Бағалау әдістемелері

Бағалау тәсілін таңдау көбінде кәсіпорынның бүгінгі күнгі қаржылық жағдайы мен оның болашағына байланысты.
Еліміздің нарықтық экономикаға ауысуы ғылым мен тәжірибенің бірқатар жаңа салаларын тереңдете дамытуды талап етті. Жекешелендіру үдерісі, қор нарығының пайда болуы, сақтандыру жүйесінің дамуы, коммерциялық банкілердің мүлікті кепілдікке алып, несие беруге ауысуы жаңа қызметке – жылжымалы және жылжымайтын мүлікті, сонымен қатар мүлік кешені ретіндегі кәсіпорынды бағалауға, олардың нарықтық бағасын анықтауға сұраныс тудырды. 2000 жылғы 30 қарашадағы «Қазақстан Республикасындағы бағалау қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңында бағалау – бағалау объектінің ықтимал нарықтық немесе басқа бағасын анықтау болып табылатындығы жөнінде айтылады. Бағалау қызметі – бұл бағалаушылардың объектілердің нарықтық немесе басқа бағасын анықтауға қатысты заңмен басқаша қарастырылмаған жағдайда, нақты бір күнді белгілеуге бағытталған кәсіпкерлік қызметі.[31]
Бизнесті бағалау – иесінің табыс көруін қамтамасыз ететін мүлік кешені ретіндегі компанияның бағасын анықтау. Бизнестің бағасын анықтау барысында компанияның барлық активтерінің: жылжымайтын мүлігінің, машиналары мен құрал-жабдықтарының, қойма қорларының, қаржы салымдарының, материалдық емес активтерінің бағасы есептеледі. Сондай-ақ, компания жұмысының тиімділігі, оның бұрыңғы, бүгінгі және келешек табыстары, нарықтағы даму жоспарлары мен бәсекеге қабілетті ортасы бөлек бағаланады. Осындай кешенді қарастыру нәтижесінде бизнестің шынайы бағасы мен оның табыс әкелу қабілеті анықталады.
ҚР Мемлекеттік стандарттарында кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау материалдық және материалдық емес активтерді, қызмет етуші кәсіпорынның бар міндеттемелерін бағалау ретінде анықталады.
Кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау келесі мақсаттарда пайдаланыла алады:
• сатып алу-сату;
• кепілдікке несие алу;
• бухгалтерлік есеп мақсаттарында (қайта бағалау);
• жарғылық капиталға енгізу;
• кәсіпорынды қайта құру немесе жою және т.б.
Кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің 2002 жылғы 21 қарашадағы №171 және Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 2002 жылғы 2 желтоқсандағы №597 «Бағалау қызметінің субъектілерімен кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау әдістеріне қойылатын талаптарды қолдану бойынша Ережелерді бекіту туралы» бірлескен бұйрығының негізінде жүзеге асырылады.
Бағалау әдісін таңдау көбіне кәсіпорынның сол сәтте қандай қаржылық жағдайда болуына және оның келешегінің қандай болуына байланысты болады. Қаржылық талдау бизнесті бағалауда үлкен рөл атқарады. Қаржылық талдау мәліметтерінің негізінде бағалаушы кәсіпорынның сол сәттегі жағдайы жөнінде тұжырымдар жасап, негізгі көрсеткіштердің өзгеру себептерін талдай алады және өндірістік немесе коммерциялық қызметті жетілдіру, сондай-ақ оны қаржыландырудың құрылымын өзгерту бойынша шара қолдана алады. Қаржы есептерінің рөлі бағалаушыларға нақты кәсіпорынның ағымдағы жағдайы мен болашағына қатысты білікті пікірлер қалыптастыруға көмек беруден тұрады. Табысқа қатысты көзқарас шеңберіндегі қаржылық талдаудың нәтижелері ерекше мәнге ие болады.
        
        Бағалау әдістемелері.
Бағалау тәсілін таңдау көбінде кәсіпорынның ... ... ... мен оның ... ... ... ... ауысуы ғылым мен тәжірибенің бірқатар
жаңа салаларын тереңдете дамытуды талап етті. Жекешелендіру үдерісі, қор
нарығының ... ... ... ... ... ... банкілердің
мүлікті кепілдікке алып, несие беруге ауысуы жаңа қызметке – жылжымалы және
жылжымайтын мүлікті, ... ... ... ... ... ... ... нарықтық бағасын анықтауға сұраныс тудырды. 2000 жылғы
30 ... ... ... бағалау қызметі туралы»
Қазақстан Республикасының ... ...... объектінің ықтимал
нарықтық немесе басқа бағасын анықтау болып табылатындығы жөнінде айтылады.
Бағалау ... – бұл ... ... нарықтық немесе басқа
бағасын анықтауға қатысты заңмен басқаша қарастырылмаған жағдайда, нақты
бір күнді ... ... ... ... ... – иесінің табыс көруін қамтамасыз ететін мүлік кешені
ретіндегі компанияның бағасын ... ... ... ... ... барлық активтерінің: жылжымайтын мүлігінің, машиналары ... ... ... ... салымдарының, материалдық емес
активтерінің бағасы есептеледі. Сондай-ақ, ... ... ... ... бүгінгі және келешек табыстары, нарықтағы даму жоспарлары мен
бәсекеге қабілетті ... ... ... ... кешенді қарастыру
нәтижесінде бизнестің шынайы бағасы мен оның ... ... ... Мемлекеттік стандарттарында кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау
материалдық және материалдық емес ... ... ... ... бар
міндеттемелерін бағалау ретінде анықталады.
Кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау келесі мақсаттарда пайдаланыла
алады:
• сатып ... ... ... ... ... есеп ... ... бағалау);
• жарғылық капиталға енгізу;
• кәсіпорынды қайта құру немесе жою және т.б.
Кәсіпорынды мүлік кешені ретінде бағалау Қазақстан Республикасы ... 2002 ... 21 ... №171 және ... Республикасы
Қаржы министрлігінің 2002 жылғы 2 желтоқсандағы №597 ... ... ... ... ... ретінде бағалау әдістеріне
қойылатын талаптарды ... ... ... ... туралы» бірлескен
бұйрығының негізінде жүзеге асырылады.
Бағалау әдісін таңдау көбіне кәсіпорынның сол сәтте қандай ... ... және оның ... ... ... ... ... талдау бизнесті бағалауда үлкен рөл атқарады. Қаржылық талдау
мәліметтерінің негізінде бағалаушы ... сол ... ... ... жасап, негізгі көрсеткіштердің өзгеру себептерін талдай алады
және ... ... ... ... ... ... ... құрылымын өзгерту бойынша шара қолдана алады. ... рөлі ... ... ... ағымдағы жағдайы мен
болашағына қатысты білікті пікірлер қалыптастыруға ... ... ... ... көзқарас шеңберіндегі қаржылық талдаудың нәтижелері ерекше
мәнге ие болады.
Бизнесті бағалауға қажет құжаттар мен мәліметтердің тізімі:
• Құрылтай ... ... ... ... ... Тіркелу туралы
куәлігі);
• Эмиссия проспектілерінің, құнды қағаздарды шығару қорытындылары жөнінде
есептердің (акционерлік қоғамдар үшін) көшірмелері.
Компанияның ... ... мен ... ... ... 3-5 жыл ішіндегі бухгалтерлік есеп ... ... ... ... саны):
- бухгалтерлік баланс;
- табыс пен шығындар туралы есеп.
• Аудиторлық тексеру өткізілген жағдайда, аудитордың соңғы қорытындысы.
• Негізгі қорлар ведомості.
• Мүліктің инвентарлық ... ... ... ... ... ... мүлік, қорлар, бөгде қоғам
акциялары, вексельдер, материалдық емес ... және ... ... ... ... ашу;
• Дебиторлық қарыздың шифрін ашу:
- қалыптасу мерзімдері бойынша;
- дебиторлық қарыз түрлері бойынша;
- күмәнді ... ... ... ... холдингілерінің болуы жөнінде ақпарат (бар
болса), ... ... ... ... ... тауар/қызмет бойынша жоспарланатын жалпы табысын, қажетті
инвестицияларын, шығындарын, таза пайдасын жылдар бойынша көрсетілген
жуырдағы 3-5 жылға даму ... ... ... ... ... ала сипатта болады және бағалаушының
бағалау тапсырмасымен егжей-тегжейлі танысуынан кейін ... ... ... ... мен келешекте даму жоспарларына байланысты компания
бағасын есептеу ... ... ... ... мүмкін:
• Мүліктік тәсіл (шығындық);
• Табыстық тәсіл;
• Салыстырмалы тәсіл.
| | ... ... | | |
| | ... | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... ... әдісі |Салыстырмалы компания |Таза активтер құны әдісі|
| ... | ... ... ... ... |Жойылу құны әдісі |
|дисконттау әдісі | | |
| ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... (cost approach to value) – ... ... құнын
бағалаудың бағалау объектінің тозуын ескере отырып, ... ... ... ... ... қажетті шығындарды анықтауға
негізделген әдістерінің жиынтығы. Кәсіпорынның бағасын шыққан ... ... ... ... ... ... ... кейін қалған активтерінің бағасына тең болып
саналады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... инфляция, нарық конъюктурасының,
пайдаланылатын есептеу әдістерінің өзгеруі салдарынан нарықтық ... ... ... кәсіпорын балансын түзету қажеттігі туындайды.
Мұны жүзеге асыру үшін алдын ала ... ... ... ... бағасын бөлек бағалау жасалады, кейін міндеттемелердің нарықтық
бағасы анықталады. Бұдан ... ... ... ... ... бағасы алынып тасталады, осының ... жеке ... ... ... ... ... үшін ... балансының бағалау күніндегі (немесе
соңғы есепті күніндегі) мәліметтері пайдаланылады, оның статьялары активтер
мен пассивтердің нарықтық бағасын ескере отырып ... ... екі ... ... ... таза ... әдісі;
• жою бағасы әдісі.
Мүліктік (шығынды) тәсілдің ... ... ... ... атап ... оның ... ... келешекте дамуына
немесе құлдырау күйде болуына байланысты болады, соңғы аталған ... ... сату ... орынды болып саналады.
Мүліктік тәсіл- жылжымайтын мүлік құнынын бағалауының жиынтық әдісін
атаймыз, яғни бұл ... ... ... ... ... отырып, шығын
негізінде анықтау. Мүліктік тәсіл ауыстыру қағидасы негізінде негіздіелген.
Мүліктік тәсілге байланысты жалпы ... ... құны (Соб) ... ... ... Соб- жылжымайтын мүліктің құны;
Сзу-жер участкесі құнының соммасы;
Свс- қайта қалпына келтіру ... ... ... ... ... ... қолданылуы келесідей кезеңдерден
тұрады:
• Жер участкесінің нарықтық құнын бағалау;
• Мүліктің қайта қалпына ... ... ... ... бағалау;
• Тозуды түрлеріне қарай есептеу;
• Мүліктің қорытынды құнын бағалау;
Мүліктік тәсіл
Жойылу құны әдісі
Таза ... ... ... ... ... ... бағалау кезінде таза активтер
құнының ... ... рөль ... Таза ... – деп ... активтер мен
жалпы міндеттемелерінің шегерімін айтамыз.
Таза активтер ... ... ... ... ... Нарықтық бағаға сәйкес өнеркәсіптің жылжымайтын мүлігін бағалау;
2. Материалдар мен негізгі құрал жабдықтардың негізделген нарықтық құнын
анықтау;
3. Материалдық активтерді көрсету және ... Ұзақ және ... ... ... ... ... ... анықтау;
5. Тауарлы-материалдық қорлардың ағымдық құнға ауысуы;
6. Өнеркәсіп міндеттемелерінің ағымдық құнға ауысуы;
7. Дебиторлық қарыздың бағалануы;
8. Болашақ кезеңдегі шығындардың бағалануы;
9. Меншікті капиталдың ... ... ... ... ... мына формула арқылы
табамыз:
Котр=П/ЧМА=П/СКмат,
Мұндағы: П- таза пайда;
ЧМА - таза ... ... - ... ... ... ... жинақтау әдісі- бұл өнеркәсіптің жиналған ... ... ... ... ... ... ... мүліктің
нарықтық құнын анықтау үшін қолданады. ... ... ... әр ... ... ... анықтау. Активтерді жинақтау
әдісімен толығырақ танысу үшін, келесідей ұғымдарды білуіміз қажет:
Материалдық активтер:
1. нақты;
2. қаржылық.
Нақты ... ... ... ... өлшеуіш
приборлар, айналым қорлары.
Қаржылық активтер:
• бағалы қағаздар;
• банктік депозиттер.
Жойылу құны әдісі- кез-келген бағалау объектісінің жойылу ... үшін ... Яғни ... міндеттемелер мен шығындарды қосып,
жойылу құнын анықтау.
Табыстық тәсіл (income approach to value) – ... ... ... ... ... бағалау объектінің ... ... ... Әдіс мүліктің ағымдағы бағасын оның болашақта
пайдаланылуы ... ... ... ... ... ... ... тәсіл инвестициялық уәж тұрғысынан
неғұрлым қолайлы болып саналады, ... ... ... ... ... ... ... құрылыстар, машиналар, құрал-жабдықтар,
материалдық емес құндылықтар және т.б.) бағасы емес, келешектегі ... ... ... ... ... ... ... бұл бизнеске
одан түсетін болашақ табыстардың ағымдағы бағасынан артық соманы ... ... ... ... жұмыс жасап тұрған кәсіпорынның бағасын анықтаудың
бірнеше әдістері бар. ... ... ... ... ... мен ... құзырындағы бар ақпаратқа, нарықтық ортаның жағдайына және
ақырғы ... әсер ... ... ... да факторларға байланысты
болады. Табыстылық тәсілі компанияның әрі ... ... ... (қаржылық
модел құру) мүмкіндік болған кезде қолданылады.
Табыстық тәсіл шеңберінде бизнес құнын келесі ... ... ... мен ... әдістері қолданылады.
Табыстылық тәсілі бойынша бағалау табыстар болжамын құруды ... ... ... ... ... немесе
дисконттау әдісі қолданылатыны шешіледі.
Егер, болашақ табыстар бүгінгі табыстарға ... тең ... ... өсу қарқыны тұрақты болса, ... ... ... ... ... ... ... шексіз мерзімін болжайды.
Дисконттау әдісі қаржылық көрсеткіштер тұрақсыз болғанда, сонымен
қатар, жақын арада бизнес ... ... ... (себептерге қарамастан),
немесе бизнестен шығу қарастырылса қолданылады. Бұл әдіс бойынша бағалау
болжам кезеңінің әр ... жеке ақша ... ... ... Әрі қарай
болжаудан кейінгі кезеңдегі компанияның құны анықталады. Бизнестің алдын-
ала бағасы анықталады. Ол болжау кезеңі ішіндегі ақша ... ... мен ... ... ... ... ... мөлшері. Қажет болған
жағдайда ... ... ... ... үшін жеңілдіктер мен
жеткіліксіз өтімділік үшін жеңілдіктер ... ... ... қортынды нарықтық құны анықталады.
Табыстылық тәсілі компанияның әрі қарай дамуы туралы (қаржылық ... ... ... кезде қолданылады. Табыстылық тәсілі шегінде
капитализациялау мен дисконттау әдістері ... ... ... ... табыстар болжамын құруды қарастырады.
Табыстардың бірқалыпты түсуіне байланысты ... ... ... ... ... болашақ табыстар бүгінгі табыстарға шамамен тең болса немесе
олардың өсу қарқыны тұрақты болса, ... ... ... ... ... қызмет етуінің шексіз мерзімін болжайды.
Дисконттау әдісі қаржылық көрсеткіштер тұрақсыз болғанда, сонымен
қатар, жақын арада бизнес ... ... ... ... ... ... шығу ... қолданылады. Бұл әдіс бойынша ... ... әр ... жеке ақша ... ... құру. Әрі қарай
болжаудан кейінгі кезеңдегі компанияның құны анықталады. Бизнестің ... ... ... Ол ... ... ішіндегі ақша ағындарының ағымдағы
құны мен болжау кезеңінен кейінгі құнның бүгінгі мөлшері. ... ... ... ... ... ... үшін ... мен
жеткіліксіз өтімділік үшін жеңілдіктер ескеріледі) енгізіледі ... ... ... құны анықталады.
Дисконтталған ақша ағындары әдісі
PV = ((CFi/(1+r)i)
Мұнда: PV- ... бос ақша ... ... бүгінгі жиынтық
сомасы;
CFi - i кезеңіндегі бос ақша қаражаттарының ... - ... ... ... кезеңінің тізімдік номері.
Дисконтталған ақша ағындары әдісі мынаны қарастырады:
- Жоба ... ... ақша ... ... ... ... ... өткеннен кейінгі кезеңдегі компания құнын есептеу;
- дисконттау ... ... ... ... ... ... ... бағаға түзетулер енгізіп есептеу
1. Жоба жиектерін ... ... – ол ... ... даму ... жету
кезеңі, немесе болжауға қолайлы кезең
Болашақатағы бос ақша қаражаттар ағынының бүгінгі жиынтық ... ... ... ... ... мен ... кезеңіне байланысты.
2. Ақша ағындарының болжамдарын құру
CF = Inflow – Outflow
|CF |- ақша ... ... |- ақша ... ... ... |- ақша ... шығысы. ... ... ... құрылымы
|Inflow | |Outflow ... ... Ақша ... ... ... ... ... | ... мен мердігерлер |
|түскен ақшалай түсім | ... ... ... ... ... өтеу | ... ақы ... ... ... ... | ... және ... тыс |
| | ... аударымдар |
|Тұтынушылардан түскен | ... ... ... ... ... | | |
| | ... шығындар |
|Инвестициялық қызметтен Ақша қаражаттар ... ... ... мен | ... ... мен ... емес ... | ... емес ... |
|сатудан | ... алу ... ... ... | ... ... ... ... | | ... ... ... | ... ... қаржылық |
|қайтарып алу | ... ... ... Ақша қаражаттар ағыны ... ... ... мен | ... ... ... мен ... | ... ... ... мерзімді несиелер мен | |Ұзақ мерзімді несиелер мен |
|зайемдар | ... ... ... ... ... | ... ... |
| | ... өтеу ... ... | | |
3. ... кезең өткеннен кейінгі кезеңдегі компания құнын есептеу
үшін бірнеше әдіс қолданылады:
- Жойылу құны ... ... ... ... ... кезеңде компанияның
активтерін қандай да болсын бір ... ... ... ... Таза активтер құны бойынша есептеу әдісі (қолмақты материалдық ... ... ... ... Болжамды сатылу әдісі (ұқсас компаниялардың сатылу туралы ретроспективті
мәліметтері негізінде);
- «Гордон моделі».
Гордон моделі болжамды кезеңнен асқаннан ... ... ақша ... ұзақ бойы ... ... ... болжамда. Гордон моделі бойынша
болжамды кезеңнен өткеннен кейінгі кезеңдегі компанияның құнын ... ... ... ... = CFn*(1+g)/(r-g)
|Мұнда: | ... |- ... ... ... бос ақша ... |
|g |- бос ақша ... ... өсу коэффициенті. |
- ... ... ... ... негізі дисконттау мөлшерлемесін негіздеу.
Дисконттау мөлшерлемесі – ол болашақатағы ақша ... ... ... ... ... мөлшерлемесі.
Дисконттау мөлшерлемесін есептеу әдісінің бірі - оны компанияның
капитал құнының ... Average Cost of Capital) ... ... бекіту
WACC = r = CSE*w1 + CD*w2
|Мұнда: | ... |- ... ... ... ... ... |- ... капиталындағы акционерлік капиталдың үлесі; |
|CD |- ... ... ... ... |- ... ... қарыз капиталының үлесі; ... = r0 + rm + ... | ... |- тәуекелсіздік мөлшерлеме, %; ... |- ... үшін сый ақы ... ... ... |
| ... ... %; ... |- ... ... ... %; |
CD = (r0 + rl ... | ... |- ... ... ... тәуекел үшін сый ақы (нарықтық |
| ... ... ... ... |
|T |- ... ... салу ... %; ... ... ... ... ... ұқсас, бизнестің құны оның
болашақатаға табысының бүгінгі құнымен анықталады.
Бұл әдіс компанияның қызмет ету мерзімі шексіз ұзақ және ... ... ... ... ... ... ... келесі процедураларды жүзеге асыруды қарастырады:
– қаржылық есепті дайындау мен талдау;
... ... ... ... ... ... компанияның алдын-ала құнын есептеу;
– жұмыс істемейтін активтердің болуына қарат түзету енгізу;
– акционерлік капитал үлесінің көлеміне түзету;
– өтімділікке түзету.
Қаржылық ... ... ... бір ... және ... ... ... анықталып бос ақша ағыны мен басқа да қажетті есептеулер жасалады.
Капитализацияланатын пайданы бағалауда, есептеуге ненің ... ... ... ақша ... немесе пайда ма, таңдалған көрсеткіш
бойынша орташалау мен басқа да ... ... ... ... ... мөлшерлемесін
анықтауға ұқсас есептеледі.
Бизнестің алдын-ала бағасын анықтау мына формула бойынша анықталады:
C = CF/ (r-g)
|Мұнда: | ... |- бос ақша ... ... ... |
|g |- бос ақша ... өсу ... ... |
|r |- ... ... |

Пән: Бизнесті бағалау
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш мектеп оқушыларын оқыту процесінде бағалауды психологиялық ерекшеліктері63 бет
Жердің жалпы мінездемесі78 бет
Жобалау мониторингісі аймағында АЖ құру69 бет
Инвестицияларды қаржыландыру және несиелеу47 бет
Инвестициялық жоба,оның құрылымы және өмірлік циклі24 бет
Интеллектілік даму мен өзіндік бағалаудың өзара байланысына этномәдени факторлардың әсері71 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ЖШС СП «FIAL» мысалында қаржылық коэфиценттерін бағалау62 бет
Қызылорда қаласының табиғи – экологиялық жағдайлары63 бет
Банктік тәуекелдікті бағалау әдістерінің ақпараттық жүйесін тұрғызу79 бет
Банктің несиелік портфелі және оның сапасын бағалау әдістері61 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь