші салық заңдарына ... ... ... көлемінде және белгіленген мерзімдерде орындауға
міндетті.
Салық салудың айқындығы. Қазақстан Республикасының салықтары ... ... ... да ... ... айқын болуға тиіс. Салық
салу айқындығы салық төлеушінің ... ... ... және ... ... ... мен ... салық
заңдарында белгілеу мџмкіндігін білдіреді.
Салық салудың әділдігі. Қазақстан Республикасында салық салу ... және ... ... ... ал жеке ... ... ... тыйым салынады.
Салық жџйесінің біртұтастығы. Қазақстан Республикасының салық жџйесі
Қазақстан Республикасының бџкіл аумағында ... ... ... ... ... табылады.
Салық заңдарының жариялылығы. Салық салу мәселелерін реттейтін
нормативтік құқықтық актілер ресми ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырылған салық жүйесі келесі қағидаларға
жауап беру керек:
- салық заңнамасының тұрақтылығы;
- салық төлеушілер мен мемлекет арасындағы өзара қарым-қатынастарының
құқықтық сипатта ... ... ... салық төлеушілердің арасында біркелкі бөлінуі;
- алынатын салықтар оларды төлеушілердің табысына байланысты алынуы;
- ... алу ... мен ... ... ... үшін ... салық төлеушілердің заң алдында теңдігі;
- салық жинауға кеткен шығындардың минималды болуы;
- экономикалық қызметтін формалары мен әдістеріне қатысты салық салудың
бейтараптылығы;
- салық салу ... ... ... мен ... салық құпиясының сақталуы.
Салық заңдарының тұрақтылығы дегеніміз салықтық ... ... ... ... және ... өзгермейтіндігі. Осы
қағидаға сәйкес салық туралы заңдарға өзгерістер мен ... ... ... ... ... ал ... ... ережелер мен
преференциялар бастапқы заңмен ... ... ... өзгеріске
ұшырамауы тиіс. Салық заңнамасының бірнеше жыл ішінде тұрақтылығы ... ие, яғни ... мен ... ... ... жыл ... керек. Салық заңдарының нормаларын ... ... іс ... ... ... ... жүргізіледі.
Құқықтық мемлекетте салық төлеушілер мен мемлекет ... ... тек қана ... реттеледі. Құқықтық өзара қатынастар қағидасы,
салық саясаты ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы құқықтық сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... ауыртпалығын бөлу қағидасы салық жүйесін құру ... ... ... оны ... ... жиі жасалатын бұзұшылық салық төлеуден
жалтару сияқты ауыр ... ... ... ... заңы
әлеуметтік жағдайы, кәсібі бойынша ажыратылатын салық төлеушілердің әртүрлі
категориялары бойынша салық ауыртпалығын теңсіз бөлуді болдырмауға, сондай-
ақ бірдей ... бар ... ... ... ... ... болдырмауға тырысады. Салық ауыртпалығын бірқалыпты бөлу қағидасының
бұзылуы – салық төлеуден жалтару, салық төлеуден жаппай жалтарудың ... ... ... ... ... көрсетеді.
Алынатын салықтар салық төлеушілердің табыстарына сәйкес алыну
қағидасы ... ... ... ... ... ... өмір сүру үшін
немесе экономикалық қызметті кеңейту үшін ақша қаражаттарының қалуын ғана
емес, сондай-ақ ... бір ... яғни ... ... ... олар ағымдағы түсімдер деңгейінен аспауы керек, себебі жаппай
банкротқа ұшырау жағдайы ... ... ... үшін ең ... ... жағдай жасау – экономикалық
өсуге бағытталған мемлекеттің маңызды мәселесі. Салық төлеушіге ... ... ... ... төлеу мерзімін еңгізу, салық төлеу
мерзімін ұзарту және бөліп төлеу мүмкіндігі ғана ... ... ... салық
заңнамасының ережелері мен нормаларының түсініктілігі. Төлеушілердің барлық
категориялары үшін салық заңнамасының ережелері мен нормаларына қолжетерлік
барлық елдердің заң ... ... ... ... талаптар
қойылады:
• кез-келген қолданылатын термин заңмен бекітілген бір ғана мәнге ... ... ... заң актілерінің саны көп болмауы тиіс;
• заң актілері мен нормалары ... ... ... ... заңның құрамы салық төлеушіге түсінікті болу керек;
• заң актілерінің қандай да бір нормалары өзгерген жағдайда,
өзгерістер баспа бетінде ... ... ... ... бірі заң ... ... ... теңдігі.
Бұл қағида дамыған елдерде кеңінен қолданылады, ал кедей елдерде ... ... ... ... ... ... ... жалпы, тең
құқыққа және бірдей жауапкершілікке ие ... Заң ... ... ... ... бұзылуы салықтық кемсітушілік болып
табылады. Салықтық кемсітушілік көбінесе жеке салықтық жеңілдіктерден, яғни
салық төлеушілердің ... бір ... ... да бір ... ... ... ... заңдарында жеке жеңілдіктерге тиым
салынған, соның ішінде Қазақстан Республикасында да.
Салық жинау кезінде минималды ... және ... ... ... ... ... ... шараларының рентабелділік
қағидасы, салықтан түскен барлық түсімдер салықты жинауға ... ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке салық салуда
пайда болуы мүмкін, бұл жерде мемлекеттің құжаттарды әзірлеу және толтыру,
өлшеу, есептеу, ... ... ... ... салықтық түсімдер
сомасынан көп болады. Жаңадан еңгізілген салықтар және есеп беру нысандарын
ауыстыруды талап ететін өзгерістер көптеген ... ... ... ... мен ... ... ... салудың
бейтараптылық қағидасы салықтың реттеушілік функциясына қайшы келмейді.
Салық салу шикізат ... ... ... ... ... ставкалар
деңгейі, инфляция үрдісі сияқты факторлармен қатар экономикада шешімдер
қабылдауға ықпал етеді. ... ... ... ... ... ... тауар және қызмет өндірушілер үшін қолайлы жағдай
жасауға, ... ... мен ... және ... тұтынуды төмендету кезінде ... ... ... ... мемлекет территориясына төмен сапалы тауардың келмеуінде
және зиян өндірістің ... ... ... құрал болып табылады.
Салықтар кәсіпкерлік қызметтің нысандарына және ... ... ... ... ... керек. Құрал-жабдық, шикізат, материал,
шетел валютасын сатып алу, ... ... жаңа ... ... құру ... заңнамасының талаптары мен ерекшеліктеріне байланыссыз
тиімді өсу мәселелері мен мақсаттары негізінде жүзеге асырылуы керек. Бұл
қағиданың бұзылуынынң ... ... ... ... ... мен ... ... жалған келісім-шарттардың
көбеюі.
Өркениетті салық жүйесін құрудың негізгі қағидаларының біріне салық
салу бойынша ақпараттардың қол жетерлігі және ... ... ... ... ... ... ... ақпарат жатады. Салық салу
бойынша барлық сұрақтар туралы ақпараттардың ашықтығы мен ... ... ... ... және ол міндетті түрде орындалуы қажет. Оның
мәні салық салу сұрақтары бойынша ... ... ... ... болмауы керек. бұл қағиданы тәжірибеде қолдану салық органдарының
салық саласын мазмұндау сұрақтары ... ... ... ... ... ... ... Ақпараттардың қол жетерлігі мен
ашықтығы ... ... ... ... ережелерімен және белгілі бір салық
төлеушілер категориялары, территориялар, аймақтар бойыншга түскен түсімдер
мәліметтерімен шектелуі мүмкін.
Салық ... ... ... ... ... органдар үшін
міндетті болып келеді, кейбір мемлекеттерде белгілі бір салық төлеушілер
категориялары бойынша ... ... ... ... ... пікірімізше, Қазақстан Республикасының Салық кодексі тек қана
аталған қағидалармен шектелмей, қосымша салық заңнамасының ... ... ... ... ... кезде салық заңдарының және оған
байланысты нормативтік ... ... ... ... ... ... ... табыс салығының қоғам үшін әлеуметтік маңызы зор. Бұл ... мәні оны ... ... ... ... ... ... салық арқылы қоғамның әртүрлі деңгейлі топтарының ... ... ... ... Әділетті әлеуметтік бағыттағы қоғамда бұл ... ... бай ... табыстарына сәйкес салықты көп төлейді,
сондықтан мұндай қоғамда салық салудың прогрессивтік шкаласы қолданылады.
1.2. Жеке табыс ... ... ... ... табысы бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын төлеушілер
болып табылады. Салық төлеу барысында салық төлеуші жеке тұлғалар резидент
және ... емес ... ... ... емес жеке ... ... ... жұмыс жасайтын және тұрақты мекеме құрмай жұмыс жасайтын жеке
тұлғалар болып бөлінеді. Жеке табыс салығы бойынша салық салу обьектілері:
- ... ... ... ... ... төлем көзінен салық салынбайтын табыстар табылады.
Салық төлеушілердің төлем ... ... ... ... мыналар
жатады:
а) қызметкерлердің табысы- жұмыс беруші есептеген және ... ... ... ... ... ... ... немесе өзге материалдық пайда түрінде ... ... ... жұмыс беруші төлейтін ақшалай немесе заттай нысандағы кез-келген
табыстары.
ә) біржолғы төлемдерден алған табысы-салық төлеушілердің ҚР заңдарына
сәйкес ... ... және жеке ... ... ... сипаттағы шарттар бойынша табысы,сондай-ақ жеке ... ... да бір ... төлемдер.
б) жинақтаушы зейнетақы қорларынан берілетін зейнетақы төлемдері-салық
төлеушілердің зейнетақы жинақтарынан жинақтаушы зейнетақы қорлары жүзеге
асыратын, ... ... ... ... ҚР-ң заң ... белгіленген
айлық есептік көрсеткіш сомасына азайтылған төлемдер.
в) дивидендтер,сыйақы, ұтыстар түіндегі табыс,
Дивидендтер түріндегі ... ... ... ... ... заңды тұлға мен оның қатысушылары арасында бөлінетін таза табыстың
бөлігі, заңды тұлғаны тарату кезінде мүлікті бөлуден ... ... ... ... ... ... және ... бойынша төлемдер,
қаржылық лизинг бойынша берілген мүлік бойынша төлем, жинақтаушы сақтандыру
шарттары бойынша төлемдер, ұзақ мерзімді бағалы ... ... ... ... ... ... табыстарға салық төлеушінің конкурстарда,
фестивальдарда, лотереялардан, ұтыстардан ... ... ... ақшалай
табыстары жатады.
Салық агенті дивидендтерді, сыйақыларды, ұтыстарды төлеген кезде салық
ұстап қалуға міндетті табысты төлеу формаса мен ... ... ... табысына жатпайды осыған байланысты әлеуметтік салық салынбайды
және міндетті зейнетақы төлемдері ұсталмайды.
г) стипендиялар-білім беру ... оқып ... ... ақша ... сондай-ақ мәдениет, ғылым қайраткерлеріне, бұқаралық
ақпарат құралдары қызметткерлеріне және басқа жеке ... ... ақша ... ... ... шарттары бойынша табысы-сақтандыру ұйымдары
жүзеге асыратын сақтандыру төлемдері, олар бойынша ... ... ... ... есебінен, жұмыс берушілердің қаражаты
есебінен төленген сақтандыру ... жеке ... ... ... ... ... сонымен қатар жеке тұлғалардың
жинақтаушы ... ... ... ... сақтандыру ұйымдары жүзеге
асыратын сақтандыру төлемдері сомасының сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... мына салық ставкаларының негізінде
есептеліп, анықталады:
|1) ... ... ... ... ... ... ... нан 5 |
|көрсеткішке дейін ... ... 15 ... ... ... |15 еселенген жылдық ... ... 40 ... жылдық |көрсеткіштен салық сомасы + одан ... ... ... ... сомадан 10 пайыз ... 40 ... ... ... |40 ... ... ... |
|көрсеткіштен 600 ... ... ... ... ... + одан ... көрсеткішке дейін ... ... 20 ... ... 600 еселенген және одан жоғары |600 еселенген ... ... |
| ... ... сомасы + одан |
| ... ... 30 ... ... көзінен салық салынбайтын табыстарға мыналар жатады:
1) мүліктік табыс, оның ... ... ... пайдаланбайтын, атап айтқанда бір жылдан
аз уақыт меншік құқығында болған жылжымайтын мүлік;
- бағалы қағаздар, сондай-ақ заңды тұлғаға қатысу үлесі;
- қымбат бағалы ... мен ... ... ... ... зергерлік бұйымдар, өнер ... ... сату ... ... құнының өсімі және
мүлікті жалға беруден алынған табыс жатады.
2) адвокаттар мен жеке ... ... ... ... ... ақысын қоса алғанда, адвокаттық және нотариаттыққызметті жүзеге
асырудан түскен ... ... ... сондай-ақ қорғау мен
өкілдікке байланысты шығыстардың орнын толтырудан алынған сомалар,
3) жеке кәсіпкердің ... ... ... Жеке ... ... табысына төлем көзінен салық салынбайды. Демек, салық салынатын
табысы заңды ... ... ... яғни ... жиынтық табыс пен
шегерімдер айырмасы арқылы және ... ... ... ... табыс салығын есептеу белгіленген ставкаларды қолдану арқылы
жүргізіледі. Салық кезеңінің ішінде жеке ... ... ... ... ... ... Салық қорытындысы бойынша жеке табыс салығын
төлеу жасалған аванстық төлемдерді ескере отырып, жеке табыс салығы ... ... ... ... 10 ... күні ішінде салық төлеушімен
дербес жүргізіледі.
Төлем көзінен салық салынбайтын ... ... салу ... ... ... жеке ... ... есептеледі,
- егер салық төлеуші жеке тұлғаның төлем көзінен салық салынбайтын
табыстарының бірнеше түрі болатын болса , онда бұл ... ... ... жинақталып есептелінеді,
- төлем көзінен салық салынбайтын табыстары бойынша салықты төлеу салық
төлеушімен дербес жүргізіледі,
төлем көзінен салық салынбайтын табыстар бойынша жеке ... ... ... ... шегерімдерін жасауға рұқсат етіледі.
Жалпы, Қазақстан Республикасында жеке табыс ... екі ... ... ... декларация бойынша.
Сонымен қатар еліміздің салық заңнамасына сәйкес шағын ... жеке ... ... ... ... ... төлем көзінен ұстау салық агентіне жүктеледі. Салық агенті
салықты толық, дұрыс есептеп ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкер. Бұл тұлға жеке табыс салығын есептеу мен ұстап
қалуды төлем ... ... ... табыс төленетін күннен кешіктірмей
жүргізеді және салық төлеушілердің тұрған жері бойынша есепті айдың табысын
төлеудің ... ... ... бес жұмыс күні ішінде салық төлеуді жүзеге
асырады. ... ... ... көзінен салық салынатын, төленген табыстарға
қатысты жеке табыс салығы бойынша есеп-қисапты әрбір ... үшін ... ... ... 15-нен кешіктірмей салық органдарына табыс етеді.
Салық төлеуші жеке тұлға алдын ала салық азайтылған табыс алады, өйткені ... ... ... ... ... ... ... үшін
бұл автоматтандырылған ұстап қалу әдісі.
Декларация бойынша салық төлеу бұл салық төлеушінің ... ... ... өзінің салық міндеттемелері туралы ресми өтінішін
ұсыну, яғни ... ... ... ... ... және ... мен жеңілдіктер ескеріледі.
Декларация бойынша салық алу ... ... ... ... төлеушілердің міндетіне декларацияны салық органдарына тапсыру және
салықты дер кезінде ... ... ... ... ... ... жеке ... салығы
бойынша декларацияны келесі салық төлеушілер тапсырады:
- төлем ... ... ... табыстары бар адамдар;
- салық жылында 2000 айлық есептік көрсеткіштен жоғары ... ... ірі ... ... іске ... ... ... ҚР-ның шегінен тыс жерлерден табыстар алатын жеке тұлғалар;
- ҚР-ның шегінен тыс жерлердегі шетелдік ... ... бар жеке ... ҚР ... ... судьялары;
- Мемлекеттік қызметшілер үшін көзделген заң нормаларын ... ... ... ... ... ... ... орны бойынша
салық органына салық жылынан кейінгі жылдың ... ... ... ... ... ... ... салық алу кезінде салық
сомасын дұрыс есептемеу, ... ... ... ... ... төлеушінің өзіне жүктеледі. Төлем көзінен ... ... ... салу объектісін төмендету, салықты бюджетке дер ... ... ... ... жүктеледі. Жеке табыс салығын алуда ... ... ... ... ... ... салу кезінде бюджетке салықтық
түсімдердің тұрақты түсуін ... ... ... ... ... ... ... табысқа дұрыс салық салуды қамтамасыз етеді. Салық
төлеуші салық органдарына ... ... ... үшін ... ... ... мыналар жатады:
а) ҚР-ң заң актісінде табысты есептеудің тиісті айға белгілен-ген бір
айлық ... ... ... сома,
ә) Асырауында адам пайда болған айдан бастап қызметкердің асырауындағы
отбасының әрбір мүшесіне айлық есептік ... ... ... адам – ... ... ... ... өмір сүретін және
айына бір айлық есептік көрсеткіш мөлшерінен асатын жеке табыс көзі ... ... ... ... ... ... ... ҚР-ң заңдарында белгіленген мөлшерде
төленетін міндетті зейнетақы жарналары.
в) Сәйкес қаржылық жылдағы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... 10 еселенген
сомасынан аспайтын мөлшерде өз пайдасына ... ... ... туралы” ҚР-ң Заңына сәйкес жеке тұлға жеке еңбек шарттарын
бірнеше жұмыс ... ... ... , ал айлық есептік көрсеткіш
мөлшеріндегі шегерім тек қана айына бір рет ... Осы ... ... ... ... ... ... мөлшеріндегі шегерім бойынша
өтінішті қандай жұмыс орнына ... өзі ... Жеке ... ... жұмыс орындарына беретін болса, жауапкершілікке тартылады.
Дивидендтер, сыйақылар мен ... ... ... 15 ... ... ... ... адвокаттардың және нотариустардың табыстарына
10 пайыздық ставка бойынша салық салынады.
Шетелдік резидент жеке тұлғаның ... ... ... және одан тыс ... ... ... жатады. Резидент емес
жеке тұлғадан табыс салығын ұстап қалу және төлеу тәртібі, салық салынатын
табысты анықтау оның қызмет ету ... ... ... ... байланыссыз резидент емес жеке тұлғалар ешқандай
шегеріс жасамай төлем көзінен прогрессивті шкаламен ... ... ... ... ... емес жеке ... салықты төлем көзінен
салық салынбайтын ... ... ... белгіленген ставкалармен
төлейді. Резидент емес жеке тұлға ... ... ... келесі
табыстары бойынша салық жауапкершілігіне тартылады: өнім өткізу, қызмет
көрсету, жұмыс жасаудан түскен ... ... ... ... ... ... өсімі; дивиденд, марапат, сыйақы түріндегі табыс; халықаралық
тасымалдарда көлік қызметтерін көрсетуден түскен табыстар. ... 30 ... ... ... уақыт кәсіпкерлік қызметін
жүзеге асыратын немесе салық кезеңі ... ... ... 500 айлық есептік көрсеткіштен астам пайда түсіретін резидент
емес жеке аванстық төлемдер ... ... ... ... ... ... тиіс. Резидент емес жеке тұлғалар толық есеп-айырысу
және жеке ... ... ... ... ... үшін жеке табыс салығы бойынша
декларация тапсырған күннен ... он ... күні ... ... ... кеткенге дейін он жұмыс күнінен кешіктірмей жүргізіледі.
Жеке тұлғалардың табыстарының мынадай түрлеріне салық жеңілдіктері
қолданылады:
- ... ... ... ... ... ... қаражаты
есебінен төленетін атаулы әлеуметтік көмек, жәрдемақылар мен өтемдер;
- Балаларға және асырауындағы ... ... ... ... ... ... қызметкерге еңбек міндеттерін орындау кезінде
мертігуіне немесе ... өзге де ... ... ... ... толтыру;
- Мемлекеттік бағалы қағаздармен жасалған операциялардан түскен табыстар;
- Лотерея бойынша бес айлық есептік көрсеткіш ... ... ... қаражаты есебінен төленетін төлемдер;
- Экологиялық апат немес ядролық сынақ полигонындағы ... ... ... шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы ҚР-ның
заңдарына сәйкес ... ... Әлы Отан ... қатысушылардың және оларға теңестірілген адамдардың,
бірінші және ... ... ... ... бала ... ... ... біреуінің салық жылы ... ... ... 480 ... ... ... үшінші топтағы
мүгедектердің бір жыл ішіндегі ... ... ... 240 ... ... Қор ... «Аң және «Вң ... тізіміндегі акциялар мен облигацияларды
өткізу кезінде құн өсімінен алынатын табысы;
- Мемлекеттік ... ... ... ... ... төлемдер;
- Салық жылы ішінде медициналық көмек көрсетілердің ақысын төлеу үшін, бала
туған ... ... үшін ... құжатпен расталған есептік
көрсеткіштің 50 еселенген шегіндегі біржолғы төлемдер;
- ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ресми табыстары;
- ҚР-ның азаматтары болып табылатын және ҚР-ның шет елдердегі дипломатиялық
және оларға теңестірілген өкілдіктерінде қызметте жүрген жеке тұлғалардың
мемлекеттік бюджет ... ... ... ... төленетін ресми
табыстары;
- Жеке тұлға басқа жеке тұлғадан сыйға немесе ... ... ... ... ... қайырымдылық көмек түрінде алынған мүліктің құны және басқалар.
Еліміздіңжеке табыс салығын салудағымечанизмін талдай келе, келесі
бөлімдеаталмыш салыққа ... ... ... зерттемекпіз.
1.3. Жеке табыс салығының шетелдік тәжірибелері
Жеке табыс салығының ... ... ... ... ... ... шет мемлекеттердің тәжірибелерін ... Атап ... ... кездегі табысқа салық салу жүйесі 1973 ... ... ... Осы ... ... ... ... бір жүйеге келтірілді. Бұл салықты Әлыбританияның халқы
толығымен төлейді. Азаматтар резидент және ... емес ... ... ... пайда болу көзіне байланыссыз салық ... ... ... емес ... осы ... ... алған
табыстарынан ғана төлейді. Жеке табыс салығы жылдық жиынтық табыстан
алынбай ...... ... ... табысты табыс көзіне
байланысты бөліктерге бөледі. Әлыбританияда келесідей шедулалар бар:
А – мүліктен түсетін табыстар ;
В – ... ... ... ... ... түсетін
табыстар ;
С – мемлекеттік бағалы қағаздардан түсетін табыстар ;
Д - өндірістік коммерциялық қызметтен түскен табыстар. Бұл ... ... ... ... ... және ... операциядан түскен табыстар;
2. мамандырылған қызмет көрсеткені үшін алынған табыстар (дәрігер, адвокат
табыстары);
3. салық салуға ... ... ... мен табыстар;
4. шедула Е-ге кірмейтін шыетелдегі бағалы қағаздардан түсетін табыстар ;
5. ... ... ... ... ... ... ... кірмейтін басқадай табыстар, мысалы гонорар.
Е – жалақы, зейнетақы, жәрдемақы,басқадаай еңбек табыстары;
F - ... ... ... ... әртүрлі төлемдер,
дивидендтер.
Төленетін салықтың сомасын анықтау үшін нақты алынған жылдық табыстан
салық жеңілдіктері шегріледі. ... ... ... ... ... ... табыс сомасына, яғни жеке скидкаға ие болу құқығы
бар. Жеке ... ... ... 3005 фунт ... ... ... асатын табысқа 25 пайыз базалық ... ... ... ... ... 40 ... 20700 фунт ... асатын сомаға қолданылады.
Әлыбританияның салық заңнамасы отбасыны бір ... ... ... яғни ... ... асырауында деп саналады. Декларацияны
күйеуі толтырады. Үйелінің кез-келген табысы күйеуінің табысына қосылады,
сонымен қатар күйеуінің ... жеке ... ие болу ... бар. ... ... ... онда ... салынбайтын сома аптасына 7 фунт
стерлингке өседі.
Салық бір жыл ішінде төрт ... ... ... ... ... ... жылы 6-шы ... 5-ші сәуірге дейін) жеке табыс ... ... есеп ... жүргізіледі. Жалақыдан басқа табысы ... ... ... бес ... бір рет ... ... үшін ... салық төлеушінің салықтық мәртебесін анықтау керек.
Осы ақпаратты қолданып салық органы ... ... және ... ... ... сондай-ақ шифрленген құжат ұсынады. Бұл құжатта
кодталған ... ... ... ... болады. Салық төлеуші
жағынан ешқандай іс-әрекеттер талап етілмейді, ... ... ... ... ... ... ... Жеке табыс салығы жылдық
табысты ескеріп кумулятивті база негізінде есептеледі. ... ... жеке ... ... ... ... есептеледі және осы
негізде жиналады. Салық жалақыға сәйкес апта сайын ... ал ... ... ... үшін ... ... онда ол жылдың соңында жүргізіледі.
Ал, Финляндия территориясында алты айдан астам ... ... жеке ... салу ... бұл ... ... ... саналады. Финляндиядан
эмиграцияланатын азаматтар кем дегенде үш жыл осы елдің резиденттері болып
табылады. Резидент мәртебесіне ие ... ... ... ... ... ... ішінде және одан тыс жерлерден алынған табыстарынан
мемлекеттік және жергілікті табыстарды төлеуі керек. ... ... ... ... көздерінен алған табыстарынан ғана салық төлеу міндеттемесі
жүктеледі. Жұбайлар салықты төлеу мен ... ... ... ... ... ставкасы жергілікті заңдық актілерге сәйкес
15 % - 20% деңгейінде бекітіледі. Азаматтардан ... ... ... ... қорға жарна ретінде 1,9 %; 80000 фин маркасынан жоғары
– 3,35 %; ... ... – 4,3 %; ... ... ...... Үлеуметтік және жұмыспен қамту қорына ... ... ... салынатын базадан шегеріледі.
Мемлекеттік табыс салығы прогрессивтік ставкалармен табыстың мөлшеріне
байланысты 7 % -39 % төленеді, ал 43000 фин ... ... ... ... Табыс салығы жұмысшының жалақысынан жұмыс берушімен
есептеліп алынады. Төленбеген салық қосымша ұсталады, ал ... ... ... ... ... ... 28 % ставкамен дивидендтер,
авторлық гонорарлар, проценттер, ал ... мен ... 35% ... ... ... ... ... табыстар шегеріледі: капитал
жұмысынан түскен табыстардан ... ... ... ... ... табыс, пайыздар, дивидендтер. Егер капитал жұмсалымынан түскен табыс
елеулі болмаса, онда ... ... ... ... 28 пайызға дейін азаюы
мүмкін, бірақ жалғыз адам үшін 8000 фин маркаларынан, балалары жоқ жұбайлар
үшін 16000 фин ... 1 ... бар ... үшін 18000 ... екі немесе одан да көп балалы ... үшін 20000 ... кем ... ... сондай-ақ сақтандыру өтемдері, кәсіподақ
ұйымдарына ... ... ... ... үшін жиынтық шығындар жатады.
Егер жылдық жиынтық табыс 8800 фин ... ... ... ... ... Қосымша шегерістерге 65 жастан асатын азаматтар ... ... және ... мүлік операцияларынынан түскен пайдаға
салық капитал жұмсалымына ... ... ... ... ... шығындардың макисималды сомасы ... ... ... ... ... ... 30 пайыз.
Шетел мамандарының жалақысына және натуралды формадағы табысына 35
пайыз ставкасымен салық салынады. Барлық ... ... ... ... 31 ... дейін тапсыру керек.
Қазіргі кездегі Италияның салық жүйесі 80-ші жылдардың соңында
қалыптасты. Барлық ... ... ... ... негізгі
көзі жеке табыс салығы болып табылады. Ол прогрессивті сипатта және салық
жер меншігінен ... ... ... ... қызметтен түсетін
табыстан алынады.
Жер меншігінен түсетін табыс жер ... және ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асырудан, ал
екіншісі құрылыстарды ... ... ... Жер ... мөлшері
кадастрлық реестрмен реттеледі. Тікелей иеленушінің пайдалануында болатын
құрылыстардан алынатын салық ... ... ... және ... төлем негізінде қалыптасады. Жерді иеленгені үшін салықты есептеу
кезінде ауыл шаруашылық қызметте қолданылатын жерлер ғана ... ... ... салымдар және ағымдағы банктік шоттар
бойынша пайыздар, ... ... ... ... Салық бірдей
ставкамен банктік немесе басқа да мекемелерде ақша ... ... яғни ... ... ... ... ... жұмысшылар мен қызметкерлерге олардың
қызметінің нәтижелері бойынша төленетін жалақы, зейнетақы ... Егер ... ... жалақы және зейнетақы жәрдемақысынан құралатын болса,
онда бұл тұлғалар салық декларациясын толтырмайды.
Кәсіпкерлік қызметтен түсетін ... ... ... ... ... ... журналист) түскен табыстар.
Жеке табыс салығының 4 ставкасы бар: 10, 22, 27, 50 ... Жыл ... ... ... ... ... ... енгізіледі.
Жеке табыс салығын есептеу үшін жеке тұлғаның табыстарын ... ... ... осы жиынтық табыстан жыл ... ... ... басқадай құжаттармен расталған шығындарды шегереді. Нәтижесінде
таза баланстық табыс шығады, одан ... ... ... үшін ... ... ... Соңында жиынтық салық сомасынан салық
төлеушіге ұсынылған салық шегерімдері ... ... ... ... ... ... онда салық төлеушіге жеңілдіктер беріледі. Жеке
табыс ... ... ... дербес есептеп, салық органдарына тапсырады.
Автрияда табыс салығы 1988 жылғы ... ... ... ... ... ... Бұл заң 1988ж. ... өткен салық реформасының
компоненттерінің бірі. Реформа мақсаты – шекті салық ставкасын төмендету.
Осы реформа нәтижесінде ... ... ... 62 ... 50 ... ... Табыс салығы туралы заң шекті және ... ... ... ... ... ел ішінде және одан тыс жерлерде
түскен ... ... ... ... жүктейді. Шектелген салық
міндеттілігі ел ішіндегі табыстардан ғана ... ... ... ... міндеттілігі елден тыс жерлерде тұратын немесе ол жерде тұратын орны
бар жеке тұлғаға жүктеледі. ... ... ... ... ... ... орман шаруашылығынан түскен табыстар, соның ішінде жүзім
өсіру, мал өсіру, балық ... жеке ... ... түскен табыстар;
еркін мамандықпен ... ... ... ... ... және өнер ... ... беруден түскен табыстар
және басқалар. Табыс салығын алу тәртібі салық декларациясын ... ... ... берушімен ұстап қалу арқылы жүзеге асырылады. Жұмыс
беруші салықты Қаржы министрлігінің бюджетіне бағыттайды. ... ... ... тыс ... ... көзі жоқ жеке ... жүктеледі. Табыс
салығының прогрессивті бес ... бар. ... ... ... ... табыс сәйкес ставкаға көбейтіледі және ... ... ... ... ... ... ... % |Түзету сомасы |
|авст. шилинг | | ... ... |0 |0 ... – 63600 |10 |25000 ... – 150000 |22 |11000 ... – 300000 |32 |26000 ... – 700000 |42 |56000 ... ... |50 |112000 ... салынатын табысты алу үшін жылдық жиынтық табыстан 5000 ... ... бала үшін 1,8 ... алынып тасталады. Ал жұмыс істемейтін
жұбайы үшін 4000 шилинг алынады.
Кореяда тұрғылықты орны немесе Кореяда бір ... ... ... ... ... және одан тыс ... ... табыстары бойынша жеке
табыс салығын төлеушілер болып ... ... ... ... ... ... ... басқарушылар немесе ұйым мамандары салық салу
мақсатында Корея резиденттері болып саналады. Кореяда ... ... ... ... болып саналады және салықты төлем көзінен
төлейді.
Резидент және резидент еместердің алатын табыстары ... ... ... ... ... болып табылады. «Глобальдың салық
салуға жылжымайтын мүлікті жалға беруден түскен ... ... ... ... ... ... түскен табыс, жалақы және басқалар
жатады. Бұл табыстар прогрессивті салық салуға жатады. ... ... ... ... зейнетақы, орман табысы жатады.
|Салық салынатын табыс сомасы, мың вон ... ... % ... дейін |0 ... |20 ... |30 ... ... |40 ... ... ... ... ... органына тіркеу нөмірін алу
үшін өтініш береді және белгіленген уақытта ... ... ... ... ... емес ретінде тапсыру керек.
Жаңа Зеландияның заңнамасы бойынша ... ... ... тек қана
жалдамалы жұмыстан алынған табыстар ғана емес (мысалы жалақы), сондай-ақ
қосымша төлемдер, банктік ... ... ... ... ... беруден түскен табыстар және басқалар кіреді. Жеке ... ... ... ... ... ... ... |Салық ставкасы, % ... ... |20 ... |22,875 ... ... |33 ... Зеландияның резиденті болып табылатын тұлға салық салу мақсатында
оған төлеуге ... ... ... ... ... жылының ішінде салық
сомасын үшке бөліп төленуі керек: 7-шілде, 7-қараша және ... ... ... ... ... декларация 7-шілдеге дейін тапсырылу
қажет. Жаңа зеландияның ... ... ... төлеуші табысты ... ... ... ... ... салық қызметі жеке
тексерулер жүргізуі мүмкін. Егер тексеру нәтижесінде табыс төмендетілген
болса, онда салық ... ... ... ... ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫН САЛУДЫң
ҚАЗІРгІ КЕЗДЕгІ ІС ТҮЖІРИБЕСІ
2.1. Алматы қ. Бостандық ... ... ... ... жеке ... түсуін талдау
Осы бөлімде Алматы қ. Бостандық ауданының салық комитетіндегі 2000-
2003 І ... ... жеке ... ... ... ... ... қарастырылады.
Жеке табыс салығы қазіргі кезде мемлекеттік бюджетте төртінші ... ... ... ... ... ... ... |2000ж |2001ж |2002ж |
| ... ... ... |
| | ... ... ... | |,% | |,% | |,% ... салықтық |524058 |100 |635792 |100 |752785 |100 ... | | | | | | ... ... |163529 |31,27 |169048 |26,5 |209054 |27,7 ... | | | | | | ... ... ... |51016 |9,7 |68574 |10,7 |77381 |10,2 ... ... |99083 |18,9 |124284 |19,59 |133852 |17,71 ... құн салығы |115159 |21,9 |159913 |25,1 |175936 |23,3 ... |19285 |3,6 |21830 |3,4 |25443 |3,3 ... ... |75986 |14,4 |92143 |14,4 |131119 |17,4 ... | | | | | | ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік
бюджетіндегі салықтық ... 2000 ... 2002 ... ... ... ... ... теңгеден 752 млрд. теңгеге дейін өсті. Оң ... 228 ... ... ... ... ... түрлері бойынша ең жоғарғы орынды корпоративтік
табыс салығы алып отыр, оның үлесі 2002 жылы 27,7% ... ... құн ... бұл ... 23,3% ... ал әлеуметтік салық 17,7%
шамасындағы үлеске ие ... ... ... ... жеке табыс
салығының үлесі 9,7%-дан 10,2%-ға дейін жоғарылаған, ол бойынша түсімдер 51
млрд. ... 77 ... ... ... ... көрсетілгендей, жергілікті бюджетте әлеуметтік салықтан
кейін екінші орынға ие.
2.2.-кесте «2000-2002жж. Қазақстан Республикасының жергілікті бюджеттегі
салықтық түсімдерң
|Атауы |2000ж |2001ж |2002ж |
| ... ... ... |
| | ... ... ... | |,% | |,% | |,% ... ... |258312 |100 |322360 |100 |294558 |100 ... | | | | | | ... ... |78864 |30,53 |124284 |38,55 |133852 |45,44 ... ... салығы |49818 |19,29 |68574 |21,27 |77381 |26,27 ... ... оның ... жеке ... ... түсуін болжау,
жоспарлау, талдау, даму тенденциясын зерттеу салық қызметі ... ... ... ... ... ... органы салықтық
түсімдердің толық және уақтылы түсуіне бақылау жасау, сондай-ақ ... ... ... және ... ... ... ... көлемін
болжау жұмыстары жүктеледі.
Бостандық ауданы ... ... ... ... І тоқсан
аралығында жеке табыс салығы түсімдер бойынша өсу тенденциясы байқалады. Ал
енді осы уақыт аралығындағы әр ... ... ... тоқталайық.
2001 жылы салықтық түсімдердің жалпы жобаланған 13995237 мың теңгеден
нақты 14775969 мың ... ... осы ... 5145369 мың ... ... тиесілі болса, 9630600 мың теңге жергілікті бюджетке
түсті, яғни салықтық түсімдер ... ... ... 780732 мың ... ... ... 105,6%.
2002 жылы алдыңғы жыл сияқты жақсару тенденциясы байқалады. Салықтық
түсімдердің жалпы жобаланған 15110787 мың ... ... 17016949 мың ... оның 7920416 мың ... ... бюджетке тиесілі, ал 9096533
мың теңге жергілікті ... ... ... яғни ... 1906162 ... асырып орындалды немесе 112,6%.
2003 жылы І тоқсан ішінде жалпы жобаланған 7625399 мың теңгеден нақты
8577792 мың теңге, оның 4644569 мың ... ... ... ... 3933223 мың теңге жергілікті бюджеттің үлесіне жатады, яғни ... мың ... ... ... ... 112,5%.
Осы 2001-2003 І тоқсан аралығында барлық салықтық ... ... оң ... ... ... комитетінің салықтық түсімдерінің үлес салмағын талдап көрейік.
Кесте-2 ... ... үлес ... |2001 |2002 |2003 (І ... |
| ... мың ... ... мың|¬лесі, |Нақты, мың|¬лесі, |
| |тг |% |тг |% |тг |% ... ... | ... | |8577792 | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |2719726 |18,41 |2935518 |17,25 |1359719 |15,85 ... | | | | | | ... |3092992 |20,93 |4522474 |26,58 |3053829 |35,60 ... ... | | | | | | ... құн |3028082 |20,49 |2829682 |16,63 |1447182 |16,87 ... | | | | | | ... |67603 |0,46 |155240 |0,91 |75199 |0,88 ... ... |27,79 |4607422 |27,08 |1842101 |21,47 ... жылы ... комитеті қарамағындағы салықтық түсімдерінің ішінде
үлесі ең жоғары орынға ... ... ие, оның ... үлесі – 27,7%,
ал корпоративтік табыс салығы 20,9%. Олардан кейінгі орынды ҚҚСС және ... ... алып ... яғни ҚҚСС – 20,5%, жеке ... ... ... жыл 2001 ... жағдайына ұқсас болып келеді. Салықтық
түсімдерінің ішінде үлесі ең ... ... ... ... ие, ... ... салығының бюджеттегі үлесі 2002 жылы – 26,58%-ға ... ... ... Осы себептен қалған салықтар да бойынша жалпы құрылым
өзгерді. Үлеуметтік салық – 27,08%, ҚҚСС—16,6% және жеке ... ... ... І ... жағдайына корпоративтік табыс салығы бойынша өсу
тенденциясы байқалып отыр, оның бюджеттегі үлесі 35,6% құрады. ... – 21,4% -ға ие, ... 16,8% және жеке ... ...... ... ... салық комитетінің 2000-2003 І ... ... ... ... ... құрылымына (Қосымша-
2,3,4,5) тоқталайық.
2.2. Бостандық ауданы салық комитетінің жеке ... ... ... ... таңда салық органдарының негізгі мақсаты салық заңдарының
негізінде салықтық ... ... ... ... ... алу болып
табылады. Осы мәселені шешусалық қызмет органдарының аналитикалық ... ... ... ... бақылауы салық қызмет органдарының
салық заңдараның орындалуын, жинақтаушы зейнетақы қорларына ... ... ... және ... ... бақылау болып
табылады. Қазіргі кезде салық төлеушілерді анықтау, ... ... ... және ... болжануы, кәсіпорындардың экономикалық
қызметінің анализі, сапалы нормативті құжаттар жасау және оларды оперативті
ендіру актуалды мәселе ... ... ... ... міндеті салықтық түсімдердің ... ... ... қамтамасыз ету, сондайөақ төленбеген төлемдерді өндіріп
алу айыппұл санкцияларын қолдану. Мемлекеттік бюджетке түсетін ... ... да ... ... ... ... көлемі заңды және жеке
тұлғалардың салық заңдарын және нормативтік ... ... ... ... ... ... ... және бюджетке толық түсуін
бақылау тексерістер нәтижесінде және салық органдарына түсетін құжаттар
негізінде жүргізіледі. Тексерістер ... ... ... ... ... ... Бақылау жұмысын ... ... ... қызмет
органдарымен келесі тексерістер жасалады:
1. Құжаттық тексеру, оның ішінде
... ...... және ... ... ... да міндетті
төлемдердің барлық түрлері бойынша салық міндеттемелерінің ... ... ... бір рет ... ... тексеру – салықтардың және бюджетке ... ... ... ... жеке түрі ... ... ... тексеру, тексеру жарты жылда бір рет жүргізіледі.
• қарсы ... – егер ... ... ... кезінде салық
органдарында аталған тұлғаларға байланысты салық төлеушілердің хүргізген
салық есебінде дұрыс көрсетілуі туралы қосымша ... алу ... ... ... бір ... ... ... тексерулерін жүргізудің мерзімі 30 жұмыс күнінен аспауы қажет.
2. Рейтдік - ... ... ... ... ... ... қатысты жүргізілетін тексеру. Рейдтік ... ... ... жүзеге асады:
• салық төлеушілердің салық органдарында тіркеуге қоюлуы;
• фискалдық жады бар бақалау-касса ... ... ... ... және басқадай рұқсат құжаатарының болуы;
• акцизделетін тауар өндіру,сақтау, өткізу ережелерінің сақталуы.
2. Хронометраждық зерттеу – бұл зерттеуді салық ... ... ... ... және шығысын анықтау мақсатымен жүргізеді. Хронометраждық
зерттеу 7кун жүргізіледіжәне жылына төрт реттен аспауы керек.
Камералдық бақылау – салық ... ... ... есебін және басқадай
құжаттарды талдау езінде ... ... ... жүзеге асырады.
Бұл бөлімде Алматы қаласының ... ... ... Салық
комитетінің 2000-2003 жыл І тоқсан аралығында жеке табыс салығын ... ... ... ... ... ... талдау қарастырылады.
Кесте-2.3. «Бостандық ауданы бойынша салық комитетіндегі жеке табыс
салығын төлеушілер саның
|Атауы |2000 |2001 |2002 |2003 (І |
| | | | ... |
| ... ... |үлесі,|саны |үлесі,|
| | |% | |% | |% | |% ... оның |1764| |1976| |21910| |22671| ... |4 | |8 | | | | | ... ... ... |1729|87,47 |18724|85,46 |19121|84,34 |
|салық салу бойынша|1 | |1 | | | | | ... ... ... |3186 |14,54 |3550 |15,66 ... | | | | | | | | ... оның | | | | | | | | ... | | | | | | | | |
| - ... ... ... |941 |4,29 |1016 |4,48 |
| - ... куәлігі|223 |1,26 |348 |1,76 | | | | |
| - ... | | |1736 |7,92 |1999 |8,82 ... ... | | | | | | |
| - ... ... | | | |65 |0,30 |69 |0,30 |
| - ... ... | | | | |179 |0,82 |196 |0,86 ... ... ... жеке ... салығының төлеушілер санының
динамикасын талдайтын болсақ ... 2000 ... 2003 ... ... ... ... өсу байқалады, яғни 17644-тен 22671-ге дейін. Егер
2000 жылы жалпы саны 17644 ... ... ... оның ... 88,4% немесе
15611 төлем көзінен салық ... ... бар ... ... 11,5%
немесе 2033 кәсіпкерлік қызметпен айналысатын салық төлеуші жеке тұлғалар
тіркелген.
2001 жылы жалпы саны 19768 ... ... ... оның ... ... 1791 төлем көзінен салық салынатын ... бар ... ... 2430527 мың ... ... ... және кәсіпкерлік ... ... ... жеке ... саны 2477 құрады немесе 12,5%,
олардан 289199 мың теңге салық түсті.
2002 жылы жалпы саны 21910 ... ... ... оның ... 85,4%
немесе 18724 төлем көзінен салық салынатын табысы бар салық ... 2634265 мың ... ... ... және ... ... ... төлеуші жеке тұлғалар саны 3186 құрады немесе 14,5%,
олардан 2747,6 мың теңге ... ... ... бірінші тоқсанына жалпы саны 22671 салық төлеуші тіркелді,
оның ішінде 84,3% ... 19121 ... ... ... ... ... ... төлеушілер, олардан 1178818 мың теңге салық ... және ... ... ... ... жеке ... саны 3550 ... немесе
15,6%, олардан 173625 мың теңге салық түсті.
Қарастырылған уақыт мерзімі аралығында бұл салықты төлеушілердің ... ... ... ... ... ... ... салынатын табысы бар салық
төлеушілер саны 3510-ға, ал ... ... ... ... ... ... саны 1517-ге дейін артты.
Кесте-2.4. «2001ж.-2003ж. (І тоқсан) Алматы қ. Бостандық ауданы
бойынша салық комитеті жүргізген салық тексерістер саның
|Атауы |2001 |2002 |2003 ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... ... |1435 |1985 |271 |1,38 ... ... саны | | | | ... жылы ... ... ... 17291 заңды түлға және 2477
жеке тұлға есепте тұрды. 2477 салық төлеуші жеке ... ... ... ... ... ... куәлік негізінді – 215,
оңайлатылған декларация негізінде-133және 285 ... ... ... ... алты жеке ... ... бойынша есепке тұрды. Бақылау
жұмысын өткізу барысында екі ай ішінде 1435 тексеріс жасалды, оның ... ... ... ... қызметімен айналысатын жеке тұлғаларға:
• құжаттық 348
• тақырыптық 615
• қарсы ... ... жылы ... ... ... барысында Салық комитетінен барлығы
1985 тексерістер жасалынды, оның ішінде құжаттық 1233:
- кешендік – 265;
- тақырыптық – 336;
- ... ...... ... мың ... есептелді., оның 1393749,6 мың теңгесі
өндіріп алынды, яғни ... ... ... және 659 ... ... ... ... 2003 жылдың үш айында барлығы 271 тексеріс жасалды,
оның 248 ... ... ... – 35;
- тақырыптық – 34;
- қарсы тексеру – 179.
23 хронометраждық зерделеулер орындалды.
Кесте-2.5. «Салық ... ... ... түсімдерің, мың тг.
| |2001ж. |2002ж. |2003ж. (І | |
| | | ... | ... | | | | |
| ... |
| ... |п ... |п ... |алынған|өндіріп алынған|
| | ... ... | ... |
| | |н | |н | | ... ... табыс |39375,|34345,|30343,|27031,|28103,|27398,2| ... ... |2 |4 |1 |1 |2 | |0,78 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... нәтижесінде есепті кезең ішінде 788005,1 мың
теңге қосымша салық сомасы ... Осы ... 510457,9 мың ... ... ... нәтижесінде 2001 жылы салықтар мен төлемдердің
азюы 229645,5 мың тенге құрады.
2001 жылы жеке тұлғалардың табыс ... ... ... ... ... есептелді, соның ішінде 30159,1 мың тенге, ... ... 9216,1 мың ... оның 34345,4 мың ... ... ... соның
ішінде салық 20950,2 мың теңге, айыппұл мен өсімпұл 7395,2 мың теңге он ... ... жеке ... ... 4054,5 мың ... ... ... төлем көзінен ұсталатын салығы бойынша 343 ... оның 138-де ... ... Он екі ай ... ... мың ... ... есептелді, соның ішінде салық 27519,8 мың теңге,
айыппұл мен өсімпұл-7647,6 мың теңге, 33265,8мың ... ... ... ... ... 26290,1 мың ... айыппұл мен өсімпұл 69757 мың теңге.
Осы жылы жеке табыс салығы 3455,9 мың теңгеге ... ... ... сомасы 7997,8 мың теңге, оның 1459,4 мың теңге қайта өндіріп алынды.
Кәсіпкерлік қызметпен ай ... жеке ... ... ... ... жылы 101 ... ... тіркелді, 27 заң бұзушылық анықталды. Барлығы
3577,3 мың теңге қосымша ... оның 491,4 мың ... ... ... барысында негізгі бұзушылықтар: негізсіз мәлімделген табыстарды
төмендету, табыстарды жасыру арқылы салық салынатын базаны төмендету.
өткен жылғы есептелген сомалар бойынша 11790,1 мың ... оның 422 ... ... ... ... ... ... атқаратын жеке
кәсіпкердің табыс ... ... 66 ... ... Олардың ішінде
23 бұзушылық анықталды, барлығы 3460 мың теңге есептелді, оның 395,4 ... ... ... ... ... ... себептері: салықты дұрыс
есептемеу нәтижесінде патентті ... ... ... салу ... ... ... тіркеу куәлігі негізінде жүзеге асыратын жеке кәсіпкердің
табыс салығы ... 35 ... ... ... оның 4-де заң ... барлығы 117,3 мың теңге қосымша есептеліп, оның 96 мың теңге
өндіріп алынды.
2002 жылы Салық комитетінде 21910 ... ... ... ... ... заңды тұлғалар, 3186 жеке тұлғалар, ... ... 2921 ... ... 941 ... ... ... істейтін жеке тұлғалар;
- 1736 оңайлатылған декларация бойынша жұмыс істейтіндер;
- 179 жалпыбекітілген тәртіпте істейтіндер;
- 65 ... ... ... ... 42 кәсіпкерлік қызметтің жекелеген ... ... ... 223 ... ... төлеушілер.
Жалпы өткізілген тексерулер қорытындысы бойынша бюждетке 1451057,9 мың
теңге есептелді, ... ... ... 6909,3 мың ... ... мың теңгесі өндіріп алынды, ... ... ... ... 6266,8 мың ... жылы ... ... субъектілеріне 794 тексерулер жүргізілді.
Нәтижесінде 621072 мың теңге есептелді, оның 503119,4 мың ... ... ... яғни 81%. ... және ... ... ... мен төлемдердің азаюы 345734,2 мың теңгені құрады,оның ішінде
заңды ... ... 331101,9 мың ... жеке ... ... 1169,1 мың
тенге. Он екі ай ішінде барлығы жеке табыс салығы бойынша 30343,1 мың тенге
есептелді, оның ішінде 25269,9 мың ... ... және 5073,2 мың ... осы жалпы соманың 27031,1 мың теңгесі өндіріп алынды, соның ішінде
22630,4 мың теңге ... 44017 мың ... ... ... ... 15407,6 мың ... ... оның 909,8
өндіріп алынды. ... ... ... салынатын табыстар бойынша ... ... оның 153 ... ... анықталды. Жалпы
барлығы 2002 жылы 28850,4 мың теңге есептелді, оның 23977,8 мың теңгесі
салық, 4872,6 мың ... ... ... ... 26475,1 мың ... ... оның 22131,7 мың теңгесі салық, 4343,4 мың теңгесі өсімпұл.
бұзушылықтың ... ... ... ... көзінен ұсталатын жеке
табыс салығын дұрыс ... және ... ... уақтылы аудармаған.
Төлем көзінен салық ұсталынбайтын жеке табыс салығы, соның ішінде ... ... жеке ... 54 ... ... ... ... оның 30-да бұзушылық анықталды. Нәтижесінде 1492,7
мың теңге есептелді, оның 1292,1 мың теңгесі салық, 200,6 мың ... Осы ... 556 мың ... ... ... ... ... 498,7
мың теңге салық, 57,3 мың ... ... ... ... бірі ... жатқызылған шығындарды жоғарылату.
Қосымша есептелген сомалар бойынша өткен жылдардың борышы 110096 мың
теңге, оның 33,3 мың теңге өндіріп алынды, яғни ... ... ... ететін жеке тұлғаларға 19 тексеру жасалды, 15-
де салық бұзғандығы анықталды. Нәтижесінде 1069,9 мың ... ... оның 913,4 мың ... 156,5 мың ... ... оның 133,2
мың теңге өндіріп алынды, соның ішінде 120 мың теңгесі салық, 13,2 ... ... ... ... ... байланысты патент бойынша жұмыс жасайтын
салық төлеушілердің саны ... яғни ... ... көп ... ... ... ... декларация бойынша өтініш
негізінде 4 тексеріс жүргізілді, нәтижесінде 83,1 мың ... ... ... ... сомасы толық өндіріп алынды.
Жалпы тәртіп бойынша жұмыс жасайтын кәсіпкерлер 2002 жылы 31 тексеріс
жүргізілді, 12 бұзушылық ... ... 939,7 мың ... ... 300,1 мың ... ... 39,6 мың теңге. Салық пен өсімпұл толық
өндіріп алынды.
Салық комитетінің бақылауында 2003 бірінші ... 22671 ... ... ... оның 19121 ... тұлғалар, 3550 жеке тұлғалар,
олардың 3280 шағын кәсіпкерлік субъектілері, соның ішінде:
- 1016 патент негізінде жұмыс ... жеке ... 1999 ... ... ... жұмыс істейтіндер;
- 196 жалпыбекітілген тәртіпте істейтіндер;
- 69 ... ... ... ... 47 ... ... ... түрлерімен айналысатын жеке
тұлғалар;
- 223 мүліктік табыс төлеушілер.
Жалпы өткізілген тексерулер қорытындысы бойынша бюждетке 192801,5 ... ... ... ... аударымдар 2242,6 мың теңге, олардың
128616,9 мың теңгесі өндіріп алынды, соның ... ... ... 1962,3 мың ... жылы шағын кәсіпкерлік субъектілеріне 53 тексерулер ... 58141 мың ... ... оның 15824,5 мың ... қайта өндіріп
алынды, заңды тұлғалар бойынша 144, жеке кәсіпкерлер бойынша 9 ... ... ... салықтар мен төлемдердің азаюы 11828,9 мың
теңгені құрады, оның ішінде заңды тұлғалар бойынша 11799,2 мың тенге, ... ... 29,7 мың ... ¬ш ай ... ... жеке ... салығы
бойынша 28103,2 мың тенге есептелді, оның ішінде 24980,9 мың ... ... 3122,3 мың ... ... осы жалпы соманың 27398,2 мың теңгесі
өндіріп алынды, ... ... 24399,8 мың ... салық, 2998,4 мың теңге
өсімпұл.
Алдыңғы жылдардың борышы 16640,7 мың ... ... оның ... ... Төлем көзінен салық салынатын табыстар бойынша 42 ... оның 22 ... ... анықталды. Жалпы барлығы 2003
жылдың бірінші тоқсанында 26649 мың ... ... оның 23529,2 ... салық, 3119,8 мың теңгесі өсімпұл, соның ішінде 25944 мың теңге
өндіріп алынды, оның 22948,1 мың теңгесі ... 2995,9 мың ... ... ... ... ұсталынбайтын жеке табыс салығы, соның ішінде жеке
кәсіпкерлікпен айналысатын жеке тұлғалардың 6 ... ... ... ... оның 3-да ... анықталды. Нәтижесінде 1454,2
мың теңге есептелді, оның 1451,7 мың теңгесі салық, 2,5 мың ... Осы ... ... ... ... ... ... өтініш негізінде 3 тексеріс
жүргізілді, оның 2-де бұзушылық анықталды. ... 1389,6 мың ... ... есептелді. Салық сомасы толық өндіріп алынды.
Алдыңғы жылдардың ... ... ... бойынша борыш 8612,5 мың
теңге.
Жалпы тәртіп бойынша жұмыс жасайтын ... 2003 ... ... 3 ... ... 1 ... ... қосымша 64,6 мың
теңге есептелді, ... 63 мың ... ... 1,6 мың ... Салық пен
өсімпұл толық өндіріп алынды.
ІІІ БӨЛІМ. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ
ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ МЕН ЖЕТІЛДІРУ МҮСЕЛЕЛЕРІ
3.1 Жеке табыс салығының қазіргі ... ... емес ... ... ... ... ... 2004 жылға
арналған сыртқы және ішкі саясатының негізгі бағыттарымен танысқан еді. ... ... ... ... және әлеуметтік саясаттың
негізгі бағыттарының ішінде басты міндеттердің бірі болып келешектегі салық
жүктемесінің түсуі және ... мен ... өсуі ... ... Үрине, бұл бағыттардың іске асуы экономикамыз бен ... ... ... үлкен мәнге ие.
Ең алдымен, ¬кіметімізге іске ... ... ... ... ... 2004 ... 1 қаңтарынан бастап салық саясаты
бөлігінде келесідей міндеттерді орындау қажет:
Біріншіден:
▪ ҚҚСС мөлшерлемесін 16 ... 15 ... ... салықтың мөлшерлемесін дифференциалды түрде 20 пайыздан 15
дейін жұмыс берушінің еңбекті төлеуге жасайтын шығындарының ... ... ... бойынша;
▪ жеке табыс салығының ең жоғарғы мөлшерлемесін 30 пайыздан 20 ... ... ақ ... ... ... оңайлатылған салық
салу жағдайындағы оң қызмет тәжірибесін ескере ... ... ... ... кеңейту мүмкіндігін қарастыру тапсырылған.
Екіншіден, бюджет саясаты бөлігінде ең төменгі зейнетақы деңгейін 5,5
мың ... және ең ... ... ... 6,6 мың ... ... көтеру
тапсырылған. Сонымен қатар зейнетақының әділеттірек шкаласының бекітілуі
үшін әрбір зейнеткердің сіңірген еңбегін, оның ... ... және ... ... жалақысын ескеру жоспарланып отыр. ... ... бұл үшін бір ... жыл ... ... 60 ... ... бөлуді
қажет етеді, оның ішінде 20 миллиард көлемінде осы жылдың ... ... жылы ... ... ... 8 мың ... деңгейінен
асуы тиіс.
¬шіншіден, белсенді әлеуметтік саясаттың жалғастырылуына байланысты
келесі жылдан бастап бюджет аясындағы ... ... тағы ... көтеру жоспарланып отыр. Еңбекке төлеу жүйесінің келешектегі
жетілдірілуі жоспарланған. ... ... ... ... жаңа ... ... ... жалақысы орташа есеппен 50 пайызға
жоғарылайды. Жалақыны жоғарылату үшін 2004 жылы ... ... ... теңге бөлінетін болады. Бұдан бөлек, төмен деңгейлі табысы бар
халық бөлігін қолдау мақсатында салықтарды 30 пайыздан кем емес ... жеке ... ... ... үшін ... ... ... тапсырылған.
Сондай-ақ жеке табыс салығы бойынша салық салынбайтын ... ... ... деңгейіне дейін жоғарылату көзделіп отыр. Ал жоспарланатын
салықтың прогрессивті шакаласы келесідей:
|13000 ... ... – |5%; ... ... ... – |8%; ... ... ... – |13%; ... ... дейін – |15%; ... ... ... – |20%. ... мемлекет қаржы саясатын жетілдіруде маңызды қадам жасап отыр,
сондықтан оның мүмкін нәтижелерін бағалау ... ... ... ие ... ... келтірілген шараларының іске асырылуы жағдайындағы
мүмкін әсері мен нәтижелерін және ... ... ... талдап
көрейік. Макроэкономикалық деңгейде аталмыш бағыттарды салықтардың
төмендетілуі мен ... ... ... ... ... сипаттауға болады. Салықтардың төмендетілуі, ең ... іс ... ... және ... ... ... ... сол арқылы инвестициялардың өсуі мен салық салынатын
базаның жоғарылауы қамтамасыз етіледі, ал әлеуметтік ... ... ... ... ... әрине оның сәйкесінше қанағаттандырылуы
жағдайында бұдан жағымды нәтиже айқын болып табылады.
Салық салудың қажетті параметрлері мен ... ... ... ... ... ... біріне айналып отыр, яғни
жеке табыс салығының қандай ... ... ... тиіс және ... негізгі нәтижелері фискалдық саясаттың мақсаттарына жетуде
қалай ықпал ететіндігін.
Жалпы, салықтық-бюджеттік саясат экономиканың ... ... (Т) ... және ... шығыстардың (G) жоғарылауын,
ал өрлеуі кезінде салықтардың жоғарылауын және ... ... ... ... ... ... ... сәйкес
кезеңіне жиынтық төлемқабілетті сұраныстың ұлғаюы болып табылады. Бірақ
қазіргі кездегі экономиканың және әлеуметтік саланың ... ... ... ... ... әл-ауқатының жоғарылауы мен бүтіндей
экономиканың даму тұрақтылығы табылады. ... ... ... ... келесідей факторлардың орын алуын қамтиды:
• түрлі бағалаулар бойынша ... ... ... өсу 10% ... бюджет дифицитінің үлесі салыстырмалы төмен және әлемдік жағдай ... ... ... бет ... алайда әлемдік деңгейде болжамдар жасау
аса күрделі мәселе;
• жинақтар инвестициялар көлемінен жоғары, басқаша айтқанда, бұл ... ... ... ... бірақ олар қажетті деңгейде қолданылмай
тұр.
Үрине, салықтарды төмендету идеясы өте жағымды және көптеген дамыған
экономикалы елдерде ... ... Егер ... ... төмендеуі орын алса,
халықта және шаруашылық субъектілерде жинаққа және инвестицияға айналатын
көбірек бос ақша ... ... яғни ... ... дамуына бағытталуы мүмкін. Осы жағдайларда, бюджет табыстарының
төмендеуін болдырмау маңызды болып ... ... ... ... ... ... және ... инфляцияның тездетілуі мүмкін, әрине
бұдан оның көптеген жағымсыз жақтарын күтуге болады. Үсіресе, ... ... ... отыр, бұл өз алдында бюджетке ... ... ... ... ... бұл ... тек қана ... базасының
қажетті жоғарылауы және (немесе) бюджетке жаңа табыс ... ... ... ... Өз ... ... ... жоғарылауы экономиканың
бүтіндей көтерілуіне тәуелді, содықтан бұл ... ... ... базасының өсуі мен экономикалық өсу түсініктерін теңестіреді.
Бұл бағытта басты рөлге жеке ... ... ... ... ... икемділігі ие. Мысалы, егер бұл салық мөлшерлемесінің 1%-
ға төмендеуі салық базасы ... ... ... өсуіне әкелсе (яғни салық
базасының мөлшерлеме бойынша икемділігі е(-1 құраса), онда салық ... ... олай ... ... төмендетілу тәуекелі де
ақталады. Ал егер е(1, салық ... ... ... бұл шара ... ... салдарымен бюджет табыстарының төмендеуіне әкеледі. Бұдан
бөлек, шығыстарды бірнеше баптар бойынша көтеру ... ... бұл ... ... ... әсер етеді. Бір қарағанда экономикалық мәселелерді
оңай және тиімді шешуге ... ... ... ... ... ... келмеді. Бірақ бұл көз-қарастың ... әсер ... дәл ... ... ... ... ... динамикасын
және бюджетке түсімдердің көлемін анықтайтын факторлар өте көп.
Салық ставкасын және оның ... ... ... ... ... келесідей.
Кез-келген жағдайда басында бюджет белгілі бір табыс ... ... ... ... ... көп ... соншалықты
бұл жоғалтулар маңызды болады. Бұл ... ... ... ... ... ... да, бұнда олардың ... ... ... ... ... ... қысқартуды қажет етеді.
Басқаша айтқанда, көптеген елдер үшін сипатты қысымды ... ... ... ... ... ... туралы шешімді қабылдау
өте күрделі.
Салықтардың төмендетілуі жағдайдың Лаффер концепциясы бойынша ... ... ... пікір егер арнайы уақыт кезеңін келтірмесе дұрыс емес
болып табылады. Мысалы, егер кезеңнің ... х=4 (1,3 жыл) ... ... 10 ... ... төмендеуі оның ... ... ... ... Егер есеп ... тек х=2 (0,7 ... онда салық мөлшерлемесінің төмендетілуі оның бюджетке ... ... ... емес.
Көрсетілгендей әлеуметтік салаға шығыстарды жоғарылатудың шараларын
іске асыру үшін жалпы жиында 110 ... ... ... Сондықтан
келтірілген мөлшерде бюджетке қосымша түсімдер қамтамасыз етілуі тиіс.
Салықтардың ... ... ... ... және ... ... ... ететін салықтардың параметрлерін
анықтау үшін сәйкес салықтың бюджет ... ... және ... ... ... яғни ... өсуге көңіл бөлу керек.
Жеке табыс салығы келтірілген салықтардан кейін бюджет ... ... ... 2002 жылы бұл үлес 10% ... 77381 млн. ... Сонымен қатар, бұл салық бойынша ... ... ... ... ... ... ... басында қысқаратын болады.
2. Жеке табыс салығының жетілідірілу ... ... ... ... жолдары
Жеке табыс салығының қазіргі кездегі негізгі перспективаларырының
сәтті ... ... оның ... және ... салаға шығыстардың
ұлғаюынан жағымды әсерлер көп күтуді талап етпейді. Бірақ ... ... ... кері жақтарын ескеру қажет. Сол себептен қажетті нәтижеге
қол жеткізу үшін сәйкес ... ... ... мәнге ие, ал біздің
үлгімізде бүтіндей экономикалық өсудің тұрақты деңгейі және ... ... ... ... салынатын базаның тұрақты өсуі қажет. Бұдан бөлек,
салық жүгі төмен болып табылатын салық салудың ... ... ... ... тек қана ... жоғарыда келтірілген міндеттерін орындауға
оң ... ... ... ... ... классикалық қағидаларының
сақталуын қамтамасыз етеді.
Сонымен, қорыта келгенде келесідей ұсыныстар жасауға болады:
1. Экономикалық өсу қарқынының келешектегі тұрақтылығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ішінде атап өтетін болсақ: салықтық механизм ... ... ... ... ... және ... төлеушіні ақпараттандырудың сапасын жоғарылату,
екілік салық салуды қысқарту. Бүтіндей бұл мәселені шешу үшін салық
қызметінің барлық қызметкерлерінің ... ... ... түрде
жоғарылату және бір уақытта салық төлеушінің мәдениетін ... ... ... ... ... ... пайда болған, қаражаттардың нақты секторға тиімді
салынуын қамтамасыз ету мәселесін шешу керек.
2. ... салу ... ... ... ... ... ... бөлінүін білдіретін салық ауыртпалықтары аз белгілі бір
салалар бар. ... ... ... қосымша кіріс көздерін
айқындайды және жалпы жағдайға жағымды әсер етеді.
3. Салық төлеүшіге салық заңнамасын тек қана мәні ... ғана ... ... ақпарат беру жағынан да қолжетерлік етіп жасау.
Қазіргі кезеңде салық заңдары ... ... ... ... ... құжат тұрмақ, қолында Салық кодексі жоқ салық ... бар. ... ... ... ... ... ... басқа,
көбісі салық заңнамасының кейбір кесімдерін ... ... ... ... отыр. Сондықтан, түсінікті және нақты салық
заңнамасының болуына қол жеткізу керек. ... ... ... ... ... туралы білім деңгейін көтеру
керек.
4. ... ... ... ... ... ... тиімді дамыту үшін
салықтық бақылауды жетілдіру керек. Тек салық органдарының бақылау
қызметінің сапасына мемлекеттің фискалдық мүдделерінің жүзеге ... ... ... ... ... салу қорларын анықтау
деңгейі; салық заңнамасына өзгертулер еңгізу қажеттілігін анықтау
жағдайы және ... ... ... да мәселелерінің шешілуі
байланысты.
Сонымен, экономиканы және ... ... ... ... ... қаржы саясатының қазіргі кездегі бағыттарын жүзеге
асыруда жағымды және жағымсыз жақтарын ... ... ... ... ... ... теориялық және тәжірибелік маңыздылығы, оның
ұйымдастырылу және жүзеге асырылу мәселелерінің ... ... ... ... ... ... ... бөлек, жеке табыс
салығының көпқырлылығы мен күрделілігі, оның келешектегі ... ... ... ... жағдайда дұрыс ұйымдастырылған салық жүйесі келесі қағидаларға
жауап беру ... ... ... тұрақтылығы;
- салық төлеушілер мен мемлекет арасындағы өзара қарым-қатынастарының
құқықтық сипатта болуы;
- ... ... ... ... ... ... ... алынатын салықтар оларды төлеушілердің табысына байланысты алынуы;
- салық алу ... мен ... ... ... үшін ... салық төлеушілердің заң алдында теңдігі;
- салық жинауға кеткен шығындардың минималды болуы;
- ... ... ... мен ... қатысты салық салудың
бейтараптылығы;
- салық салу бойынша ақпараттың қолжетерлігі мен ашықтылығы;
- ... ... ... ... ... бері ... ... әртүрлі инструкциялар және
басқа құжаттардың орнына бір құжатпен реттелетін болды. ... ... ... ... ... ... ... түсімдердің оң ауытқуының
себептері келесідей:
- Экономикалық өсу;
- Салық кодексінің күшіне енуі;
- Макроэкономикалық көрсеткіштердің жақсаруы;
- Салық төлеушілер санының ... ... ... ... ... ... ... Республикасыныңы салық жүйесінен
ерекшеленеді, бірақ барлық салық төлеушілерге тән ұқсастықтары бар:
1. Салықты минимизациялау және ... ... ... өсіру
жолдарын іздеу;
2. Салық жүйесін тұрақтылық, әділеттілік қағидасына негіздеп құру.
Қазақстан Республикасы біздің елге тән экономикалық ... ... ... ... ... ... көшіріп алмай, тек
жақсы жақтарын алып қолдануға болады.
Сонымен, жеке ... ... ... ... ... ... жасауға болады:
1. Экономикалық өсу қарқынының келешектегі тұрақтылығын қамтамасыз
ету үшін жалпыэкономикалық жағдайлардың туғызылуын белсендіру.
2. Салық салу қорларын ... ... ... ... ... бөлінүін білдіретін салық ауыртпалықтары аз ... ... ... ... ... ... ... тек қана мәні бойынша ғана емес,
сонымен қатар ақпарат беру жағынан да қолжетерлік етіп жасау.
4. Сөйтіп, жағдай ... ... ... ... тиімді дамыту үшін
салықтық бақылауды жетілдіру керек.
Сонымен, экономиканы және әлеуметтік салаларды реформалаудың нәтижелі
болуы мемлекетіміздің ... ... ... ... ... ... ... және жағымсыз жақтарын бірдей ескеруді талап етеді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының «Салықтар және бюджетке төленетін басқа
міндетті ... ... ... ... №209-11
2. Дробозина Л.А. (Под ред.) «Финансың М.: Финансы, 1999.
3. Дуканич Л.В. «Налоги и налогообложениең Ростов на Дону –2000.
4. Евстегнеев Е.К. ... и ... М.2001 ... ... Б.Ж. ... және ... салуң – А.: Қазақ университеті,
2003.
6. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. «Основы налогообложенияң – А.: Қазақ
университеті, ... ... Л.Т. ... система развитых стран мираң М.1997
8. Пепеляев С.Г. «Основы налогового праваң – М.: Инвест фонд, 1995.
9. Перов А.В. «Налоги и налогообложениең ... ... Д.Г. ... – М.: ... и ... 1998.
11. Черник Д.Г. «Налоги: Учеб. пособие. – 3-е изд.ң – М.: Финансы и
статистика, 1997.
12. Черник Д.Г. «Основы налоговой системың – М.: ... ... ... Т.Ф. ... и ... М.1999 “Инфра”
14. Скала В.И. «Индивидуальный подоходный налог: комментарий и
консультаций, Сборник №2ң А.-2002
Қосымша-1
Бостандық ауданы бойынша ... ... ... ... орындалуы, мың тг.
| |2001 |2002 |2003 (І ... |
| ... ... ... ... ... |Ауытқу |Жоспар |Нақты |Ауытқу |
|Салық комитетінің ... ... |780732 ... ... |1906162 |7625399 |8577792 |952393 |
|барлық салықтық | | | | | | | | | ... | | | | | | | | | ... ... ... |2344257 |2719726 |375469 |2931263 |2935518 |4255 |1217586 |1359719 |142133 ... табыс |2960343 |3092992 |132649 |3914381 |4522474 |608093 |2633245 |3053829 |420584 ... | | | | | | | | | ... құн ... |2810385 |3028080 |217695 |2148235 |2829682 |681447 |1425196 |1447182 |21986 ... |56204 |67603 |11399 |114932 |155240 |40308 |45246 |75199 |29953 ... ... |3666275 |4106842 |440567 |4282642 |4607422 |324780 |1705246 |1842101 |136855 ... |2001 ... ... ... |16,00 |
|салығы 50% | |
| | ... ... ... ЖТС|25,20 |
|Кәсіпкерлік қызметпен |3,00 ... жеке ... | ... ... | ... ... |42,60 ... ... |2,40 ... ... |3,70 ... салығы |0,70 ... |0,60 ... |5,16 ... |100,00 ... |2002 |
| ... |
| ... ... ... ... |0,2 |
|ЖТС | ... ... ... |28,9 |
|ЖТС | ... ... ... |3,0 ... | ... ... |50,6 ... ... |2,1 ... ... |4,6 ... салығы |0,9 ... |1,6 ... |7,1 ... |100,0 ... |2003 ... ... ... |0,18 |
|ЖТС | ... ... ... |29,90 ... | ... ... ... |4,41 |
|ЖТС | ... ... |46,83 ... ... |2,18 ... салығы |3,27 ... ... |0,65 ... |1,91 ... |10,52 ... |100,00 ... Салықтар және салық салу / Ермекбаева Б.Ж. – А.: ... ...... Основы налогообложения/ ЕрмекбаеваБ.Ж. ,Лесбеков Г.А.- А.: Қазақ
университеті, 2002. – 68 б.
Налоги и налогооблажение/Юткина Т.Ф. М.: ... 158 ... ... и ... Е.Н. М.: - ... 2001. 95 б.
( Е.Б.Жатканбаев, К.С.Мухтарова “Основные методологические ... ... ... ... и его ... на ... жизни
населения”, – Вестник КазГУ. Серия экономическая. №3-4(19-20), с.10.
-----------------------

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Салық әкімшілендіру жүйесін жетілдіру7 бет
Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы7 бет
Билікті бөлу қағидасын жүзеге асыру12 бет
: резидент еместердің табыстарының салық есебі3 бет
«Erk–trust» ЖШС–де бюджетпен қарым-қатынас есебі49 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
Аймақтық бюджеттi қалыптастырудағы меншiкке салынатын салықтың экономикалық мазмұны47 бет
Акциздер, қосылған құн салығы27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь