Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы

Өмірхан Аймағамбетұлы 1912 жылы қыркүйектің 12-де Қарағанды обылысының бұрынғы Жезді ауданы Ұлытау кеншарында дүниеге келген. Оның әкесі Қарсақбай, Шымкент заводтарында металлург – жұмысшы болып істеген.
Бәлкім, академик Ө.А.Байқоңыров бойындағы табандылық пен қайсарлық, кенші кәсібіне деген құрмет, сондай-ақ, болашақта оның азаматтық және ғалымдық тұлғасын қалыптастырған касиеттер де сол кезінде дарыған болар. Өмірхан Аймағамбетұлы Қарсақбай заводы жанындағы завод-фабрика мектебін (ФЗО) бітіріп, алғашқы еңбек жолын металлург-жұмысшы мамандығынан бастайды. Ол оқу кезінде комбинаттың бас геологы, болашақ ҚазССР Ғылым академиясының президенті, академик Қаныш Сәтбаев сол кезде Қарсақбай заводының бас инженері болған А.П.Иванов т.б. білікті мамандардан дәріс алады.
1935 жылы Ө.А.Байқоңыров Қазақтың кен-металлургия институтына оқуға түседі. Студент кезінде-ақ ол институттың қоғамдық жұмысына белсене араласады. 1940 жылы институтты бітірісімен Жезқазғанға жолдама алады. Инженерлік ісін ауысым бастығынан бастаған жас маман Байқоңыров ірі кен басқармасының бастығы, Комбинаттың бас инжинері қызметіне дейін көтеріліп, 18 жылдан астам уақыт тікелей кен өндірісімен айналысады.
Өмірхан Аймағамбетұлы өңдірісте тек өз міндетін қалтқысыз орындаушы маман болып қалмай, өндірістің жаңашыл, өнертапқыш білікті инженері болып танылғанын ерекше айта кету керек.
1941 жылы соғыстың ауыр кезеңі еді. Ел өнеркәсібі мысқа тым зәру болатын. Сол себепті Ө.Байқоңыровтың тәжірибесінің жетімсіздігіне, жастығына қарамай Қазан төңкерісі қарсаңында ұңғылап өтіп, бітірмей тастап кеткен №13 шахтаны қалпына келтіру тапсырылады. Уақыт оқпан бекітпесін толық істен шығарып, шахта үсті ғимараттарын да жарамсыз күйге келтіргенді. Мұның бәрін қалпына келтіру керек еді. Бірақ жас маман бір жылға жеткізбей шахтаны толық қалпына келтірумен тынбай, соғыс кәсіпорнына қажет мыңдаған тонна мыс ағызған кен де бере бастап еді. Осы шахтада Ө. Байқоңыровтың басшылығымен ұңғылардың жаңа әдісі сынақтан өткізіледі.
        
        Академик Ө. А. Байқоңыровтың өмір жолы
Өмірхан Аймағамбетұлы 1912 жылы қыркүйектің 12-де Қарағанды ... ... ... ... ... ... ... Оның әкесі
Қарсақбай, Шымкент заводтарында металлург – жұмысшы болып ... ... ... ... табандылық пен қайсарлық,
кенші кәсібіне деген құрмет, ... ... оның ... және
ғалымдық тұлғасын қалыптастырған касиеттер де сол кезінде ... ... ... ... ... жанындағы завод-фабрика мектебін
(ФЗО) бітіріп, алғашқы еңбек жолын металлург-жұмысшы мамандығынан ... оқу ... ... бас ... ... ҚазССР Ғылым академиясының
президенті, академик Қаныш Сәтбаев сол кезде Қарсақбай заводының ... ... ... т.б. ... ... ... ... жылы Ө.А.Байқоңыров Қазақтың кен-металлургия институтына оқуға
түседі. Студент кезінде-ақ ол ... ... ... ... 1940 жылы институтты бітірісімен Жезқазғанға жолдама алады.
Инженерлік ісін ауысым бастығынан бастаған жас ... ... ірі ... ... ... бас инжинері қызметіне дейін көтеріліп,
18 жылдан астам уақыт тікелей кен өндірісімен айналысады.
Өмірхан Аймағамбетұлы өңдірісте тек өз ... ... ... ... қалмай, өндірістің жаңашыл, өнертапқыш білікті инженері болып
танылғанын ерекше айта кету керек.
1941 жылы ... ауыр ... еді. Ел ... ... тым ... Сол ... Ө.Байқоңыровтың тәжірибесінің жетімсіздігіне,
жастығына қарамай Қазан төңкерісі қарсаңында ұңғылап ... ... ... №13 ... ... ... ... Уақыт оқпан бекітпесін
толық істен шығарып, шахта үсті ғимараттарын да жарамсыз күйге келтіргенді.
Мұның ... ... ... ... еді. ... жас маман бір жылға жеткізбей
шахтаны толық қалпына келтірумен тынбай, соғыс кәсіпорнына қажет ... мыс ... кен де бере ... еді. Осы ... Ө. Байқоңыровтың
басшылығымен ұңғылардың жаңа әдісі сынақтан өткізіледі.
Бұдан соң ол ұзақ уақыт сол кезде Жезқазғандағы ең ірі ... ... және ... - ... ... басқармасы бірлестігін басқарады,
Жезқазған кен-металлургия комбинатының бас инжинері міндетін атқарады.
Сол жылдары Ө.А.Байқоңыровта ... ... өту ісін ... ... да ... ісі көп ... ... шақтары жиі болыл
тұратын. Мұны қазақтың классик жазушысы Ғабиден Мұстафиннің ... ... мына ... «...Өмірханның бірнеше шахталарды
басқаратындығын, тәуліктің денін жерастында өткізетіндігін әңгіме барысында
бірден аңғардым. Ол әр саладан ... бар ... адам ... ... оның өндіріс технологиясын жете білуімен коса бүгінгі қазақ
әдебиетінен де мол мағлұматты ... де ... - анық ... ... ... ... бере бастайды. Мәселен,
жүргізген шараларының нәтижесінде «31-32» шахта басқармасы бір жылдан кейін
кен қазудан ... ... ... КСРО Министрлер Кеңесінің ауыспалы
Қызыл туын жеңіп алады.
Осы кезде Ө.А.Байқоңыров КСРО ... және ... ... қазу ... тиімділігі жоғары нұсқасын ұсынады.
Мұны өндіріске енгізгенде бұрғышылардың еңбек өнімділігін 1,78 есе ...... ... ... төмендетуге мүмкіндік алады. Сол жылдары
Ө.А.Байқоңыров өндірісте үлкен экономикалық тиімділігімен ерекшеленген 10-
нан астам кен қазу ... ... жаңа ... ... жұмысын
ұйымдастырады (Ө.Байқоңыровтың 1952ж. №2 «Горный журналындағы» мақаласына
қараңыз), бүгінгі тазартыс және ... ... ... ... ... ... ... жабдықтардың бастапқы түрлерін
өндіріске енгізеді. Осылайша Ө.А.Байқоңыров басқаратын осы шахта жұмыстары
1941-1945 жылдардағы ... ... ... ... ... маңыз алып
еді. Металға бай кентіректерден кен ... да ... ... №5 ... ... және ... 22 маусым 1947 жыл №122
«Казахстанская правда» газетіндегі мақалаларына ... жаңа ... ... ... іске қосу ... ... шапшаң өтуді де
ұйымдастырған (1948 жыл №7 «Механизация тяжелых и трудоемких ... ... ... қараңыз), КСРО ... ... ... ... ... ісі озық ... ... өнімді
жада кен қазу жүйесін ұсынып, өндіріске енгізген инженер - Ө.А.Байқоңыров
болатын Аталмыш жүйе – ... ... ... ... ... ... ... айтарлықтай кемітуге мүмкіндік береді. ... ... үш ... сырма қалдырғыларын өндіріске енгізу де, кейін
өндірісте қолдау тауып кеткен өзі жүргі кен ... ... ... ... ... ... да Ө.А.Байқоңыров басшылық еткен болатын.
«Өндірістің бүге-шегесіне дейін білетін, әрі ғылымға деген құштарлығы
талабына лайық, әркімде бола бермейтін қабілет иесі ... ... 1951 жылы ... қол ... ... ... академик
А.С.Поповтың жетекшілігімен техника ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін
табысты қорғап шығады.)
1952-1962 жылдары Қазақтың кен-металлургия институтының ... ... ... ұлттық техникалық университеті) директоры болып
істейді. Академик Ө.А.Байқоңыровтың нағыз ұйымдастырушы талантының көрініс
тапқан жері осы ... десе ... Ол ... ... қайта құрып дамытуға, ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруға және
институт факультеттерін жаңа мамандықтармен кеңейтіп, дамытуға зор енбек
сіңірді.
1959 жылы ... ... ... ... бойынша Қазақтың кен-
металлургия және Москваның кен институттарының ... ... ... ... ... ... ... Қ И. Сәтбаев ұсыным-пікірінде былай деп атап өтті:
«Ө.А.Байқоңыровты 25 жыддай білетін болғандықтан мен оған ... ... беру ... ... ... ... ... толық қолдаймын және
Ө.А.Байқоңыровты бұл атаққа ... ... деп ... Шынында да
Ө.А.Байқоңыров ҚазКМИ институты директорлық қызметіне кіріскенше, 18 ... ... ... ... ... ... білікті инженер,
өндіріс жаңашылы ретінде танылған-ды. Ө.А.Байқоңыров өндірісте жүргенде-ақ
Қазақ ССР Ғылым ... Кен ісі ... ... ... белсене қатынасқан-ды. Мәселен, 1946-1952 жылдары ол
өз жұмысына қосымша, Жезқазған ... ... жаңа кен қазу ... және оны ... өткізуде ҚазССР Ғылым Академиясының эксперименттік
жұмыстарын басқарып, бұл жұмысында да ... ... ... ... ... ... дер кезінде қойып, оларды дұрыс шешу жолдарын
табуда ... ... қоя ... маман, әрі іздемпаз зерттеушілік қабілетін
танытады.
1962 жылы профессор Ө.А.Байқоңыров ҚазССР ҒА-ның толық мүшелігіне, сол
жылы ... ... ... ... қоса ... Бұл
туралы КСРО академии Л.Д.Шевяков былай деп ... ... ... және оның ұйымдастырушылық қызметіндегі сіңірген
еңбегін ескере келіп бұл өте орынды ... деп ... ... ... ... ... жоғары атаққа өте лайықты,
оны жоғарылатуға толық негіз бар, - деп атай ... – шын ... ... ... кен ісі ғылымын, әсіресе, бұрғы арттыру жұмыстары
мен рудалы кенді қазу жуйелерін дамытуға үлкен үлес ... ... ... ... Ө.А.Байқоңыровтың жариялаған теориялық қағидалары оны кен
ісі саласындағы ерен ғалым қатарында танытты», - деп баға ... ... ... ... ... бірі – «Кен
қазу технологиясы және кешенді механикаландыру» ... ... ... ... ... ... жанынан –жерасты кен қазу жүйесі,
кен қазу процестерін ... кен ... ... ... ... ... ... зертханалар кешенін ұйымдастырды.
Осы зертханаларда аспиранттар, инженерлер және ... ... ... ... ... жылы ... Ө.А.Банқоңыровтың докторлық диссертациясы ретінде
берілген «Жерасты кен орнын қазуды жіктеу және казу әдіс – ерін ... ... ... ... өміріне өзіндік үлес қосқан
азамат. Ол 1951-1954 жылдары Қазақ ССР ... ... және ... ... ... ... ... Қазақ ССР ҒА Президумының және
республиканың Жоғары және орта арнаулы Білім ... ... ... ССР ... қоғамының Президум мүшесі, Қазақ ССР ҒА-ның ... Жер ... ... ... ... Президумының мүшесі,
Қазақ ССР АО БМ-нің ... ... кен ... ... Совет энциклопедиясының бас редакция ... КСРО мен ... жер ... ... ... Заң ... ... мүшесі, В.И.Ленин атындағы Қазақ политехникалық институты мен
Қазақ ССР ҒА-ның Кен ісі ... ... ... мүшесі, т.б.
Академик Ө.А.Байқоныровтың сіңірген еңбектері үкімет кітапаттарымен
аталып өтті. Атап айтқанда ол ... ... ... ... Ұлы Отан ... ... еңбегі үшін», «Ерлік еңбегі үшін
В.И.Лениннің туғанына 100 жыл толу ... ... 50 ... және ... ... Кеңесінің грамоталарымен, бірінші дәрежелі
«Шахтер даңқы», «КСРО Наркомцветінің социалистік ... ... ... ... ... қол ... жетістіктері үшін 1970
жылы ҚазССР халық шаруашылығы ... ... ... бірінші
дәрежелі дипломы және алтын медалімен марапатталды.
1971 ... ... оған ... ССР – ның ... ... ... қызметкер құрметті атағы берілді.
Өмірхан Аймағамбетұлы өз ұлтының болашағы үшін жан аянбай қызмет еткен,
сол үшін халқының сүйікті ұлы ... ... Бұл ... ақын К.Салықов
былай деп жырға қосады:
Асыл аға,
Астананың төрінде,
Бара жатыр,
Ғылымның тың өрінде.
Жезқазғанның забойында жүргендей,
Жылылық көп
Күлімдеген өңінде.
Бір ... ... ... ... ... ... ... келеді
Сол бірбеткей Ақ ниетті жөнінде.
Академик Ө.А.Байқоңыровтың ғылыми жолы
Академик ... ... ... ... ... ... ... қазу проблемасына, кен қазу тәсілдерінің бірыңғай
жіктеуішін жасау мен оны ... ... тау ... ... ... мен тау ... ... кен қазудың технологиясы
мен кешенді механикаландыру да, дамытуға жерасты жағдайында толассыз ағынды
технологияны қолдану ... ... ... ... ... жолы
Жезқазғанда - өндірістс жүрген кезінде-ақ басталған еді. Ол өндірістен ... ... 1951 жылы ... ... қорғайды.
1954 жылы шахта басқарып жүрген кезде жазылған «Жезқазғанның ... ... кен ... қазу үшін озық ... бұрғылау мен құрастырылған
табан-төбекертпешті алумен қазудың камералы діңгекті қазу ... - ... ... ... ... ғылыми қабілетін анықтап берді. Бұл
Ө.А.Байқоңыровтың көзімен талдау және өндірістік мол ... ... ашық ... жүйесінін жаңа нұсқасы болатын.
Аталмыш кен қазу жүйесінің нұсқасы 1940-1950 жылдары Жезқазғанның №31
шахтасында эксперименттік сынаудан өткізілді. ... бұл кен казу ... ... байқауынан өтіп, №1697 авторлық куәлік алады және Жезқазған
мыс комбинаты Басқармасы мен ... ССР ... Кен ісі ... ... ... ... кен казу ... іздестіру және оны
өндіріске енгізу тақырыбы бойынша Одақтық конкурсқа жіберіледі.
Академик Ө.А.Байқоңыров ұстанған ғылым жолының атап өтер ... ... ... ... соны идеяны іске асыруға ұмтылыс және шешетін
проблемаларды ... ... ... Ол ... ... ғылыми
еңбектер мен өнертапқыш ұсыныстардың авторы болып табылады. Өне ... ... ол, кен ... ... және технологиясы бойынша
әрқашан жас зерттеушілерді қолдайды және ... ... ... ... ... жылы ... ... кен орнын қазуды жіктеу және қазу
өдістерін тандау» монографиясы жарық көрді. Бұл автордың көп ... ... және аса мол ... ... ... ... еңбек еді.
КСРО ҒА-нъщ академии М.И.Агошков пен Казақ ССР ... ... КСРО ... және АО ... Жоғары Аттестациялық Комиссиясына
осы монографиясы үшін Ө.А.Байқоңыровқа техника ғылымдарының докторы ғылыми
дәрежесін беруге ұсыныс ... ... оның ... ... ... ... Бұл ... академик М.И.Агошков:
«Профессор Ө.А.Байқоңыровтың монографиясы жерасты кен қазу әдісін одан ... ... ... ... ... және кен ісі ... ... елеулі үлес» - деп жазды. Ал, ҚР ... ... ... мен ... ... ... ... академик А.С.Попов өзінің
ұсыным-пікірінде:
«Зерттелетін мәселелер кешенінің күрделілігіне қарамай, авторларды
логикалық сәйкестілікпен ... ... сол ... ... практикалық
және ғылыми құндылығын айқындауға мүмкіндік алған. ... ... ... бұл ... ... кендерді жерастында қазудағы
ұғымамызды бір ізге келтіретін біртұтас монография екендігінде күмән ... деп ... ... ... ... ... зерттеулерінде кен
өндірісінде толассыз ағыны технология әдісін енгізу мәселссіне ... ... ... ... ... ... тиеу және
тасымадцауды қамтамасыз ететін, жарылыс ... ... ... ... кен ... ... ... технологиялық жүйесін ұсынған-
ды. Ө.А.Байқоңыров өзінің А.А.Зарубинскиймен бірігіп жазған «Қатты жыныстар
мен кеннің пластинкалы конвейері» атты монографиясында жемірлі ... ... ... ... ... пластинкалы иілгіш конвейер
ұсынған-ды. Кітапта осындай үлгідегі конвейердің ... ... ... ... ... және кен ... ... технологияның ерекшелігі берілген. Осы үлгілі конвейерлер ... ... ... ... ... ағынды технологияның
перспективасын анықтады.
1967-1968 жылдары В. И.Ленин ... ... ... ... ... пен ... ... негіздер» - ... шын ... осы ... ... Ал, ... Ө. А. ... «Толтырмалы жерасты кен
қазу» монографиясында шетел және отандық кеніштердің тәжірибесін қорыта
келіп, ... ... ... өңдіру, және толтырымдық
массивтің мықтылығын бақылаудың теориялық негіздері ... ... ірі ... ... және көмір өнеркәсібінде толтырмалы кен
қазу жүйесін қолдану мүмкіншілігі қарастырылған. ... ... ... қазу ... ... қазу ... кеңінен қолданылып келеді. Соның
нәтижесіңде жер қойнауынан алынатын кеннің ... ... ал кен ... ... күрт ... Сондықтан да «Толтырмалы ... кен ... ... ... және ... ... ... кен
ісіне қосылған сүбелі үлес болып табылады. Ал, ғылымның «Жерасты кен қазу
шама шарттарын физико-техникалық бақылау әдістері» атты ... ... ... ... ... ... жаңаша құрудың принципі
берілгенді.
Қазақ ССР ҒА-ның Кен істі институтында ... ... ... ... және ... шама шарттарын дұрыс таңдап
алу үшін, кен жұмыстары кезінде массивте пайда болатын ... ... және ... ... өрістерін зерттеу арқылы массив
қасиеттерін ... тау ... ... ... зертханалары құрылды.
Академик Ө.А.Байқоңыровтың 12 монографиясы («Недра» Москва, «Ғылым»
(Алматы, ... ... ... аса ... мақала мен
кітапшалары жарық көрді. Ол 70-астам өнертабыстың иесі.
Академик Ө.А.Байқоңыровты кен ісі ... ... ... ... жаңалық ашқан ірі тұлға – ұлы ғалым. Ол ... мол ... ... бере ... ... мен ізденушілердің үлкен
тобына жетекшілік еткен ұлағатты ұстаз.
Ө.А.Байқоныров Қазақстанда өзінің ғылыми ... ... ... ... ... ғылым кандидаттары мен докторлар сол мектептің түлектері.
Профессор Ө.А.Байқоңыровтың ұстаздық жолы
1952 жылдан 1962 жылға дейін Ө.А.Байқоңыров ... ... ... ... Бұл кезеңде ректорға профессор-оқытушылар
арасында ғана ... ... мен ... де ... және
ғылыми-зерттеу жұмыстарын реттеу және дамыту жолында жоғары оку ... ... ... іс ... тура келді.
Ө.А.Байқоңыров институт құрылысын жөңдеу, оның зертханаларын жаңа
жабдықтармен, ... ... ... жаңа ... ... құру, факультеттерде ... ... ... ... ... анағұрлым жақсартқан институттың
кандидаттық диссертация қорғау жөніндегі кеңестің ... ... ... ... ... бірі ... ... құрылған кен технологиясының зертханасы мен кен ... ... ... ... ... «Кен казу ... және кешенді механикаландыру»
кафедрасын басқара жүріп, Ө.А.Байқоңыров ... кен ... ... ... ... ... ... және дипломдық жобаларына
жетекшілік етті. Оның кафедраға келуімен оқытушылар ... ... ... алға ... ... ... ... артты.
Кен-металлургия өндірісін сапалық жаңа деңгейге көтеру қажеттілігі күн
тәртібіне қойылды. Әрине мұндай жағдайда ... ... ... ... кадрларының сапасына қойылар талаптың артатындығы
белгілі. Өмірдің өзі қойып ... ... ... ... ... ... бұрандасына дейін жетік ... ... ... сай ... ... ... дамыту стратегиясын
білетін Ө.А.Байқоңыров басшылық ететін ҚазКМИ тәрізді республикадағы бірден
бір техникалық жоғары оқу ... ... Бұл істе ... ... кездегі Ө.А.Байқоңыров басшылығымен өз шешімін тапқан өзекті
мәселелерді былайша ... ... ... Өткен XX ғасырдың ортасына дейін ауыл мектебін бітірген жастарға өз
республикасындағы бірден бір техникалық ... оқу ... ... ... ... ... ... себебі: оларға өздері білім алған - түсінікті
тілде, яғни қазақ тілінде қабылдау емтиханың тапсыруға мүмкіндік жасалмады,
олар орыс тілінде шығарма ... ... ... ... ... ... ... алдында ҚазКМИ-дың есігі жабылып еді: Ө.А.Байқоңыровтың ректор
болып ... ... ... ... өз ... таба ... Атап
айтқанда, қазақ мектебін бітірген талапкерлерге қабылдау ... өз ... ... ... ... ал ... олар ... қатарына
қабылданғанда орыс тілін оқыту мәселесі ұйымдастырылған болатын. Осылайша,
Ө.А.Байқоңыров қазақтың ... ... ... ... алуына жол
ашқан еді.
Ө.А.Байқоңыровтың көп жылдық өндірістік тәжірибесі дайындалар ... ... ... ... ... тиісті шешім қабылдауға
мүмкіндік берген-ді. Бұл істе берілер білімді, олардың өндірісте атқарар
әрекетімен ... ғана ... ... жетуге болатындығын
Ө.А.Байқоңыров болжай білді. Сондықтан да ол өзіне дейін ... ... ... ... ... ... еселеп арттырып, болашақ
инженерлерге практикалық тәлім берудегі рөлін ерекше мән ... ... ... жаңа ... ... Ол ... ... кәнігі
инженер мамандарды кеңінен тарта бастады. Кейін Республикаға танымал болган
ғалым-ұстаздар Т.И.Ибраев, Г.И.Толкушев, И.Ф.Ким тәрізді өндіріс ... ... ... ... ... ... Өмірхан Аймағамбетұлы оқу процесіне көп
көңіл бөлді. Әсірссе студенттердің өзіндік ... жас ... ... ... мен ғылыми шығармашылығының дамуына ерекше маңыз берді (ҚазПТИ
ғылыми еңбектер жинағы, 1963 №23 «Студенттердің ... ... ... Ө.А.Байқоңыров тек бір институтқа шектеліп қалмай, республика
бойынша инженер-техникалық кадрлар даярлау проблемасына белсене атсалысқан
болатын. Республикалық баспасөз ... ... ... біраз мақаларында
«Қазақтың техникалық зиялыларын даярлауды көбейту және жақсарту» ... ... ... ... үшін ... кадрларды
даярлау» т.б.) кен инженерлерінің шығармашылық ауқымының кен, әрі ... ... ... ... ... жиі-жиі көкейкесті мәселелермен оқытушылар мен ... ... ... да ... ... жасайтын. Әсіресе жастарға арналған
өнегелі сөзі тындаушыларының көкейінде қалушы еді. «Тас ... ... оның ... емес, жиі тамуында. Адам да білімді күшімен емес, өне
бойы ... ... ... ... ... ... ... «науқандық
сипатта емес, жүйелі түрде зерделеу нәтижесінде ғана қалыптастырылады».
Қазір республикамыздың барлық жерінде, ... ТМД ... де ... ... ... мамандар мен ғалымдарды жиі кездестіруте
болады. Олардың арасында өмірде азаматтық ісі мен із қалдырған ... Ері ... пен ... Кен ... ... жолға қойған Садық
Асатов, өндіріс тарландары М.М.Бітімбаев, М.Е.Жәркенов, ... ... ... ... ... бар. Ө.А.Байқоңыров тек
қана Қазақстан емес, сонымен қатар КСРО-дағы экономика, техника және саяси
мәселелер бойынша баяндамалар жасайтын.
Академик ... ... ... еңбектері Ленин
орденімен, ҚазССР Жоғары Кеңесі Президумының медальдары және ... ... ... ... ... аты ... ... атындағы Қазақ ... ... ... ... ... және Сәтбаев қалаларының
көшелеріне берілген. Жезқазған университетінде ... ... ... ... атаулы степендия бекітілді.
2002 жылдың 12-қыркүйегінде Жезқазған қаласыңда Байқоңыровтар отбасы,
Қазақстан және ... ... ... ... ... ... және салтанатты шаралар өтті. Республика
жұртшылығы ... ... 90 ... ... арналған
салтанатқа дайындалуда.
Академик Ө.А.Байқоңыров өзі өлсе де, арттағы еңбегі мен шәкірттері
арқасында ісі ... ... X.Ә, ... Ш, ... Ә.Ө.
Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ Ө.А.Байқоңыров ... ... ... директоры, техника ғылымдарының докторы.
Ө.А.Байқоңыров атындағы Тау-кен металлургия институты, ... ... ... ... ... педагогика ғылымдарының
докторы Ө.А.Байқоңыров ... ... ... ... ... және арнайы материалдар технологиясы»
кафедрасының меңгерушісі, доцент, химия ғылымдарының кандидаты.
Академик Ө.А.Байқоңыровтың өмірі мен қызметінің ... ... ... 1912 жылы ... 12-де
Қарағанды облысының бұрынғы ... ... ... ... ... ... - Қарсақбай заводында металлург-жұмысшы болып жұмыс істеді;
1928ж. - ... ... ... - ... заводы жанындағы ... ... ... бітірді;
1932ж. - Шымкент қорғасын ... ... ... ... - ... ... институтына оқуға тусті;
1938ж. - КПСС мүшелігіне қабылданды;
1940ж. - Жезқазғанның ең ірі ... ... ... ... басшысына дейін қызмет атқарды;
1943ж. - ҚазССР-нің Құрмет грамотасымен марапатталды;
1945ж. – ... ... ... ... озаты белгісімен
марапатталды;
1945ж. - Жоғары Кеңесі Президумының медальдарымен марапатталды;
1946ж. - «1941-1945 ... Ұлы Отан ... ... ... медалімен марапатталды;
1946-1952жж. - ҚазССР Ғылым Академиясының эксперименттік жұмыстарын
басқарды;
1951ж. - Жаңа ... ... үшін КСРО ... авторлык куәлігіне ие болды;
1951ж. - Кандидаттық диссертациясын қорғады;
1951ж. - Қарағанды облысының Жезқазған округінен ... ... ... ... ... - Ал маты калалық Ксңесіне депутат болып сайланды;
1952-1962ж.ж. - Қазақтың тау-кен ... ... ... - ... ... ... ДОСААФ Орталық Комитеті Президумының
белгісімен марапатталды;
1959ж. - Профессор ғылыми атағы берілді;
1961ж. - Ленин орденімен марапатталды;
1962ж. - Бірінші дәрежелі ... ... ... ... – «Кен қазу ... және ... ... меңгерушісі;
1969ж. - Докторлық диссертациясын қорғады;
1970ж. - ҚазССР ХШЖК-нің алтын медалімен және ... ... ... - ... ... мектебіне еңбек сіңірген құрметті
қызметкері атағы берілді;
1980-1981ж.ж. – «КСРО өнертапқышы» ... екі ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ө.А.Байқоныровтың өмір жолы4 бет
Мұхтар ӘуезовтIң өмIрбаяны мен ғылыми - творчестволық көзқарасының қалыптасуы42 бет
Академик Ө.А.Байқоңыров14 бет
Академик Қ.И.Сәтбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезендері9 бет
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
«Мұтылған» философиясы4 бет
«Қазақ тіліндегі терминдік атаулар мен ұғымдарды білдіретін лингвостатистикалық сөздер мен сөз тіркестері»29 бет
І.есенберлиннің “көшпенділер” романындағы жылқы атауларының этнолингвистикалық мәні41 бет
Абай жолы романындағы Абай бейнесі8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь