Алюминий жіктелуі

Алюминий III периодтың элементі, мұның алдында осы периодтың р-элементтері-Cl,S,P,Si таныстық, енді мұнан кейін S-элементтер Mg мен Na-ға көшеміз. Осы бағытта айтылған элементтердің валенттік электрондары кеміп, онымен қатар бос тұрған валенттік орбитальдар саны өсе береді. Осының салдарынан қос электронды байланыстың беріктігі әлсіреп,орнықпаған /локализацияланбаған/ электрондар арқылы туатын байланыстар өсіп, одан металдық байланыста тууға бейімділік күшейеді.
Міне, период ішімен р- элементтерден S элементтерге қарай жылжығанымызда валенттік электрондардың азаюынан, әуелі молекулалық кристалдық торы бар металл еместерден (Ar,Cl2,P4), атомдары тізбектелген (S∞) қабыршақты (Р2 ∞) каркас түзген (Si3∞), структуралы металл еместер арқылы, металл тәріздес кристалдық структураларға келеміз.
Осы структурасы өзгерген бағытта, химиялық байланыстың типі, оған тәуелді жай заттардың қасиеттері де өзгеріп отырғанын көрдік, соған тағы мысал Ar, Cl, S - диэлектрик, кремний - шала өткізгіш, ал Al, Mg, Na - металл ( өткізгіш).
Алюминий бор сияқты р- элемент, сыртқы валенттік электрондарының саны бірдей болғандықтан ұқсастығы да көп, алайда сырттан екінші қабат өзгеше, әсіресе алюминийде 3d орбитальдардың бар болуы, оның үстіне атомдардың қарамының әр түрлі болуы олардың қасиеттерінде айырмашылық тудырады.
Алюминий бор сияқты тотығып, оң үш валенттік көрсетеді, теріс валенттік білдіруі бордан да сирегірек.
        
        Алюминий жіктелуі.
Алюминий.
Алюминий III периодтың элементі, мұның алдында осы периодтың р-элементтері-
Cl,S,P,Si таныстық, енді ... ... ... Mg мен Na-ға көшеміз.
Осы бағытта айтылған элементтердің валенттік ... ... ... бос ... ... ... саны өсе ... Осының салдарынан
қос электронды байланыстың беріктігі әлсіреп,орнықпаған
/локализацияланбаған/ электрондар арқылы туатын байланыстар өсіп, одан
металдық байланыста тууға бейімділік күшейеді.
Міне, период ... р- ... S ... ... ... электрондардың азаюынан, әуелі молекулалық кристалдық торы бар
металл еместерден (Ar,Cl2,P4), атомдары ... (S∞) ... (Р2 ... түзген (Si3∞), структуралы металл еместер арқылы, металл тәріздес
кристалдық структураларға келеміз.
Осы структурасы өзгерген бағытта, химиялық байланыстың типі, оған тәуелді
жай заттардың ... де ... ... көрдік, соған тағы мысал Ar,
Cl, S - диэлектрик, кремний - шала өткізгіш, ал Al, Mg, Na - ... ... бор ... р- ... сыртқы валенттік электрондарының саны
бірдей болғандықтан ұқсастығы да көп, алайда сырттан екінші ... ... ... 3d ... бар ... оның ... атомдардың
қарамының әр түрлі болуы олардың қасиеттерінде айырмашылық тудырады.
Алюминий бор сияқты тотығып, оң үш ... ... ... валенттік
білдіруі бордан да сирегірек.
Алюминий нағыз амфотерлі элемент. Алюминий қосылыстарының көпшілігінде ... және sp3d2- ... ... де жиі ... бордан айырмашылығы, оның Al-O-Al тізбегі B-O-B сияқты су
әрекетінен ... ... ... ... ... қосылыстары
тұрақты, табиғатта да жиі кездеседі.
Жер қыртысында бар металдардың ең көбі ... Бұл ... ... ... ... ... қосылыстар боксит Al2O3*xH2O, алунит
K2SO4*xAl2(SO4)3*yAl2O3*zH2O, нефелин 4Na2O*4Al2O3*9SiO2. Бұлардың ішінде
әзірше алюминий алу үшін ... ... келе ... ... ... жерлер Қазақстанда (Торғай алабында), Орал тауында, Башқұрстанда бар,
сонымен қатар Хибинда апатитпен аралас нефелин бар, Сибирьде де алюминий
кендері көп.
Алюминий кендері жер ... ... атпа ... де, ... де ... ... ... шпат, слюда және кварц. Далалық шпат пен слюда
алюмосиликат
XЭ2О3* ySiO2*zH2O (Э= Al, Cr, Fe ) деп аталады.
Бұл ... ... ... ... ... ... саздардың негізі, мұнда алюминий мен кремний ажыраспайқалады.
Алюмосиликаттар күйрегенде көбінесе, ақтық продукт осы каолин болады.
Кей жағдайда ... ... одан да әрі ... ... ажырасып, әр қайсысы жеке гидраттар түзіп, сол гидраттар қоспасы
түрінде ... ... ... ... ... ... ... Атпа
жыныстардың күйіреуінен осылайша келіп шөгінді жыныс - боксит түзіледі.
Алюминий алу.
Бокситтың формуласын алюминий тотығы түрінде жазғанмен, ол оның ... ... ... ... басқа онда SiO2 (2-20%) және Fe2O3
болады.
Алюминий алудағы технологияның бас міндеті осы қоспалардан арылу. Бокситтан
алюминий алудың екі сатысы бар.
1. Бокситтан ... (Al2O3) алу, ... ... ... артық
болмау керек.
2. Глиноземнен алюминий алу.
Бірінші сатыны өткізу үшін Байер ұсынған ... ... ... ... ... ... автоклавқа салып, NaOH я Na2CO3 ерітіндісімен
шаймалайды. Сонда:
Al2O3+2NaOH=2NaAlO2+H2O
реакцияның ... ... ... ... ... ... ... Fe2O3 тұнбада қалады.
Реакцияның шарттары: NaOH-300 г/л; t 20º, қысымы 12 атм, ... - ... ... ... су ... ... ол гидролизденеді:
NaAlO2+2H2O↔NaOH+↓Al(OH)3
Кристалданған Al(OH)3 сүзіп алып, айналмалы пеште 1200º-та ... ... NaOH ... ... ... ... ... электротермиялық әдісі де бар, оны Кузнецов-
Жуковский ұсынған.
Боксит пен ... ... ... ... ... пеште 2000º-та балқытады,
соның нәтижесінде SiO2 және Fe2O3
тотықсызданып ферросилиций ... ... ал Al2O3 пен CaO ... ... ... NaOH я Na2CO3 ерітіндісімен шаймалайды.
Ca(Al2)2+2NaOH=↓Ca (OH)2+2NaAlO2
NaAlO2 ерітіндісін ... ... ... ... ... екінші сатысы глиноземнен алюминий алу. Оны электр
пештерінде өткізеді. Темір жәшіктің іші табақ-табақ графитпен қапталады,
осы ... әрі ... ... атқарады; анод та көмір я графиттан жасалады.
Электролит ретінде криолит алынады, 950 градуста криолитта глинозем жақсы
ериді, ... сол ... ... ... ... ... бөлініп шығады. Бұл процестің ғылымыи негізін өркендетуде
П.П.Федотьев үлкен еңбек сіңірді.
Ашудастың латынша аты «алюмин », оны өте ерте ... ... ... есебінде қолданған. Ашудастың негіздік бөлімі глиноземді
1754 жылы ғана жеке шығарып алған Лавуазье глиноземді зерттей келе, ... өте ... ... ... ... болар деп шүбәланған, бірақ
ондағы оттегін бөліп ала алмаған. Дэви де электролиздеп көрген, ештеңе
өндіре алмаған.
1827 жылы Велер хлорлы ... ... ... калиймен әрекеттеп
алюминийді бөлек шығарып алған.
Алюминий қасиеттері және қолданылуы:
Алюминий күмістей ақ ... ... ... ... ... ... төменірек. Электр өткізгіштігі мыстан төменірек,бірақ мыс және
алюминийден жасаған электр өткізгіш сымдарды, көлденеңін емес, салмағын
салыстырса, алюминий ... ... ол ... ... ... жұмсалады. Алюминий өте жеңіл, айталық темірден үш есе жеңіл,
сондықтан транспорт құралдарын жасауға таптырмайтын металл.
Алюминий өте жұмсақ болғандықтан оның түрлі ... ... ... , ... , ... ... бар.
Алюминийдің қосылыстары:
Қалыпты жағдайда полимерлі заттар,сондықтан барлығы қатты заттар.
Алюминий тотығының 9 модификациясы бар тұрақтысы α- Al2O3 мен ... ... Al2O3 оны ... деп те ... ... корунд
деп аталатын минерал түрінде кездеседі. Корундтың қаттылығы 9, ... ... ... ... ... араласса, мысалы хром араласса,
қызыл түсті болады, оны рубин дейді, темір мен титан араласса көк ... оны ... ... ... мен ... асыл ... қатарына жатады.
Рубиндарды қазір қолдан жасайтын болды, олар дәл приборлар механизміне,
сағат тасы ретінде және ... ... ... т.б. ... Корундтың ұсақ түрі наждак,егеу,құм ретінде қолданылады. Қайрақ
тас және отқа берік зат ретінде бокситтен жасалған алунд деген зат
қолданылады.
Алюминий металл еместермен, оның ... ... ... өте ... ... ол ауамен, сумен жанасқанда коррозияға
ұшырамайтындығы ғажап, түсініксіз сиқты.Мұның ... мына ... ... суреттегі алюминий шабығының төменгі ұшын қыздырса,
алюминий балқып, тамшы тәрізді төмен түсуі керек еді-ғой. Бірақ шыбықтың
төменгі ұшы майысып, ... ... ... ... ... ... ұшы ... сиқты, оның ішінде балқыған сұйық металл күмістей
жылтырап төмен қарай іркіліп, дорбаның түбін керіп, бірақ тесіп шыға алмай
тұрғанын көреміз.
Дорба деп ... ... ... ... оның ... ... ... қабатты (0,00001мм) болғандықтан мөлдір болады, ішіндегі металдың
жалтырлығына дейін көрініп тұрады. Екінші жағынан бұл тотық қабатының өте
тығыз берік екенін көреміз. Міне, ... ... ... ... ... ... тотық қабыршығымен қапталып коррозиядан қорғалады.
Алюминий рудалары.
Өндірісттік мақсатта алдымен алюминий тотығын, одан кейін электролиз
жолымен алюминий металын алуға жарамды ... ... Жер ... орта ... ... тең. Алюминий рудалары минералдық
құрамына қарай екі топқа бөлінеді. Негізгі алюминий рудасына боксит,
екіншісіне алюминий силикаттары ( нефелин, ... ... ... ... бай ... және ... мен ... жатады.
Алюминий силикаттары нефелин-сиенит, нефелин-апатит, лейцит лавалары және
кианит силлиманит, андалузит тақта тастарымен ... ... ... силикаттары мен сульфаттары бар жыныстарда Al2O3 мөлшері 25,1%-тен
63,1%-ке ... ... да, ... ... Na2O+K2O:Al2O3-ке қатынасынан
шығатын сілтілік коэффицентпен анықталады. Нефелин мен каолинитті әк тас
қосып ... ... ... сода, цемент, алынады. Алуниттен алюминий
тотығы мен бірге калий сульфаты, күкірт қышқылы алынады.
Алюминий қорытпалары:
Алюминий негізді қорытпалар. Құрамында кремнийі бар алғашқы ... ... 50 ... ... Оның ... нашар, тотығуға
төзімділігі төмен болды. АҚШ-та 1907 жылға дейін Al-Cu қорытпасы кеңінен
тарап келді. 1910 жылы ... үш ... ... ал 2 ... ... 10-14% ... және 2-3% мыс кіретін алюминий қорытпалары алынды.
1903-11ж. А.Вильман (Германия) ашқан металды кемелдендіру тәсілі алюминий
қорытпалардың ... ... ... ... ... ... түрі дюралюминий деп аталды. Ю.Г. Музалевский мен С.М. ... ... ... бір түрі – ... ... ... мақсатында соңғы жылдары алюминий қорытпалардың химиялық құрамы
жөнінде кең зерттеулер жүргізілді. Соның нәтижесінде ... ... ... ... тех. ... өте ... ... Al-Zn-Mg,
Al-Zn-Mn-Cu), ыстыққа төзімді ( Al-Cu-Mn, Al-Cu-Li), жеңіл және жоғары
модульді ( Al-Be-Mg, Al-Li-Mg) алюминий ... ... ... ... ... ... төзімділігі, электр және жылу
өткізгіштігі оның басты қасиеттері болып табылады. Олар бұйым жасау
тәсіліне қарай ... және ... ... екі ... бөлінеді.
Деформацияланатын алюминий қорытпалардан деформациялау арқылы қаңылтыр,
плита, труба, сым, жасалады. Ал құймалық алюминий ... ... ... Химиялық құрамында байланысты деформацияланатын алюминий
қорытпалардың механикалық, физикалық және коррозияға төзімділік қасиеттері
әр түрлі келеді. Al-Mg (магналий) негізді екі ... ... ... ... және жақсы пісіріледі. Олар кеме, ракета, гидрасамолет,
құбыр, цистерна т.ж. вагондарын, көпір жасауда кеңінен қолданылады. Al-Mg-
Si (авиаль) қорытпаларының ... ... ... ... ... ... ... сәндік түр беруге болады. Al-Zn-Mg қорытпасының да
беріктігі жоғары, электрмен пісіруге бейім. Ал төрт ... ... ... болғанымен құрамында Cu болғандықтан, коррозиға төзімділігі
төмен келеді. Олар ауыр жүк көтеретін детальдар жасауда және самолет,
ракета конструкцияларында ... ... ... ... қатарына күйдірілген алюминий пудрасы
/КАП/ мен күйдірілген алюминий қорытпасы /КАҚ/ /6-9%/, КАП2 /9,1-13%/, КАП3
/ 13,1-18%/ КАП4 ... ... ... КАП ... әр ... ... төзімді шыңдалған, штампталған бұйымдар жасауда
қолданылады. КАК құрамында 25% Si және Ni болады. Сондықтан оның ұлғаю
коэффициенті төмен, серпімділік ... ... ... қорытпалардың құймалық қасиеттері ( cұйықтай аққыштығы,
қуыс пен ақаудың пайда ... т.б.) ... ... ... элементтер қосу арқылы оның құймалық қасиетін жақсарта түсуге
болатынын А.А. Бочвар ашты. Ең ... ... ... ... 4,5% және одан да көп Si ... екі ... Al-Si /АЛ2/ және өте күрделі Al-Si-Mg- /АЛ9/,
Al-Si-Cu /АЛ3,АЛ6/, Al-Si-Mg-Cu /АЛ5,АЛ10/ қорытпалар құймалық ... ... және ... жоғары болғандықтан, өте күрделі
құймалар алу үшін қолданылады. Магнийі мол қорытпаларға екі компонентті Al-
Mg /АЛ8/ және Mn ... Be және Ti /АЛ22/ ... ... ... жатады. Олардың коррозияға төзімділігі мен беріктігі
жоғары, тығыздығы төмен. Ал құрамында 3% тен астам Zn кіретін Al-Si-Zn
/АЛ11/, Al-Zn-Mg-Cu /АЛ24/ ... ... ... ... ... төзімділігі нашар. Құрамында 4%-тен артық Cu бар
екі компонентті Al-Cu /АЛ7/ және Ti ... үш ... ... ... ыстыққа шыдамды келеді, бірақ тығыздығы , құймалық
қасиеттері, коррозияға ... ... ... ... ... әр ... салаларында алюминий қорытпаларды көп пайдаланылады.
Мыслы: АҚШ-та алюминий қорытпаларды қолдану 5 жылдың ішінде 1,6 есе өсті.
Болат қорытпалармен ... ... ... ... өнім
10% артық шығарылады.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аналитикалық химия пәнінен дәрістер жинағы59 бет
Ауыл шаруашылық машиналары31 бет
Машиналардың конструкциясы, жұмыс органдары мен көмекші бөліктері35 бет
Композициялық материалдар. Ыстыққа төзімді болаттар мен қорытпалар. Кесу аспабына арналған болаттар. Өлшеу аспабына арналған болаттар12 бет
Алюминий және оның қорытпалары3 бет
Алюминий металлургиясы31 бет
Алюминий туралы6 бет
Алюминий өндірісі. алюминийдің физикалық, химиялық, механикалық қасиеттері4 бет
Алюминий – ХХ ғасыр элементі3 бет
Алюминий. Алюминий монополиялары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь