Ақтөбе облысының сулары

1. Кіріспе
2. Өзендері
3. Көлдері
4. Физикалық географиялық картасы
Ақтөбе облысысы жерүсті суларына мардымсыз, ол биік тау жүйелерінен және мұхиттардан алыста, материктің түбінде орналасқан. Өзен жүйелері территориясында біркелкі орналаспаған. Ол көптеген көлдер, әсіресе тұзды көлдер орналасқан солүстік-батыста, оңтүстікте және оңтүстік шығыста өте жақсы дамып, өзен жүйесі уақытша суағындары мен жыралар түрінде таралған.
Территорияны гидрографиялық шарттарға байланысты үшке бөлуге болады:
• Батыс, Каспий теңізі бассейніне жатады;
• Шығыс, Торғай өзенінің төменгі сужиын бөлігі мен Шалқар-Теңіз ойысын қамтиды;
• Оңтүстік ағынсыз, Арал теңізіне жатады.
Облыстың басты өзендеріне Ойыл, Сағыз, Қобда, Ембі, Ырғыз, Елек, Торғай, Үлкіаяқ, Ор жатады. Торғайдан басқа ірі өзендердің барлығының бастауы облыстың орталық бөлігінде орналасқан Мұғалжар тауларының бұлақтарыан алады.
Батыста, обылыстың сулы бөлігінде 580 өзен және ұзындығы 10 км болатын уақытша су ағымдардың ұзындықтарын қосқанда 15100 км болады. Бұл Жайық өзенінің сол жақ салалары, Ембі өзенінің бассейні және Жайық-Ембі өзенаралығындағы өзендер.
Облыстың шығыс бөлігінде ұзындықтарын қосқанда 6100 км болатын 190 өзен бар.
        
        Әл -Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті
Реферат
Тақырыбы: Ақтөбе облысының сулары
Тексерген:
Абдреева Ш.Т
Орындаған:
Отжағарова Ш
АЛМАТЫ 2007
Мазмұны
1. Кіріспе
2. Өзендері
3. ... ... ... ... ... жерүсті суларына мардымсыз, ол биік тау жүйелерінен
және мұхиттардан алыста, материктің түбінде орналасқан. Өзен ... ... ... Ол көптеген көлдер, ... ... ... ... оңтүстікте және оңтүстік
шығыста өте жақсы ... өзен ... ... суағындары мен жыралар
түрінде таралған.
Территорияны гидрографиялық шарттарға байланысты үшке ... ... ... ... ... жатады;
• Шығыс, Торғай өзенінің төменгі сужиын бөлігі мен Шалқар-Теңіз ойысын
қамтиды;
• Оңтүстік ... Арал ... ... басты өзендеріне Ойыл, Сағыз, Қобда, Ембі, Ырғыз, Елек,
Торғай, Үлкіаяқ, Ор жатады. ... ... ірі ... ... ... орталық бөлігінде орналасқан Мұғалжар тауларының
бұлақтарыан алады.
Батыста, обылыстың сулы ... 580 өзен және ... 10 ... ... су ағымдардың ұзындықтарын қосқанда 15100 км болады. Бұл
Жайық өзенінің сол жақ ... Ембі ... ... және ... ... ... бөлігінде ұзындықтарын қосқанда 6100 км болатын 190
өзен бар.
Облыстың су қорының потенциалы 2 ... 193 млн. ... м. Ал ... қоры су ... ... ... жылмен алғанда 3610 млн. текше ... ... ... 30062900 га, оның 280573 га су алып ... ... га ... мен бұлақтар, 173293га көлдер алып жатыр, оның ... га ... ... ... ... су ... 11249 га жерді
алып жатыр. Жерасты су қоры 653 млн. текше м судан ... және ... ... ... ... ... сипатталады – көптеген өзендер жазда кеуіп, қыста
қатып қалады. Облыстың оңтүстік шығыс бөлігінде гидрографиялық жүйелер
нашар дамыған және ... ... ... тын ... ... ... ... Ашысай, Манисай, Шаған, Қаулжур,
Жалаңаш суағындары тек қар ерігенде ғана ... ... ... ... ... ... ... 75-95% болған кезде,негізінен өзендер қар суымен
қоректенеді. Барлық ұсақ және орташа өзендер ... ... ... Ірі
өзендер,кейбір айналымдарда құрғап, бөлек ағындарға бөлінеді. Су қоры
жыл бойы сақталады.жер асты ... ... ... су ағындары
суландырудың,су тасқыныың және сумен қамтамасыз етудің негізгі көзі
болуы мүмкін. Олардағы су ... жиі 200-400 мың ... ... сулы ... және ... ... ... факторы
болып қоректену көзі болып табылады. ... ... ... ... қар ... жиі ... ... Мұғалжар
тауларындағы бұлақтардан қоректенеді.
Өзендер
Ойыл өзені - Ембі ... ... ... ... ... және ... ... көптеген көлдер мен сорлардың
арасында аяқталады. Өзеннің ұзындығы 800 км, сужиынының ... ... ... км. ... ені 14 км ден 80 км ге ... ... 0,5м ... ге жетеді, ағыс жылдамдығы 0,2м/с. Суы тұщы. Түбі құмды және
тұтқырлы, ... түбі құм ... емес ... бар. ... ... ... шығыстарында орлы. Өзен ... ені 4 км ... ... қалған сағалармен бөлінген.
Ащыойыл өзені. Ойыл өзенінің саласы,ені 10-20 м, тереңдігі 3 м ге
дейін жетеді. ... ... ... ... қатып, наурыз айының аяғында
сәуір айының басында ери бастайды. Қыстың соңында ... ... ... ... ... жетеді. Өзендерде су толуы ... ... ... және бес он күн ... бұл ... су деңгейі бір екі
метрге көтеріледі. Су қайту маусым ... бас мен ... ... ... су ... ... жоғарғы минералдылығымен ерекшеленеді.
Сағыз өзені. Қызылалдысай және Даулда өзендерінің қосылуынан, Орал
алды үстіртінен ... ... ... бар және ... ... ... оңтүстікке қарай ақталады. Өзеннің жалпы ұзындығы 510
км, сужиынының ауданы 19,4 мың км. Суы ... ... ені 3 ... ... ал тереңдігі 0,3 метрден 2,0 метрге дейін ... 0,1 м/с. ... құм ... Өзен ... ... ... ені 1км ден 4 км ге жетеді және қамысты, батпақты. 4 метр
болатын шұңқырлармен, ... ... ... ... ... ... кей ... биіктігі 2 метрден7 метрге жететін,
ұзындығы 2 км болатын орлар бар. Шұңғылдар тереңдігі 0,8 метр ... олар жиі ... ... ... өзенініің саласы, ені 60 метрге, тереңдігі
1,0 метрге дейін жетеді, ағыс ... 0.1 ... ... ... қатып, наурыз айының басында ериді, қыстың соңында мұз қалыңдығы
1,0 метрге жетеді. Көктемгі су ... ... ... ... ... созылады. Бұл уақытта су деңгейі 1-2 метрге жетеді, содан соң
күрт тайызданады. Су қайту маусым ... ... ... ... ... бұл
кезде ұсақталады, ал қуаңшылық жылдары тартылып, бөлек бөліктерге
бөлінеді.
Ембі өзені ... ... ... ... ... ... ... теңізіне 5 км жетпей Атырау облысындағы сорларға
сіңіп кетеді және тек суы мол ... ... ... ... ... ... ... 712 км, сужиынының ауданы 40,4 мың шаршы км.
Жол бойы оған 12 өзен ... ... ... 30 км. ... ... ... 212 км ... Темір өзені. Ембінің жоғарғы ағысында ені
25-260 метр болады,тереңдігі 1 метрге жетеді, кей жерлерінде ... метр ... ... бар, ағыс ... ... 0,1-0,2 м/с, ... м/с. Түбі қатты және құмды. Тасаудан ауылынан ... ... ... Өзен сағасы иірімділі, көптеген салаларға бөлінген, бұлар жаз
келісімен өте ұсақтанып, бөлек кішкене ғана суларға айналады. ... ... ... кей ... ... ... ... 0,5 метр
болатын шұңқырлар бар. Өзен айналасы ашық. Өзен суы тұщы, бірақ жазда
тұздалады. Қар ... ... ... ... басында мұз
жамылады, наурызда ери бастайды. Су тасуы кезінде орташа деңгейден 1,5-
2,0 ... ... ... 5-7 ... ... ... ... ені 35-40мтер, ал кей жерлерінде 50 метрге жетеді.
Тереңдігі 0,6-4,0 метр. Су толуы кезінде су 1,5-2,0 ... ... ... ... ... Сағасы иірілімді. Жағалауы аласа, жайпақ,
36 метр болатын орлар бар. Өзен желтоқсанның басында, ... ... ... ... ... айында мұз жамылғысының қалыңдығы 0,5
метр болып, наурыз айының аяғында ериді. Су тасуы ... ... ... 5-7 ... ішінде тез қайтады. Суы өте жоғары сапалы тұщы су.
Ырғыз өзенінің суы аз, бастауы ... ... ... ... ... ұзыныдығы 593 км, сужиынының ... 31600 ... ... ... ... ені 80-100 ... Өзен ... арасымен
ағады. Аңғарының ені 1,3-2,0 метр, кей жерлерде 0,3- 0,5 ... ... ... ... тік, ... 5 ... 8 ... Ырғыз ауылының жанында өзен ағынынң таралуы басталады.
Көктемдегі ағымның бір ... ... ... ... ... ... ағады, содан соң 110 км ден соң Торғай өзеніне барып ... ... ... судың көп бөлігі сорлы Қарқұға шатқалында ағылады
және ... ... үшін ... ... ағыс тек су ... ... жаз ыстығы басталысымен өзен ағысы кей жерлерде
үзіліп, су тек ... ... ... ... ... ... Жоғарғы бөлігіндегі су тұщы, жаз шыға төменгі жағы ... ... орта ... ... мұз ... 1м жетеді, сәуір айының
алғашқы он күнінде ери бастайды. ... ... су ... 4-5 ... бірақ сәуірдің соңына қарай өз арнасына ... ... ... ... ... ... өзені жағасында қоныстанған
елді мекендерде негізгі сумен ... ... көзі ... ... суы ... суару үшін, бақшаны суару үшін, егістікті суландыру ... ... ...... мен ... өзендерінің қосылуынан
пайда болған. Өзен ұзындығы 825 км, бассейн аумағы 56500 шаршы м. Ағыс
негізінен Торғай ... ... кей ... ... ... көлдер
түзеді. Қоректенуі негізінен қар суынан. Қарашаның алғашқы жартысында
қатып, ... ... ... мұз ... ... ... жылдық ағыны көктемдік су тасқыны кезінде құрылады.
Үлкіаяқ өзені – Бәзілбексай мен Отызбайсай ... ... ... пайда болған, көптеген өзендер арқылы өтіп,
Торғай өзеніне құяды. Өзен ... 349 км, ... ... 13300 шаршы
км. Көктемгі су тасудан кейін ...... ... су ... мүлдем
дерлік тоқтайды. Өзен бірнеше бөліктерге бөлінеді. Қысқы мезгілде мұз
қалыңдығы 1 м жетеді, кей жерлерде ... ... ... ... су ... өте ащы. Ауыз су ... ... қолданылады, кей жерлерде
тіпті мал суаруға да жарамайды. Халықты шаруашылық-ауызсумен қамтамасыз
ету үшін өзен ... ... 10-12 м ... ... ... 6 ... ... өзені – наурыз, сәуір айларында су келеді, осы ... 1м. Өзен ... 20-40 м, түбі ... кей жерлері құмды.
Маннысай өзеніне қосылғанға дейін өзен жағасы ... ... ... ... ... жерлерінде су күзге дейін сақталады. Маннысай өзені
де осы сипаттас, ағыс ені 10-15м. ... ... ... ... ... ... соры көктем мен күзде суға толады да, шілдеде сор ... ... ... ... 1,5 м. ... ... қатты қабықша
астында балшық сақталады.
Жайық өзені – Ресей территориясындағы Оралтау тауларынан бастау
алады да ... ... ... ... Каспий теңізіне құяды. Қазақстан
жеріндегі ұзындығы 1049 км, сужиын аумағы 72,5 шаршы км. ... ... ірі ... ағындары – Елек пен Ор.
Елек өзені – Жайық өзенінің солжақ саласы, ұзындығы 623 км, сужиын
аумағы 41,3 мың ... км. ... ... орташа көпжылдық шығыны
20,8 текше м/с құрайды. Ол Ақтөбе ... мен ... ... ... ... ... ... батыс
беткейінде. Бұл өзеннің бойында Қандыағаш, Алға, Ақтөбе, Сол Илецк
ұалалары орналасқан. Өзеннің ... ... ... шекара өтіп
жатыр. Жайыққа құяр жерінде Елек ауылы орналасқан.
Ор өзені – Шиелі мен Терісбұтақ ... ... ... ... 20 км, ені 50 ... дейін, тереңдігі 2 м болатын
салалы өзендердің тізбегін құрайды. Ағыс ... 0,1 м/с. Өзен ... ... ... 0,1-0,5 м болатын шұңқырлар байқалады. Жағалары
төмен орналасқан, жалпақ, кей жерлері құламалы, орлардың тереңдігі кейде
19 м ... ... ... ені 0,5-0,1 км, кей ... ... жабылған.
Көлдер
Облыс бойынша 1700 көл бар, оның 227-сінің алып жатқан ауданы ... км ... ... ... 0,41%, бұл ... ... ... орташадан жоғары. Ең ірі көл айналарының ауданы 10-
нан 45 ... км ... ... ... ... және т.б.). ... сужиын бассейні үлкен емес, бірнеше ондаған ... ... Ең ... ... ... Шалқар өзенінде – 2460 шаршы км.
Көлдердің көбі тұщы, аз минералданған. Ұсақ ... ... ... м, ал ... - 4 ... ... жүйесінің көлдері негізінен жаңбыр мен қар суларымен
қоректенеді. Құрғақ климатқа байланысты су деңгейі тұрақты емес. Барлық
көлдер тереңдігі мен ... ... ... ... ... ... Бұл түрдегі көлдердің көпшілігі Торғай, Ырғыз,
Үлкіаяқ, Телқара өзендерімен байланысты.
Жерасты ... ... ... ... ... ... салалар 10-
40% алады, ал жерсаты суымен қоректенбейтін көлдер өшін бұл көрсеткіш
60-90% құрайды. Қысқы ... ... көл ... ... ... ... жылдық балансының шығын бөлігі буланудан
тұрады.
Бассейндерге жатуы бойынша көлдер үш жүйеге бөлінеді:
• Торғай өзенінің ... ... ... ... жүйесіндегі көлдер;
• Үлкіаяқ өзенінің жүүйесіндегі көлдер.
Өзендер көптеген көлдкрді қоректендіреді, олар көл жүйесін құрайды.
Көлдердің су режимі толығымен өзендердің су ... ... ... ... ... ... ... Ең ірі көлдері
Байтақкөл, Қармақкөл, Жынғылдыкөл өзеннің сол жақ ... ... ... ең ... ... ... оның ауданы толық
есептегенде 7400 га құрайды. Ал Қарамкөл көлі ең тереңі.
Көптеген көлдері ағынды, су тасуы кезінде деңгейлері ... ... ... ... ... кезде көл сулары Торғай өзенінің
сағасы арқылы Шалқартеңіз ойпатына ... ... Су аз ... ... ... Су тасу мен ... құбылысы циклды сипаттта
болады. Циклдардың ұзақтығы 25-45 жыл. Көлдердің көтерілуі тез арада
болады, ... соң ... ... периоды басталады, кейін
төмендеу болады.
Ырғыз көлінің бассейінінде орналасқан ... бір ... ... мен ... ... арқылы ерекшеленеді. Ең тереңі
Малайдар көлі. Суларының молдірлігінің жоғарлығмен Малайдар, ... ... ... өзенінің жүйесіндегі көлдер: Қызылкөл, Алакөл, Алабұғыкөл.
Бұлардың ішінде ең ірісі ауданы 3500 га ... ... ... ... ... ... Ырғыз және Торғай өзендердің
сулылығымен байланысты ... ... ... ... ... мен ... ... суға толуымен байланысты.
Шалқар көлі және Ескі ... көлі бір ... ... ... сондықтан да Шалқар көлінің суы тұрақты. Шалұар ... ... ... ... ... ... ... болады. Көл
қараша айының басында қата ... және ... ... сәуірдің
басында ериді. Көлдер тереңдігі 5 метрге ... ... ... ... ... биіктігі 3-5 метр, кей жерлерде қамыс ... ... ... ... суымен қоректкенеді.
Мұғалжардың етегінде тізіліп бірнеше таяз Соркөл, Соленое, Қаракөл
көлдері орналасқан. Барлық ... су ... ... аз ... ... ... ... қалады. Жағалаулары жайпақ, аласа, кей
жерлерде батпақты.
Аудандары бойынша мардымсыз облыста таяз ... ... ... ... ... ... ... көл суы тұщы, жазда тұзды болады.
РГП ның су шаруашылығы бойынша ''Актюбводхоз'' Ақтөбе мемлекеттік
кәсіпорны ҚР Ауылшаруашылық ... су ... ... ... ... Олардың негізгі мақсатттары республикалық
маңызы бар үш ... ... ... Сазды суқоймаларының
техникалық қолданысын бақылау.
Сурет 1. Ақтөбе облысының физикалық-географиялық картасы.
Қолданылған ... ... ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тактылы қозғалтқыштардағы газды, бөліп тарату фазаларын жобалау38 бет
А. Байтұрсыновтың өмірі мен қызметі 6 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуын басқару76 бет
Алихан Бөкейхан6 бет
Ақтөбе облысындағы туризімнің қазіргі жағыдайы және болашағы56 бет
Ақтөбе облысының демографиялық дамуының қазіргі жағдайы54 бет
Бейімбет Майлин17 бет
Игіліктер нарығының экономикалық көрсеткіштері32 бет
Мұнай сферасындағы маркетинг131 бет
Темірбек Жүргенов2 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь