Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығы жайлы

Мазмүны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
IБӨЛІМ. Еңбек нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.1. Еңбек нарығының пайда болу теориясы және
формасы мен маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.2. Еңбек нарығының қалыптасу ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.3 Еңбек нарығы жұмыссыздық және жұмыспен
қамтудың реттеушісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
II БӨЛІМ. Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығы ... ... ..18
2.1. Қазақстан Республикасы және өңірлердегі еңбек нарығының ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18

2.2. Қазақстан Республикасының еңбек нарығының мониторинг! және жұмыс бастылығының бағалау методологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
2.3. Қазақстан Республикасының жұмыссыздық проблемасын
шешу және тұрғындарды жұмыспен
қамтудың мемлекеттік саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35
Қолданған әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..37
Менің бүгінгі таңдаған тақырыбым « Еңбек нарығы ». Еңбек нарығының тек өзіне тән қасиеттері, яғни ерекшеліктері бар. Еңбек нарығы - бұл ресурстар нарығы, басқа да өндіріс факторларының нарығы сияқты жалпы ұқсастығы мен айырмашылығы бар. Еңбек нарығының басқа да ресурстар нарығынан ең негізгі ерекшелігі - нарықта маңызды институттардың ( мемлекет, корпарациялар, кәсіби
одақтар ) болуы. Осы институттарды ескермей еңбек нарығында ұсыныс пен сұранысқа анализ жасай алмаймыз. Еңбек - ресурс, өндіріс факторы. Еңбектің басқа факторлардан, яғни жер мен капиталдан айырмашылығы , еңбек - адамның қызмет, әрекет етуі. Сол себептен нарықта еңбек нарығының мәселелерін қарастырғанда ресурсқа сұранысты білдіріп, шешім қабылдайтын тек фирма ғана емес, сонымен қатар ойлау қабілеті, ырқы бар экономикалық субъекттер. Субъекттер еңбек нарығында ұсынысты қалыптастырады.
Еңбек нарығының құрылуы, оның ерекшеліктерінің дәл эту кезеңіндегі маңызы зор, өйткені бұл кезеңге өндірістің кенет төмендеуі мен қарқынның тез өсуі, көп бос жұмыс орындары, жұмысшылардың өндіріс өрісінен қызмет ету өрісіне өтуі және жекешелендіру мен мемлекетті тарау басқаруына шығарумен байланысты мәселелері тән болады.
Осыған байланысты жаңа әдістермен жұмыс бастылықтың зерттеуін жақындатып өңдеу керек, сонымен қатар, Қазақстан еңбек нарығының даму мәселесін және негізгі тенденциясын табу керек.
Қазіргі кезде Қазақстан экономикасының нарық қатынасына эту кезеңінде ерекше, инфляциялық жұмыс бастылықтың қолдауының түрі, ол кезде жұмыссыздық жасырынды болады. Осы негізгі мәселөлерді мен өзінің курстық жұмысымда қарастырамын.
1. Курс экономической теории: учебник - 5-е дополненное и
переработанное издание - Киров: «АСА», 2004 г. - 832 с.
2. « Жалпы экономикалық теория ». Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н.
Сағындықов, Б.А. Жунісов, Ү.С. Байжомартов, Б. И. Комягин. / Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов - Ақтөбе, «А - Полиграфия», 2004 - 455 бет.
3. Әкімбеков С., Баймухаметова А., Жанайдаров У.
Экономикалық теория. - Ал маты: КЕНЖЕ - ПРЕСС. 2001. -2066.
4. Қ.Р. жұмыс бастылық Департамент! және Еңбек
Министрлігінің бюллетені. 1992 ж. № 1, 26.
5. Жумыс бастылық пен еңбек нарығы //Экономика сұрақтары,
1993 ж., №12, 136.
6. " Еңбек нарығы//Понорама, 1996 ж., М 39.
7. Қ. Р. Еңбек Министрлігіндегі жұмыс бастылық
Департаментінің бюллетені. 1995 ж., № 1, 76.
8. Ромашова Я О. Жастар еңбек нарығының қалыптасу
ерекшеліктері//Экономика және коммерция, 1993 ж., № 1.
9. Қазақстанның статистикалық//Нацстатагенство, 1997 ж.,
№ 1, 26., 11 б.
10. Байсенов С. Еңбек нарығы //Қазақстан: экономика және өмір,
1992 ж., №6.
        
        Мазмүны
Кіріспе.................................................................
.................2
IБӨЛІМ. ... ... ... ... болу теориясы және
формасы мен маңызы...............................................3
1.2. ... ... ... Еңбек нарығы жұмыссыздық және жұмыспен
қамтудың
реттеушісі.............................................................14
II БӨЛІМ. Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығы..........18
2.1. ... ... және ... ... нарығының
ерекшелігі...............................................................18
2.2. Қазақстан Республикасының еңбек нарығының мониторинг! және
жұмыс ... ... ... ... ... ... және тұрғындарды жұмыспен
қамтудың мемлекеттік саясаты........................................29
Қорытынды...............................................................
.................35
Қолданған ... ... ... ... « ... нарығы ». Еңбек нарығының тек
өзіне тән қасиеттері, яғни ерекшеліктері бар. Еңбек нарығы - бұл ... ... да ... факторларының нарығы сияқты жалпы ұқсастығы мен
айырмашылығы бар. ... ... ... да ... ... ең ... - ... маңызды институттардың ... ... ... ) болуы. Осы институттарды ескермей еңбек нарығында ұсыныс пен
сұранысқа ... ... ... ... - ... ... ... Еңбектің
басқа факторлардан, яғни жер мен капиталдан ... , ... - ... әрекет етуі. Сол себептен ... ... ... ... ... ... ... шешім қабылдайтын тек фирма ғана
емес, сонымен қатар ойлау қабілеті, ырқы бар ... ... ... ... ... ... нарығының құрылуы, оның ерекшеліктерінің дәл эту кезеңіндегі
маңызы зор, өйткені бұл ... ... ... ... мен ... ... көп бос жұмыс орындары, жұмысшылардың өндіріс өрісінен қызмет ету
өрісіне өтуі және жекешелендіру мен мемлекетті тарау ... ... ... тән ... ... жаңа әдістермен жұмыс ... ... ... ... сонымен қатар, Қазақстан еңбек нарығының даму
мәселесін және негізгі тенденциясын табу ... ... ... ... нарық қатынасына эту кезеңінде
ерекше, инфляциялық жұмыс ... ... ... ол ... ... ... Осы негізгі мәселөлерді мен өзінің курстық жұмысымда
қарастырамын.
1. Еңбек ... ... ... пайда болу теориясы жэне формасы мен маңызы
Еңбек нарқы дегеніміз не? ... ... ... ... ... ... нарқы, еңбекресурстарының нарқы ма?
Осы сұрақтарға жауап беру үшін ... ... ... ... ... құқығы обьектісі бола алатын тауарды анықтап алу керек. Осындай тауар
түрінде жұмыс күші ... Осы ... ... ... ғылым мен тәжірибенің
жаңа мәліметтері есебімен айтылады. Жұмыс күшін алу жұмысшының өзінің ... ... бір ... ... ... ... ... әділет бостандығын
сақтау жұмыс берушіге тапсырылады. Жұмыс күшінің қолдану тауарлары ... ... ... ... ... кіру ... беретін төлем арқылы
өтеді. Жұмыс күшін қолдану марапаттау ... ақша ... ... ... ... ... рұқсат берілетін келісім, яғни бұл жұмыс күшін
сату немесе тұрмысқа қажетті қаражат.
Тұрмысқа қажетті қаражат дегеніміз ... ... ... ... еңбек процесінде жоғалтқан дене
күштері және ақыл-ой қабілетін, сондай-ақ өзінің ... ... ... ... ... ... қаржатқа бірінші кезекте тамақ, киім, аяқ-
киім, баспана, дәрі-дәрмек, ... ... ... ... ... және т.
б. жатады. Бірақ та оның тізіміне байлық жатпайды.
Тауарлы-ақшалай қатынастардың ... ... ... ... ... тұрмысқа қажетті қаражат (жұмысшыларды қызметі бойынша белу),
жұмыс күшінің нарқы деп ... күші ... эр ... қабілеттілігін барлық жұмыс процесінде
қолданады. Жұмыс беруші жұмысшының барлық қабілеттілігіне ақы төлеу қажет
пе, әлде ... ... ... ... ... пе? Бүгінгі күнде өткен
тарихи жылдармен салыстырғанда ... ... ... көп қырынан өсті, ал
жұмыс күні біраз қысқартылды. Мұнда тек еңбек процесінде жұмсаған күшіне
ғана төлеу ... ... ... ... ... жұмыс күшін
қалыптасуын барлық ... ... ... ғана ... нақты
»
еңбегін бағалау қажет (тігіншінің, ... ... және т. ... ... ... ... қабілетіне
ғана методологиялық (ғылыми-теориялық) әдіс жағынан бару қажет.
Мұндай жұмыс ... ... ... ... ... ... ... нарқы
деп атауға болады.
Еңбек нарқы-бұл тауарлы-ақшалай қарым-қатынас, бұл ... ... ... өз ... ... ... ... тауарға деген
сұраны, үшіншіден уақытша жұмыс күшін пайдалану. Осында ... ... ... ... қалыптасуын немесе істейтін жұмыс
күші шығады. Еңбек нарығының осындай түсінігін қоғамда өндіріске жеткен
кезде ... ... ... Ол ... жұмыс күні ішінде жұмысшының
тіршілік күштерімен ... ... ... келтіруге жұмысшының
отбасында дұрыс өмір сүруіне, сондай-ақ бос уақытында ... ... ... ... ... ... ... қарастырсақ, ол дұрыс түсінік
емес. Еңбек ресурстары қатарына белгілі адамдар тобы ... ... ... оқу ... ... ... ... еңбек
резервін, қабілетін, болашақта еңбекте ... ... ... ... ... жария етілмейді. Сонымен қатар еңбек резе ре/,
сондай-ақ мемлекеттің қоғамдық институттардың қоғамдық ... ... Опар ... ... ... ... бос адамдарды өздеріне тарту
үшін жағдай жасаулары қажет. Олай болмаса, ... ... ... ... қылмыстық істер үшін база болуы мүмкін.
*
1.2 Еңбек нарығының ерекшелігі
Еңбек нарығының ең негізгі айырмашылығы онда ... ... ... ... осы ... не сатылады, не сатып алынады? Бұл сурақтың
жауабы мынадай - әрине, еңбек. ... ... ... өзі ... қызметі,
оның игіліктер өндіргенде дене және ой еңбегіне жұмсалған энергиясы. Еңбек
адамнан бөлінбейді, ол - жеке ... өмір сүру ... Яғни ... ... ... ... еркін қоғамда не сатуға, не сатып
алуға болмайды. Ерікті адам сатылмайды ... ... ... де ... тиісті қызметтерді де сату, сатып алуға жатпайды, еңбекті де
осы тұрғыдан қарастыруға болады. Еңбек нарығында еңбек ... ... ... ... ... саны мен ... көптеген факторларға байланысты:
жұмысшының кәсіби дайындылығы,
- екіншіден, еңбектің ақшалық емес факторлары ( ... ... ету ... ... ... ... өсу, ... моральді климат ) ... роль ... ... эр түрлі институционалды қурылымдардың -кәсіби
бірлестіктер, мемлекеттің жұмыспен қамтамасыз ету, кәсіби ... ... ... бірлестігі, т. б. Бул негізінен қызмет көрсетуді
сатушылар - жалданған ... ... ... ... ... ... Ал ... жұмыс істеу олардың табыс көзі.
Жалақы тұтынушылардың ең негізгі табыс көзі, сол ... ... ... мен ... ... эсер етеді. Жалақы дегенде
біз « еңбек » ... ... ... ... ... ... ... қарастыратын болсақ, жалақы дегенде біз бір уақыт көлеміндегі еңрек
бірлігін қолданғанды айтамыз.
Жалақының ... және ... екі түрі бар. ... жалақы
дегеніміз жалданған жұмысшының жумыс істеген сағатына, күніне, аптасына,
айына, жылына алатын ақша ... ... ... көлеміне қарай
жалақының деңгейін, табысты біле аламыз. Нақтылы ... ... ... ... сатып алуға болатын игіліктер мен қызметтер жиынтығы. Ол
номиналды жалақыға тікелей байланысты және керісінше, ... ... ... ... сонымен қатар жұмысшының төлейтін салығына
байланысты.
Жұмыс күшіне баға сұраныс пен усынысқа байланысты қойылады.
Еңбек нарығында ... ... ... ... ... ал үй ... - ... субъектісі болады.
Жетілген бәсеке жағдайында кәсіпкерлердің жумысқа жалдаған жұмысшылар
саны мынадай екі көрсетк/шпен анықталады: жалақының ... мен ... ... ( ... ... ), ... ... саны көбейген
сайын шекті өнімнің көлемі азаяды. ... ... ... ... ... ... ақшалай құны жалақы көлемімімен теңесетін болған жағдайда
тоқтатылады.
Еңбекке сұраныс көлемі жалақы ... кері ... ... ... ... жағдайларды тұрақты деп алсақ, ... тепе - ... ... еңбекті қолдануды азайту керек, ал ... ... ... ... ... көлемі көбейеді. Жалақының көлемі мен
еңбекке сұраныс көлемінің арасындағы ... ... ... ... көре ... ... ... ететін жұмыс күшінің көлемі ( і), ал ординат
осінде жалақының мөлшері (\А/) көрсетілген.
И/
-> I. Оі ... ... ... ... ... ... эр мөлшеріндегі еңбекке сұраныс
көлемін көрсетеді. Қисықтың кері бағыты жалақының өте аз ... ... көп ... және ... жалақының ең көп мөлшерінде еңбекке
сұраныс мөлшерінің аздығын байқаймыз.Еңбекке сұраныс көлемінің функциясы
Графикте жалақының ... ... ... істейтін уақытының
жалпы мөлшері берілген. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қызықтыратын қисықта еңбек күшіне ұсыныс көлемінің
жалақының жоғары мөлшерінде жоғары екенін ... ... ... ... соң 5/. ... бағытын өзгертеді. Қисық өз
бағытын кері бағытталып ордината осіне ... ... Бұл өте ... ... ... ... ... күшінің ұсынысы азаяды. Осыдан
жалақының тек белгілі бір мөлшеріне дейін ғана ... ... ... ... кейін кеми бастайды. Жалақы мөлшерінің өсуі ұсыныс көлемінің ұлғаю мен
кішіреюіне әкеледі. Бұл сонда қалай?
Жалақы мөлшері ұлғайған сайын бір ... ... ... ... де жоғары болады, ал эр бос өткізілген уақыт ... үшін бос, ... ... сол уақытта табыссыз қалдық дейді. Осы ... бос ... ... айналдырған кезде ғана мүмкін болады. Сәйкесінше, бос уақыт
жұмыс ... ... осы ... ... ... ... ... Жоғарыда айтылғандарды
ю
басқаша. Абцисса осінде қажет ететін қызмет көрсетудің көлемі (і), ал
ординат осінде жалақының мөлшері (\М) ... /_ 8і ... ... қисығы
Еңбек ұсыныс көлемі де жалақының мөлшеріне байланысты. Еңбек ... ... ... ... ... ... ... кезінде қызмет
көрсетуге ұсыныс көлемін ұлғайтуға тырысады. Сол себептен еңбек ... оң ... ...... ... мөлшері өскен жағдайда ... ... ... ... ал ... ... төмендегенде еңбекке ұсыныс
көлемі азайғанын ... ... ... ... ... ... саны мен ... эсер етеді. Факторларға халықтың жалпы ... ... ... ... ... ... орташа ұзақтығы,
кәсіби құрамыжәне т.б. жатады.
Еңбекке сұраныс пен ... ... ... ... тағы да бір ... ... ... тоқталайық. Яғни бұлар : алмастыру эффектісі
мен табыс эффект/с/. Бұл ... біз жеке ... ... ... ... ... кезде қалай өзгеретінін зерттегенде көре ... ... ... ... көлемі өсу керек. Бірақ олай емес.
квалификациясы, тәжірибесі, жауапкершілігі және де т. б. ... ... - ... алуы ... жұмысшының келісіліп алынған шарттар бойынша
жұмысқа орналасуы ( алынуы ) арқылы жузеге асады. ... ... ... ... ... ... ... және т. б. аспекттер
бойынша жасалынады. Жумысшыны жұмысқа алған ... - ... ... ... ... ... ... алады, ал еңбектің иегері
болып жұмысшының өзі қалады. Сол себептен « ... ... » ... ... ... сату ... ... алу емес, жұмыс күшін сату немесе сатып
алуды қарастырамыз. Әрі қарай ... ... ... біз осы ... ... сұраныс басқа да ресурстар нарығындағы сияқты туынды,
ол тікелей осы ресурсты қолданып өндірілген тауарлар сұранысына байланысты.
Мысалға, сапалы ... ... ... ... жол ... арттырады, ал автокөлікке сұраныстың түсуі автокөлік жасаушы
жұмысшылардың қызмет ... ... ... айтылған тауардың ерекшелігі мен формасының нарықтағы ... алуы осы ... ... ... көрсетеді:
- біріншіден, сатушы мен сатып алушының ұзақ мерзімді ... - ... ... ... ... мен сатып алушының қарым- қатынасы сату
объектісін сатып алушының ... ... ... Ал ... ... мен ... ... қарым -қатынасы келісім - ... ... ... жүргізіледі. Сатушы мен сатып алушының қарым -қатынасының
ұзақтығы қызмет көрсетуді сату мен сатып алу ... ... ... деп ... Берілген графикте I нүктесіне дейінгі
аралықта алмастыру эффект/с/ көрсетілген.
Табыс ... ... ... ... ... ... жоғары материалды қамтамасыз етілуі кезінде ... нан ... ... ... кезде бос уақытты өткізу жайлы
біздің көзқарасымыз өзгереді. Оған бос уақыт ... ... ... ... Жоқ, бул ... ... ... көрінеді және жалақыға
қосылмай қалған қаржыны есептемейді. Жоғары деңгейлі жалақы да ... ... ... тек қана ... ... ... алу ғана емес,
көбірек бос уақыт алуға да талаптанады. Ал осыны ... ... ... ... ғана іске ... болады. Ол үшін бос уақытты қода бар ақшаға
емес, бос уақыт үшін ... ... ... ... алу ... Қисық I
нүктесінен өткеннен кейін табыс эффектісі басым бола бастайды, бұл
ь
жоғары жалақы мөлшерінде ұсыныстың төмендеуіне әкеледі. Жұмысшы көбірек
дем ... ... ... ... ... жауап табылмаған. Бірақ айта кететін
бір жайт, бұл қарастырып отырғанымыз тек жеке ... ... және ... ... ... отырып өз зерттеуімізді әрі
қарай ... және ... ... ... Е нүктесіне көңіл аударайық.
Бұл нүктеге ... ... ... ... \А/Е мен осы мөлшердегі
ІЕ ұсынысты көрсетеді. Е ... ... ... ... еңбекке ұсыныс
көлеміне тепе тең жағдайда. Бұл дегеніміз осы мөлшерде жалақы ... ... ... ... ... ала ... яғни ... күшіне сұраныс
толығымен қанағаттандырылады. Нарықтық тепе - тең ... ... ... ... ... Е ... жұмысшылардың толығымен
жұмыспен қамтылғанын көрсетеді.
Жалақының \А/Е басқа мөлшерінде еңбек нарығындағы тепе -теңдік жағдайы
бұзылады. Еңбекке сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... - ... ... ретінде анықталады.
Жалақы мөлшерінің тепе - тең жағдайынан ... ... И/ ... ... ... ... болғанын көрсетеді ( О - І5 ) . Осы
жағдайда толық жұмыспен қамтылудан ... ... ... ... ... ... орны жетіспейді.Жұмыс күшіне ұсыныс артып кетеді,
графикте абцисса осінде іо - І5 ... ... ... тепе - тең ... мөлшерінен төмендеген
кезінде ( мысалы И/ ) еңбек ... ... ... ... І8 - ... ... төменгі жалақы ... ... ... бос ... ... пайда болады.
Осы екі жағдай да ( жұмыссыздық пен бос жұмыс ... ... ... ... нарықта тұрақты бола алмайды, олар нарық механизмдері
әсерінен толық жұмыспен ... ... ... да, ... ұсыныс сұраныстан жалақы мөлшерінің тепе - тең
деңгейінен жоғары болған жағдайында көп ... ... ... ... ... ... істеуге дайын тұрады. Сондықтан жұмысы
барлар жұмысынан айырылып қалмау үшін төмен жалақы ... ... ... ... ... ... төмен жалақы деңгейінде көбірек
жұмысшыларды алуға ынталанады. Осыдан жалақының ... тек ... ... ... ... та эсер ... ... асқан жағдайда жұмыс берушілер бос орындарды толтыру
үшін жалақы деңгейін көбейту арқылы жұмысшыларды жұмыс орындарына шақырады.
1.3 Еңбек нарығы ... жэне ... ... ... - ... елде ... арасында жұмыссыздық ешқашан бірдей болмайды.
Сондықтан жұмыссыздықты "емдеуде" халық ... кең ... ... ... ... ең ... ... бірі.
Статистикалық мәліметтер көрсеткіші бойынша жалпы жұмыссыздар санының 65
пайызын барлық ... ... ... ... бұл ер ... екі есе
көп. Бұл қазіргі уақыттағы бос орындарға орналасуға ... ... ... ... ... -техникалық мамандықтарды қажет етуіне
байланысты. Алматы қалалық ... ... ... мәліметтер бойынша
техникалық саласындағы бос орындарға жұмыс ұсынушылар 40 пайызды құрайды.
Жұмыссыздық 25 жасқа дейінгі ... ... кең ... ... қамту
орталығына жұмыс сұраған халықтың жалпы саны 41,2 пайызды құрайды. Бұл
көрсеткішті "өз ... ... ... тез арада таба алмай, ... ... ... ... ... қатар жұмыссыдар
көрсеткіші нақты қызмет өтілі бар ... бос ... ... Ал, ... ... жоқ ... ... тұруға
мүмкіндіктері жоқ. Осыған байланысты жастар арасында жұмыссыздық деңгейі
өте ... (5,75 ... ... ... қолдану қажет. Онда кәсіптік
бағдарлау мектебі және жұмыс орындарындағы тікелей дайындық, кәсіптік ... ... өте ... ... бұл ... ... еңбек ету алдындағы
жұмыссыздықты азайтады.
1996 жылы Республикадағы еңбек нарқын қалыптастыруға күрделі әлеуметтік
- экономикалық жағдай тікелей эсер етті. ... ... ... ... ... ... ... байқалды. 1996 жылдың қаңтар ... ... мен ... эр ... ... 1489,9 ... ... шығарылды, немесе әрбір үшінші адам 1995 ... ... 219 мың ... ... 1996 жылғы 859 мың (1995
жылы -893,7 мың) адам ... ... 1996 жылы 47,7 ... ... ... (1995 жылы -70,3 ... статистикалық агенттігінің мәліметі бойынша 1996 жылы барлығы
391,7 мың адам ... деп ... Осы жылы ... ... саны 235,1 мың ... ... ... 60 пайызы әйелдер және 161,5 пайызы
жастар (41,2 пайыз ).30,4 мың адамның жоғарғы білімі бар ( ... ... ... әйелдер, 42,5 пайызы жастар), орта білімі бар - 111,1 мың адам
(олардың ішінде 57,3 ... ... 43,4 ... ... ... ... ... тағы да маңызды себебі
әлеуметтік менталитет құруда ... ... ... ... экономиканы анықтау кезінде мемлекет ішінде үкіметтің халық
шаруашылығына бақылауды аз жүргізгендігін байқаймыз. Енді ... жеке ... ... ... ... ... өз ... тәуелсіз институт деп
елестесек, үкімет өз әрекетсіздіктерін ақтап отыратындығы көрініп тұрады.
Әрбір экономикалық шағын институт серіктестігін өз/ ... ... ... бағытын анықтап, институт ішіндегі проблемасын өз/ шешуі керек.
Қазіргі уақытта мәртебесі ... деп ... ... ... ... ... Партия және үкімет экономиканы ... ... олай ... ... ... ... әрине, осыған келіспейді.
Қазір барлығы көлеңкелі экономикам бой ұрған "кәсіпкерлер" деп аталатындар,
сондай - ақ ... ... және ... да ... аила ... ... қазіргі уақыттағы жалғыз проблемасы
өндірістердің тоқтауы. Осы ... ... ... ... ... Егер де өндірістер толығымен жұмыс істесе, адамдар өз қалауларымен
жұмысқа тұрып, өз мамандықтарымен айналысқан болар еді, бұл ... ... ... ... ... ... және жұмысшыларды жұмыс
орнымен қамту үшін Республика Үкіметі ... ... ... қатар еңбек нарқында бәсекелестік деңгейін сақтау үшін
"резервтердің" саны болу керек. ... ... ... ... жұмыс күшіне
деген сұраныс артады және осыған сай еңбекақы да ... ... ... ... ... өтемақы ұсталатындықтан,
өндірушілер тауарлар мен қызмет көрсету ... ... бұл ... ... Республикасындағы жұмыссыздықтың өсу себептері. 1990 - 1991
жылдары Кеңес үкіметі таратылған ... ... 4,6 ... ... ... жылға былай тез өсуіне не себеп болды? Сондай - ақ 1993 ... оның саны ... ... ... - ақ, оның ... "белсенді
халықтың" ағынымен ұласты. Нарыққа кэшу уақытын еске ... ... ... ... ... өзін және отбасын асырауға жетпеді.
2. Қазақстан Республикасындағы еңбек
нарығы
2.1 Қазақстан Республикасындағы және ... ... ... ... ... ... улттық азық-түліктің өсуі,
халықтың экомикалық белсенділік санының өсуіне әкеліп соқты. 2001 жылдың 2
тоқсанында оның саны 7626,8 мың ... ... Бул 9,2 ... көп, ... ... тоқсанында бул сан 6983,0 адамды қураған. Бул жумыспен
қамтылған ... ... ... 13,1 пайызға көбейген, ал
жумыссыздардың саны 21,1 пайызға азайған.
Қазақстан Республикасы ... ... ... бойынша
2000.01.07.13,0 пайызға қарсы, жумыссыздардың деңгейі 9,8 ... ... та ... ... ... ... саны 2001 ... 1
қыркүйегінде 3,0 пайызға төмендеген. Өткен жылмен салыстырғанда 4,0 пайызға
темен.
2001 жылдың 1 ... мы на ... қол ... ... жумыссыздардың деңгейі 9,8 пайызды қурады;
-әркімдердің ақпараты бойынша 147,4 мың ... ... орны ... ... тапсырма 1,2 есеге артығымен орындалды);
- 93,4 мың жумыссыздар жумысқа турғызылды(жылдық тапсырма 82,6 ... ... 104,7 мың ... ... ... ... 129,9
пайыз;
- Кәсіби мамандандыруға 11,3 мың жұмыссыз ... ... ... ... жылы ... қамту органына 10,4 пайыз ... ... ... ... ... ... ... саны азайған
(өндір/с орындарының жиі тоқтап қалуы мен ... ... ... 0,8 ... ... ... өткен жылы 1,5 пайыз.
2001 жылдың 2 тоқсанында өткен жылмен салыстырғанда экономикада ... ... саны 6,1 ... 6,9 млн ... өскен, сонымен бірге
маусым айында жалданып ... ... саны 3,65 млн ... ... 12,0 пайызға өскен.
Қазақстан Республикасы агенттігінің ... ... ... ... бойынша бәсекелестікті қррғау және шағын
кәсіпкерлікпен айналысатын шағын бизнесті қолдау 2001 ... 1 ... млн. ... ... ... 2000 ... осы айында бұл сан 1,4 млн. адам
құраған.
Жұмыспен • қамту өкілетті органдары жұмыспен ... ... ... ... ... 2001 ... 8 айында жұмыссыз азаматтардың саны
1,2 есеге өскен.
Республика бойынша салыстырғанда жұмыссыздардың ең ... ... ... облысында-7,0 пайыз. Ақмола, Атырау, Жамбыл облыстарында
жұмыссыздардың саны ... ... ... ... 10,0 ... ... және 11,7 ... құрайды.
2001 жылдың қаңтар-шілде айларында жұмыспен қамту органдарында 230,9
мың адам, 2000 жылы осы ... 266,4 мың адам ... ... ... ... 78,8 мың ... ... сан бойынша 34,1
пайыз). 2001
19
жылдың осы уақытымен ... 8 ... ... ... саны
төмендеген, олардың ішінде: Ақтөбе облысы-1,6 есеге, Қызылорда облысы-1,5
есеге, Алматы қаласы-1,8 ... ... және ... ... саны аз ... ... Қазақстан облысында-20,0 пайызға,
Жамбыл облысында-14,4пайызға азайған. 2001 ... 1 ... ... 120,0 мың адам онша толық емес жұмыс ... ... ... ... ... тұрған. Барлық жұмыс істеген барлық азаматтардың
жалпы саны 2000 ... 92,9 мың ... ... 57,8 мың ... ... ... 93,4 мың ... адам жұмысқа тұрғызылды
(2000 жылғы мерзімде 79,9 мың ... бұл ... ... ... ... 40,4 ... құрайды. Ауылдық жерде хабарласқан 32,2
пайыз адамның 25,4
ъ
мың адам жұмысқа ... ... ... бұл ... ... айырмашылықтары
бар. Қарағандыда жұмысқа орналастырудың улкен процент! - 68,0 пайыз,
Ақтөбеде - 53,9 ... ... және ... ... - 47,6 ... ... - 61,6 пайыз, Алматы облысында және басқа облыстарда
- 54,7 ... ... ... ... - 14,1; ... - 17,4; ... ... құқықтық базаларды жетілдіру, жұмыспен қамту мәселелерін
реттеу нәтижесінде қоғамдық жұмыстың ... және ... ... ... Жұмыссыздардың жылдық көрсеткіші бағдарламасы бойынша
қоғамдық жұмысқа қатысқандардың саны 1,3 есеге көбейген.
20
2000 ... осы ... ... 81,7 мың адамға қарсы, 2001
жылдың басында қоғамдық жұмысқа 104,7 мың адам ... ... ... ... ... ... 115 пайызға, Атырау
облысында -242,2; Жамбыл облысында - 103,2 пайызға артығымен орындалған.
Қоғамдық ... ... ... ... ... үй шаруашылығы
уйымына қала аумағын тазартуға көмектесу, аумақты және қаланы ... ... ... және ... ... ... құрылыста, әлеуметтік мәдениетке ... және ... ... ... ... мен ... жөндеуге
көмектесу.
Сонымен бірге республика қоғамдық жұмысқа 78,9 млн. теңгеге қарыз.
Шығыс Қазақстан (11,9 млн. ... және ... ... (6,4 млн. теңге)
маңызды сомаға берешек. Жамбыл ... ... 2001 жылы 1 ... ... 4,8 млн. теңге сомаға берешек болған.
Жұмыссыздық жұмысқа шақырушылардың біліктілігіне ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті орган жұмыссыздарды қайта оқыту
және мамандандыру бойынша шаралар қабылдады. Осы ... ... ... ... жөніндегі уәкілетті орган 2001 жылы белгіленген
бағдарлама бойынша 11,3 мың ... ... ... 67,3 ... қайта
даярлау немесе біліктілігін көтеруге, мамандандыруға жіберді. Жұмыссыздарды
оқытудың жоғарғы көрсеткіші Ақмола облысында жылдық тапсырма ... ... ... - 74,6; Шығыс Қазақстанда -79,6 ... ... қол ... .
21
Облыс әкімінің мәліметі бойынша 2001 жылы 1 қыркүйегінде елде 147,4 мың
адамға жұмыс орны ашылған, сонымен бірге 31,0 мың орын ... ... ... ... Бұл ... -17,1 мың, Шығыс Қазақстан облысында
-16,1 мың ... орны көп ... ... ... ... ... 10,6 мың жұмыссыз тіркелген
Атырау облысында 3,8 мың адамға ғана жаңа орын ... - бұл өте ... және ... ... кәсіпорындарда жұмыс орнын ашу және ... ... ... 2001 ... 7 айында 10,2 мың жұмыс орны, қайтадан
ашылған кәсіпорын есебінен -4,2 мың, ... ескі ... -2,9 ... ... 3,1 мың ... орны ... ... егінді жинап алу мерзімдерінде уақытша жұмыс ... ... ... ... мысал, инвестициялық мүмкіндігі бойынша толығымен
экономиканың өскендігіне куә болады. Бірақ та, ... ... құру ... ... емес және жұмыссыздықты төмендетуге өзінің көмегін толық
көрсете алмайды.
Қазақстан Республикасының Еңбек және ... ... ... ... ... ... ... күшін реттеуге
бағытталған, қосымша жұмыс орындарын ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік даярлау жұмыстарын
жүргізеді.
Шетелдік азаматтар жұмыс істейтін кәсіпорындарда Қазақстан азаматтар
санының өсуі ... (2000 ... ... ... - 122,2 мың адам, 2001 жылдың 6 айында 239,8
мың адам).
2001 ... ... ... ... 5190 ... жұмысқа
шақырылған, өткен жылға қарағанда 10 пайызға аз (5785 ... ... ... ... ... жұмысқа шақырушы жыл
сайын Қазақстан азаматтарына ... ... ... ... ... ... келеді: 2000 жылдың бірінші жартыжылдығында - 5416, ... 6 ... ... ... ... жұмыс істейтін кәсіпорындарында 1,9 мың
жаңа жұмыс орындары құрылған, 516 Қазақстан ... ... ... ... 11,5 мың Қазақстан азаматтары бірге жұмыс
істейді.
«•
Қазақстан Республикасы Үкіметінің нормативті ... ... ... ... ... ... сәтті орындалуына
себепкер болды.
2001 жылдың 1 қаңтарынан «Халықты жұмыспен ... ... ... Заңы өз ... ... ... ... туралы» Заңының дамуында:
- шетелдіктерді жұмысқа алушы жұмыс ... ... беру ... анықтау ережелерін бекітуді, қоғамдық жұмыстарды қаржыландыру және
ұйымдастыру ережелерін, кәсіби дайындықты өткізу ережелері, жұмыссыздарды
қайта ... және ... ... "2001 ... 23 ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасы Заңын орындау ... ... ... ... "2001 ... 5 ... ... Республикасы
Үкіметінің "2001 ... ... ... ... шетелдік жұмыс үшін жұмысқа тарту ушін ... ... ... ... ... ... " ... "Алматы және Астана қалалары, облыстары ... ... ... ... бұйрық;
- мемлекеттік қызметшілерді мәртебесімен қамту мәселесі бойынша орган
қызметшілерін бөлуді қарастыратын ... ... ... ... ... ... ережелер қабылданды.
Қазақстан Республикасының Үлттық банкі мен мүдделі министрліктермен
бірге 1998-2000 жылдар ... аз ... ... ... несие
беру бағдарламасының орындалуына талдау жүргізілді. Үкіметке бағдарламаның
болашағы туралы ұсыныстарымен ақпараттық-талдау анықтамалары енгізілді.
Қауіпсіздік кеңесінде Республикасының ... ... ... ... ... туралы мәселелер қарастырылды.Оңтүстік өңірдегі халықты
жұмыспен қамту деңгейін және ... және ... ... бағдарлама көрсеткішіндегі келеңсіз әрекеттерді жою мақсатында
кешенді іс-шаралар қабылданды. Сонымен қатар ... ... ... ... ... еңбек беруді реттеу бойынша екі жақты
келісіммен жоба ... ... ... 2001 ... 23 шілдегі № 57-р
Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі және ... және ... ... ... оқу ... ... ... беру тапсырысы бойынша оқитындарды және жоғарғы кәсіби білімі
24
бар мамандарды, ... ... ... ... ... ... шағын әдіспен жумысқа орналастыру бағдарламасы бойынша жұмысшылар
тобы қурылды.
Ақтау, Павлодар, Атырау, Семей, ... ... ... ... Шымкент қалаларында "нақты тұрғылықты жері жоқ тұлғалар
үшін әлеуметтік бейімделу орталықтары қызметтерін ұйымдастыру ережелеріне"
сәйкес қазіргі уақытта әлеуметтік ... 10 ... ... істейді.
"Халықты жұмыспен қамту туралы" Заңының дамуында:
- шетелдіктерді жұмысқа алушы жумыс берушілерге ... беру ... ... ережелерін бекітуді,қоғамдық жумыстарды қаржыландыру
және уйымдастыру ережелерін ... ... ... ... ... ... және біліктілігін көтеру "2001 жылғы 23
қаңтардағы "Халықты жумыспен қамту туралы" ... ... ... ... ... ... ... қарастырады.
- "2001 жылғы 5 наурыздағы Қазақстан Республикасы Үкіметінің "2001
жылға арналған Қазақстан ... ... ... ... ... ... ушін еңбек қызметін жүзеге асыруға квота ... ... және ... ... ... ... ... санын тарату
туралы"буйрық;
-мемлекеттік қызметшілерді мәртебесімен қамту ... ... ... ... ... қамту мәселелері жөніндегі өкілетті орган
туралы типтік ережелер қабылданды.
Қазақстан Республикасының Үлттық банкі мен ... ... ... ... ... аз ... азаматтарға шағын несие
беру бағдарламасының орындалуына талдау жүргізілді. Үкіметке бағдарламаның
болашағы туралы усыныстарымен ... ... ... ... Республикасының еңбек нарыгының мониторинг! және жұмыс
бастылығының бағалау
методологиясы.
1991 ж. желтоқсан айында Халықтың жұмыс бастылық туралы ... Заңы ... 1992ж. ... айында бұл заңның күшіне
енуіннен кейін Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... облыстық және мемлекеттік халықты
жұмыспен қамту қызметтері құрылды. ... ... ... республикада еңбек
нарықтың тереңдетіп зерттеу басталды.
Еңбек нарығын жан-жақты комплексті бағалау ушін, оның мониторинг жүйесі
құрылды,дәлірек айтқанда, оны зерттеу, бағалау, бақылау. ... ... ... ... еңбек нарығын зерттейді, этап айтқанда:
*
жастар еңбек нарығы;
әйелдер еңбек нарығы;
кәсіби еңбек нарығы;
ақпараттық қамтамасыз ету нарығана ... және оның ... ... ... ... жеке көрсеткіштер жүйесі бағалау негізіне салынған. Бұл жүйенің
мақсаты- экономикалық, ... ... және ... ... ... ... ... байланысын зерттеу. Осы
факторларды жинағанда өндірістің соңғы қорытындысында көрінеді, ... ... ... ... ұлттық жалпы өнім және ұлттық табыс көлемінде
көрсетілген.
Интегралды көрсеткіш ретінде еңбек нарығының жағдайын ... ... ... = ... ресурстарды пайдалану тиімділігі;
ҮТ-ұлттық табыс, теңге. ЕР-еңбекті ресурстар саны, адамдар;
Жұмыс бастылықты талдау мен ... ушін ... ... дәрежесін, жұмыс күшінің тиімділігін, еңбек процесінің құруын
сипаттайтын ... ... ... ... ... дәрежесінің» көрсеткіші: Хэ=(ЭБТ/ЖІАХ)*100%
Хэ - жұмыс істей ... ... ... ... ... - ... белсенді жұмыс істей алатын халық,
ь
адамдар; ЖІАХ- Жұмыс істей алатын халық, адамдар.
Экономикалы белсенді ... ... ... ... ... ... ол өз еңбегін материалдық құнылықпен қызметке ... бір ... ... ... ... және жұмыс істеп журген
және бос адамдарды қосады.
Жоғарыдағы көрсеткіштердің анықтамасына ... ... ... ... ... экономикалық белсенділігіне сипаттама береді. Осы
және басқа есептерге ... ... ... ... нарығының
жағдайының толық экономикалық талдау жасайды,болашаққа ... ... ... ... ... мінездеме беріледі.
2.3 Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық
проблемасын шешужәне тұрғындарды жұмыспен
қамтудың мемлекеттік саясаты.
Жұмыспен қамту және табысты болу адамдардың тамақтануына, денсаулығына,
біліміне, халықтың қайта ... және т. б. ... ... ... ... Аз ... ... уақыт өте кедейшілікке тап болады, кедей
болатын қауіп - қатер тобы бірінші кезекте ұзақ ... ... ... ... және ... ... жүреді.
Қазақстанда жұмыссыздық санын қысқарту үшін, Үкімет не істеуі қажет?
Кедейшілікті төмендетуге бағытталған Үкіметтің алғашқы бағдарламалық ... жылы 3 ... ... бекіткен. 2000 - 2002 жылдарға арналған
жұмыссыздық пен кедейшілікке қарсы курес ... ... ... Белсенді саяси жұмыспен қамтуды жүзеге асыру ... ... ... - осы ... ең негізгі мақсаты.
Осы уақытта 2003 - 2007 жылдарға ... ... ... ... жөнінде Тұжырымдама әзірленуде. Жұмыссыздықты
төмендету және ... ... ... осы ... ... ... ... ең негізгі әдіс қарастырылады.
Қазақстанда кімдер жұмыссыз болып қалады? Жұмыссыздардың санын 30 - 40
арасындағы адамдар құрайды. Бұл ... ... ... ... 29 ... ... 29-жасқа дейінгі жастар. Жұмыссыздықтың
жоғарғы пайызы мунай шығаратын Атырау, Батые Қазақстан және ... ... ... ... және ... ... Үкімет қызметінің нәтижесі қандай? Қазақстан Республикасының
Сауда және ... ... а қп ... ... (2002 ... ... 1-23/6 хаты),жұмыссыздық деңгейі халықтың экономикаға ... ... ... ... 2000 жылы 13,5 ... 2001 ... тоқсанында 9,2 пайызға төмендеген. 2001 жылы 218 мың жұмыс орны
құрылды. Осы жұмыс орындары ... ... ... ... ... ... Жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі ... ... ... деңгейін төмендетуге және жұмыспен қамту
көрсеткіштеріне ... эсер ... үміт ... ... ... әзірше,(ең төменгі) жұмыс берушілер
және жұмыссыздар үшін тиімсіз болып қалуда. Екінші ... ... ... мен ... ... ... 2001 жылы 5,7 ... әлі
жеткіліксіз.
Мекемелерде бухгалтерлік және экономистік ... ... ... сондықтан жұмыс берушілер біліктілігі жоғары мамандардың
жеткіліксіздігін көріп отыр ... ... ... ... жұмыссыздықтың күшеюі байқалады - 2001 жылы ... ... ... бір ... көп ... отырған.
Халықты жұмыспен қамту және жұмыссыздық проблемасына жұмыс ... ... Не ... ... мекемелердің өз қызметінің негізін анықтайтын ... ... ... ... ... ... "Біз ... Республикасындағы
жұмыс берушілерге экономикалық және құқықтық ... ... үшін жаңа ... ... ... жұмыс істеп тұрған
кәсіпорындарды кеңейтуге, өндірістерді ынталандырамыз". Бір ... тез ... - ... ... негізгі шарты елдегі
халықты жұмыспен қамтамасыз ету және экономиканың дамыту болып табылады.
Сондай- ақ әлемде ... ... ... құрылымдау және
өсу кедейшілік деңгейін ... үшін ... ... орны ... ... ... ... үшін тұрақты экономикалық өсу өндірісті
жаңарту және саралаумен ілесіп отыруы қажет.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы көрсеткіші байлықтың шоғырлануын қайта белу
саясатымен ілесіп отырғандықтан бол ар ( ... ... ... ... үшін кәсіпкерге әрбір жаңа орын ... ... ... ... ... ... қазіргі уақытта жаңа
жұмыс орындары үшін ... ... ... ... әлі ... ... енді ғана ... берушілердің жұмыс орнын ... ... ... ... ... ... ... үшін,
атап айтқанда қосымша жұмыспен ... құру үшін ... ... ... ("2003 - 2007 ... арналған Қазақстан
Республикасындағы кедейшілікті төмендету жөніндегі тұжырымдамасының"
19жобасы).
Республикада ... ... ... 7,8 мың адамды құрайды. 4 млн.
адам жалданып жұмыс істейді. Тағы да 3 ... жеке ... ... ... 0,8 млн. адам ... халықтың жалпы экономикалық саны 10,3 пайызды құрайды. Қазақстан
Республикасы халқының саны өздеріңіз білетіндей 15 млн. адамды құрайды.
Сондай - ақ, ... ... ... және халықты әлеуметтік
қорғау министрлігінің мәліметі бойынша 2002 жылдың 1 ... ... ... ... жөніндегі органның есебінде 216,1 мың жұмыссыз адам
тур. Бұдан жұмыссыздардың көбі есепке турмағандығы анықталады.
Азиат банкінің даму мәліметтеріне ... ... 10 ... ... үш есеге өскен. 1991 жылы төменгі тұрмыстық табыстағылар
Қазақстанда 10 ... ... 2001 жылы бұл ... 30 пайызды құраған.
Сонымен қатар жеке меншік бизнес үлесі. 1991 жылы 20 ... 2001 жылы ... кебе и ген! Жеке ... эту жұмыссыздықтың қысқаруына кепілдік
бермейді.
Экономиканың дамуы еңбек нарқына тұрғысы келетін адамдардың ... ... ... қояды. Жұмыс берушілер жұмысқа қабылдау кезінде
біліктілік талабын көтеруге мәжбүр болады. ... ... ... жоқтығынан
біліктілігін көтере алмайды. Әйелдердің жұмысқа тұруына көптеген мәселелер
кедергі жасайды, сондықтан жұмыс берушілер ер ... ... ... оқу ... ... ... ... тағы бір
маңызды мәселе - жоғарғы білімнің
орындарынан өз ... ғана ... ... ... қолайлы
екендігін,олардан толыққанды маман шығатындығын алдын - ала ... ... ... ... ... ... ... бойынша жоғарғы деңгейдегі дайындығы,
білімі, икемі, жұмыс істеу қабілеті алған дипломында белгіленуі қажет.
Бизнес ... ... ... ... ... ... ... даярлау. Нарық жағдайында жұмыс берушілердің кірісі ... ... ... ... ... жоғары шеберлігіне
байланысты. Бұл жерде ... ... ... жас мамандар арасындағы
жұмыссыздықпен тікелей байланысты.
Шағын бизнес және жеке ... ... ... ... және жаңа ... ... ашылуына тиім көздері болып
табылады. Бұл жерде кәсіпкерлердің дамуы үшін ... ... ... ... ... ... ... ... 1999 жылы 97 ... ... 400 ... дейін өскен. Бірақ шағын кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... Оңтүстік -
Азиядағы әмбебап МОП орталығын ... ... ... барлық ұйымның
мәселесі өз ұйымда шешіледі.
МОП құру - ескерту сипатына ие болады. Кәсіпкер сәйкес ... ... ... ... ... және ... ... тізіліміне
бекітеді. Сонымен қатар, қайтадан құрылған кәсіпорын ... ... ... ... ... істейді. Микро қаржыландыру және жеңілдік
несиелерін беру арқылы халықтың ... ... ... кең ... ... қажет. Қазіргі уақытта Қазақстандағы коммерциялық банктер өздеріне
шағын бизнестер үшін өте жоғарғы және шындыққа сай ... ... ... бел ... ... бері шағын бизнес субъектерін жалға беру жолдарымен, сенімді
басқармаларымен өндіріс орындарын тек қана ... ... ... жағдайлары туралы кәсіпкерлікті белсендіру айтылып келеді.
Кәсіпорындардың қызметкерлерге ресми түрде ... ... ... ... ... ... ... тиімді болуы үшін қорған еңбекақыны ... ... ... ... қажет. Біздің Республикамыздың
президент/ үнемі айтататын, еңбекақыны ... ету осы ... ... ... ... ... ... ету проблемасы -сондай - ақ жеке
еңбек шарттарын ... ... ... ... ... ... ... беруші
жүмысқа қабылдануын рәсімдемейді, басқаша айтқанда ... ... Осы ... тек қана ... ... ... ... қысқарту
*
арқылы шешіледі.
Қазақстан Республикасы халқының қолдауынсыз қол жеткізу мүмкін ... ... ... ... - 2030" жаңа ... ... Н.Э. ... айтқандай - ... ... ... қолдауынсыз осы барлық реформаны жүзегё асыра алмаймыз,
себебі елді дағдарыстан ... тек қана ... ... ... ... елге үзақ ... ... долларын салымын беріп,
тұрмысымыз жақсарады деп үміт арта беруге болмайды". Бүл айтылған сөзге тек
мен ғана емес, барлығы ... деп ... ... ... көлемін анықтайтын фирма болса, ұсыныс
көлемін анықтаушы жұмыс күшін ... ... ... - ... Еңбек
нарығында жалақының ынталандырушы ролі бар. Бұл мынада ... ... ... ... ... ... ... іс - әрекеттерді
максималды түрде жалақы алуға бағыттайды ... ... ... кей ... алмастыру эффектісінде де осыны байқаймыз. Ал ... ... ... ... ... ... пайдаланып пайданы
максималдандыруға тырысады.
Еңбек ... ... пен ... ... жалақы мөлшерін
анықтауға тоқталады. Жұмыс беруші кәсіпорынның ұсынатын жалақы мөлшері мен
жұмыс күшінің ... ... ... ... топтастырып анализ жасау арқылы
тепе- тең жалақы мөлшері анықталады.
Жалпы алғанда еңбек нарығы басқа ресурстар нарығынан өзгеше, бұдан ... ... ... ... ... Республикасындағы еңбек нарығы жағдайындағы мәселелер қарап,
қорытынды жасай аламын:
1. халықтың жұмыс бастылықтың ... және ... ... ... ... өту ... ... тенденцияларды табады;
2. халықаралық стандарттарға қарағанда, жұмыссыздықтың табиғи
дәрежесі ... және ... ... қорытындысы болады.
Республикалық және аймақтық еңбек нарығындағы ... ... ... өнімнің түсуімен сипатталады.
3. еңбек нарығы жағдайының күшеюі жұмыс күшіне озып бара ... ... ... ... ... және ... ... едәуір өсуі, осының бәрі де еңбек
ресурстарын ... ... ... ... ... деңгейі түсіп,
халыққа қызмет көрсететін саласында жұмыс істейтіндердің саны ... ... ... ... ... ... өнім саласында жұмысшылардың саны мүлде төмендеуі
еңбек өндіргіштігінің өсуімен толтырылмайды. ... емес ... ... жасырын жұмыссыздықтың едәуір масштабтары аз нәтижелі ... ... ... ... ... ... жалпы
өнімнің қысқаруы, Қазақстан халқының Материалдық тұрмы дәрежесінің
төмендеуі. ... ... ... талдау еліміздің әлеуметтік -
экономикалық саясатымыздың ең маңызды бағытының біреуі боп саналады.
Қолданған әдебиеттер ... Курс ... ... учебник - 5-е дополненное и
переработанное издание - Киров: «АСА», 2004 г. - 832 с.
7. « ... ... ... ». ... Ө.Қ. Шеденов, Е.Н.
Сағындықов, Б.А. Жунісов, Ү.С. Байжомартов, Б. И. Комягин. / Жалпы
редакциясын басқарған Ө.Қ. ... - ... «А - ... 2004 - ... ... С., Баймухаметова А., Жанайдаров У.
Экономикалық теория. - Ал маты: КЕНЖЕ - ПРЕСС. 2001. ... Қ.Р. ... ... ... және ... бюллетені. 1992 ж. № 1, 26.
10. Жумыс бастылық пен еңбек нарығы //Экономика сұрақтары,
1993 ж., №12, ... " ... ... 1996 ж., М ... Қ. Р. ... ... ... бастылық
Департаментінің бюллетені. 1995 ж., № 1, 76.
13. ... Я О. ... ... ... ... және ... 1993 ж., № 1.
14. Қазақстанның статистикалық//Нацстатагенство, 1997 ж.,
№ 1, 26., 11 б.
15. Байсенов С. ... ... ... ... және өмір,
1992 ж., №6.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы еңбек нарығын басқару және реттеу71 бет
Қазақстан Республикасындағы бағалы қағаздар нарығы қызметін талдау30 бет
Экономика саласындағы нобель сыйлық лауреаттары. ҚР жекешелендіру процесі және ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының кәсіпкерлік қызметінің дамуы және оның ерекшеліктері. Қазақстан Республикасының нарықтық экономика қалыптастыру10 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы29 бет
Қазақстан Республикасында бағалы қағаздар нарығының пайда болуы және дамуы27 бет
«Қазақстан Республикасының мұнайгаз секторындағы шетел инвестициялары»105 бет
Еңбек нарығының қалыптасуы мен қызмет етуінің теориялық негізі73 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік жағдайына әсері 26 бет
Зейнетақы жүйесі қалыптасуының теориялық сұрақтары28 бет
Зейнетақы реформасы туралы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь