Таза ауа тіршілік кепілі


І Кіріспе
Автомобиль және таза ауа
ІІ Негізгі бөлім
1. Таза ауа тіршілік кепілі
2. Автомобиль түтінінің адам денсаулығына тигізетін әсері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Ауаның ластаушылардың ішінде автомашиналардың алатын орны ерекше. Жыл сайын олар 280 млн. тонна шамасында көміртек тотығын, 56 млн. тонна көмірсутек, 28 млн. тонна азот тотығын ауаға қосады. Бұл газдар құрамында 200-ден астам өте күрделі заттар қосындылары бар. Олардың ішінде зиянсыздары – азот, оттек, сутек, судың булары; зияндылары – көміртек, азот тотығы, этилен, этибензол, метан, метан, толуол, (а) прирен, күйе күкіртті түтін т.б.
Автомашиналардан бөлінген қалдық газдардың 75%, көміртек тотығынан 15%, көмірсутектен 7% азот тотығынан тұрады. Автомашина қозғағышы 1 тонна бензин жаққанда 12,3 кг 1 тонна дизель отынын жаққанда 24,5 кгазот тотығы бөлінеді. Автомашиналардан ауаға қосылатын көміртек тотығы (СО) халық оны иісуті газ деп те атайды. Бұл газ адамдардың және жылы қанды жануарлардың қанындағы гемолабин (қанның ішіндегі бояушы қызыл зат) қосылып дененің оттекті пайдалануына кесел жасап, оттек тапшылығына, дененің әлсіреуіне, түрлі ауруларға төтеп бере алмайтын халге түсіреді. Ауыр қолды жұмыс істейтін кісілер көміртек тотығын аз жұтсада инфаркт, миокарт (жүректің жұлшық етінің жансыздануы) ауруына шалдығуы мүмкін.
ГФР –дегі 12 жылға созылған зерттеулер автомашиналар жүретін тас жолдарға жақын тұратын кісілердің арасында қатерлі ісіктен өлгендер саны жолдан алыс тұратындармен салыстырғанда 9 есе артық болғанын көрсетеді.
1. Ғ. Сағынбаев «Экология негіздері» А, 1995
2. Ж.Ж. Жатқанбаев «Экология негіздері» Алматы, 2004

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Жоспар

І Кіріспе
Автомобиль және таза ауа
ІІ Негізгі бөлім
1. Таза ауа тіршілік кепілі
2. Автомобиль түтінінің адам денсаулығына тигізетін әсері
ІІІ Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Кіріспе
Ауаның ластаушылардың ішінде автомашиналардың алатын орны ерекше. Жыл
сайын олар 280 млн. тонна шамасында көміртек тотығын, 56 млн. тонна
көмірсутек, 28 млн. тонна азот тотығын ауаға қосады. Бұл газдар құрамында
200-ден астам өте күрделі заттар қосындылары бар. Олардың ішінде
зиянсыздары – азот, оттек, сутек, судың булары; зияндылары – көміртек, азот
тотығы, этилен, этибензол, метан, метан, толуол, (а) прирен, күйе күкіртті
түтін т.б.
Автомашиналардан бөлінген қалдық газдардың 75%, көміртек тотығынан 15%,
көмірсутектен 7% азот тотығынан тұрады. Автомашина қозғағышы 1 тонна бензин
жаққанда 12,3 кг 1 тонна дизель отынын жаққанда 24,5 кгазот тотығы
бөлінеді. Автомашиналардан ауаға қосылатын көміртек тотығы (СО) халық оны
иісуті газ деп те атайды. Бұл газ адамдардың және жылы қанды жануарлардың
қанындағы гемолабин (қанның ішіндегі бояушы қызыл зат) қосылып дененің
оттекті пайдалануына кесел жасап, оттек тапшылығына, дененің әлсіреуіне,
түрлі ауруларға төтеп бере алмайтын халге түсіреді. Ауыр қолды жұмыс
істейтін кісілер көміртек тотығын аз жұтсада инфаркт, миокарт (жүректің
жұлшық етінің жансыздануы) ауруына шалдығуы мүмкін.
ГФР –дегі 12 жылға созылған зерттеулер автомашиналар жүретін тас
жолдарға жақын тұратын кісілердің арасында қатерлі ісіктен өлгендер саны
жолдан алыс тұратындармен салыстырғанда 9 есе артық болғанын көрсетеді.
Таза ауа тіршілік кепілі

Адам әрекеті тек жер бетіндегі суды ғана емес ауаны да ластап келеді.
Күн сайын өнеркәсіп орындары ауаға орасан зор улы газ және оларға қоса өте
майда бөлшектерден тұратын қоспаларды шығарып жатады. Олар ауамен бірге
адам мен жануарлардың денесіне сіңеді және жер бетіне шөгеді. Кейде оларды
жел алғашқы шыққан орнына мыңдаған километр жерге айдап апарады. Міне,
сондықтан да газ немесе қатты зат түрінде бөлініп шығатын заттардан ауаны
қорғау адам денсаулығы үшінде, тіршілік үшінде үлкен мән алады.
Осы уақытта ауаға улы қосындыларды жібермеу, адамзат батасының алдында
тұрған үлкен мәселе.
Ауаның әр түрлі жолмен былғануы атмосферада бірте-бірте түпкілікті
мутагенді өзгерістер тудыратыны анықталып отыр. Мысалы, қалалардың үстін,
2000-2500 м биіктік көлемінде газдар мен ұсақ бөлшектерден тұратын
қарақошқыл (не тұман екені, не бұлт екені белгісіз) түтін басып тұрады.
Осындай көрініс Атматы қаласына тән құбылыс. Осындай құбылыстардан қала
ішіне күн сәулесінің ультра күлгін сәулесі жетпейді. Соңдықтан қала ішінде
неше түрлі жұқпалы ауру тарайтын микробтар көбейіп кетеді. Олар неше түрлі
көз, тері өкпе дерттерін адамдарға дарытады. Адамдар көп мөлшерде ауруға
шалдығады. Әсіресе тұмау адамдарды әбден әлсіретіп жібереді. Арнаулы түрде
жүргізілген деректер бойынша, жаз айларында күн сәулесінің 20 дан 50
процентіне дейін қала үстіндегі қарақошқыл көрініс тұтып қалатыны
анықталды. Қарақошқыл көрініс күн сәулесінің спектрлік құрамын өзгертеді.
Алматы үстіндегі күн сәулесінің құрамында тек 0,5 процент ультракүлгін
сәуле бар екені анықталды, ал тау бөктерлеріндегі ультракүлгін сәулелердің
мөлшері 20 %-ке жететіні белгілі болды.
Өнеркәсіп орындары атмосфераны газдармен және ұзақ қалқып жүретін майда
шаң-тозаңдармен ластайды. Әсіресе миллиондаған тонна көмір мен мұнайдың
жануы негізінде пайда болатын көмір, қышқыл газының көлемі аса үлкен.
Халықаралық зерттеулердің қорытындылары бойынша, бұл газдың көлемі жылына
0,3-0,5 процент өсіп отыратыны анықталды. Ал оның табиғи мөлшері 0,003%.
1958 жылдан бері оның көлемі тағы да 1,13 процентке өсті. Егер ауаның көмір
қышқыл газымен толықтырылуы жақсы нәтиже бермейтіні белгілі. Егер
қөмірқышқыл газы жинала берсе, онда күн сәулесінің энергиясы жерге жетпей
биосферадағы сулар қатып қалып мұзға айналады, яғни, мұз дәуірі қайтадан
оралуы мүмкін деген болжам бар. Ал екінші көзқарсқа тоқталатын болсақ, онда
ауада көмір қышқыл газының мөлшері көбейеді де, жер бетіндегі энергия
космос кеңістігіне тарамай қалады, ауаның температурасын жоғарлатып
жібереді. Сол себептен жер бетіндегі мәңгі қарлар мен мұздар еріп кетіп
теңіздер мен мұхиттардың сулары көбейіп, деңгейлері көтеріледі, яғни жер
бетін топан суы басып кетеме деген ғылыми болжам бар. Қазіргі кезде ауаның
жылынуын көпшілік біледі. Оның күнделікгі радио-телевизор хабарлары айтып
жатады. Газет-журналдардан оқып жатырмыз 0,04 процентке дейін СО2 жиналуы
ғалымдардың болжауы бойынша, дүние жүзінде тірі организмдерге қолайсыз
"парниктік эффект" дейтін құбылысты тудырады. Климат мүлдем өзгеріп кетеді
жылдық орташа температура 0,8-3 градусқа дейін өседі.
Ауада кейінгі кезде оттектің азаюы байқалып отыр. Өйткені оны көптеген
организмдер, неше түрлі транспорттар пайдаланады. Бір, автомобиль 1000
километрдей жол жүргенде бір адамның бір жыл ішінде дем алуға жұмсайтын
оттектің мөлшеріндей оттекті жояды. Жағылған бір тонна таскөмір 10 адамның
бір жылда тыныс алатын оттекті жояды. Тек қана жанар маймен таскөмір ағаш,
торф, газ жанғанның өзінде жер жүзіндегі оттектің сұрапыл көп бөлігі жанып,
тіршілік дүниесінен жойылып жатады. Бұл жолдарды ойлаудың өзі қорқынышты.
Қазіргі кезде атмосфералық ауаның аса көп мөлшерден тыс улануы АҚШ-та
болып отыр. Әбден шегіне жеткен өндіріс жүйелері басқа биосфера байлықтарын
аяусыз пайдаланумен қоймай дем алатын ауаны да адам өміріне қауіп туғызатын
улы газға айландырып отыр. Бұның өзі тек Америка халқы емес, басқа да
көршілес отырған елдерге нұқсан келтіруде. Өйткені ауа өне бойы бір жерде
тұра бермейді. Жел арқылы басқа жаққа ауысып отырады да улы, зиянды
заттарды тарата береді, АҚШ-та жыл сайын ауаға 150-160 миллион тоннадай
зиянды заттар қосылып отырады. Яғни жыл басына шаққанда бұл әрбір адамға
400-500 килограмнан келеді зиянды заттардың жалпы химиялық құрамында 5 1
проценттей кеміртектің тотығы, 18 процент күкірттотығы, 12 процент көмірлі
оттек, 6 процент азот тотығы, 12 процент әртүрлі заттар бары анықталды.
Осындай улы газдардың 60 проценттейі транспорттардан шығады. 150 миллионнан
астам автомобильдерден бір жыл ішінде ауаға 100 миллион тоннадай зиянды
газдар қосылып отырады. Ал жер жүзінде 300 миллиондай автомобильдерден
ауаға қосылып отыратын улы газдардың көлемі 200-250 миллион тоннадай
болады.
Атмосфераның түтін және газ қосындыларымен ластануы адам денсаулығына
зиянды құбылыстар туғызады. Бұл құбылыс әсіресе метеорологиялық жағдайдың
әсерінен ауа сирек алмасатын қалаларда жиі кездеседі оны смог деп атайды.
Ағылшын сөзі – тұман деген мағына береді.

Автомобиль түтінінің адам денсаулығына тигізетін әсері

Жер шарының аса ірі калаларында фотохимиялық тұман (смог) түзілу
үрдісі жылдан-жылға қарай өсіп отыр Фотохимиялық тұман (улы қосылыс)
өсімдіктер әлемі мен жануарлар дүниесіне, соңдай-ақ, адамзат баласына өте
үлкен зиян ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Таза ауа — тіршілік кепілі
Таза су нормасы. Ауа тазалыгына сараптама
Спорт – денсаулық кепілі
Атмосфера ауа тіршілік үшін маңызы және ластанудан қорғау жолдары
Тіршілік
Атмосфералық ауа
Ауа гигиенасы
Ауа құрамы
Спорт - денсаулық кепілі!
Салауаттылық –денсаулық кепілі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь