Бухгалтерлік құжаттар туралы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі, жіктемесі ... ..4
2. Құжаттарды бухгалтерлік өңдеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
3. Құжат айналымы және есеп регистрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
4. Түгендеу түсінігі, мақсаты, міндеті және түрлері. Түгендеуді жүгізу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
Әр ғылмның өзінің пайда болу тарихы, маңызы мен міндеті және қоғамда алатын орны болады. Сол ғылымдардың ішінде өзінің даралығымен,ерекшелігімен оқшауланатын Бухгалтерлік есеп саласы болып табылады. Ол бұдан бірнеше жүздеген жылдар бұрын пайда болып, біздің за-манымызға дейін күн сайын дамып келеді.
Негізінен нарықтық экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бух-галтерлік есептің ролі мен мәні ерекше. Бухгалтерлік есептің мақсаты – басқару мен нарықтық экономиканың дамуына, әр түрлі деңгейдегі басқару шешімдерін негіздеуге, әзірлеу мен қабылдауға субъектінің нарықтағы іс-қимылын анықтап, бәсекелес субъектіні анықтауға, сондай-ақ субъектілердің қаржылық және шаруашылық қызметі жайлы сапалы, уақтылы ақпаратты қалыптастыру болып табылады. Ол шаруашылық жүргізуші кез-келген субъект қызметінде алдыңғы орында тұрады. Бухгалтерлік есеп кәсіпорынның активтері мен міндеттемелері, капиталы және өнімдері мен олардың сатылғандығы туралы ақпаратты жинақтап көрсетеді.
Бухгалтерлік есептің теориялық негіздері: бухгалтерлік баланс құрылымы, екі жақты жазу жүйесі, құжаттау және түгендеу,бағалау мен калькуляциялау, сонымен қатар бухгалесеппен есеп беруде қолданылатын нысандар тереңдетіліп сипатталады.
Осы себептен менің курстық жұмысымның тақырыбы-бухгалтерлік есеп теориясы негіздерінің бірі болғандықтан, мен “Құжаттау және түгендеу” деп аталатын тақырыпты таңдадым. Бұл курстық жұмыста бухгалтерлік есепте қолданылатын бухгалтерлік құжаттар мен олардың құжатталу тәртібі және осы құжаттар арқылы қалай түгендеулер жүргізілетіні жайлы қарастырылған.
Бухгалтерлік құжат деп кәсіпорындар мен ұйымдарда орындалған операцияларды дәлелдаейтін және алдағы кезеңде атқарылатын қызметтер мен орындалатын жұмыстарға құқық беретін жазбаша куәлікті айтуға болады. Құжаттау бухгалтерлік есептің негізі болып табылады. Кез-келген кәсіп-орындағы орындалған тапсырманың, орындалған жұмыстың үздіксіз, белгілі бір тәртіппен, арнайы үлгі қағаздарға жазылып, оған тиісті адамдар қолының қойылуы және қажет жағдайда мөр таңбаның басылуы құжаттау деп аталады. Түгендеу-бұл мүліктердің заттай нақты қолда барын құжатта көрсетілген бухгалтерлік есеп деректерімен сәйкестігін тексеру әдісі.
1. Кеулімжаев Қ.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері. Оқулық – Алматы, 2006.
2. С.Б. Баймұханова . Бухгалтерлік есеп. Алматы, 2005.
3. В.Л. Назарова. Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. Алматы. Экономика, 2005.
4. Б. Укашев, З. Ажибаева. Бухгалтерлік есеп теориясы (оқу құралы). Алматы, 1999.
5. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік есеп теориясы. Алматы, 1992.
6. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері (халықаралық стандарт). Алматы, 2006.
7. “Егемен Қазақстан” 2007, 12наурыз. Қазақстан Республикасы заңы. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы.
8. В.К. Радостовец, В.В. Радостовец, О.И. Шмидт. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы, 1998.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
.....................................................2
1. Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі, жіктемесі......4
2. ... ... ... ... және ... ... ... ... ... және түрлері. Түгендеуді жүгізу
тәртібі.....................................................................
....................................................21
Қорытынды...................................................................
...........................................28
Қолданылған ... ... ... ... болу ... ... мен ... және қоғамда
алатын орны болады. Сол ғылымдардың ішінде өзінің даралығымен,ерекшелігімен
оқшауланатын Бухгалтерлік есеп ... ... ... Ол бұдан бірнеше
жүздеген жылдар ... ... ... біздің за-манымызға дейін күн сайын
дамып ... ... ... ... ... жетілдіруде бух-
галтерлік есептің ролі мен мәні ерекше. Бухгалтерлік есептің ... ... мен ... ... ... әр ... деңгейдегі басқару
шешімдерін негіздеуге, әзірлеу мен қабылдауға субъектінің ... ... ... ... субъектіні анықтауға, сондай-ақ субъектілердің
қаржылық және шаруашылық ... ... ... ... ... ... табылады. Ол шаруашылық жүргізуші кез-келген субъект
қызметінде алдыңғы орында тұрады. Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... және ... мен ... ... туралы
ақпаратты жинақтап көрсетеді.
Бухгалтерлік есептің теориялық негіздері: ... ... ... ... жазу жүйесі, құжаттау және түгендеу,бағалау мен калькуляциялау,
сонымен қатар бухгалесеппен есеп беруде қолданылатын нысандар тереңдетіліп
сипатталады.
Осы ... ... ... ... ... есеп
теориясы негіздерінің бірі болғандықтан, мен “Құжаттау және түгендеу” деп
аталатын ... ... Бұл ... ... ... ... ... құжаттар мен олардың құжатталу тәртібі және осы
құжаттар арқылы қалай түгендеулер жүргізілетіні ... ... ... деп ... мен ... орындалған
операцияларды дәлелдаейтін және алдағы кезеңде атқарылатын қызметтер мен
орындалатын жұмыстарға құқық ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің негізі болып табылады. Кез-келген кәсіп-
орындағы орындалған тапсырманың, орындалған жұмыстың ... ... ... ... үлгі ... ... оған ... адамдар қолының
қойылуы және қажет жағдайда мөр таңбаның басылуы ... деп ... ... ... нақты қолда барын құжатта ... есеп ... ... тексеру әдісі.
Бұл курстық жұмыста: бухгалтерлік есеп құжаттары, олардың қызметі және
жіктемесі; құжаттау және оның негізі; ... ... ... түсінігі, мақсаты, түрлері және оны жүргізу тәртібі ... ... ... және олардың атқаратын қызметі, жікте-месі.
Кез-келген кәсіпорынның бухгалтерлік есеп жұмысын жүргізуде орындалып
отыратын барлық операциялардың міндетті ... ... ... жазылып
отыратындығы бухгалтерлік есептің басқа ғылымдардан ерек-шеленеді. Жалпы
бухгалтерлік құжат деп ... мен ... ... ... және ... ... орындалатын жұмыстар мен атқарылатын
қызметтерге құқық беретін жазбаша куәлікті ... ... Осы ... есеп мәліметтерінің қайнар көзі. Кәсіпорынның ... ... ... бухгалтерлік есепке түсіру, немесе есеп
жүргізу жұмысын ... ... ... ... есеп ... ... ... Құжаттар бухгалтерлік есептің
құрамдас әдіс-тәсілдерінің бірі ... ... ... ... ... түрде есеп көрсеткіштеріне тіркелген операциялар ешқандай
шындықты дәлелдей алмайды.
Кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... бар, бекітілген тиісті нысандарда
жасалады.Деректемелер-бұл құжаттарда көрсетілген көрсеткіштер.Оны жасалған
операциялар ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс.Олар міндетті және толық-тырушы болып
екіге бөлінеді. Міндетті деректемелер бухгалтерлік құжаттарды ... ... ... ... ... жатқызуға болады:
-құжаттың аталуы, нысанының коды;
-құжаттың толтырылған уақыты (күні, айы, жылы);
-құжатты толтырған ... ... жеке ... ... ... ... ... өлшемі (натуралдық немесе ақшалай);
-шаруашылық операциясының жүргізілуіне және соған сәйкес құжаттарды
толтыруға жауапты адамдардың аты-жөні;
-жауапты ... ... ... ... ... ... ... және құжаттардың тағайындалуымен анықталады. Әр ... ... ... ... ... ... ... керек:
құжаттың реттік нөмірі, ұйымның банк мекемесіндегі есеп айырысу шотының
нөмірі, шаруашылық ... ... үшін ... ... ... және ... ... мына есеп бөлімдері бойынша топтасады:
1)ауыл шаруашылық өнімі мен шикізат;
2)еңбек және еңбекақы;
3)негізгі құралдар мен материалық емес активтер;
4)материалдар;
5)кем бағалы және тез ... ... ... ... машиналар мен механизмдердің жұмысы;
8)автокөліктегі жұмыс;
9)түгендеу нәтижелері;
10)кассалық операциялар;
11)сауда операциялары.
Құжаттар дер кезінде, яғни операцияның орындалуы барысында ... Егер осы ... ... ... ... ... ... операция аяқталған сәтте толтырылады. Егер осы құжат уақытында
толтырылмаса, онда кәсіпорын меншігінің сақталуын ... ... ... ... ... есепшотына кешіктіріліп жазылуына әкеледі.Осы
себептен ұйымның бухгалтерлік қорытынды есебін жасау уақыты кешіктірілуі
мүмкін.
Құжаттардыұң мазмұны мен ... дәл және ... ... ... ... белгілері бойынша жіктейді: арналымы бойынша, жасау тәсілі бойынша,
мазмұны бойынша, жасау орны, сандық позициясы, толтырылу тәсілі бойынша.
Құжаттар ... ... мына ... ... орнататын - жарлықтың мазмұны, шаруашылық операциясын жасауға
берілген бұйрық ... ... ... ол ... ... ... сол себептен операцияның ол кезеңі бухгалтерлік есепте көрініс
таппайды.
Көптеген құжаттар жарлық ретінде, ... ... ... ... ... ... - ... шаруашылық операцияларының фактісін растайды, яғни
жасалған операция ретінде рәсімделеді. Құжаттардың бұндай типі ша-руашылық
операциялары ретінде бухгалтерлік есепте көрсетуге ... ... ... ... - ... орнататын және ақтаушы құжаттардың не-
гізінде жасалатын құжаттар, бірақ олрдыңдер бестік мағынасы болмайды;
-қиыстырылған - жоғарыды келтірілген құжаттардың бірнеше тән ... ... ... құжаттауларды қарастырылған құжаттау деп ... ... ... ... бойынша мына топтарға бөлінеді:
-бір жолғы - жасалған бір немесе ... ... ... ... ... - біртектес шаруашылық операциялары жасап біткеннен кейін,
олрды рәсімдеу үшін пайдаланады. ... бір ... ... ... ... және ... санын қысқартады. Ол есепте тек
соңғы операциясы жасалғанда ғана ... ... және ... ... осы
жерде қосылып жинақталады.
Құжаттар мазмұндық көлемі бойынша мына топтарға бөлінеді:
-алғашқы - шаруашылық операциялары жасалған кезде ... ... - ... ... ... ... олар ... алғашқы
құжаттарды біріктіріп және есепке алынған операциялардан қосымша ... ... сол ... ... ... орны ... мына топтарға бөлінеді:
-ішкі - кәсіпорынның өзі жасайды;
-сыртқы - басқа кәсіпорындардан, ұйымдардан, жеке ... ... ... ... бөлінеді:
-типтік - халық шаруашылығының барлық салаларында, өзгеріссіз және
қосымшасыз пайдаланады;
-арнайы - халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... жағдайында пайдаланады.
Құжаттардағы жазулар, цифрлар барынша анық, әр ... ... ... ... ... оған қол қоятын адамдар жауап береді.
Кәсіпорын басшысы ... қол ... құқы бар ... ... ... ... жазылған сәттен бастап, архивке тапсырылған
сәтке дейін белгілі бір есепке өңдеу кезеңдерінен өтеді. Құжаттардың бұндай
қозғалысы ... ... деп ... ... ... мақса-ты
құжаттардың қозғалысын дұрыс ұйымдастыру болып табылады, яғни ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру келесі талаптарға сай болуы тиіс: әрбір құжат түрі
басы артық операциялар мен ... ең ... ... ... жөн; ... ... және ... бір инстанциядан екінші-сіне
өткен кезде, олардың нақты орындаушылары көрсетіледі; ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік құжат дегеніміз – кәсіпорындағы ... ... ... ... шаруашылық операцияларының мазмұнын
анықтайтын немесе кезекті шаруашылық операциясының орындалуына ... ... ... түрінде түсірілген анықтама болып ... ... ... құжат тек қана есеп-қисап жұ-мысына
негіз ... қана ... сол ... ... кәсіпорында үкім, бұйрықтар
орындалады, орындалған шаруашылық операцияның дұрыстығы, заңдылығы, уақтылы
орындалуы ... ... ... ... ... ... құжаттың ресімделуі мен мазмұнына қатаң талаптар қойылады.
Құжаттар ресімделетін шаруашылық операцияларына ... ... ... ... ... ... ... мынадай талаптарға
жауап беруі тиісті: дәл болуы, яғни ... ... ... және ... ... нақты жүргізілген шаруашылық операцияларына сәйкес
келуі; қарапайым және айқын есеп аппаратының қыз-меткерлеріне ғана ... ... ... ... ... кәсіпкерлерге, менеджерлерге және т.б) түсінікті болуы
керек. Мерзімінде ресімделген және есеп ... ... ... ... болуы қажет. Есеп құжаттарында көрініс тапқан
бухгалтерлік ақпарат сапалы және тиімді болуға, яғни ... пен ... ... ... ... ... ... есеп пен қаржылық есептілік
туралы заңы.
10-бап. Бухгалтерлік құжаттарға қол қою құқығы:
1.Басшылық немесе дара кәсіпкер ... ... қол қою ... ... ... Бұл ... адамның атқаратын лауазымына, ақша
сомасының мөлшеріне операцияның қолданыс аясына және мәнініе қарай қол қою
құқығының ... ... ... ... ... дара ... немесе ұйымдар
Қазаұстан Республикасының ... ... ... ... және ... қол ... ... қатысты тиісті сақтық және
баіылау шараларын ... ... ... ... ... ... мен ... бастапқы құжаттарды, қағаз ... ... ... есеп ... ... есеп ... есепке алу деректерін ... ... ... ... заңнамасында белгіленген кезең
ішінде сақтауға тиісті.
12-бап. Бухгалтерлік ақпарат құпиясы:
1. Бастапқы құжаттар мен ... есеп ... ... ... ... ақпарат болып табылады, оларға қол жеткізуге
басшылықтың ... дара ... ... бар ... ... ... ... сәйкес мемлекеттік органдардың
лауазымды адамдарына ғана рұқсат етіледі.
2. Аталған құжаттарға қол ... ... ... ... ... ... ... жария етпеуге міндетті және оны жеке ... ... ... жоқ. ... ... ... ақпаратқа қол
жеткізе алатын адамдар оны жария еткені үшін Қазақстан ... ... ... ... ... ... өңдеу.
Барлық құжаттар жасалынып орындалғаннан соң ... ... ... ... құжаттар негі-зінде
счеттарға жазу жұмысы орындалады. ... ... ... ... Яғни ... ... ... бұларға белгі кодтары беріледі,
кесімді бағалар бойынша ... және ... ... кәсіпорын бухгалтериясына құбылданған кезде мәніне, үлгі
формасына және ... ... ... ... ... тексеруде құжаттардың шаруашылық операцияларына сай
сәйкестістігі, ... ... ... мен тиімділігі тексеріледі.
Үлгі формасына қарай тексеруде құжаттарға тән, құжаттарға жазылған барлық
реквизиттердің толық және ... ... ... ... ... ... жазу текстерінің және жазылған сандардың анықтығы ... ... ... дер ... ... ... тексеріледі. Арифметикалық тексеруде осы операциялардың
сандық көрінісі, ... ... ... ... ... ... ... жолдардың орындалуы бақыла-нады. Осындай
тексерулердің нәтижелерінде құжаттар бойынша ... ... онда ... орындаушы, міндетті адамдарға қайта жасау үшін қайтарылады.
Құжаттарға кодтар белгілеу – ... ... ... ... ... Кодтар белгілеу құжаттардағы үлгі форманың ішінде сипатталады.
Құжаттарды кесімді бағалау – орындалған ... ... ... ... ... құжаттар кәсіпорын бухгалтериясына тек
қана натуралды өлшеммен түсетіндіктен бұларды ақшалай өлшемге ... ... ... – есеп жазуларын азайту мақсатымен арнайы
мерзімдер аралығындағы жасалған ... ... ... ... Осы кезеңдегі шаруашылық операцияларының және есептің
ерекшеліктеріне қарай, ... ... ... ... ... көрсеткіштерді жеке-жеке есеп счеттарына түсіре беру орынсыз.
Сондықтан есеп ... ... ... ... ... ... ... жинақтаушы ведомостыларда жинақталады. Орындалған,
жасалынған ... ... ... сай ... есеп
регистрларына жинақталған көрсеткіштер жазылады. Құжаттарды өңдеу жұмыстары
шаруашылық операцияларының ... ... ... ... ... бірнеше рет қолданылып кетпеуі үшін ... ... ... ... ... ... арнайы белгілер қою қажет.
Негізінен бұндай белгі кассаның кіріс және шығыс ... ... ... ... ... ... қою арнайы штемпель немесе қол
қою арқылы орындалады.(«Алынды» немесе «Төленді»).
3. Құжат айналымы және есеп регистрлері.
Құжаттардың пайда ... ... ... ... есеп ... ... ... тапсыруды құжат айналымы дейміз.
Құжат айналысын сапалы және жауапты жасау ұйымдар қызметі мен ... ... ... ... ... ... негіз болатын
ақпараттарды дер кезінде толығымен алуды қамтамасыз етеді. Құжат айналысы
процесінің графигін ұйымның бас ... ... осы ... ... ... айналысының графигі ұйымның тиімді құжат айналысын
көрсететін әр жекелеген бастапқы құжаттарды жасаушы бөлімшелер мен ... ... ... ... ... ... ... Құжатайналысының графигі сызба ... ... ... ... мен ... ... алынатын құжаттарды өңдеу, тексеру және
құжаттар айналысының өзара ... ... ... үшін ... ... ... ... бастапқы құжаттарды орындаушыларға тапсырылады.
Құжат айналысы графигінің ... оның дер ... ... ... және ... ... ... бухгалтерияға тапсырылуына
бастапқы құжат жасаушы адамдар жауапты ... ... ... ... кәсіпорынның бас бухгалтері қадағалап отырады.
Ұйымның құжатайналысы графигі
|Рет |Тапсырыла-тын |Дана |Жасал|Жасаушы-ның |Тапсыр|Тапсырушы |Қабылдап ... ... түрі ... |ған ... |ған |жауап-ты |алушы-ның |
| |немесе | ... ... ... |
| |құжаттардың | |і | |і ... | |
| ... | | | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... ... жасалынбауының салдарынын және мұны дұрыс
ұйымдастырып, тәжірибе кеңінен ... ... есеп ... жеке ... ... ... өз пайдасына шешіп кетуі мүмкін. Ұйым
басшысы құжат мұрағат қорының жақсы сақталуына тікелей ... ... 5 ... кем емес ... ұйымдар мұрағатында сақталуы, ал еңбек ақы
есебінің бетесебі құжатты 75 жыл ... ... ... ... ... мұрағаттан алынуы арнайы құзырдағы органдардың
міндетті түрде жазбаша ... ... ... ғана ... Құжат
жасауға байланысты адамдар ақпараттардың ұрланып немесе сатылып кетпеуін
қамтамасыз етуге міндетті. Ұйым ... мен ... ... ... осы ... ... құпиясын сақтау жөнінде
бухгалтерлерден жазбаша түрде міндеттеме талап етіліп, құпия ... ... ... ... іске ... ... ... Ұйымдарда
жасалатын құжаттардың коммерциялық құпиясын сақтау үшін компьютерлік арнайы
бағдарлама құрылады. Мұндай бағдарлама ұйым ... ... ... ... ... ... ... ету шараларына
ақпараттар ағынын тексеру мен ... ... ... ... уәкілдік етуші топтарға бөлу керек ұйым басшысы мен бас ... ... ... мен уәкілдік етушілердің қызметін тексеріп,
қажет болған ... ... ... ... ... келешегі көпшілік жағдайда ... ... ... ... мынадай төмендегі құпиялар
сақталынуы ... ... ... мен ... ... тізімі;
- екіжақты жасалған немесе жасалынатын келісім-шарттар жөніндегі
мәліметтер;
- ... мен ... сату ... ... маркетингтік қызмет жөніндегі іс-шаралар;
- бәсекелестік пен өтімділік және өтеушілікті талдау;
- еңбеккерлердің еңбек ақысын төлеу;
- басқсрушылық есеп өрісіндегі ... ... ... ... ... тек шаруашылық
операцияларының натуралды өлшеуіштерінен ғана ... ... ... және ... ... ... ... қателерді түзету дегеніміз – арифметикалық және ... ... ... ... анықталған қателер бухгалтерлік
есептің талаптарына сәйкес түзету деген сөз. Құжаттардағы ... оны ... ... ... кері ... есеп ... ... жөндеудің бірнеше әдісі бар:
Корректуралық тәсіл – текстегі немесе сомадағы ... ... ... ... ... ... ... жазып қоюдан тұрады және оған осы
құжатқа қол қойған адам қол ... ... ... ... айтылады. Бірақ
бұл тәсіл банк пен касса құжаттарында пайдаланылмайды.
Қызыл сторно ...... ... жіберілген қате-лерді
түзету үшін пайдаланылады. Бұл әдісте жіберілген қатені ... ... ... ... жіберілген қате жазбасы жойылады., қызылмен
түскен жазулар шегеріледі. ... ... ... ... ... ... ол ... сиямен жазылады.
Қосымша жазу әдісі ( проводка ) - ... ... ... ... қате сомасы болған жағдайда пайдаланады. Шоттар
кореспонденциясын ... ... жазу ... ... ... ... келіп түскен құжаттар тексеруден және корректировкадан
өткеннен кейін, әдеттегідей, талдау және ... ... ... өзара
үйлесімділігін сақтап, содан соң есептік регистрлерде топтастырылады.
Есеп регистрлары деп – ұйымдардың активтері, ... ... ... ... ... ... сәйкес құрылған
арнайы үлгідегі ақпараттар тасушы құжаттарды ... Есеп ... түрі мен ... ... әр ... ... есеп кітаптары, журналдар, карточкалар, бос қағаздар, машинограммалар,
магниттік таспалар, магниттік таспалар, ... ... т.б ) ... регистрлары жазушы (хронологиялық) және жүйелеп жазушы (систематика)
кітаптарға ... ... ... кітаптар негізі ... ... ... ... Есеп ... кітабының сол жағы
дебиттік, ал оң жағы кредиттік жазулар жазуға арналған.
Есеп регистрларының материалдық ... ... мен үлгі ... ... жетілдірілуі өндірістік процестің ұлғаюына, шаруашылық тетігінің
күрделенуіне, ... және ... ... ... фактілері санының
көбеюіне, жинақталатын және өңделетін ақпараттар көлемінің артуына, ... ... ... олардың мамандануына, қолданылатын
есептеу техникасының көптеп пайда бола ... ... ... ... ... есеп ... жазу – есеп ... кезеңі болып табылады.
- бос қағаздар - синтетикалық - жалғастырушы
- ... - ... - ... ... - ... - қиыстырушы
Сыртқы үлгісіне қарай есеп регистрлары бос парақ қағаздарға, карточка-
ларға, кітаптарға бөлінеді. Бос парақ ... ... ... ... ... дайындалған жеке парақ қағаздар жатады. ... ... ... ( ... ... және ... қандай
кезеңге арналғандығы (айға, тоқсанға) көрсетіледі.
Карточкалар қалыңдау қағазда, кішілеу үлгіде ... бос ... ... ... ... ... тауарлы – материалды құн-
дылықтардың, негізгі құралдардың, әр түрлі есептеулер ... ... ... ... ... еседін жүргізуге арналған.
Карточкалардың міндетті ... ... ... ... ... ... мен кодтары, өлшем бірлігі, сандық өлшемі
жатқызылады.Карточкалар ... ... ... ... ... ... Карточкалардың әр түрлі үлгісі болады:
- контокорренттік карточкалар ақшалай өлшеммен ақшарал мен берешетер
және ... ... ... есеп ... есебін жүргізуге арналған;
- сандық-сомалық карточкалар тауарлы-материялды құндылықтардың ... үшін ... ... ... мен ... сақтау үшін картотекалар
пайдаланылады. Карточкалар картотекаларға өздеріне қойылған кодттар немесе
цифрлар ... ... есеп ... ... ... ... болып тігілетін есеп
регистрі, оның соңғы бетіне кітаптың неше бет ... ... ... ... міндетті реквизиттеріне: ұйымның атауы, уақыт кезеңі,
шаруашылық фактілері, мазмұны қысқаша жазылатын бағаналар. ... ... ... ... ... кеңіне қолданыла-тындығына
қарай бухгалтерлік есеп кітаптарын қолдану шектеліп келеді. Яғни, қазіргі
кезде бұл ... тек бір ңана ... ... ... ... ... жағынан үлкендігі бухгалтерлік есеп
кітаптарына тән кемшіліктер болып табылады.
Есеп регистрлері мазаұнына қарай синтетикалық жинақтаушы, аналити-калық
жіктеуші және кешенді болып ... ... ... ... синтетикалық счеттар өрісіндегі
операцияларды жазуға арналған. Мысалға, шахматтық үлгі түріндегі ... ... ... ... Осы ... ... шартты цифрларды
шахматтық үлгідегі есеп кестесіне салу нәтижесінде біздер есеп айырысу
шотынан кассаға ... ... ... түскен ақша-
ның банктегі есеп айырысу шотына салынғандығын, есеп айырысу шотынан
қоюшыларға ақшаның ... және ... ... ... ... ... көрсетеді.
Шахматтық үлгідегі есеп кестесі.
|Кредит |Касса |Есеп ... мен ... мен ... | ... |айырысу ... ... | ... | ... | | | ... |х |60000 | | | ... ... |35000 |х | | | ... | | | | | ... мен | |20000 |х | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... ... ... ал кредиттелетін
счеттар тігінен сызылған бағаналарға жазылады. Шаруашылық ... ... жіне ... ... ... жазылып отырады,
яғни бір сома бір рет ... екі ... ... үлгідегі
кестені тігінен қарағанда жекелеген кредиттік счеттар бойнша ... ... ... болады.Ал егер осы кестенің үлгісін айналдырып
қарасақ, онда ... ... ... болады. Сол үшін жорнал -
ордерлерде дебеттік счеттарға бөлініп таратылатын ... ... ... кредиті бойынша корреспонденцияланып жазылады.
Аналитикалық есеп объектілері ерекшкліктеріне қарай аналитикалық есеп
жүргізуге арналған есеп ... ... және ... әр түлі болады.
Аналитикалық есеп жүргізу үшін есеп регистрларының үш түрі қолданылады:
1) Синтетикалық есеп регистрлары және бөлек жүргізілетін регитрлар;
2) ... ... ... ... ... ... және ... ай ішіндегі ... ... ... ... ... ... және аналитикалық счеттар нысанынан ... есеп ... мен ... есеп ... ... жүргізу техникалық жағынан біршама қосымша жұмыстар атқаруды қажет
етеді. Ондай жұмыстарға аналитикалық ... ... ... ... ... ... ... синтетикалық счеттар жинағымен
салыстырып, тексеріп ... ... ... ... ... Осындай кезде есеп
тәжірибесінде кешенді түрде қиыстырылған регистрлар пайдаланылады. Кешенді
регистрларды ... ... ... аналитикалық және синтетикалық
счеттар бойынша жинақ ... ... ... синтетикалық счеттарға
жазылатын мәліметтер дайындауға болады.
Есеп айырысудың аналитикалық есебінің ведомосты үлгісі.
|Аналитикалық |Бастап|Счеттар кредитінен ... ... ... ... объектілері|қы |дебеттік айналым |кредиттік айналым ... |
| ... | | |
| | ... ... ... ... | |
| | ... | | | | |
| | ... | | | | ... ... |45000 |20000 | | | |25000 ... ...... жинақтаушы ведомост деп те атайды.
Есеп мәліметтерін жазу үрдісінің түрлеріне ... ... ... ... ... ... және ... болып бөлінеді.
Жалғастырып жазушы регистрлар ұйым бухгалтериясына түскен құжаттар мен
орын алған шаруашылық ... ... ... жалғастырып жазуға
арналған. Оларды қолдану негізінде бухгалтерияға түскен ... мен ... ... ... ... ... шаруашылық фактілерінің
мазмұны есеп объектілеріне қарай топтастырылады ( кассалық кітап, ... ... ... жалғастырушы және жүйелеуші регистрлар
нысанынан құрылған жазулар ... ... ... ... ... жалғастырылып жазылатын жорнал-ордерлерде жатады.
Есеп регистрларын жүргізуге құжаттылық, дер кезділік, дәлдік, толық-
тылық және ... ... ... Осы ... ... есеп ... регистрлар жүргізу үшін әр түрлі
сабақтастық тұрғыдағы ережелер қолданылады:
1) Есеп ... ... ... ... ... ... белгі қойылған құжаттар негізінде жазылады;
2) Құжаттармен рәсімделген әр шаруашылық операцияларының мазмұны тиісті
регистрларға міндетті түрде ... ... Есеп ... ... ... ... тәртіппен жазылуы
керек:
- әрі қарай сипаттауға жатпайтын көптеген ... ... ... ... ... ... ... операцияларының мазмұнын көптеп сипаттайтын құжаттар
жорнал-ордерлерге жазылғанға дейін алдын-ала ... ... ... соң тиісті жорнал-ордерге түсіріледі. ... ... ... ... ... ... жинақтар ордерлерге
ауыстырылып жазылады.
4) Тиісті жазулар жазу процесі ... соң ... ... ... үшін ... ... ... белгі қойылып, есеп
регистрінің нөмірі жазылады;
5) Есеп регистрына жазылатын жазулар міндетті ... дер ... ... ... керек;
6) Бухгалтерлік есеп тәжірибесінде біртектес біріктірілген құжаттар
негізінде біртекті ... ... ... ... тиісті
регистрларға
жинақтап жазу әдісі қолданылады.
7) Есеп регистрларына жазылатын жазулар мазмұны есеп регистрларының
түріне, оның ... және ... ... ... ... ... міндетті түрдегі элементтер есеп регистрларына жазылуға тиісті:
- мәліметтердің есеп ... ... ... ... ... мен олардың рәсімделген ай-күні;
- жазудың мазмңндық негізі: қысқаша мазмұны, құжаттың атлуы т.с.с;
- счеттар нөмірі және аналитикалық счеттардың шифры;
- ... және ... ... есеп ... ... ... ... құжаттардан қалыптасып,
әрбір жекелеген құжат тиісті есеп регистрларын жүргізуге негіз бола алады.
Құжаттардағы барлық мәліметтерді әр есеп ... ... ... ... ... ... ... есеп регистрлары бойынша ай ішіндегі айналым
жинақтары шығарылып, соңғы қалдық счеттар негізінде ... ... ... анықтау үшін синтетикалық және
аналитикалық счеттардағы сандарды өзар салыстырып, ... ... және ... ... ... арасында тепе-теңдік
сақталатындығын қадағалау керек. Барлық есеп жазулары тексеріліп, жорнал-
ордерлер мен ведомостар ... ... ... ... соң ... ... қорытынды жинағы ведомостардан «Бас ... Осы бас ... ... ... карточкалардағы
көрсеткіштерді өзара салыстырып тексеруден өткеннен ... ... ...... қорытынды есеп жасаутабылады.
4. Түгендеу түсінігі, мақсаты, міндеті мен түрлері және оны жүргізу
тәртібі.
Бухгалтерлік есеп жүйесінде барлық ... ... ... ... ) ... ... іске асырушы және түгендеуден
өткендерді жазып отыруға арналған құжат ... ... ... ... нәтижесінде орын алған шаруашылық фактілері
көрсеткіштерін ... хәне ... ... ... бар ... ... түгендеп отыруға, натуралды қалдықтар шығарып,
нақтылы фактілер дәрежесін анықтауға болады. Яғни ұйым ... ... ... ... барын салыстырып, тексеру тәсілін –
түгендеу деп атаймыз. Түгендеу ... ... ... ... бен құжаттық маңыз ... ... есеп ... ... ... ... осы объектілердің құрылымдық жағдайын
білген жөн ... ... нснп ... ... ... ... Түгендеу барысында мүлік пен мідеттемелердің бар-жоғы, жағдайы
мен бағасы тексеріліп, құжатпен расталады.
Түгендеудің негізгі ... ... мен ... ... ... ... анықтау;
- бухгалтерлік есеп мәліметтері мен сақтаудағы және ... мен ... ... ... ... ... іске қосылмаған және пайдаланылмай тұрған мүліктердің саны мен
сомасын анықтау;
- ... мен ... ... ... ... ... ... мүліктерді бағалаудың дұрыстығы мен дәлдігін
тексеру;
Ұйымдарда жасалынып, қабылданған есеп саясатына қарай ұйымдардың ... ... ... ... ... уақытын анықап
отырады. Алайда түгендеу жұмысы міндетті түрде ... ... ұйым ... жалға беруге, сақтауға, сондай-ақ мемлекеттік муни-
ципалды меншікті акционерлік қоғамға айналдырып қайта құрып және бағалауда;
- бухгалтерлік ... есеп ... ... ... жауапты адамдардың ауысуы кезінде ( іс қағаздарын қабылдау
мен беруді рәсімдеген күні );
- ... ... ... ... ... ... мүліктердің жарамсызға айналып бүлінуі кезінде;
- төтенше, өрт т.с.с жағдайлар ... кем ... ... ... ... ... ... мен құндылықтарды қайта бағалау кезінде;
- ұйымдар банкротқа ұшырап, қайта құрылған және жойылған жағдайда.
Түгендеу ... ... мен ... және ... ... ... түгендеу жұмыстарын орындау мен сақтауды ұйымдар басшысы
қамтамасыз етеді. Ұйымдардың бас бухгалтерлері ... ... ... ... ... ... отырады. Негізінен
түгендеудің мынандай түрлері болады:
1. Толық. Бұл түгендеу ... ... ... субъектілерге
қатысты.Түгендеуді мынадай мерзімдерде жүргізеді:
- негізгі құралдарға – бұл ... ... бір рет ... және ... ерте ... ... үйлерді және негізгі құралдардың тағыда басқа жылжы-
майтын объектілерін – 2-3 жылда бір рет;
- күрделі қаржы – жылына бір рет және ... ерте ... ... ...... кездерінде;
- күрделі жөндеудің, алдағы кезеңдердің шығындарын – тоқсанында және
бір реттен кем емес;
- мұнай ...... бір ... кем емес;
- банкпен есеп айырысуларды – жеке шоттары бойынша көшірме алу шарасына
байланысты;
- қаржылық органдармен есептесулерді – тоқсан сайын;
- ... ... пен ... есептегі құжаттарды айына бір реттен кем
емес;
- баланстіқ есептер - әр айдың бірінші күнінде;
- ... ... және ... есеп ...... ... ... басқа баптарын – келесі жылдың 1-қаңтарында;
2. Жекелеген. Қаражаттардың бір түрін ғана ... жыл ... ... ... жүйелі түрде жүргізіледі.
3. Жоспарлы. Бүл түгендеу жоспар бойынша белгіленген мерзімде
жүргізіледі.
4. ... ... ... ... ... ... органдарының талабы бойынша.
5. Жоспардан тыс – стихиялық апаттарданкейін, сондай-ақ қаражатты ай
сайын түгендеу.
Түгендеудің ... ...... ... ... ұйымдар балансында есепте
тұрған дарлық мүліктер, сондай-ақ ... ... және ... оның ішінде жауапты адамдардың жауапкершілігіндегі сақтауда
тұрған, ... ... ... мен ... ... ... ... кезде өндірістік немесе басқа себептермен
тоқтатылмай үздіксіз ... ... ... ... ... жабылып, құндылықтарды қабылдау мен босату жұмыстары
мүмкіндігінше ... ... ... ... ... дайындық кезеңіндегі қабылданған
шараларға байланысты болып келеді. Ірі корпорациялар мен компанияларда
түгендеу процесін ... үшін ... ... ... комиссия құрылады.
Осындай комиссияның құрамына ұйымның бірінші басшы немесе оның орынбасары,
бас бухгалтер, заңгер және жекелеген бөлімшелердің ... ... ... ... ... ... іс-шараларды ұйымдастыру,
тексеру мен әдістемелік бағытты анықтау және басқа да ұйымдық жұмыстарды
орындау тапсырылады.
Қандай да ... ... ... ... үш дана ... ... арқылы ресімделеді. Қаттау тізімі ... ... ... ... ... жазу ... ... анық, өшірілмей, кқшірілмей
жасалынуы қажет.
Жіберілген қателер қаттау тізімінің барлық ... ... ... ... ... ... барлық комиссия мүшелерімен
материалды жауапты адамдар өз қолдарын ... ... ... ... ... күні ... оның материалдары ұйым басшысы ... ... ... ең ... нәтижесі бухгалтерлік акті
немесе ... ... ... ... ресімделеді. Жасалған
бухгалтерлік актіге әрбір құндылықтардың жекелеген түрлері бойынша ... ... ... бағамен жазылып, табиғат әсерінен кем шыққан көлемі
көрсетіліп, сонымен ... кем ... ... ... ... жөнінде қорытынды
жасалады. Осы кем немесе артық шыққан жағдайларға материалды-жауапты ... ... ... беруі керек. Бухгалтерлік есеп әдісіне ... ... мен ... есеп ... ... қарай
құндылықтардың бухгалтерлік есептегі және ... ... бары ... ... үшін төмендегідей тәртіп қолданылады:
- Артық шыққан құндылықтар түгендеуде ... ... ... ... ... ... ... қаржылық нәтижесі сомасына
қосылады. Содан кейін артық нмесе кем ... ... ... адамнан талап етіледі;
- Табиғат әсерінен кем шыққан құндылықтар, ... ... ... ... ... ... ұйым ... бұйрығымен айналым
шығындары құрамына жазылады;
- Табиғат әсерінен артық және бүлінген дәрежеден жоғары дәрежеде кем
шыққан құндылықтар ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есеп пен есеп беру
туралы Ережеге және негізгі құралдарды, ... ... ... мен есеп ... ... ... ... ережелерге
сәйкес жүргізеді.
Негізгі құралдарды түгендеу олардың сақталуын бақылау мен нақты ... ... ... №6 ... ... есебі» бухгалтерлік
стандартына сәйкес жүргізіледі.Түгендеу басталмай тұрып техникалық
құжаттардың ... ... ...... жоқ ... ... алу немесе
ресімдеу қажет. Құрылған комиссия міндетті түрде объектіге ... ... ... ... ... олардың толық ... ... ... ... және ... ... ... көрсеткіштерін жазады. Есепке алынған объектілер табылғанда,
сонымен қатар бухгалтерлік есеп регистрін оларды сипттайтын ... ... ... ... ... ... ... тізімдемесіне және мүлік
карточкаларына жетіспейтін, сондай-ақ сол ... ... ... техникалық көрсеткіштерді енгізуге тиісті. Егерде ... ... ... құрылыс пен орнатылғандарды жекелеп ... ... ... ... ... ... объектінің
баланстық құнын арттыруды немесе түсірудің сомасын анықтауды қажет және
регистрде юолған өзгерістер жөнінде ... ... ... ... ... жүргізуші субъектіден сырт жерде тұрған
негізгі құралдар істен шыққанша түгенделеді ... ... ... ... кемелері, күрделі жөндеуге жіберілген автомашиналар және т.б.)
Пайдалануға ... және ... ... ... ... ... ендірілмейді. Түгендеу нәтижелерін анықтау үшін
бухгалтерияда есеп ... ... ... ... де ... ... құралдарды түгендеу нәтижелерін салыстыру тізімдемесі»
жасалады. Түгендеу комиссиясы негізгі құралдардың кем ... ... ... ... ... ... адамдардан айырмашылық себептері
жазбаша түсініктер жинайды.
Түгендеу комиссиясының хаттамасын субъект басшысы түгендеу аяқталғаннан
кейін 10 күннен кем емес ... ... Оның ... ... ... есебінде көрсетілуі тиіс.
Түгендеу – меншіктің сақталуын, материалдық құндылықтардың сапалы
күйін, олардың бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... ... Оны меншік нысанына, қызмет түріне және
жұмыс ... ... ... шаруашылық субъектілері
жүргізеді.Түгендеудің негізгі ... ... ... ... барын натуралды және құндық өлшемдермен ... ... ... құндылықтардың сақталуын; олардың
сақталуының, салмақ және ... ... ... ... ... ... ... жүргізудің тәртібі
тексеріледі.Негізінен түгендеу тексерудің көлеміне ... ... ... ... қарай – аяқасты және уақтылы болып бөлінеді.
Түгендеу жүргізу барысында бухгалтерияда «қойиалар, учаскелер бойынша
тауарлы-материалдық құндылықтардың инвентарлық тізімі» жасалады.Түгенді ... ... ... ... адам арқылы жүргізеді.
Материалдардың бар-жоғы міндетті түрде салмақ өлшеу және ... ... ... құндылықтардың артықшылығы мен кемшілігінің
құнын бағалаумен қатар есептік тіркелімдер келтіріледі. Тауарлы-материалдық
құндылықтарды сақтау кезінде ... ... ... ... ... жазбаша түсініктемесі беріледі. Бұл берілген түсініктемелер
түгендеу нәтижелері бойынша шешім қабылдаған кезде мұқият тексеріледі.
Кассадағы ақшалай қаражатты бар-жоғын анықтау және ... ... ... шығу ... түгенделеді. Ақшалай қаражаттардың ... ... ... ... ... кассалық операцияларды
жүргізудің шаруашылық жүргізуші субъектінің басшысы бекіткен ережелерге
сәйкес өткізіледі. Қатаң ... ... мен ... кассаларын
түгендеу, кассир мен бас бухгалтердің қатысуымен, кассада сақталатын басқа
да құндылықтарды тексеріп және қолма-қол ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі.Түгендеу басталғанаға дейін оларға мөр басылып отырады (бірнеше
касса болған кезде). Кассир ... ... ... есеп жасап, ақшалай
қаржаттың қалдығын кассалық кітап ... ... ... барлық
кірістік және кассада кіріске алынбаған және есептен шықпаған сома жоқ ... ... Ақша ... ... ... ... ... түгендеу
актісі жасалады.Алынған түгендеу ... ... ... кассалық кітап бойынша салыстырылады.Актіде ... мен ... ... ... бұдан былайғы шешім туралы
субъект басшысының қарары (резолюция жазылады).
Түгендеуді өткізген кезде келесілерді тексеру керек: ... ... ... ... ... ... ... сейф
кілтінің көшірмелері сақталатын талаптарға сәйкестігі.
Қорытынды.
Қорытындылай келе, бухгалтерлік құжат және осы құжат ... ... ... ... ... кең ... және заңға сәйкес анықтамалар
қарастырылған.
Яғни, бухгалтерлік есептің халықаралық стандартына сәйкес ...... ... бар ... фактілерінің мазмұнын арнайы үлгідегі
қағаздарға ресімдеп жазу мен куәландыруды айтамыз. Бұл дегеніміз, қай ... кез - ... ... ... ұйым ... операцияларын осы
құжаттарсыз орындауы мүмкін емес. Себебі бухгалтерлік ... кез – ... ... ... мен атқарылған қызметті заңды құқықпен
дәлелдеп, куәландыра алады. Сондықтан да ... ... жоқ ... ... ... ... қағиданы ұстанғаны жөн. Яғни, орындалған операциялар
құжатталмаған болса, онда ол операциялар жөнсіз және тексеру ... ... ... Сол себептен құжаттау бухгалтерлік есептің негізгі
әдістерінің бірі.
Түгендеуге келетін болсақ, кез – ... ... ... ұйым
бухгалтерләк есеп пен есеп берудің ... ... ... ету үшін ... пен ... ... жүргізеді.
Түгендеуді тұрақты жұмыс жасайтын арнайы түгендеу комиссиясы жүргізеді.
Жалпы түгендеу – ол ... ... ... ... ... деректерге сәйкес келуі.
Түгендеу Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп беру ... ... ... ... ... ... ... Қ.К., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп теориясы және
негіздері. Оқулық – Алматы, ... С.Б. ... . ... ... ... ... В.Л. ... Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп.
Алматы. Экономика, 2005.
4. Б. Укашев, З. Ажибаева. Бухгалтерлік есеп теориясы (оқу құралы). ... Ә. ... ... есеп ... ... 1992.
6. Ә. Әбдіманапов. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері (халықаралық
стандарт). Алматы, 2006.
7. “Егемен ... 2007, ... ... ... ... есеп пен ... ... туралы.
8. В.К. Радостовец, В.В. Радостовец, О.И. Шмидт. Кәсіпорындағы бухгалтерлік
есеп. Алматы, 1998.
-----------------------
Есеп ... ... ... қарай
Есеп жазулары түрлеріне қарай
Түгендеу
Дайындық кезеңі
Нақтылы қолда барды тексеру
Түгендеу ... ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастапқы құжаттар. құжаттарды бухгалтерлік өңдеу23 бет
Бухгалтерлік құжаттар8 бет
Бухгалтерлік құжаттар және олардың атқаратын қызметі8 бет
Бухгалтерлік құжаттар және олардың жіктелуі7 бет
Бухгалтерлік құжаттарды ұйымдастыру жолдары61 бет
Camel жүйесі11 бет
Аудит кезіндегі есеп беру3 бет
Банклік іскер28 бет
Бастапқы құжаттарды ұйымдастыру19 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь