Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Батик техникасының даму тарихы ... ... ... ... ... 7
1.1. Батиктің орындалу әдістері және
қажетті материалдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
І.2. Батик.шығармашылық өнердің соңғы
жетістерінің бір түрі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16.

2 Бейнелеу өнерінің 5.6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі ... ...19
2.1 Сәнділік қолданбалы өнер үйірмесін
оқыту барысындағы эстетикалық тәрбиенің мәні ... ...19
2.2 Сәндік қолданбалы өнер үйірмесінің
ұйымдастырылуы және құрылымы ... ... ... ... ... ... ..23
2.3. Үйірме сабағының өтілу жоспары.
"Өрнектер. Салфеткаға жазу." тақырыбындағы
сабаққа талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26
2.4. Батик техникасын үйрету үйірмесінің
жылдық жоспары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

3 «Бақыт құсы» . атты батикті жұмыстың
жасалу барысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
З.І. Батик . сәндік.қолданбалы өнердің
негізгі бір бөлігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 34
3.2. «Бақыт құсы» батиктің композициясының көрінісі ... 35

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..40

Иллюстрация ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42
Кіріспе.

Келешектің қандай болмағы бүгінгі жас ұрпақтың азаматтық сапасына өте байланысты. Егер олар ірі, кесек мінезді, білімді де өнегелі болып тәрбиеленсе, қазақ баласы кімнен кем? Батырымыз да, бағланымыз да бір жақтан келген жоқ. Бәрі қосқан құрақ ауылдың қара баласының арасынан шықты. Демек, ауыл мектебінің қауқары нашар дейтін бір жақты көзқарастармен біз ешқашан келіспейміз. Оның себебін де, дәлелін де күн сайын өз көзіңізбен көріп, қолымызбен ұстап келе жатқан жайымыз бар.
Сондықтан ауыл мектебіне, ауыл мұғалімі толыққанды қамқорлық жасауды жақсартатын мезгіл жетті деп ойлаймын. Мектептің материалдық техникалық базасы қалыптасса оқу сапасының артуына оның ықпалы тиеді. Және осы жерде баланың өнерге жетелеу яғни эстетикалық этикалық тәрбие беру мұғалімнің міндеті. Осы негізде өнер саласынан кружоктар және сурет көрмелерін жиі-жиі өткізіп баланың өнерге деген сүйіспеншігін арттыру керек – дейді ел президенті Н.Ә.Назарбаев өз жолдауында.
Сәндік-қолданбалы өнердің әсемдік әлеміндегі алар орны ерекше. Жылдар өткен сайын адамзат баласының осы өнерге деген қызығылушылығы, құштарлығы еселеп артып келеді.
Сәндік қолданбалы өнер адам өмірімен, оның тұрмысымен тығыз байланысты.
Барлық жоғары оқу орындарында, соның ішінде әсіресе біздің М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік университетінде оның Педагогикалық мәдениет және өнер институтында осы өнерге деген ынта-ықылас, құлшыныс өте жоғары.
Ал ұлттық өнер сонау әріден, тереңнен, көне дәуірлерден бастау алады. Осы сәндік-қолданбалы өнердің бір түрі-батик өнері. Бұл өзі ежелден шығыс халқына тән өнер. Мен өзім дипломдық жұмысыма, осы батик өнерін алдым. Өйткені батик техникасы өзінің нәзіктігімен, әдемілігімен ерекшеленеді. Ал әдемілікке қызықпайтын, сұлулыққа сұқтанбайтын адам болмайды.
Қазақтын жері қандай бай болса, халқы да сондай кең, дархан. Сондықтан мен дипломдық жұмысымның тақырыбын «Бақыт құсы» деп атадым.
Қандай да бір шығармашылық жұмыс болмасын адам баласының рухани өміріне, мәдениет мен тұрмысына қызмет етеді. Осы өнер туындылары арқылы болашақ ұрпағымызды тәрбиелейміз және соларға мұра етіп қалдырамыз. Өйткені бұл өнер бізге ата-бабаларымыздан қалған аманат.
Жаңа әлеуметтік экономикалық кезеңде қоғамда көптеген өзгерістер болып жатқаны баршамызға белгілі. Қоғамда елдің хал-әуқаты өскен сайын айналадағы сұраныс, болып жатқан өзгерістерге көзқарастың бұрыңғы деңгейі артта қалғаны белгілі болып көрінеді. Халықтардың мәдениеті, хабарламалар, білім деңгейі өскен сайын айналасына сын көзбен қарау, өнер туындыларына басқа көзқараспен бағалау күннен күнге өсіп келе жатқанын көреміз. Айта кетсек жас өспірімдердің, оқушылардың, студент жастардың талғамы жоғарлап, сұранысы арта бастаған. Осы салада қоғамды, жастарды, болашақты тәрбиелеуде озық өнер туындыларының атқарар міндеті өте жоғары. Декорация деген сөз латын сөзінен алғанда әрлеймін, әшекейлеймін деген сөз. Сәнді өнер адамды қоршаған қажетті заттардың барлығын шығармаға айналдыру. Адам өміріне күнделікті қызмет атқару үшін қоршаған орта адам өмірінің негізгі бөлігі болып табылады.
Қазақстанның егемендік алған күндерінен бастап өнер саласы ерекше бір сарынға түскендей болды. Олай дейтініміз қазақ елі өзінің ежелгі қол өнер мен үй тұрмысында қажеттілігіне пайдаланған заттары бүгінгі күні үлкен шығармашылық өнеріне ұштасып отыр.
Сәндік қолданбалы өнер тек қана практикалық жағынан емес, эстетикалық мән жағынан да маңызды дайындалған және көркем жасалған өндірістік немесе қолөнер арқылы өмірге келген көркем туындылар жасау болып табылады. Қазақ елінің өзіне тән ерекшеліктері мен ұлттық көрінісі, қол өнерінің даму тарихында жатыр. Үй тұрмысында пайдаланылған қандай да заттары болмасын оның қажеттілігіне байланысты өзіне тән ерекшеліктері мен де сәндік көркем ойлары ерекшеленіп көрінеді. Шаруалықта, үй тұрмысында, қолданылатын заттардың тұтынуға жарамдылығы мен оларды бейнелеудегі ерекшеліктері, ою өрнектерді пайдаланудағы өзіндік ерекшеліктердің барлығы да осы іспеттес. Тек қана мата түрлерін алатын болсақ, түрлі малдардың жүн терілерінен жіп иіріп, одан тұрмысқа қажетті неше түрлі мата түрлерін тоқу, одан орамал көйлек, кестелі орамалдар, шапан-шекпендер, шалбар, т.б. қажетті заттарды өздері қолдан тоқып қажетіне жаратқан. Ұлттық дәстүріне сәйкес етіп қыз келіншектерге арнай тіккен киімдер, ондағы ою-өрнектердің ұлттық әрленуі өзінше ерекше дүние. Халық өнері өшпес азық. Қазақ халқы да сол сияқты маталарды бояу, сол бояулардың өзінен ұлттық таным, даланың өзіне ерекше әуені шарықтағандай, қой үстінде бозторғай жұмыртқалағандай жұмсақ та, кейде тебірентекліктей күйге келтіретін дала толқынындай шақтарға жетелейді.
Жұмыстың мақсаты: бейнелеу өнерiн оқытуда Батик шығармашылығы арқылы теориялық тұрғыдан негіздеу және мектепте бейнелеу өнерін сыныптан тыс жұмыстарда батик өнері шығармашылығы арқылы оқытудың әдістемелік нұсқауын жасау.
Жұмыстың нысаны: Сыныптан тыс жұмыстартарда батикті оқыту әдістемесін оқыту үрдісі.
Жұмыстың пәнi: Батикті оқыту әдістемесі.
Жұмыстың мiндеттерi:
 бейнелеу өнерiн батик шығармашылығы арқылы оқытудың мазмұны мен әдістемесін анықтап, теориялық тұрғыдан негіздеу;
Жұмыстың әдiстерi: көркемдiк бiлiм саласындағы оқу-әдiстемелiк құралдарды сараптау; озық педагогикалық ойларды саралап, жинақтау; стандартқа негiзделген оқу бағдарламаларды, педагогикалық әдiс-тәсiлдердi пайымдау; дипломдық жұмыс нәтижесiн жинақтау, саралау, негiздеу, тұжырымдау.
Жұмыстың жаңалығы:
- мектепте бейнелеу өнерін оқытуды батик шығармашылығы арқылы сыныптан тыс оқыту әдістемесіне нүсқау дайындалды.
Жұмыстың құрылымы: кiрiспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тiзiмiнен, қосымша және суреттерден тұрады.
Кiрiспе Сыныптан тыс жұмыстартарда батикті оқыту әдістемесінің теориялық және практикалық мәндiлiгi, қорғауға ұсынылатын тұжырымдар баяндалады.
« Батик техникасының даму тарихы» атты бiрiншi тарауда . Батик өнерінің эстетикалық тәлім-тәрбиелiк, өнегелілілік мүмкіндіктері қарастырылады; оны бейнелеу өнері сабақтарында пайдалану, батик шығармашылығы арқылы бейнелеу өнерін оқытудың ғылыми-теориялық негіздері айқындалады.
«Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі» атты екiншi бөлiмде қазiргi жалпы бiлiм беретiн мектептердiң бейнелеу өнерiне баулу жүйесiн оқытудың мазмұны және оның құрылымының ерекшелiктерiне сипаттама берiлiп талаптары мен мүмкiндiктерi тұжырымдалды.
«Бақыт құсы» - атты батикті жұмыстың жасалу барысы- үшінші тарауда бейнелеу өнерiне баулу жүйесiн оқытудың мазмұны және оның құрылымының ерекшелiктерiне сипаттама берiлiп талаптары мен мүмкiндiктерi тұжырымдалды.
Қорытынды бөлімде аталған мәселелердi оқытып-үйретудiң мазмұны мен құрылымын жетiлдiру жолдары айқындалып, ұсыныстар берiлдi.
Қосымшада дипломдық жұмысының барысында бейнелеу өнерiне баулудың теориялық және практикалық маңыздылығы мен нәтижелерi кестелер мен сызбалар арқылы берілді және сабақ жоспарларының үлгiлері келтiрiлдi.
Қолданылған әдебиеттер:
І. Большая советская энциклопедия, т. 8, стр. 132
2. Бородулина В.А. "Основы художественного ремесла". Москва, "Просвещение", 1978 г.
З. Блинчева И.Б. Смирнова О.К. "Батик. Домашнее крашение". Москва, "Легпромбытиздат", 1990 г.
4. Виноградова Н.А. "Китайская пейзажная живопись". Москва, "Изобразительное искусство", 1972 г.
5. Виноградова Н.А. "Изобразительное искусство в школе". Москва, "Просвещение", 1990 г.
6. Дитмар К.В. Камнева Е.С. "Чтобы стены ожили". Москва, "Молодая гвардия", 1977 г.
7. 3верев М.А. "Совершенная образование в школе". Москва, "Просвешение", 1985 г.
8. Каптерева Т.П. Виноградова Н.А. "Искусство средневекового Востока". Москва, "Детская литература", 1989 г.
9. Корюкин В.Н. "Батик. Художественное оформление тканей". Москва, Искусство, 1978 г.
10. Муриан И.Ф. "Искусство Индонезии с древнейших времен до конца XV века". Москва, "Искусство", 1981 г.
11. Макаренко А.С. "Методика организации воспитательного процесса", педагогические сочинения.
12. Николаева Н.С. Виноградова Н.А. "Малая история искусств". Москва, "Искусство", 1979 г.
ІЗ.Пискулова А. Воробьев М.А. "Методы, педагогические исследования". Москва, "Педагогика", 1979 г.
14.Ростовцев Н.Н. "Методика преподавания изобразительного искусства в школе". Москва, "Просвещение", 1980 г.
15.Синица И.Е. "Педагогический такт и мастерство учителя". Москва, "Просвещение", 1983 г.
16.Сердюк Е.В. "Японская классическая гравюра", журнал "Юный художник", №9, 10, 1982 г.
17.Чекалов А.К. "Основы понимания декоративно-прикладного искусство". Москва, "Просвещение", 1962 г.
18. Искусство стран и народов мира. Краткая художественная энциклопедия, т. 3. Москва, "Просвещение", 1971 г.
19.Школа изобразительного искусства, изд. 2-е, т. 10. Москва, 1968 г.
20.Искусство стран Востока. Москва. "Просвещение", 1986г.
21.Популярная художественная энциклопедия. Москва. "Просвещение", 1986 г. 22."Юный художник журнал" №1, 1992 г. №9, 1995 г.
        
        Мазмұны
Кіріспе-----------------------------------------------------------3
1. Батик техникасының даму тарихы--------------------7
1.1. Батиктің орындалу әдістері және
қажетті материалдар----------------------------------------9
І.2. Батик-шығармашылық өнердің ... бір ... ... ... 5-6 ... оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы өнер
үйірмесін ұйымдастыру әдістемесі.------19
2.1 Сәнділік қолданбалы өнер үйірмесін
оқыту барысындағы эстетикалық тәрбиенің мәні------.19
2.2 Сәндік ... өнер ... және ... ... сабағының өтілу жоспары.
"Өрнектер. Салфеткаға жазу." тақырыбындағы
сабаққа талдау--------------------------------------------------.26
2.4. Батик техникасын ... ... ... ... ... - атты ... жұмыстың
жасалу барысы------------------------------------------------34
З.І. Батик - сәндік-қолданбалы өнердің
негізгі бір бөлігі.-----------------------------------------------34
3.2. ... ... ... ... ... ... 42
Кіріспе.
Келешектің қандай болмағы бүгінгі жас ұрпақтың азаматтық сапасына өте
байланысты. Егер олар ірі, ... ... ... де ... ... ... ... кімнен кем? Батырымыз да, бағланымыз да бір
жақтан келген жоқ. Бәрі қосқан ... ... қара ... ... ... ауыл ... ... нашар дейтін бір жақты көзқарастармен біз
ешқашан келіспейміз. Оның себебін де, ... де күн ... өз ... қолымызбен ұстап келе жатқан жайымыз бар.
Сондықтан ауыл мектебіне, ауыл мұғалімі ... ... ... ... ... деп ... ... материалдық техникалық
базасы қалыптасса оқу сапасының артуына оның ықпалы тиеді. Және осы жерде
баланың ... ... яғни ... этикалық тәрбие беру мұғалімнің
міндеті. Осы негізде өнер ... ... және ... ... ... ... ... деген сүйіспеншігін арттыру керек – дейді ел
президенті ... өз ... ... ... ... алар орны ерекше. Жылдар
өткен сайын адамзат баласының осы өнерге деген қызығылушылығы, құштарлығы
еселеп ... ... ... өнер адам өмірімен, оның тұрмысымен тығыз байланысты.
Барлық жоғары оқу орындарында, соның ішінде әсіресе біздің М. ... ... ... ... ... оның ... және өнер ... осы өнерге деген ынта-ықылас, құлшыныс өте
жоғары.
Ал ұлттық өнер сонау әріден, тереңнен, көне дәуірлерден ... ... ... ... бір ... өнері. Бұл өзі ежелден шығыс
халқына тән өнер. Мен өзім дипломдық жұмысыма, осы ... ... ... ... ... өзінің нәзіктігімен, әдемілігімен ерекшеленеді. Ал
әдемілікке қызықпайтын, сұлулыққа ... адам ... жері ... бай ... ... да сондай кең, дархан.
Сондықтан мен ... ... ... ... ... деп атадым.
Қандай да бір шығармашылық жұмыс болмасын адам баласының ... ... мен ... ... етеді. Осы өнер туындылары арқылы
болашақ ұрпағымызды ... және ... мұра етіп ... ... өнер бізге ата-бабаларымыздан қалған аманат.
Жаңа әлеуметтік экономикалық кезеңде қоғамда көптеген өзгерістер болып
жатқаны баршамызға ... ... ... ... ... ... айналадағы
сұраныс, болып жатқан өзгерістерге көзқарастың ... ... ... белгілі болып көрінеді. Халықтардың мәдениеті, хабарламалар, білім
деңгейі өскен ... ... сын ... ... өнер туындыларына басқа
көзқараспен бағалау күннен күнге өсіп келе жатқанын көреміз. Айта ... ... ... студент жастардың талғамы жоғарлап,
сұранысы арта ... Осы ... ... ... болашақты тәрбиелеуде
озық өнер туындыларының атқарар міндеті өте жоғары. Декорация деген сөз
латын сөзінен алғанда ... ... ... сөз. ... өнер адамды
қоршаған қажетті заттардың барлығын шығармаға айналдыру. Адам өміріне
күнделікті қызмет атқару үшін ... орта адам ... ... бөлігі
болып табылады.
Қазақстанның егемендік алған күндерінен бастап өнер саласы ерекше бір
сарынға түскендей болды. Олай дейтініміз ... елі ... ... қол ... үй ... қажеттілігіне пайдаланған заттары бүгінгі күні ... ... ... ... қолданбалы өнер тек қана практикалық жағынан ... ... ... да ... ... және көркем жасалған өндірістік немесе
қолөнер арқылы өмірге келген көркем туындылар жасау болып ... ... ... тән ... мен ... көрінісі, қол өнерінің даму
тарихында ... Үй ... ... ... да заттары болмасын
оның қажеттілігіне байланысты өзіне тән ерекшеліктері мен де сәндік ... ... ... ... үй ... ... тұтынуға жарамдылығы мен оларды бейнелеудегі ерекшеліктері, ою
өрнектерді пайдаланудағы өзіндік ерекшеліктердің барлығы да осы іспеттес.
Тек қана мата ... ... ... ... ... жүн ... жіп
иіріп, одан тұрмысқа қажетті неше түрлі мата түрлерін тоқу, одан орамал
көйлек, кестелі ... ... ... т.б. қажетті заттарды
өздері қолдан тоқып қажетіне жаратқан. Ұлттық дәстүріне сәйкес етіп қыз
келіншектерге арнай ... ... ... ... ... ... ... дүние. Халық өнері өшпес азық. Қазақ халқы да сол сияқты
маталарды ... сол ... ... ... ... ... өзіне ерекше
әуені шарықтағандай, қой үстінде бозторғай жұмыртқалағандай жұмсақ ... ... ... ... дала ... ... мақсаты: бейнелеу өнерiн оқытуда Батик шығармашылығы
арқылы ... ... ... және ... бейнелеу өнерін
сыныптан тыс жұмыстарда батик өнері шығармашылығы ... ... ... жасау.
Жұмыстың нысаны: Сыныптан тыс жұмыстартарда батикті оқыту ... ... пәнi: ... ... ... ... бейнелеу өнерiн батик шығармашылығы арқылы оқытудың мазмұны
мен әдістемесін анықтап, теориялық тұрғыдан негіздеу;
Жұмыстың әдiстерi: ... бiлiм ... ... сараптау; озық педагогикалық ойларды ... ... ... оқу ... ... ... ... жұмыс нәтижесiн жинақтау, саралау, ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығы арқылы
сыныптан тыс оқыту әдістемесіне нүсқау дайындалды.
Жұмыстың құрылымы: кiрiспеден, үш тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған
әдебиеттер ... ... және ... ... ... тыс ... ... оқыту әдістемесінің
теориялық және практикалық ... ... ... тұжырымдар
баяндалады.
« Батик техникасының даму ... атты ... ... . ... ... ... ... мүмкіндіктері
қарастырылады; оны бейнелеу өнері сабақтарында ... ... ... ... ... оқытудың ғылыми-теориялық негіздері
айқындалады.
«Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып оқушылар арасындағы сәндік қолданбалы ... ... ... атты ... ... ... жалпы бiлiм
беретiн мектептердiң бейнелеу өнерiне баулу жүйесiн оқытудың мазмұны және
оның құрылымының ... ... ... ... мен
мүмкiндiктерi тұжырымдалды.
«Бақыт құсы» - атты батикті жұмыстың жасалу барысы- үшінші ... ... ... жүйесiн оқытудың мазмұны және оның құрылымының
ерекшелiктерiне сипаттама берiлiп талаптары мен ... ... ... ... ... оқытып-үйретудiң мазмұны мен
құрылымын жетiлдiру жолдары ... ... ... дипломдық жұмысының барысында бейнелеу өнерiне баулудың
теориялық және практикалық ... мен ... ... мен ... ... және ... жоспарларының үлгiлері келтiрiлдi.
І-тарау.
1. Батик техникасының даму тарихы
Батик жазу техникасы Шығыс елдерінде дүниеге келген. Бірақ ол ... ... ... ... ... ... сөздің өзі ява елінің тегі. Сол елде
Индонезияға, содан Индия мен Бирма ... одан ... ... ... ... ... ішінде Ресейде болған. Ява елінің ... ... ... ... ... ... орталықтардың бірі екенін білеміз. Батик
жазу бұл елде бейнелеу өнерінің өрнек жазудағы негізгі өнерінің бірі болып
табылады. ... ... ... ... ... ... т.б. ... Батик өнері-матаға жазу. Бұны индонезиялықтардың
әйел және ер адамдарының ұлттық киімдерінен көруге ... ... ... ... ... ол адам ... төменгі жағын жауып
түратын мата қиындысы.
Кейінгі онжылдықта Индонезияда жеңіл текстилдік өнеркәсіптің жедел
дамуына ... ... ... ... ... де көп орындала
бастады. Оған ... ... ... ... ... ... бастады. Мұндай батиктерді өнер ... ... рең, түс, ... жағынан қатар қоюға болмайды. Джакарта ... да ... жеке ... мен ... ... әлі күнге
дейін өздерінің кәсібін тастамай ... ... ... ... жазу
институты ашылып, онда негізінен осы елге келетін туристерді өз өнерімен
таныстыру және ... ... ... және ... ... жасаушы
кәсіпкерлердің жұмыстарын жақсарту мақсатындағы кәсіпкерлерді үйрету
ұйымдастырылуы. Жаңа ... ... ... кішігірім мұражай ашып, онда
батик жасау өнерінің барлық ... ... ... ... процесін басынан аяғына дейін көруге болады. Алғашқыда батик
жасауға өз ... ... да әрі ... жасалынған материалдары
қолданылған. Қазіргі кезде неше ... шет ел ... ... ... неше ... ... ... әкелініп пайдаланылады.
Олар әрі арзанға түсіп отырады. Батик жұмысын жүргізу үшін алдын ала мата
қиындысы орап ... ағаш ... бір ... ... ол мата бояумен
жұмыс істеген кезде матада бояулар жеңіл жайылып, көркем болуы үшін қажет.
Шамамен батиктің мөлшері: екі жарым-ұзындығы, ені бір метр ... ... ... ... ... ... шығуға шамамен бес ай уақыт
кетеді, бұрынырақ одан да көп уақыт керек еткен. Қазіргі шеберлердің ... ... ... штамптар, трафареттер пайдалану арқасында
жеңілдетілген. Бұл процесс олардың жұмыстарын ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар бар. Әрқайсысының түр
жағынан және суреттері мен ... ... әр ... ... Дакар
шеберлері қоңыр және көгілдір түстерде ... ... төрт ... ... ... шоколадты-қоңыр, сары, қызыл және көк. Кей
кездерде бояуға әк және қант шырындарын да қосады. ... ... ... ... арқылы азық қоңыр түспен таза матаға суретті ... ... ... ... ... ... ара ... жауып шығу
керек. Ол үшін қыздырылған ара желімі ... ... ағаш ... ... арқылы, аса шеберлікпен жазылуы тиіс. Частинг-ол матаға сызық
жүргізетін құрал. Ол ... ... ... қоспамен өрнекті сызықтар
жүргізіледі. Оның шүмегі иіңкі болып келеді. Ондағы ... қою ... ... ... Ол ... ... болуға тиіс. Ал, қоспаның
дайындау жолдары оның батик түрлеріне байланысты болып келеді. Бұл ... Оқыс ... ... ... орындалмаған жағдайда жұмысты бүлдіріп алу
да мүмкін.
Үшінші этап, бұл көк түске бояу. Арнайы қондырғы арқылы ара ... ... ... ... ... ... қайта көтерілуі
тиіс. Осылай процесс жиырма ретке дейін бояуға түсіріліп алынады. Мұндай
жағдайда ара ... ... ... ... ... бояумен
толықтырылады. Төртінші этап-қоңыр түске бояуға даярлық, ендігі кезекте
боялатын ... ара ... ... ... Арнайы ыдыстағы бояуды
қыздырып трафарет арқылы келесі суретті түсіреміз. ... ... бояу ... ... де, арнайы құрал-сайман арқылы тазартылады. Осылайша келесі
сурет те мата бетіне түсіріледі. Бесінші этап-қоңыр түспен бояу. Бұл ... ... ... сурет көшіріледі. Бұдан кейін матадағы қалған
жерлерінен ара желімі алынып тасталынады. Батик жасайтын көптеген кішігірім
кәсіпорындардың ... ... және ... ... ... қолдан
жасалынған батиктерге сүраныс азайып кеткен.
1.1. Батиктің орындалу әдістері және қажетті материалдар
Арнай мата ... жазу үшін ... ... ... ... ... ағаштан жасалған рамкаларға керіледі, немесе жеке струбцинамен
бекітілген таяқшалардан жасалған рамкаға тартылады. ... ... мата ... тұру үшін ... ... 5-6 мм қашықтықта ара
қашықтығы ... 2см, ... бет ... 12-13 мм өтіп ... етіп
шегелер қағу керек, шегенің ұштары өткір ... ... ... ... матаны керіп ұстап тұруға арналған ... ... ... тот ... үшін үшкір жақтарын спиртті сумен сүрткен дұрыс болады.
Батик немесе роспись жазылатын мата өте таза болуы қажет, сол ... ... жуу ... ... матаны керер алдында аздап сулау керек.
Алдымен жазу техникасын толық меңгергенше мекем ... ... ... ... ... ... матаны керу оңайлау
болады және ... ... ... ... ... керу өте ... ... рамка бетінде бірдей қалыпта болуы қажет.
Матаның ішкі талшықтары қисайып кеппеуі қажет, ... ... ... тура ... мүмкін. Олай болмау үшін матаны
кергенде ортасынан бастап қарама-қарсы керу ... те ... ... ... ... ... суық батик жазу үшін де қолданылады, ал резина желімінен,
парафиннен және бензиннен құралады, сол ... ... ... ... ... сақтаған жөн болады.
Суық батикте қолданылатын резеврті қоспаның құрамы:
80г. парафин,
300-400г. резина желімі,
300-400г. таза бензиннен тұрады.
Бұл ... ... ... ... стаканға немесе эмальды ыдысқа
парафин майдалап салынады, оның ... ... ... ... ... ... Одан кейін бензин қосылады. Дайын ... ... ... суға ... ... толық ерігенше, арнайы сұйық пайда
болғанша ұстаймыз. Оны суытып болған соң, беті ... ... ... ... Жұмысты орындау барысында қажетті сұйықтықты сақтау үшін жұмысты
бастамас бұрын 18-20 сағат бұрын бензин қосу керек.
Батикті ... жазу ... ... және суық жазу ... көптеген
айырмашылықтары бар, ол акварель жазғанға ұқсастау болып ... ... емес ... тартылған матаға жазу. Даярлаған бояумен мақта
тампонымен немесе майда губкамен жарық реңдерінен бастап ... ... ... Ең ... реңі қанық түспен барлығын толық жағу ... ... ... мата тез ... ... онда оны бірнеше рет сулау
қажет, бояу бұл әдістен ағып ... ... ... жеке ... ғана ... ... керек, олай болмаған жағдайда жүмыс ала-құла болып қалуы
мүмкін. Батик жазудың бұл еркін түрі басқа жазу ... өте ... ... ... жазу кезіндегі шығармашылықтың ... ... ... ... Сол үшін ... ... түрлерінің
барлығын, керек болса бір-бірімен араластыру арқылы даярлап алу керек.
Бояуды тек палитрада араластыру ... көп ... ... ... ... ... ... анилинді бояулар түйіршіктеніп кетуі де
мүмкін. Жұмысты бастар алдында сол маталардай, мата ... ... ... ... жазатын матаның өзі сияқты мата болуы қажет. Тексеріп көрген
жүмыстың нәтежесі бояу кепкеннен кейін көрінеді. Өйткені матаға ... ... ... өте ... ағарады. Ал анилинді бояулардың қақпағы
тығыз және жақсы жабылатын шыны ... ... жөн. Бояу ... мақта бояйтын бояулар түрлерін пайдалану керек. Бояулардың әр
түрі былай даярланады: 15 г. анилинді ұнтаққа 900 г. ыстық су ... ... ... ... ... ... қайнату керек, содан соң барып оны сүзіп
қоямыз. Даярланған ... ... ... 100 г. спирт және жарты грамм сода
қосамыз. Анилинді бояулар мата ... өте тез ... ... ... ... ... ... алуға болады. Рең жағынан, түс жағынан
күтпеген гаммалар пайда ... Бұл ... ... басқа ешнәрсе
қоспаса да болады. Егер сурет бір-біріне ағып кетпеуі үшін бояуға қоюлатқыш
қосқан жөн, ... деп ... ... ... ... ... Оны ... істейді: бір стакан суға ... ... ... желім қосып/, оны сұйық анилинді бояуға қосу ... ... 3/2 ... Бояудың ағып кетпеуіне қарсы бұдан басқа тағы бір
әдіс-ол матаның бетін сұйықпен жабу /грунтовка/.
Бір литр ... суға 2-3 ... ... ... керек, ол еріп болған соң
матаны сол сұйыққа малып алып, кептіргеннен кейін рамаға тартып, ... ... ... ... жаза ... ... ... немесе роспись
жазғанда тушьты пайдалануға да болады. Жұмыс сол ... ... ... мүмкін,
бірақ анилинді бояудай бола алмайды. Өйткені анилинді ... өте ... ... реңдер бере алады. Ал тушьпен жасалынған жұмыстардың реңі солғындау
болып келеді. Тағы бір ... ... ... ... ... ... ... оларға бояулардың арнайы түрлері
қолданылатын болғандықтан, техникалық қауіп ... тууы ... ... ... ... сұйықтарды сурет бетінен алып тастау
керек. Ол ... ... ... ... ... алып, бірнеше
қабатты газет арқылы шығарманы ыстық үтікпен ... ... ... кейін
жұмысты бензинге жусаңыз, ол матадағы сұйық қалдықтарынан тазартады. Даяр
жұмысты кептіреді де, қажетінше ... ... ... ... ... № 1
Парафин 660 гр.
Вазелин 340 гр.
Рецепт №2
Парафин 500гр.
Техникалық ... 250 ... ... 250 гр.
Рецепт №3
Петролатум 210 гр.
Парафин 790 гр.
Суық батик.
Суық батикте матаға жазу тәсілі ондағы ... ... ... ... сызықтар жүргізіледі. Арнайы ... ... ... ... ... шыны ыдысы арқылы матадағы сурет контурына
жүргізіледі. Шыны ыдыс артық мөлшердегі сұйықтықты ... шар ... ... ... ... ... сызықтардың жуандығы шыны
ыдыстың иіңкі шүмегінің сұйықтық жағылатын тесігінің көлеміне байланысты.
Шыны ... ... ... ... ... сапалы жағылуында маңызды
көп. Түтікшенің үшкір жағы 135° ... ... Осы шарт ... ... ... ... ... тепе-теңдігі бұзылып, көп мөлшерде жағылып,
суреттегі өрнектерді бүлдіріп алуымыз мүмкін.
Сызықтың жүргізілу бастамасында және жай ... ... ... ... ... Сондықтан жұмысты бастар ... ... ... ... ... ... Контурлы сызықтарды
жүргізіп болғаннан кейін түтікшенің ... ұшын ... ала ... ... ... құрамы мата бетіне тамып кетпеуі үшін түтікшенің соңын
сәл көтеріңкі жағдайда біркелкі ұстап отыру керек. ... ... ... ... ... ... ... суретті шамамен 24
сағат қою міндетті, мұндай жағдайда резерв құрамы ... ... ... ... бояу ... ... бөліктеріне сызықтар арқылы өтіп
кетпеуі ... ... ... ... немесе түтікше арқылы ... ... ... кезде сурет бетінде сызықтар немесе түрлі дақтар пайда
болуы мүмкін, сондықтан бояудың ... ... ... көп ... керек.
Шыны түтікшені басқа құрал-жабдықтардан бөлек арнайы ағаш ... ... ... ... ... тазалап, жуып, сымға
жіңішке етіп оралған мақтамен тазалайды.
Ыстық батик.
Ыстық батик ... ... ... ... Жай ... ... (нүктелеу) матаға жазу.
Жай батик.
Шаблондағы суретті матаға штамп, сүйек, пышақ арқылы резерв қоспасын
жағады. Бұдан контурлы сурет немесе ... ... ... ... жұқа ... тартылып керіледі. Жұмыс барысында бірнеше минут
қыздырылған резерв қоспасына батырылады. Жұмыс орындауда оны ... ... ... ... ... ... ... сіңіп, мата бетіне біркелкі
жағылмауы мүмкін. ... ... ... ... ... ... паралонды
губкамен жағып шығады. Резерв құрамының жағылған жерлерінде мата фонында
ашық түсті өрнектер ... ... ... ... ... ... ... бояуға болады. Бояу барысында матаға бояуды түгелдей
біркелкі жағылып, кейіннен ... ... ... ... ... ... ... матаға резерв құрамы жағылып, ... ... ... ашық ... ... түстерге өте бастады. Бояуды жағар
алдында резерв құрамының ... ... ... өрнектердің дұрыс
түсірілуін қадағалап отыру керек. ... ... Бұл әдіс өте ... ... болып келеді. Резерв қыздырылған күйінде эскизге ... ... ... ... жағады. Нүктелі өрнектерді ... ... ... ... қанық түстермен бояп шығады. Мұнда
бояудың жағылуын, матаның кебуін қадағалап отырады. Жұмысты ... ... ... алып ... ... ... резервтің толық кетуі үшін
матаны умаждап, қатты сілкіп қағады. Бұдан кейін үстелге 3-4 газет төсеп,
үстіне бүтіндей ақ ... ... ... ... үтікпен жүргізеді. Үтіктің
қызуынан резерв құрамы еріп қағаз бетіне өтеді. Қағазды ауыстырып ... ... ... ... ... ... кетіреді. Жоғарыда көрсетілген
тәсілдер ыстық резерв құрамымен салынған батик болып табылады. Ол өзіндік
ерекшелігімен көрінеді.
І.2. ... ... ... ... бір ... ... ... өнері барлық елдерде ерекше дами бастады.
Қазіргі кезеңде Шығыс елдері Жапония мен ... ... ... ... ... табылады. Батик-техникалық жазу /роспись/ немесе ... ... ... т.б. әр ... ... қиындыларынан әсемдеу. Батик
негізінен суретпен жымдасқан және ... ... ... бояулармен
/қыздырылған бояулар, желім, т.б./ немесе тампондармен мата, бетіне
жағылады. ... ... ерте ... ... халықтары толық
меңгерген. Батик индиго көк, және ... ... ... ... және
символикалық әсер беретін өнер шығармасы. Европада батик басында сәндік
маталарға ... ... ... ... ... ... 1930 ... негізінен жібек орамалдарға және т.б. материалдарға пайдалана
келіп, кейіннен ... ... ... ... ... ... өз ... су өткізбейтін бояу құрамынан тұрады, сонымен
бірге оның белгілі жерлері жазылып, жазылмай қалған ... ... өнер /ара ... ... ара ... араласқан ерекше қоспа,
парафин және вазелин/.
Бұл техниканы матаға ... ... ... ... ... ... ... батик, суық, батик және аралас батик деп ... де ... ... және де тағы басқа түрлері: еркін жазу, т.б.
Ыстық батик жазған кезде бірнеше әдістер қолданылады: жай батик ... ... бір ... ... ... /ол мата бетіне бірнеше рет
қайталап жазу/ және ... ... ... ... ... Жай ... ... шығармадағы боялмайтын жерлерін арнайы даярлаған сұйықпен
бояп алады. Фонын жасап алғаннан кейін ол орында бір түсті ... ... ... жасалған арнайы сұйыққа, араларын ... ... ... беру үшін техникалық вазелин және ара желімі араластырылады.
Қосылған ... ... ... матаның құрамына байланысты
болады. Парафин-300г., техникалық вазелин -150г., ара желімі-150г. Сұйықтың
даярлану қатары мына ... ... ... ... ... ... ... ішінде суы бар тостаққа орналастырамыз, сөйтіп оны спиралі
көрінбейтін электроплиткасына қоямыз.
Бұл жерде айта кететін ескерту қоспа азық отқа тез ... ... сол ... ... ... ... ... ерітіндіні мата
бетіні жай қылқаламмен де жағуға болады.
Күрделі батик жасаған кезде өз қатарымен түстері ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың ақ болып
қалатын жерлерін бояп тастаған дұрыс. Одан кейін ... ... ... ... деген түспен жағу керек. Мысалы: сары түспен. Бояу кепкеннен кейін
сары ... ... ... арнайы жасалған сұйықпен бөлектеп бояу ... ... ... ... қараңғылау түспен боялады, мысалы қызыл түс. Одан
ары қарай одан да күңгірт ... жағу ... - ... және ... ... үстіне бірін көп жақпауға тырысу керек, көп қабаттан
қалың жиектер пайда болып сынып кету ... ... ... ... даярланған
сұйық тек кебу матаға жағылуы тиіс.
Суық күйдегі батик жазу кейініректе пайда болды. Барлық ... ... ... мен жұмыстың орындалу суық күйде жазылады, бұл орындау тәсілі
кезінде ... ... ... әр уақытта көрініп тұрады. Ақ фонда
әр уақытта суреттің көрінуі айқын ... ... сол ... ... ... ... реңіне қарай жалпы келістіре қосылады, қоңыр,
қара, солғын. Алдыңғы түстері майлы бояумен ... майы жоқ ... ... ... ... ... теріс жағына қойып суретті
қаламды пайдаланып контурын жүргізіп мата ... ... ... ... кейін шыны түтіктердің көмегі арқылы парафин қосылған
сұйықпен ... ... ... ... Шыны ... орнына рейсфедер
пайдалануға да болады, рейсфедердің ішіне мақтаны тығыз етіп қысып арнайы
сұйықты толтыра рейсфедер винті ... ... ... келтіре отырып
сызуға болады. Бұл жұмысқа арнайы шыны түтікшелер болады, олардың арнайы
бояуды артығымен ұстап ... ... ... ... Бұл жұмысты
орындап болған соң шыны түтіктерін немесе рейсфедерді бензинмен жуу қажет.
Мұндай арнайы шыны ... ... ... ... емес ... үшін ... ... пайдалануға да болады.
2 Бейнелеу өнерінің 5-6 сынып ... ... ... қолданбалы
өнер үйірмесін үйымдастыру әдістемесі.
2.1 Сәнділік қолданбалы өнер үйірмесін оқыту барысындағы эстетикалық
тәрбиенің мәні.
Сәндік қолданбалы өнер тереңдеп оқытылатын бейнелеу өнері ... ... ... ... ... шығармашылық қабілетін дамыту
мен оларды ұлттық қолөнер мұраларымен таныстыру. ... ... ... ... ... ... қана қоймайды, сонымен бірге қоршаған
ортаны білуге, кеңістікті түсінуге үйретеді. Сол үшін ... ... ... ... мектептерде пән ретінде енгізілді. Сәндік қолданбалы
өнер эстетикалық тәрбиенің ең ықпалды және тиімді құралы ... ... ... сезімдері оларды өмірінде зор роль ... ... ... ... білу ... ... өмірін байытады,
қызғылықты етеді, оған ең жоғары рухани ләзаттануға мүмкіндік береді. Біз
әр оқушының ... ... ... ... дамытуға ұмтыламыз,
сондықтан үйірме сабағында өр баланың сезім нәзіктігін, көркемдікті, ... ... ... ... ... әсемдікті және
жексұрындықты, сәулеттілік және үндандықсыздықты, қуаныш пен қайғыны т.б.
түсінуіне байланысты, оның ... ... мен ... айқындалады.
Осыдан келіп оқушылардың әсемділікке шынайы көзқарасы мен мұраттары ... ... ... ... ... ... көзқарастарды тәрбиелеу-
тәрбие барысының зейін салуды, күн санап ... ... ... ... қолданбалы өнерді оқыту барысында эстетикалық көзқарастар оқушының
шындыққа қанасын анықтайды, әрдайым қуатты рухани күш ... ... ... ... кезеңінен бастап әсемдікке ұмтылу тән нәрсе. Ол
әрдайым бойларында әсемдік құндылықтары бар қатар-құрбыларына, ... ... өз ... ... ... және ... ... үшін
оның ұйымдастырылуы толысып, тамаша нәрсені қабылдау ... ... ... эстетикалық тәрбиесі оқу және сыныптан тыс тәрбие процесінде
іске асырылады. Оқушылар үйірме ... оқу ... ... ... және адам іс-әрекетінің әдемілігін бағалай білуді
түсінеді. Олардың көркемдік танымы қалыптасып, қиялында ... ... ... ... сезінуге талғамы пайда болып, олардың рухани
күші дамиды.
Бейнелеу ... ... да ... ... ... ... мол ... мүсін, сызықтың суреттер, сәулет
өнерлері құралдарымен өмір, табиғат және қоғам ... ... ... ... ... мен нәзік сезіну, алған әсерін бейнелеу
өнері құралдарымен шамасына сай беру, ... ... салу ... ... ... кескін, мүсін сызықтық суреттерде әсемдікті жасау қабілеті,
олардың өзіндік іс-әрекеті сәндік қолданбалы ... тану ... ... ... ... қолданбалы өнер үйірмесінде өз
тапсырмаларын бейнелеу өнері және т.б ... ... ... ... көркемдігі, сыры осы үйірме сабақтарында ашылады.
Оқушылар табиғи құбылыстардың бай эстетикалық сымбаты ... ... ... ... ... ... ... шығармалары,
суреттік шығармалар оқушылардың эстетикалық дүниетанымын байытады.
Сәндік қолданбалы өнер үйірмесі ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Үйірме сынып,
сыныпаралық және мектеп ... ... ... ... ... ... бастырмалы бұйымдар жасауға, тоқу инесімен тоқуға,
ойша-нақышты әдіспен бұйымдар жасауға, ... ... ... ... ... ... ... көмектесуде мектеп кітапханасының көп
мүмкіншіліктері бар. Кітапхана ... ... ... сәндік
қолданбалы өнері, музыка және өнердің басқа түрлеріне байланысты кітаптар
көрмесін ұйымдастырады, әдебиет тізімдерін дайындайды, ... ... ... ... тыс ... ... сабағында еңбек әсемдігін қабылдауды үйретіп, қоғамдық іс-әрекет
әсемділігіне сезімталдығын, тәрбиелеп, мұғалім ... ... ... дем ... Эстетикалық көзқар&сты тәрбиелеудің
экономикалық мәселелерге, әрі ... әрі ... ... бар. Бұл ... ... ... адамдардың өскелең рухани және ... ... ... ... ... ... әсемдігі тұтынылу жағына үлкен әсер етеді. Мұның өзі әр
баланың білім алуында белгілі ... ... ... ... ... ... Өнерде шоғырланған адамдардың шындыққа эстетикалық
қарым-қатынасы қоғамдық идеяларды алға алып баруымыздың қүралы, сол арқылы
санаға өтіп өте ... әсер ету ... ... ... эстетикалық тәрбиелеу әсемдік, сана мен ... ... және ... ... ... ... бағыттала
ұйымдастырылған процесі. Эстетикалық көзқарасты тәрбиелеу оқушыны жан-жақты
және үйлесімді дамытудың жалпы ... ең ... ... тән қызмет
атқарады. Ол іс-әрекеттің барлық түріндегі әсемдік ... ... ... ... ... дамуы, білім алуы, қалыптасуы қүралына
айналдырады. Сәндік ... өнер - ... ... ... ... сан ... материалдардан жасалған бұйымдардан көптеген түрлерін
қамтитын ... ... ... ... өнер ... көбіне ұлттық
сызбалармен көзге түседі. Халық қолөнерінен туған асыл бұйымдарды, заттарды
көрмелерден көріп тамашалап, сонымен қатар күнделікті тұрмысымызда ... ... ... ... Қолданбалы өнер үйірме сабақтарының
барысында оқушылардың шығармашылық қабілетін, қол икемділігін ... ... ... ... ... ... еңбек
сүйгіштікке тәрбиелеу қажет. Баланың эстетикалық көзқарасын тәрбиелеу
әсемдіктің қасиеттері бар әр ... өмір мен ... ... ... Кіші ... жасындағы балалардың эстетикалық көзқарасы
үздіксіз дамиды. Оған себеп болатын нәрсе - оқу, ... және ... жаңа ... ... ... кезде оқу тәрбие ... ... ... ... шын мәнінде халықтық сипатқа ие болып отыр. Бұл
қазақ мектептеріндегі эстетикалық тәрбие беру процесіне тікелей ... ... ... ... жан-жақты білімді, рухани күш жігері мол,
өзінің білімі мен ... ... үшін ... ... ... сонымен
бірге айналада толып жатқан сәнді бұйымдарға, қоршаған орта мен ... ... ... ... ... қалыптастыру.
Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру, оларды көркемдік білім берудің
деңгейін көрсету мәселесі бүгінгі таңда ... ... ие ... ... ... беру процесінде мұғалімдердің практикалық білімдерінің мол
болуы белгілі дәрежеде ықпал етеді. Қазіргі кезде халықтың ... ... ... артты. Халық шығармашылығын жаңғыртып одан әрі дамыту
бүгінгі ... ... ... ... табылады. Бұл орайда қазақтың
сәндік қолданбалы ... ... ... өз ... тапсырма берілгені
жөн. Тәрбиенің бір саласы эстетикалық тәрбие беру ісінде мұғалімнің
атқаратын ... сан ... ... ... өнер ... ұйымдастырылуы және құрылымы
Жасөспірімдердің мектеп үйірмесінде білімді сапалы әрі ... ... ... ... және ... ... ... роль атқарады. Үйірме жүмысының ұйымдастырылуы барлық уақытта
мақсатты құрастырылған. Оның ... ... ... ... ... қана ... ... бірге қоғамның болашақ белсенді ... ... ... ... ... бағытталған. Негізгі
үйірме сабағы өтілетін бөлме үйірмеге қатысушы ... мен ... ... ... керек. Бөлме үйірме сабағының өтілуіне
дұрыс дайындалған, түрлі жиһаздармен тарылтылмаған және жарық болуы ... ... ... ... ... ... альбомдармен,
дидактикалық материалдармен, көрнекіліктермен толтыруға болады. Үйірме
сабағы - бұл еңбек түрінің ... ... ... ... мен ... әрекет жасайды. Мектептерде мұғалім ... ... ... ерекше көңіл бөлуі керек.
Н.К.Крупская мұғалім уақытын қалай сақтай білу керек, жұмыс іскерлігін
қалай жетілдіруі керек деген сұрақтарға жауап бере ... өте ... ... ... ... білу — бұл ... ... мақсат қойып, оны жете түсіну,
қойған мақсатты орындауда өте ... ... ... ала ... Өз ... бөле біл, яғни ... өнімді етіп істеуге, өзінің
жұмыс ... ... ... ... ... білу бұл өз күшіңді және ... ... ... ... ... алу, істің нәтижесін қорытындылау.
4.Оқылатын материалды және сабақты ұйымдастырудың ең тиімді әдістерін
таңдап алу.
Сабақты дұрыс ұйымдастыру және жетілдіру, еңбек ... ... ... мен құралдарды барлық қатысушылардың толық және тиімді
пайдалануы - педагогикалық ұжымының тікелей міндеті. Мұғалім бір ... өте ... ... ... ... ... ... мазмұнды етіп өте алатындай шебер болуы міндетті. Мұғалімнің
алдындағы тапсырмасы, ол оқушыларды сәндік-қолданбалы өнер ... ... оны әрі ... алып кетуіне бағыт беріп отыру. Әрдайым ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастыру
керек. Үйірме сабағын арнайы бір күнге тұрақты етіп белгілеп, ... рет екі ... ... ... ... Әр оқушының үлгеріміне жеке
көңіл бөлінуі үшін топтар 10-15 адамнан аспауы ... ... ... ... ... өзіндік тепе-теңдікті сақтап дұрыс ұстануға,
сабаққа қатысуына және құрал-жабдықтарының ұқыптылығына, жұмыс орнының
тазалығына үлкен ... тар қоюы ... ... ... ... әр оқушының жас ерекшелік психологиясына сүйене отырып ... ... жаңа ... ... ... ... жаңа
материалды баяндау, алғашқы бекіту, үй тапсырмасы. Мұндай ... ... ... ... болады.
І. Мұғалім барлық оқу материалын баяндайды, оны оқушылар сыныпта ұғады
және бекітеді;
2. Мұғалім тек қана ... ... ... ... ал оқушылар
барлық оқу материалын өз бетімен игеріп қабылдайды.
З. Жаңа ... оқып білу үшін ... ... өз бетімен
орындауын ұйымдастырады және бағыт береді.
Сабақтың құрылымы мұғалім мен оқушылардың іс-әрекеттерінің сыртқы жағы
ғана ... ... ... оның ішкі ... ... ... ... заңдылықтар қалай қолданылады, оқушылар ... ... ... ... ... өтілу жоспары."Өрнектер. Салфеткаға жазу."
Тақырыбындағы сабаққа талдау.
Жоспар-үйірме сабағының конспектісіақырыбы: Өрнектер. Салфеткаға жазу"
(суық батик).
Сабақтың міндеті: Оқушылардың ой ... ... ... ... ... ... мүшелеріне матаға жазудың негізгі элементтерін үйрету.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... және
балалармен жеке жұмыс)."Өрнек-сызық пен бояудың үйлесімдігі."
сабақтың мақсаты: 1. Оқыту: оқущылардың түрлі эскиздер мен жазу түрлерін
қүрастыруға және оны ... ... ... ... ... ... қалыптастыру,
сондай-ақ дағдыларын әрі қарай шыңдау.
. Дамыту: Балалар бойында көркемдік талғамдары
бойынша ... ... ... ... ... арттыру, адамгершілік
тәрбие мен еңбек сүйгіштікке эстетикалық тұрғыда
баулу.
Тапсырма: Батикке эскиз дайындау.
Материалдар: ... ... ... акварель, гуаш, су құятын
ьщыс.
Көрермен қатары: иллюстрациялар, көрнекі құралдар: плакаттар мен
таблицалар.
Сабақ жоспары:
1. Ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... құрал
саймандарын алғызу.
2.Сабақтың мақсатын баяндау.
2. Жаңа сабақ:
І.Сурет, композиция эскиздері.
2.Колориттеу.
3. Практикалық жұмыс:
1. Эскиздердің орындалуы
а)қаламмен орындалуы
б)түсте орындалуы
4. ... ... ... ... жіберілген қателер мен оларды қайта
жөндеу.
5. Жұмыс орнын тазалау.
Сабақтың өтілуі
Бүгінгі өтілетін ... ... ... ... ... ... содан соң бояумен батикке эскиз құрастыру.
Композиция деген не? Бұл ... ... ... ... орналастырып біріктіру.
Суретші композиция көмегімен сурет, картина, кез-келген ... ... ... ... ... ... еркін білдіре алады. Сәндік-
қолданбалы өнерде туындының бейнелеу әдісі болып табылатын ... ... ... Ритм ... композициясының
ашық, дәл, анық элементтерінің ретімен қайталанып келуі.
Суретте ритмдер түрлі әдістермен орналасады:
1)өрнектердің қайталануы - ... ... ... тор ... ... ... бейнеленеді.
2)Элементтердің өсіммен орналасуы.
3)Суреттің симметриялы орналасуы. Мұнда композиция статикалық ... ... ...... ... ... суреттің көлденең және тігінен
орналасуы.
Динамика — суреттің бұрыштармен қиылысып орналасуы.
4)Өрнектің берілген жазықтықта еркін өрнектелуі. ... ... ... ... ұйымдастырылған сурет өрнекке айналады. Суретті эскиздеуде
бұйымның белгіленген өлшеміне байланыстырып масштабты ескеріп отыру керек.
Эскиздің біреуі ... ... ... дәл осындай түрде бояумен
орындалады.
Суреттен кейін өзіңнің эскиздегі түстік шешімдерді ... табу ... ... ... ... ... ... сұрақтарды дұрыс шешу үшін түстердің ... ... білу ... - ... бір ... ... ... күйінің туындауы
әдістерінің бірі.
Сонымен, сіздерге колориттің ... ... ... алу ... ... ... суық немесе жылы. Салфетканың өлшемдерін ... ... ... ... өздеріңіздің бұйымдарыңыздың
нүсқаларын қағаз бетіне түсіріңіздер. Өзіндік ... ... ... ... ... ... Қателіктерді жібермеуге дайындап
жатырмын.
Жұмыстың соңында оқушылармен ең жақсы жұмысты ... ... ... ... өзінің жұмыс орындарын тазалап, кезекшілер ылғалды тазалық
жүргізеді.
2.4. Батик техникасын үйрету үйірмесінің
жылдық жоспары.
Кез келген өтілетін сабақтары ... ... ... ... ... арқылы қүрылып жүргізіледі. Бағдарлама қүруда мүғалім балалардың ... ... ... ... теориялық бөлімі ... ... ... бейнелеу өнері, сәндік-қолданбалы өнерімен
және шет елдің өнерінің тарихымен таныстыру. Практикалық бөлімі мыналардан
түрады: жүМыс орнын дайындау, яғни ... үшін ... ... және түрмысқа қолданылатын заттары, сәндік бүйымдар.
Менің үйірме жүмысының тақырыптық жоспары жыл бойына 64 ... бір ... — екі ... 5-6 ... ... ... тақырыбы |Уақыты ... мен |
| | | ... ... ... ... кіріспе. |2 ... ... |
| ... өнер. | ... ... өнер |
| ... ... | ... |
|2. |Матаға жазу — ... |4 ... ... |
| ... ... ) техникасымен |2 2 |альбом дар, қаламдар |
| ... мата ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... жөне ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... мен | | |
| ... ... | | ... |«Ою ... салфеткасын |4 2 2 |Қағаз, қаламдар, тушь, |
| ... Суық ... | ... Шыны түтікше, мата|
| |І.Теориялық бөлім Эскиздеу | ... ... |
| ... жасау, резервтің | ... ... |
| ... | ... ... эскиз,|
| | | ... ... ... |
| | | ... ... |Түстің берілуі І.Теориялық |4 ... ... ... |
| ... ... эскизі |2 | |
| ... жазу |2 | ... ... ... ... |4 ... қалам, бояу |
| |1. Теориялық ... | ... ... ... |
| |2. ... жазу |2 ... ... |
| | |2 | |
| | | | |
| | | | ... ... мен ... |6 ... қалам, қылқалам, |
| |арналған бас ... екі | ... ... ... |
| ... ... жазу (суық | |Мата керілген |
| ... | ... ... |І.Теориялық бөлімі, | ... ... ... |
| ... ... | ... акварель |
| ... ... |2 | |
| | | | |
| | |4 | ... ... ... ... |8 ... қалам, қылқалам, |
| |техникасындағы бірнеше | ... ... |
| ... ... ... | |Көрнекіліктер: |
| ... ... ... | ... үлгілері, |
| |эскизі, шаблонның | ... |
| ... | ... ... резерв,|
| |2.Мата бетіне жазу. |2 ... ... ... |
| | | ... ... мен |
| | | ... |
| | | | |
| | |6 | |
| 8. ... ... ... |8 ... ... қылқалам, |
| |Киімнің бөлшектері (ыстық | ... |
| ... | ... ... |
| |І.Теориялық ... | ... |
| ... | ... ... |
| ... жазу. Жай және |2 | |
| ... ... | | |
| ... ... ... |3 | |
| ... жазу | | |
| | |3 | |
| | | |Екі ... ... ... |
| | | ... ... ... ... маталар. «Цирк |8 ... ... ... |
| ... | ... ... ... |
| |(ыстық және суық ... | ... ... шыны |
| |Перде. | ... ... ... |
| ... ... ... |ыдыс, |
| ... ... жазу |2 ... ... |
| | | ... |
| | |6 | ... |«Жалпы стилі» |10 ... ... |
| ... ... ... және | ... ... мата, |
| |ыстық батик). | ... ... және суық |
| ... ... ... |батиктерге қолданылатын |
| ... ... | ... ... |
| ... жазу | ... қаламдар. |
| ... ... ... | | |
| ... ... эскиздеу|6 | |
| ... ... - пішу |2 | |
| ... тігу | | |
| | | | |
| | | | ... ... ... саяхат |2 ... дар, ... |
| ... ... | ... ... ... |
| |көріністер | | ... ... ... табиғаты |4 ... ... ... |
| ... |4 ... ... жөне суық |
| |1. Жазу (ыстық және суық | ... ... ... |
| ... | ... |
3. ... ... - атты батикті жұмыстың жасалу барысы.
З.І. Батик - ... ... ... ... кезде егемендік алған еліміз өздерінің өмір ... ... ... ... ... ... құдіреті мен
ондаған жылдар бойы бұзылған ата-дәстүрлермен, халықтық педагогикамен қайта
қауышып отыр. Тіршілігімізге енген жаңаша ұғымның ең негізгі ... ... ... тек терең таным қана қоймай оған жеткізер аса ... ... ... Осы ... ... ... түлеп рухани
жетілу, келешек ұрпақ тәрбиесін түбегейлі өзгертудің қажеттілігі туды. Адам
ғұмырының ұзақ шалқар жолында тәрбие мен тәлім ... әсер ... өз ... бар ... еш уақытта естен шығармаға жөн.
Көп ұлтты Қазақстан үшін қазақ ... аса ... ... ... ... ... ... шыққан көркем өнер шығармасы ғана емес,
сонымен қатар халық өнерін одан әрі ... ... ... оқып ... материал ретінде қазіргі заманғы, қоғам талабына сай ... ... ... жол ... ... ... ... көп, ол әмбебап, өзіндік
ерекше қасиеттерге ие ... Бұл ... ... ... ... ... де бір қарағанда түсініп, бағалайды.
Сәндік-қолданбалы өнер саласында батиктің алар орны ерекше.
Мен дипломдық жұмысты жазуда суық батик әдісін ... ... ... ... деп ... ... сыры ... үшін батик - сұлулықтың, нәзіктіктің символы сияқты. Сондықтан ... осы ... ... ... құсы» батиктің композициясының көрінісі.
Дипломдық жұмысымның композициялық шешімі симетриялық негізде жасалған.
Яғни ортаңғы бөліктегі бірдей екі аққу ... ... ... ... болады. Мұндағы менің «бақыт құсы» - негізіндегі аққу
құсын алған себебім аққу –біріншіден сұлу, ... ... ... ... жан ұя ... нышаны ретінде саналатын құс.
Қазақта сұлу ару қызды аққуға теңейді. Мұнда құстың сұлу сымбатты, әсем
екені жөнінде айтылады. Алайда ... екі ... ... ... ... ... махабатты баяндап тұрғандай. Ал олардың екі қанатын сермеп
тұрғаны қазақ халқының қанатты екенін, яғни ... ... ... артында орналасқан дөңгелек шеңбер және оның жартысындағы
арба дөңгелегінің бейнеленуі өмір ... яғни ... ... ... ... ... ... айтылады.
Ал шеңбер астында ана мен оның қасындағы бала оброзы ... ... ... сұлулығын, құстың қорғаушылығын силайтыны көрінеді. Ал
мұндағы нәзік әрі сұлу ана ... ... ... ... ... ... . Яғни ... ана мен бала образы келешек ұрпақ жалғасын көрсетіп тұр.
Осыдан кейін шеңбер ішіндегі шаңырақ пен ... ... ... болсақ, шаңырақты бейнелеген себебім шаңырақ тыныштығын, ірбір
жанұяда татулық болғанын ... ... Ал ... ... тұрған бақұр
біріншіден халқымыздың салт дәстүрімен сәндік қолданбалы ... ... ... ... ... басқұрдай халқымыз ұзында ұзақ тарихи
кезеңдерден өткенін ... ... енді ... сыртына келетін болсақ, шеңбер үстінде орналасқан яғни
шеңбер қақ ортасында еліміздің рухани астанасы Түркістан ... ... ... ... Кесененің суреттің ең жоғарыда орналасуы мұның киелі
де қастерлі екенін көрсетіп, суретке бір рух ... ... ... ... ... бейнелеген себебім еліміздің рухани
байлығын, діни мұраларын, рухани байлығын көрсеткім ... Енді ... ... ... болсақ кесенеге басын тақаған қошқар бейнесін көреміз.
Мұндағы қошқарды бейнелеген себебім салт ... ... ... яғни
малды құрбандыққа шалумен дінм мекемелерді көрсеткім ... Ал ... жақ ... ... ... ... ... бар. Яғни мұндағы
жартылай етіп күнді көрсеткен себебім елімізге тек ... ... ... емес ... ... ... жайсыз кезде болғанын айтады.
Батиктің оң жақ бөлігіне көз ... ... кез ... ... ... ... ... тақаған алып атан түйе мен оның өркешіне сүйкенген
жоны желпілдеген асау тұлпарды көреміз. Мұндағы өмір ... бас ... ... ... яғни ... ... көрген өмірдің өзегінен
өткен қарияларды айтса, ал асау ... ... ... оларға бас
иген жастарды, боз бала, және оның ... ... ... ... ... ... түйе ... жайғасуын жігіттің домбырамен ән айтып
отырған образын айтатын ...... ... мәдениетін елдегі қуанышты
мерекелерді көрсетіп тұрғандай.
Ал енді ... сол жақ ... ... ... ... ... көзге
түсетін нәрсе мүйізді ірі қара стилизовкісіндегі бейне, яғни ... ... ... ... ... мал ... ... оның күнделікті тұрмыста маңызы зор екенін көрсеткім келді. Ал осыған
қарама-қарсы орналасқан қанатты пырақтың болуы, еліміздің ... ... ... ... ... ... жануары қазақ халқының ажырамас бір
бөлігі. ... ... ... ... ... ... көп
нәрсені аңғаратындай.
Осыдан кейін сол жақ бөліктің ... ... оюлы ... көреміз. Жалпы ою ата-бабамыздан келе ... ... өнер ... ... да мен ... ... ою
стилизовкасына көрсетті.
Қорытынды
Дипломдық жұмысты батик технологиясында орындауда мен үшін ең ... ... ... ... қатысты, яғни бақыт құсын ... ... ... Осы ... ... ізденістер жүргізіп, дипломдық
жетекші мен кеңесші ағай-апайлармен келісе келе осы жұмыстың ... ... ... кейін бір ай көлемінде нақты салынатын
батик ... ... ... ... «оңай жерде аста» жоқ – дегендей
суретті салу онша оңай болған жоқ. Мұнда ... ... ... ... ... ... рет қайта ауыстыру да болды. Тағы сол сияқты
бояулары керексіз жере тамдырып қойғаным да ... ... ... ... жұмыс жасау оңай болып көрінгенімен, нақты шешуші дипломдық
жұмыста ... ... жоқ. ... осыған қарамастан мен өзімнің ... ... ... ... Батик өте нәзік - өнер түрі қажет
етеді. Қазіргі таңда дүние жүзінде жүріп жатқан ... ... ... өмір ... аңғармау тіпті мүмкін емес. Өйткені жер бетіндегі
сан алуан халықтардың ... ой ... қол ... ... ... ... егемен еліміз Қазақстанның алар айшықты орны бар. Бұлай
дейтін себебі елімізде сәндік ... өнер ... аз ... ... ... өнердегі суреттерді орындауда ойымыз, қиялымыз кеңейе
түсті: жұмыстың орындалу ... ... ... ... ... ... барысында жинақталған білім алдағы уақытта басқа
да жұмыстарды орындауда септілік тигізер деген үміттемін.
Осынау төрт жыл көлемінде оқу барысында біз көптеген ... ... ... ... ... жұмыс жасау, т.б. келешекте осы алған
біліміміздің жемісін көреміз деп ... ... ... қиыншылықтар болды, - әрине кез келген нәрсе
оңайлықпен пайда болмайды. Бірақ біз осыған ... ... ... ... ... ... келе осы дипломдық жұмыс жетекшілеріме
және ... төрт жыл ... ... ... ... ... ... осынай дәрежеге жеткеніміз солардың арқасы болса керек. ... ... ... ... яғни ... негізде Қазақстан
бейнелеу өнерінең оның ішінде сәндік ... ... ... ... да ... ... деп ойлаймын.
Қолданылған әдебиеттер:
І. Большая советская энциклопедия, т. 8, стр. ... ... В.А. ... ... ... ... "Просвещение",
1978 г.
З. Блинчева И.Б. Смирнова О.К. ... ... ... Москва,
"Легпромбытиздат", 1990 г.
4. ... Н.А. ... ... ... ... ... 1972 ... Виноградова Н.А. "Изобразительное искусство в школе". Москва,
"Просвещение", 1990 ... ... К.В. ... Е.С. "Чтобы стены ожили". Москва, "Молодая гвардия",
1977 г.
7. 3верев М.А. "Совершенная образование в ... ... ... ... ... Т.П. ... Н.А. "Искусство средневекового Востока".
Москва, "Детская литература", 1989 г.
9. Корюкин В.Н. "Батик. Художественное ... ... ... 1978 ... Муриан И.Ф. "Искусство Индонезии с древнейших времен до конца XV века".
Москва, "Искусство", 1981 ... ... А.С. ... ... ... процесса",
педагогические сочинения.
12. Николаева Н.С. Виноградова Н.А. "Малая история искусств". Москва,
"Искусство", 1979 г.
ІЗ.Пискулова А. ... М.А. ... ... ... ... 1979 г.
14.Ростовцев Н.Н. "Методика преподавания изобразительного ... ... ... ... 1980 г.
15.Синица И.Е. "Педагогический такт и мастерство учителя". Москва,
"Просвещение", 1983 г.
16.Сердюк Е.В. ... ... ... журнал "Юный художник", №9,
10, 1982 г.
17.Чекалов А.К. "Основы понимания декоративно-прикладного искусство".
Москва, "Просвещение", 1962 г.
18. ... ... и ... ... ... ... ... т.
3. Москва, "Просвещение", 1971 г.
19.Школа изобразительного искусства, изд. 2-е, т. 10. Москва, 1968 г.
20.Искусство стран ... ... ... 1986г.
21.Популярная художественная энциклопедия. Москва. "Просвещение", 1986 г.
22."Юный художник журнал" №1, 1992 г. №9, 1995 г.

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Информатика сабағында оқушылардың шығармашылық белсенділігін дамыту »57 бет
Бейнелеу өнері және әдістемесі27 бет
1925-1933 жылдар арасындағы халықаралық қатынас3 бет
8-сынып оқушыларына сәндік-қолданбалы өнерді оқытуда дәстүрлі мәдениетке баулу77 бет
Mathcad-та қолданбалы математикалық есептерді шығару жолдары8 бет
Photoshop қолданбалы бағдарламасына электронды оқулық құру56 бет
WEB беттері және онда қолданбалы программаларды оқытуды ұйымдастыру48 бет
Xvi-xviіі ғғ. қазақ-орыс елдері арасындағы дәстүрлі елшілік байланыстар тарихы10 бет
«Оңтүстік Қазақстандағы татарлардың арасындағы этнотілдік үрдістер»26 бет
«Қосымша білім беру жүйесінде ересектер арасындағы педагогикалық қарым-қатынасты жетілдіру» (өзгетілді ересектерге қазақ тілін оқытып-үйрету материалдары негізінде)37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь