Әкімшілік-құқықтық режимдер

Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілгендей «мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы - халық, халық билікті тікелей республикалык референдум және еркін сайлау арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік органдарға береді». (ҚР Конституциясы 3-бап, 1,2 - тармақ). Әдебиетте «билік» түсінігініц мәні - құқық негізінде өз еркін басқа субъектілер арқылы орындату. Ертеде әкімшілік құқықтық режимдер жалпы міндеттеуші сипатта болып, билікті белгілі бір орталықтан басқару керек деген пікірге келді, себебі мемлекет қызметі біртұтас жүйе деп саналды. Атқарушы биліктің институттарын құруда белгілі бір мақсатқа жету үшін әкімшілік құқықтық режимдер көмегімен модельді ситуациялар туындайды. Яғни:
- субъектілердің құқықтары мен кепілдіктерін құқық көмегімен бекіту мен дамытуды талап ету;
- өркенниетті нысанда даулы конфликтілерді шешу негізінде билік құрылымын күшейту (мысалы, соттық реформаны жүргізу барысында сот ролі мен ықпалын күшейту).
Әкімшілік-құқықтық режимдер дегеніміз — міндетті немесе кейде ерікті түрде мемлекеттік басқару органдарымен қабылданган, ( яғни. атқарушы және заңды) атқарушы билік саласында қоғамдық қатынастарды реттеуші ереже.
Әкімшілік-құқықтық режимдердың түрлері. Әкімшілік құқық режимдеры белгілі бір критерияларға байланысты жіктеліп (классификацияланып), бірнеше түрлерге бөлінеді.
Әкімшілік құқық режимдерының ең күрделі түсінігі, яғни мәні мен мазмұнын ашатын негізгі критерилер мыналар:
а) мазмұны;
б) субъектілердің мінез-құлқына әсер ететін әдістер;
в) белгілі бір мақсатты тағайындау;
г) белгілі бір ортада қолданылуы;
д) заңды күші;
г) қолданылу шегі (белгілі бір аймаққа, уақытқа, субъектілер тобына қолданылуы).
Әкімшілік құқық режимдеры мазмұны бойынша:
1. материалдық (қаржылық) режимдер
2. процессуалды болып екіге бөлінеді.
Материалдық режимдер - азаматтардың әкімшілік-құқықтық мәртебесін, атқарушы билік органы мен ұйымдарды біріктіретін ережелер. Мысалы: атқарушы билік органдары субъектілерінің қоғамға, тұлғаларға көрсететін заңды түрдегі құзіреті.
Процессуалды режимдер - мемлекетпен бекітіліп, санкцияланған материалдық режимдерды жүзеге асыру барысында және мемлекепік басқару органдарының жаңа императивті актілерді шығарумен сипатталады. Процессуалды режимдердың материалдық режимдердан айырмашылығы:
а) өзінің тағайындалуымен, яғни материалдық режимдер субъектілерінің әкімшілік-кұқықтық мәртебесін тағайындаса, ал проссуалдық режимдер олардың орындалуы мен міндеттелуін заңды түрде жүзеге асырады;
б) талап ету, яғни процессуалды режимдер, ең алдымен материалдық режимдердың орындалуын талап етеді;
в) іске асыру, ягни әкімшілік-құқықтық материалдық режимдердың қабылдануын, олардың жүзеге асырылуын талап ету арқылы іске асыру.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Жалпы бөлімі 27 желтоқсан 1994ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі . Ерекше бөлім 1 шілде 1999ж.
4. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексі. Алматы. 2002 ж.
5. "Адам құқығы жөнінде Республикалық комиссия құру туралы". Қазақстан Республикасы Президентінің 1994 жылғы 12 ақпандағы Жарлығы // ПҰАЖ, 1994, №9,
6. "Азаматтардың шағым-арыздарын қарау тәртібі туралы". Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 19 маусымдағы №2340 заң күші бар Жарлығы //Қазақстан Республикасы Парламентінің ведомостары, 1995, №9-10.
7. "Қазақстан Республикасының Президенті туралы". Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2733 Конституциялық Заңы // ҚР Жоғарғы Кеңесінің ведомостары, 1995, №24 (6 мамыр 1999 жылғы өзгертулермен және толықтырулар-мен қоса //ҚР Парламентінің ведомостары, 1999, №9).
8. "Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы". Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 18 желтоқсандағы №2638 Конституциялық заңы //ҚР Жогарғы Кеңесінің ведомостары, 1995, №23 (24 ақпан 1997 жылғы өзгерулермен және толықтырулармен қоса // ҚР Парламентінің ведомстары, 1997, №4.
        
        Әкімшілік-құқықтық режимдер
Қазақстан Республикасы Конституциясында көрсетілгендей «мемлекеттік
биліктің бірден-бір бастауы - халық, халық ... ... ... және ... сайлау арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ өз ... ... ... ... береді». (ҚР Конституциясы 3-бап, 1,2
- тармақ). Әдебиетте «билік» түсінігініц мәні - құқық негізінде өз ... ... ... ... ... ... құқықтық режимдер жалпы
міндеттеуші сипатта болып, билікті ... бір ... ... ... ... ... себебі мемлекет қызметі біртұтас жүйе деп саналды.
Атқарушы биліктің институттарын құруда ... бір ... жету ... ... ... көмегімен модельді ситуациялар туындайды. Яғни:
- субъектілердің ... мен ... ... ... мен ... талап ету;
- өркенниетті нысанда даулы конфликтілерді шешу ... ... ... ... ... ... ... барысында сот ролі мен ықпалын
күшейту).
Әкімшілік-құқықтық режимдер ...... ... ... ... ... ... органдарымен қабылданган, ( яғни. атқарушы және
заңды) атқарушы билік ... ... ... ... ... ... түрлері. Әкімшілік құқық режимдеры
белгілі бір ... ... ... ... ... бөлінеді.
Әкімшілік құқық режимдерының ең күрделі ... яғни мәні ... ... ... критерилер мыналар:
а) мазмұны;
б) субъектілердің мінез-құлқына әсер ететін әдістер;
в) белгілі бір мақсатты тағайындау;
г) ... бір ... ... ... күші;
г) қолданылу шегі (белгілі бір ... ... ... тобына
қолданылуы).
Әкімшілік құқық режимдеры мазмұны бойынша:
1. материалдық (қаржылық) режимдер
2. процессуалды болып екіге бөлінеді.
Материалдық ... - ... ... ... билік органы мен ұйымдарды біріктіретін ережелер. Мысалы: атқарушы
билік ... ... ... ... ... ... ... режимдер - мемлекетпен ... ... ... ... ... ... және мемлекепік басқару
органдарының жаңа императивті актілерді шығарумен сипатталады. Процессуалды
режимдердың ... ... ... ... ... яғни материалдық режимдер ... ... ... ал ... ... ... мен ... заңды түрде жүзеге асырады;
б) талап ету, яғни процессуалды ... ең ... ... ... ... ... іске ... ягни әкімшілік-құқықтық материалдық режимдердың қабылдануын,
олардың жүзеге асырылуын талап ету арқылы іске асыру.
Процсссуалды режимдер материалдық ... ... ... ... ... ... ... байланысты, белгілі бір ортаға, яғни салаға ... ... ... әсер ... әдістер:
1. міндеттеуші;
2. тыйым салушы ;
3. өкілдік ... ... ... ... бөлінеді.
1. Міндеттеуші әкімшілік-кұқықтық режимдер - тұлғаның белгілі ... ... ... ... етуі. Мысалы, ... ... ... Әділет ... ... ... ... бір ... ... органдарының
қарастыру міндеттілігі. «Қазақстан Республикасының мемлекеттік салық
жүйесі мен ... атты ... ... ... ... міндетті түрде салық қызметкерлері атқарады.
2. Тыйым ... ... ... - ... көздеген
мақсаттан тыс белгілі бір іс-әрекеттердің ... ... ... салудың екі түрі бар:
а) жай тыйым салу;
б) арнайы тыйым салу.
Жай тыйым салу дегеніміз - әкімшілік ... ... ... ... ... мен ... асуын шектеуі.
Арнайы шектеу дегеніміз - Қазақстан ... ... ... көрсетілгендей, салық қызметкерлерінің кәсіби міндеттерін
өздерінің тікелей немесе ... ... бар ... ... ... ... шектеу қоюы.
3. Өкілдік беруіші ... - ... ... ... өз ... ... қатынастарды
жүзеге асыру, бірақ режимдердың сақталуын ... ... ... ... ... мен банк жүйесі» туралы Президент
жарлығының ... ... ... « егер ... ... ... II ... ... ... ... мынадай шаралар колданылады:
а) міндеттеуші хатты талап етеді;
б) банкпен жазбаша түрде келісім жасайды;
в) ... ... ... ) жазбаша түрде береді;
Қолданылу шегіне байланысты:
а) жалпы міндетті;
б) ішкі жүйелік.
а) жалпы ... ... ... ... ... ... талап етіледі.
б) ішкі жүйелік режимдер белгілі бір атқарушы ... ... ... қолданылуы.
Мекен-жайға байланысты: белгілі бір ұйым мен ... ... ... ... ... ... бөлу, яғни
қоғамдық бірлестіктерге, мемлекеттік бірлестіктерге және азаматтарға
байланысты қолданылуы.
Сонымен ... келе ... ... ... - ... ... ... бір қағидалар мен ережслердің жиынтығы. Ал
әкімшілік-құқықтық қатынастар бұл ... ... ... ... саласындағы коғамдық қатынастар. Бұл екі
ұғым бір-бірімен тығыз ... ... ... бекіткен қағидалар
мен ереэжелердің жиынтығы болса, сол ... ... ... басқарып отырады.
Әкімшілік-құқықтық қатынастардың ұғымы мен мазмұны. Әкімшілік-
құқықтық қатынастар - ... ... ... ... саласындағы қоғамдық қатынастар. Атқарушы билік
органдары өз қызметі барысында түрлі субъектілермен ... ... ... жағдайда олардың мүддесі бір-біріне сәйкес келмейді. Бұл сәйкесіздік
азаматтар, ұйымдар, ... ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан әкімшілік құқықтың субъектілері заң
алдында тең. Әкімшілік-құқықтық ... ... ... ... ... жүйесін қамтамасыз ету және қатынастыр барысында
субъектілердің әр ... ... мен ... қамтамасыз ету.
Әкімшілік-құқықтық қатынастар субъектілердің өз құқықтары мен ... ... ... ... ... ... өзінің биліктік
өкілеттіліктеріне қарамастан өздерінің қызметтерінде ... және ... ... ... ... қатысушыларының бірі
құқық бұзушылық жасаса, режимдерды бұзса, ... ... ... Ал, бұл ... әкімшілік тәртіп реттейді. Әкімшілік-құқықтық
қатынастар ... ... өз ... мен ... орындау барысында
туындайды жэне ол нақты ережелермен процедураларға негізделген. Әкімшілік-
құқықтық қатынастардың ... ... мен ... өзінше
өзгерту мүмкіндігі шектелген. Әкімшілік құқықтық қатынастардың құрылымы мен
түрлері. қатынастардың ... және ... ... ... ... бар, ол ... (қатысушы) - құқықтық
қатынасқа қатысушы нормаға сай ... ... ие ... ... ... мақсаты оның мазмұнын құрайды, сол бағытталған
мақсатқа жету барысында құқықтық қатынастар туындайды.
Материалдық мазмұны - бұл ... ... ... бұны ... ... құқықтары мен міндетгері жүзеге асады. Заңдық мазмұны
бұл субъективтік құкықтар мен ... ... ... ... ... болуы, өзгеруі, жойылуы заңдық катынастарға
негізделген. Заңдық ... - ... ... ... ... қатынас
тудыратын нормамен бекітілгсн жағдай. Әрекет - субъектінің ез еркін білдіру
актісі, ол өз ... ... жэне ... ... ... ... ... қарағанда ерекшелігі - ол субъектінің еркіне ... ... ... келуі, қайтыс болуы және т.б. жатқызуға болады. Әкімшілік-
құқықтық катынастар заңдық сипаты бойынша тік ... және ... ... ... Тік ... ... ... әкімшілік-
құқықтық реттеудің және мемлекетті басқару қызметіне тән субъсктілср мен
объсктілер арасындағы бағыныштылық ... ... ... ... ... көбінесе тіке қатынастарға алғы шарт болатыны
тәжірибеден белгілі.
Қорытындылай келе, жалпы ... ... ... мен ... ... ... мүмкін емес сияқты, өйткені әкіміпілік құқыктық
режимдер бекітілуі арқылы қоғамда тәртіп ... Ал, ... ... тек биліктік өкілеттілікке ие болып қана қоймай, сонымен ... ... ... ... ... мен ... құқықтық қатынастарды тұрақтандырады.
Жеке тұлғалар әкімшілік құқық субъектілері ... ... ... алар ... біріншіден, „Әкімшілік құқығының субъектісі”
мен „Әкімшілік құқықтық қатынастардың субъектісі” ұғымдарының мазмұнын аша
отырып, олардың Әкімшілік құқығының ... ... ... ... ... коммерсиялық емес ұйымдар мен олардың қызметкерлері, ... пен ... ... органдары мен олардың қызметкерлері,
мекемелер, кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері олар ұзақ мерзімде
әкімшілік қатынастарға қатыстпаулары мүмкін. Ал, ... ... ... ... ... яғни олар ... ... міндеттерге ие әкімшілік құқықтық атынастардың қатысушылары, құқықтық
қатынастардың тараптары. ерекшеліктеріне сипаттама беру ... ... ... ... ... төменде аталған 3 талап орындалған
жағдайда ғана, әкімшілік құқықтық қатынастардың ... бола ... ... ... ... ... болу үшін:
• Субъектінің құқықтыры мен міндеттерін қарастыратын әкімшілік құқытық
норма болуы ... ... ... ... және ... ... керек;
• Әкімшілік құқытық қатынастарды тудыратын, өзгертетін немесе жоятын
негіздер, яғни ... ... ... ... ... ... ... әдетте, бір
жақты реакция тудырмайды. Қайта құру даурықпасы және ... ... ... пен ... ... немесе формалды
теңдігі туралы орынсыз үміт ... ... ... үғымы ешқандай
өзгеріске ұшыраған жоқ және мемлекет пен оның ... ... ... ... ... ... арасындағы заңдық байланыс бұрынғы мәнін сақтауда,
бірақ азаматтықты танудағы шешуші рөлдің мемлекетке берілгендігін ұмытпаган
жөн.
ҚР ... ... ... ... олардың ҚР
Конституциясымен, „ҚР азамттығы туралы” ҚР заңымен және басқа ... ... ... ... ... ... құрамдас
бөлігі болып табылады. Әкімшілік-құқықтық ... ... ... ... ... құқықтық субъектілік, әкімшілік құқықтық
қабілеттілік және ... ... ... ... мен
бостандығына әкімшілік-құқықтық кепілдік. Әкімшілік құқықтық қабілеттік ... ... ... мен ... ие ... ... ... аталған құқықтар мен міндеттерді жүзеге асыру барысында белгілі
жауаптылыққа ие ... ... ... ... ... ... азаматтың дүниеге келуімен пайда пайда бола отырып, оның ... ... ... Әкімшілік әрекет қабілеттік бұл азаматтардың өз
әрекеттерімен өздеріне белгілі құқықтар мен ... ... ... ... ... келесі түрлерге бөлінеді:
а) толық әрекет қабілеттік азаматтың 18 жасқа, яғни кәмелетке ... ... емес / ... ... ... ... 16 ... толуымен
басталады;
б) жартылай әрекет қабілеттік ... 14 ... ... ... ... ... бұл азаматтың белігілі әкімшілік
құқытық қатынастарға қатысуышы болуының мүкіндігі, яғни ... ... пен ... ... ие болуы. Әкімшілік құқытық субъектілік
өз тарапынан келесі түрлерге бөлінеді.
а) 18 жастан басталатын жалпы ... ... ... ... әкімшілік құқықтық субъектілік - кейбір әкімшілік құқықтық
қатынастар үшін субъектінің белгілі жасқа немесе ... ... ие ... ... ... ... ... судья болу үшін азамат 25 жасқа
толуы қажет.
б) ... ... ... , яғни ... ... ... қатысушы болуға қабілеттілік;
Жоғарыда аталған азаматтардың әкімшілік құқықтық субъектілігінің
негізі, яғни азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... ... мен ... – азаматтардың мемлекетік басқару
жүйесіндегі ... ... ... белгілейді.
• Арнайы құқықтар мен міндеттер – азаматтардың мемлекеттік басқару
жүйесінің белгілі бір ... ... ... ... ... мен ... тек заңдар ғана шектейді және
олар конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамдардың құқығы
мен ... ... ... мен ... ... үшін ... ғана шектеледі.
Біріншіден, қызметтің кез-келген формасы, адам одан бойын аулақтатпауы
үшін, еріктілікпен және еркін ... ... ... да, ... мәртебенің орталық элементі адамның мойындалған
абсолюттік және ажыратылмас құқықтары мен ... ... ... ... құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуын анықтайды.
Екіншіден, құқықтың көптеген ... ... ... ... ... ... шамада фактілерді растауға, құқықтар мен
міндеттерді шешуге және жүзеге асыру тәртібіне бағдар алған. Яғни, ... ... ... ... олар ... ... адамдар)
өздерінің әрекеттерімен азаматтардың құқықтық субъектілігін растайды.
Үшіншіден, әкімшілік және құқықтың басқа да салалары ... ... ... ... және ... жеке
дара немесе ұжымдық формасын анықтайды.
Азаматтар ... және ... ... ... ... ... және т.б.) ... әкімшілік-құқықтық мәртебенің
элементтері болып табылады. Әкімшілік-құқықтық режимдер азаматтар ... ... ... ... қалыптасатын режимдерды реттейді
деп бұрын айтылган болатын. Осыған байланысты мынадай заңдылыққа ... ... ... ... да бір ыңғайсыздық тудыратын,
атқарушы билік органдарының (министрліктер, ведомостволар, ... жиі ... ... ... пен ... ... ... алатындай орган құруға талпыныс ... 1999 ... 23 ... "Мемлекеттік қызмет туралы" Қазақстан
Республикасының Заңы да "азаматтар мен ... ... ... мен ... мүдделерін сақтаудың және қорғаудың қамтамасыз
етілуін, ... ... ... ... ... ... ... олар бойынша тиісті шаралар қабылдануын ... ... ... ... қарастырады.
Басқарудың барған сайын басқарушылық қызмет көрсету, азаматтардың
мүдделерін қамтамасыз ету өрісіне айналып бара жатқанын ескерсек, ... ... ... ... да ... ұшырап отырады. Мысалы,
"Мемлекеттік қызмет туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... мен ... ... ... қосымша
кепілдіктерін қарастыратын бірқатар жаңа ережелер енгізді:
1) Үкімет антының мазмұны қоғамның дамуына ... ету, ... ... ... ... алу ... байланысты;
2) Үкімет мүшелері өз өкілеттігі шегінде өз бетімен ... ... ... ... ... ... ... жұмысы үшін немесе тапсырылған
жұмыс учаскесі үшін Премьер-министр алдында жекелей ... ... ҚР ... құрамына кіретін де, кірмейтін де мемлекеттік басқару
органдарының ... сол ... ... жетілдіруге бағдар алған
(Қазақстан Республикасы Президентінің 28 ... 2002 ... ... ... одан әрі ... ... ... №931 Жарлығы).
Басқарудағы жаңа үрдістер жеке адамның өзі сияқты және ... ... жеке ... ... іс-әрекетіне қарағанда формалды
режимдерға онша назар аудармайтындығын ескереді. Бұл идеяның ... да, ... ... да ... ... бұл ... бастапқыда тең құқылы (теңдей құқықтық мүмкіндіктері бар) деп
танылады. Олай болмаған жағдайда заң озбырлықтың құралына айналады.
Сонымен қатар, ... ... ... ... ... Заңы ... мүддесін қамтамасыз ететін бірқатар
императивтік талаптарды қарастырады:
азаматтардың ... ... және ... ... ... ... ресми басылымдарда жарияланады;
құқықты қолдану тәжірбиесінде нормативтік құқықтык актілердің ресми
жарияланымдары пайдаланылады;
салааралық ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Конституциялық Кеңесінің, Жоғарғы Сотының қаулыларынан басқа,
азаматтардың құқықтарына, ... және ... ... басқа
актілер Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... жатады (тіркеу олардың күшіне
енуінің шарты болып табылады).
Әрекеттегі ... ... ... ... ... ... өзі ... сипатын барынша толық баяндайды,
белгілі бір іс жүргізу мерзімінде шағымданудың жеке және ... ... ... ... арыз, шағым, пікір, сұраным жатады. Азаматтың
шағым-арызының мазмұны туындаған ... шешу ... ғана ... ... ... 1) өз уәждерін келтіруге; 2) қосымша
материалдар ... 3) ... ... ... 4) ... ... ... жоғары тұрған органға шағымдануға немесе 5) сотқа жүгінуге құқылы.
Әрбір ... ... ... ... тек мемлекеттік қызметке
ғана емес, саяси және әкімшілік қызметкерлердің мүдделерін қамтамасыз
ететін ... ... ... де ... Заңдар азаматтар тәртіптік
жаза алған жағдайда да ... ... ... ... ... үшін ... кепілдік береді.
Белгілі бір әкімшілік режимі белгілеген кепілдіктерді әкімшілік-
қүқықтық кепілдіктер жүйесіне жатқызуға ... ... ... ... қамтамасыз етеді:
қоғамдық тәртіп ережелерін регламентациялау, багажды, ... ... ... ... тию ... жеке ... ... және белгілі бір аумақта болу және ол арқылы
жүріп өту тәртібін белгілеу барысында денсаулық қауіпсіздігін;
қызмет түрлерін (лицензиялау, ... ... ... қызметі
мен аумағындағы объектілерді (кірудің, жүрудің және шығудың ... ... ... басқа да қауіпсіздік шаралары.
Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар да әкімшілік ... ... ... Бұл жеке ... ... құқықтар мен
міндеттерден басқа арнайы құқықтық ... ... ... ... ... бүл адамдарда тиісті құқықтық рәсімдеу болады, олар
тұрақты тұратындар және уақытша келгендер болып ... Ішкі ... ... ... ... рұқсат алган және тұрақты тұратын
шетел азаматтары тұрақты тұратындар болып ... ... ... ... шетел адамдарды уақытша келгендер қатарына жатады.
Шетел азаматтары мен азаматтыгы жоқ ... ... ... ... ... қарамастан, Қазақстан Республикасының заңдарына
бағынады. Бұл тәртіптен ауытқу үшін Қазақстан азаматтардың бұл санаттарының
құқықтарын ... ... бір ... ... тиіс ... ... ... және ол бекіткен халықаралық келісім болуы қажет.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... өзінің тарихи отанына қайта ... ... ... ... және ... да жағдайларда шетелдік төлқұжат және келуге
виза болса тиісті ... ... ... егер Қазақстан мен екінші
тарап басқадай тәртіп орнатпаған болса, қабылдайтын ... ... ... ... ... ... виза беру үшін ... бола алады.
Әдебиетте азаматтармен, шетел азаматтарымен, ... ... ... ... ... ... субъектілерді және қоғамдық
құрылымдарды (бірлестіктерді) өзінше дербес санатқа ... ... ... ... ... т.б.) екі мүшелік топ-тастыруды: жеке
және ұжымдық субъектілер деп қарауды ұсынады. Оқу ... ... ... ... және ол ... ... ... қиындық тудырмайды.
Ұжымдық субъектілердің көбісі әрқашан да субъект ... ... ... ... ... муниципалдық қауымдастықтар
жеткілікті зерттелген жоқ, ... да олар ... ... субъектісі
ретінде қарастырылмайды. Ал, құқыктың басқа ... ... ... тек ... ... ғана шектелмейді. Мысалы, жерді
пайдалану қүқығының субъектілеріне: 1) мемлекеттік және ... ... ... ... ... ... жоқ ... 3) жеке және заңды
тұлғалар; 4) уақыт-ша және тұрақты; 5) бастапқы және ... ... ... ... ұйымдар. Қоғамдық (коммерциялық емес)
ұйымдар азаматтық қоғамның құрылуы, көп жағдайларда, мемлекетке ... ... ... ... байланысты. Қазақстан Республикасы
аумағындағы қоғамдық бірлестіктердің ... ... аян, оның оң ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің ортақ мәселелерін
шешуге бағытталды. Дегенмен, Қазақстан Республикасының Конституциясы ... ... ... жаңа ... ... ... (қоғамдық
және мемлекеттік институттардың қосылуына, ... ... ... мен ... құруға жол берілмейді, қоғамдық бірлестіктердің
құқықтық ... ... ... баптарына сай келуге тиіс).
Заңдарға сәйкес саяси партиялар, кәсіптік одақтар және жалпы
мақсатқа жету үшін ... ... ... басқа да бірлестіктер қоғамдық
бірлестіктер деп ... Бұл ... ... ... ...... азаматтардың саяси, экономикалық, әлеуметтік және ... мен ... ... ету, ... ... және
дербестігін нығайту, олардың гуманитарлық (әлеуметтік, кәсіптік, мәдени,
ағартушылық) мүдделерін канағаттандыру ... ... және ... ... ... ... кең ... олардың ұйымдық формасын азаматтық құқытық заңдар ... заң ... ... ... ... ғана емес,
сол құрудағы шектеулерді де белгілейді (егер ... ... мен ... ... ... ... ... жоюға, араздық
тудыруға бағытталған болса).
Екіншіден, бүл ... ... ... ... ... егер
олар жеке адамның мүддесін ұжымдық мүддеге бағындырса.
Үшіншіден, қоғамдық ... ... ... ... мен ... ... ... негізінен,
қызметінің ауқымымен де (халықаралық, республикалық, аймақтық) бөлінеді.
Төртіншіден, ... ... ... құқықтық
субъектілігі тиісті жарғыларды әділет органдарында тіркеген кезден бастап
туындайды.
Бесіншіден, қоғамдық ... ... бас ... ... шерулер, жиналыстар) қызметі жергілікті атқарушы
органдардың рұқсатымен ғана, белгіленген тәртіпте жүзеге асырылуы мүмкін.
Сонымен, азаматтардың саяси, ... және ... ... ... және ... ... ... құрудағы құқықтың
мүмкіндігін айта келе мұндай бірлестіктердің белсенділігінің ... атап ... ... ... Діни ... ... ірі ... христиандықты, иудаизмді және басқа діндерді ұстанатын ... ... ... өне ... ... ... ... ықпал
етіп келді. Мүдделері ортақ болғандықтан ... ... ... үшін ... ... азаматтарды біріктірген ерікті
бірлестік діни ... деп ... ... ... ... (қауымдарға), діни басқармалар (орталықтар) немесе ... ... және ... діни оқу ... мен монастырлар діни
бірлестіктерге жатады.
Қазіргі уақытта мемлекет ар бостандығына (діни ... ... ... ол ... формалды міндетті талаптардың орындалуын ... ... ар ... құқықтың жүзеге асырылуы адамдық және азаматтық
құқықтар мен бостандықтың мемлекет алдында ... жол ... ... ... ... ... ... араласуға тиіс емес;
3) шіркеу (мешіт) Қазақстан Республикасының Конституциясын және ... ... ... ... ... және ... қандай да ... ... беру ... бар, сол себепті оларға өзінше ережелер
мен міндеттер таңылады. Оның ... ... ... ... тіркеуге
құқық, мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдардың заңсыз әрекеттеріне
шағым келтіру, діни ... үшін ... ашық жері бар ... ғимарат
алу, әртүрлі шаралар-митингілер, шерулер, табынушылық өткізу, қажет болған
жагдайда мемлекеттік органдардан ... ... ... ... ... бірлестіктерді заңды тұлға ретінде тіркеу тәртібіне сәйкес
діни бірлестіктердің ... ... ... мыналар көрсетіледі. 1)
бірлестіктің аталуы және тұрақты мекен-жайы; 2) қай дінге сенетіндігі,
бірлестікті құрудағы ... және оның ... ... ... ... және ... ... басқа да жайлар.
Діни бірлестіктердің, олардың басқарушы орталықтарының ... егер олар ... ... ... қайшы келмейтін
болса, әділет органдарында тіркелуге жатады.Заң діни бірлестіктердің өз
қаражатына, азаматтардың, ... ... ... ... ... және заң актілеріне қайшы келмейтін басқа жолдармен тапқан мүлікке
сол бірлестіктердің құқықтары мен міндеттерінің ... ... ... ... ... әдетте, өздері бірлестікке берген
мүлікке құқығын сақтамайды.
Әділет органдары діни бірлестіктерді ... ... және ... ... ғана ... ... тізбесін басшылыққа ала
отырып тіркейді. Мұндай белгілер барлық бірлестіктерге тән (білім ... ... ... ... т.б.). ... бұл жерде діни
бірлестіктің дінді қалай уағыздайтыңцығы толық ескерілмейді. Бірлестік аза-
маттардың өзіне ... және ... ... ... ... көздегенде
қандай да бір мәжбүрлеу әрекетіне жол берілмей ме? Мұндай және бұған үқсас
мәселелер бір ... ... діни ... ... ... ... ... отырған балама қызмет өтеу мәселелерін зерттегенде ашылды. Балама
қызмет мәселесінің оң ... ... ... ... жөн ... ... ... қиындық тудырады. Бұл жағдайда қандай құжаттар ... ... кім ... ... ... әскери қызметкерлер, қызметтен бос
уақытында діни ... ... ниет ... жағдайда да елеулі
қиындықтар туындайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 ... ... ... ... ... ... ... бөлімі 27 желтоқсан
1994ж.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі . Ерекше бөлім 1 шілде
1999ж.
4. Қазақстан ... ... ... бұзушылық туралы кодексі.
Алматы. 2002 ж.
5. "Адам құқығы жөнінде ... ... құру ... ... ... 1994 ... 12 ... Жарлығы // ПҰАЖ,
1994, №9,
6. "Азаматтардың шағым-арыздарын ... ... ... ... ... 1995 ... 19 маусымдағы №2340 заң күші бар
Жарлығы //Қазақстан Республикасы Парламентінің ведомостары, 1995, №9-
10.
7. "Қазақстан ... ... ... ... 1995 ... 26 ... №2733 Конституциялық Заңы
// ҚР Жоғарғы Кеңесінің ведомостары, 1995, №24 (6 мамыр 1999 ... және ... қоса //ҚР ... 1999, ... "Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы". Қазақстан Республикасының
1995 жылғы 18 желтоқсандағы №2638 Конституциялық заңы //ҚР ... ... 1995, №23 (24 ... 1997 ... ... ... қоса // ҚР ... ведомстары, 1997, №4.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әкімшілік құқықтық режимдер21 бет
Кеден10 бет
Кедендік режимдерді ұйымдастырудың ерекшеліктері мен тәжірибесі56 бет
Әкімшілік — қүқықтық режимнің түсінігі және түрлері43 бет
Банк қызметi саласындағы қылмыстарға қылмыстық құқықтық сипаттама65 бет
ЖШС "Восток нан комбинаты" кәсіпорнында сапа менеджмент жүйесін енгізу. Бас инженердың қызметі5 бет
Пәндік аймақтарды сипаттау және мәліметтер қорының құрылымын дайындау3 бет
1929 – 1933 жж. дүниежүзілік экономикалық дағдарыс8 бет
1929-1933 жж. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыс9 бет
Екі байланысқан нейронның синхрондық режимдері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь