Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсi

КІРІСПЕ
1. Жоғары мектепте әлеуметтiк педагогтарға білім берудің теориясы мен тәжірибесі.
1.1. Жалпы орта білім беретін мектептердегі әлеуметтік педагогтың атқаратын функциялары.
1.2. Жасөспiрiмдердi отбасы мен мектеп бiрлестiгiнде тәрбиелеудiң теориялық негiздерi.
II. Жасөспiрiмдердiң әлеуметтенуi . әлеуметтiк . педагогикалық құбылыс ретiнде.
2.1. Жасөспiрiмдердi мектепте тәрбиелеудiң педагогикалық. психологиялық негiздерi.
2.2. Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi әлеуметтiк педагогтың қызметi.
2.3. Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi отбасы мен мектептiң ынтымақтастығы.
ҚОРЫТЫНДЫ
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазіргі күні Республикамызда әлеуметтік педагогика компоненттерінің еңбектің ұйымдастырылуы, саяси-құқықтық ұйымдардың жұмыс жасауы және білім берудің ерекшеліктеріне сәйкес қиындықтар туындауда. Олар: адамның қоғамға дұрыс бейімделе алмауы, өзін тұлға ретінде жүзеге асыра алмауы, мектепте немесе отбасында конфликтердің пайда болуы, қиын немесе қаңғыбас балалармен жұмыс жүргізудің өз деңгейінде жүзеге аспауы, баланың өз құқығын біллмеуі, адамдардың өздеріне қажетті әлеуметтік көмекті ала-алмауы және т.б. себептерден қоғамымызда келеңсіз жағдайлар орын алуда. Бұлар өз кезегінде білікті де білімді әлеуметтік педагогтарды талап етеді. Бұл жұмыс мамандық қана емес, сонымен қатар басқа адамдарға қол үшін беретін, адами мәселелерін бірге шешетін, тиімді, дұрыс шешілу жолдарын табатын адамдар.
Дегенмен бүгінгі таңда ұлттық болмысымызға кереғар, келеңсіз құбылыстардың жастар арасында кең етек алуы жас ұрпаққа қажетті заман талабына сай тәлім-тәрбие жүйесін жаңартуға, ұстаздардың сонымен қатар ата-аналардың алдына аса маңызды міндеттер қояды.
Бұл міндетке халқымыздың ғасырлар бойғы ұрпақ өсірудегі ұлттық тәрбие дәстүрлер тәжірибесі негізінде адамгершілік қадір қасиеттері тағылымды, рухани дүниесі бай, мінез-құлық мәдениеті еліміздің болашағы үшін қызмет етуге дайын азаматты қалыптастыру арқылы жетуге болады.
Бұл мәселеге байланысты елбасымыз Н.Назарбаев: өзiнiң биылғы Қазақстан халқына жолдауында “Жаңа жағдайға сай біздің бәрімізді алаңдататын мәселе-білімді, кәсіби даярлығы бар адам тәрбиелеу ғана емес, қоғамдық өмірдің барлық саласында ұлттық және дүниежүзілік құндылықтарды қабылдауға қабілетті рухани және әлеуметтік адамгершілік мүмкіндігі мол тұлғаны қалыптастыру блып табылады”, - деп атап көрсетті.[1]
Осыған байланысты бұл күндері жалпы білім беретін мектептердегі тәрбие ісінің мазмұны Отандық және әлемдік өркениетті елдердегі психология, педагогика және физиология ғылымдарының жетістіктерін пайдалана отырып жетілдірудің қажеттігі туындауда. Бұл бір жағынан, екінші жағынан, бүгінгі өскелең ұрпақтың бойындағы рухани құндылықтардың өнегелік нұсқаларын бір-біріне кіріктіре отырып игеруге бағыттай білу балалар тәрбиесінің мазмұнын, құрылысын және нысандарын одан ары жетілдірудің қажеттілігін туғызып отыр. Үшіншіден әрбір қоғамда болып тұратын формациялық өзгерістер өскелең ұрпақ тәрбиесінің мақсаты мен мазмұнын өзгертуді, тәрбиелік әдістемелік технологияларын жаңартып, толықтырып отыруды талап етеді. Бұл мәселенің шешімін табу, өсіп келе жатқан жеткіншек ұрпақты жан-жақты жетіліп, үйлесімді дамыған адамгершілік қадір-қасиеттері мол жеке тұлға етіп тәрбиелеуде берік тұғырлық негіз қалайды.
1. М.В.Шакурова “Методика и технология работы соцального педагога”
Москва, Академия – 2004г.
2. Н.Ә.Назарбаев. Ауылға айырықша назар аударылады. Ішкі және сыртқы
саясаттың 2003 жылғы негізгі бағыттары туралы. Президенттің Қазақстан
халқына жолдауы. – Егемен Қазақстан. – 30 сәуір, 2002 жыл.
3. Керімов Л.К “Қиын жасөспірімдерді жеке – дара қайта тәрбиелеу теориясы
мен практикасы” – Алматы, 2003. – 123б
4. Джаманбалаева Ш.Е Социальные проблемы девиантного поведения.
5. Автореферат. – Алматы, 1996. – С. 3 – 23.
6. Мудрик А.В Социальная педагогика М: Академия 2002
7. Галагузова Ю.Н и др . Социальная педагогика. М. ВЛАДОС 2003
8. Джаманбалаева Ш.Е. Общество и подросток: социологический аспект девиантного поведния. – Алматы, Қазақ Университеті, 2002. – 10с.
9. Первова И.Л. Асоциальное поведение детей и подростков.СПб: издателство Санг – Петербургского Университета, 1999. с. 60.
10. Аңламасова Г.А Мектеп оқушыларын адамгершілік негізінде тәрбиелеу. Тараз-2003ж
11. Нұсқабаев О. Мектеп-жас ұрпақты әлеуметтендіру институты. Алматы 1997ж
12. Асанов Ж.А. Оқушы оның дамуы және тәрбиесі. Алматы.1987ж
13. КерімовЛ.К. Қиын жасөспірімдерді жеке-дара қайта тәрбиелеу теориясы мен практикасы. Алматы 1992ж.
14. Л.В.Мардахаев “Социальная педагогика” М.2005г.
15. Василькова Ю.В. “Социальная педагогика”
16. Василькова Т.А. “Социальная педагогика”
17. Азаров Ю.П. “Семейная педагогика” Москва 1993г.
18. 1 Бурганова Р.И. Научные основы подготовки социальных педагогов к работе со студенческой молодежью в сфере досуга: дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.08. Алматы, АГУ им. Абая, 2001. -148 с.
19. 2 Батталханов Е.З. Формирование гуманистического мировоззрения учащейся молодежи как социально-педагогическая проблема. //Дисс. к.п.н.13.00.01, Алматы. 2002. -160 с.
20. Менлибекова Г.Ж.Система подготовки будущих учителей к социально-педагогической работе: дисс. … канд. пед. наук: 13.00.08. Алматы, АГУ им. Абая, 2002. - 30 с.
21. Баймуканова М.Т. Научные основы подготовки будущих социальных педагогов к работе со студентами по формированию семьи: дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.08, Алматы, АГУ им. Абая, 2001.- 142 с.
22. Нургалиева Г.К. Сравнительная педагогика. Алматы: Рауан, 1999, 176 с
23. Кусайнов А.К. Развитие образования в Казахстане и Германии. Алматы: Ғылым, 1997.- 204 с.
24. Мусин К.С. Система непрерывного педагогического образования в Казахстане, России, Англии и США: тенденции развития. Алматы: Ғылым, 2000.- 165 с.
25. Искакова А.О. Становление и развитие чатсных школ Соединенных Штатов Америки: дисс. канд. пед. наук: 13.00.01. Алматы, АГУ им. Абая, 1998. -135 с.
26. Кенесарина З.У. Социализация школьников в условиях общинного образования в США. Алматы, 1998.- 38 с.
27. Қожахметова К.Ж. Казахская этнопедагогика: методология, теория, практика. Алматы: Ғылым, 1998.- 317 с.
28. Жетписбаева Б.А. Этнопедагогические основы содержания воспитания в школах Казахстана и Германии (сравнительный аспект): дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.01. Караганда, КарГУ им. Е.А. Букетова, 2001.- 138 с.
29. Қалиева Ә.Б. Воспитания элиты в частных школах Великобритании (историко- педагогический аспект): дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.01. Караганда, КарГу им. Е.А.Букетова, 2004.-144 с.
30. Тұрысжанова Р.К. Проблема формирования духовно-нравственных ценностей в системе образования Азиатских стран (на примере Казахстана, Японии и Южной Кореи): дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.01. Алматы, КазГосЖенПИ, 2001.- 135 с.
31. Социальная педагогика и социальная работа: Социально-
юридический словарь. /Под ред. Мухаметзяновой Г.В., М.: ИЧП Ма¬гистр, 1995.- 96 с.
32. Бочарова В.Г. О некоторых методологических подходах к исследованию целостного процесса социализации, воспитания и развития личности. //Теория и практика социальной работы: отечественный и зарубежный опыт. Москва-Тула, 1993.- С. 34-48.
33. Беляева Л.А. Философия воспитания как основа педагогической деятельности. Екатеринбург, 1993.- 126 с.
34. Мудрик А.В. Введение в социальную педагогику. /Учеб. пособие, Пенза, ч. 1, 1994.- 171 с.
35. Международный семинар "Исторические корнии, современные проблемы и перспективы социальной работы в России. //Социальная работа. М., 1993, № 2 (3) .- С.3-58.
36. Методическое письмо. Введение в новую профессию: социально-
исторический контекст. //Социальная работа. М., 1994, № 1.- С.11.
37. Бойко В.В. Реактивное поведение семьи и личности: социально-психологическое изучение рождаемости: автореф. ... канд. психол. наук: 13.00.01. Ленинград, ЛГПИ, 1981.- 32 с
38. Теория и практика социальной работы: отечественный зарубежный
опыт. /Отв. ред. Яркина Т.Ф., Бочарова В.Г. Москва – Тула, в 2-х томах, 1993.- 460 с.
39. Бочарова В.Г. Педагогика социальной работы. М.: Аргус, 1994.- 207с.
40. Доэл М. Практика социальной работы. М., 1995. -176с.
41. Основы социальной работы. /Отв. ред. П.Д. Павлюнок. М.: ИНФРА-М, 1998. -368с.
42. Лихачёв Б.Т. Педагогика. Курс лекций. М.: Прометей, 1993.- 527с
43. Павлюнок П.Д. Введение в профессию «социальная работа»: Курс лекций. М.: ИНФРА-М, 1998.- 174с.
44. Кузьмина Н.В., Кухарев Н.В. Психологическая структура деятельности учителя. Гомель: Гом. гос. ун-т, 1976.- 57 с.
45. Кузьмина Н.В. Профессионализм деятельности преподавателя и мастера производственного обучения профтехучилища. М.: Высш. шк., 1989.- 166с
46. Кузьмина Н.В. Профессионализм личности преподавателя и мастера
производственного обучения профтехучилища. М.:Высш.шк.,1990.- 118с.
47. Актуальные проблемы социального воспитания. Научно-методический бюллетень. Москва-Запорожье: Изд. АПН СССР, 1990, № 6.- 167 с.
48. Вульфов Б.З Семь парадоксов воспитания. М.: Новая школа, 1994.- 77с.
49. Зимняя И.А. Социальная работа как профессиональная деятельность //Социальная работа, М., Вып. 2, 1992.- С. 8-16.
50. Теория и методика социальной работы. /Учеб. пособие под ред. Жукова В.И., Зайнышева И.Г., Холостовой Е.И., М.: Союз, в 2-х ч, 1994. ч. 1.- 339с.
51. Социальная работа и проблемы подготовки кадров. /Отв. ред. ЗимняяИ.А., М., 1992.- 104с.
52. Учебный план факультета социальной педагогики. Специализация: специалист по социальной педагогике и социальной работе. ВГПУ,1996.- 4с.
53. Сластёнин В.А. Социальный педагог и социальный работник: личностьи профессия. //Теория и практика социальной работы: отечественный и зарубежный опыт. Москва - Тула, 1993.- С.265-275.
54. Нурманбетова Д.Ж. Человеческая индивидуальность как социально-философская проблема. Алматы, 1995.- 348 с.
55. Жұлдыбаева А.К. Социально-философский аспект проблемы человеческой индивидуальности. Алматы, 1999.- 141 с.
56. Иатлеуова А.И. Массовое сознание и социальное развитие личности. Алматы, 1996.- 132 с.
57. Садырова М.С. Социально-профессиональная мобильность интеллигенции в условиях рыночных преобразований (на материале Казахстана). Алматы, 1999.- 259 с.
58. Гуменчук О.Н. Политическая социализация личности в советском обществе. Москва, 1993.- 136 с.
59. Cластёнин В.А. Гуманитарная культура специалиста. //Магистр. 1991.- С.16-25.
60. Масленникова В.Ш. Исследование социокультурных проблем
использования информационных технологий в высшем образовании.
Москва, 2000.- 165 с.
61. Социально-педагогический колледж. /Учебное пособие под ред. Гурьяновой
М.П., МК: Социнновация, 1995.- 590 с.
62. Талалова Л.Н. Психолого-педагогические условия подготовки учителя
в высшей школе США: основные проблемы и тенденции. 1993.- 166с.
63. Co-ordinated research in the social fieid.Studi Group 1 on the initial
arsd further training of social workers training into account their cnanging role.
Final report (DRAFT), Strasbourg, 1995.- S.71.
64. Школа социальных педагогов и социальных работников. Соци¬альная
педагогика и социальная работа за рубежом. /Под ред. Бочаровой В.Г.,
65. Дашкиной А.Н., М.: Социнновация, Вып. 1,4, 1991.- С. 19.
66. МакаренкоА.С Ата-аналар М-1958-103б
67. Словарь по социальой педагогике: Учеб,пособие для студ.высш.
учеб.заведений авт. сост.Л.В.Мардахаев –М: Из\кий центр «Академия»
2002,368с
68. Телесенко А.Н Социальная педаогика введеие в специальность учеб.
Метод. Пособие –Астана ИПК и ПК.Со, 2005,148с.
69. Сухомлинский В.А О воспитании –М учеб. Пед изд 1975
70. Журнал «Ұстаз» №1 2005
71. Журнал «Социальная педагогика» №2-4 2003-2006
72. Керимов Л.К «Қиын оқушылар мәселелері» Алматы-1991
73. Ли Анжелика Никифоровна Проблемы предупреждение преступости
учащихся общеобразовательых школ РК дисс 2000.12.09
74. Социальная педагогика. Журнал № 2-4
75. Социальная работа. Журнал №3
76. Психология. Журнал №1
77. Социология,психология, дефектология. Журнал-2006 №6
        
        КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектiлiгi:
Қазіргі күні Республикамызда әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... және білім
берудің ерекшеліктеріне сәйкес қиындықтар туындауда. Олар: адамның ... ... ... өзін ... ... жүзеге асыра алмауы, мектепте
немесе отбасында конфликтердің пайда болуы, қиын немесе қаңғыбас балалармен
жұмыс жүргізудің өз ... ... ... баланың өз құқығын біллмеуі,
адамдардың өздеріне қажетті әлеуметтік көмекті ала-алмауы және ... ... ... ... орын алуда. Бұлар өз кезегінде
білікті де білімді әлеуметтік педагогтарды талап етеді. Бұл жұмыс ... ... ... ... басқа адамдарға қол үшін беретін, адами
мәселелерін бірге ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі таңда ұлттық болмысымызға кереғар, ... ... ... кең етек алуы жас ... ... ... сай ... жүйесін жаңартуға, ұстаздардың сонымен қатар ата-
аналардың алдына аса маңызды міндеттер қояды.
Бұл міндетке халқымыздың ғасырлар бойғы ұрпақ өсірудегі ... ... ... негізінде адамгершілік қадір қасиеттері тағылымды,
рухани дүниесі бай, ... ... ... ... үшін ... ... азаматты қалыптастыру арқылы жетуге болады.
Бұл мәселеге байланысты елбасымыз Н.Назарбаев: өзiнiң биылғы ... ... ... ... сай ... бәрімізді алаңдататын мәселе-
білімді, кәсіби даярлығы бар адам ... ғана ... ... ... ... ... және ... құндылықтарды қабылдауға
қабілетті рухани және ... ... ... мол ... блып ... - деп атап ... байланысты бұл күндері жалпы ... ... ... ... ... ... және әлемдік өркениетті елдердегі психология,
педагогика және физиология ғылымдарының жетістіктерін пайдалана отырып
жетілдірудің қажеттігі туындауда. Бұл бір ... ... ... ... ... ... рухани құндылықтардың өнегелік нұсқаларын бір-
біріне кіріктіре ... ... ... білу ... тәрбиесінің мазмұнын,
құрылысын және нысандарын одан ары жетілдірудің қажеттілігін туғызып отыр.
Үшіншіден әрбір қоғамда болып тұратын ... ... ... ұрпақ
тәрбиесінің мақсаты мен мазмұнын өзгертуді, ... ... ... ... ... талап етеді. Бұл мәселенің
шешімін табу, өсіп келе жатқан жеткіншек ... ... ... ... ... қадір-қасиеттері мол жеке тұлға етіп
тәрбиелеуде берік тұғырлық ... ... ... ... бала ... ... шешуге құзырлы
түрлі мамандардың күшін біріктірумен және ... ... ... де ... Әлеуметтік салада қызмет ететін педагог әлеуметтік
тәрбиенің түрлі мәселелерін, зерттеу істерін де ұйымдастырып, сонымен бірге
әлеуметтік педагогтар ... мен ... ... ... да ... ... ... Осындай мәселелердің шешілуінде
әлеуметтік педагогикада мынандай ғалымдар зерттеулер жүргізді: (П.Натроп,
П. ... ... ... ... ... және т.б. ), ... ... орта қажеттілігіне сәйкес табиғи дамуын, тәрбиеленуін
(К.Магер, Х.Мискес, М.А.Галагузова, А.В.Мудрик, Л.В.Мардахаев) ... ... ... ... да ... педагогтардың іс-
әрекет жүйесіне қатысты әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... дайындығының үрдісін
зерттеді, болашақ әлеуметтік педагогтың студент ... ... ... ... ... ... ... әзірледі. Е.З. Батталханов оқушы жастардың ... ... ... мен ... ... мәселесі ретінде қарастырды. Г.Ж.Меңілбекова болашақ
ұстаздарды әлеуметтік ... ... ... ... ... негіздерін қарастырады, болашақ ұстаздардың
әлеуметтік педагогикалық жұмысқа дтайындығын ... ... мен ... ... жеке тұлғалық білім беру ретінде
анықтады. М.Т. ... ... ... ... ... отбасын құру бойынша жұмысқа ... ... ... ... әзірлеу мақсатында жоғарғы оқу ... ... ... дайындау үрдісін өз зерттеуінің нысаны қылып
алды.Дайындық жүру үрдісі мен жоғары ... беру ... ... ... ... ... ... бірге әрбір елдегі
салыстырмалы педагогиканың ... ... ... ең ... ... ... мұқтаждық тұрғысынан қарайды. Дүниежүзінде ғылымның осы
саласымен айналысатын мамандар саны ... ... ... ... ... зерттеулер салыстырмалы
педагогиканың әдіснамалық теориялық ... ... ... білім жүйесінің салыстырмалы педагогикалық
сипаттамасы (А.Қ.Құсайынов), жеке меншік ... даму ... ... ... ... кәсіби даярлау (Қ.С.Мусин),
америка педагогикасында тұлғаны ... ... жеке ... ... тәрбиелеу (Ә.Б.Қалиева), азия
елдерінің білім жүйесінде ... ... ... ... ... ... қамтиды.
Бірақ, мәселені мектеп пен отбасының ынтымақтастығының әлеуметтік-
педагогикалық ерекшеліктері тұрғысынан ... ... ... Бұл ... ... пен қойылып отырған мәселеміздің өзектілігі
арасындағы қайшылықтарды анықтайды.
Осы айтылған мәселелерден келіп, біз диссертациялық жұмыстың тақырыбын
«Жасөспірімдерді тәрбиелеу ... ... пен ... ... ... - деп ... ... тәрбиелеу үрдiсiндегi мектеп пен отбасының ... ... ... ... ... ... ... жасөспiрiмдердi тәрбиелеу
үрдiсiн қалыптастыру және мектеп пен ... ... ... ... ... ... пен ... ынтымақтастығы нәтижесiнде
жасөспiрiмдердi тәрбиелеу жүйесiн қалыптастырудың ... ... ... ... ... пен ... ... тәрбиелеу үрдiсiн
қалптастырудағы әлеуметтiк-педагогтың функцияларын анықтап, мектеп ... ... ... іс-әрекет аясын анықтасақ және бұл жұмысқа
ғылыми әдістемелік жүйе құрылса онда отбасы мен ... ... ... ... ... қол жеткiзуге болар едi, өйткенi
жасөспiрiмдердiң тәрбиелеу үрдiсiн реттеу арқылы жасөспiрiмдiк ... ... ... ... жыныстық өзгерiстердiң дұрыс
арнаға түсуiн қамтамасыз ... ... ... ... ... ... пен отбасының ынтымақтастығының
теориялық негiздерiн анықтау.
• Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi мектеп пен ... ... ... ... анықтау.
• Мектептегi жасөспiрiмдердi тәрбиелеу жүйесiнiң әлеуметтiк педагогикалық
моделiн жасау.
Зерттеу көздерi:
Қазақстан Республикасының Конституциясы, заңдары, ... ... ... ... педагог, психологтардың тәрбие
туралы ой-пiкiрлерi, ... және ... ... ... ... отандық, шетелдік авторлар әдебиеттеріне
талдау жасау; тәрбиеге қатысты озық ... ... ... ... ... ... жұмыстармен танысу;
педагогикалық тұрғыдан бақылау, ұсынылған ... ... ... ... ... диссертацияны зерттеу барысында
жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi мектеп пен ... ... және ... саласының тарихы мен теориясын, педагогикалық
қырларын ашып, ғылымдағы алатын орнын саралау.
Практикалық маңыздылығы: Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... рөлiнiң
жоғарылығын және осы саладағы әлеуметтiк педагогтың қызметiн анықтау.
Күтілетін нәтиже: Жасөспiрiмдердiң тәрбиелеу үрдiсiн ... ... ... ... ... ... саналы тәртiптiң,
адамгершiлiктiң, отан сүйгiштiк және жалпыадамзаттық құндылықтарды ... арта ... ... ... болашақ ұрпақтың
бiлiмiнiң, тәрбиесiнiң дұрыс қалыптасуы- мемлекетiмiздiң өсiп-өркендеуiнiң
және әлеуметтiк-экономикалық дамуының бiрден-бiр тiрегi болып ... ... ... ... ... білім берудің теориясы
мен тәжірибесі.
1.1. Жалпы орта білім беретін мектептердегі әлеуметтік педагогтың
атқаратын функциялары.
Әлеуметтiк ... ... ... ... үшiн, ... “әлеуметтiк педагог” мамандығына анықтама беру ... ... оны ... қызметкер”, “әлеуметтiк жұмыс” секiлдi мағынасы ... ... ... ... ... ... ... - басқалармен салыстырғанда бiздiң ел ... ... ... педагог – делдал, жеке тұлға, отбасы және
қоршаған орта ... осы ... ... тұрғыдан мақсатқа
сай қайта құрылуына ... ... ... ... ... авторлар әлеуметтiк педагогиканың ... ... ... ... ғана ... ... әлеуметтiк педагогтардың ... ... ... болашақ әлеуметтiк ... ... ... ... ... мазмұнын теориялық тұрғыдан
негiздеп, әдiстемесiн әзiрледi. [1,20]
Е.З. ... ... ... ... ... мүмкiндiктерi мен жағдайларын ... ... ... ... [2]
Г.Ж. Меңлiбекова болашақ ұстаздарды әлеуметтiк-педагогикалық
жұмысқа дайындаудың ... ... ... ... ... болашақ ұстаздардың ... ... ... ... ... мен жағдайларын
интеграцияланған жеке тұлғалық бiлiм беру ... ... ... ... болашақ әлеуметтiк педагогтарды дайындаудың
негiзiн зерттедi. ... ... ... студенттiк
жастармен отбасын құру ... ... ... ... ... ... ... мақсатында жоғары оқу ... ... ... ... ... оның зерттеуiнiң
нысаны болып табылды [4].
Басқа жағынан алып ... ... ... үрдiсiнiң
заңдылықтары туралы ғылым ретiнде есепке алу керек, оны әлеуметтiк-
педагогикалық мәселелердi шешу үшiн ... ... Егер ... ... болса, онда, бiрiншiден, логикалық негiздер ... ... ... мен ... ... ... тән
жағдайлардан әлеуметтiк ортаға ауыстыру ... ... ашып ... Аталмыш “әлеуметтiк педагогика”
жаңа ғылыми бағытының ... ... мен ... ... де
осыған байланысты. А.С.Перуанский әлеуметтiк педагогиканы “қоғамның кез-
келген жастағы әлеуметтiк топтары мен ... ... ... оқуының әдiстерi туралы ғылым” ретiнде ... [5]. ... ... ... ... ... қоғамның жүйке
жүйесi ... ... оның ... ... ... ... керек және оларды емдеудiң құралы ... ... ал ... ... Оның қажеттiлiгi экономикалық, медициналық,
психологиялық салаларды қамтитын ... ... мен ... ... ... ... деп ... адамның
өндiрiсi мен қайта өндiрiсi ... ... ... iске ... тұрғындарға жағдай жасау мен көмек көрсетуге байланысты
қызмет аясы ... ... ... табиғаты туралы, iскерлiктердiң маңызы және
олардың қалыптасуының ... ... ... Н.В. ... ... Ю.Н. ... В.Г. ... Г.С. Сухобскаяның
зертеулерiнде ашып көрсетiлген. [17].
Н.В. Кузьминаның, Н.В. ... ... ... қызметi келесi құрама бөлiктердi қамтиды: гностикалық,
жобалық, құрама, ұйымдастыру және ... ... ... бiздiң
пiкiрiмiзше, отбасы әлеуметтiк педагогының қызметi мен ... ... де ... ... бар. ... қызметтi оның субъектiсi iске асыратын болғандықтан, ол
мақсатты, құралды, қайта құру ... өзiн және оның ... ... ... ... өз iсiнiң болжауға болатын
нәтижесi ретiнде пайда ... ... ... ... ... ... ... пен әлеуметтiк қызметкердiң мiндеттерiне келесiлер
кiредi:
( ... ... ... ... ... ... клиенттi әлеуметтiк қорғау қызметтерiнде ... ... ... ... ... ... социумдағы гуманистiк қарым-қатынастардың ... ... жеке ... және оның ... медика-педагогикалық
ерекшелiктерi, клиенттiң мүдделерi мен ... ... ... оның әлеуметтiк тарихын зерттеу, ... ... ... ... ... ... отбасыларының, ... ... ... мен ... ... ... сауықтандыру, әлеуметтiк, тәрбие қызметiн, ... ... ... ... ... ... ... шығармашылықты, физикалық ... ... ... ... ... алуан түрлерiн
дамытуға көмектесу.
( клиенттерге олардың жеке және ... ... ... ... ... ... бұзушылықтарды болдырмау бойынша жұмыс
iстеу, клиенттердi еңбекке ... ету, ... ... ... және ... ... ... болдырмау.
( клиенттерге, олардың отбасыларына түрлi ... ... ... ... ... ету және ... ... әлеуметтiк мәртебесiн көтеруде ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету арқылы оның тәрбиелiк және сауықтандыру
әлуетiн нығайту және ... [19]. ... ... ... ... ... бiр жағынан, әрбiр адамның мiнез-
құлқының, мүдделерiнiң және қабiлеттерiнiң сан ... ... ... ... ... ... ... екiншi жағынан,
осы әр ... ... ... ... бар ... ... физикалық және рухани саулығының қамын
жеуге, қоғамдағы ... ... ... ... ... педагогика түрiндегi әлеуметтiк
жұмыстың ... ... - ... ... ... рухани күштiң, өз ... ... ... ... көмектесу.
Мамандықтың күрделiлiгi, жан-жақтылығы, ең ... ... ... әр алуандығымен анықталады. Келесi қызметтердi
ажыратып көрсетуге болады:
( ... ... ... жеке ... қызметi мен
араласуының ерекшелiктерiн, ... ... ... ересектердiң бiрлестiгiнiң ықпал ету ... мен ... және ... түрде бағалайды;
(ұйымдастырушылық: ол ашық ортада ... мен ... ... ... қызметiн ұйымдастырады, демалысты орынды
түрде ... ... ... ... ... ... ... шынайы демократиялық жүйесiн қалыптастырады;
( болжамдық: жеке тұлғаның, жеке тұлғаны ... ... ... қызметiнiң дамуына қарай ... ... және ... ... ... алу-профилактикалық және әлеуметтiк-емдiк: әлеуметтiк
педагог жеке тұлғаға әсер ... ... ... ... ... ... ... заңды, психологиялық
механизмдерiн iске ... жеке ... ... ... ... ұйымдық-байланыстық: қауымдастықтың өсiп келе ... ... ... ... ... пен оның ... ... ұйымдар мен мекемелер арасындағы байланыстарды реттейдi;
( қорғаушы: жеке ... ... мен ... ... құқықтық нормалардың бар кешенiн пайдаланады, балалар мен
жасөспiрiмдерге құқыққа қарсы ... ... жол ... ... ... ... шараларын қолдануға көмектеседi [20].
Осы ... ... ... қызметкер, сондай-ақ, келесiлер
дағдыларға ие болады:
( әлеуметтiк-медициналық - сырқаттардың алдын алу ... ... ... медициналық ... ... ... ... жастарды отбасы ... ... ... ... - жеке ... ... ... түрлi
кеңестер бередi және оларды түзетедi, жеке ... ... ... ... ... адамдарға әлеуметтiк қалпына
келуге көмек көрсетедi;
( әлеуметтiк-тұрмыстық - ... ... ... ... ... ... жақсартуда қажеттi көмек пен
қолдау ... ... ... ... педагогқа, әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... адамзаттық құндылықтарға
негiзделедi және әрбiр жеке ... ... мен ... ... мен ... есепке алады.
Көптеген ғалымдар ... ... ең ... жеке
тұлғалық қасиеттердiң бар болуы керек екенiн басып ... ... ... ... да ... жүйесi жан дүниенi түсiнуге,
әзiлдi түсiнуге, педагогикалық түйсiкке не ... ... ... деп атап ... Әрi ... ... ең ... қиындығы оның өз жұмысымен, тек ... ... жеке ... қасиеттерiмен өзiнде “берiк болат пен нәзiк
шыбықты”, яғни ... ... да, ... ... да ... ... табылатын нәрселердi ұштастыра бiлуi болып ... бұл ... ... ... дәл ... талап етедi” [21,52].
И.А. Зимняя атап көрсеткендей, әлеуметтiк педагогтың жеке тұлғалық
сипаттамасының негiзгi ... ... жеке ... ... осы ... ... сәйкес келу болып табылады. [22,11].
Ғылыми ... ... жеке ... ... ... ... бiлiмдермен, iскерлiкпен, жеке ... ... ... ... шектеулi дәрежеде үйлесуi
керек екенiн көрсеттi.
Әлеуметтiк педагогтың суретiнiң екiншi ... ... ... ... яғни медицина, ... ... ... ... социология, этика және басқа да әлеуметтiк
ғылымдар ... ... ... ... шет тiлiн ... ... адам мен қоғам туралы
бiлiмдердiң кешенi болып табылады.
Үшiншi, ... ... ... деп ... ... ... ... және нақты тәжiрибеде өте ... ... және ... кешенiн түсiнемiз. Бұл
- балалардың, жасөспiрiмдердiң және ... ... ... ... және ... сай ... қамтамасыз ету,
тәрбиенiң дәстүрлi институттарына ... ... ... ... ... мен ... арасындағы, балалар мен ересектердiң
арасындағы, отбасы мен ... ... ... ... ... ... ... клиентке ғана емес, оның ... да, ... ... ... ... ықпал ете алу, клиенттi қандай
да бiр ... ... ... алу ... ... ... әдеттен тыс араласу жағдайында, әдеттен тыс көш
басшы, көмекшi, бастама ... ... ... ... және ... ... iстеу алу дағдысы [24].
Кәсiби ... алты ... ... ... ... себептiлiк;
2) адамгершiлiктi және бағыт-бағдарлық;
3) танымды-операциялық;
4) эмоционалды-жiгерлiлiк;
5) психофизиологиялық;
6) бағалаушы
Бұл ... ... жеке ... ... ... ... құрама бөлшек: қоғамдық ... ... ... ... ... және т.б. ... ... құрама бөлшек: шынайылық, ... өз ... ... және т.б. ... ... ... қиял,
педагогикалық байқағыштық. Эмоционалды-жiгерлiлiк: ... ... ... және т.б. ... ... ынтымақтастыққа, өзара көмекке деген қабiлеттiлiк, наным,
қайраттылық және т.б. ... ... ... ... ... ... психоаналитикалық қасиеттерiнiң және т.б.
дамығандығы.
Сластенин В.А., әлеуметтiк педагогтың ... жеке ... ... ... ... ретiндегi өзiндiк
құндылығын, оның қайталанбас ... және ... ... ең
шектен тыс қанағаттану және оның өмiрiнiң ... мен ... ... мамандықты саналы және эмоционалды түрде қабылдау
қажеттiлiгiн; үлкен ... ... ... ... жұмыс iстеудi ... ... ... ... ... ... ... қажеттiлiгiн көрсетедi [42, 18]. Әлеуметтiк
педагогқа қойылатын ... ... ... ... ... үшiн
болашақ мамандарды мұқият таңдау ... олар өз ... бiлiм ... ... ... ... ... педагогтарды
шектелген, тұтас жүйе ретiнде дайындау да керек. В.А. ... ... жеке ... ... ... ... ... анықтады:
( педагогикалық бiлiмнiң кең түрде гуманитарландыру жағдайларында
болашақ маманның жеке ... ... ... ... ... ... бiрлiгi;
( социумның дамуы мен жұмыс iстеуiнiң жаңа тенденцияларын ... ... ... оның ... бағыттылығымен өзара
байланысты тұғырландыру;
( қазiргi уақыттың талаптарына және болашақтағы ... ... ... ... мазмұнындағы, түрлерiндегi және
әдiстерiндегi өзгерiстердiң нұсқалылығы, қозғалмалылығы;
( педагогикалық ... ... оқу ... ... iстiң ... [26,22].
“Әлеуметтiк педагогика” мамандығы бойынша оқу орнының түлегi үшiн
маңызы бар, кейiн ... ... ... ... ... мен
шарттардың арасында кең тарағандары ... ... ... жақтардың қатарында:
( мамандықтың жаңа болғанына байланысты ведомстволық ... ... ... ... мамандық бойынша кәсiби құралдардың жетiлмегендiгi, бұл ... өз ... ... ... штат ... бiр ... мөлшерлемесiнiң (не тiптi бiрнеше,
бiрақ сұранысқа қарағанда төмен) бар болуы ... кең ... ... ... мен ... ... ... жалғыздық” факторы.
Бұл жұмыстың оң жақтары да бар:
( ... ... ... сан алуандығы;
( жеке тұлғаның оң қасиеттерiн, ұйымдастырушылық ... ... ... ... ... ... қабiлеттiлiктердi дамыту.
“Әлеуметтiк педагогика” мамандығы ... ... ... орта ... оқу ... жеке ... мамандыққа сәйкес
келетiн жеке ... ... ... ... әлеуметтiк
педагогтың кәсiби қызметiнiң жалпы ... ... ... ... оқу ... дайындықты нақтылау керек және ... ... бiр ... ... ... қажет, сондай-ақ
топтарды ... ... ... ... ... ... қасиеттерiн есепке алу мақсатында тест жүргiзу керек.
Кәсiби ... ... ... ... ... Жоғары оқу орындарында әлеуметтiк педагогтарды дайындау, бiр
жағынан, академиялық болуы керек, ал ... ... ... бет
бұрған болуы керек, жалпы ... те, ... та ... де, ... ... сипаттамаларды да, болашақ педагогтардың
мамандануын да ... алуы ... ... ... дайындау бiлiктiлiктi көтеру
институттарында, жетiлдiру институттарында iске ... ... ... ... ... өсiп отырған ... ... ... ... бет ... ... бiлiмдi
мамандардың қосымша саласының қажеттiлiгiн ... бұл ... ... ... ... iске ... ... әлеуметтiк қызметкерлердiң, педагогтардың ... ... ... ... ол тыңдаушыларда жоғары
психологиялық-педагогикалық бiлiмнiң бар болуын ... ... ... ... ... ... этикасы, әлеуметтiк
жұмыстың теориясы мен тарихы, отбасымен әлеуметтiк ... ... ... ... және т.б. ... ... әлеуметтiк-педагогикалық колледждiң
негiзiнде дайындау жоғары ... ... ... сатысы ретiнде
қарастырылады. Ол ... ... ... ... ... ... ... мәдениеттану,
экономикалық бiлiмдердiң жүйесiн қамтиды. Дайындық ... ... ... ... пен жергiлiктi ерекшелiктердi ... ... ... тұрады. Осылайша, М.П. ... ... ... педагогтарды дайындаудың жоспарына мемлекеттiк
стандарттың пәндерi де: жалпы және ... ... ... теориясы мен ... ... ... кәсiби
шеберлiктiң негiздерi және ... ... ... ... ... де: ауылдық қауымдағы ... ... ... ... негiздерi, қазақ халқының тұрмысының ... ... және ... және т.б. ... ... ... ... бiлiктiлiк сипаттамасына жоғары
оқу орындарындағы дайындық барынша толық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк
стандарттары бiлiмдердiң 4 бөлiгiн, 4 негiзгi ... ... ... ... ... ... ... тарихы, фәлсафа, қазiргi заманғы
жаратылыстану концепциясы, ... ... ... ... этнология, дiн тарихы, дүниежүзiлiк көркем ... ... ... ... ... шет тiлi, экология, дене ... ... ... ... ... ... мен ... негiздерi, салауатты өмiр ... және ... ... негiздерi, алғашқы медициналық ... ... ... ... ... ... психология, ... ... ... ... теориялар, жүйелер
және технологиялар, әлеуметтiк педагогика, арнайы психология және түзету
педагогикасы, фәлсафа және бiлiм ... ... ... ... негiздерi.
4. Пәндiк дайындық пәндерi:
мамандыққа кiрiспе, әлеуметтiк ... ... ... мен ... ... жұмыстың негiздерi, отбасынтану,
педагогикалық байланыс, педагогикалық ... ... ... ... мен технологиясы, балалықты әлеуметтiк
қорғаудың жүйесiн басқару [28].
Мамандануға байланысты оқу жоспары ... ... ... ... орнының “әлеуметтiк педагогика” ... ... ... ... болып табылатын, кейiн кәсiби өсуге ықпал ... ... ... ... мен ... ... ... атап
өтуге болады:
Керi жақтары:
( мамандықтың жаңа болғанына байланысты ведомстволық ... ... ... ... ... бойынша кәсiби құралдардың жасалмағандығы, сондықтан
маман оны өз бетiнше ... ... ... ... ... бұл штат ... бiр ... (не тiптi бiрнеше, бiрақ сұранысқа ... ... ... ... кең ... ... ... ерекшелiгi мен мағынасын
түсiнбеудi бiлдiретiн ... ... ... ... ... да ... ... мүмкiн жұмыс орындарының сан алуандығы;
( жеке тұлғаның оң қасиеттерiн, ... ... ... ... ... мүмкiндiгi;
( шығармашылық қабiлеттiлiктердi дамыту.
“Әлеуметтiк педагогика” мамандығы бойынша ... ... орта ... оқу ... жеке ... ... сәйкес
келетiн жеке тұлғалық кәсiби ерекшелiктерiн дамыту, ... ... ... жалпы кәсiби шолуын ... ... оқу ... дайындықты нақтылау ... және ... ... бiр ... ... мамандану қажет, сондай-ақ
топтарды жинақтаған кезде, ... ... ... жеке
тұлғалық қасиеттерiн есепке алу мақсатында тест жүргiзу керек.
“Әлеуметтiк ... ... ... ең ... ... “педагог” сөзiнiң туындысы болып табылады. Сондықтан
осы мамандықты енгiзгеннен ... ... ... педагогтар
мұғалiмдер болғаны таң ... ... ... амандығы
бойынша сертификат алуға арналған кадрларды қайта дайындау курстарының
барлық ... ... ... бөлiгiн құрайтын да солар
[29].
Бiлiм берудегi әлеуметтiк педагог ... ... беру ... ... ... ... ... таңда көптеген мектептерде әлеуметтік ... ... ... осы ... ... тәрбиешінің міндеттерін орындап
түрлі сауықтыру жұмыстарын атқарады. Бұрын осы ... ... ... ... қарай осы мамандықтың ... ... ... ... ... ... iс-әрекетi әлеуметтiк ортаның
әлеуметтiк-мәдени жағдайын оңды ... ... ... ... ... ... гуманизациялау мен педагогизациялау – бұл
әлеуметтiк педагог iс-әрекетiнiң рухани-адамгершiлiк ... мен ... ... ... мен ... оқушы топтарымен, олардың ата-
анасы және мұғалімдерімен әлеуметтік-педагогикалық ... ... ... ... ... сай ... ретінде ұйымдастыра білу
керек.
Әлеуметтік педагог мамандығының жұмыс мазмұнына келесі адамдарға көмек
көрсету жатады:
1) ... ......... ... ... мен ... үрдiсi
барысында туындаған тұлға аралық мәселелердi шешу жұмысын ... ... ... ... жұмысты ұйымдастыруға;
- кейбір ата-аналардың өз ... ... ... ... ... ... ... мұғалім-оқушы, мұғалім - ата-ана, мұғалім-сынып арасындағы
қақтығыстарды шешуге;
2) ... ... ... ... бойынша әрекеттенуге;
- тұлғааралық қақтығыстарды шешуге, сонымен бірге ... мен ... ... ... қақтығыстан шығу жолдарын анықтауға;
3)Ата-аналарға:
- кеңес беру, әдістемелік көмек көрсету арқылы ... ... ... ... әлеуметтенуін түзетуге;
- әлеуметтік-педагогикалық жұмысты жетілдіру мақсатында ата-ананың
мұғаліммен қатынасын дамытуға.
Оның негiзгi ... мен ... ... ... тұрады:
1. Әлеуметтiк педагог өз қызметiн үш бағытта жүргiзедi:
- балалар мен отбасының ... ... ... ... ... негiздеп, сараптайды және өндейдi;
- социумдағы әлеуметтiк жағдайды зерттеп және оған болжам ... ... мен ... ... нақты көмек формаларын және
түрлерiн ұсынады;
- баланың жан-жақты психологиялық дамуына жағдай жасау, оқу мен ... ... жою, ... өмiр ... оңды ... ... тұлғасы дамуының бұзылу себептерiн анықтап, алдын ала ... ... ... ... ... мен балалардың
психологиялық, құқықтық бiлiктiлiгiнiң жоғары болуын қамтамасыз ету
[1.38]
Осы маманның кәсіби ... мәні ... ... қызметi
тұжырымдамасының жаңа тарихи жағдайларда өзгеруімен сипатталады. Осы
тұжырымдамаға сәйкес білім беру ... ... ... ... ... ... ... тапсырыс деңгейінде қағаттандыру
мәселесі қойылған.
Сонымен бірге қазіргі әлеуметтік-экономикалық жағдайларда тегін білім
алу мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... материалдық жағдайына байланысты болады. Нәтижесінде
жағдайы жоқ немесе жағдайы төмен отбасындағы ... ... ... ... ... бала үлгірмеушілер қатарына түсіп
сынып ұжымының қудалауына ... Осы ... ... балада
әлеуметтік жатсыну пайда ... ... ... ... ... ... ... сипатта болуымен анықталып отыр.
Осы жағдайларда оқушыларға дәстүрлі формадағы (ыстық тамақ, киіммен
қамтамасыз ету т.б.) ... ... ... олар үшін ... ... ... ... шешпейді. Бүгінгі жағдайда әлеуметтік-педагогикалық
қолдау ісін кәсіби тұрғыда ... жолы - ... тыс ... ... ... ... ... болады.
Әлеуметтік педагог нақты міндеттерді орындауда түрлі ... ... ... ... Осы жүйенің көлемі, яғни мамандар
шеңбері, шешілетін мәселенің сипатына байланысты [2.58]
Әлеуметтік педагог әрекеттер жүйесін ұйымдастырып, оны іске ... ... ... ... әрекеттер жүйесінде тұлғааралық және
кәсіби қатынастары бірнеше кезеңдерден өтеді:
- мәселенің мәнін әрбір қатысушыға түсіндіру;
- мәселенің бір ... ... ... ... ... ... ... белсенділікке тарту, яғни әрқайсысына жеке табыстарын
көрсетіп олардың әрекеттерін түрлі тәсілдермен белсендету.
Осы жүйе табысты болу үшін әлеуметтік ... ... ... ... ... тарату;
2. қарым-қатынастарды анықтау;
3. тұлғааралық қатынастарын реттеу;
4. қақтығысқа бейімділікті айқындау;
5. құндылық бағдарлардағы қайшылықтарды көрсете білу;
6. ... ... ... ... табу үшін ... ... ... жан-
жақты талдауға тиісті. Мәселе шешілуінің мүмкін жолдары:
1. басқа адамның рөлін өз міндетіне алу;
2. істің барысындағы өзгерістерді ескеру;
3. бағдарламаға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... ескеру;
5. әрекеттер жүйесіндегі мүшелерге көмек беру [3.61]
Білім беру ... ... ... келесі
негізгі бағыттарын анықтаймыз:
– баланың тәрбиесі мен оқуымен байланысты мәселелері бойынша отбасына
көмек;
– баланың үлгеріміне, ... пен ... ... ... ... тигізетін себептерді жоюға балаға көмек;
– әлеуметтік-педагогикалық шараларды ұйымдастыруға және ... ... ... ... ... ... даму ... қауіпті қиын жағдайларды болдырмау
мақсатында қиын өмірлік сәттерді, мәселелерді, ... ... шешу мен ... ... балаларды тәрбиелеу, қақтығыстар мен қиын жағдайларды шешу
сұрақтары бойынша әкімшілікке, педагогтарға, ата-аналарға, балаларға ... жеке ... ... ... ... мен ұйымдардан мамандардың қатысуымен нақты
оқушыларға көмек ... ... ... дайындау және балалардың
қажеттіліктерiн анықтау;
– оқу-тәрбие ... ... ... оларды шешудегі
шараларды ұйымдастыруға педагогтарға көмек;
... беру ... ... ... бағыттары бойынша
бағдарламалар мен жоспарлар дайындап жобалау;
... ... ... ... оқып ... ... оқу ... кестесінен тыс оқу-тәрбие жұмысын қамтамасыз ... ... шешу ... ... ... белгілері:
– жұмыс пен іс-әрекет нәтижелерін қамтитын ... ... ... ... және ... ... объектіні өзгертудегі әдістер жиынтығының болуы;
– үдерістің оны құрайтын әрекеттер өзгеруінің жобалануы.
Әлеуметтік ... ...... ... ... ... және түрлі әлеуметтік проблемаларды шешу ... ... ... ... ... ... мекемелердің және әлеуметтік қызметтің әсер ету ... ... ... ... ... ... әлеуметтік мәселе шеңберінде ... ... ... ... ... ... ... бірізділігінің алгоритмінің
сақталуы;
– іс-әрекет тиімділігін, табыстылығын бағалау ... ... ... ... клиенттерінің болуы мен қатынас үздіксіздігінің
сақталуы;
– әлеуметтік қызмет әдістері, формалары мен ... ... ... классификациясы түрлі негіздеулерге
сүйенеді: іс-әрекет түрлеріне, ... шешу ... ... мен ... және ... да ... ... қарай.
Әлеуметтік педагог қызметінің келесі технологияларына тоқталып кетейік.
Әлеуметтік диагностика – дамудың тенденциялары мен себеп-салдарының
байланыстарын анықтау ... ... ... ... ... ... тәсілдер жүйесі арқылы жүзеге асады. Әлеуметтік диагностика
әлеуметтік мәселені талдау ... оны ... ... ... осылардың негізінде кіші ... іске ... ... ... ... ... ... жұмыс барысында алынған
мәліметтер негізінде әдістеме, әдістемелік нұсқаулар әзірлейді.
Анықталған әлеуметтік диагноз ... ... ... ... ... ... мен ... бағытталған
тәжірибелік әрекеттер мен шешімдер қабылдауға негіз болады.
Әлеуметтік бейімделу – бейімделмеген тұлғаларға ... ... ... мен ... сәтсіздіктеріне байланысты жаңа әлеуметтік
жағдайларға бейімделу, яғни әлеуметтенуі барысында оларға әлеуметтік қолдау
көрсету мақсатындағы әдістер мен ... ... ...... теріс және басқа да әлеуметтік
қатерлі ауытқуларды тудыратын негізгі ... ... ... ... ... пен ... ... мемлекеттік шаралар жиынтығы.
Әлеуметтік бақылау – әлеуметтік жүйедегі (қоғам, әлеуметтік топтар ... ... ... және ... ... сипатындағы үдерістер жиынтығын іске асыратын механизм.
Әлеуметтік бақылау әлеуметтік нормалар мен ... ... ... ... ... Ол ... ... құқықтық нормалар және ресми емес түрде
өзара бақылау негізіндегі қоғамдық пікірлер арқылы жүзеге ... ...... пен ... жағдайлардағы тұлғаның,
өз бетінше әрекетке қабілетсіз адамның және басқада азаматтардың құқығын
мемлекеттік қорғау ... ... ... түрi. ... қамқорға
алу шарасы технология ретінде қамқорлыққа мұқтаж адамдардың анықталуының,
қамқоршылардың ... ... ... ... ... және ... қызығушылықтары мен құқықтарының ... ... ... үй ... алдын алу, санитарлық-ағартушылық
шараларды ұйымдастыру мен әлеуметтік қызмет көрсетумен ... ...... ... ... ... қайта жаңғыртуына бағытталған үдеріс. Технология ретінде қоғам
алдында медициналық, тұрмыстық, рөлдік, кәсібилік, ... ... ... ... ... ...... көмекті қажет ететін, еңбекке
жарамсыз азаматтар, отбасылар мен ... ... алу ... ... ету ... жүйе ... түрлі әлеуметтік
қызметтер көрсету жүйесі.
Әлеуметтік ...... ... немесе әлеуметтік
қатынастардың ... ... ... ... ... мекемелер мен
ұйымдардың соның ішінде діни, мемлекеттік құрылымдардың мақсатты ... әсер ету ... ... беру – ... ... ... қызметтерді тиімді ету мен қайта жаңғыртудың, адамды немесе кіші
топты әлеуметтендіру мақсатындағы әлеуметтік көмек көрсетудің бағыты [5.31]
Білім беру ... ... ... ... ... ... ... – әлеуметтік қызметкер. Тәрбиелеудің және тәрбие жұмысының дәстүрлі
әдістері ол үшін ... ... ... ... ... ... оң
тәжірибесіне сүйену, қоғамдық пікірлерді ескеру, ұйымның, әлеуметтің,
этностың үлгілі дәстүрлерін қолдану, ... ... ... ... ... педагогикалық ынталандыру, тәрбиенің әлеуметтік-
педагогикалық құралдарын қолдану, мысалға, еңбек, спорт, ойын, ... ... ... беру мен ағарту, баланың
проблемасын комплексті түрде диагностикалау үшін мамандардың педагогикалық
отырысы және ... ... ... ... ... жобалау, талдау; кезекті, аралық, қорытынды
бақылау және ... ... ... ... ... әлеуметтік және психологиялық әдістер жиі кездеседі: тесттер,
сауалнамалар, ... ... ... ... ... ... әлеуметтік тарихы, әлеуметтік ортаны ... ... ... педагог әрекетін белгілі бір бағытқа бағыттап,
арнайы дайындықтан ... оны ... ... ... ... тыс жұмысының ұйымдастырушысы ретінде (сынып тәрбиешісі);
- сауықтыру жұмысын ұйымдастырушысы ретінде;
- педагог-психолог ретінде;
- әлеуметтанушы ... ... ... ... ... ... [5.66]
Жалпы орта білім беретін ... ... ... функциялары.
Әлеуметтік педагогтрың қызметі балалардың ... мен оны ... ету ... ... Әлеуметтік педагог сонымен ... ... ... ... ... ... ... басқа да
нормативтік актілер мен құжаттарды, осы ережені басшылыққа алады.
Әлеуметтiк педагог ... ... ... қою ... жас және ... ... олардың қабiлетiн,
қызығушылығын зерттейдi. Ресми емес ұйымдардың балалар мен жасөспiрiмдерге
тигiзетiн оңды және ... ... ... Ол ... құқықтық, адамгершiлiк-этикалық және басқа да ... ... ... ... мен отбасы, бала тұлғасы
жүйесiндегi аралық келiстiрушi бола отырып, ... ... мен ... ... гуманистiк, рухани-адамгершiлiк қарым-
қатынастарға ықпал етедi.
Әлеуметтік педагог қызметінің ерекшелігі, оның тұлғалық және ... ... ... – қоршаған ортаның құбылыстарын өзге адамның тұрғысынан көру
білігі, басқа адамдардай түсіне ... ... ... ... ... туралы
өзгелерге айта білу қабілеті, осы түсініктегі көзқарастарды өзгелерге
растауға немесе ... ... беру ... тілеушілік – өзінің тілектестігін, оңды қатынасын білдірту
арқылы басқа адамды қолдауға ...... ... адамдарға жақсы қарау қабілеті.
Нақтылық – сұраққа нақты жауап беру қабілеті.
Тікелей қосылушылық – ... және ... ... ... және әрекет
ету білігі, адам мен оның жағдайы туралы нақты пікірді көрсете білу білігі.
Ашықтық – өзгелерге өзінің ішкі ... ... ... адал ... ... ... ... айта білу және оларды әңгімешіге жеткізе
білу.
Қатынасқа түсушілік – өзге ... ... ... Осы мамандықты таңдаған адам гуманист, педагог, ... ... болу ... Ол ... және ... ... ... баланың құқығын қорғауда белсенділік танытатын, адамгершілік
принциптерін ұстанатын ... ... орай оның ... ... адамтану
болғандықтан, онда адам туралы кең білімдері болуы тиіс.
Аналитикалық – баланың ... және оның ... ... ... әсерін
тигізетін әлеуметтік үрдестердің, баланың және қоршаған әлеуметтің ... ... ... ... ... ... және осы ... бірлескен іс-әрекетті зерттеу білігі.
Болжаушылық – туындаған проблеманы ескеріп ұйымдастырылған әлеуметтік-
педагогикалық іс-әрекетке баланы ... ... оның ... ... білігі. Әлеуметтік-педагогикалық жобалау әлеуметтік-
педагогикалық процестің ... мен мәні ... ... әлеуметтік және
жас шамасы тұрғысынан бала дамуының заңдылықтарына, оның ... ... ... ... – әр ... ... педагогтың өз іс әрекетін талдау
білігі; оның оңды және ... ... ... бала ... ... әсер ету дәрежесін байқау білігі.
Коммуникативті – тұлға ... ... ... ... ... ... есту білігі; қарым-қатынас жағдайына кіру және қатынас
орнату ... ... ... түсіну үшін қажетті фактілер мен
мәліметті анықтап, оңды қатынасты орнату мен ... ... ... емес ... ... ... ... дәрежесi – кәсіби кодекстің лауазымдық нұсқауларында көрсетілген
әлеуметтік педагогтың құқықтары мен міндеттері, субъектінің тұлға ... ... ... ... ... оның ... ... мысалға әкімшілік-
әлеуметтік педагогты (әлеуметтік педагог-методист), қауымдық әлеуметтік
педагогтың, отбасы әлеуметтік ... ... беру ... ... арнаулы орталық педагогының орны. Бірақ кәсіби
статус маманның авторитеті мен ... ... Олар ... барысында қалыптасып, маманның тұлғалық ... ... ... ... ... барысында әлеуметтік педагог құпия мәлімет алуы ... да ол өз ... ... ... ... ... кодекске
сүйенеді.
Этикалық кодекс негізінен әлеуметтік педагогтардың күнделікті іс-
әрекетіндегі басшылыққа алынатын құжат. Онда ... ... ... мен ... және ... да ... ... мәртебесіне
сәйкес кәсіби стандарттар көрсетілген.
Кодекс әлеуметтік-педагогикалық көмек берудің мазмұнына және ... ... ... ... ... ... негізделген, яғни әрбір тұлғаның ерекшелігі мен абыройын,
құқықтары мен мүмкіншілігін ескереді.
Әлеуметтік ... осы ... ... ... нақты жағдай тұрғысынан
өзінің моральдық жауапкершілігін ... ... ... ... ... ... ... түрлі мүмкін жағдайларындағы әлеуметтік
педагог әрекетінің дәл ... ... ... ... ... ... ол ... әрекеттер туралы пікірлер базасын
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... оның кәсіби міндетімен анықталады:
- Әлеуметтік қамқорлық, көмек және қолдау, сонымен бірге әлеуметтік ... және ... ... ... ... ... бойынша
мәліметпен балаларды қамтамасыз етуге бағытталған әлеуметтік – ақпараттық
көмек.
- Азаматтық, ... ... ... ... ... құқықтық тәрбиесі, түрлі категориядағы балалардың құқықтық
тәрбиесі, түрлі категориядағы балалардың құқықтық ... ... ... ... ... және ... құқықтарын сақтауға
бағытталған әлеуметтік-құқықтық көмек.
- Балалардың денсаулығын, эмоциялық, ... ... ... ... ... ... орталықтарда, қызметтерде және басқа да
мекемелерде реабелитациялық қызметтер көрсетуге бағыттталған әлеуметтік-
реабелитациялық көмек.
- Балалар үйі ... ... ... ... ... ... көмек алуға, біруақыттылық төлем, етуге
бағытталған әлеуметтік-экономикалық көмек.
- Тәуекел ... ... ... ... ... ... толмағандар арасындағы нашақорлықтың, ішімдікке
салынудың алдын-алуға, ауру ... ... ... ... ... ... ретінде өзінің орнын және кәсібін анықтауда, қоршаған адамдармен
мектеппен ұжым қатынасындағы қиыншылықтарды, үйдің ... ... бала ... ... ... мен ... әлеуметте жағымды
хал-ахуал жасауға бағытталған әлеуметтік-психологиялық көмек.
- Тәуекел тобындағы отбасында ... ... мен ... ... ... мен педагогикалық қателіктерді
болдырмауға, баланы тәрбиелеуге ата-ананың ... іске ... ... ... ... бағытталған әлеуметтік-педагогикалық көмек.
- Жас ерекшелiгiнiң әрбiр кезеңiне байланысты баланың жеке дамуына кешендi
ықпал ету.
- Өзара ... оқу ... ... ... ... көмек.
- Оқушы отбасының тәрбие жағдайын зерттеу.
- Баланың жеке дамуындағы ауытқушылықтардың алдын-алу және ... да бір ... бар ... даму ... ... ... жағымсыз
болады. Ол баланың дамуына кері ... ... ... шағы
әлеуметтің сипаттарынан, тәрбиелеу- оқыту ... және ... ... тәрбиеленушінің ішкі ұстанымынан құралады. Балалардың әлеуметтік
олқылығының ... ... ... мен ... ... ... ... деген
қажеттілігімен сондай болу мүмкіндігінің арасындағы қайшылықтар негізінде
іске ... ... ... ... ерте балалық шақтан,
шамамен үш жастан басталады, яғни баланың өзіндік ... ... ... ... және ... іс-әрекетінің дами бастаға
шағымен қатар ... ... даму ... ... сандық
белгілері мен көріністері жинақталып қалады,олардың ... ... ... ... ... пайда болуына әкеледі. Ерте
зерттеу,алдын-алу түзету ... ... ... ... ... алу
маңызына және балалық кезеңнің онтогенетикалық маңызына және ... ... ... ... ... ие. ... (девианттық)
мінез-құлық деп қоғамда қалыптасқан нормаларға ... емес ... ... ... әлеуметтанушы И.С.Кон девиантты мінез-
құлықты психикалық денсаулық, құқық ... ... ... ... ... ... ауытқыған іс-әрекет жүйелері ретінде
қарастырады. Бейімделуші мінез-құлықтың концепциясыа ... ... ... ... алып келеді(психикалық,әлеуметтік,
әлеуметтік психологиялық, қоғамдық). Девианттық мінез-құлық екі үлкен
категорияға бөлінеді. ... ол анық ... ... ... ... психикалық денсаулық қалыптарынан ауытқыған ... ... ... мәдени және әсіресе құқықтық қалыптарды
бұзатын ассиоциалды міез-құлық.Мұндай ... аз ... олар ... ... болса,әрі жазаланса-қылмыс деп аталады.Бұл жерде
делинквенттік (құқыққа қарсы) және қылмыстық іс-әрекеттер туралы ... ... ... ... ... ... бағытта: құқық бұзушылық,материалдық,қаржылық, дүние-
мүліктік пайда табуға ұмтылу мен байланысты (ұрлау, тонау, алып сату,
алаяқтық, және т.б) жасаған ... ... ... ... ... ... әрекеттер
(балағаттау, бұзақылық, ұрып-соғу,өлтіру,зорлау)
3.Әлеуметтік-енжар тип: белсенді өмір ... ... ... өтеуден қашуға, жеке және әлеуметтік мәселелерді шешкісі ... ... ... бас ... ... маскүемдік, нашақорлық,
токсикомания, өзіне-өзі қол жұмсау) [7]
Қазіргі жағдайдағы ... ... ... – ол ... ... және ... өзіндік
дамуына жағдай жасайтын, қаланың тарихи және мәдени дәстүрлерін ескере
отырып, гуманизм принциптерінің негізінде педагогтар мен ... ... ... оқу орнының қызметкері.
Әлеуметтік педагогикалық іс-әрекеттілік – ... ... ... психологиялық жағдайына, жанұясында, мектепте,
қоғамда қалыпты қарым-қатынас құруына көмектесетін әлеуметтік жұмыс.
Оқу ... ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау, баланың дамуына қолайлы жағдай жасау, жанұя және
оқу орны арасындағы байланысты ұйымдастыру болып табылады.
Оқу орнындағы әлеуметтік педагогтың ... ... ... ... ... мен әлеуметтік педагог сертификаты бар жұмысшы
атқара алады.
Әлеуметтік ... оқу ... ... ... ... ... ұйымдастырушы-педагог, тәрбиеші, оқушылар ... ... ... ... ... ... жетуі үшін, ол мемлекеттік ... ... ... ... 16 ... дейінгі
тәрбиеленушілер мен түлектердің мүддесін қарастыратын барлық ұйымдармен
жұмыс жасайды; оқу орнындағы педагогикалық ... ... ... ... және ... мен ... ... қорғауы бойынша
муниципальды қызметкерлермен қарым-қатынаста болады.
Оқу орнындағы әлеуметтік педагог жұмысының мазмұны
Оқу ... ... ... ... ... ... ... байланысты құралады.
Оқу орнындағы балалармен әлеуметтік-педагогикалық жұмыстың негізгі
бағыттары:
- берілген оқу орнына қарасты Ықшам ауданындағы мектеп ... ... алу және ... ... деңгейі мен өмір сүру ... ... ... ... оқу орнындағы оқушылар кетіп қалуының алдын алу;
- оқушылардың әлеуметтік мәселелерін, ... ... ... ... ... оқу орнының мүмкіндіктерін ескере отырып, оларды
шешу;
- жағдайы жоқ жанұяларды педагогикалық және әлеуметтік есепке алу;
- көп ... ... ... жоқ және ... ... қалған
балаларды әлеуметтік қорғау бойынша істі жүзеге асыру;
- оқушылардың қауіпсіздігін, олардың өмірі мен ... ... және ... ... ... ... оқушыларды жұмысқа орналастыру және аудан мен қаланың қызметкерлерімен
қарым-қатынаста болу;
- әлеуметтік ... жоқ ... мен ... ... ... ... үшін ... мемлекетті мекемелер, әлеуметтік қызметкерлер,
қоғамдық ұйымдар мен жеке адамдардың мүмкіндіктерін біріктіру.
Әлеуметтік педагогтың құқығы мен міндеттері
Өзінің кәсіби ... ... ... ... ... ... ... бала құқығы туралы конвенция, нормативті актілер,
өзінің мекемелерінің қазіргі жағдайы мен ішкі тәртіп ережелерімен ... ... ... мен барлық мектеп жасындағы балалардың ... ... ... әлеуметтік-педагогикалық жұмысқа приоритетті
бағыттар ... және ... мен ... ... ... ұйымдастыру.
3.4. Оқушылардың құқығын кемсітетін шешімдердің қабылдауының алдын алу.
3.5. Сұрақтарды шешу мен ... ... ... ... ... компетенция
шекарасынан аспауы керек.
3.6. Әрдайым өзінің квалификациясын жоғарлату жаңа құқықтық ... оқу ... және ... ... мен ... ... ... шығару және жүзеге асыру мүшелерінің алдында оқушылардың мүддесін
қорғау.
3.7. Атқарылған жұмыстың ... және ... ... ... және ... ... өз жұмысын қорытындысы жайлы хабарлап тұру.
Әлеуметтік-педагогтың құқығы:
3.8. Оқу ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасауын талап ету.
3.9. Оқушыларға қатысты құжаттармен жұмыс істеу
3.10. Балалар мен жасөспірімдерге қызықты мәліметтерді жинау.
3.11. Балалардың өмір сүру ... ... ... ... жүргізу.
3.12. Мемлекеттік және қоғамдық ұйымдарға ... ... ... шешу ... ... сұрау жасау.
Әлеуметтік педагогтың іс-әрекетінің ұйымдастырушы сұрақтары
Әлеуметтік педагог педагогикалық ұжымның тең ... ... ... ол ... одақ пен ... ... жұмысына
қатысады.
Әлеуметтік педагогқа жеке бөлме ... Онда жеке ... ... ... ... ... бұйымдары болады.
Әлеуметтік педагог іс-әрекетінің спецификалық ... ... ... ... ... ... тиіс.
Әлеуметтік педагогтың жұмыс істеу кестесін оқу орнының ... ... ... ... ... тыс өзінің міндеттерін
орындауға жұмсалған уақыт ескеріледі. Еңбек ... дем алу, ... ... сұрақтар сол оқу мекемесінің іске асатын заңдарына
байланысты шешіледі.
Қазіргі жағдайда әлеуметтік педагог ... ... ... бағыттары анықталды. Олар:
- материалды көмек көрсету (ақшалай, патронат, жәрдем ... ... ... ... ... (адамдармен жұмыс, қызметкерлерді таңдау,
тексеріс);
- адамға әсер ету.
Адамға әсер ету үрдісі – ол педагогикалық және психологиялық өзара іс-
әрекеті ... ... Бұл ... ... қызметкер, әлеуметтік
педагог жүргізеді. Әлеуметтік ... ... ... жанұя
педагогикасын, баланың жеке басы, баламен араласу және оған әсер ету
тәсілдерін, қиын ... ... ... білу ... ... ... істейді
Жеке баламен, жасөспіріммен, ал топ болатын болса, кішігірім
топ, жанұя болатын болса тағы да әр ... ... ... ... ... не? Ол ... ... қорғанысы, оған әлеуметтік және медициналық көмек көрсету, оған
оның оқуын ұйымдастыруды үйрету, оның реабилитациясы ман адаптациясы.
Бұл ... шешу үшін ... ... ... ... ... ... деңгейін, алдағы өмірін жоспарлайды. Бұл әлеуметтік
педагогтың негізгі жұмыстарының бірі. Балаға қиын уақытта ... ... ... ... ... ... кезінде балаға қалай көмек көрсету керек? Бұл
жағдайда әлеуметтік педагог не істеуі керек?
Рухани ... ... ... шығу ... ... дұрыс жол
тауып, шешім қабылдау, балаға оның ... әлі ... ... ... түсіндіру.
Педагог балаға көмектесе алатын әр түрлі мамандармен, әлеуметтік
қорғау қызметкерлеррімен байланысады.
Педагог тәрбие және оқу жұмыстарын жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... білімге ие болуы қажет: педагогика ... ... ... дамуы және тәрбие жұмысының ... ... ... ... ... көмектеседі. Баланы зерттеген кезде
бірінші кезекте баланың қоршаған ортамен қарым-қатынасына ... ... ... технология деген ұғым бар, оны әрбір
әлеуметтік педагог игеру қажет. Ол ... әсер ету ... білу ... ... ... ... тәсілдерімен, яғни сөзі, тынысы, мимикасы және
қимылдарын үйрену, ... ... ... және ... ... мен ... ... қайғыға түскен балалармен тіл
табыса алу қасиетіне ие болу. Тек қана ... ... ... әсер ... ... ... кезекте балалармен немесе жасөспіріммен
жұмыс істейтінін ескере отырып, бірінші кезекте баланы білу ... ... ... білу ... ... әлеуметтік педагог балаға
көмек көрсетуінде және оның тәрбиесінде дұрыс шешім қабылдай алады. ... оның ... ... ... ... қарым-қатынасты
білу керек. Тек қана “Жеке бас картасы” мен “Қоршаған орта ... ... ... ... ... бір ... қабылдай алады.
2. Әлеуметтік педагог жұмысының келесі этапы, ол баламен бірге оның
жағдайының шешімін іздестіруге ... ... ... оған ... шығуға дұрыс жол табу.
3. Бұл жерде әлеуметтік педагогқа педагогикалық такт ... ... әсер етіп қана қою ... ... қоса жанұясына, мектебіне және
достарына оның ... ... ... ... ... ... ... талдап, алдына үлкен мақсат қою.
4. Әлеуметтік педагогтың ұйымдастырушылық қабілеті, оның балаға өзінің
өмірін өзгертетін тек қана өзі екендігін ... ... ... ... ... табылады.
5. Әлеуметтік педагогтың ұйымдастырушылық жұмысы баланың қоғаммен,
мемлекеттік және ... ... ... ... ... жаңа шарттарына үйренуіне көмектесу болып табылады. Әлеуметтік
педагогтың бұл ісі баланың ... ... жаңа өмір ... ... жеке ... ретінде қалыптасуына бағытталған.
Әлеуметтік педагогтың кәсіби стандарттарға сай қасиеттері
1. Басқаларды түсіністікпен тыңдай алуы.
2. Жағдайды бағалауға, әлеуметтік ... ... ... мен ... ... ... жинау.
3. Жеке тұлға теориясы және диагностикалық әдіс ... ... ... ... ... пайдаланып, вербалды және вербалды емес тәртібін
бақылау және талдау.
4. Қол астындағылардың жеке мәселелерін шешу, олардың сеніміне
кіру.
5. ... ... ... ... ... тақырыптарды талдай алу.
6. Қол астындағыларды мәселелерін новаторлық шешім ... ... ... ... Кәсіби әдебиеттерді және зерттеу нәтижелерін талдау немесе
зерттеу.
9. Түсініспеушілігі бар жеке тұлғалар топтар ... ... ... ... ... ... байланыстарды құру.
11. Әлеуметтік қажеттіліктерді анықтау мен талдау оларды белгілі
мүшелерге жеткізу (администрация, қаржы мүшелері, қоғамдық
ұйымдар).
Оқу ... ... ... ... ... ... ... және мекемелердегі жеке
тұлғалардың әлеуметтік қорғанысы және дамуы, білімі, тәрбиесі бойынша
жасалатын ... ... ... ... ... ... және олардың
микро ортасын, өмір сүру жағдайын зерттеу.
- ... ... мен ... қиыншылықтары мен
мәселелерін түсініспеушілік жағдайларын анықтап ... ... ... ... ... жеке тұлғаның мекемелер мен жанұяямен қоршаған ортамен социальді
мекемелердің ... мен ... және ... ... ... ... болу.
- Әлеуметтік педагогикалық жұмыстың әдістерін, түрлерін, міндеттерін
анықтау жеке бас және әлеуметтік мәселелерді шешу ... ... бас ... мен ... ... ... Оқушылар мен үлкендердің әлеуметтік іс-әрекеттіліктің түрлерін анықтау,
әлеуметтік жобалар мен бағдарламаларын жүзеге асыру, оларды ... ... ... ... ... сау және ... байланыстарды орнату.
- Оқушылардың қауіпсіздігі мен психологиялық жайлы жағдайды туғызу, олардың
денсаулығы мен өмірін қорғау және ... ... ... ... қалған балаларды жұмысқа орналастыру, патронатын
үймен қамтамасыз ету, жәрдемақы, зейнетақы, сақтандырғыш қорларды
ұйымдастыру, ... ... ... ... ... қажет ететін оқушыларға физикалық мүмкіндіктері шектелгендерге және
экстремальды жағдайға түскендерге көмек ... үшін ... мен ... ... ... ... ... және жасөспірімдік
ұйымдармен байланысқа түседі.
Әлеуметтік педагог білуі қажет:
- ҚР Коституциясын.
- ҚР ... ... беру ... ... ... бері ... мүшелері мен ҚР
басқармысының шешімі.
- Баланың құқығы жайлы конвенциясын.
- Әлеуметтік саясатының негіздерін, мемлекеттік ... ... ... ... ... және әлеуметтік педагогика.
- Педагогикалық, әлеуметтік гигиена негіздерін.
- Әлеуметтік педагогикалық және диагностикалық тәсілдерін.
- Еңбекті ... ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік педагогтың тұтынушымен жұмыс жасау
кезіндегі міндеттеріне кіреді:
- Жұмыс барысында қолданылатын педагогикалық ... ... ... ... ... Жеке ... әсер ... медико-психолог-педагогикалық-психологиялық
жағдайларды зерттеу.
- Балалар мен үлкендер арасындағы әр түрлі әлеуметтік ... ... ... Балаларға және үлкендерге жеке және ... ... ... заң ... ... алу; ... қайта қалпына
келтіру.
- Жанұяның әлеуметтік деңгейінің ... ... ... ... ... жанұясы мен әр түрлі қоғамдық инстанциялары ... ... ... ... ... қоса келесідей
құқықтары бар:
- Заң шығару және жүзеге асыру билік мүшелерінің алдында клиенттің мүддесін
қорғау.
- ... ... ... ... ... және жеке ... жүргізу.
- Тұтынушыға қажетті ақпаратты жинау; әлеуметтік сауалнамалар жүргізу,
диагностикалық зерттеу.
- Тұтынушының жеке және ... ... шешу ... ... ... ... ... сұраныс жасайды.
- Белгілі бір мәселе бойынша мемлекеттік мүшелерді ақпараттандыру.
- Отбасылық тәрбие беру тәжірибесін белсенді ... ... ... ... ... Тұрғылықты жері, оқуы немесе жұмысындағы белгілі әлеуметтік мәселелерді
шешуде қоғамдық инициативті қозғалыстарды басқару.
- Балалар ұйымдарының әр ... ... ... ... ... ... ол ... құқықтық қорғауы. Көп жағдайда
әлеуметтік ... оны ... ... ... ... өмір ... ... және оған
жауап беруіне байланыста заңды түрде заңгерден кеңес алуы қажет.
Балаларды физикалық және сексуалды зорлау кезінде ... ... мен ... ... ... ... ... болуы қажет. Ол
балаларға қарсы жасалған ... ... ... қол ... ... ... жағдайларды, ұру, қиянат көрсету, қауіпті ... ... ... ... үйлендіру жайындағы қылмыстық
жауапкершілікті білу керек.
Әлеуметтік педагог ана мен баланы қорғау, бала мен ... ... және ... зейнеткерлік құқығын білу керек. Сондай-ақ ... ... ... шешу, асыранды балалардың ... және ... бар ... ерекшеліктерін білуі қажет. Асыранды балалар
жасөспірім жасында, өзіндік есею ... ... ... ... өзінің
өгей ата-анасымен түсініспеушілік жағдайларға жиі түсетіндігі жайлы
ұмытпауы ... ... ... ата-ана құқығынан айырылу мәселелері мен
жиі кездеседі, мұндай ауыр ... ... ... ... ... кері әсер ... және оларға қиянат жасағанда жүзеге
асырылады. Мұндай жағдайда бала балалар ... ... ... ... мен ... толмағандардың
бұзақылығы үшін атқарылатын қылмыстық жауапкершілікті білуі ... Ол ... ... және тағы ... білуі міндетті.
Әлеуметтік педагогтың жұмыс объектілері:
- Ықшам ауданының балалары.
- Аула ұйымдары.
- Формальды емес топтар.
- “Қиын ... ... ... емес ... ... ... ... балалар, мүгедектер.
- Мектеп жасына дейінгі және сыныптағы балалар.
- Жас жанұя.
- Жанұя.
- Көп балалы жанұя.
- Ықшам ауданының қоғамы.
Әлеуметтік педагог ... ... даму ... оның МЕН – ... ... ... мен ... мен араласуды үйрету.
- Балалардың физикалық, адамгершілік-этикалық дамуы.
- Ұжымдық, топтық және ... ... ... ... ... ... ... мен үлкендердің қиын мәселелерін шешуде жеке әлеуметтік
педагогикалық көмек ... ... мен ... бос ... ... Баланың дені сау өмір салтын ұйымдастыру.
- Отбасылық тәртіпті ... ... ... ... атмосфераны қалыптастыру.
Әлеуметтік педагогтың іс-әрекеттілік міндеттері:
- балаға жеке тұлға ретінде қарау
- тәрбиедегі іс-әрекеттілік амал
- әлеуметтік қарым-қатынасты қалыптастыру ... ... ... ... өз ... ... балалар мен үлкендердің белсенділігі
- бала мүддесін қорғау
- мамандандырылған көмек ... үшін ... ... ... қалыптастыру, жасөспірімдердің және отбасы аясында жағымсыз
әсерлерге жылдам ... ... ... ерекшеліктері
Кабинет – ол өз еркімен, қуанышпен келетін жер. Кабинет – қызықты ... ... ... – ол ... мен ... ... ... – ол әрқашан түсініп, көмек көрсететін жер. ... – ол ... ... өзіңді қалпына келтіретін жер.
Әлеуметтік педагог іс-әрекеттілігінің негізгі міндеттері бала ... ... ... ... бала ... Ұлттық жоспарлы
қозғалыстар, ... ... ... ... ... ... ... бағдарламаларымен анықталады.
Баланың бос уақытын күшін қалпына келтіруіне, ... ... ... ... ... ... сау өмір ... қалыптастыру келесідей бағыттарға негізделген:
еңбек және дем алу уақытын дұрыс бөлу, физикалық ... ... ... кері ... ... – ішімдіктерді пайдалану, темекі ... және ... ... ... алу және жеке ... шынықтырудың әр түрлі әдістері қолданылады: қозғалмалы ойындар,
серуендеу, аула командаларының кездесуі және т.б.
Аудандық және мектептік “Денсаулық” ... ... ... және үлкендердің педагогикалық, психологиялық, құқықтық
жігерлендіруі балалар құқығын қорғау, бала тәрбиелеуде ... ... ... ... ... араласуында, мамандық таңдауында,
өзіндік тәрбиеленуіне негізделген. Жетімдер, мүгедек-балалар, бастауыш
сынып оқушылары, ... ... ... ... ... ... ... педагогтың жұмысы көптеген бағыттармен жүзеге асады.
- Жағдайы нашар жанұяларды анықтау.
- Әр түрлі инстанцияларда ... ... мен ... ... ... кәмелетке толмағандардың комиссиясы, координациялық
одақ, сот, прокуратура).
- Дені сау өмірді насихаттау.
- Ата-аналарды, сынып ... ... шешу ... ... ... Әр ... есепте тұрған балалар мен жасөспірімдермен алдын-алу және түзету
жұмыстары.
Әлеуметтік педагог өз ... әр ... ... ... әлеуметтік бақылау мүшелерімен қарым-қатынаста болады:
- ішкі істер мүшелері;
- денсаулық сақтау басқармасының мүшелері;
- кәмелет жасқа толмағандардың ісі бойынша комиссия;
- ... ... ... ... ... алу ... прокуратура;
- сот;
- тұрғындық-эксплуатациялық бөлім;
- орталықтар, жетімдерге;
- ЗАГС бөлімдері;
- Балалықты қорғау бойынша маман; кәмелетке ... ... ... ... ... ... компетенциясына не кіреді?
1. Әлеуметтік ортада балалар мен жасөспірімдердің дезадаптация, адекватты
емес және ... ... ... ... ... ... ... алькоголь қолдануы;
- жаңа ортаға бейімделу;
- ұжымда әлеуметтік өмір нормаларына дезадаптациясы;
- ПЖО есебінде тұратын балалар;
2. ... мен бала ... ... ... жоқ ... ... “қауіп-қатер” отбасы;
- жағдайы жоқ отбасы;
- асырау және жетімдік;
- агрессия, ата-аналар жағынан зорлау ;
3.Мектептегі моральді-психологиялық ... және ... ... ... және ... ... түсінбеушілік;
- оқудан бас тарту, үлгерімділігінің төмендеуі;
- құрбыларының арасындағы түсінбеушілік;
- балалар, ата-аналар, мұғалімдердің қатысуымен ... көп ... ... мен ... ... дамуымен байланысты мәселелер:
- профильдік және профиль алды мамандық ... ... ... ... ... өзіндік дамуы және оның ... ... ... ... рефлексия.
1.2. Жасөспiрiмдердi отбасы мен мектеп бiрлестiгiнде тәрбиелеудiң теориялық
негiздерi.
Кез келген ... ... ... ... ... алады, оның мәнiн
ашып, ол туралы ақпаратты жүйелейдi. ... ... ... ...... тыс ... ... алмайды. Сндықтан ғылым мен
практикалық iс әрекет өзара үзiксiз байланыста болу керек. Кез келген ғылым
практикадан ... алып ... ... жағынан қарағанда кез келген
тәжірибелік іс әрекеттің тиімділігі сол ғылымның ... ... ...... іс ... ... ретінде, оны қайта
құруға әбден жетілдіруге, бағыттауға мүмкіндік береді. Бұл ... ... іс ... ... ... жүріп отыруын
білдіреді.
Әлеуметтiк-педагогика туралы айтатын болсақ – бiз оның екi ... ... ... ... ... керек – бiрiншi, бұл саладағы ғылыми
теориялық бiлiм және ... ... ... қызмет; екiншi
әлеуметтiк педагогиканың балалармен және нақты бiр баламен немесе ... ... өмiр ... және дамыйтын және оның әлеуметтенуiне
көмектесетiн немесе тосқау жасайтын сол ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк педагогиканы өзара ... ... ... және ... ... ... ... бөлiп
көрсетуiмiз қажет. Осыған қоса, әлеуметтiк педагогиканы оқу пәнi ретiнде
қолдануға болады. Оқу пәнi – бұл ... ... ... бiлiм ... ... ... пән. Отбасында және мектепте баланың рухани
құндылықтарын, адамгершiлiк қасиеттерiн, ... ... ... ... ... педагог ғалымдар: Сейдахметова .Л. , Байжанова. Ж. ,
Қапенова, А.Д, ... . Ж, ... Ә, ... ... Керімов. Л.К, Тәкібаева . А , ... . К ... . З, ... ... К, ... .Г, ... ... .Ә т.б. жатса , ал , орыс ... : ... ... ... Ю.Н ... Ю.В. ... Ю.П. Азаров, А.В Мудрик т. б. зерттеді.
Ресейдегi әлеуметтiк-педагогиканың дамуы – ғылыми бiлiм ретiндегi және
кәсiби тәжiрибелiк қызметтiң сферасы ретiнде, оқу пәнi ... ... ... бар. ... ... пеагогикалық тәжiрибеге
тереңiрек үңiлсек, әлеуметтiк педагогиканың дербес бiлiм ретiнде бөлiнуiн
педагогиканың классиктерi К.Д.Ушинский, Л.Н.Толстой және тағы ... ... ... табуға болады. әлеуметтiк
педагогиканың қалыптасуының ... мәнi, 20-30 ... ... ... ... ... Бұл қиын ... әйгiлi
педагог А.С.Макаренко, С.Т.Шацкий, В.Н.Сорока-Рошинскийдiң қызметтерi
әлеуметтiк көмектi ... ... ... ... бағытталды, шын
мәнiнде олар әлеуметтiк педагогтар болады.Олар ұйымдастырған қызмет балалар
станциясы, мектептегi және басқа да ... ... ... iске ... ... ... айтылғандай 1990 жылы әлеуметтiк педагогика ... ... Бұл ... педагогиканың ғылыми және тәжiрибелiк
сферасы бiр уақытта үздiксiз дамып ... ... Шын ... ... ... ... ... тәжiрибе ғылыми бiлмге сүйене алмады.
Бұл әлеуметтiк педагогиканың пән ретiнде ... да ... ... да ... ... мен ... педагогиканың тәжiрибелiк ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк
педагогиканың ғылыми пәнi туралы әртүрлi көзқарастармен пiкiр ... ... Бұл ... ... ... ... ... дамуына кедергi фактор болып табылады. Брақта, ғылым
саласындағы тәжiрибелiк қажеттiлiктерге ... ... ... ... ... күнi эмпирикалық және теориялық бiлiмнiң жеткiлiктi жиналуына
байланысты, оларды жүйелендiру мен жүзеге асыруды қажет етедi, және ... ... ... ... ... бере отырып әлеуметтiк
педагогиканың интенсивтi дамуына жағдай жасайды, оның дербес ... ... ... ... одан әрi ... ... ... мен жаңа позицияларын қайта оқып және қайта ойлануы
қажет – совет ... ... ... ... ... ... өте маңыздылығы бар, бұл Ресейлiк шынайлыққа қолданбалы және оны
бейiмделу мақсатында.
Әлеуметтiк ... ... даму ... педагогика, педагогикадан салыстырмалы түрде жақын арада
бөлiнiп шықты. Брақта, ... өзi де тек қана ΧVII ... ... саласы ретiнде көрiндi. Бұл оқиға әйгiлi чех педагогы Ян ... ... ... және оның ... ... атты ... бұл ғылымның зерттеу пәнiн анықтады.
Негiзiнен педагогиканың тарихының тамыры тереңге кетедi, ... ... ... ... ... бойы ... ... дамыды,
адамның әлемдегi орнымен рөлiн, проблемаларын өмiрлiк мағынасын және жеке
адамның мәдениет пен дiндегi өнегелiк қалыптасуын ... Бұл ... ...... ... жас ... ... ол
педагогиканың бөлiнбейтiн құраушысы ретiнде оның саласында бiрге дамып
отырады. Осы себептен ... ... ... ... ... оның
қайнар көзiн әйгiлi философия ойшылдарының классикалық трактаттарынан
табады.
Осындай бейнемен ... ... ... екi ... ... ... – бастапқы кезең, ескi дәуiрден ΧVII ғасырға дейiн созылады.
Бұл әлеуметтiк педагогикалық ... мен ... ... ... ... ... Осы кезеңде тәрбиелеудiң ... ... ... және оның ... iс әрекетi сезiмдiк iс
әрекетке қаита ауысуына байланысты әртүрлi тәрбиелеу теориясы ... ... ... бастап баланың ... ... ... ... ... ... ... ерте жастан бастау
керектiгi, тәрбиелеу үрдiсiнде баланың баланың табиғаты мен ... ... ... ... және үлкендердiң беделiне сүйену
керектiгi туралы т.б. Қайта ... ... ... ... ойларды дамытумен байланысты болды. Бұл уақытта мынандай ойларды
жүзеге асырумен ... ... ... ... Витторико Да-
Фельтренiң мектеп интернаттарының тарихындағы бiрiншi ... ... ... ... ... ... - ΧVI- ΧIΧ ғ.ғ. - ... педагогиканың ғылым ретiнде
қалыптасуы және ғылыми концепциялар мен алдыңғы қатарлы ойлардың дамуымен
сипатталады.
ΧVIII және ΧIΧ ... ... ... ... буржуазиялық
демократиялық революция кезеңi ретiнде танылды. Бұл кезеңде танымалы
ғалымдар (педагогтар, философтар, ... ... ... ... қоғаммен, мемлекетпен қарым-қатынас жолын iздедi.
Тәрбиелеу сұрақтарына байланысты, қоғамды жаңа ойлармен қайта құру ... ... ... тең құқықтары мен бостандықтарын қарастырды.
Танымалы педагогтар тек қана ... ... ... оларды тәжiрибе жүзiнде
iске асыруды, жетiм балаларға, ... ... ... бала ... ... және басқа да әртүрлi проблемалары бар балаларға көмектесiп
отырды.
ΧIΧ ғасырдың соңында ... ... ... ... ... ... шығады. Бұл оқиға немiс ғалымдарының атымен ... ... ... ... және ... ғасырдың басында үшiншi кезең басталды – бұл ... ... ... ... ... ... Қазiргi уақытқа дейiн
ғалымдардың арасында әлеуметтiк ... ... ... арасында қандай орын алатыны туралы пiкiр талас жүруде және
оның ... ... ... тек қана тәжiрибелiк iс әрекет саласы ... ... ... “педагогика” “әлеуметтiк педагогкиа” “әлеуметтiк
педагог” терминi мүлдем қолданбайды. ... оқу ... ... ... ... ... оқиды, тәжiрибелiк бағыты
адамдарға көмек көрсету бұл әлеуметтiк жұмысқа қатысты. Белгияда әлеуметтiк
педагогика түсiнiгiне ... ... ... ... ... ... және мәдени дәстүрлерiне олардың қоғамдарының даму
деңгейiне байланысты ғылым саласының сәйкс ... ... мен ... бар. ... оларды бiрiктiретiн жалпы ... Олар ... ... мен бiлiм ... ... және ... қосу сияқты мәселелердi шеуде немiс педагогтары үлкен үлес қосты.
1844 жылы әлеуметтiк педагогика терминiне ... ... ... ... Бұл ... шығу ... бастап қазiргi уақытқа дейiн
немiс әдебиетшiлерi оның екi түрлi трактовкасы ... (бұл ... ... ... ... ... – трактовкаға сәйкс
әлеуметтiк педагогиканың тәрбиелеу процесiнде, әлеуметтiк жақтармен ... бар ... ...... байланысты, бұл нақты
әлеуметтiк жағдайларға ... ... ... ... ... Бұл ... ... қарамастан олардың әртүрлi
өзгешелiктерi бар. Бiрiншi жағдайдағы ... ... оған ... ... туралы сөз болады. Екiншiде
педагогикалық аспектiнiң қоғамдық ... мен оның ... ... ... ... ... К.Магер, П.Наторп (20 жылдары),
Е.Борнеманн, Ф.Шлипер (60 жылдары), Д. Пегелер (80 ... және ... ... ... ... ... ... алғы шарттарын
адамды қоғамда, қоғам үшiн және қоғам арқылы тәрбиелеудiң құралдардын -
әдiстерiн қарастырады.
Әлеуметтiк ... ... ... бiрi ... Наторп (1854-
1924) әлеуметтiк педагогиканы жалпы педагогиканың бөлек аспектiсi ретiнде
қарастырады. П.Наторп ... өмiр ... ... ... ... - ... ... негiзгi үш функциясын ұсынды. Бiрiншi –
баланың жыныстық өмiрiмен байланысты, (отбасында және ... ... ... ашылады). Екiншi – жiгерлiк, мектепте қалыптасатын бiлiм
берудi жүзеге ... ... ... эмоционалды, әлеуметтiк және ... ... ...... ... ... ... педагогиканы барлық жас адамдар педагогикасы деп ойлады және
оның мiндетi – жастарды ынтымақтастық пен ... ... ... ойын дамытуда осы ... ... ... ... ... ретiнде қарастырды. Бұл қарым-қатынас
Борнеманның тактовкасы әлеуметтiк ...... , ... ... және ... ... ғылым
ретiнде қарастырады. Оның мақсаты әлеуметтiк топпен ... ... ... көмектесу және ... ... ... ... ... ... қамқорлық жасау. Әлеуметтiк
педагогикаға өзiнiң ... ... ... ... ... және ... принциптарының бiрi ретiнде көрсетiледi.
Екiншi тәсiл А.Дистервеганың еңбегiнде көрсетiледi.(40-50 жылы ΧIΧ ) Г.
Ноля, Г. Боймер (20-30 жылы ΧΧғ), ... (50 ... және ... ... бұл ... ... сол уақыттағы әлеуметтiк
сұрақтарға ... ... ... ... ... әлеуметтiк
қорғалмауы, халықтың бiлiм алуы, қамқорсыз қалғандарға көмек беру және т.б.
Герман Ноль ... ... ... ... отбасымен
мектептiң қандайда бiр себептерге байланысты өз функциясын орындай ... ... ... ... Г.Нольдың идеясы П.Наторппен салыстырғанда,
нақтырақ және практикалық ... ... ... көрiнедi. Оның
идеялары 1922 жылы қабылданған “жастардың қайрымдылық қызметi” ... ... – бұл ... ... ... тыс тәрбиесiн
реттейтiн бiрiншi мемлекеттiк құжаты болды.
Гертруд ... осы ... ... бiрi ... ... қарағанда ол әлеуметтiк педагогиканы принцип ... ... ... ... ... ... ... отбасындағы тәрбиеге,
қатысты еместердiң бәрi әлеуметтiк педагогиканың мәселесi болып ... ... ... ... ... кодексi бөлiп көрсеткен
негiзгi ұстанымдардың арасында келесiлер бар:
Үйретпеу, ... ... ... ... ... әрекетке,
бастамаға, шығармашылыққа шабыттандыру әрi түрткi болу, оған ... ... ... ... жеке ... қадiр-қасиетi мен
өзгешелiгiн сыйлай отырып өмiр ... ... ... ... ... мен ... ... өзiн
оның орнына қою, сыпайылық ... ... ... ... ... айнала қоршаған ... ... ... бiлу, бұл үшiн жеке ... ... ... бағыттау.
Клиент пен оның айналасындағылардың, әлеуметтiк жұмыстың басқа
субъектiлерi ... ... ... буын ... ... субъектiлiк ұстанымын қамтамасыз ету, оған ... ... ... оның ... ... келтiрмеу [12].
Әлеуметтiк-педагогикалық қызметтiң осы мақсатын негiзге ала ... әр ... жеке ... ... қалыптасуға көмектесу,
кәсiби кодекс қоятын алуан түрлi, ... ... ... ... ... әлеуметтiк педагогтың суретiн
“салып ... ... бұл ... осы ... ... таңдаған,
өзiн-өзi тәрбиелеген және дайындаған кезде талпыныс ... ... ... ... табылады. нақты ... ... ... ... ... ие бола алмайды, өйткенi өмiр сөз жүзiне
қарағанда сан қырлы болып ... әрi ... ... енгiзедi,
сондай-ақ бұл адамның антропологиялық емшiлiктерiне де ... ... ... педагогтың қандай да ... ... ... ... бiр ... ... ... жүгiну, әлеуметтiк педагогтың алдыңғы қатарлы отандық
және шетелдiк қызметiн ... ... ... ... ... ... қорытындылау мен талдау оның ... ... ... ... ... ... ... өмiрi кез-келген уақытта оңай ... ал ... ... ... ... ... ... яғни қарттар мен
науқастарға, балаларға, ... ... емес және көп ... ... ... ... және ... шалдыққан адамдарға кәсiби көмек көрсету ... ... ... ... көптеген елдерiнде әлеуметтiк
қызметкерлер мен әлеуметтiк педагогтар ... ... ... мен ... ... ... қызметтерiн
мектептердiң, интернаттардың, әлеуметтiк ... ету ... ... қызметкерлерi, неше ... ... ... Алайда, 80-шi жылдары дәрiгерлердi
“зиян келтiрме” деген өсиетiн ... ... ... ... ... пен ... ... алатын мамандарды
дайындау қажеттiлiгi пiсiп жетiлдi. 1991 ж. 20 ... КСРО ... беру ... ... комитетi “Әлеуметтiк педагогика”
мамандығын бекiттi. Сонымен бiр уақытта ... ... ... ... ... Олар ... ... риясыз көмек көрсету
мұқтаждығы секiлдi альтруизм құратын, мәнi мен ... ... ... ... табылады. Олардың қызмет аясы да ... ... ... ... ... әлеуметтiк қызметкерлер
деп те санауға болады [7]. Сол ... ... ... ... тұрғыдан алғанда, педагог болып табылады. Мысал ретiнде әдетте
арнайы ... ... жоқ ... ... ету
қызметтерiнiң қызметкерлерi мен қамқоршы мейiрбикелердi алып ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру болып табылса, әлеуметтiк педагогика
әлеуметтiк ... ... ... ... ... алуға, жеке
тұлға мен социумның қарым-қатынастарын оңтайландыруға бағытталған ... ... ... атты ... хатта әлеуметтiк
педагог ... ... ... ... алдын алуға, оны тудыратын
себептердi уақытында анықтауға және ... ... ... ... мiнез-құлқындағы ауытқушылықтардың бастапқы
профилактикасын ... ... және ... ... ... сауықтыруға тырысатыны көрсетiледi. Сонымен ... ... ... ... ... ... қаңғыбастық, жұмыссыздық, ауру, ... ... және ... бұл әлеуметтiк көмектiң ... ... ... да ... мамандандырылуды (мүгедектермен, қарттармен, босқындармен,
әлеуметтiк тәуекелдi топтармен және басқалармен жұмыс бойынша) ... ... ... мен ... ... ... ... мен жұмыс әдiстерi жиi қиылысады, бiрақ әр маманның
өзiнiң мақсаты ... ... - ... ... орталардағы
балалармен тәрбие жұмысын ұйымдастыратын маман; жеке ... мен ... ... ... ерекшелiктерiн
зерттейдi, оқушылар мен ... ... ... ... ... шиеленiстi
жағдайларды анықтайды және уақтылы ... әрi ... ... ... мен бiлiм беру ... отбасының, ортаның, ... ... ... ... ... ... ... мен бостандықтарының жүзеге ... ... және ... ... ... өмiрi мен ... қорғауды қамтамасыз
етуге, жалпыға бiлiм ... ... ... өмiр ... көмектеседi; балалардың ... ... ... ... ... әлеуметтiк педагогының кәсiби құзiреттiлiгiне
жоғары талаптар ... Ол тек ... ... ... етiп қоймай, сонымен ... ... ... байланысты
әлеуметтiк әрекеттердiң басқа да ... ... ... ... ... ... ... саяси, әкiмшiлiк,
медициналық және экономикалық та құзiреттiлiктер аталады.
Мәселе бойынша ... ... ... ... ... педагогтың кәсiби әрекеттерi келесi ... ... мен ... ... ... мәселелердiң пайда болуының
алдын ... ... ... ... қиыншылықтармен, соның
iшiнде жеке және әлеуметтiк себептерi бар ... ... ... ... құру оң ... ... ... қатысу;
жеке, материалдық және институционалдық ... ... ... ... ... және ... ... қатысуға және
әлеуметтiк ... ... ... ... басқалармен
араласуға, бағыт-бағдар алуға, жауапкершiлiкке, өзiн-өзi сыйлауға ... ... ... пен ... дамыту.
Әлеуметтiк педагогтардың клиенттерi, негiзiнен, балалар мен
жасөсiпiрiмдер ... ... ... ... ... ... ... iстейдi. Егер әлеуметтiк педагогтың күш
жұмсауының ... ... ... ... ... табылса,
әлеуметтiк қызметкердiң нысаны дағдарысты ... ... ... бұл ... тек ... ... мамандардың
арасындағы өзгешелiктер айқын емес. Әлеуметтiк ... ... ... ... барған сайын ушығып жатқан
мәселелерiн бiрге шешуге талпынып, қатар ... ... ... ... қызметiндегi басты мақсат ... жеке ... ... ... ... мен мүдделерiн
қорғау.
Әлеуметтiк педагогтың мамандығы бiрқатар ... ... ... ... - балалардың бiрлестiктерi ... ... ... ... ... ... ... педагог-тәрбиешi; жұмыс ... ... ... ... және т.б.. ... ретiнде тұрғындардың жекелеген категориясы болуы ... ... ... ... ... ... сондай-
ақ, оның жұмыс орнына байланысты (түрлi оқу орындары, балалар ... ... ... ... аудан, еңбекпен түзету мекемелерi,
демалыс орталықтары, әлеуметтiк-психологиялық қызметтер).
Өзiнiң қызметiнде ... ... мен ... қауымдастығының мамандары ... ... ... ... ... керек. Олардың бiрiншiсi
әлеуметтiк педагог қызметiнiң “Аурудың ... ... ... ... ... және ... ... салдарларын емес,
солардың өзiн анықтауға және жоюға бағытталған превентивтi, ... ... ... ... - ... қорғауға, өзiн-өзi ... ... ... ... (жеке тұлғаның, топтың, қауымның)
өздерiнiң ... ... ... өз мәселелерiн шешу бойынша
әлуеттi мүмкiндiктерiн шоғырландыруды бiлдередi.
Үшiншi ереже. ... ... ... ... ... ... отбасы, үй iшi, қауым болып табылады. ... - ... және ол ... ... ... ... сауықтандыруға көмектесу.
Төртiншi ереже. Әлеуметтiк ... ... өте ... ... мол, ол әрбiр адамның, отбасының және ... ... ... шешу үшiн ... ... бар ... ... мемлекеттiк мекемелердiң, түрлi саладағы ... ... ... ... ... ақырында, бесiншi ереже ... ... ... ... әлеуметтiк педагогты ... шығу ... ... Бұл ... ... ... кәсiби және жеке
тұлғалық қасиеттерiнде ... ... ... ғана
емес, сондай-ақ оның сыпайы жұмысының ерекше ... ... да ... ... ... орта ... ықпал етудiң қатысушысы
болып табылады, оның күшi оның ... ... ... ... ... ... ... мен ересектердiң
қызметi мен қарым-қатынасына байланысты. ... ... ... ... тұғыры ретiнде, Б.Т. ... ... ... ... ... ... табылады. Ол келесi
сипаттарға ие ... ... ... ... мен мүдделерiн
қанағатандыруға бет ... және ... ... ... ... ... онда қоғамдық қарама-қайшылықтардың көрiнiс табуы, оларды
жоюдың жолдарын iздестiру және ... онда ... ... орын алып ... тәуелдiлiктердiң
шоғырлануы және байқалуы;
в) ... ... ... ... жалпы алғанда,
мiнез-құлықтың бағыттылығын ... ... ... ... ... ... қатысушыларын түрлi өзара қарым-қатынастарға
тарту, оларды қызмет пен ... ... iшкi ... ... ... ... ынтыландыру, әрқайсысының өзiнiң
мұқтаждықтары мен ... ... ... жүзеге асыруға
дайындығын қалыптастыру;
ғ) мiнез-құлықтың, жеке тұлғалық-психологиялық дамудың бастапқы
түрлерiн ... ... ... ... нәтижесiнде iске
асыру. [15].
Өмiрлiк тәрбиелiк қарым-қатынастық жағдайлар үш ... ... ... ... ... тиiстiлiк, мiндеттiлiк
деңгейiнде. Екiншiден, тәрбие үрдiсiнде бала үшiн ... ... ... ... ... ... еркiн
таңдау деңгейiндегi жағдайлар пайда болады. Үшiншiден, тәрбиелiк ... ... ... араласу, өзара қарым-қатынас жасау
және ... ... ... ... ... ... да бiр
деңгейдiң тәрбиелiк әсер ету ... күшi ... ... ... және қажеттi араласу, қарым-қатынастар жағдайына
өткен уақытта өсе түседi.
Мейiрбандық ... ... ... ... ... өзгерту мүмкiндiгiмен, баланы ... ... өз ... ... ... деген талпыныспен
байланысты. Отбасы ... ... ... риясыздық,
мейiрiмдiлiк пен баланың iшкi ... ... ... ... Жоғарыда айтылған ... ... ... ... кәсiби түрде шешуге, мәселелердi ... ... ... ... ... ... баланың жан
дүниесiн жайластыруды қамтамасыз етедi, оған оң ... ... ... ... ... қызметiне себiн тигiзедi.
Осы қағидаларды ... ала ... ... ... ... ... анықтауға мүмкiндiк беретiн нақты
мiндеттер қойылады.
Маманның қызметiнiң одан да ... ... үш ... ... ... бейнеленген:
а) лауазымдық мiндеттер;
ә) әлеуметтiк педагог не нәрсенi бiлуi керек;
б) бiлiктiлiк ... ... мен ... факторларының орнын толтыру
мақсатындағы әлеуметтiк қызметке рұқсаттар мен ... тән. ... жеке ... ... ... ... ... сипаттамасы болып табылады. [16].
Қазiргi уақытта әлеуметтiк ... және ... ... ... ... көп, ... олар быңғай стандартпен
реттеледi. ... ... ... қызметi балалар мен
жасөспiрiмдерге сапалы бiлiм ... ... және ... ... ... шешуге көмек көрсету.
II. Жасөспiрiмдердiң әлеуметтенуi - әлеуметтiк – педагогикалық
құбылыс ретiнде.
2.1. Жасөспiрiмдердi ... ... ... ... ... ... педагогикалық-психологиялық
негiздерi.
Мектеп әлеуметтiк- педагогикалық ашық жүйе ретiнде.
Социумдағы адамгершiлiк қарым-қатынастың ... - ... ... негiзгi рухани дағдылар мен мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленген белгiсi болып табылады: холистикалық мектептiң
педагогиканың концепцялары, ұқыптылықты дамытудың ... ... ... ... “Школа микрорайон” және
т.б. Қазiргi заманның концепцияларының ... ... ашық ... ... ... ... жұмыс жасауда, олардың тұлғааралық және топаралық
қатынастардың дамуы, диалог және ... ... ... ... ... ... тiкелей мағынада күнi бойы балалар мен
үлкендерге ашық – олар ... ... ... ... ... ... және ... әлеуметтiк институттар мен отбасы, өндiрiс,
мәдениағартушылық ұйымдармен, қоғамдық ұйымдармен, жергiлiктi ... және тағы ... ... ... ... ... ... тенденциялары байқалады. Мектептегi ең негiзгiсi – баланы
оқыту мне тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... баланың тұлғалық дамуына барлық керектi жағдайды жасайды.
Мектеп құрылымында жаңа тәрбиелеушiлер (мұғалiмдер) пайда ... ... ... ... ... ... қоғамдық
институттардың кез-келгенiмен байланыстылығына ... ... ... жасөспiрiмдер мен жастардың ... ... және ... ... ... қағам мен тұлға арасындағы
жалғастырушы звено ролiн атқарады.
Мектептiң көптеген варианты құрастырылған, оларға ең ... ... ... мәдениетi мен мұғалiмдердiң қабiлетiн жоғарлату және ... ... ... ... ... ... пайдалы
мәдени демалыс қызметтерiн ұйымдастыру. Адамгершiлiк мектебiнiң принциптерi
келесi қызметтен құралады: балалық шақты байыту; балаға ... әр ... жоқ ... демократиялық адами қарым-қатынастың ... ... ... балалардың бостандықты қалауы; оқытушы мен оқушының жан-
жалсыздығы; өзара көмектесуге, сабырлыққа, қуануға деген оптимистiк көңiл
күйге ... ... мен ... ... ... байланысы,
оқушыларды әлеуметтiк жаупкершiлiк пен бiрлiкке ... ... және ... тәрбиелеуге үйрету; әлеуметтiк бейiмделу мен кәсiби
бағдарға көп бағдармалар алынды. Осы орайда немiс педагогтарымен жасалынған
“толық мектеп” атты ... ... ... танытты. Мектептiң
күнделiктi өмiрiне барлық ... ... ... ортасына
айтарлықтай өзгерiстер енгiзу басты тапсырма болып табылады. Мектеп балалар
үшiн төзiмдiлiк пен ынтымақтастық, ... пен ... ... ... ... барлық рухани және әлеуметтiк климаты, тұлғаның өзiн дамытуға ... ... оның ... ... ... ... ... және
өмiр сүрiп жатқан әлемiмiздi нығайтуға, бостандықты ... ... ... құруға дайын болуын қалыптастыру.
Нақты бiлiм беру тапсырмалары мынадай мiндеттердi ... ... ... деген махаббаттың, ойлау икемдiлiгiнiң, бiлiммен
қарулануының, бiртұтастықтың ... ... ... ... ойлауда, сезiмдерде және әреккеттерде бейнеленген субъектiнiң
неғұрлым толық дамуы; адамның ... және ... ... ... ... әлеуметтiк, көркемдiк, интелектуалдық және этикалық
қабiлеттерiнiң үйлесiмдерi дамуын; өмiрде ... ... ... бос ... ... өткiзуге даярлық т.б.
Әлеуметтiк педагогтың кәмелетке толмаған жасөспiрiмдермен өткiзетiн
жұмыс қызметiнiң ерекшелiктерi
Әлеуметтік ... ... ... ... ... өзін ... мен ... бағытталған. Сонымен қатар, әлеуметтік педагог
кәмелетке жасы ... мен ... ... отырып жұмыс жасайды.
Әлеуметтік педагог мектептегі атқаратын рөлі зор. Оның ... ... ... педагог мектеппен бірлесе отырып жиі мектеп
жұмыстарына ... ... ... жеке ... ата-аналар мен
оқушылар арасындағы қарым-қатынасты орнатуға көмектеседі. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... қажет.
Мектептегі оқушылардың сабаққа келмеу себептерін ... ... ... олар мен ... отырып жұмыс атқарады. Отбасында
балаларына қатал қарау, ұру, қысым ... дене ... ақыл есі ... мен және қараусыз, қаңғыбас балалармен жұмыс атқарады. Әлеуметтік
педагог балаға көмек көрсету, дене бітімі, ... кем ... мен ... ... ... жұмыс атқарады. Әлеуметтік педагог балаға
көмек көрсету арқылы жанұясына, ... ... ... ... ... ... Мектеп дәрігері бала ауруының ұзақтығының себебін
анықтайды. Мұғалім балаға қатысты ... ... ... ... ... ұйымдарда балаға ыңғайлы көмек көрсету орындарында
жұмыс атқара алады, әлеуметтік көмек қажет балаларға көмектеседі. ... ... ... ... ... оқу үлгерімі нашар оқушылармен,
өз қабілеттіліктерінің нашар игеруінен ... ... өз ... алып кете
алмайтын, стресспен өмір ... және ... өз ... ... ... ... балалармен әлеуметтік педагог өзінің ... Және де ауру ... ... ... бар ... жасы ... ... тізімінде тіркелген, дарынды
балалармен де жұмыс жасай ... ... ... ... ... ... көмегі қажет [6.359]
“Тәуекел” тобындағы кәмелетке жасы толмаған балалармен әлеуметтік
педагог жұмысының ерекшелігі бар. ... ... ... ... ... бірқатар мағынасы тұрғысынан анықтамалары берілген: “қиын
өмірлік жағдайындағы балалар”, “ата-ана қамқорынсыз ... ... ... ... ететін балалар”, “мемлекет тарапынан көмекті қажет ететін
балалар” және т.б.
“Қиын өмірлік жағдайындағы балалар” анықтамасы ... ... ... ... ... ... ... балалар; кемтар-
балалар; психикалық-физикалық дамуында кемшіліктері бар балалар; қарулы
және ұлтаралық қатынастардың ... ... ... экологиялық,
техногендік, стихиялық “апаттардан” зардап шеккен балалар; ... және ... ... ... қиын ... душар болған
балалар; арнайы ... ... ... өтеп ... ... оқу-тәрбие мекемелеріндегі балалар; материалдық жағдайы төмен
отбасындағы ... ... ... бар ... ... ... балалардың жатқызылуы түрлі жағымсыз этиологиялармен
түсіндіріледі, яғни әлеуметтік себептермен. Нақты баланың өмірлік ... ... оның ... ... ... ... нақты
әлеуметтік-педагогикалық реабилитацияның нақты әдістемесін қолдануымыз
керек.
Бүгінгі мектеп әлеуметтік педагогтың ... ... де, ... ... ... оны ашу үшін ол ... білім мен іскерлікті меңгеруі
тиісті екенін жоғарыда айтып кеткенбіз. Мектепте ... ... ... бұзушылығын алдын алуда оқыту мен тәрбиелеудегi әлеуметтік
педагогтың рөлі ... деп ... ... Өйткені ол жұмыс нәтижесінде жеке
адамның дұрыс әрі жан-жақты жетік ... ... ... ... қалыптасуына жол ашады. Жалпы әлеуметтік педагог
төмендегідей кәмелетке жасы толмаған ... ... ... ... Келесі бағыттарда:
-Диагоностикалық қызмет.
-Өз құзыреті шеңбері бойынша көмекті қажет ететін ... ... ... ... жасы ... ата-аналарына
құқықтық білім беру мен тәрбиесін ұйымдастыру.
- ... ... ... қызметкерiмен және мектептің басқа да
қызметкерлерімен, мысалға ата-аналар комитеті, құқық ... ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмағандардың
құқығын қорғау жөніндегі комиссия, қоғамдық ... ... ... ... ... балалардың әлеуметтiк өмiрiнiң проблемалық
кеңiстiктегi жiктелуiн анықтайды:
- Таңдау ... және ... ... (белсендiлiк жолы)
проблемалары – қалыптасқан ... өмiр ... ... мен ... ... ... қиындықтар: баланың өз
бағыты деңгейiнде адамдарға өз қарым-қатынасын көрсетуi, ... ... ... ... ортаға ықпалы, т.б.;
- әлеуметтiк қатынастардың жаңа нормаларын жасаудағы қиындықтар;
- әлеуметтiк бейiмделу және ... ... ... ... өмiр ... үйрену және меңгеру кезiндегi қиындықтар,
баланың денсаулығы мен өмiрiне қатерлi әлеуметтiк қауiптi ... ... ... ... әлеуметтiк бiрiгу және ажырату проблемалары – бала ... ... ... ... ... ... мүшелерiнiң
сұранысы, бiрiгу немесе ажырау кезiндегi қиындықтар; қажетсiз байланыстар
мен ... ... ... ... ... шығу ... ... қиындықтары.
Әлеуметтiк педагогтың “Тәуекелшiлер тобы” оқушыларымен iстелiнетiн негiзгi
мiндеттi қызметi:
- сақтандыру құралдарының көмегiмен тәлiмгер ... ... ... мен әлеуметтiк шығармашылығы проблемаларын шешедi;
- қорғаныс қауiпсiздiк қызметi құралдарының ... ... ... ... немесе бейiмделе алмау проблемаларын ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк бiрiгушiлiк
немесе ажырау проблемаларын шешедi.
Осыған орай, кәмелетке жасы толмаған оқушылар мен ... ... ... бiрлескен жұмыстарды атқаруға болады:
- Әлеуметтік психологиялық ағарту шаралары. Дәріс-семинар түріндегі
ақпараттық ... ... ... нақты мысалдарды бейнелейтін
көркемдіктерінен осы ... озық ... ... ... ... ... ... дәріс қана оқылып қоймай, ата-
аналардың ынтасын, ... ... ... ... барынша
жауапкершілікпен қарауын қалыптастырғандай, бірнеше сериялардан тұрғаны
жөн.
- Психологиялық және педагогикалық кеңестер жеке сипат алуы ... ... ... ... ... ... ... жүрегін
жараламайтындай, көңіліне қаяу салмайтындай, ... ... ... үміт отын жағу ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс.
Психологиялық кеңестің сенімді ... өтуі оң ... ... ... ... пікірталасы. Ортақ мақсат біріктiрген ата аналардың
көңіліндегі түрткілерін ортаға салып, ... ... ... пен әлеуметтік педагогтың тұжырымдарын басшылыққа алу
нәтижесінде бала өмірін ұйымдастыруда оң ... ... ... іске ... ... ... бір жайт ... рұқсат, келісімсіз ешбір деректі сыртқа шығаруға болмайтындығы.
- ... Бұл ... ... ... ... ... жаттығулар кешені. Негізгі мақсат қарым-қатынас ... ... өзін және ... ... ... ... өзн-өзі
таныта білу мүмкіндігін жасау. Психогимнастика курсынан толық өткен ... ... ... ... ... ... Басқалардың көңіл-күйін түсіне білетін болады, мінездерінде
батылдық, әділдік, ... ... ... сапаларын
қалыптастырады, қорқыныш, сақтық, қауіптену, ... ... ... белгілері жойылады.
- Психотренинг. Бұл да қолданбалы психология ғылымдарының ... ... ... ... ... іскерлігін дамытуға,
сезімталдықты жетілдіруге және мінез-құлықты реттеуге бағытталған. Жалпы
алғанда қандай да болмасын жұмысты ... ... ... ... бала ... өзара байланысты, іс әрекеті жоғары сапа мен
жұмыс нәтижесін бере алады [7]
Әлеуметтік педагогтың қызметі балалардың дамуы мен оны ... ету ... ... ... ... сонымен қатар, өз
қызметінде Қазақстан Республикасы «Білім ... ... ... ... ... мен құжаттарды басшылыққа алады.
Әлеуметтік педагог социумның «әлеуметтік диагнозын» қою барысында
оқушылардың жас ... ... ... ... зерттейді. Ресми емес ұйымдардың балалар мен жасөспірімдерге
тигізетін оңды және ... ... ... Ол ... құқықтық, адамгершілік-этикалық және басқа да сипаттағы
проблемаларды ... ... ... мен отбасы, бала тұлғасы
жүйесіндегі аралық келістіруші бола отырып, ... ... ... ... гуманистік, рухани адамгершілік қарым қатынастардың
қалыптасуына ықпал етеді.
Негізгі ... мен ... ... ... ... өз қызметін кәмелетке жасы толмағандармен жұмыс
қызметін үш ... ... ... мен ... мүшелеріне жүргізілетін психодиогностикалық,
психокоррекциялық қызмет әдістерін негіздеп, сараптайды және ... ... ... жағдайды зерттеп және оған болжам жасау арқылы
отбасы мен балаларға әлеуметтік педагогикалық нақты көмек формаларын ... ... ... ... психологиялық дамуына жағдай жасау, оқу мен
тәрбиеге теріс көзқарасты жою, салауатты өмір ... оңды ... бала ... ... ... ... ... алдын ала
сақтандыру шараларын жүргізу, үгіт-насихат жұмыстары арқылы педагогтар мен
балалардың психологиялық, құқықтық ... ... ... ... Міндеттері:
- Жас ерекшелігінің әрбір кезеңіне байланысты баланың жеке ... ... ... Өзара қарым-қатынаста, оқу барысында қиындыққа ... ... ... ... қамтамасыз ету.
- Оқушы отбасының тәрбие жағдайын зерттеу.
- Баланың жеке дамуындағы ауытқушылықтардың алдын-алу және ... ... жеке ... ... Мектеп пен тұрғылықты мекен жайында тұлғаны әлеуметтік қорғау,
тәрбиелеу және оқу-ағарту шараларын ... өмір сүру ... ... ортаның, психологиялық,
медициналық, педагогикалық ерекшеліктерін зерттейді.
-Оқушының қызығушылығын, сұранысын, мінез-ауытқушылығын, шиленісті
жағдайларын анықтап, мезгілінде әлеуметтік-педагогикалық көмек ... мен ... ... ... ... арасындағы
келістіруші міндетін атқарады:
-Әлеуметтік ортадағы гуманистік, рухани-адамгершілік қатынастардың
қалыптасуына ықпал етеді.
-Тәрбиеленушілердің өмірін қорғауды, ... ... ... алу, ... ... ... мәселесінде
мұғалімдермен, ата-аналармен әлеуметтік қызмет мекемесі мамандарымен тығыз
байланыс орнатады.
- Оқушылардың демалысы мен оқу ... ... ... ... ... тобына жататын балаларды анықтайды.
- Санитариялық-ағартушылық қызмет жүргізеді.
- Тұлғаның қоғам өміріне тиімді кірігуіне, ... сүю, ... ... ... және ... ... беру шараларына ықпал етеді.
- Тұлғаның дамуы мен ... ... ... ... ... ... орнатып, ынтымақтастық пен жұмыс
жүргізеді.
- Социумдағы ресми емес ... ... ... әсер ... педагогтың құқығы:
- Баланың педагогикалық және медициналық құжаттарын пайдалану.
-Сабақтарға қатысып отыру.
-Мектеп әкімшілігінің, медициналық, ... ... ... мен ... ... ... ... алдында
көкейкесті мәселелер қою.
-Медициналық-әлеуметтік мәселелер бойынша білім мекемелерінің экспертті
шешімдеріне араласу.
-Отбасы мүшелерінің мектеп пен отбасындағы кепілдігін анықтау мәселесін
қою.
-Қажетті кезде ... ... ... ... ... мәселесін
ұсынуға балалар мүддесін сотта қорғау.
Әлеуметтік педагогикалық қызметтік құрылымының кезеңдерi:
1-кезең – оқушылардың әлеуметтік өмірін шынайы ...... ... қорытынды құжаттарына сәйкес мақсат,
міндеттерді анықтау.
3-кезең – әрбір іспен әлеуметтік ... ... ... ... мен ... іске ... ... жеткен
жетістіктерді конструкциялау.
Әлеуметтік педагогтың, психологтың, педагогтың, дәргерлердің бірлескен
қызметі ... ... ... ... ... мен ... дәргерлік, психологиялық, педагогикалық кеңес
беру.
-Балаларды күйзелетін даулы мәселелерді шешуге көмектесу.
-Мінезінде ауытқушылығы бар адамдарға ... және ... ... ... ... ... ... кәмелетке толмаған жасөспірімдердің ата-
аналарымен жұмысы.
Отбасы-жасөспірімдерді әлеуметтендірудегі өте маңызды ... ... ... мен жеке өмір құру ортасы бірқатар өлшемдер мен анықталады.
Әлеуметтік-мәдени өлшемі-ата-аналарының білім денгейі мен қоғамдық
өмірге араласу ... ... ...... ... ... жұмыспен қамтамасыз етілуне байланысты.
Техникалық - гигиеналық тұрмыс жағдайы, үй құрылыс ... ... ... өмір ... ... байланысты.
Демографиялық отбасы құрылымына байланыста анықталады Бала дамуының қай
жағын қарастырсақ та, барлық жағдайда жас ерекшелігінің кезеңінде отбасының
мығымдылығы тиімді және ... рөл ... ... ... ... ... аса ... болып
саналады. Ол отбасындағы жағдайлар туралы толық ... ала ... ... ... ... ... оларда кәсіби-
педагогикалық көмек көрсетеді.
Педагог пен ата-ананың үнемі ынтымақтаса отырып, әр кезеңде ... бірі ... ... ... ... ... табылады.
Дұрыс ұйымдастырылған жұмыс жабық, құпия үйрету сипатына ие болады.
Әлеуметтік педагог отбасы тәрбиесінің ... оңды ... ... жан-жақты зерттеп, жинақтап таратады, оңды ой-пікірлер күшейтіп,
терісін реттеп ... ... ... Сондықтан:
1. Тәрбиешілер мен ата-аналардың өзара сенімділік қарым-қатынастары
оңды бағытталған, бірігіп ... ... ... және ... ... ... Ата-аналардың тәрбиеге көзқарасын жандандырып, табысқа жетуге
қажеттілік және өз ... ... ... үшін ... байланыс орнатудың
маңызы зор.
2. Әлеуметтік ... ... ... ... бірі - ... ... ... мен дағдыға, оның теориялық практикалық
ықылымдарын ... ... ... ... ... жетілдіру
болып табылады. Жұмыла педагогикалық әрекет етудің мұндай нәтижесі ата-
аналардың өз баласына ғана ... ... ... ... ... ... ... әкеледі. Әлеуметтік педагог пен ата-ана әріптестер
ретінде бірін-бірі толықтырады.
Әлеуметтік педагогтың ... мен ... ... ... ұйымдастыру мына
мүмкіндіктерді тудырады:
-Өз балаларымен ... ... ... ... ... ... отбасымен туысқандарын зерттеу
-Өз балалары мен сынып оқушыларын тәрбиелеуге ... ... ... ... ... ... отбасыларын
топтарға бөлу.
-Халықтық педагогика дәстүрлері незгізінде әлеуметтік педагог пен ата-
аналардың бірлесе әрекет ету бағдарламасын жасау.
-Өзара ... ... ... және ақырғы нәтижелерді зерттеу.
-Баланың отбасын зерттеу, оның өмір сүру қағидаларын, көп құрылымдығын,
әдет-ғұрпын, ... ... ... ... ... ата-
аналар мен қарым-қатынасын терең түсіну әлеуметтік педагогтың отбасына
етене жақындау.
Мұнымен қатар, әлеуметтік педагог кешенді ... ... ... ... ... ... анкета жүргізу, іскерлік ойындар өткізу, балалар шығармашылығын
пайдалану, т.б. ... ... ... ... ... жас ... отбасында,
мектепте, қоғамда қалыптастыру үшін өзін-өзі ... білу ... ... бағытталған педагогикалық қызметінде қамтитын әлеуметтік
жұмыс. Балаға шағын ұжым ... ... ... білу ... ... яғни ... ортаға маскүнемдікке, нашақорлыққа ата-
аналар тарапынан болатын қатігездікке қарсы тұра білу үшін де ... ... болу ... ... ... жағдайын мектептегі, ауладағы қарым-қатынкасын ... ... ... ... ... тап ... балаға көмек көрсету. Кризистік жолдан шығу
және балаға көмектесу
3.Балалардың қоршаған және оған ықпал ететін ... ... ... әлеуметтік тәрбие жағдайын талдау.
4.Әлеуметтік педагог, содай-ақ позитивті немесе жағымды іс ... ... ... міндетті.
5.Әлеуметтік педагог жасөспірімнің өзін тәрбиелеуі, өздігінен білім
алуға және өз ... ... өз ... жағымды түрде үйретуге
бағыттайды.
6.Әлеуметтік педагог баланың проблемаларын шешетін, оның құқығын
қорғауға, кризистен ... ... ... ... және ... ... жасаумен айналысады.
7.Әлеуметтік педагогтар ұжымдары мен түрлі педагогикалық орталықтардың
жұмыстарына талдау жасау.
Бұл функциялардың бәрін біріктіріп ... ... үш ... бөлуге
болады:
1. Әлеуметтік бейімделу.
2. Әлеуметтік құқық қорғау (мемлекеттің ... ... ... ... ... ... және психикалық дамуы артта қалған
балаларға көмек).
Әлеуметтік педагогттың незізгі бағыттары:
1. Бала санасындағы қайырымдылық әділеттілік барлық ... ... ... деген сүйіспеншілік сезімдерін өзара ... ... ... өз ... ... ... тұтып одан шығу жолдарын үйрету.
3. Қоршаған ... ... ... ... ... ... ... ұмтылыстарын дамыту.
4. Өз-өзін сыйлауға, өзіне сенімді болуға өз еркімен ... ... ... ... ... ... және шағын ортада адамдар мен
отбасында және мектепте құрбы-құрдастарымен тіл табыса білуге оған
ынталы ... тиіс ... ... әлеуметтік педагогқа өз тәрбиеленушiсiнiң жас және психикалық
ерекшеріктерін білу өте ... Жас ... өз ... үйымдастыруға
үйрету. Танымдық қызғушылығын дамыту және өз ерекшелігін дамыту талаптарына
үйрету.
Әлеуметтік педагог жанұямен, мектеппен жұмыс жасау арқылы ... ... ... бірігіп жұмыс жасайды және олар мен бірлесіп
анкета жүргізеді, балаларға және ... ... бала ... ... ... Мектептегі шараларды белгілі бір ... әр ... ... ... ... бағдарламасын құрайды, бұнда
басты тұлғаның жан-жақтты бағытталған, тұлға сапасын ... ... және ... ... ... ... ... қатысу
әр түрлі еңбек әрекеті және басты бірлескен педагогикалық процесс. ... ... және оның өзін ... ... ... ... педагогтың жұмысының нәтижесi мектептегi балалардың
шығармашылық рухының өсу жетiстiктерiнiң ... ... ... ... ... ... педагогикалық процестердiң маңызды
компонентi ретiнде, оқушының өзiнiң дамуы мен ... ... ... ... шығармашылықтарды дамыту. Мұнысыз жақсы деген
әдiстердiң өзi шектеулi болып қалуы мүмкiн. Педагогикалық процестiң маңызды
компонентi ретiнде оқушының дамуға және өсуiне ... ... ... осы ... ... қылу үшiн ... амалдарды қолданып көмек
көрсетуi қажет. Мұндай жағдайларда қалыптасқан тұлға өмiрдiң iшкi және
сыртқы тұтастығын ... ... ... және оны өз ойы ... ... көрсетедi. Осының арқасында тұлға өмiрге, қазiргi ... сай ... ... ... ... жоғарғы сапалылығына
бағытталған мектептердегi жақтаушылардың пiкiрiнше ... емiн ... ... ... ... ... бар қарама – қайшылықтарды
жеңу болып табылады. Креативтi дамитын мектептер ... ... ... ... себепшi болады. Нәтижесiнде оқу тәрбие процесi
гумандық бейне алады, ... ... ... ... ... ... келетiн болсақ, онда бiртұтас мектеп
мемлекеттiк ... ... брақ ... ... ... Ол ... ... оқудың жоғарғы деңгейiндегi қосарланған
квлификация ... ... ... Оқу ... өзектi әлеуметтiк
саяси тақырыптар кiредi, онда жер планетасында ... ... ... ... ... ... ... сұрақтар көтерiлген. Оқу
процесiнiң және оқу ... ... ... санына
авторлар жобалық оқуды кiргiзедi. Жобаны жүзеге асыруда мұғалiмге көп көңiл
бөлiнедi. Одан кәсiби шеберлiк, ... ... ... ... ... ... педагогикалық такт, шыдамдылық немесе көптеген
басқа қасиеттер талап етiледi. Педагог функциясына сонымен қатар ... одан тыс ... ... ... сыныпта серiктес болу, әртүрлi
мейрамдар, шығармашылық кештер, саяхаттар ұйымдастыру жұмыстары кiредi. Шет
елде ... ... ... ғасырымыздың 20-шы жылдарында Англиада, АҚШ-
та пайда ... және ... ... ... ... ... бiлдiру және өз-өзiн жүзеге асыру үшiн қолданған.
Қоғамдық мектептердiң мынандай қасиеттерi бар: мектеп пен ... керi ... ... ... ... өзара бөлу; қауым
мүшелерiн мен бөлек шешiм қабылдауға ... ... ... атты ... тәрбиелеу концепциясы әртүрлi мектеп комплекстерде, ... және ... ... ... ... әлеуметтiк педагогикалық қызымет көбiнесе ... тыс ... ... Олар ... және ... ... ... өткiзу шарттарын жасайды, қызығушылықтарын қорғайды,
әртүрлi жан-жал мен қиындықтардың алдын алады және ... ... ... ... ... ... педагогтың қол астында
әртүрлi жастағы балалар мен жасөспiрiмдер топтары және ... ... бұл ... ... ... 2-3 ... ұжымы, олардың ортақ
қызығушылықтары мен жұмыстары мен ... ... ... балаларға
деген әлеуметтiк қамқорлығы арнайы бағдарлама ... ... ... ... және ... даму ”, ... бала” ,“Отбасы және бала”.
Психологиялық қызмет оқу – ... ... ... ... көрсетедi.
Оқудың тиiмдiлiгiн және қажеттiлiгiн жасап шығарады, оқушының психологиялық
дамуын және ... ... ... жағдайларда
психотерапиялық көмек көрсетедi. ...... ... денсалығымен физикалық жағынан дамуын ... ... оқу ... ... ... жақтарына көңiл бөледi,
профилактикалық iс шараларын өткiзедi, салауатты өмiр ... ... ... ... – педагогикалық қызымет кешенi ... ... ... ... айналысады.
2.2. Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi әлеуметтiк педагогтың
қызметi.
Функция – бұл iс iрекет шеңберiндегi мiндеттердiң ... ... ... ... ... ... ... – тәрбиелiк, балалар мен үлкендердiң iс әрекетi мен тербиесiне
мақсатталған ... ... ... микрорайондық әлеуметтiк
институттарға көмектесу – олар ... бiлiм беру ... ... бұқаралық ақпарат құралдарына, микроцоциумға ... ... ... мүмкiншiлiктерi мен құралдарын ... ... ... ... ... беру ... тұлғаның өзiн-өзi
тәрбиелеу процесiндегi белсендi субъект ретiндегi мүмкiндiктерi.
Диагностикалық - әлеуметтiк ортаның, отбасының, ... ... ... ... мен жеке ... ... отырып
мәселенiң негативтi және позетивтi әсерлерiн көрсетiп “әлеуметтiк диагноз”
қоямыз.
Ұйымдастырушылық – тәрбиелеу мен дамытуға ... ... ... ... ... ... балалардың
қоғамдық құнды қызметтерiн ұйымдастырудағы болжамдық және ... мен ... ... педагогикалық даму жоспарларын,
бағдарламаларын, жобаларын жасау. Оның құрылымы; балалар тобы мен ... ... ... ... ... ұқсас материалдармен
құжаттарды экспертизалау.
Коммуникативтi ұйымдастырушылық - әлеуметтiк педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... баламен
жұмыс жасау кезiндегi әртүрлi әлеуметтiк институттардың өзара ... ... және ... ... ... ... - ... педагогтың, тұлғаның құқығы мен мүддесiн
қоғауда барлық құқық нормаларын қолдану.
Әлеуметтiк компенсаторлық – нақты ... ... ... ... ... ... зиян ... компенцациясына байланысты
әртүрлi кешендi шараларды жүзеге асыру және жасау.
Делдалдық – ... ... ... ... арасында бiлiм
беру мекемелерiн қоршаған ортамен байланыстырудағы қарым – қатынасты жүзеге
асыру.
Әлеуметтiк педагогтың ... ... ... ... ... ... ... маңызыды мiндеттердiң бiрi, қызметтердiң
басты бағыты мен ... ... ... ... Қазiргi уақытта
әлеуметтiк педагогтың қызметiнiң мазмұнына мадельдеу бағыты жасалуда.
Әлеуметтiк ... ... ... мiндеттерi “ баламен әлеуметтiк-
педагогикалық жұмыс” туралы хат.
Мадельдеу (моделирование) – нақты ... ... ... ... танымдық объектiлерiн зерттеудегi модельдердi құру.
Әлеуметтiк педагогтың алдына ... ... ... мен ... ... ... ... алып өзiнiң әдiстерiн өндiредi.
Бiрнеше мысалдар келтiрейiк. ... ... ... мазмұнына
мамандар ұсынған сипаттама келесiлердi құрайды:
• Әлеуметтiк педагогикалық ... мәнi, ... ... ... ... кеңiстiкте жүйелi түрде ... ... ...... ... ... отбасы
жағдайында, мектеп және мектептен тыс топтардағы өара ... ... ... дамуы мен әлеуметтiк – ... ... ... ... ... ... Жеке адамның қиындық пен дағдарыс жағдайындағы әлеуметтiк – педагогикалық
көмек; микроортада ... ... ... пен ... ... ... - қоғам”, “адам - адам” қарым-қатынастарының шекаралық
жағдайлары; “адам табиғат” жүйесiндегi кризистiк жағыдайлар.
• Көмектi ... ... жеке ... ... ... – бiлiм
берудегi бiрiккен әрекеттестiктi ұйымдастыру, жеке кеңес беру; мәселеге
қатысушыларға адам ... ... ... ... ... терапия
және жеке адамның өсуiне топтық қолдау көрсету; ... ... ... ... ... ... ... Тұлғаның әлеуметтiк iс әрекеттер тәсiлдерi арқылы педагогикалық ... ... және ... ... бiрiгiп таңдау, жолға
қою, бұзылыстарға прафилактика жасау; мақсатқа жету құралдарын жоспарлау
арқылы өмiрлiк ... ... ... ... ... ... бағытап жағдай жасау; жаңа перспективаларды қолдау, анықтау
және жеткен жетiстiктерге талдау жасау.
• Топтық және жеке ... ... ... ...
педагогикалық қамқорлық пен делдалдық жасау; жеке адамның қабiлеттерiне
педагогикалық диагностика ( жалпы, ...... ... ... экологиялық, әлеуметтiк –коммуникативтiк,
көркемдiк және т.б.); ... ... ... ... ... және
өзiн-өзi өзгертуге талаптандыру; шығармашылық қызметiнiң құндылықтары мен
мағынасын, жеке құндылықтарды және ата-ананың талаптарына баланыс жасау
(сбалансировать).
Әлеуметтiк – ... ... ... ... ... оның қызметiнiң
мазмұнына тиiстi түзетулер енгiзiледi. Әлеуметтiк педагогтың жұмыс мазмұны,
оқу ... ... ... ... ... анықталады.
Оқу мекемелерiндегi балалармен әлеуметтiк педагогикалық ... ... Сол ... оқу мекемесiндегi мектеп жасындағы барлық балаларды
есепке алу, олардың өмiр ... мен ... ... ... ... ... ... ( басқа мектепке ауысу және т.б.).
3. Бiлiм беру ... ... ... оқушыларды ескерту.
4. Бiлiм беру мекемелерiнiң рұқсатымен және мүмкiндiктерiн еске ала ... ... ... ... шығу деңгейiн
зерттеу.
5. Әлеуметтiк жайсыз отбасының педагогикалық есебi;
6. Ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балалар, аз қамтылған және ... ... көп ... ... ... ... ... жүзеге асыру.
7. Оқушыларға тұлғалық қауiпсiздiк жағдайын жасау, олардың ... ... ... қиын және ... ... ... ... көмек
көрсету.
8. Қаламен аудандағы жұмыспен ... ... ... ... ... жұмысқа тұрғызу шараларын жүзеге асыру.
9. Әлеуметтiк қорғалмаған оқушылармен жасөспiрiмдердiң отбасына қажеттi
көмектi көрсетуде әр ... ... ... әлеуметтiк қызмет, жеке
адамдармен қоғамдықұйымдардың күшiн бiрiктiру.
Жеке адамдармен әлеуметтiк-педагогикалық ... әдiсi ... ... ... ... ... - әлеуметтiк педагогикалық ... бiрi ... ... ... ... жұмыс
әдiстемесiне сәйкес, күнделiктi өмiр жағыдайында болатын, ... ... ... ... және жеке ... ... ... және позетивтi әсерлерiн көрсетiп зерттеу.
Диагностика – зерттеу ... ... ... ... толық ақпарат алудың
жалпы тәсiлi.
Диагностика әлеуметтiк технологияның маңызды компонентi болып табылады
( мақсат – диагноз – ......... және талдау). Осыған
байланысты әлеуметтiк әлеуметтiк қызметтiң практикасында ... ... ... ... ... және ... ... диагностикалық технология қалыптасады.
Типтiк технологияның алгоритiмдiк процедурасы мыналарды болжайды.
- клиентпен танысу, тапсырмаларды қою, диагностиканың пәнiн бөлу ... ... ... критерилерiн таңдау.
- көрсеткiштердi өлшеу және талдау.
- әлеуметтiк диагноздың қойылуын және нәтижесi мен қорытындысын дайындаумен
тұжырымдау.
Диагностиканың ... бiрi ... жеке адам ... ... ... Жеке ... әлеуметтiк – педагогикалық диагностикасына керектiлер:
- тәрбие мен даму ерекшелiктерiнiң әлеуметтiк спецификалық сапасын көрсету.
- әлеуметтiк жағдайдың дамуын ... ... ... ... ...... қоспай тұрып, оның әртүрлi
қасиеттерi мен сапасының ... ... даму ... ... ... мен бейiмделу процесi, қарым –
қатынас қабiлетi, психологиялық сыйушылық т.б.)
- ... ... ... ... ... жеке
адамның “әлеуметтiк портретiн” құру.
Әлеуметтiк педагог құрайтын мiндеттi құжаттардың есебiне ... ... ... ... ... iшкi ... және ... болмайтының қатарында.
Диагностикалық функцияны жүзеге асыру барысында әлеуметтiк ... ... өз ... ... ... ... ... талаптарды сақтау: диагностикалық құралдардың ең
тиiмдiсiн таңдап, мақсатты ... ... ... ... өткiзу, нақты қамқорлықтағылрамен жұмыс жасауда әлеуметтiк –
педагогикалық қызметтiң мәнi мен ... ... ... ... ... қайта жөндеп түсiндiрiп, жағдайдың дамуына болжам құру
қажет.
- этикалық норманы сақтау.
қамқорлықтағы ... ... ... зерттеу барысында ерiктiлiк
принципiн сақтау; тексерiлушiге зерттеудiң мақсатын хабарлау; оны алынған
мәлiметтермен кiм ... ... ... ету, оны ... ... оған бұл нәтижелердi таныстырып, сонымен қатар
өзiнiң педагогикалық мақсаттарды ... ... ие ... ... ... ... ... бiлу; кәсiби этиканы сақтау;
квалификациялық нормативтер, қолданбалы ... ... ... ... ... жүзеге асырылуына кәсiби
дайынсыздарды араластырмау)
Әлеуметтiк педагог ... ... ... ... ... ... мәлiметтерiн өз жұмысында отырып диагностикалық ... ... ... ... ... ... әртүрлi мақсатпен қолдануы
мүмкiн.
- әлеуметтiк педагог – қамқордағылардың мәлiметтерi мен ... ... ... ... – комплекстiк немесе прфилдi диагноз қоюда,
административтiк шешiмдi қалыптастыруда ... ... ... ... және т.б.)
- қамқорлықтағы адамның - өзiн дамыту ... ... ... т.б.
- әлеуметтiк педагог диагностикалық қызметтiң нәтижесiн “жеке адамның
мiнездеме картасына”, “жеке ... ... ... ... Құжаттың бұл түрiнiң бырыңғай
үлгiсi осы ... ... ... жеке ... ... – картасын дайындауда, әлеуметтiк
педагог диагностикалық әдiстердiң кең спектрiн қолдана ... ...... ... ... ... әр қайсысына бөлек сипаттама берейiк.
Бақылау – адамның қызметiне араласпай оның жүрiс – тұрысын, сыртқы
көрiнiстерiн ... ... ... және ... ...
педагогикалық бақылау нақты дайындықты қажет етедi; адамның жүрiс-тұрысын
ойдағыдай бiлу үшiн ... ... ... қозғалыс, сөйлеу, мимика)
дәл шығаруда ептiлiк керек, ең бастысы олардың әлеуметтiк мағынасын дұрыс
түсiндiруге үйрену. ... ... ... зерттеу кездейсоқ
бақылау деуге болмайды. Тек қана жүйелi және ... ... ... ... жеке ... ... ерекшелiктерi мен олардың заңдылықтарының
қалыптасуын бере алады. Әдетте бақылау қарым-қатынас пен ... ... ... жағдайда жүргiзiледi. Бақылаушының қылықтары мен сөздерi
керек болған жағдайда ... ... және ... талданады. Бақылау
алдында неге ерекше назар аудару ... ... ... құру ... - әлеуметтiк-педагогикалық жұмыста ... ... ... алу мен ... жеке ... iшкi ... түсiнудегi маңызды тәсiл болып табылады. Әңгiменiң табысты
алдын-ала қойылған байланысқа ... оның ... ... байланысты;
әлеуметтiк-педагогикалық әңгiменi құрай алу қабiлетiне байланысты. Әңгiме
алдында сұрақтың мақсаты мен ... ... ... ... ... мағынасы бойынша бейтарап және жәй сұрақтар ... ... еске ... ... ... ... қиын ... әңгiменiң
ортасында қойлады. Сұрақтар тақырып пен мәселесiн принциптерi ... Бұл ... ... жаңа ... ... қоса ... мен
назар аударуын қадағалау керек.
Анкетирование(анкета жасау) – ... ... ... ... ... ... ... әдiсi. Анкета зерттелiнушi
адамға ... ... ... ... ... туралы материалдар алуға
есептелiнуi мүмкiн. Анкетаның материал динамикасының поцестi емес соңғы
нәтиженiң ... ... ... эмоционалды және жiгерлi сферасын
зерттеуде анкета әдiсiн қолдану шектеледi, өйткенi эмоционалды қайғыру мен
жiгерлi әрекеттерi, ... мен ... ... ауызша жеткiзу болып
табылмайды. ... ... ... сынаушының жақсы көңiл-күйде
болуының үлкен ... бар, ... ... ... ... ... ... атқаратын функциялары.
1. Ең бастысы баланың, жасөспiрiмнiң ... ... ... ... жанжал жағыдайындағы көңiл күиiн зерттеп
бiлу.
2. Қиын жағдайға тап болған жасөспiрiмдерге көмек көрсету, яғни ... ... ... Баланы қоршаған және оған ықпал ететiн әртүрлi әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... жағымды жағымды iс-тәжiрибенi талдауға қорытуға,
таратуға және насихаттауға ... ... ... ... әлеуметтiк педагог мына
ұйымдармен қарым-қатынаста болуы керек.
5. Әлеуметтiк педагог жасөспiрiмдердiң ... ... ... бiлiм
алуға және өз өмiрiмен iс - әрекеттерiн позитивтi түрде бағыттауы тиiс.
6. Әлеуметтiк педагог оқушылармен жасөспiрiмдердiң ... ... ... ... ... шығуға көмектесетiн түрлi мамандарды
бiрiктiрумен және олардың қызыметiмен координация жасауына көмектеседi.
7. Әлеуметтiк педагог – ... ... ... ... және ... педагогтар ұжымдар мен түрлi ... ... ... ... ... ... айтылғандармен әлеуметтiк педагогтың функциясын мынандай жүйемен
қалыптастыруға болады.
-тәрбиелiк
-әлеуметтiк ... ... ...... ... ... енуiн, әлеуметтену процесi,
оқу мен тәрбие барысындағы бейiмделуiн қарастырады.
Әлеуметтiк реабелитациялық функция – бұл ... ... ... ... ... тәрбиелiк бiлiм беру жұмысы.
Әлеуметтiк құқықтық – бұл мемлекеттiң ... яғни ... ... ... ... ... ... оқушылармен жасөспiрiмдердi тәрбиелеу
үрдiсiндегi әдiснамалық негiздер.
Әлеуметтiк педагоггика жеке немесе бiр топ адамдардың ... ... ... және оқыту тәжiрбиесi. Бұл реабилитацияға
немесе емдеуге, ... ... ... ... ... жеке ... орта ... қарма – қайшылықтар мен өзара ... ... ... ... дiни, ... әлеуметтену процесi
белсендi түрде iске асырылып отырған кезең.
Адам тұлғасына осылайша мақсатты түрде әсер ету әлеуметтiк тәрбие ... ... ... ... ... тұлғаның әлеуметтенуiн
теориялық және қолданбалы тұрғыдан алып қарастырады. Белгiлi әлеуметтiк
педагог А.В.Мудрик: “ ... ... - ... ... және
әлеуметтiк категогриядағы адамдардың ... ... ... тәрбиеленуiн қарастыратын педагогиканың бiр саласы ”.
Әлеуметтiк педагогика педагогика тарихына, салыстырмалы педагогикаға,
жалпы педагогикаға жасерекшелiк педагогикасына сүйене отырып ... ... ... ... ... әлеуметтiк педагогиканың құрамдас
бөлiгi болып есептеледi.
• Мектепке ... ... ... педагогикасы
• Кәсiби бiлiм беру педагогикасы
• Жалпы мекемелер педагогикасы
• Балалар және ... ... ... ... ... әлеуметтiк жұмыс педагогикасы
Әлеуметтiк педагогикадағы бiлiм беру әлеуметтану, ... ... және ... ... ... ... ... тағы басқа ғылым салаларымен пән
аралық тығыз ... ... ... ... ерекшелiгi – оның гумандылық
бағыттылығы, балаға ... ... ... ... ... бала
арасындағы сый құрмет немесе бiрiгiп қызымет ету, бiрге шығармашылықпен
айналысу, достық қарым-қатынас ... ... ... ... ... мәнi қиын ... жағдайларға душар болған адамдарға
көмек көрсету. Оларға өмiрден өзорнын табуға, өз мүмкiндiктерi мен қабiлет
ынтасы негiзiнде одан әрi ... ... ... педагогиканың
әлеуметтiк тәрбиелiк және бiлiм берушi тұрғыдан өзiндiк ерекше әдiстерi бар
педагогиканың дербес саласы.
Әлеуметтiк педагогиканың әдiстерi – ... ... ... ... дамытуына бағытталған.
Әлеуметтiк орта – бiрiншiден, кең ұғымдағы әлеуметтiк болмыс ( ... ), ... ... ... ... әсер ететiн өзiндiк
қоршаған ортасы.
Әлеуметтiк тәрбие – көпқырлы ұғым. Бұл қоғамның болашақ ұрпаққа деген
қамқорлығы, қоғамның ұжымның ... ... ... ... ... ... беруi. Адамдардың отбасына, қоғамда қабылданған құқықтық,
экономикалық, тұрмыстық ережелер мен ... ... ... бала ... оның ... мен
тәжiрибоесiн түсiнуiн талап етедi. Әлеуметтiк педагогикалық ... ... ... ... ... қоғамда қалыпты қарым –
қатынасқа түсу үшiн, өзiн-өзi ұйымдастоыра бiлу психологиялық ... ... үшiн ... ... ... педагогикалық қызметтi
қамтитын әлеуметтiк жұмыс. Балаға шағын ұжым ... ... ... бiлу
үшiн де өтiрiкке, жаманшылықтарға, маскүнемдiкке, наркоманияға, ата-аналар
тарапынан болатын қатiгездiкке ... тұра бiлу үшiн де ... ... ... Осы ұзақ та қиын ... ... ... яғни
әлеуметтiк ортаның тәрбиелiк ықпалы жөнiндегi ғылым.Әлеуметтiк педагог - өз
қызыметiнде отбасылық, ... дiни ... және ... тәрбиенi
есепке алады.
2.3. Жасөспiрiмдердi тәрбиелеу үрдiсiндегi ... мен ... ... ... ... ... тәрбие дәстүрi ғасырлар бойы салынып келедi. Платонның
кезiнен бiздiң уақытқа дейiн ғалымдар мен ... ... ... ақыл – ... ... және ... қабiлеттерiне, денсаулығы мен
моральдық принциптерiнiң дамуына отбасы күштi әсер етедi деп айтып келедi.
Өнегелi мнез-құлық, ... ... ... ... – қатынас, өмiрлiк
қондырғылар – бұлардың барлығы отбасында ... ... ... ... кiммен арласуы, не туралы айтылуының ... ... әсер ... баланың тәрбиесiне отбасы үлкен жауапкершiлiк
артады. Жасөспiрiм жасына дейiнгi кезеңде бала отбасының тiреуiнде ... - ... әр ... өз ... баға беру ... ... ... басты
тiреуi беделдiлiк болып табылады. Мектеп кезi ... - бұл ... ... ал ... келе - бұл ... беделi болып табылады.
Беделмен баланы басып тастауға болмайды, оны аз ... ... ... ... баламен жиi қарым-қатынаста болса, баланы тануға мүмкiндiк
бередi. Жасөспiрiммен қиындау, себебi ... ... оның ... ... ... ... ... олар балаға, бала ... ... Дәл осы ... ата-аналармен жасөспiрiмнiң қарым – қатынас
қалыптасады. Жасөспiрiм өзiне ерекше ... ... ... оны түсiнудi
талап етедi. Егер отбасында ол ... ... ... ... оның ... Дәл осы ... ... пайда болады, эмоция ақылдан асатын
болған жағдайда жасөспiрiмдi қиын қатынасқа әкеледi. Бұндай жағыдайда ... ... ... ... ... ... ... атмосферада бәрiн
қарастыру керек.
Отбасындағы еңбек тәрбиесi баланың болашақтағы өмiрлiк қызметiн
айқындауға ... ... ... адамдарға деген ... ... ... және т.б. ... ... Отбасында
психологиялық климат деген ұғым бар. Бұл тұрақты ... ... ... ... ... ... әсер ... педагогтың отбасымен жұмыстағы басты мақсаты – бұл шиеленскен
жағдайдың шешiлуi. Отбасында болатын шиеленiске төтеп бере алу үшiн ... ... Бұл үшiн, ... проблемаларды анализддеу
қажет. Екiншiден, мамандармен ақылдасу, үшiншiден, шиеленiстен ... ... ... ... тұрақты отбасын құру үшiн ... ... ... Брақ олар кәсiби ... ... ... ... ... кзiнде әлеуметтiк педагог кәсiби этикалық
принциптердi сақтай отырып отбасымен жүргiзiлетiн ... ... ... ... ... ... дамушы мемлекеттерге қарағанда, бiздiң елiмiзде
отбасын ... ... ... ... деңгейде жүргiзiлуде. Жергiлiктi
әкiмшiлiк органдары мен әр ... ... ... ұйымдарына, отбасын
қорғау туралы көзқарасымызды ... ... ... тұрақты болуын
қамтамсыз ете аламыз.
Отбасының қызметі – отбасы мүшелерінің ... және ... ... қоғамда отбасы келесідей қызметтер атқарады:
• Халық санын көбейту – оған балалы болу және оларды азамат етіп ... ... ... ... ... ... ... ету керек, ол
өзін сүйген ... ... ... ... балалармен өткізіп, немере
сүйіп, ұрпақ жалғастыру қажеттігі туындайды.
• Шаруашылық және тұрмыстық – ... ... жеке ... ... ... және ... ... күту, тұратын үйлерін
күту, отбасылық бюджетті қалыптастыру және оны орынды ... ...... өз ... ... ... ... тәрбие беруі.
• Қамқорлылық – отбасы мүшелелері бір-біріне және кәрілерге қамқорлық
көрсетуі керек, балалары есейгеннен кейін ... ... ... кәрілік өмірлерін мәнді өткізуге қызмет етуі керек. Барлық отбасы
мүшелерінің бақытты және дені сау ... ... ету ... Ұйымдастырушылық – отбасы мүшелері болып бос ... ... және ... ... ... ... қабілеттері мен талаптарын көркем
өнерпаздыққа, рухани құндылықтарын ұтымды ... ... ... ... ... етуі ... ... таңда отбасы қызметтерінің
мұндай жіктелуіне барлық адамдар қолданбайды. Ресей әлеуметтанушылары
Василий Рясенцев және ... ... ... ... ең ... жалғастыру, тәрбие, шаруашылық және өзара көмек деп атайды.
Отбасына ерекше рухани ... ... ... ... не ... болады. Осының бәрі табиғи түрде қабылданып, отбасының
өзегін құрайды. Жақсы отбасы – ... ... ең бір ... ... да жақсы, мықты және сау ... ... ... құрылуы
некеге отыру құқықтарымен реттеліп отырса да ең басты рольді мораль алады.
Бұл ... ... ... ... ... ... ұятымен бақыланып,
реттеліп отыратынын атап өту керек. Ойланған және жақсы ... ... ... ... ... ... ... есеппен болады. Неке дегеніміз -
әйелдер мен еркектер арасындағы тарихи ... ... ... ... ... қарым-қатынастар формасы. Олардың өзара және
балаларына, ата-аналарына деген ... мен ... ... ... ... ... теориясымен практикасы
әлеуметтiк педагог мамандығының әр түрлi бағытта, яғни халықтың мiндеттерi
мен сұрауларына ... ... ... ... ... ... ... сындарлы тәрбие беру ... және ... ... ... ... белсендi
процесс. Ол процесс, жеткiншек ұрпақтың бойына сапалы адамгершiлiк қадiр-
қасиеттердi ... ... ...... ... олардың
бойында қоршаған орта ықпалымен көрiнiс ... ... яғни ... ... ... және оның ... себеп-салдарын анықтап алуды
да талап етедi. ... ... ... бұл ... ... ... ... – бұл балалар мен жасөспiрiмдердiң
әкiмшiлiк жазалау шараларын қолдануға әкеп ... ... ... ... ... ... қасақана жалтаруы, отбасынан немесе
балаларды оқыту – тәрбиелеу ұйымдарынан үнемi кетiп қалу, ... ... ... ... ... белгiлерi бар, қоғамға қауiптi
әрекеттер жасау: Демек, жасөспiрiмдердiң бойын ауытқымалы ... ... ... ... ... қоғамымызда қабылданып орнығып
келе жатқан ... жаңа ... ... ... ... ... ең
алдымен, ұлтжандылықты, жоғары моральдық және адамгершiлiк қадiр-қасиеттер
мен мұраттарды, өзге ұлт ... ... ... пен ... ... ... құқықтық нормалардың талаптарын ... ... орта ... оқу ... процестерiнiң
негiзгi мiндеттерiнiң бiрi саналады.
Әлеуметтiк педагогтың отбасымен жұмыс iстеу ... ... ... ... ... болып табылады: гуманистiк; жеке-
тұлғалық-қызметтiлiк; өмiр сүру мен ... ... ... ... қағидасы; балаға, отбасыға деген сабырлылық, құрмет және
талап қоюшылықтың ... ... ... ... мен жұмыс
iстеуiнiң жаңа ... ... алу, жеке ... ... ... әрекетiндегi жол ... және ... ... қамтамасыз ету қағидасы; мейiрбандық қағидасы - бұларды
жүзеге ... оның ... ... ... ... маңызды шарты болып табылады [14].
Әлеуметтiк педагогқа ... ... ... iстеуге, “жеке
тұлға-отбасы-қоғам” жүйесiндегi өзара қарым-қатынастарды ... мен ... ... көмек көрсету талпыныстарын бiрiктiрудi
қамтамасыз етуге мүмкiндiк беретiн осы ... ... ... ... бар мәнi ... жеке ... ретiндегi
құндылығын, оның еркiндiкке, бақытқа, өз ... ... ... ... ... құқықтарын мойындауға негiзделген. Осы ... ... ... ... ... ... оның ... мәселелерiн түсiнуден және ... ... ... ... ... қалыптасады.
Жеке тұлғалық-қызметтiлiк ыңғай - баланың тәрбие кезiндегi жеке
ерекшелiктерiн жай ғана ... алу ... Бұл, ең ... ... ... әлеуметтенуi iске асырылатын қызметтiң субъектiсi ретiнде
әрдайым және ... ... ... ... және отбасыға
өзiндiк құндылық ретiнде қарау, ... ... ... ... ... ... сақтау. Отбасы әлеуметтiк педагогының
барлық әрекеттерiн баланы ... ... ... жеке ... оның жеке ... сәйкес келетiн қызметте жүзеге
асыруы үшiн олар жеке ... ... және оның ... мен
мүдделерiн ... ... ... тұрғысынан алып
қарастыру ... ... ... ... ... мәдени жан ретiндегi қалыптасуының тұтастығында жатыр.
Бүгiн қоғамдық ... ... ... ... одан да ... ... өзгерiс жүрiп жатыр. ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк және жоғарғы ... ... ... ... ... ... рухани тәжiрибесiн игеру, өз өмiрiнiң руханилылығы ... ... және ... ... ... адамның өмiр сүруiне мағына беретiн нәрсе. ... ... жеке ... ... ... ретiнде түсiнiледi.
Тiршiлiк пен тәрбиенiң ... ... ... жеке
тұлғасының дамуының тұтастығын қамтиды және ... ... ... ... мен ... және ... ... көрсететiн тұлғалардың өзара келiсiлген қызметiн қарастырады.
Бұл қағида ... жеке ... ... сай ... ортасын құру үшiн мектеп әкiмшiлiгiнiң, ... ... ... психологының, дәрiгердiң, заңгердiң
күштерiн бiрiктiрудi, күнi ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалық құқықтарын қорғау
бойынша бiлiктi ... ... және ... ... ... ... тез арада табуды жобалайды.
Дамушы қатынас қағидасы - ... ... ... ... өз ... ... ... бар екенiн мойындау, бұл
отбасы әлеуметтiк педагогына ... ... ... ... ... ... күнделiктi өмiрдiң қарама-
қайшылықтарына ... және ... ... қабiлеттiлiктi
қалыптастырады.
Баланың жеке тұлғасын, отбасына деген сабырлылықтың, ... ... ... ... қағидасы. Адамға ... қою – ... ... мен ... оның ... және ... ... көру, оны
түсiну және оған ... ... ... Әлеуметтiк педагогтың
баланы, отбасына толық қабылдауы тiлектестiкте, мұқият назар ... жылы ... ... ... дамуы мен жұмыс iстеуiнiң жаңа тенденцияларын есепке
алу, жеке тұлғаның, ... ... ... әрекетiндегi жол
берiлетiн және мақсатқа сай ... ... ету ... ... тәрбиелеу мәселесiн бүгiнгi күнi ең өзектi мәселелердiң
бiрi болып ... ... ... ... ... – рухани дағдарысты
басынан кешiруде. Қазақстан 1989 жылы БҰҰ қабылдаған ... құқы ... ... ... ... ... төрт ... қояды,
баланың өмiр сүру құқы баланы қорғау дамуына жағдай ... ... ... ... ... ... басымдық баланы қайсiбiр себептерi болмасын
кемсiтпеу. Конференция ... ... ... ... жетiмдерге,
мүгедектерге, босқындарға, құқық бұзушыларға ерекше көңiл бөлiнедi. Осы
жоғары әлеуметтiк- адамгершiлiк ... ... ... ... әлеуметтiк тәрбиелiк технологияларда көрiнiсiн табу керек.
Барлық әлеуметтiк тәрбие субъектiлерiнiң қызметiнiң ... ... ... түзелту қызметiн құру үшiн бiлiм беру ұйымының әлеуметтiк сала
қызметкерлерi жұртшылық ата-анаға ... ... ... ... ... ... ... туралы терең бiлiм керек.
Әлеуметтiк –педагогика ортаның ... ... ... әсер ... зерттейтiн педагогиканың бiр саласы. Әлеуметтену дегенiмiз не? Кең
ауқымда алатын болсақ адамның әлеуметтiк нормалары мен мәдени ... ... мен ... Әлеуметтiк педагогика – педагогика тарихына
бұрынғы оқумен тәрбиенiң озық ... шет ... ... ... ... анализ жасау арқылы сүйенедi. Әлеуметтiк педагогиоканың
мақсаты- оқушыларға ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру тек көмек күтушi емес проблеманы шешу үшiн
өздiгiнен жол табуына көмектесу, рухани жан ... ... бiлу, ... ... ... өзiн ... ... ретiнде сезiну процесiн – тұлғаның
әлеуметтену деп атаймыз. Бұл ... ... бiлiм алу және ... ... ... асады. Әлеуметтену процесiнде екi мәселе шешiледi:
1. Әлеуметтiк адаптация (бейiмделу)- жеке адамның ортаға бейiмделуi
... ... ... ... ... ... ортамен бiрге бола отырып
өзiмен-өзi болу ... мен ... ... ... ... өзiн ... ... педагогтың мемлекеттiк қоғамдық ұйымдармен ... ... ... ... ... қорғау орындарының
құқық қорғау орындарымен медициналық ұйымдарымен,мәдени орталықтарымен,
яғни баланың мүдесiн ... ... ... болу ... ... мектеп iшiнде алдымен мектеп психолыгымен, сынып жетекшiлерiмен
тығыз байланысты болуы тиiс. Әлеуметтiк педагог ... бiр ... ... ... ... және ... ... ала болжай бiлуi керек.
Әлеуметтiк педагог белгiлi бiр нәтижеге жету үшiн әлеуметтiк ... ... бiлiм мен ... ... пайдалануы педагогиканың
жаңа интенсивтi меңгеру оқыту мен тәрбиелеудiң формаларын бiлуi ... ... ата- ... ... ... жымыс жүргiзiп, ата –
аналарға жеке ... беру ... ... ... ... көмектеседi.
Патриоттық тәрбие бойынша, жартылай жетiм балалар бойынша, ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк көмек
көрсетiп отырады. Оқушының ... ... ... ... ... ... ... алмауы, өзiн-өзi бағалай
алмауы көбiнесе әлеуметтiк жағыдайларына байланысты болуы ... ... ... ... ... ... Осы ... дамыту мақсатында
мектепте тұрамыстық жағдайы ... ... ... ... ... ... ... Осының нәтижесiнде баланың қоғамдағы орны
сенiмдi болып, достарының мұғалiмдерiнiң, ата-аналарының алдында беделге ие
болады. Бiр ... ... ... ... ... ... таңдағы
маңызды қызметтерінің бірі – баланы дамыту, ... және ... ... ... ... ... жүзеге асыру тек отбасының жеке-дара
қызметімен шешіле салмайтыны белгілі. Щл үшін әлеуметтік ... ... ... тетіктерін жандандыру бүгінгі күн қажеттігінен
туындайды. Осыған орай ҚР ... және ... ... 2005 жылғы 7
ақпандағы № 70 бұйрығымен барлық ... ... және ... ... аймақтық қоғамдық кеңесі құрылды. Барлығы 16 кеңес құрамына
324 адам, ал дәл осындай қалалар мен ... 218 ... ... ... ... Аталмыш кеңестердің алға қойған мақсаты – ата-аналар
ассоциациясы, комитеттері мен ... ... ... ... ... мен ... қоғамдастығының әлеуметтік серіктестігін жетілідіру
болып табылады. Кеңестің ... орай ... ... ... ... ... арасындағы қақтығыстар деңгейін төмендету
және отбасының тәрбиелік күш-қуатын арттыру бойынша ұсынылымдар
жасау ... ... ... ... ... психологиялық диагностикалау.
• Ата-аналарды өмірлік мәселелерді дұрыс шешу мен әрекетінің оңтайлы
стилін таңдауына әрі жақты көмек беру ... жеке және ... әрі ... ... ... өзекті мәселелері бойынша ата-аналардың құзырлылығын
арттыру ... ... ... ... ... мектеп өміріне араласуға жоғары белсенділігін қолдау
бойынша іс-шараларды ұйымдастыру.
• Ата-аналар қоғамдастығының қызығушылығы мен ... ... ... ... ... жағымды, ізгі қатынас қалыптастыру
және халық педагогикасы мен аға ... озық ... ... ... ... ... пен ... сүйенсек, ата-аналар қауымы
тәрбие үрдісінің белсенді ... ... ... тобы ... ... ... ата-аналар кеңесінің
қызметтері төмендегілер деп көрсетуге болады:
1. Үйлестірушілік
2. Делдалдық
3. Алдын-алушылық
4. Ұйымдастырушылық
5. Коммуникативтік
6. Болжамдық
7. Психологтялық
Ата –аналардың қоғамдық кеңесінің бұл ... ... үш ... ... ... мазмұны арқылы жүзеге асады. Олар:
1. Ата-аналардың психологиялық – педагогикалық білімдерін көтеру
• Педагогикалық білім университеттері
• Дәрістер, ... мен ... ... Ашық ... мен сыныптан тыс іс-шаралар
• Жеке тақырыптық кеңестер
... ... және ... ... ... ... оқу-тәрбие үрдісіне тарту
• Ата-аналар жиналысы
• Бірліскен шығармашылық ... ... ... және және ... Материалдық-техникалық базаны нығайтуға көмек беру
• Ата-аналар патрулі
• Қиын жасөспірімдер мен сәтсіз отбасыларға жекелеген шефтік
көмек көрсету
3. ... ... ... ... ... кеңесі
• Қоғамдық бақылау кеңесі
• Сынып кеңестері, сыныптың ата-аналар комитеті
• Отбасы мен мектепте ықпал ету кеңесі
Аймақтық ата-аналардың ... ... ... олардың ағымдық
нәтижесінін көрініп отырады және ББЖКБАРИ-ның Ақпараттық әдістемелік
орталығының мәліметтер ... ... ... республика көлемінде
тартылады. Бүгінгі таңда аймақтық ата-аналар кеңесі әрекетінің мазмұнындағы
жаңашылдық деп үнемі ... және ... ... кешенді және голографиялық амал тұрғысынан келудің қалыптаса
бастағанын айтуға толық негіз бар.
Әлеуметтiк педагогтың мiндеттерi:
• Оқушылардың жеке ... және ... ... ... ... өмiр сүру жағдайларын зерттейдi.
• Олардың қажеттiлiктерiмен қызығушылығын байқайды.
• Қиындықтарымен проблемаларына, тәрбиедегi ауытқулар кезеңiнде тез арада
әлеуметтiк көмек және ... ... ... - ... ... әдiстемесiн айқындайды.
• Патронат бойынша тұрғын үй, зейнетақы беру, жетiм балалар мен ата-аналар
қамқорлығынсыз ... ... ... және мүлiктiк емес құқығы бойынша
жұмыс жүргiзедi.
• Сабақтан тыс ... ... ... және ... ... ... жасайды.
• Мемлекеттiк және қоғамдық ұйымдар мен балалар арасында қарым-қатынасты
орнатады.
• Психолыгтармен, мұғалiмдермен, ата-аналармен немесе ... ... ... ... ... жұмыс жасайды.
• Бiлiм беру үйымдарының бiлiм бағдарламаларын құрастыруға , бекiтуге, оны
жүзеге асыруға қатысады және ... ... ... олардың
орындалуына жауап бередi.
Елiмiзде заман талабына орай, әлеуметтiк ... ... 1991 ... 1. ... ... ... университетi. 2.
Қарағанды педагогикалық ... 3. ... ... ... ... бұл мамандар бес жоғарғы, үш орта мемлекеттiк ... ... ... ... ... облысымыздағы бiрнеше
аудан мектептерiнде ашылғанымен өз мамандары жетiспеуде.
Әлеуметтiк педагогтың жұмысы өте ауқымды. ... ... ... ... ... iстеуi тиiс.
1.Мектептегi жұмыс.
2.Мемлекеттiк, қоғамдық, қоғамдық емес жұмыстар.
3.Оқушының тұрғылықты жерiне байланысты жұмыстар.
Сондықтан бұл қызметке әлеуметтке бiлiмi бар ... ... ... ... ... мол, баланың жан дүниесiн түсiне алатыноның ... ... ... ... ... ... тиiс. ... мектеп оқушыларының әлеуметтiк картасын жүргiзiп отыруы керек. Бұл
карта әлеуметтiк педагогтың, ... ... ... ... ... ... ... үстелiнде болуы
керек. Әлеуметтiк картада төмендегi мағлұматтар болуы тиiс:
1. Жетiм балалар, жартылай жетiм ... Көп ... ... ... өте зәру оқушылар
4. Тәртiбiнде ауытқуы бар балалар
Өскелең ұрпақты тәрбиелейтiн әлеуметтiк тәрбиенiң басты мақсаты ұрпақты
қоғамдық өмiрге ... жеке ... ... ... және ... ... мәндi өмiр сүруге дайындау. Үшiншi ... ... ... бiрi ... ... қолдауға дайын тұратын қарым-
қатынасты бағалай алатын ... ... ... дамыған тұлғаны
қалыптастыру болса, бұл жұмысқа әлеуметтiк педагог та өз ... ... ... ... жасөспірімдердің тәрбиесiнiң дұрыс қалыптасуына
мектеп пен ... рөлi ... ... пен ... ... ... ... оқушылармен жасөспiрiмдердiң
бойында саналы тәртiптiң ... ... ... ... ... ... мәселелерiнiң бiрi жасөспірімдердің девиантты
мінез – құлқына ... Оған ... ... ... ... және топтық эгоизм т.б жатады.
Осы мәселенің ... ... шешу ... екінші тарауда
қарастырылған, яғни әлеуметтiк педагогтың ... ... ... ... ... ... және ... мiндеттерi мен
қызметтерi көрсетiлген. Жасөспiрiмдердiң девиантты мінез – ... ... ... ... ... ... ... тәжірибенің алдына көптеген міндеттер қояды. Менің көзқарасым
бойынша ... ... ... – алу ... ... ... әлеуметтенуіне және баланың қалыптасу процесінде өмірге
қабілетті және жауапкершілікті болып қалыптасуына көмектесу. Сонымен ... ... біз ... ... ... ... байланысты деген қорытындыға келдік. Сонымен қатар тәрбие жұмысы
әлеуметтік бақылаумен толықтырылуы қажет.
Өзінің эгоистік қызығушылықтарын бірінші орынға қойатын жасөспірімдерге
мәжбүрлеу шаралары ... онда ... ... ... бала ... ... ... көмектесуі мүмкүн емес.
Бірақ сонымен қатар рухани аспектілерді де мүлдем ... ... ... ... ... жасөспірімдердің арасындағы күрделі
мәселелердің туындауы олардың ... ... ... қойып және барлық
қиындықтарды жеңіп оған жетуді ... ... ... экономикалық және
рухани факторларды бір – бірімен байланыстыра қарастырыу қажет.
Отбасында және ... ... және ... ... барысында
жасөспірімдердің адамгершілік құндылықтарды сіңіру және баланың ... ... ... неше түрлi себептердiң алдын – алу үшін төмендегідей
нұсқауларды ... ... жас ... адамгершілік тұрғыдан әлуметтендіру
мәселесіне қатысты тәлім – ... ... іс ... ... ... ... ... және жалпы адамзаттық құндылықтардың өнегелік
үлгілерін үйлестіре дарыту заңдылығының қазігі кезде үлкен мәнге ие ... ... ... ұрпақты тұлға ретінде қалыптастыру үшін олардың бойына
өздерінің адамдық ... ... ... ...... ... ... үлгілерінің, рухани құндылықтар мен
рәсімдердің, салт – дәстүрлер мен жөн – ... ... ... ... ... ... ... отырған қабілеттілікті дарытуға күш салынуы
керек.
3.адамгершілік тәрбиесін ... ... ... кіріктіре
жүргізудің басты шарты ретінде өсіп келе ... ... ... ... бар ... әлеуметтендіру институттарының - мектептің,
отбасының және ... ... ... ... қоғамдық тәртіп
сақтау органдарының, түрлі жастар ұйымдары мен бірлестіктердің жұмыстарын
үйлестіре жүргізген ... ... ... ... шығудың тиімді жолы алдын – алу
жұмыстарына орта мектепке және басқада білім беру мекемелеріне ... пен ... ... ... ... ... ... сыныптан бастап, оқу
бітіргенге дейін жүргізілуі тиіс;
6.мемлекет тарапынан педагогтарды әлеуметтік және ... ... ... ... ... - өзі ... ... орталық ашу(онда
девиантты мінез – құлықты, нашақорлықпен, ... ... ... жан – ... ... ... ... көмектердің қамтылуы қажет).
Сонымен қатар оқушы жастардың , жасөспірімдердің теріс ... ... , ... ... , олрадың осындай жағымсыз
қылықтарды көптеп жасауларына ықпалы көбірек болып отырғаны ақпарат ... ... емес ... , ... санаға арналған басылымдар ,
лас бейнефильмдер көрсетіп , тек жарнама жасау ... ... ... ... ... тәрбиесіне , ұлттық болмысымызға тән тәлім-
тәрбиелік құндылықтарды игеруіне мүмкүндік ... ... ... ... ... ... эстеикалық сапалы бағдарламалардың
ақпарат көздерінен орын алуы тиіс деп санаймын.
Қанаты ... ... келе ... ... ... жастар екенi
белгiлi және сол жасөспiрiмдердiң ... ... ... ... ... өз қолымызда. Жаңа ғасырға аяқ басқан ... ... жас ... ... мен жаңа ... бастады. Соның бірі – әлеуметтік педагог мамандығы. Әлеуметтік
педагогиканың пайда болуы қоғамның ... деп ... ... ... басқа да әлеуметтік институттар тәрізді, әлеуметтік
педагогика –– мемлекет пен қоғамымыздың алдында мынадай маңызды ... ... ... мен ... өмір ... ... – қоғамдық қарым-қатынастарды қолдау мен үйлесімділендіру
мақсаты, – қоғам тұрақтылығы мен ... және ... ... ... өз қызметiн дұрыс атқаруына көмектесу, оқушылармен
жасөспiрiмдердiң ... ... ... қалыптастыру мақсатында жұмыс
атқарады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. М.В.Шакурова “Методика и технология работы соцального педагога”
Москва, Академия – 2004г.
2. Н.Ә.Назарбаев. Ауылға айырықша ... ... Ішкі және ... 2003 жылғы негізгі бағыттары туралы. Президенттің Қазақстан
халқына жолдауы. – ... ... – 30 ... 2002 ... ... Л.К ... жасөспірімдерді жеке – дара қайта тәрбиелеу теориясы
мен практикасы” – ... 2003. – ... ... Ш.Е ... проблемы девиантного поведения.
5. Автореферат. – Алматы, 1996. – С. 3 – 23.
6. Мудрик А.В Социальная педагогика М: ... ... ... Ю.Н и др . ... педагогика. М. ВЛАДОС 2003
8. Джаманбалаева Ш.Е. Общество и ... ... ... ... – Алматы, Қазақ Университеті, 2002. – 10с.
9. Первова И.Л. Асоциальное поведение детей и ... ...... ... 1999. с. ... ... Г.А ... оқушыларын адамгершілік негізінде тәрбиелеу.
Тараз-2003ж
11. Нұсқабаев О. ... ... ... институты. Алматы
1997ж
12. Асанов Ж.А. Оқушы оның дамуы және тәрбиесі. Алматы.1987ж
13. КерімовЛ.К. Қиын жасөспірімдерді ... ... ... ... мен
практикасы. Алматы 1992ж.
14. Л.В.Мардахаев “Социальная педагогика” М.2005г.
15. Василькова Ю.В. “Социальная педагогика”
16. Василькова Т.А. “Социальная педагогика”
17. Азаров Ю.П. ... ... ... ... 1 Бурганова Р.И. Научные основы подготовки социальных педагогов к
работе со студенческой молодежью в ... ... ... ... канд. пед.
наук: 13.00.08. Алматы, АГУ им. Абая, 2001. -148 с.
19. 2 Батталханов Е.З. Формирование гуманистического ... ... как ... ... ... к.п.н.13.00.01,
Алматы. 2002. -160 с.
20. Менлибекова Г.Ж.Система подготовки ... ... к ... ... ...... пед. ... 13.00.08. Алматы, АГУ им.
Абая, 2002. - 30 с.
21. Баймуканова М.Т. Научные основы подготовки будущих ... ... ... со студентами по формированию семьи: дисс. ... канд. пед. наук:
13.00.08, Алматы, АГУ им. Абая, 2001.- 142 ... ... Г.К. ... ... ... ... 1999, 176 ... Кусайнов А.К. Развитие образования в Казахстане и ... ... 1997.- 204 ... ... К.С. Система непрерывного педагогического образования в
Казахстане, России, Англии и США: ... ... ... ... 165 ... ... А.О. Становление и развитие чатсных школ Соединенных ... ... ... пед. ... ... ... АГУ им. Абая, 1998.
-135 с.
26. Кенесарина З.У. Социализация школьников в ... ... в США. ... 1998.- 38 ... ... К.Ж. ... ... методология, теория,
практика. Алматы: Ғылым, 1998.- 317 с.
28. Жетписбаева Б.А. ... ... ... ... ... ... и Германии (сравнительный аспект): дисс. ... канд. пед.
наук: 13.00.01. ... ... им. Е.А. ... 2001.- 138 ... ... Ә.Б. ... элиты в частных школах Великобритании (историко-
педагогический аспект): дисс. ... канд. пед. наук: 13.00.01. Караганда,
КарГу им. Е.А.Букетова, 2004.-144 ... ... Р.К. ... ... ... ... ... образования Азиатских стран (на примере Казахстана, Японии и
Южной Кореи): дисс. ... канд. пед. ... ... ... ... 135 ... ... педагогика и социальная работа: Социально-
юридический словарь. /Под ред. Мухаметзяновой Г.В., М.: ИЧП Магистр,
1995.- 96 ... ... В.Г. О ... ... ... к ... ... социализации, воспитания и развития личности.
//Теория и практика социальной работы: отечественный и ... ... 1993.- С. ... ... Л.А. ... воспитания как основа педагогической
деятельности. Екатеринбург, 1993.- 126 с.
34. Мудрик А.В. Введение в ... ... ... ... Пенза, ч.
1, 1994.- 171 с.
35. Международный семинар ... ... ... ... ... ... ... в России. //Социальная работа. М., 1993, №
2 (3) .- ... ... ... ... в ... ... социально-
исторический контекст. //Социальная работа. М., 1994, № 1.- ... ... В.В. ... ... ... и ... социально-
психологическое изучение рождаемости: автореф. ... ... ... ... ... ... 1981.- 32 ... Теория и практика социальной работы: отечественный зарубежный
опыт. /Отв. ред. Яркина Т.Ф., Бочарова В.Г. ...... в 2-х ... 460 ... ... В.Г. Педагогика социальной работы. М.: Аргус, 1994.- 207с.
40. Доэл М. Практика социальной работы. М., 1995. -176с.
41. ... ... ... /Отв. ред. П.Д. ... М.: ... 1998.
-368с.
42. Лихачёв Б.Т. Педагогика. Курс лекций. М.: Прометей, 1993.- 527с
43. Павлюнок П.Д. Введение в профессию «социальная работа»: Курс ... ... 1998.- ... ... Н.В., ... Н.В. ... структура деятельности
учителя. Гомель: Гом. гос. ун-т, 1976.- 57 с.
45. Кузьмина Н.В. ... ... ... и ... обучения профтехучилища. М.: Высш. шк., 1989.- 166с
46. Кузьмина Н.В. Профессионализм личности преподавателя и мастера
производственного обучения ... ... ... ... ... социального воспитания. Научно-методический
бюллетень. Москва-Запорожье: Изд. АПН СССР, 1990, № 6.- 167 ... ... Б.З Семь ... ... М.: Новая школа, 1994.- 77с.
49. Зимняя И.А. Социальная работа как профессиональная ... ... М., Вып. 2, 1992.- С. ... Теория и методика социальной работы. /Учеб. пособие под ред. ... ... И.Г., ... Е.И., М.: Союз, в 2-х ч, 1994. ч. 1.-
339с.
51. Социальная работа и проблемы подготовки кадров. /Отв. ред. ... 1992.- ... ... план факультета ... ... ... по ... ... и социальной работе. ВГПУ,1996.- 4с.
53. Сластёнин В.А. Социальный педагог и ... ... ... ... и ... социальной работы: отечественный и
зарубежный опыт. Москва - Тула, 1993.- С.265-275.
54. ... Д.Ж. ... ... как ... ... Алматы, 1995.- 348 с.
55. Жұлдыбаева А.К. Социально-философский аспект ... ... ... 1999.- 141 ... Иатлеуова А.И. Массовое сознание и ... ... ... 1996.- 132 ... ... М.С. Социально-профессиональная мобильность интеллигенции в
условиях рыночных преобразований (на материале Казахстана). ... ... ... ... О.Н. Политическая социализация личности в советском ... 1993.- 136 ... ... В.А. ... ... ... ... 1991.-
С.16-25.
60. Масленникова В.Ш. Исследование социокультурных проблем
использования информационных технологий в высшем образовании.
Москва, 2000.- 165 с.
61. Социально-педагогический ... ... ... под ред. ... МК: Социнновация, 1995.- 590 с.
62. Талалова Л.Н. Психолого-педагогические условия подготовки учителя
в высшей школе США: основные проблемы и тенденции. 1993.- ... ... research in the social ... Group 1 on the initial
arsd further training of social workers training into account ... ... report (DRAFT), ... 1995.- S.71.
64. Школа социальных педагогов и социальных работников. Социальная
педагогика и социальная работа за рубежом. /Под ред. Бочаровой В.Г.,
65. ... А.Н., М.: ... Вып. 1,4, 1991.- С. ... ... ... ... ... по социальой педагогике: Учеб,пособие для студ.высш.
учеб.заведений авт. сост.Л.В.Мардахаев –М: ... ... ... ... А.Н ... педаогика введеие в специальность учеб.
Метод. Пособие –Астана ИПК и ПК.Со, 2005,148с.
69. Сухомлинский В.А О воспитании –М ... Пед изд ... ... ... №1 ... ... ... педагогика» №2-4 2003-2006
72. Керимов Л.К «Қиын оқушылар мәселелері» Алматы-1991
73. Ли Анжелика Никифоровна Проблемы предупреждение преступости
учащихся общеобразовательых школ РК дисс ... ... ... ...... Социальная работа. Журнал №3
76. Психология. Журнал №1
77. Социология,психология, ... ... ... ... ... қоры және ... қорлардың өкiлдерi.
Халықты әлеуметтiк қорғау комитетi
Қалалық жұмыспен қамту орталығы.
Сот
Әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... наркологиялық диспансер

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жасөспiрiмдердiң әлеуметтенуi - әлеуметтiк - педагогикалық құбылыс ретiнде29 бет
Интелектісі бұзылған балаға арнайы білім берудің мемлекеттік стандарты негізінде тұжырымдар10 бет
Жаңа типті мектептерде оқу үрдісінің оқушылар ағзасының физикалық дамуына және жұмыс қабілеттілігіне әсері.14 бет
Балалар және жасөспірімдердің өсуі мен дамуының жалпы заңдылықтары. Тұқым қуалаушылық және ортаның ролі22 бет
Балалар мен жасөспірімдер гигиенасының мазмүны, міндеттері, даму тарихы5 бет
Балалар мен жасөспірімдерді физикалық тәрбиелеуде медициналық бағалау.21 бет
Девиантты мінез - құлықты жасөспірімдерді зерттеудің ғылыми теориялық негіздері43 бет
Девиантты мінез – құлықты тәрбиелеудің тәжірибесі, әлеуметтік жұмыста әдістер мен технологияның жүргізілу жолдары46 бет
Жасөспірімдік кезеңдегі суицидті мінез – құлықтың қалыптасуына әсер етуші факторлар7 бет
Жасөспірімдер арасындағы әлеуметтік ауытқушылық, оның факторлары22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь