Анализаторлар

1. Көру анализаторы
2. Аккомодация
3. Көру гигиенасы
4. Есту анализаторы
5. Құлақтық құрылысы
6. Есту анализаторының жасқа тәуелдігі.
Организмге әсер ететін барлық тітіркенулер арнайы сезім органдарында және де денеміздің басқа да органдарына орналасқан сезімтал нерв ұштары арқылы қабылданады. Эволюциялық процестің даму нәтижесінде түрлі жануарлар мен адамдарға тітіркендіргіштердің белгілі бір түрлерін қабылдауға бейімделген рецепторлар пайда болды: жарық сәулені, температураны және т.б.
Сыртқы орта мен организмнің ішкі ортасынан келіп тұратын тітіркенулерді қабылдап , талдау жасайтын күрделі аппараттарды И.П. Павлов анализаторлар деп атаған. Павловтың анықтамасы бойынша, анализаторлар үш бөлімнен тұрады: перифириялық немесе рецепторлық, өткізгіштік және орталық немесе мидағы бөлім. Бұлар бір тұтас функциялық система.
Рецепторлар –тітіркенулерді қабылдайтын орган. Өткізгіш жол, рецепторларды пайда болған көру импульстерін ми қыртысына жеткізіп тұрады. Қыртыс бөлім анализаторлардың орталық бөлімі болып есептеледі де, келетін информацияларды қабылдап, оларға талдау жасайды. Тітіркенулер алғашқы рет рецепторларды қарапайым түрінде талдауға түсіп, содан кейін қыртыс бөлімдерінде күрделік талданады. Осындай күрделі талдау процесінің нәтижесінде адамда әр түрлі реакциялар байқалады.
Сезім мүшелерінің адам өміріндегі маңызы зор. Сезім мүшелері арқылы адам қоршаған дүнкені таниды. Әсіресе еңбек әрекетіндегі ролі үлкен. Сезім мүшелері зақымдалған жағдайда қалыпты еңбек әрекетінің болуы мүмкін емес. Егер сезім органдарынан орталық нерв системасына баратын тітіркенулер тоқталса онда мидын, ақыл-ойдың даму процесінде кідіріс байқалады. Сондықтан қалыпты тіршілік ету үшін анализаторлардың бүтіндігі қажет.
Балалардың сезім мүшелері олардың жас кезендеріне және оқу мен тәрбие жұмыстарының жағдайларына тәуелді дамып, жаттығады. Сезім мүшелері арқылы сыртқы орта мен организмнің ішкі ортасынан үздіксіз келетін әр түрлі информацияларды қабылдап, олардың мәнін түйсінеді.
1. С.Жумабаев : Жас ерекшілік физиологиясы және мектеп гигиенасы.
        
        Реферат
Тақырыбы: Анализаторлар
Орындаған: БПК 1
курс
Жонтаева Н.Б.
Тексерген: Кулжанова Д.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. С.Жумабаев : Жас ... ... және ... ... Көру ... ... Көру гигиенасы
4. Есту анализаторы
5. Құлақтық құрылысы
6. Есту анализаторының жасқа тәуелдігі.
Организмге әсер ететін ... ... ... ... ... де ... ... да органдарына орналасқан сезімтал нерв ұштары
арқылы қабылданады. Эволюциялық ... даму ... ... ... адамдарға тітіркендіргіштердің белгілі бір түрлерін ... ... ... болды: жарық сәулені, температураны және т.б.
Сыртқы орта мен организмнің ішкі ... ... ... қабылдап , талдау жасайтын күрделі аппараттарды И.П. Павлов
анализаторлар деп ... ... ... бойынша, анализаторлар үш
бөлімнен тұрады: перифириялық немесе ... ... және ... ... бөлім. Бұлар бір тұтас функциялық система.
Рецепторлар –тітіркенулерді қабылдайтын ... ... ... ... ... көру ... ми ... жеткізіп тұрады.
Қыртыс бөлім анализаторлардың орталық ... ... ... де, ... ... ... ... жасайды. Тітіркенулер алғашқы рет
рецепторларды қарапайым түрінде талдауға түсіп, содан ... ... ... ... ... ... талдау процесінің
нәтижесінде адамда әр түрлі реакциялар байқалады.
Сезім мүшелерінің адам өміріндегі ... зор. ... ... ... ... ... таниды. Әсіресе еңбек әрекетіндегі ролі үлкен. Сезім
мүшелері зақымдалған жағдайда қалыпты еңбек әрекетінің болуы мүмкін емес.
Егер ... ... ... нерв ... ... ... онда мидын, ақыл-ойдың даму процесінде кідіріс ... ... ... ету үшін ... ... ... сезім мүшелері олардың жас кезендеріне және оқу мен ... ... ... ... ... ... ... арқылы
сыртқы орта мен организмнің ішкі ... ... ... әр түрлі
информацияларды қабылдап, олардың мәнін түйсінеді.
Ал ми қыртыстары клеткаларының ... ... ... ... ... ми ... мөлшелерден артық күш түссе, организмде функциалық
әлсіреу байқалады. Шаршаудың тездеуі жұмыс ... ... ... ... ... ... байланысты. Балалар ұзақ уақыт ... ... ... аз ... ... ... кезінде оқушылардың жалпы қозғалыс қимылдарында тынышмадану
байқалады. Алғашқы фаза , ... , ... ... оқушыларында жақсы
байқалады. Балалар жан-жақтарына қарап, сөйлесіп, көріле бастайды.
Егер оқушылпардың көпшілігі сабақ ... ... ... ... онда ... процесін одан ары қарай дамытпау үшін, мұғалім қажетті
шара ... жөн. ... ... ... ... қарағанда, мектеп оқушыларының жұмыс қабылетін қалыпқа
келтірудің бір жолы – ... ... ... осы ... ... ... сабақ одан ары қарай
жалғасса, оқушылардың танымсыздану қозғалыстарын, ... сөз ... ... ... ... болса, онда шаршау одан ары қарай үдейе
түседі де, шаршаудан екінші фазасы ... ... ... ... ... қызу жұмыс істеудің
қалыпты нәтежиесі, сондықтан одан қауіптенудін қажеті жоқ. Шаршау қайтымды
процесс. Оқу және ... ... ... ... ... қалыптан
тыс шаршаудан сақтауды ойластырған жөн. егер оқу ... ... , ... дем алғаннан кейін, адамның көңіл –күйі ... ... ... болса, онда шаршау процесі қажуға айналады.
Қалыптан артық шаршауға және ... ... оқу және ... ... ... ... ... жұмыстарын дұрыс
ұйымдастыра білмеуге, үй ... ... ... ... дұрыс
орындалуына байланысты. Таза ауада аз ... үй ... ... гигиеналық талаптарды бұзу, телевизор көру тиін көп ... ... ... тек көру және есту ... ... ... Көздің формасы шар тәрізді. Оның ... ... жас ... ... зат бөледі. Сұйықтық көзді құрғап кетуден
сақтайды. Көз алмасы үш қабаттан тұрады- сыртқы, ортанғы және ... ... ақ ... деп аталады. Ақ ... ... жағы ... ... Онда ... қан ... бар.
Көз қарашағының астында екі жағы бірдей деңес линза пішінді мөлдір
дене жатады. Ол көз бұршағы деп ... Ал ақ ... ... және ... ... ... шыны ... дене деп аталатын мөлдір қоймалжын сұйық
зат толтырып тұрады. Көз бұршағы мен қасан қабықтық арасында қуыс ... қуыс ... ... ... ... жарық көзі немесе әр түрлі заттардан шағылысқан ... ... ... сынып, торлы қабыққа бейне береді. ... ... ... ... ... ... беру ... алдымен, қасан қабықтан, көз
бұршығынан және шыны тәрізді денеден өтеді.
Аккомодация. Көз жіберіп қараған нәрселер анық ... ... ... ... жарық сәулелер фокусы кездің ... ... ... ... ... фокус құруы тиіс. Адам алыстағы нәрсеге қараған кезде
жақындағы нәрсе бұлдырап көрінді , себебі ол ... ... бір ... ... ... Көз бұршағының өзгеруі кірпік бұлшық
еттердің жиырылып, болансып отыруына байланысты. Осы ... ... ... көз бұршағы өзінің формасын өзгертуінің нәтижесінде азды-
көпті дәнестеліп, жарық сәулесі көзге барады.
Жас өскен сайын ... ... ... Олай болу ... ... серпімділігі біртіндеп өзгереді де, өз ... ... ... ... ... ... көз бұршағының жарық сындыру күші
де азаяды. ... көз ... ... ... күші де ... көз бұршағы өте серпімді келеді, сондықтан ... ... ... қабілеті бұларда жоғары болады.
Жас жоғарылаған сайын анық көру ... ... ... 10 ... ... 7 см ... 20 жаста -8,3 см, 35 жаста-17 см, ал
60-70 жаста 80-100 см қашықтықта болады.
Кейбір ... ... көру ... ... ... Ондай
жағдайда заттардың бейнесі анық болмай, бұлынғыр тартып көрінеді. Олай болу
себебі, көретін нәрселерден келетін сәуле фокусы көздің торлы қабығының ... ... ... не ... ... етіп ... түсуіне болады. Жақыннан
көретін адамдарда заттың бейнесі торлы қабыққа жетпей, оның алдынғы жағына
барып түседі, ... ... ... зат анық, алдыңғы жағына барып
түседі, сондықтан жақында тұрған зат анық , ... зат ... ... ... ... ... қойылатын гигиеналық талап –
тәрбие жұмыстарының ... бір ... ... профилактикалық жұмыс
–көздің қызметіне шамадан тыс күш түсірмеу. Жақынан көру кемшіліктерін
болдырмаудын негізгі ... – кез бен ... ... мұғалімдері
балалардың оқу және жазба жұмыстары кезінде кездеріне артық күш түспеуін
ескергендері жөн. Тағы бір ... ... ... ... кезінде
анықтап, жазып берген көзілдірікті баланың ... ... ... көру ... ... ... оны ... алу үшін
транспорт жүріп бара жатқан кезде, төсекте жатқанда, кітап оқуға, сонымен
қатар телевизорды жақыннан /2,5 ... ... ... ... ... ... көретін балаларды класта жарық мол ... ... және ... ... жөн. Егер көзге қойылатын ... ... ... ... көру ... көп жыл бойы одан ары ... ... көру қабілеті жақсару үшін әр түрлі спорт ойындарының
маңызы зор. Мысалы, ... ... ... ... ... ... , суда ... велосипедпен жүру, шанғы тебу т.б..
Көздің көру өткірлігі ... ... жеке ... ... ... ... Оны көз ... алатындай яғни екеуіне бірге
емес, ... көре ... екі ... ең аз ара ... бойынша
анықтайды.
Көздін торлы қабығы күрделі құрылысты болып келеді. Онда ерекше жарық
сезгіш клеткалар- талқшалар мен қолбашалар болады.Бұлар фоторецепторлар ... ... ... ... ... көз ... ... көру
нервтерінің бойымен мидағы көру орталығына барады.
Торлы қабықта 7 миллионға жуық қолбашалар және 130 ... ... ... ... ... ... орталығына қарай
немесе сары дақ деп аталатын жерге орналасқан. Орталықтан қашықтаған сайын
қолбашалардың саны азайып, талқшалар ... ... ... ... ... тек таяқшалар болады.
Көздің жарық сезгіштігі жасқа ... ... Ең ... ... 12-13 ... ... Көздің электр жарығында
сезімталды жасқа тәуелді. Сөйтіп мектеп ... ... ... /5-7 жас/
көзінің электр жарығына сезімталдығы төменгі ... ... ... қарағанда аздау; 5-7 жастарында- 7,2 бірлікке тең ... ... 11-12 ... 10, ересек болғанда /25-30 жас/ ... 5-7 ... ... үшін сезімталдық дәрежені 100 деп алғанда, онда 12-
13 жастардағы балаларда екі есе ... Бала жасы ... ары ... ... ... ... ... Оқу күнінің барысында көздің
электр жарығына ... ... ... Сонда, жоғары мектеп
жасындағы оқушыларға қарағанда, 7-8 ... ... ... оқу күнінің бірінші жартысында сирек байқалады. ... ... ... ... ... ... төмендейді.
Кенестіктегі нәрселерді екі көз арқылы көреміз. Адам қандайда болмасын
белгілі қашықтағы нәрселерді екі көзбен қараған ... ... ... ... ... түйсек пайда болмайды. Бинокулырлы көру кезінде ... ... ... ... ... ... сондықтан көрінетін
нәрсенің бейнесі екеу емес, ... ... қана ... Олай ... ... ... көретін нәрседен келетін жарық сәуле екі көздің де торлы
қабығындағы ... ... ... ... ... Егер ... ... өте жақын қойып, оған қараған кезде көздің көру жолдары бір
нүктеге түйіседі, ал бұдан қашықтау тұрған екінші нәрсеге ... ... ... бармайды да, сондықтан бейне қосарланып көрінеді.
Есту анализаторы. Есту анализаторы адам өмірінде үлкен маңызды орын
алады. Есту ... ... ... оның ... ... ... ... әрекеттерінің ырғағын және қозғалыс жылдамдықтарын, әрі дене
жаттығуларын ... ... ... бар. Есту ... ... қабылдап, талдайды. Соның нәтижесінде дыбыстардың күшін
жоғары немесе төмендігін, ... ... оның ... ... ... арқылы баратын информациялардың мөлшері көру мүшесін
салыстырғанда, өдәуір аз, ... де ... оқу ... ... аз, сөйтсе де оқушылардың оқу манерналын дұрыс
қабылдау нәтежиесі есту ... ... ... ... ... психикасынын дамуына нәтижелі әсер етеді. Сөз арқылы болмаса,
балаға қандайда ... оқу ... ... ... беру ... ... педагог баланың есту мүшесінің құрылысы мен ... ... ... ... ... ... Құлақ үш бөлімнен тұрады: сыртқы, ортаңғы, және
ішкі. Сыртқы құлақ қалқаны мен есту ... ... ... ... ... ... есту жолы арқылы дабыл жарғағына өткізіледі. ... ішкі ... ... жарғағына бөлініп тұрады. Дабыл жарғақтың ішкі
жағы балғашықтың сабымен жанасады. Дабыл ... ... ... ... тербілістері әсер еткен кезде байқалады. Дабыл жарғақтың
керіліп тұруы барлық жерінде бірдей емес. ... ... ... дыбыс
тербелістері әсер етпесе, дабыл жарғағы өздігінен тербеліске ұшырмайды.
Ортанғы құлақ бірімен-бірі жалғаса орналасқан, үш ... ... тес , ... және есту ... тұрады. Ортанғы құлақ қуысы
дабыл құысы деп аталады. Дабыл қуысы есту түтікшесі арқылы ... ... ... ... ... ... ... қуысынын қысымында
атмосфералық қысымнан айырмашылығы болған жағдайда, онда есту қабілеті
төмендейді, себебі ... ... ... дыбыс төрбелістерінің
бұзұлуына байланысты.
Ішкі құлақ немесе лабиринт босағадан, жартылай шеңбер тәрізді ... ұлу ... ... ... ... ... ... тербелестеріне
сезімтал, ерекше рецепторлар орналасқан. Босаға және жартылай шеңбер
тәрізді ... есту ... ... ... ... аппарат,
кеңістіктегі дене қалпын реттеуге және тепе- тендік сақтауға ... ... ... ... ... ... перилимфа деп аталатын
сұйықтық болады. Иірім сүйекше канал, бақша ұлуы ... ... ... болады. Бұл дыбыс қабылдайтын құрылысы. Кортиев орган ... ... ... ... ... ... Осы ... дыбыс
тербелістерін қабылдайды.
Есту түйсіктерінің пайда болуы. Сыртқы және ортанғы құлақ дыбыс ... ... ал ішкі ... ... ... ... қабылдауды
орындайды. Кортиев органда дыбыс тітіркенулерін ... ... ... ... ... Ауа ... ... сыртқы дыбыс жолы
арқылы дабыл жарғағына барып, содан ... оны ... ... ... ... ... есту ... беріліп, ол жерден
ішкі құлақтың перилимфасына барады. ... ... ... ... ... ... иірім каналындағы эндолимфа сұйықтығын
тербеліске келтіреді де , кортиев ... ... ... ... ... есту ... музыкалық аспаптардың ішектері сияқты
көріліп тұрады. Бұлардың ұзындығы әр ... ... ... ... ... ... қойған сияқты деген пікір бар. Басым дыбыс үні
қысқа талшықтардың, ал бәсең дыбыс үні- ұзын ... ... ... ... әр ... ... ... қабылданады.
Есту анализаторының жасқа тәуелділігі. Адам дүниеге келгеннен кейін
есту анализаторының даму процесінде өте үлкен мән ... ... Бала ... даму ... 8-9 ... 20-5000 Гц мөлшерінде
дыбыстарды қабылдап, оған қозғалыстар арқылы белгі береді деген мәліметтер
бар. Балада ... анық ... ... ... ... 7-8 ... ал ... бала 6- айынан бастап, нәзік дыбыстарға мән береді.
Балалр сөзге қарағанда, ... ... ... ... ... адамдардан
айырмашылықтары да осында.
Есту мүшелерінің морфологиялық- функциялық жағынан толық қалыптасуы 12
жастарда аяқталады. Осы ... есту ... ... ... ... ... ... жетеді, 20 жастан кейін төмендей бастайды.
Жас ... ... есту ... ... есту ... төмендейді.
Балаларда бұл дәреже 30000 Гц болса, ал 35 жаста тек 15000Гц ғана болады.
Есту ... ... ... сыртқы ортаның көптеген
факторлерінің әсеріне де байланысты. Арнайы жаттығуларды ... ... ... жоғарылатуға болады. Мысалы: музыка, спорт және көркем
гимнастикамен шұғылданып, сақ құлақ болуға болады. ... ... ой ... ... ... ... жоғары көтеріңкі у-шу , ... ... ... ... есту ... ... әдеуір
төмендетеді. Сондай-ақ күшті дыбыстар нерв системасын шамадан тыс қоздырып,
нерв және ... ... ... ... ... Адам үшін ... ... 120-130 дБ, ал у – шудың 90дБ ... өзі ... ... ... ... ... байланысты әрбір педагог жас жеткіншектерді жалпы
тыныштық сақтауға үйрете білуі керек, кластар мен аудиторияларда ... ... тек ... ... зиян келтіретінін айтып қоймай,
барлық айналамыздағы жағымсыз ... ... ... жасайтын
олардың санасына жеткізе білген жөн.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көру және есту анализаторлары. Жас ерекшеліктері мен гигиенасы.16 бет
Сезім мүшелері мен анализаторларға жалпы сипаттама. Рецепция механизмі мен рецепторлық жасушалар. көздің қосымша аппараты. дәм сезу мүшесі20 бет
ATM over ADSL технологиясы20 бет
Баланың жүйке жүйесінің даму ерекшеліктері5 бет
Жарық поляризациясы.Жылулық сәулелену15 бет
Нәрестенің жеке тұлға ретінде қалыптасуының алғашқы нышаны8 бет
Сезім мүшелерінің физиологиясы және оның жастық ерекшеліктері16 бет
Сигналдардың вейвлет-талдауы9 бет
Қабылдау6 бет
"Жәбірленуші тұлғасының психологиялық анализі"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь