Қазақстан Республикасында елдің экономикалық мүмкіндіктерін және ұйымдарды тиімді басқарудың шетелдің даму тәжіребиесін ескере отырып, ұйымдарды құрудың және тиімді басқарудың теоретикалық әрі практикалық тиімділігі

Жалпы басқару ғылымдарының бір бөлігі ретінде ұйымдардың құрылуы мен қызмет жасауының теориялық негіздері бірнеше ілімдер саласында зерттелінді-менеджменте, социологияда, антропологияда, психологияда, әлеуметтік психологияда, экономикалық ғылымдарда, құқықтануда және басқаларда.
Ұйымдардың іс-әрекетінің объективті жағдайының өзгеруі, көптеген жаңа көзқарастардың дамуына, ғылыми концепциялардың көбеюі, басқарудың меншіктен бөлінуі, нақты ғылым және адам жәйлі ғылымдардың дамуы ұйымдардың ғылыми тәсілдерін құруына, ықпалын тигізді. Бұл өмірге көптеген ғылыми идеялар мен ұйымның құрылу заңдылықтар туралы мектептерді, формальді және формальді емес, адамдың қатынастар туралы, әлеуметтік жүйелер туралы, жауапкершілік және қызметтердің бқлінуі туралы, шешім қабылдау теориясы туралы, басқару процесінің математикалық апраты туралы алып келді.
Қазақстанның қазіргі жағдайындағы әлеуметтік экономикалық жүйелердің қиын және жантақгы ауысу процессі барысында үйымның калыптасуы мен тиімді қызмет етуінің кешенді негіздеудің маңызы зор. Үйымның басқару кұрылымына қойьшатын жаңа талаптарды рыноктың қатынастар, кәсіпкерлік белсенділік, әртүрлі меншік формаларына өту, мемлекеттік реттеу мен басқару функцияларының өзгеруі қойып отыр. Ғылыми негізделген принциптерге сүйеніп құрылған тиімді ұйымдар мен басқару табысты экономикалық реформаларды жүзеге асырудың басты шартына айналды. Өнімдер мен қызметтер бәсеклестілігі айтқанды үйымды басқарудың формалардың, әдістердің және құрылымдардың бәсекелестілігне айналды. Әрбір ұйымның тиімді қызмет етуі, қойылған мақсаты мен миссясын орындау, стратегиясының жүзеге асырудың маңызды шарты —
сыртқы орта өзгерістеріне бейімделген, қазіргі тенденцияларды ескере отырып қалыптастырылған басқару құрылымы.
Қазақстан Республикасының дамуының қазіргі сатысы экономика мен қоғамды өзгертуде өте күрделі мәселелер пайда болуымен сипатталады. Елде нарық қатынастарын дамытуға беймдейтін стратегиялық бағыт басқару жүйесін, ең алдымен ұйымды басқару жүйесін жетілдіруді талап етеді. Бұл жерде ұйым қатарына қоғамға, оның мүшелеріне, тұтынушыларға қажетті өнім өндіретін, белгілі жұмыс және қызмет көрсететін ұйымдар жатады.
Зерттеу максаты мен міндеті: Бітіру жұьысының мақсаты Қазақстан Республикасында елдің экономикалық мүмкіндіктерін және ұйымдарды тиімді басқарудың шетелдің даму тәжіребиесін ескере отырып, ұйымдарды құрудың және тиімді басқарудың теоретикалық әрі практикалық тиімділігін ашып көрсету болып табылады. Осы мақсатқа байланысты келесідей мәсәлелерге тоқталып, олардың мән мағынасы толық қарастырамыз:
- ұйымдарды басқарудың методикалық және экономикалық негіздері және дамыған елдердің менеджментке қазіргі көзқарастары;
- Қазақстан Республикасындағы ұйымдардың қалыптасуы мен дамуының негізгі аспектілері және олардың даму перспективалары мен мәселелері.
- Алси фирмасының қысқаша сипаттамасы және басқару қызметін ұйымдастыру мен маркетингтік қызметін жалдау.
        
        Кіріспе
Жалпы басқару ғылымдарының бір бөлігі ретінде ұйымдардың құрылуы
мен ... ... ... ... бірнеше ілімдер саласында
зерттелінді-менеджменте, социологияда, антропологияда, ... ... ... ... ... ... іс-әрекетінің объективті жағдайының өзгеруі, ... ... ... ... концепциялардың көбеюі,
басқарудың ... ... ... ғылым және адам жәйлі
ғылымдардың ... ... ... тәсілдерін құруына, ықпалын
тигізді. Бұл өмірге ... ... ... мен ұйымның құрылу
заңдылықтар ... ... ... және формальді ... ... ... ... ... туралы, жауапкершілік
және қызметтердің бқлінуі туралы, шешім ... ... ... процесінің математикалық апраты туралы алып келді.
Қазақстанның қазіргі жағдайындағы ... ... ... және ... ауысу процессі барысында үйымның калыптасуы мен тиімді
қызмет етуінің кешенді негіздеудің маңызы зор. Үйымның ... ... жаңа ... рыноктың қатынастар, кәсіпкерлік белсенділік,
әртүрлі меншік формаларына өту, ... ... мен ... өзгеруі қойып отыр. Ғылыми негізделген принциптерге сүйеніп
құрылған тиімді ұйымдар мен ... ... ... ... асырудың басты шартына айналды. Өнімдер мен қызметтер бәсеклестілігі
айтқанды үйымды ... ... ... және ... ... Әрбір ұйымның тиімді қызмет етуі, қойылған
мақсаты мен миссясын орындау, стратегиясының жүзеге ... ... ... орта ... ... ... тенденцияларды ескере отырып
қалыптастырылған басқару құрылымы.
Қазақстан Республикасының дамуының ... ... ... мен
қоғамды өзгертуде өте күрделі мәселелер пайда болуымен ... ... ... ... ... стратегиялық бағыт
басқару жүйесін, ең ... ... ... ... ... ... Бұл ... ұйым қатарына қоғамға, оның ... ... өнім ... ... жұмыс және қызмет
көрсететін ұйымдар жатады.
Зерттеу максаты мен ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында елдің ... ... және ... ... ... даму тәжіребиесін ... ... ... және ... ... теоретикалық әрі
практикалық тиімділігін ашып көрсету ... ... Осы ... ... ... ... ... мән мағынасы
толық ... ... ... ... және ... ... дамыған елдердің менеджментке қазіргі көзқарастары;
- Қазақстан Республикасындағы ұйымдардың ... мен ... ... және олардың даму ... ... Алси ... қысқаша сипаттамасы және ... ... мен ... ... ... Ұйым ... ... мен дамуының негізгі алғышарттары
Басқару, басқарушылық еңбегі, оның тікелей өндірістен өзгеше ... ... ... ... ... ... ... формадағы еңбек кооперациясы көптеген жұмысшылардың күш-жігерін
жай біріктіру ретінде тіпті ... ... ... ... ... тарихын зерттеушілер оның жекелеген нышандары өте ежелгі
қоғамдар – ... ... ... да ... болғандығын атап көрсетеді –
жоғарғы касталы дін ... діни ... ... ... ... ... діни принциптердің өзгеруі себеп болған –
адамдарды ... ету ... ... ... мал, май, ... бұйымдарын беру
түріндегі символикалық құрбандықтар орын тебе бастаған. Осының ... ... ... ... ... басқа салықтарды жинауға
жетекшілік ететін мемлекеттік қазнаны басқаратын мүліктік ... ... ... жаңа типі пайда болды. Олар іс-құжаттарын,
бухгалтерлік есеп ... ... ... күні ... ... ... ... бақылау жоспарлау және басқа да функциаларын
атқарған. Сөйтіп, ең алғаш менеджмент коммерциялық және діни ... ... ... ... ретінде қалыптасты.
Менеджменттің дамуындағы кезекті күрт ... ... ... ... ... ж.ж.) ... байланыстырады. Кең байтақ
иеліктерді тиімді басқару үшін ол ... рет ... ... ... ... ... рет ... билік ету дәуірінде таза зиялы
басқару үлгісі жасалып, адамдар арасындағы қатынастарды ұйымдастыру ... ... ... ... ... едәуір кейін Вавилон мұнарасы мен аспалы бақтар ... ... ... ... ... 605-562 ж.ж.) ... фабрикалары мен астық
қоймаларында өндірістік бақылау жүйесін енгізді.
Басқару жаңалықтарының ... ... ... Римде орын алған,
олардың ішіндегі ең ...... ... 316-243 ... ... ... мен күні бүгінге дейін ешбір өзгеріссіз
сақталған Рим католиктік шіркеуінің әкімшілік ұйымдастырылуы.
ХVІІ – ... ғ.ғ. ұлы ... ... алдыңғы төңкерістерге
қарағанда, басқару теориясымен практикасына ... ... ... ... ... мануфактурасының шектерінен асып, акционерлік
капиталдың қазіргі заманығы жүйесі пісіп ... ... ... ... ... ... ... алыстай ... ... ... ... ... ... ... жетекші – меншік
иесінің орнына тек қана пурсатты (айырықша құқылы) ... ғана ... ... ішінен іріктеп алынған бірнеше жолдамалы менеджерлер пайда ... ... ... ... ... жеделдеуі, банк
операцияларының ұлғаюы қазіргі заманғы ғылыми-техникалық революцияның (ҒТР)
ықпалы басқаруды өте-мөте күрделендіре түсті. Ол енді тек бір ғана ... ойды ... ... бола алмады, арнайы білімдерді, дағдылар мен
сарапшылардың іскерлігін талап етті.
Әрбір өндіріс процесі дрбес функция қызметі мен ... ... ... ... ... ... саны ... оларды жаңа негізде
үйлестіру мен біріктіру мәселесі шиеленісе түседі. Оларды біріктірү үшін,
әрбір ... ... ... ... ал ... ... ... тиеді.
Бастапқыда меншік иесі мен менеджер бір тұлғада көрінген. Кейін басқару
капитал мен өндірістен ... Бір ... ... екі ... мен ... ... ... пайда болады. Келесі даму
кезеңі: менеджерлер көп әрі әрқайсысы нақты функцияны бақылайды. Бұдан соң
бірегей ...... ... ... және оның орнына ... ... ... жеке ... ... ...... ретінде туындаған,
бірақ ғылыми және әлеуметтік күш ретінде орта және ... ... ... ... дамыды.
Көне және қазіргі ұйымдастыруды салыстыру.
|Көне ұйымдастыру | ... ... ... біршама шағын болуы, |Басшылардың көп болуы, орта буынды |
|орта буынды басшылардың мүлде ... көп ... ... | ... ... ... |Басқару топтары айқын белгіленген, |
|басқарылатын жұмыстар көбінесе ... ... ... |
|бөлінбеген және ажыратылмаған ... ... ... |
| ... және ... ... басшылық қызметті иемдену, |Ұйымда басшылық қызмет көбінесе ... ... ... ... |іскерлік қабілетіне қарай заңдылық |
|бастап ... ... ... |пен ... ... ... ... | ... үшін ... ... ... үшін ... шешімдерді |
|қабылдай алатын шағын адамдардың |қабылдай алатын көптеген адамдардың|
|болуы ... ... және ... ... ... ... және ... |
| ... ... ... капитализмне дейінгі даму кезеңінде басқару функциясы
тікелей өндірістен әлі ... және ... ... мен ... ету ... ... ... капитализмнің дамуы өндірісті
басқару ... ... ... Ол өз кезегінде барған сайын
күрделеніп, дифференциялданып, өз ... ... ... ... ... бола ... Осы ... деректерден аңғаратынымыз – басқару
барлық қоғамдық формацияда болған.
Әртүрлі мектептердің ұйымдарды басқарудағы ... ... ... ... төрт ... ... ... көріне бастады. Хронологиялық белгілеріне байланысты олар:
ғылыми басқару ... ... ... психология және адамдар қарым-
қатынасының мектебі және басқару ғылымының мектебі (немесе ... ... ... ... ... ... төрт ... тәсілге
бөлінеді. Мұнда басқару төрт түрлі ... ... ... ... ... ... ... функциясының
үздіксіз сериясы ретінде қарастырылады.
Жүйелік тәсілде атап ... ... ... адамдар,
құрылым, міндеттер мен технология секілді өзара байланысты элементтердің
жиынтығы ретінде қарастыруы, сөйтіп өзгермелі сыртқы орта ... ... ... ... ... ... ... тәсілінде басқарудың ... ... ... ... қарай анықталады. Ұйымдастырудың өзінде ... ... да сан ... ... ... ... басқарудың
біріңғай, “таңдаулы әдісі” болмайды.
|Уақытша кезең |1885 1920 1930 1940 1950 1960 ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... туралы ғылым | ... ... | ... әдіс ... | ... | ... | ... ... ... | ... | ... тәсіл | ... ... | ... ... ... ретінде
Ғылыми басқару (1885-1920).Ғылыми менеджменттің пайда болуы ... ... ... ... Бұл ... ... ... Б. Гильберт, Лилиан Гильберт және Генри Гантт. Тейлор ғылыми
менеджменті төрт салада ... ... ... пен ... ... сұрыптау, уақыт пен міндетті, ұдайы сұрыптау және баулу, ... өз ... ... отырып мынадай таутамаға келді:
“дәстүрлі әдістің орнына” ғылым; қарама қарсылықтың орнына ... ... ... ... ... өнімділігін шектеудің орнына
еңбек өнімділігін орнына барынша арттыру; ... ... ... ... ... ... барынша қолайлық жағдай жасау.
Тейлор концепциясының негізгі қағидалары:
1) Практикада қалыптасқан ескі, дәстүрлі жұмыс тәсілдерінің ... ... ... оның ... ... ғылыми тұрғыдан
зерттеу.
2) Жұмысшыларды ғылыми критерші бойынша таңдау, оларды жаттықтыру және
баулу.
3) Еңбекті ұйымдастырғанда ... пен ... ... Еңбекті біркелкі бөлісу және әкімшілік пен жұмысшылар арасынадағы
жауапкершілік.
Еңбек өнімділігін барынша арттыруды басты мақсат етіп қоя ... ... ... мен ... ... ... ... мен
аспаптарды үнемдеп жұмсауды, аспаптарды, жұмыс операцияларын стандарттауды,
жұмыс уақытын дәл есептеуді қарапайым ... ... ... арқылы еңбек процестерін зерттеуді, әрбәр операцияларға
бақылау орнатуды, біріңғайланған ... ... ... және т.б. ... ... басты жүйе – жекелеген жұмысшылардың еңбегін ұтымды
ету, ... ... ... ... ... басқару процесін
ұйымдастыруды қайта құру ... ... ... ... ... ... ойлап шығарып
оны микрохронометром деп атады. Оны кинокамерамен қоса ... ... ... қандай қозғалыстардың атқарлатындығын және де олардың
әрқайсысы қанша ... ... дәл ... үшін ... ... артық өнімсіз қозғалыстарды жою мақсатында жұмыс операцияларын
өзгертті, әрі стандартты процедуралар мен ... ... ... ... тырысты. Г. Эмерсон өндірісті және ... ... ... ... ... ... және ... тұңғыш рет атап көрсетті. Әсіресе ... ... ... ... деп, ... мен ... ең ... ара қатынасты атап көрсетті.
Өндірісті ғылыми басқару концепциясы ... ... ... болды,
соның әсерінен басқару ісі ғылыми зерттеудің дербес саласы ретінде танылды.
Басшылар – практиктер мен ғалымдар ... мен ... ... мен ... практикада ұйымдастыру мақсатына жетуде ... ... ... рет көздері жетті.
Басқарудың классикалық немесе әкімшілік мектебі (1920-1950).
Ғылыми басқару өкілдері өз зертеулерін негізінен өндірісті басқаруға
арнады. Олар ... ... ... ... ... өнімділігін
арттырумен шұғылданды.
Әкімшілік мектептері пайда болғаннан кейін ... ... ... ... ... ұйымдастыру принциптермен айналысты. Бұл
проблемалар француз зерттеушісі Анри Файольдің ... ... ... ... деп ... ол, ... мақсатына сай жолға қою,
сөйтіп қолда бар ресурстарды пайдалана отырып барлық ... ... ... әкімшілік ету жан-жақты қызмет ауқымын қамтитын
басқарудың бір ... ... ... ... ... ... алу, сату, айырбастау), қорғаныстық (жеке меншік ... ... ... ... ... ... баланстық ведомость),
әкімшілік (жұмыскерлерге ықпал ету) ... ... ... ... ... оның бес элементін бөліп көрсетті: жоспарлау,
ұйымдастыру, басшылық ету, үйлестіру, ... ... ... қарамастан
Файоль әкімшілік функция ұйымдастырудың барлық деңгейінде, тіпті жұмысшылар
арасында да болады деп есептеді.
А. Файоль әкімшілік басқарудың бірқатар принциптерін ... ... оның ... кез ... ... ... жарайды.
Оның менеджменттерге арналған он төрт принципінде ... ... ... орындау керектігін көретеді. 1) Жұмысты бөлісу. 2)
Билік. 3) Тәртіп. 4) Дара ... 5) ... ... 6) Жеке ... ... бағындыру. 7) Ақы төлеу. 8) Орталықтандыру. 9) Иерархиялық тізбек.
10) ... 11) ... 12) ... тұрақтылығы және қызмет .
лауазымында да болу мерзімі. 13) Ынта-ықылас. 14) Ерекше рух. Классикалық
мектептің ... Л. ... ... қызметтің негізгі элементтерін
тұжырымдап, бұған ... ... ... ... үйлестіруді, есеп беруді және бюджет жасауды жатқызды.
Урвин формальды ұйым құру ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келетін мамандарды таңдап алу,
- арнайы және “бас” штабты құру,
- право мен жауапкершіліктің салыстырмалылығы,
- ... ...... ... ... адамдар саны,
- мамандандыру,
- анықтық.
Классикалық мектептің ... ... М. ... ... саналады. Ол ұйым
билігіндегі жетекшілік пен құрылым проблемаларын зерттеуге ... ... ... ие ... ... сипатына қарай ұйымдастырудың негізгі үш
түрлі кезеңін ... ... ... ... ... ... түрі ... ерекше сапасы болған
жағдайда пайда болады. Ұйымдастырудың дәстүрлі түрі харизматикалық түрден
туындайды да, ... ... орны ... ... ... ұйым ... ... сәйкес бұрыңғы жетекшінің орнын басқан адамға
бағынады. Ең ... ... ... түрі ... ... бөлуге
негізделеді де, ұйым басшының жетекші болуын қамтамасыз етеді.
Адамгершілік қарым-қатынас мектебі (1930-1950).
Ғылыми басқару мектебі мен классикалық мектеп, ... ... ... ... ... ... сондықтанда осы мектептің авторлары адам
факторының маңызын мойындай тұрса да, ... ... ... ... әділ
төлеу, экономикалық ынталандыру және формальды қызмет қарым-қатынасын
орнату секілді ... ... ... ... ... ұйымның негізгі тиімді элементі ретінде адам факторын толық
мойындай алмауына жауап ретінде ... ... ... пен Э. Мейо адамгершілік қарым-қатынас мектебінің жаңа
бағытта дамуының негізін ... деп ... Мейо ... ... ... ... отырып, Хоторнс қаласында адам ... ... ... ... зерттеді. Бұл дүние жүзіне
әйгілі “Хоторнс эксперимент” деп аталады.
Бұл бағыттың негізгі қағидасы ... емес ... ... ролін орындау,
басқару практикасында топтағы психологиялық және ... ... ... ... ... тәсілдерді қабылдау болып саналады.
“Адамгершілік қарым-қатынас” мектебінің өкілдері басқару ... ... ... ... ... ... көп көңіл
бөледі. Олар ұйымның формальды құрылымын қайта құруды ұсынды.
Олар ... ... ... “жоғарыдан төменге қарай бағыну
үйлесімділігі” принципін қатты ... ... ... тек жоғарыдан төмен
қарай жүруін тиімді деп есептемеді. Осыған орай олар ... ... ... ... өзі идея қатынасының тиімділігін арттыруды,
жалпы ... ... ... ... әрі оның ... ... жүзеге
асырылуын қамтамасыз етеді.
Осындай қортындыларға сүйене отырып, ... ... ... ... егер ... өз ... туралы
көбірек қамқорлық жасаса, онда олардың қанағаттану сезімі де, ... де ... ... мінез-құлық мектебі (1950 жылдан күні бүгінге дейін).
Екінші дүние жүзілік соғыстан кейін психология мен ... ... ... ... ... орнында мінез-құлықты зерттеуді ғылыми
жолға қойды. К. Арджирис, Р. Лайкерт, Дуглас Мак ... Ф. ... ... ... ... ... әлеуметтік өзара
әрекеттесудің, мотивацияның билік пен ... ... ... ұйымдастырудағы жетекшіліктің, жұмыс мазмұнын ескертудің
және еңбек тұрмысы сапасының алуан түрлі жайларын зерттеді.
Бихеваристік мектеп ... ... ... ... ... ... қатнасты орнықтыру тәсілдеріне назар ... ... ... ... өз ... ... ... ұйымды құруға
және басқаруға негізделеді. Тұтастай алғанда бұл ... ... ... ... тиімділігін арттыру арқылы ұйымдастыру ... ... ... ... ... ықпал (1950 жылдан күні бүгінге дейін).
Шет елдегі ... ... жаңа ... бірі – “басқару
ғылымы” деп аталатыны – басқару ғылымына сандық тәсілдер мен дәл ... ... ... ... ... ең көрнекті өкілдеріне Р. Акофф, Л. Берланори, С. ... ... Н. ... – Реган, Р. Каллиен, П. Клейн, Р. Люс, ... ... ... ... Бұл ... қалыптасуы кибернетика мен
операцияны зерттеудің пайда ... ... ... ... сандық талдау әдістерін тұтастай, оны ... ... ... ... зерттеу ғылымының дербес саласы ретінде қалыптасты,
негізгі екі ... ... ... ... ... ... құбылыстың
матеметикалық мделін құруға, запастарды басқаруға, ресурстарды ... ... ... ... ескі жабдықтарды алмастыруға, жұмыс
уақытын реттеуге байланысты болды.
Екіншісі, жүйені зерттеуге – “жүйе техникаларын” құруға айырықша ... ... ... ... теориясы саласындағы зерттеулер
мынандай бағыттарда жүргізіледі:
- ұжымдарда шешімдер шығару ... ... ... статистикалық шешімдер теориясын құбылыс теориясын (теория игр)
т.б. қолдана отырып ... ... ... ... құбылыстардың сандық қолданбасы және абстрактілі
математикалық модельдерді, соның ... ... мен жеке ... ұдайы өндіріс модельдері;
- ғылыми - техникалық және экономикалық дамуды болжалдау ... ... т.б. ... ... ... ... ... дейін қолданылып, басқару ғылымына үлкен
төңкеріс әкелді. Әкімшілік мектептің өкілдері алғашқы болып ... ... олар ... ... ... тырысқан. Бірақта,
бұлар функцияларды бір-бірімен тәуелсіз ретінде қарастырған. Процестік
тәсіл ... ... ... ... ... ... деп
қарастырған.
Басқаруды процес ретінде қарастырудың себебі, ол бір-бірімен
байланысты. ... ... ... ... ... Бұл әрекеттер
әрқайсысы өзінше процес ретінде болуы, ұйымның тиімділігінің артуына
маңызды. Бұларды ... ... деп ... Әр басқару функциясының
процес ретінде болуы, бұнда да әрекеттердің байланыстылығы жүреді.
Бұл концепцияны алғашқы ... А. ... бес ... бөліп
көрсетті: жоспарлау, ұйымдастыру, билік ету, үйлестіру және бақылау.
Қазіргі заманғы әдебиеттерде келесі функцияларды ... ... ... ... ... ету, ... басшылық (руководство),
үйлестіру, бақылау, байланыс, ... баға ... ... қабылдау,
персонал таңдау, келісім-шарттармен келісім жасау.
Жалпы ... ... ... ... ... мынадай
функциялардан тұрады – жоспарлау, ұйымдастыру, ынталандыру, бақылау.
Жүйелік тәсіл.
Жүйе теориясын алғашында ... ... және ... ... жүйе ... қолдану 50-ші жылдары басқару ғылымы мектебінің
қосқан ... ... ... ... ... – бұл ... мен ... таңдау (набор) емес, бұл ұйым мен ... ... ... ... екі ... типі ... ашық және ... Жабық жүйе қатал
белгіленген шекарада, сыртқы ... ... ... етеді. Жабық жүйенің
мысалы сағат бола алады. Ашық жүйе сыртқы ... ... ... ... ... ... - бұл сыртқы ортаның объектілері
болады. Басшылар негізінен ашық жүйемен жұмыс ... ... ... ашық ... ... және ... профессорлардың айтуынша, жүйелер ... ... ... ... ... ... ... тәртібін қамтамасыз етті.
Бірақта, жүйелік теория әлі ұйымға қандай элементтер жүйе ретінде
маңызды бола ... ... жоқ. Олар тек, ... ... жүйе
астылардан тұратынын және ашық жүйе ретінде ... ... ... ... Бұл теория басқару функциясына әсер ететін негізгі
өзгерістерді анықтамады. Және де ... ... ... ... ... ... әсерін анықтамады.
Жайттық тәсіл.
Тұңғыш рет айналымға “басқарудың жайттық теориясы” ұғымын енгізген Р.
Моклер және т.б. ... ... ... ... ... ... ... теориясын басқару іс-тәжірибесі бағытында дамыту
ұмтылыстарының салдарымен түсіндірді.
Жайттың ... ... ... ... – ұйым ... ... ... іс-әрекеттерінің, әртүрлі типтері мен жайттарды
категориялауды, басқару стильдерін, әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... және т.б. зерттеуде
сипат алады. Ұйымдағы адамдарды басқарудың универсалды ... ... әр ... ... ... ... ... қолдану
керектігін насихаттады.
1.2 ... ... және ... ... ... ғылымының бір бөлігі ретінде ұйымның ... мен ... ... ... ... елімдер салаларында зерттелді –
менеджмент, социология, антропологияда, юрисприденцияда және т.б.
Ұйымның ... ... ... еңбектері, идеяларымен концепциялары ... ... ... ... ... ... басты
бөлімінің дамуына негізгі үлес қосқан танымал авторлар қатарына: ғылыми
басқару – Ф.В. Тейлор, Ф. ... Л. ... Г.Л. ... Х. Мюнстербер,
Х. Эмерсон, Г.Л. Гаун, М.Л. Кук; жеке ұйымның теориясы – Г. Файоль, Дис.Д.
Лизней, А.К. ... Л. ... ... ... – М. ... ... ... ең алғаш талдау жұмыстарын жүргізген Ф.В.
Тейлор мен оның ... ... ... ... ең ... ... жұмысқа негізгі көңілді бөлген.
Жеке ұйым теорияларының зерттеулері 1890 және 1940 ... ... ... ... ... ... ... бақылау салалар, мен
өкілеттіктерді тарату сияқты абстракты проблемаларын шешу үшін ... ... ... ... пән ... ХХғ. басында пайда болған.
Классикалық теория бағытының негізгі ... ... ... ... ... ... ... ғылыми әдістермен жүргізілуі тиіс. Тейлордың
ойлауынша жұмыс орнында жиналған объективті мәліметтер ... ... ... ... ... ... төрт ... принципі арқылы көрсеткен:
1) Ескі, долбарлы практикалық ... ... ... ғылыми
іргетасты қалау, еңбектің әрбір жекелеген түрін ғылыми зерттеу;
2) ... мен ... ... ... ... іріктеу,
оларды жаттықтыру мен үйрету;
3) Ғылыми негізінде еңбекті ұйымдастыруды және басқаруды іс жүзін
асыруда әкімшілікпен жұмысшылардың бірлесе ... ... ... мен ... арасында міндеттерді (жауапкершілікті)
біріңғай және әділ бөлу.
Осы төрт заңдылық ғылыми басқарудың басты ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жалпы игілік көлемін
өсіреді де қатысушылардың үлестері басқалардың ... ... ... мен жұмысшылар міндеттерін тиімді атқарса екі жақтың
да ... ... Бұл екі ... ... ... ... ... кешіру керек. “Ақыл революциясы” басқарушылар мен ... ... ... ... ... ортақ мүдделерін
қанағаттандыруынан тұрады.
Жоспарлау мен атқару жұмысын ... ... ... ... ... сәйкес “басшылық жұмысшылардан артық орындай алатын
жұмысшыларды өз ... ... . Ол ... ... ... де, ... деңгейінде де маңызы ... деп ... бұл ... ... сауда - өнеркәсіп фирмалары жұмысшыларға
арналған ... ... ... ... жоспарлау
бөлімдерін құратын болды. Тейлор жұмысшылар тобы үшін функционалды басқару
концепциясын ұсынады. Тейлор аға ... (топ ... ... ... мен ... әрекеттерінен тұрады деп қарастырды.
Жоспарлау бөлімінің функцияларының ... ... ... ... ... ... тиіс. Ол әртүрлі чиновниктер атқаруға тиіс ... ... ... ... ... ... ... де
төрт адам атқаратын етеді.
Сөйтіп, топты функцияларды басқару ... ... ... өнімділігі артуы тиіс деп жоспарлауға болады, өйткені жұмысшының
өзіде, аға жұмысшының біріде ... 8 ... ... бола алмайды.
Сондықтан бұлар ұсынған схема өнеркәсібі өз қолдауын таппады. Ф. Тейлор
жұмыстың әртүрлі ... ... ... ... отырып, құрал-
саймандарды стандарттауға зор мән ... Ол ең ... ... ... ... әрі ұтымды қозғалыстарды іріктеп алған,
барлық артық қимылдарды алып тастаған. ... ... үшін ... ... ... ... 100%-ке дейін жеткен. Мұның бәрі ... 2-3 есе ... ал ... орта ... 60%-ке өскен.
Ф. Тейлор өзінің танымал дифференциалды еңбек ақы жүйесін енгізді. Ол
жұмысшылар өндірген өнімдеріне ... ... ... ... яғни ... келісімді жүйесіне үлкен мән берді. Тейлордың ойынша жұмыс
істеуші адамдарға ... ... ... ... яғни ақша ... ... ... “ставкалары” неғұрлым жоғары ... ... көп ... етуі ... бойынша жұмысшылар тобын функционалды басқару
Ұйымның теориясы.
Ғылыми басқарудың ХХ ғ. зерттеу мәселелері ... ... мен ... ... ұйымның біртұтас қызмет етуінің
принциптерін құру мен оларды талдауды ... ... Бұл ... ... ... ... бірқатар ұйымдастыру принциптер ұсыну арқылы көрсетті.
Ұйымның принциптері. Файоль ұйым ... ... ... ... Бұл ... үш ... ... болады: құрылымдық,
процессуалдық және түпкі нәтиже принциптері.
Файоль принциптерінің классификациясы.
|Құрылымдық ... ... ... нәтижелік |
|принциптер | ... ... бөлу ... |Рет ... бірлігі | ... ... ... ... ... мен ... ... | |
|жауапкершілік ... ... | ... ... ... ... ... |
| ... ... |Рух ... ... ... ... мен ... жүйесін құру
үшін жетекші нұсқаулар береді. Ұйымдастыру функциясы жұмыстарды ұсақтатып,
шағын ... ... бұл ... ... байланысты бөлімдерді
құрастыру үшін қайта топтастырады әр бөлім үшін ... ... ... өкілеттіктер табысталады. Ең соңында, бұл бөлімдер командалар
тізбегінде ... ... ... ... қол ... мен
байланыс орнатар кездегі басшылардың іс қимылдарына назар ... ... ... ... ... ... сипаттамаларын
анықтайтын принциптер жатады. Дұрыс ... ... ... ... әрі тұрақтылық пен сипатталуы тиіс және барлық қызметкерлер ... ... және ... ... ... тиіс.
Файоль бойынша бұл анықтамалар ... және ... ... ... ... ... ... және Муней, Рейлей, Фоллет, Урвин және т.б. еңбектерінің ортақ
мақсаты – ұйымды құру және ... ... ... ... ұйым ... ... ... мағынаға ие. Әдетте
бюрократияны ірі ұйымдардың жағымсыз нәтижелеріне қатысты қарайды, бұл ... ... ... ... ... ретінде жұмыс бос тұру ... ... М. ... ... ... ... ... жасайтын болашақ іс- қимылды кепілдейтін ұйым ... ... ... ... ... Веберді келесі шешімге әкелді кез-келген
басқа қалыптан дәлдігі, ... ... ... ... ... ... қалып (форма) бар. Бюрократияны басқа ұйымдар ... ... ... әдісімен механизацияланбаған
әдісін” салыстыруымен бірдей. ... ... ... жету үшін Вебер келесілерді қажетті деп санайды:
1) Мақсатқа жету үшін барлық жұмыстарды ... ... ... ... Әр ... ... ... ережелер жүйеге” сәйкес орындалу керек.
Оның мақсаты ... ... ... ... ... ... әр ... жоғары басшы алдында өз қол ... үшін ... ... ... ... ... ... негізделеді, және оларды оған иерархияның ең жоғары
деңгейдегі басты әкім табысталған, сол себепті берілген өкілеттіктер
заңды ... ... ... орай ... ... ... Әр ... орындағы адам ұйымдағы өз бөлімін объективті басқарып,
орнатылған ережелерге ... Ол ... ... ... ... ... ... сақтап отырады. Мұндай
практика мақсаты адамға тән жеке қасиеттер ... ... ... ... ... ... ... достық сезіміне немесе
таныстыққа суйеніп ешкімне артықшылық берілмеуі тиіс.
5) “Бюрократиялық ұйымда ... ... ... ... бірліктілікке
негізделеді және қызметкерлер себепсіз бастаудан бостаудан
шектеледі”. ... ... ... ... стаж бен
жетістіктерге негізделеді. Ұйымдарда жұмыс күшін қолдану ... ... ... қарастырылады және бұл үшін беделгі адалдық
қажет. Ұйымдағы бұл қасиеттердің болу дәрежесімен “идеалды ... ... ... ... ... ... ... университетінде зерттеу жұмысын жүргізген ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығын көрсетті. Лайкерттің ойынша, тиімді ұйым ... ... ... ... ... ... ... ояту болып
табылады. Әлсін (менее) тиімді ... ... мына ... ... ... ... ... бөліктерге немесе міндеттерге
бөлу;
- Осы құрамдас бөліктердің әр қайсысының орындалуын жетілдіру;
- Осы міндеттерді атқаратын білікті және қабілетті ... ... ... ... асыру қызметі, міндеттерін орындалуын бақылау,
жұмысты хронометрлеу;
- Жеке және топтың марапаттауларын пайдалану.
Жоғарыда көрсетілген пунктерді қорыта келгенде басшылық ... ... ... ... ... ... ... терең талдау
жасай отырып бұл жазулар ұйымның тиімды жұмыс ... ... ... ... Гоулднер және Селзниканың қортындыларын көрсетті.
Ұйымның сипаттамасын салыстыру.
|Классикалық ұйым ... “4 ... ... ... ... сенім мен |1. ... ... ... ... Бағыныштылар |мен бағынушылардың барлық |
|жұмыс проблемаларын басшылықпен ... ... ... мен ... ... ... ... |жауапкершілікті қосады. |
|идеялары және ойларымен санаспау ... ... ... ... еркін талқылайды, |
| ... ... және ... |
| ... ... ... ... тек қана |2. ... ... ауқымды |
|физикалық, экономикалық мотивтерді ... ... ... |
|қарастырады; жолдамалы жұмысшылардың |Ұйымға және оның ... ... ... ... жақтырмаушылық |ниетпен қатынас жасау. ... ... | ... ... ... ... |3. ... процесінде |
|төмен түсуі, бұрмалау ... орын ... ... ... ... ... ... күндікпен қарау |жүреді – жоғары, төмен, ... ... ... ... және ... ... |4. ... процесі ашық және |
|процесі; бағыныштылар бөлімдердің |кең; бағынушыда, ... ... мен ... және ... ... ... әсері аз болады. ... және ... әсер ете |
| ... ... ... ... ... ұйымның |5. Шешім қабылдау процесі ... ... ... ол ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... қою ... ... |6. Мақсат қою процесі, топтың |
|жоғарғы шегінде қабылданады, және ... ... ... ... ынталандырмайды. | ... ... ... ... |7. ... процесі бүкіл ұйымға |
|қателікті бетке басып айту. ... ... ... мақсаты төмен және |8. Өндіріс мақсаттары жоғары |
|басқарушылардың ... ... адам ... ... ... |
|ресурстарын дамытудың қажетті шараларын|белсенді, адам ресурстарын |
|жасамау. ... ... ... |
| ... ... ... ... классикалық теория негізінде құралуы,
тиімсіз болады, себебі олардың консерватизмге ұмтылуы және қоршаған ортаның
өзгерістерін ескермеуі. Мұндай өзгерістерге ... ... ... ... ... ... ... өсуі.
2. Жеке еркіндік пен инициатива тенденциясы және соған байланысты
жоғарыдан ... ... ... ... жоғары адамдардың жалпы білім деңгейі
жоғарлату.
4. Тұлғалықтың толық дамуын және денсаулығын ... ... ... ... ... түрде
біліктілігінің артуы.
Лайкерттің айтуынша “4 Жүйе” – бұл бағыт, өнімді және пайдалы ұйымдар
осы жолмен қозғалуы керек. ... ... ... адам ... қолдану керек, толық адамдық ынталандыру спектрі: шешім қабылдау,
бақылау, мақсатты қою процесі, ... ... ... асыру асыру үшін ұйымының даму жоспары келесі үш
жолды көрсету керек. 1) қарым-қатынасты қолдану принципі; 2) ... ... және ... ... ... ... 3) жоғары өндірістік мақсаттар
қою.
Ұйымда “4 Жүйе” топтар басшылыққа есеп беретін адамдардан ... ... екі ... ... ... ... айтуынша мұндай
басқарушылар біріктіру звеносын атқарады, олар әр ... ... ... ... Бұл ... олар өз ... ... топтарға
ұсынып, өз топтарының әрекетін басқалармен үйлестіреді. /8/.
Гласиер теориясы.
Ұйымның қалыптасуының универсалды ... ... ... ... 1948 ж. ... ұзақ мерзімді жобаны зерттеуді жүзеге асыру
нәтижесінде ... ... Бұл жба ... ... металлурниялық
компанияның басқармалары мен Гавистокстің ... ... ... тобымен бірлесіп жасалған.
Гласиер теориясында әрбір ұйымының жоқ дегенде төрт жүйе асты болады:
атқарушылық (орындаушы), апелляциялық, өкілділік және заңдылық.
Атқарушылық жүйе асты – бұл ... ... бір ... ... тұратын құрылым. Еңбекті бөлу ... мен ... ... әртүрлі функциялардың құрылуына
алып келеді.
Оптималды атқару құрылымында – мұнда уақыт ауырлығын (нагрузка) анықтау
үшін жұмыс әр деңгейде толғанады.
Апелляциялық жүйе асты ... ... ... ... ... ... ... дейін басқарушыларды ұйымның әрбір
мүшесі шешімдердің дұрыс қабылдамауына ... ... арыз ... жеке ... оның ... ... ... арыз жазуына құқығы
бар;
в) ... ... ... орнатылған тәртіппен және
прецеденттен асып кетпеуі.
Өкілдімділік жүйе асты өкілдерді ... ... ... ... ... сайлаушыларының шағымдарын мәлімдеп отырады. ... ... ... ... ... басқару немесе сандық пен
сапалық аспектілеріне. Өкілділік жүйе асты ... ... ... жасайды.
Заң шығару жүйе асты қызметі – сайланған өкілдердің қатысуымен бүкіл
ұйымға саясат құру. Заң шығару жүйе асты ... ... ... ... уақытымен бөледі, жұмыс ережесі және т.б.
Гласиер теоретиктері екі ... атап ... - ... ... ... ... ... атқарушылық және өкілділік жүйе
асты қызметтерін бірдей қамтамасыз ету керек деген. ... ... ... ... ж.ж. ... ... ... Ансофф (АҚШ) ұйымдардың құрылымын
басқарудың түсінігі мен даму жолдарын ұсынды. Өнеркәсіптік ұйымды ол ресурс
көздерімен және сыртқы ... ... ... ... ... және
т.б.) қарым-қатынас жасайтын жүйе ретінде қарастырады.
Осыған байланысты ... ... ... екі ... ... ... ... болады. Оның біріншісі құрылымдық – соғысқа дейінгі ... ... ... фирманың ішкі құрылымына, қызметтердің бөлінуімен
басқаруды рационализациялауға аударған. Бұл тәсіл (подход) ... ... ... ұйым ... ... ... ... әсерін ескермеген.
Екінші тәсіл (подход) – динамикалық – ... ... ... кең ... жайды. Негізгі бағыты фирманың сыртқы ортамен байланысын
талдау ... ... ... ... ... ... ... (подход) ауқымында басқарудың мәселесін талдау екі этапта
жүзеге асырылады. Біріншісінде – фирма ... ... ... ... ... ... Екіншісінде – сыртқы ортаның
өзгерістерінің ұйымға әсерін қарастырады (динамикалық аспект). Бұл ... ... ... ... ... түрге ие болса, статикалық
аспектіде оперативтік түрге ие болады.
Салыстырмалы түрде тұрақты сыртқы қатынастар ... ... ... ... ... ... мен баға бәсекелістігі
болып табылады. Тәжіребие көрсеткендей, бұл жағдайларда ең ... ... ... саналады, оның глденген кезі 20-ші ж.ж.
Тұрақты сыртқы ... ... ... ... ... үлгісі (функционалдық құрылым).
Компания көлемінің ұлғаюымен бірнеше нарыққа әртүрлі өнімдер мен ... ... ... ... болды. Нәтижесінде дивизиондық құрылым
пайда болып, соғыс ... ... ... ... ... ... ... Ансофф бұл ұйымның құрылымын “функционалды құрылымының бірнеше
рет қайталанған түрі деп қарастырды”.
Тұрақты сыртқы ... ... ... ... ... ... ... кейінгі жылдарында көпұлттық компаниялардың пайда болуы,
маркетинг қызметін ... ... ... ... ... ... бұны көпұлттық құрылым деп атаған.
Тұрақты қатынастар жағдайындағы айырмашылығы бар нарығында фирманың
үлгісі (көпұлттық үлгі).
Жаңалық енгізудің өсуімен ... ... ... ... “Ғ З ... Ж (НИОКР) - ... – Бөлу - ... ... цепочкаларының
араларындағы байланысты өсіреді. Динамикалық ұйым түріне “Жоба - Функция”
түрі көп сәйкес келеді. Бұл ... ... ... ... ... қызметтер болады, олар методикалық үйлестіруді жүзеге
асырады.
Динамикалық қоршау ... ... ... үлгісі (жобалық
матрица үлгісі).
Ұйымның құрылымының эволюциясын қарастырғанда, Ансофф олардың дамуының
негізгі тенденцияларын бөліп көрсетеді.
Ұйымның құрылымдық өзгерістерінің негізгі тенденциялары.
Біріңғай ... ( Бір ... ... ... ... ( ... ( ... оптимизация ( Ұйым потенциалының оптимизациясы
Құрылымның адаптациясы ( Құрылымды толық конструкциялау
Қай ұйымды алып көрсекте ол тек қана ... ғана ... ... ... ... ... элементтер жиынтығынан
тұрады. Бұлардың негізгілері келесі таблицада көрсетілген.
Ұйымның потенциал элементтері мен оның өзгерімділігі.
Басқарушылар1 ( ... ( ... ( ... және ... ( Жүйелер және процедуралар2
Технологиялық процестер1 ( ... ... ... жүйесі1 ( Құндылық ориентация жүйесі2
Ұйымдастыру потенциалы1 ( ... ... ... ... құрайтын ұйымның мәдениеті болып табылады
(басқару персоналының жиынтығы, құндылықтар жүйесі, жүйе мен процедура).
Бұл ұйымның ... ... ... таңдап алған стратегиясы ... ... ... ... өзгерісі “ұйым мәдениетін” радикалды
қайта құруын талап етеді. (S1C1 ( S3C3 ... ... және ... ... ... ... ... (S1C1 ( S2C2 ауысу).
Бұл теория бұйымның өмірлік ... ... ... ... ... айқындатады. Егер өнім жаңаланса, онда ... ... 3 ... ... ал егер өнім моральдық тозуына
жақындаса 2 қисықта ... ... ... ... мінез – құлығы (поведение) (5)
3. Ұйымдарды басқарудың қазіргі көзқарасы (шетел тәжірибиесі).
Американдық менеджмент.Өндіріс пен ... ... ... топтар арасындағы бәсеке күресінің күрт шиеленісуі, ғылыми-
техникалық прогрестің жоғары қарқыны ... ... ... ... ... ... қойды. Техникалық тұрғыдан күрделі өнімдерді
шығаратын ... және ... ірі ... ... тек ... ... автоматтандыруды инвестициялаудан гөрі,
мамандықты ... мен ... ... ... жетілдіруді
инвестициялау анағрлым тиімді болатындығын ... ... ... ... ... ... ... бөлімдер
мен кәсіпорындардың правосымен жауапкершілігін ұлғайту – АҚШ-тағы
шаруашылық өмірде ... ... ... ... нятижесінде компанияларда
жаңа бөлімшелер құрылды, бөлімше топтарының қызметін үйлестіретін арнайы
жоғарғы басқарма ... ... ... ... ... ... көрсетуге көбірек көңіл бөле бастады, төменгі буындарда
функциялық қызметтерді ... ... ... ... ... деген ұғымды енгізді, мұндай орталықтандыру
өнеркәсіптегі ірі ұйымды жөнге салудың жаңа принципі болып саналады, ... ... бір ... де ... ... ... ... алады”
Дракердің ойынша “федералдық принципті” ... ... ... ... басшы кәсіпорынның ең басты мақсатын айқындайды, ... ... ... ... таңдайды, сынайды, және
даярлайды.
Дракердің пікірінше, ұйымдастырудың федералдық ... 1) ... ... ... ... ... ... береді; 2) жердей
жердегі “жоғарғы басшының қызметінің” және оның ... ... ... ... шешімдерін “жергілікті деңгейде” ойдағыдай орындауға ықпал
етеді; 3) ... ... әділ ... ... ... ... американыдқ компаниялар басқаруды ұйымдастырудың федералдық
принципіне көшті. Осы мақсатта ірі компаниялардың ... ... ... ... ... ... ... автономды немесе автономды бөлімшелер
құрды. Осы бөлімшелерге ... ... ... ... ... ... ... Әрбір бөлімше өз қызметін толық
қаржыландырады, ... ... ... ұйыммен серіктестік қатынас
орнатады.
Американдық көптеген мамандардың пікірінше, ең қиын және ... бірі ... ұзақ ... ... ... ... зерттеулер мен ізденістерді жүргізу. “Болашақта ... ... ... ... ... ... ... мөлшерде болады,
мұның қаіп-қатері қандай дәрежеде? ”
Америкадағы университеттер мен ғылыми орталықтарда ... деп ... көп ...... салада идеяны тез тарату және жинаудың жаңа тәсілі.
Бұл тәсілдің авторларының (Р. Холл және Р. ... ... ... ... мұның мәнісі мынада:
- кез-келген ғылыми проблемалар бойынша, оны ... ... ... тобы ... ... тоб үшін ... сұрақтар белгіленіп, сол бойынша пікір алысып,
жаңа идеялар ... ... ... ... мен ... пайдаланылады.
“Кибернетикалық сессияларда” басшылар мен оларға бағыныштылар өздерін
едәуір еркін сезінеді: проблемаларды шешу ... ... ... ... ... кеңінен қолданылып, мұнда қысқа мерзімде ғалымдардан
құралған арнайы команда нендей бір проблемаға “шабуылдап”, қажетті шешімді
табады.
Соңғы жылдары ... ...... ... ... кең
етек алды. Мұндайда компанияларда, ғылыми орталықтарда әр түрлі қызмет
түрлерін үйлестіріп, біріктіреді де ... бір ... ... жолмен американдық мамандар басқарудың “тікелей” және “көбейу”
байланыстарын, орталықтандыру мен орталықтан тыс ... ... ... ... ... ... міндеті – көлбеу басшылық жасап, барлық
бөлімшелердің – зерттеуден өнім ... ... ... қызметті
бағындыру, нақты жобалар мен бағдарламаларды орындау.
Мақсаттық бағдарламаларды басқару жөніндегі бүкіл жұмысқа жетекшілік
ететін арнайы комитеттер ... ... ... бекітеді, оларды
орталықтан басқаруды жүзеге асырады. Олардың міндетіне ... ... ... ... жобалардың өтуіне байланысты компания
қызметінің ауқымын үйлестіру, жобаларды шолып шығу, нәтижесін бағалау ... ... ... ... дау – жанжалды жою жатады.
Матрикалық ұйымдастыру ... ... ... ... ... Бұл ... ... болу себебі мынада: функционалдық және
салалық қызмет пен басқару, негізінен ... ... ... ... ... ... үнемі жаңалық
енгізуге, мүлде жаңа өнімдерді ойластыруға мүмкіндігі бола ... бұл түрі ... ... ... ... оқшауланды.
Бұл саладағы соңғы қадам, тиісті өкілеттілігі бар автономның органдар
(жаңалық енгізу басқармасы) құру болды. Мұндай да жаңа өндіріс пен ... ... ... бұйымдар арқылы жүзеге асырылады. Өкілеттілік
пен ресурстарды шоғырландыру жаңа кең ... ... ... ... ... әрі ... ... тұтынушыларды айқындауға мүмкіндік
береді.
Соңғы жылдары американдық бизнес психологиясында ... ... ... позитивтік өзгеріске әзір тұру жағы ... ... ... – жаңа рыноктар ... ... ... ... өндіріске басқару стилін жаңарту. АҚШ-та шамамен 20
ж. бұрын дара басшылық стилі үстемді етті. Американдық ... ... ... ... де ... ... ... бағыну орын алған.
“Американдық менеджмент ХХІ ғ. табалдырығында” ... ... деп атап ... “көптеген американдықтардың өзгеіріске ықыласы
мен әзірлігі бар. ... мен ... жаңа ... ... өз
жұмысын үнемі жақсартуға тырысатындар, сол үшін белсене күресетіндер
баршылық. Олар ... ... ... мен ... ... көрсетуге
ықыласы”.
Жапондық менеджмент.Басқарудың жапондық типінің түрлері. Шонбергер Р.
пікірінше, басқарудың жапондық ... ... ... төрт ... ... ... өз ... ерекше
тәуелділігі, фирмаға берілгендігі және оның ... ... ... үшін ... қолайлы жағдай мен уәде беруі.
Екінші топтағы принциптерді дара басшылықтан гөрі ұжымдық басшылыққа
көбірек көңіл ... ... ... ... ... ... істейтін қызметіне қарамастан жұмыскерлерді тең правода қарау
деп тұжырымдауға болады.
Үшінші топқа- фирманың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін үш ... ... ... жұмыскерлерге және инвесторларға ықпал ету мен көңіл
бөлу баянысын ұтымды ұстау жатады.
Төртінші ... ... ... ... мен, ... ішінде
ең алдымен өнімді тапсырушылармен және ... ... ... ... орнату әдісін қалыптастыру жатады.
Қазіргі жапониядағы басқаруды американдық ... мен ... ... деп ... ... ... өздерін
американдықтардың шәкірті ретінде есептей отырып, менеджменттің барлық
белгілі концепцияларын мұқиятзерттеді, әрі өзіне сай етіп құра ... ... ... ... ... ... ... Мұны менеджерлер деп атайды.сонымен қоса ... ... ... ... кәп ... ... сипатының
ерекшеліктеріне негізделген, мұнда топтың психалогия басты рөл атқарады.
Нағыз жапондық фирма пирамида ... ... Оның ... ... ... жоғары әкімшілік (КЭЙЭЙСЯ); орта басқару буыны (КАНРИСЯ),
бұған бөлімше меңгерушісі БУТЕ жатады; әрі қарай-басқармадағы қарапайым
жұмыскерлер ... ... ... ... жоғары деңгейі болып
саналады. ... ... ... директор-орындаушылар.
Директорлар кеңесіне сайланғандардың барлығы фирмада белгілі ... ... ... ... ұйымдық құрылымы, әдетте
функционалдық принціппен: көлбеу және тікелей ... ... ... ... ... ... ... бар, қазіргі
жағдайда мұның өзі бағалы үлес болып саналады.
Жапондық менеджмент ... ... ... ... ... ... ... тән нәрсе-
басқарудың Коноске Мацусити принципі. Оның ең ... ... ... тек Мацусити ғана эканомикалық механизмнің түйінді элементі
ретінде адамдармен ... ... ... ... жақтарын терең, жан-
жақты зерттеу қажеттілігін мойындады.
Мацусити идеясы ... ... ... ... үш түрі қалыптасқан:
адам-қаржы-технология. Технология тәуелділік жағдайда, ал бірінші орында –
қызметшілер.
“Мацусити дәнки” ... ... ... ... ... білімді оқытудан, екіншіден, фирмалық мінез-құлық
кодексін игеруден тұрады. Сосын арнайы сабаққа қатысып, онда оларға ... ... сен ... қателік істесең, фирма сені кешіреді. Егер
сен фирманың моральдық кодексінен ... ... ... ... ... басқару нақтылық, көбінесе ... ... ... Оның ең ... ... ... өмір бойы ... жасына қарай еңбек ақы төлеу және ... ... ... ... ... топ ... ... элемент болып
саналады. Жапондық басқару жүйесінде ... ... және ... айқын сипат алады. Мұнда топтар ресми бөлімше, яғни ұйымның
штаттық ... ... ... ғана ... ... ... ... мәселен сапаны бақылайтын топ ретінде құрылуы мүмкін.
Жапон кәсіпкерлері Сетоку ханзаданың конституциясында – ... заң ... ... көне ... ... ... көңіл бөледі. Онда “үйлесімділік – бәрінен де жоғары”, деп
жазған.
Жапон кәсіпорындарында жұмысшы ... 4-6, ... одан да көп ... Ең ... 10-20 адам ... ... ... топқа тығыз
байланыс орнату, еңбек операцияларын бірлесіп орындау қамтамассыз етіледі.
Жапондықтарда ұтымдық еңбек әрекеті шағын топтардың күш – ... ... ... ... ... ... барлық жұмыскерлер мен
бөлімше қызметкерлердің міндеті - өнім сапасын жан-жақты басқарудың ... ... ... тәсілде сапаны басқаруы жаппай қатысуы көзделген.
Шешім қабылдаудың жапондық жүйесі ұлттық дәстүрлерге ... ... ... ... құндылығына
негізделген. Жапонияда шешім қабылдаудың елеулі ерекшелігі – ... ... ... ... ... ...
жапондықтар әуелі мәжілістер мен ресми емес келіссөздер де ... ... ... ... алады. Олардың пікірінше, мұндай
процедура бірауыздылыққы келісіп ... ... ... ... ... ... қарай ақы төлеу қабылданған, оны “НЕНКО СЭЙДО” ... ... ... президенті Масакучу “қазіргі
самурайлар қоғамы” кітабында жұмысшының фирмамен келісім жасауы отбасындағы
тіршілік қарым-қатынасына ұқсайтындығын атап ... ... ... ... “барлық күш-қайратын еңбекке жұмсау”.
Жапондық және американдық басқару ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Шешім қабылдаудың дербес сипаты. |
|қабылданады. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Бақылау процедурасының ... ... ... ... ... ... ... ... ... | ... баяу бағалау және |Басшының басты ... ... ... ... және ... ... негізгі критериі – | ... ... ... |Жеке адамға басшылық етуге |
|және ... ... ... ... ... етуді ұйымдастыру. |Жеке нәтижелер бойынша басқаруды |
|Ұжымдағы ... және ... ... ... ... ... | ... мен жеке ... ... ... ... ... ... ... ... ... және жұмыс |Жеке нәтижелеріне негізделген ... ... ... жоғарлату. |іскерлік мансабы. ... ... ... даярлау |Тар мамандықтағы басшыларды даярлау,|
|топ жұмысының көрсеткіші қызмет |жеке жетістіктері бойынша ... ақы ... т.б. ... еңбек ақы төлеу.|төлеу. ... ... ... даму ... ... ... бастап республика экономикасы басынан қиын
трансформациялық процестерді кешірді. Онда экономиканың жеке сектордың
дамытуына және ... ... жаңа ... ... ... ... кең ... жекешелендіру негізінде, күрделі құрылымдық және
институционалдық реформалар жүгізілді.
Егеменді ... он ... ... ... ... ішкі
логикасы мен кезеңдеріне (этап) тұрады. Егер ... ... ... жағымсыз процестер орын алды, олар экономикалық байланыстардың
үзілуімен жәнеде жаңа ... ... ... ... туындаса, екінші кезеңде 1995-1996 жылдарында негізінен төмендеу
қарқынын тотатып және Қазақстан экономикасына 1997-2001 ... ... ... ... өкіметіне кіретін мемлекеттер мен өндірістік байланыс
жүйесінің күйреуі 1991 жылдан 1994 ... ... ... өндірістің
барлық салаларында төмендеу қарқыны жүрді. Тауар және қызмет өндірісі 1991
жылы 11%, 1992 жылы 5,3%, 1993 жылы 9,2 %, 1994 жылы ... ... ... ... ... ... қысқартты. Жыл сайын
инвестицияның төмендеуі қарқыны 1992-1996 ж.ж. аралығында 30-40%-ті ... ... ... болмаы себебінен 90-ші жылы гиперинфляция
басталды. Тұтыну тауарларына бағалар 1992 ж. 2960 %-ке, 1993 ж. – 2165 ... ... ... және өндірістің төмендеуінен елде әлеуметтік ахуал
нашарлай ... ... ... ... ... ақы төмендеді. Азаматтарды
жұмыспен қамту басты проблемаға айналды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... қаланған.
1991 ж. желтоқсанда бірнеше маңызды стратегиялық міндеттер ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымын қалыптастыруын қарастыратын терең экономикалық қайта
құруға бағытталған.
Егер реформаға ... ... ... өндірістер мемлекеттік үлесінде
болса, 1993 ж. 40 % тауар және қызмет жеке бизнеспен ... 1995 ж. ... 1996 ж. –58 % ... ... уақытта жеке сектор Қазақстанның Жалпы ішкі
өнімнің 75 % құрайды. Республикада барлық шаруашылық субъектілердің 80 ... ... ... ... 1993 жылы ... теңгені тәуелсіз қаржы-несие
жүйесін негізін қалады. Инфляция қарқыны 1996 ж. 28,7 %-ке , 1997 ... 1998 ж. –1,9 % ... ... төмендеуі экономиканың дамуына
шешуші фактор болып саналады.
Экономикалық өсу Қазақстанның дамуының стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... ұлттық өнім
болып саналады, тәуелсіздіктің алғашқы жылдары 1996 ж. 0,5 %-ке , ... ЖІӨ 1,7 %-ке, 1999 ж. 267 %-ке, 2000 ж. 9,6 %-ке, 2001 ... ... 11 % ... Бұл көрсеткіштер елдің экономикалық харекетінің
жанданып жатқанын көрсетеді.
Экономиканың дамуының маңызды бағыттың бірі болып әлемдік ... ... ... ... саналады. 1993 жылға дейін ... ... және ... саудаларды мемлекет тапсырысы жүйесімен
реттеледі. Стратегиялық тауарларды экспорттау тек монополиялық ... ... ... ... 1993-1995 ж.ж. аралығында сыртқы
экономикалық қатынастардың либерализациясы орын ... 1995 ж. ... ... ... мен ... одақ ... ... шартқа отырды.
Жалпы экспорт 2002 ж. 1994 жылмен салыстырғанда 2,7 есе, ал импорт – 36 %-
ке өсті.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... көрсеткен. Оңтүстік-Шығыс Азия және Ресей елдерінің
қаржылық дағдарысы, өндіріс-масштабының ... алып ... ... ... ... ... ... Бұл елдерде Қазақстан
экспорттайтын ... ... ... және ... ... қабілеттілігінің төмендеуін себебі ұлттық валютаның двальвациясы.
Теңгенің айырбасталу бағамының бәсекеге жарамсыздығы (неконкурентный)
сыртқы сауда операцияларының кері ... ... қор ... және жалпы ішкі өнімнің қысқартылуына алып келеді. Бұл ... шығу ... 1999 ж. ... ... ... ... қалқымалы
айырбастау курсына өту режимі ... ... ... ... ... тауар өндірушілердің бәсекелесу жағдайын жасады.
Экономиканың өсу потенциалына мемлекеттің инвестициялық ... ... ... байланысты. 1997 ж. инвестициялық салымдардың
өсімі 11,6 % құрады. 1998 ж. ... ... ... ... 41,9 %, 1999 ж. 3,8 %-ке, 2000 ж. –29,4 %-ке, 2001 ж. 4 ... %-ке ... ... шетел инвесторлардың жалпы инвестициялық
салымдар көлемі 13 % -ұлғайды 1996 ж. –22 %-ке, 1997 ж.-40 %-ке, ... 1993 пен 2000 ж.ж. ... ... ... ... ... млрд долларды құрады. Экономикалық ... ... 90-ші ж.ж. ... ... бірі ... рыногын қамтамасыз
ету және толтыруды шешу болып табылады. Жеке (розничный) тауар айналымының
нақты өсу темпі 1996 ж. 133,3 %-ті ... 1997 ж. 129,3 %, 1998 ж. ... 1999 ж. 102 ,3 %, 2000 ж. 102,7 %, 2001 ж. 108,1 %, 2002 ж. 109,5 ... және ... бизнестің дамуы – шаруашылық етудің жоғарғы тиімді
механизмін құрудың негізгі ... ... ... Егер 1996 ж. ... ... ... ... саны 350 мың адам болса, 2002 ... ... 960 мың адам ... Егер 1996 ж. ... кәсіпорындардың
өндірістік үлестері жалпы ішкі өнімнің азғана бөлігін құраса, 1997 ... ... 8 %-ке ... ... ... ... ... шағын
бизнестің субъектілері 2002 ж. 80 мың бірлікті, яғни әр мың ... ... ... ... ... ... 1999-2000 ж.ж. аралығында 27
мың объектіні жеке ... ... ... ... ... меншігіне
республикада қызмет ететін кәсіпорындар мен ұйымдардың ішінде 16 ... ... ... ... және орта объектілерін жекешелендіруі
қазіргі кезде аяқталды деуге болады.
Көтерме және бөлшектік сауда, жүйелерін, қоғамдық тұтыну тауарларын,
үйшаруашылық заттарын, ... ... ... ... ... ... жағдай жасалынып жатыр.
Табиғи монополистердің кәсіпорын сфераларында, ... ... ... баға ... өсуіне әсерін тигізеді, соған,
байланысты ... ... ... ... ... жүргізуде.
Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде соңғы жылдары электроэнергияны, жылуды,
суды, газды, теміржол тасымалдары, байланыс ... ... ... ... ... ... тарифтік өсулері байқалмайды.
Үкіметтің өнеркәсіп саясатының жүргізілуінің ... ... және ... бәсеке қабілеттілігін дамытуға қолайлы
нормативтік – құқықтық және экономикалық жағдай жасау жәнеде ... ... ... ... ... ... 1996 ж. байқалады, өндірістің
нақты өсуі 0,3 % ... 1997 ж. ... ... ... 4 %-ке, ... 2,7 %-ке, 2000 ж. 14,6 %-ке, 2001 ж. 11,3 %-ке, 2002 ж. 13,1 ... ... өсуі тек табиғи ресурстарды өндірудің ұлғаюі ... ... ... қатар қайта өңдеу өнеркәсібінің жандануы ... ... ... ... ауыл ... өнімінің жарты бөлігін екі
мың ірі мемлекеттік кәсіпорындар өндірді, ол мемлекеттік емес ... ... 12-15 % өнім ... ... 30 % ... халықтық
жеке қосалықы шаруашылығынан түсіп отырды. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... үлесі 1 % болады. Алудың шаруашылық жүргізудің ... ... ... емес ... ... акционерлік және
ұжымдық кәсіпорындар және шаруақожалықтар (фермерлік).
Ауыл шаруашылық өндірісінң реформалау ... ірі ... ... сан ... жаңа ауыл ... құрылады. 2002 ж. 1
қаңтарында республикада 81 мың ауыл шаруашылықтар ... ... оның ... серіктестіктер, 218 акционерлік ... 1113 ... 1098 ... қалыптасулар және 75 мың шаруақожалықтары. 2002
ж. ауыл шаруашылық кәсіпорында 21,6 % өнім ... ... % ал үй ... –59,8 % ... ... және оның самаларын ... ... ... ... ... ... ... өткізу жүйесі
өзгертілді. Мемлекеттік бағаның орнына еркін баға ... ... ... түбегейлі өзгерістер орын алды.
Мемлекеттің қаржы сферасында ... 1996 ж. – 1997 ж. ... ... ... жылдар бойы жүргізіліп ... ... ... ... ... ... 3,5-4 % ... қалды. 2002 ж.
бюджет 0,8 % тапшылықпен орындалды ... салу ... ... ... ... ... жатыр. Салықтық ауыртпалықты экономиканың
бірнеше салаларында төмендетілді, жаңа салық кодексіне байланысты 2001 ж. ... ... ... ... ... онда ҚҚС, қойылымы 16 ... ... ... 21 % ... ... өсуін ғана емес, сонымен
қатар бизнестің формальды нарыққа ... ... ... ... ... алғашқы жылдарында дағдарыс жағдайынан
шыға білді. Қазіргі кезде Қазақстан экономикасы ... ... ... ... ... ... – ақша және ...
бюджеттік саясатын тиімді және сенімді жүргізілуін уақыт дәлелдеуінде.
2.2 Қазақстан Республикасының ... ... мен ... негiздерi
1991жылы 13 ақпанында «Қазақ ССР кәсіпорындары туралы» ... ... ... ... ... қарастырылған.
1) Жеке тұлға немесе топ ... өз ... ... ... ... жалдайтын кәсіпорындар.
2) Коллективтік меншік негізінде құрылған кәсіпорындар.
– Мемлекеттік меншіктің еңбек коллективінің меншігіне ... ... Жеке ... ақшалай, мүліктей салымдары нәтижесінде (пайлық
негізде) құрылған кәсіпорындар.
– Жеке, коллективті, мемлекеттік ... ... үшін ... ... ... ... етіп жатқан кәсіпорындар.
– Рәсімдік, әлеуметтік, қайырымдылық шаралары үшін азаматтардың,
ұйымдардың ... ... ... қызмет етіп жатқан діни
ұйымдар.
3) Мемлекеттік меншік негізінде құрылған ұйымдар;
– ҚР-ң ... және ... ... жалпы мемлекеттік
тапсырмаларын шешу мақсатында құрылған мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... құрылған кәсіпорындар.
4) Бірікк ен кәсіпорындар.
Кәсіпкерліктің ұйымдық-құқықтық формаларын таңдау таңдалған ... ... ... ... ... ... ... «Жеке меншік туралы» Заң бойынша
мемлекеттік, жеке, шетелдік заңды тұлғаларының мүліктерімен ... ... құру ... ... ... кәсіпкерлік,толық кәсіпкерлік,сенім
серіктестігі,жауапкершілігі шектеулі серіктестік,қосымша жауапкершілігі
шектеулі серіктестік, ашық ... ... ... формаларының түрлері:
Қазақстан Республикасында кәсіпорындар меншік формасынан басқа жұмысшылар
санына және салалық ... ... ... орта және ірі ... бөлінеді.
Жұмысшылар саны бойынша бөліну:
|Сала немесе қызмет|Шағын ... |Ірі ... | | | ... ... ... ... |2000 ... ... | | ... | | | ... ... ... |101-300 |300 ... | | | ... және ... | | ... |75-ке ... |76-100 |100 ... ... |50-ге ... |51-200 |200 ... тамақ | | | ... | | | ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... емес |25-ке ... |26-50 |50 ... көтерме және| | | ... ... және | | | ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... ... жекешелендіру
бағдарламасында кәсіпорындардың осылай ... ... осы ... аталған кәсіпорындар нысандарын жеке жеке қарастырып
өтеміз.Бірінші қарастыратынымыз мемелекекттік ... ... ... баста Азаматтық кодекспен реттеледі (102-
103ст) және одан басқа 19 ... 1995 ... КР ... заң күші ... ... ... Жарлығымен реттеледі.Мемлекттік
кәсіпорындар, ... ... ... ... ... және ... жүргізу құқығына негізделген болып екігі
бөлінеді.
1) Азаматтық кодекске ... ... ... ... ... ... мемлекет мүлкін, заң немесе басқа да
нормативтік актілер бекіткен шеңберде қоолдану құқығы.
2) ... ... ... ... ... немесе қазыналық
кәсіпорынның өз атына бекітілген мемлекет мүлкін, өз ... ... ... ... ... байланысты
қолдану құқығы.Бұлардың арасындағы айырмашылық ... ... ... ... негізделген кәсіпорындардың
өкілетілігі жедел ... ... ... кеңірек, басқаруда
біріншісі көбірек дербестікке ие.
– Мемлекеттік кәсіпорындар мүлкі бөлінбейді және оны ... ... ... ... ... қызметкерлері
арасында бөлуге болмайды.
– Мемлекеттік ... ... ... оның ... ... Мемлекеттік кәсіпорын уәкілдік берілген органның шешімі бойынша
құрылады.
– Мемлекеттік кәсіпорынның органы уәкілдік берілген мемелекеттік
орган тағайындайтын және оған есеп ... ... ... ... ... ... тарату және қайта құру ... ... ... ... ... ... ... байланысты кәсіпорындар республикалық және
коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындар болып бөлінеді.
Республикалық меншіктегі республикалық мемлекетттік кәсіпорындар тізімін
ҚР ... ... ... ... ... ... ... үкімет ведомстволары, ... ... ... ... өкілеттілік берген жергілікті
атқарушы органдар болып табылады.Мемлекеттік кәсіпорындар жалпыға бірдей
тәртіп бойынша әділеттілік ... ... ... ... құжаттары құрылтайшы бекіткен жарғы болып табылады./14/.
Мемлекеттік кәсіпорындар тек мына аяларда құрылып ,қызмет атқара алады;
1) Банктік, сақтандыру және басқа қаржылық ... ... ... қорғаныс құралдары,әскери техникаларды және
оларды әзірлеу, өндіру, жөндеу,сату және жою.
3) Уранға және ... ... ... ... ... жұмыстардың түрлері, сондай-ақ белгілі бір жағдайларда
құрамында радиоактивті заттары бар ... ... ... және ... Медикаменттерді, дәрілік құралдарды және емдеу препараттарын
медициналық жабдықтар және ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылық қызметті жүзеге
асырудың арнайы тәртібі белгіленген аялардағы қызмет.
6) ... ... ... ... ... сумен, жылумен
жабдықтау, магистральдік көлік, байланыс, комммуникация, комммуналдық
жәнетұрғын-үй шаруашылығы, басқа да стратегиялық маңызы бар жүйелер.
Жоғарыда көзделмеген ... ... ... құрылтайшының талабы
бойынша жоққа шығарылады.
Кәсіпорын иесі кәсіпорынды тіркеуге дейін ... ... ... міндетті.Жарғылық қордың мөлшері он мың айлық көрсеткіштен
кем болмауы қажет.
Енді жеке сектоордың ... ... ... ... ... ... ... тұдға құрмай-ақ кәсіпкерлік
қызметтпен айналысуының ұйымдық-құқықтық формасы.бұл форманың ... ... ... ... жеке ... ... ... жағынан
коммерциялық болып саналады.Яғни, тауарларға сұранысты қанағаттандырып, ... ... ... ... субьекті болып,тек қана ҚР-ң
азаматтары ғана емес, сонымен қатар, шетелдік азаматттар да бола ... ... ... ... болып; ҚР-ң Азаматтық Кодексі, 1992
жылы 4 шілде «Жеке кәсіпкерлікті ... Заң, 1995 17 ... ... ... 1995 24 ... ... ... және міндетті
төлемдер»туралы, Министрліктер мен ... және ... ... ... заңды тұлғалар үшін қойылатын талаптар жеке кәсіпкерлерге
де қойылады.Бұл дегеніміз ... ... ... ... ... айналысу кезінде тең жауапкершіліктер ... ... ... ... атқарылмауы кезінде жауапты.Маңызды сәт, жеке
кәсіпкерлерді тіркеу ... олар ... ... ... құрылмайды, яғни,
айналымда жүрген мүлкімен өз ... ... ... ... ... жек ... өз ... қойған кезде, оның барлық мүлкі
тәркіленеді.Сондықтан да жеке кәсіпкерлік бизнестің тәуекелі аз ... ... ... ... және ... ... сипаттамасына тоқталатын болсақ,Азаматтық Заңдарға сәйкес жарғылық
қоры құрылтайшылардың үлесіне бөлінген коммерциялық ұйым ... деп ... ... ... ... түрі ... табылады.Осы нысан шеңберінде қандай да болмасын
кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... сақтандыру және т.б. 1995 жылғы 2 мамырда шыққан ҚР
Президентінің «Шаруашылық ... ... заң күші бар ... Шаруашылық серіктестер толық, ... ... ... бар ... ... нысанында
құрылуы мүмкін.Құрылтай шартымен жарғы шаруашылық ... ... ... табылады.Солай болып құрылуының себебі, олардың құрылуындағы
ерекшеліктерге ... ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестік-70%,толық серіктестер-20%, акционерлік
қоғамдар-7%,қосымша жауапкершілігі бар серіктестіктер-1%,сенім серіктестігі-
0.1%.
Шаруашылық серіктестердің қатысушылары-қатысушылардың жалпы сипаттамасы
келесі кестеде көрсетілген;
Шаруашылық серіктестердің ... ... ... |Қатысушылар мәртебесі|Қатысушылар саны |
|Толық серіктестіктер |Тек қана жеке |2-н кем ... |
| ... ... ... ... ... |2-н кем ... |
| ... ... бір ... |
| ... және бір|
| |еке және ... ... ... |
| ... ... ... шектеулі серіктестік |Жеке және заңды |1-н 30-ға ... |
| ... Бір | |
| ... ... | |
| ... ШС-ң ... |
| ... алмайды. | ... ... бар ... және заңды |1-н 30-ға дейін |
| ... Бір | |
| ... ... | |
| ... ШС-ң қатысушысы| |
| ... ... | ... акционерлік қоғам ... және ... |1-н 50-ге ... |
| ... Бір | |
| ... ... | |
| ... ШС-ң қатысушысы| |
| ... ... | ... акционерлік қоғам ... және ... |1-н ... |
| ... Бір ... |
| ... ... |дейін) |
| ... ШС-ң ... |
| ... ... | ... ... міндетті түрде нотариатта күәландрылуы
тиіс.Құрылтайшылардың есебінен ... ... ... өз
қызметі үрдісінде өндіреген және алған мүлік меншік ... ... ... болады.Шрауашылық серіктестердің ... ... ... үлес ... ... ... және
тәртібі туралы ;жарғылық қорына салым салу жөніндегі міндеттерді бұзғаны
үшін қатысушылардыңжауапкершілігі туралы ... және заң ... өзге ... болуы тиіс.Шаруашылық серіктестік, заң
құжаттарындағыкөзделегн ... ... ... шаруашылық
серіктестердің құрылтайшысы болуы мүмкін.Шаруашылық серіктестік жарғысымен
барлық ... ... ... ... ұйымдар коммерциялық және коммерциялық емес ... ... 1996 ... 31 ... ... ... ... байланысты, қоғамдық ұйымдар осы заң шеңберімен реттеледі.
Мекеме-коммерциялық емес ... ... ... ... ... ... ... тарапынан құрылып және
қаржыландырылып отырылатын ұйым. Мемлекеттік мекеме, ол, Конституция және
Қазақстан Республикасының Заңдарымен немесе ҚР-ң ... ... ... ... ... құрылып, бюджет есебінен
қаржыландырылады.
Мекеме, басқа заңды тұлғалардың құрылтайшысы бола алмайды, егер заң
бойынша ... ... ... ... ... болса.
Қоғамдық ұйымдар- деп Қазақстан Республикасында заңға қайшы
келмейтін, еркін қатысушылық түрде,ортақ ... жету үшін ... ... және ... ... ... да құрылымдары.
Қоғамның мүшелері, қоғам міндеттемелері бойынша жауап бермейді,
қоғам да өз мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Қоғамдық қор- деп ... жоқ, ... ... және басқа да қоғамға пайдалы әрекеттермен айналысу мақсатында, ... ... ... өз ... ... ... бірігуі.
Қоғамдық қор, заңды тұлға бошлып табылып, өз банктік есеп-шоты және жеке
балансы болады.Қордың қаржылық көзі ... ... ... ... ... және қор ... берілген мүлікті атауға
болады.
Қоғамдық қорды ... ... ... ... ... анықталады.Қор өз жұмыстары және қор ... ... ... жыл ... ... ... ... жариялап отыруы керек.
Тұтыну кооперативі- деп қатысушылардың материалды және басқа
да ... ... ... ... ... негізде)
бірігуін айтамыз.Кооператив мүшесі болып заңды тұлғалар да ... ... ... ... бекіткеннен кейін қалыптасқан
шығынның орнын үш ай ... ... ... ... ... ... ... кредиторлар талаптары бойынша заң ... ... ... ... ... ... үшін ортақ,
субсидиарлы жауапкершілікті мойындарына алады.
Кооператив құрылтай құжатында, ... пай ... ... өтеу тәртібі, бұзылған жағдайда міндеттемелер бойынша
жауапкершілікті, шығындарды өтеу тәртібі секілді ақпараттар болу ... ... ... түскен табыс оның мүшелері арасында
таратылмайды, құрылтай құжатында көрсетілген мақсаттарға сай ... ... ... ... жағжайында ол кооперативтен өз пай мөлшерінде
үлесін алуға құқығы ... ... ... қаза ... ... оның ... ... егер, құрылтай құжатында басқадай көрсетілмесе.
Ауылшаруашылық тұтыну кооперативтері тек өз мүшелерінің қажеттілігін
қанағаттандыру ... ... ... қатар, ауыл тұрғындарының да
мүдделерін қорғау мақсатында құрылуы мүмкін.
Заңды тұлғалардың ассоциация (одақ) ... - деп ... өз ... ... мақсатында, кәсіпкерлік қызметтерін бір
ортадан координациялау мақсатында өзара келісім-шарт негізінде, ... ... емес ... де ... ... ... ... қатар, коммерциялық емес ұйымдар және қоғамдық ұйымдар да
ассоциацияға біріге ... ... емес ұйым ... ... оның ... ... сақтайды.
Ассоциация, өз мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді,
оның мүшелері одақ міндеттемелері ... ... ... ... ... ие болады.
Сонымен қатар, ҚР-ң 05.03.1997 жылғы «Бағалы қағаздар нарығы
туралы» Заңы ... Қор ... ... көзделген, яғни
Қор биржасы-деп өзін-өзі ... ... ... ... ... бастамасымен, жабық акционерлік қоғам формасында
құрылатын ұйым.
Өкілетті орган шешімімен қор биржасының қатысушысы ... ... ... ... ... ... ... тұлғада бола алады Қор
биржасы өзін-өзі өтеу принципі негізінде құрылған және оның ... ... ... ... ... ... биржасы өз
қызмет барысында мемлекет органдарынан тәуелсіз.Қор биржалары өз қызметіне
байланысты әр ... ... ... ... ... ... ... ашуға құқығы бар.
2.3 Қазақстан Республикасындағы ұйымдардың перспективалары мен
маселелерi
№-131-1 «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік ... ... ... Заңы (19 ... 1997) ... ... ... формаларының дамуына толықтай мүмкіндік берді.Қазіргі
уақытта ҚР-да ... 372 000 ... ... және жеке ... ) онда 1.4 млн. ... ... ... жайған ұйымдастыру-құқықтық формасы болып, жеке
кәсіпкерлік ... ... ... тұлға құрмай-ақ,
кәсіпкер, тіркелу және ұйымдастыру жұмыстарымен ... ... ... ... ... ... бірге бұл жерде жауапекршілік
дәрежесі шексіз, несие ұйымдары ... ... ... ... ... ... өз ... (жеңіл
тіркелу үрдісі, қарапайым ұйымдық құрылымы, ... ... ... ... ... кемшіліктері жоқ емес
1) Жаңа кәсіпорынды ашу өте жоғары тәуекелмен байланысты, ішкі ... ... ... басқарушының тәжірбиесі, белгісіз
жағдайлар тәуекелділікті жоғарылатады да, төмендетеді.
2) Өз нәтижелеріне кәсіпкердің жауапкершілігіде, оны қиын ... ... ... ... ... бастан кешіп
жатса, онда кредиторлармен тек бастапқы инвестициялармен ғана емес,
сонымен ... ... ... де ... ... ... өз ... туындайтын ресурстар ... даму ... ... ... ... ... ... Бастапқы да ,шағын кәсіпорынның жұмысшыларды жалдауға қаржысы
жетпегендіктен, негізгі күш ... ... ... ... шаршауына, стресске түсуіне әкелуі мүмкін.
Осылайша, жаңа кәсіпорынды немесе жеке кәсіпкерлікпен айналысу өте
үлкен тәуекелділікпен және ... ... ... ескеруіміз
керек.Сондықтан өз мүмкіншіліктерімізді объективті ... ... және ... ... ... ... ... еді.
Былтырғы жылмен салыстырғанда жеке ... ... саны 12%-ке ... ал онда жұмыс істейтіндердің саны 13%-ке
өскен.
Қазақстан Республикасында шағын ... ... ... ... ... ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... ... |318421 |331459 |372497 |1.12 |
| ... | | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... |122487 |109041 |109861 |1.007 |
| ... | | | | |
| ... | | | |
| ... | | | | |
| ... ... |195934 |222418 |262636 |1.18 ... ... |907747 |280873 |1445486 |1.13 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
| ... саны| | | | |
| ... ... |465272 |549773 |607678 |1.1 |
| ... ... | | | |
| ... ... |731100 |837808 |1.14 |
| ... ... | | | | |
| ... | | | | |
* ... Республикасы табиғи монополияны, бәсекелестікті ... ... ... 1 ... ... ... ... заңды
тұлғалардың (шағын кәсіпорын) саны 109.9 мыңға жеткен, оның ішінде жұмыс
істеп ... 66.5 мың, ... ... ... ... ... ... статистика органдарына тіркелгендер, ... ... ... ... ... ... ... анкета,
әділеттілік органдарында тіркелу немесе қайта тіркелу туралы анықтама т.б ... ... ... ... 90-шы ... кең ... Ол ... «КСРО-да кооперация туралы» 26 мамыр 1988 жылындағы Заңмен
кең ауқымда кооперациялану қозғалысы болған.Кейіннен, 1995 жылы 5 ... ... ... кооперативтері туралы» Жарлығы ... ... ... өз ... ... ... әрекетпен айналысу үшін құрылған ... ... ... ... және акционерлік қоғам сияқты ұйымдастыру-
құқықтық формалардың құқықтық ... ... ... ... деп ойлаймын,
яғни шаруашылық субъектілердің құрылу және болашақта қызмет ету мүдделеріне
сай жауап береді ме ? Заң ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестік және
акционерлік ... ... ... ... кең ... көруге
болады.Жағдайдың осындай бағытта дамуы кездейсоқ болмауы ... ... ... ... ... ... ... болғандығынан шығар.Осы
жағдайды жақсырақ түсіну мақсатында Қазақстандағы ұйымдастыру-құқықтық
формаларының жалпы ... ... ... біз ... ... толық серіктестіктер, ... ... ... ... ... ... ... серіктестігі,
акционерлік қоғам, өндірістік кооператив болып бөлінеді.Толық ... ... ... жеке ... егер ... қатысушылық талап етілсе, заңды тұлғалар аталған
серіктестіктің ... бола ... ... среіктестіктің өз қызметін
тоқтатқаннан кейін екі жыл ішінде сол серіктестіктің міндеттемелері бойынша
жауапты ... ... ... толық серіктестік құру ойынан
айнытып жібереді, өйткені шарттары өте ... ... ... ... ... азғана көлемде құрылса да, қазір бұл ... ... аз ... келеді.Келесі кезекте қосымша жауапкершілігі бар серіктестік,
бұл шаруашылық серіктестіктің формасы, серіктестіктің ... ... бірі ... ... құрылымның ерекшелігі, мұнда екі түрлі
құрылтайшыны көруге болады, олар ... ... ... ... алады.Статистика мәліметтері бойынша бұл форманың да кең
таралмағанын көруге болады. Бұл жағдайдың ... да ... ... болады.Мұның себебі келесі; бірінші топтағы құрылтайшыларға, яғни,
толық серіктестер, жоғары да аталған ... ... ... ... ... ... ... топтағы құрылтайшылар аталған
серіктестікке мүше ... ... ... ... ... ... құрған тиімді, онда, олар өздері құрған серіктестіктің
тікелей қатысушысы бола ... ... ... кең ... ... ... ... серіктестік болып
табылады, өйткені, ол, құрылтайшыларға ... ... ... ... қор ... өте ... реттеу үрдісі кезінде
құрылтайшылар көптеген диспозитивті нормаларды өздері ... және ... ... ... ... ... ... төлеу (25% тіркелу кезінде, қалғанын
кейіннен төлеуге ... ) бұл ... ... ... ... мүмкіндіктер, тұрақсыз экономика шарттарында, өндірістің белгісіз
жағдайларда, яғни (үлкен шығынға батқан ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі бар серіктестік;
жауапкершілігі шектеулі серіктестік, ... ... ... және жеке ... ... ... қолдануға мүмкіндік береді
және қатысушының барлық ... ... ... ... бір түрі ол, ... ... бар ... болады.Бірақ, бір ерекшелігі, құқықтық реттеуде оны ... ... ... ... жауапкершілік жүктейді.Өз
кезегінде, шаруашылық серіктестіктің ... ... ... кейбір
талаптарын қанағаттандырмайды.
Кәсіпкерлік аясында жауапкершілік шектеулі серіктестікпен қатар
келесі ұйымдастыру-құқықтық ... ... ... ... да, қай ... қарасаң да, «АҚ, ең көп тараған
кәсіпкерлік ... деп ... бұл ... ... ... ... қағида болып кеткендей.Бұл құбылыстың осылай
өрбуі, С.И.Климкиннің ... ... ... ... яғни ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар
акционерлік қоғамдар болып қайта ... ... ... ... және ашық ... ... қарастырғанда, бұл ұйымдық
формалардың аралық формалардың бар ... ... ... қоғамдарда акциялардың маңызды бөлігі ішкі жазу ... да, АҚ тек қана ашық және ... ... ... ... жартылай ашық және жартылай жабық болып бөлінеді.Іс жүзінде,
ашық деп ... АҚ-ң ... ... ... ... қолында,
өйткені, ашық түрде 49% акция ғана ... ... ... ... ... ... АҚ-н ... арасында бірбірінен бөліп
көрсету қиын.Өйткені,олардың құқықтық базасы айтулы ерекшеленбейді. ЖШС-ң
үлес пайын сатып ... ... ... ... акциясын сатып алу
тәртібі арасында ешқандай айырмашылық жоқ. Жабық ... ... ... түрде айналымда болады, яғни ... ... ... ... ЖАҚ эмиссиясы ешқандай тіркеуден өтпейді, бұл жағдайдан
мынадай қорытынды шығаруға болады;ЖАҚ акциялары бағалы ... ... ... ЖАҚ, АҚ ... ... ... тек ресми қызметін ғана
атқарып тұр деген сөз.ЖАҚ-ң құрылымы АҚ ... ... ... 2003 жылы 16 ... ... ... «Жабық акционерлік қоғамдар
туралы» Заңда ... ... ... ... ... ... ... бұл нысандар жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... болып болып қайта тіркелуі тиіс./10/.
Қазіргі уақытта, нарық ... ... ... ... де АҚ ең ... ... ... болып табылады.Тек ААҚ шаруашылық
субъектілері арасында өз орнын берік ұстап тұр.Тәжірбие көрсеткендей АҚ ... ... ... ... табылады.Бұл механизм арқылы, әртүрлі
иелердің меншігіндегі ақшалай және ... ... ... ... ... ... қатар, көптеген қатысушылар
арасында кәсіпкерлік тәуекелдің таратылуы, жұмысшылардың ... ... және ... ... ұқыпты пайдалануға ынталандырады,
көптеген акционерлердің қосымша табыс табу мүмкіндігі, ... ... ғана ... ... ... ... және акционерлер құрамын
жеңіл түрде белгілеу.Акционерлік форма бір кәсіпорынға көптеген тұлғалардың
капиталын тартуға, оның ... ... ... байланысты өндіріске
қатысуға шамасы жоқ тұлғаларға қатысуға мүмкіндік береді./1/.
Сәйкесінше, жоғарыда аталған оңтайлы факторлар бұл ... ... ... ... Ашық ... ... ... әлемде
көптеген ірі кәсіпорындар мен корпопрацялардың құқықтық формасы болып
табылады, яғни нарықтық ... ұзақ ... ... ... ... ... ... қоғамның құқықтық механизмі экономикалық ұйымдастырғанда
ең жетілген болып келеді. Сондықтан да, кәсіпорынның ... ... ... теориялық түрде, заң жүзінде ғана жазылған, іс жүзінде өзін
көрсете алмаған ұйымдастыру-құқықтық формаларды алып ... ... ... ... ұйымдастыру-құқықтық формаларға қысқаша шолу ... іс ... ... өзін ... АҚ-ы, ... ... формаларды
дамыту керек./11/.
Қазіргі уақытта халықтың кәсіпкерлік белсенділігінің біраз төмендеуі
кәсіпкер жолындағы ... және ... ... ... ... ... бизнесті оптимальды дайындау үшін
кемінде бір жылдай уақыт керек екен. Бұл оқиғаны асықтыруға тырысу, ... ... ... ... ... ... бизнес формалар үрдісінде тиімсіз менеджмент үш
негізгі бағытта өрбиді; стратегиялық мақсат жеткіліксіздігі, ... ... есеп ... ... формаларын ашуға тіркелу кезінде артық бюрократиялық
кедергілер, тіркелу қойылымдарының өте жоғары болуы да әсер етеді. Егер ... ... ... бір ... және ... ... болса, Қазақстанда
мамандардың есептеуінше, бұл төрт-бес аптаға созылып, елу-жетпіс мың
теңгенің ... ... ... ... ... үшін қажетті құжаттар заң бойынша
анықталған.Бірақ іс жүзінде кәсіпкерлер тағы да ... ... ... ... ... кәсіпкерлері форумы съезіндерінде
бірнеше дүркін көтерілген. Бұл туралы ҚР Президентінің Жарлығында «Шағын
бизнесті дамытуға ... ... ... атап ... ... ... тіркеудің қарапайым үрдісі туралы
айтылған.Ұйымдастыру-құұқықтық ... яғни ... ... тек қана ... еліміздің ғана өзекті мәселесі емес, мысалы;
Германияда жаңадан құрылған үш ... ... ... банкротқа
ұшырайды.Америка зерттеушілерінің мәлімдеуінше; бірінші екі ... ... төрт ... - 51.7%, ... алты ... ... банкротқа
ұшырайды. Банкрот себептері ішінде экономикалық (47.4%), қаржылық-(38.3%),
тәжірбиенің жоқтығы-7%, дұрыс жұмыс істемеу-3.4%, басқадай себептер-3.7%.
Осыған ... ... ... ... ... ... ... түрде құрылған кәсіпорындар, алғашқы қиындықпен ұшырасқан
кезде дәл солай жоғалып кетеді.Нәтижесінде, ... ... ... әлеуметтік толқулар пайда болады, еңбек рыногінде бәсекелестік қыза
түседі. ҚР бойынша 2001 жыл ... ... ... шаруашылықтармен жеке
бизнес түрлерінде 1 млн-ға жуық адам жұмыс істеуде, бұл ... ... ... 40% ... ... ... мәселелерімен жағдайын қарастырсақ;
мемлекеттік меншіктегі ұйымдастыру-құқықтық формалар ... ... ... ... акциялану үрдістерімен жүзеге асады. Іс жүзінде,
аталған категорияларнақты ұйымдастыру-шруашылық ... ... ... ... концерн, корпорация, хлдингті және
тресттік компаниялар, қаржылық-өнеркәсіптік топтар, сонымен қатар әртүрлі
кәсіпорын ассоциациялары және концорциумдар ... ... ... үрдіске көшуі; әртүрлі мемлеекттік кәсіпорындарыдң ұйымдық-құқықтық
формаларының тууына ... ... ... ... ... мен ... 2/3 еңбек коллективтеріне,
1/3 аукциондарда жеке және заңды тұлғаларға ... 1% ... ... ... ... ... салалық министрліктер мен ... ... мен ... құру ... ... Шаруашыылқ субъектілері
өзіндік басқару құрылымын құра ... ... ... өндіріс,
инвестиция нарығын тауармен қамтамасыз етуге қабілетсіз, өндіріс құлдырауын
тоқтата алмайтын тиімсіз, қолайсыз ... ... ... ... Нарықтық
шаруашылық субъектілерінің әкімшілік-шаруашылық ... ... көп ... ... орныққан реттеу және координация
механизмінің орнына, сенімді көлденң байланыстардың орнын бостық алды, ол
өз екзегінде анархиямен атқару ... ... ... алған жағдайды өзгерту мақсатында 1993 жылы 23 маусымында ҚР-ң
Президентінің «Шаруашылық ... ... ... ... ... жарық
көрді.Бұл жарлықта, компания басшылығына акциялардың бір бөлігін беріп,
өндірісті тігінен ... ... ... холдингтік және акцтонерлік
компанияларды құру көзделді.
Мемлекеттік холдингтер секілді АҚ-ң күдіксіз артықшылығы, ол, тезарада
өндірістік байланыстарды қалпына келтіріп, көп ... ... бар, ... ... ... техникалық саясат жүргізу қолайлы
болып табылады, (шикізат өндіру-өңдеу, дайын өнім өндіру- өткізу) Алдымен
көпсалалы ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар» қатаң жүйесімен бақылау, бұл ... ... ... ... ... ... ... холдингке кіретін еншілес ... ... баға ... өз ... ... ... ақы төлегенде,
бекітілген тапсырмадан тыс өнім өндірді анықтауда еркіндік беру ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестігінің дамуы, кейбір антимонопольдік шаралар
кешенінің іске асыруын талап ... Іс ... ірі ... ... ... ... ... диктаттың орнына, көлденең
біріккен өндірушілер диктатын өмірге алып келді.
Мемлекетсіздендіру және жекешелендірудің ... ... ... «Шаруашылық басқару органдар жүйесін жетілдіру туралы»
Жарлығының нормаларын жүзеге ... ... ... ... ... ... ... сәйекс келмеді. Монопольді
«холдингизация» нәтижесінде заңда қарстырылмаған түрде, нормативтерді бұзу
арқылы, бір ... ... көп ... ... ... ... ... «Қазақстан түсті металдары»Ұлттық акционерлік
компаниясы, оның құрамына, өз кезегінде ... ... ... табылатын 4 ірі мемлекеттік компаниялары кірді.Холдингтік компаниялар
туралы нормативтерге қайшы, яғни ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу салаларында
холдингтердің құрылуға ... ... ... ... ... ... ... (холдинг) құрамына
«Рунокаракуль», «Казахиталкаракуль» біріккен ... ауыл ... ... ... Республикада осылайша холдингтік
компаниялардың құрылуы көптеп кездеседі.
Ереже бойынша, холдинг деп ... ... ... сатып алу
арқылы құрылатын, өз акциялары ... ... ... ... іс ... ... еншілес компаниялардың акционерлік басқаруға
өтпей тұрып, «жоғарыдан» құрылуы жүзеге ... ... ... ... ... ... бірінші тауар өндірушілерге жетпей холдингтердің
қолында шоғырланды.Көптеген кәсіпорындарды мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... өз
өндірісін басқарудан айырды. Бақылау кеңесінің құрамына әртүрлі министрлік
өкілдерінің ... ... және ... ... ... бақылауға көшуіне әкелді.Жоғарыда айтылғандарды ескере
отырып, холдингтік компанияларды мемлекеттік басқарудың негізгі ... ... ... ... тек ... табуды өздеріне мақсат
етіп қоймауы ... ... ... ... жабуға
бюджеттен дотация бөлінуі қажет.Шаруашылық даралығы шектеулі болуы қажет,
әсіресе баға белгілеу аясында.
Бұл аяларда ... ... ... сай келмеуі
мүмкін.Антимонопольдік бақылау және реттеу шаралары ... ... ... ... ... ... ... керек.
2. Мемлекеттік холдингтер шешуші экономика аяларында мемлекеттік
тапсырыс, бағаны ... ... ... мен ... ... талап
етілетін салаларда құрылады.Әсіресе, ... ... ... ... құрылуы керек, яғни, шетелдік бәсекелестерге қарсы
бірлесе күресу үшін.Бұл ... бір ... ... ... ... кіруі керек.
Мемлекеттік холдингтерді бақылауды салалық ... ... ... шаралар тізімі құрылтай ... ... ... тағайындау, жабдықтау шарттары, баға белгілеу
тәртібі, еңбек ақыны төлеу тәртібі, пайданы қолдану тәртібі.)
Басқа ұйымдық ... өз ... ғана кіре ... тез ... ... сатылмаған акцияларды беру арқылы АҚ болып
қайта құрылады. Бір бүтін технологиялық тізбекті құрайтын кәсіпорын ... ... ... ... органыд тағайындау, мемлекеттік
акциялардың дивидендтерін пайдалануды акционерлердің өздері шешеді.
1) Әр салада бір профильде қызмет атқаратын ... ... ... АҚ ... ... құру ... салалық
тұрғыдан қарастырмай салааралық құрылымдарды ... ... ең ... ... 51% ие ... ... ... болдырмау. АҚ-ға ... ... ... ... және ... да ... жеке ... формалардың қатысуына рұхсат беру. Бұл
шаруашылық субъектілердің ... ... ... ... және басқа да ұйымдық басқару қоғамдарының қызмет
атқаруы ҚР Антимонопольдік Комитеттің рұхсатымен жүзеге асуы ... ... ... ... ... үшін басқару аппаратын
азайту, бюрократиялық ықпалды ... ... ... ... тізбектерін жою.
Қазір кейбір мемлекеттік компаниялардың басқару шетелдік компаниялардың
қолына көшті. Еліміздің мүдделері үшін ... ... ... ... ... ... ... ұлттық капитал еліміздің ірі кәсіпорындарын
қаржыландыруға күші жетпейді.Бірақ, бұл жағдай ... ... ... ... керек, керісінше шетелдік ... ... ... ... ... отаныдқ
кәсіпорындарға бөлшектеп төлеуге мүмкіндік беру.Мемлекеттік кәсіпорындарын
сату ... көп ... ... жағы шетелдік компаниялар туралы толық
ақпаратқа ие болмайды.Бұл ... ... өз ... ... үшін
оффшорлы аймақтарда тіркеледі, «Казхром» кәсіпорнын басқаруға алған «Джапан
Хром Корпорейшн» компаниясы Кариб теңізінде ... ... ... Корпорейшн» ПАЗ-Қазақстан кәсіпорнын алу үшін оффшорлы ... ... ... ... «күдікті өткен шағы» бар ... ... ... ... ... сай емес, жабық түрде болу,
алдын-ала ... ... ... келген жағдайда болады.Яғни, ... ... ... ... шектейді. «Кармет» акцияларын сату кезінде,
конкурста 3-4 қатысушысы болса,басқа мәліметтер бойынша -4. ... ... да, ... де ... ... қатар, Карметтің 60%
акциясының сатылуы да жарияланбаған.Қазақстан кәсіпорындарының шетелдік
кәсіпорындарға ... ... ... ... екі ... ... белгіленбеген. Ресми тұлғалардың айтуы бойынша
келісім-шарттардың ... ... ... ... ... мемлекеттік
меншік Комитетіндегі көрсеткіштермен келісім-шарт жасалған ... ... ... ... ... бас ... үш ... фирманың Текелі кәсіпорнынан бас тартуының себебі де ... ... ... ... ... ол ... топтар» болып табылады.Қазақстанда бұл форманың құрылу
мәселесін зерттей келе, мемлекеттің ... ... ... ... деп
ойлаймын.Мемлекет, халық шаруашылығының нарыққа әлі де болса бейімделмеген
жағдайын тиімді, ... ... ... ... импортты
алмастыру саясатын жүргізу кезінде айқын ... ... ... ... ... ұйымдардың
бірлесе қызмет атқаруы, мақсатқа жеңіл жетуге мүмкіндік ... ... ... ішкі және ... ... кіруге кедергі жасайтын жаңа
салалық және аймақтық ... ... ... мүдделі емес, демек,
әртүрлі тауарлар нарығына монопольдік үстемдік жүргізе алмайтын, көлденең
біріккен ... ... ... ... ету
керек.Өндірістің салааралық диверцификациясына келетін болсақ, бұл
өндірістің ең ... ... түрі ... ... ... ... перспективті салаларға қаржының көшуіне ... ... және ... ... нарықты
монполияны болдырмау және әлемдік деңгейде бәсекелестікке түсе алатын ... ... ... субъектілерді құру мәселесін шешеуге мүмкіндік
береді, (әсіресе, ... ... және ... ... ... даярлау, ақпарат жабдықтау инфраструктурасын дамытуға
айрықша үлес қосады).Біріншіден, бұл ... ... ... және пайдалы қазбаларды өндіру салаларына қатысты.Форманың
қатысушылық мүдделері мен ... ... сай ... ... ... ... болса, топ мүшелері, өз қызметтерінің тиімділігін, ортақ
инфраструктура арқылы (ақпараттық, ... ... ... ... транспорттық, әлеуметтік) шығын
бірнеше есе азаяр еді.Бұл ... ... да ... ... ... және ... басқа органдарымен, ішкі
және сыртқы нарықта серіктер және бәсекелестермен қарым-қатынас, ең тиімді
жобаларда инвестицияны ... ... ... оның ... үшін ... қабылдау, өз меншігін және
табысын еркін қолдана алу құқығын жоғалту мәселесі тұрмауы керек.Сондықтан,
ел ... ... ... мақсат етіп қойған ... ... ... мүдделерін үйлестіру мәселесі шешуші болып
табылады.Қаржылық-өнеркәсіптік топтың ұйымдық-құқықтық ... ... ... керек.Құрылу процессі кезінде басқа ... болу ... ... ... қабілетсіздігін жою үшін қатысушы
өндірушілердің өндіріс тиімділігін жоғарылату ... ... ... ... ... ... ... процессі өте баяу
жүруде. Төменгі жақтан шаруашылық субъектілердің өздері ... ... ... ірі ... ... ... ... бұл
бастама әзірше қолдау таппай отыр.Көптеген ... ... ... және ... тозған, жедел модернизацияны ... да бұл ... тек ... ... ... ғана құрылуда.
Өнеркәсіптің барлық саларында күрделі ... ... ... жапон фирмасы «Джапан ... ... ... еді. Осы ... ... ... ... қарастырылған еді.Өйткені, фирманың келуімен Ресей ... хром ... ... Ресей өз кезегінде электроэнергиямен
қамтамасыз етуді тоқтатты, бұл зауыттың біраз ... ... ... ... монополист болып, арзан хром рудасын сатқысы келмей
Қазақстан зауытарында жасалған ... ... ... ... ... екі ... да көптеген зауыттардың тоқтауына
әкелді.
Бұл жағдай көрсеткендей стратегиялық, монопольді кәсіпорындарды шетелдік
басқаруға беру ... сай ... ... ... ... да жағдайларда стратегиялық маңызы бар көптеген
мемлекеттік кәсіпорындар инвестиция ... ... ... ... ... ... үшін ... алғашқы кезеңде корпорация құрып,
оған өндірістік, хром өңдеу ... ... ... капиталының
қатысуымен соңынан қаржылық-өнеркәсіптік топ болып қайта құрылуы керек.1996
жылы алюминия өндіру ... ... ... ... ... ... ... ПАЗ, Краснооктябрьск, ... ... Бұл ... ... құн салығынан босауға мүмкіндік
беріп, алюминий саласында әлемдік даму тенденциясына қадам жасау ... ... және ... ... ... ... топтардың құру мәселесі, материалды
өндірісте негізгі ... ... ... ... ... ... ... факторы болатындығына күн өткен
сайын әлемдік тәжірбие куәландырып келеді
3.1 Алси ... ... ... ... ... ... компьютер жэне ... ... ең ... ... ... ... Алси ... жылы Қазақстан нарығында өз іс-әрекетін ашып қалыптасты.
Фирма қызметінің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
сертификаты бойынша 1995 жылдан бастап Алси ... ... ... ... ... телекоммунакиялық, офистік, профессионалдық жэне видео-аудио
тұрмыстық техникаларды сату.
3) ... ... ... /UNIХ - ... ... ... GРS - АҮL новигация жүйелері/.
4) дистрибуция
5) бағдарламалық өнімдерді жасау
6) жылжымалы радиотелефондық ... ... ... ... ... және ... ... -
пейджинг жүйесінің операторы «Алси-Азия-Пейдж»
7) интернет жүйесі
8) авторланған оқу орталығының қызметтері. Алси ... ... ... ... ... ... қызметтері, компьютерлік сервис жабдықтарды жэне
тұрмыстық техниканы, радиобайланыс ... ... жэне ... ... ... ... корпоративтік клиенттері болып табылады:
Президент әкімшілігі, ғылым, білім, мемлекеттік табыс, әділет, қаржы,
ішкі істер ... ... пен ... қорғау департаменті,
транспорт жэне коммуникация, ауыл шаруашылық, ... ... ... агенттігі, Қазақстанаудит, кедендік басқару
агенттігі.
Қазақстан Республликасының лттық ... ... ... ... ... бан, ... Орта Азиялық даму банкісі.
Қазақтелеком, Казтрансойл, Қазақстан темір ... ... ... КСС, Казахстанкаспийшельф, Харрикейн, т.б.
КазМУУ, ҚМЭБИ, Евразиялық мемлекеттік университеті, мұнай және газ
институты, Қазақ-Британдық ... ... ... ... негізгі қызметкерлерін есептеу ... ... ... ... 10-15 жыл ... ... бар жас ... құрайды. Компанияның мамандары әлемдік ... ... және ... ... қамтамасыз етумен айналысатын осы
фирмалардың семинарлары және көрмелеріне қатысып, өз ... ... ... таңда Алси фирмасында әртүрлі бағыт бойынша жұмыс жасайтын
96 мамандар бар. Фирма ... ... ... 10-суретте.
Енді осы қызметтерге қысқаша тоқталып өтейік:
Компьютер техникасын өндіруді Алси фирмасы 1991 жылы ... ... ... ... ... ... тауар белгісі ретінде шыға
бастады. Алси өз компьютер ... ... ... ... ішкі істер министрлігіне, Орта Азия бірлесу және даму
банкісіне т.б. ірі-ірі ұйымдарды жабдықтады.
Бөлшек сату. Алматы қаласында ... 4 ... сату ... және
Павлодар, Астана, Ақтөбе, Қостанай, Қарағанды, Ақтау, Көкшетау, Өскемен,
Семей, Қызылорда, Петорпавл, Талдықорған, ... ... ... ... ... ... серіктестері орналасқан.
Алси фирмасының іс-әрекетінің негізгі бағыттары.
Сауда залының ассортиментінде компьютер, ... ... және ... ... ету, телекоммуникациялық,
көшіргі және түптеу құрал-жабдықтарының 1000-нан астам атаулары бар.
Дистрибуция. Алси компаниясы /дистрибьютер ... ... ОЭМ ... ... ... ... ... статусында/ АРS,
Іntel, Місгоsоft, Неwlet Расkard т.б. сияқты ... ... ... ... ... және ... ... жабдықтаушысы болып табылады. Қазақстанның, Қырғызстанның және
Өзбекстанның территорияларында ... ... ... серіктестері
орналасқан.
Сервис. Алси фирмасы 1995 жылдың мамыр айында сервис орталығын ашты,
қазір ол жерде 30-жуық ... ... ... ... сервис орталығы
деген статусына ие және барлық ... ... ... ... ... ауыстыру, кеңес беру/.
Алматы қаласының шегінде Оn-Site /тапсырыс ... ... ... ... ... ... телефон арқылы кеңес беру қызметтері
көрсетіледі. Алси ... ... ... шығару, көшіргі жэне мата
негізінде басып шығару қызметтерін көрсетеді.
Коммуникация жүйесін ... 1996 жылы ... ... ... ... ... енгізу ... ... ... қүрылды, 1997 жылдан бастап Алси-Азия-
Транк транкинг байланысы Қазақстан Республикасының 15 ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу
жөнінде келісім жасалды. ... ... ... әзірленуі және
жүйелік интеграциясы. 1994 жылдың аяғына ... ... және ... ... ... ... ... асыратын жүйелік интеграция бөлімі ашылды.
Бүл өз кезегінде келесідей бөлімшелерден тұрады:
1) ... ... ... ету және ... шешімдер тобы
2) интернет технологиясы
3) жүйелі талдау және жобалау
4) бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу жұмыстарымен айналысады.
1991 жылы ҚР ... ... және ... ... ... ... ... лабораториясы негізінде Алси атты
Қазақстан-Сингапурлық бірлестік кәсіпорны құрылды. Осы жылы компьютер
өндірісі басталды. 1992 жылы INTEL ... ... ... жиелік платалар/ және МІСROSOFT компаниясымен компьтерлерді
лицензияланған бағдарламалармен /МS DОС 6.2 және Windows 3.1/ ... ... ала ... ОЕМ ... қол ... 1993 ... ... POWER CONWERSION компаниялармен дистрибьютерлік және
Маtsusһіta Еlесtгіс Іndastrial, Моtогоlа компаниялармен дилерлік ... ... 1994 жылы Алси ... ... және ... ... ... болды. Келесі жылы Алматы қаласында
сервистік орталығы ... ... және ... топ ... ... сауда дүкені ашылды. Осы уақытта Алси серіктестіктері
Қырғызстан мен Қазақстанның 26 ... ... 1996 жылы ... ... ... Қырғызстан Премьер-министрлігі Қырғызстан Сорос
қоғамы ... ... ... және ... ... ... және қор ... іске асыру комитеті АТФ банк, ҚР
бюджет банкі, ҚР ... ... ... ... ... ... 26-сәуірде Алси компаниясының жаңа ... ... ... етуді ойластыру тобы құрылды, ... ... ... 1-шілдеде Алси білім беру центрі ашылды. Ал 1-
желтоқсанда Алси-Азия-Пейдж атты ... ... ... іске ... жылы Алси ҚР ... министрлігінен ҚР қаржы министрлігі үшін жасаған
жобалармен тендерді жеңді. Сәуірден Алси-транк атты транктік ... ету ... ... ... бастады. ВАSF, Саnоn, Sоnу ... ... ... келісімдерге қол қойылды. Алси ... ... ... ... ... ... техникасын
дистрибьютері статусына ие болды. Қарашада Ргоmetric Тоmson Lеаrning тест
орталығы ашылды. 1998 жылы ... ... ЗМ, NRG ... ... ... ... ... бірнеше тендер
бойынша техника жеткізілуі, оны ... ... ... ... ҚР ... ... лангофондық бөлмелер үшін компьютерлік
техника жеткізілді. Қазақстанның 1300 мектептерінің компьютерлік кластарына
техниканы жеткізуге келісімдер жасалынды және орындалды. 1999 жылы ... және ... ... атты ... серіктестік келісім
бекітілді. Сонымен қатар ҚР орталық сайлау ... ААҚ ... ... заң ... жэне т.б. ... мен ... Алси компаниясы
жеңіске жетті. 2000 жылы LG Еlесtгоnics фирмасымен серіктесткі келісімге
қол қойылды. Осы жылы ҚР ... ... ҚР ауыл ... министрлігі,
Қазақстан темір жолы, ААҚ Кеgoс және т.б. Алси фирмасының клиенттері ... жылы және ... ... ... ... келісімдер жасалды. Осы
жылы Алси фирмасы ҚР халқын еңбек және элеуметтік қорғау министрлігі, ... сот, ҚР ... ... ҚР ... беру және ... ауыл ... ... ҚР мемлекетік табыс министрлігі,
пограндық қызмет ҰҚК, ҚР ... ... ... АҚҚ ... бойынша, ал 2002 жылы ҚР Қорғаныс министрлігі, ҚР транспорт және
коммуникация ... ҚР ... ... және ... қорғау
министрлігі, ААҚ Казахойл, ҚР ішкі істер министрлігі, ЖАҚ ҰК ... ҰК ... ААҚ ... РГП ҚР ... ... ЦГО ВС,
Алматы энергия және байланыс институты, ... ... ... ҚР ... ... ... қорғау министрлігі, мемлекеттік сатып алу агенттігі, ҚР
экономика және бюджетті жоспарлау министрлігі, ААҚ ... және ... ... ... ... Осы жылы Алси ... сапа
Ассоциациясына кірді. 2002-2003 жылдары халықаралық сапаның менеджмент ІSО
9001:2000 сериясына ену. Алси ... ААҚ ... ҚР ... ... ... ҚР ... сот ... соттық әкімшілік
комитеті, ҚР қаржы ... ҚР ... ... ҚР ІІМ, ААҚ ... және т.б. тендерлер бойынша жеңді.
3.2 Алси фирмасын басқару қызметін ұйымдастыру
Алси фирмасын ұйымдастыру-құқықтық құрылымы ... ... ... ... болады. Яғни фирмада тек белгілі бір акция
және акционер саны бар, және егер ... ... ... ... ... акционерлердің біреуіне сату керек. Бүл ... ... ... ... ... емес.
Алси фирмасы компьютерлік, офистік техникамен телекоммуникация жүйесі
ауданында әр түрлі қызметтерін көрсетеді. Бүл ... шешу ... ... ... мен ... ... етеді:
- өткізу мен көтерме сауда департаменті
- корпоративтік клиенттермен жүмыс ... ... сату ... ... ... СКС ... ПО даярлау бөлімі
- өндіруші бөлімі
- ... ... ... ... ... ... ... АЛСИ-Азия-Пейдж
- АЛСИ-Азия-Транк
- Маркетинг бөлімі
Басқару қүрылымын иерархиялық ... ... ... яғни ... бас ... ... бөлімге дейін жеткізіледі. Бүл құрылымды
мынадай ... ... ... ... болады.
Фирманың өндірістік және қаржылық бөлімі
Алси фирмасының ең негізгі қуатты ... - ... ... Бұл ... жетілген жабдықтармен қамтамасыз етілген жэне жылына 5000 компьютерге
дейін ... ... бар. ... ... ... саласында
әртүрлі қызмет көрсете алады: программаларды және ПК-ны орнатуға көмек
көрсету, кеңес ... ... ... 2002 ... ... ... жабдықтауды және программалық қамтамасыз етуді экспертизалау
қызметі. ... оқу ... ... ... ету ... ... саласында қызмет жасауды үйретеді. Оқу ... күні ... ... ... ... қазіргі заманғы
тұрақты жаңартуға техникалар жұмыс жасауда.
Кәсіпорнының қаржылық ... ... ... ... ... негізгі көзі - есеп беру және қосымша құжаттар, сонымен қатар
егер ... ... ... ... есеп беру ... түсініктемелер қажет.
Біріккен кәсіпорын Алси жекеменшік кэсіпорын ... ... осы ... ... ... ... ... Алси
компаниясы құрылғаннан кейін жылдық айналым тұрақты өсіп отыр. Мысалғы 1991
жылы жылдық айналым - 2 ... /170 ... ... 2001 жылы 40
млн.доллар / Змлн.400 мың теңгені/ құрады. Яғни ... ... ... 765 ... ... БК Алсидің негізгі қаржылық көрсеткіштерін
төмендегі 8-кестеден көруге болады:
БК “Алсидің” негізгі қаржылық ... |2005 жыл |2006 жыл ... /+,-/ |2005 және |
| | | | |2006 |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... |2635 |3400 |765 |129 ... шығын |1844,5 |2380 |535,5 |129 ... ... |1020 |229,5 |129 ... ... | | | | ... |237,2 |306 |68,8 |129 ... ... |533,3 |714 |180,7 |134 ... ( |28 |30 | | ... ... ... ... тиімділігі:
1) Интегралдық эффект
Көрсеткіштер Есептеу периодындағы жылдар.
1 2 3
4 5 ... 14260 15812 16662 ... ... 996 4233 10213 ... 20148
10% табыстылық
қойылымындағы
дисканттау
коэффмциенті 0,9091 0,8264 0,7513 ... ... ... ... Windows NT ... жаңа ... ... байланысты сызба.
Интегралдық эффект дегеніміз – шығындар мен ... ... ... ... ... ... есепті
кезеңдегі инновациялық шығындар мен нәтижелердің айырмашылық көлемі.
Tp
Эинт ═ Σ(Pt – 3t)at. ...... ...... ... ... – t жылдағы инновациялық шығындар
at – дисконттау коэфиценті
Эинт= ((14250 · 0,9091) + (15812 · 0,8264) +(16662 · 0,7513) + (18750 ... + (26250 · 0,6209) + (28750 · 0,5645)) - ((996 · 0,9091) + (4233 ... + (10213 · 0,7513) + (18140 · 0,6830) + (18396 · ... ... 47261,8 = ... шығындар көлемі
Σ3
Ryg=
Σ P ... = = ... ... келтірілген табыспен осы уақытқа келтірілген
инновациялық шығыстардың қатынасына тең.
To
Σ Дj ... 0
JR ... Kt at ... 0
Д - j ... ... - t ... ... салынған инвестициялардың
көлемі
Алси фирмасына үш жаңа компьютерді өндіруді ұсынамын
Инвестициялар ... ... ... Celeron P-4 446,5 ... Pentium – 4 750,6 ... Atnlon XP 1250,0 ... ... ... = ( ... Jgox( ( 100% ≈ 143,38% ең ... jgox = 750,6 (100% ≈ 130,23 %
3) jgox = 1475,5 (100% ... P-4 ... базалық жылы 2200 мың. Теңге ағымдағы
2160 мың тг . ... ... саны 200 және ... ( 2200( 200 = ... =2160 ( 250 = ... ... 3t 1n
I3= I3= =I3 =
30 ... 3t0n ... 1
З = З1 – З0 = 540000 – 440000 = ... ... кеткен жалпы шығындар 10000 мың тг. өстi.
Бiр компьютердi жасауға ... ... ... 40000 ... = 1 Зt 1 n t 1 (бiр өнiм ... = n
Σ З10 ... - 2200) ( 250= - ... өнiм саны 50 данаға өседi.
n
Σ З10 n t ... n t = ... ... индексi)
n
Σ З10 n t 0
n t = 30 (nt 1 - nt 0).
n t = 2200 ((250 - 200) = ... ... ... жалпы шығындар (на создание ... ... тг. өстi. 1 ... ... шығыстардың 400000тг.
төмендеуi, жалпы шығыстардың 10000 мың тг төмендеуiне әкелдi. ... 50 ... ... ... шығыстардың 110000 мың тг. дейiн
өсуiне әкелдi.
З = ( - 10000) + (110000) = ... ... ... ... ... ұйымдық құрылымының схемасы.
Дүкен “Алси-Достық” сауда айналымы – кварталына 100 мың доллар
“Алси – ... ... ... құрылымының схемасы.
“Алси - Электрон” дүкенінің ұйымдық құрылымы
Магазин “Алси - Электрон” (Наурызбай батыр, 122) сауда ... ... 90 мың ... ... схемасы.
“АлсиКөктем”сауда айналымы – кварталына 120 мың доллар.
“Алси - Көтем” дүкенінің ұйымдық құрылымының схемасы.
3.3 Алси ... ... ... ... ... маркетинг қызмет мақсаты - тұтынушы ... ... озып ... нарықтың үлкен үлесін қадағалап
отыру, сату көлемін үлғайту. Осы мақсатта Алси ... ... ... бэсекелестерді, тауарды, нарықты, ондағы жағдайды
және ішкі ... ... ... өз әрекетінде пайдаланып жатыр.
Алси фирмасының маркетинг бөлімінде 5 адам ... ... Оның ... ... ... жарнама және арнаулы жобалар маманы, жарнама
жэне маркетинг маманы және 2 ... Әр ... ... бар. ... ... ... ... ьтабысқа жету үшін нарықты
жаулап, қадағалап ... үшін ... ... ... PR компанияларының
жүргізілуін тексеріп, қадағалап отырады. Әрекеттерінің басты бағыттары:
1) Маркетинг әрекеттерінің ... ... ... ... ... ... және ... өңдеуін
басқару.
2) Маркетинг жоспарындағы шаралардың орындалуын басқару және қадағалау.
З) Маркетинг зерттеулерін жүргізу қажеттілігін анықтау.
4) Өткізілетін жұмыс ... ... ... ... ... ... іске ... тексеру және бақылау.
6) Зерттеу бағдарламасын, сүрақтарын және мақсаттарын бекіту.
7) ... ... ... ... ... қажетті
маркетингтік шараларға ұсыныс жасау.
8) Фирмамен жүргізіліп жатқан тауар және ... ... ... жарнамалық компанияларды басқару.
9) Маркетингтік және ... ... ... ... беру ... құру.
10) Маркетинг бөлімінің жұмысын күн сайын оперативті бақылау.
11) Фирманың ... жэне ... ... ... ... және арнаулы проектілер маманы фирманың жалпы жарнамалық
компанияларымен қажетті ... ... ... ... және
зерттейді. Жарнама және ... ... ... ... ... ... компанияларын өткізіп зерттейді.
Менеджер-маркетолог ... ... ... ... және ... ... қалыптастырады. Маркетингтік
бөлім құрылымын мына сызба арқылы көруге болады:
Жарнама және маркетинг маманы
Алси фирма ... ... ... ... ... әрекеттерді
көрсетуге болады:
1) компьютерлік техника өңдіру
2) бөлшек сауда
3) ... ... ... және ... ... жүиелерді жасау
7) ПО-ны жасау және жүйелік интеграция.
Алматы қаласында техника саласы бойынша көптеген бәсекелес ... Сол ... ... ... ... - Алси ... санамағнад компьютер бағасы 545 доллар /монитор 230 доллар/,
Глотур мониторымен 1300-1700 доллар, Логикомда 449 ... ... ... ... ... ... мәлемметрді байқағандай ұқсас тауарлар
бағасы өзгеріп отырады. Мүлда басты рөлді компьютер ... мен ... ... яғни түлынушы басты назарын тауар пайдалылығына көңіл аударады.
Бүл түлынушылар - материалды жағдайы жоғары, сапаны таңдайтын тұтынушылар.
Алси ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты ассортимент тек Жапониялық Сони, Панасоник т.б.
сияқты ... ... ал көп ... ... LG, SAMSUNG
фирмалары мүлдем жоқ.
Алси өзіне клиенттер тарту ... ... ... ... ... Жарнама көлемін келесі кестеден көруге болады /01. 02. 04
ж. - 01. 03. 04 ж./
“Алси” фирмасының жарнама шығындары
|Аталуы ... ... ... бірлік|Сома, теңге |
| ... | ... | ... | | | | ... Деловая |См2 |1532 |3.6 |650144 ... | | | | ... ... |См2 |10000 |3 |2610000 ... ... и | |6500 |3.6 |1778400 ... | | | | ... ... |См2 |20000 |3 |5160000 ... ... с | |19181 ... |3682752 |
| ... | | | | |
| | | | | ... ... |См2 | | | ... | | | | ... ... |См2 | | | ... | | | | ... | | | | ... ... |Бет | |2000 |24000 ... | | | | ... Европа плюс |Прокат |104 | |53860 ... | | | | ... ... ... |479 |12.8 |19165 ... | | | | ... Казахское |Слово |1485 | |19008 ... | | | | ... ... әр ... ... ... ... Компьютерлік
техниканы өңдіру 1991 жылы басталды. 1995 жылдан бастап Алси шығаратын
компьютерлер ... ... ... ... шығарылады. Алси
компьютерінің фирма 3 жылға кепілдік /гарантия/ береді. Алси ... ... ҚР ... ... ... ... ... сертификатына ие. Копьютерлер МІСROSOFT компаниясының
DОС6.22, Windows fог Workgroup 3.11, Windows 95, Windows 98, Office ... NT ... ... ... ... ... Алси ... 4 магазины арқылы жүреді. Алматыдан өзге
қалаларда сауда бөлшек серіктестіктер арқылы жүргізіледі. Сауда ... 10 ... ... ... ... фирмасы келесі әлемдік өңдірушілердің компьютер, кеңселік, аудио-
видео техника және программалық ... ... ... ... АРС, Itell, Місгоsoft, Неwlett, Расkard, Маtsusһitа Electric,
Industrial Саnоn ВАSF.
Компанияның серіктестік ... ... ... және ... ... ... фирмасында есептелінген.
Алси фирмасы 1995 жылы мамыр айында сервир орталығын ашты және қазір де
ол орталықта 30-дан астам ... ... ... ... деп ... бар, ... ... ол телефон бойынша кеңес беру қызметін көрсетеді.
Алси фирмасы - беделді оқу орталығы жэне элемдік стандарт ... ... ... ... ... 1996 ... 2-ші тоқсанында
Алсидің оқу орталығы ашылды. 1996 жылдың ... ... ... оқу ... ... сертификатталады. Мүның орталығы Алматыда және Астанада.
Олар ... ... ... ... ... ... Acces begining
- Acces Advanted
- MS Projekt
- Visual basic
- Delfi
- Power Point
- Internet пайдаланушылар үшін ... ... ... жылы Алси Моіогоіа жабдықтау негізінде ... ... мен жэне ... ... ... ... ... бөлініп шықты. 1997 жылдың басында ҚР-ның 15 ... ... ... ... Алси-Азия-Транк транкингтік қызметін ұсына бастады.
Бұл байланыс қызметі ... ... ... ... ... 1996 жылы ... ... қалаларында өз әрекетін
жүзеге асырған Алси-Азия-Пейдж жеке тұлғалық радио шақырудың Ұлттық желісі
өз ... ... Бұл ... ... ... ... ... серіктестік келісімге отырған.
1994 жылдың соңында Алси фирмасының жүйелік интеграция бөлімі құрылды
және ол ... ... ... және ... ... ... жүзеге асыру және өңдеумен айналысады. Қазіргі уақытта
программалық қамтамасыз ету ... ... ... өңдеуді,
автоматтандыруды жетілдіруде. Банк үшін ... ... ... және
бухгалтерлер үішн ақпараттық жүйе құру бойынша жұмыстар жүргізілуде.
Жүйелік ... және ... тобы ... ... ... ... қамтамасыз ету және жетілі нәтиже тобы
- интернет технология тобы
- жүйелік талдау жэне ... ... ... ... ... ... тобы.
Енді Алси фирмасының бәсекелестеріне қысқаша сипаттама беретін болсақ
Алматы қаласындағы компьютер ... ... Алси ... күшті
бәсекелестері болып табылатын ең ірі фирмалар 10 кестеде көре ... ... ... ... |Құрылған |Жылдық ... ... |
| ... ... ... | |
| | ... | | |
| | |2000 |2001 | | |
|1 . ... |1991 |29 |33 |Lotus, ... |
| | | | ... | |
| | | | |Sybase | ... |1992 |23 |26 |Novell, ... |
| | | | ... | ... | | | |Lotus. ... ... ... | | | ... | |
|3. 1С |1995 |18 |22 |1С, Aidstest |1:С - офис ... ... ең ... ... ... табылады, себебі олар:
- тендерлерге қатысады
- ұқсас өнімдерді таратады- барлық өнімдері лицензияланған
- кең ауқымдағы жобаларды құру ... ...... ... ... ... ... қозғалысын 17-суретте берілген. Онда
көрсетілгендей фирма өнімдері өндіріс ... ... ... негізгі
үш бағытта таралады: ең біріншіден, ... ... ... ... ... соңғы тұтынушыға жетсе, екінші ... ... ... сату ... ... одан ... ... соңғы
тұтынушыға келеді. Ал, үшінші арна (бағыт) – жүйелік бірігу (интеграция)
жобалар арқылы тұтынуға түседі.
“Алси” ... ... ... ... ... ... ... оның құрамы қандай екені
суреттерде көрсетілген.
Ең соңында ... ... ... ... және ... ... ... тоқталып өтейік
ЖАҚ “Алси” фирмасының бизнес-серіктестері
мұнда:
* Партнерлік келісімдер – ... ... ... ... ... ... орындау.
* Дилерлік келісімдер - өкілділік құқығы, яғни фирманың ресми дилері
болу.
* Дилер - өз есебінен және өз ... ... ... ... ... ОЕМ – ... – Original Equipment Manufacture – ... ... ... ... арқылы жүзеге асыру.
* Ресми дистрибютер – ірі өндіруші фирмалардан көтерме ... ... өнім ... ... ... ... ... Solution
Provider мәртебесі – MSP бағдарламасы.
“Алси – Достық” ... ... ... схемасы.
“Алси - Электрон” дүкенінің ұйымдық құрылымыны
Магазин “Алси - Электрон” (Наурызбай батыр, 122) ... ... ... 90 мың доллар Дүкеннің схемасы.
“Алси – Көктем” ... ...... 120 мың ... - ... дүкенінің ұйымдық құрылымының схемасы.
|Көрсеткіштер |2005 жыл |2006 жыл ... /+,-/ |2005 және |
| | | | |2006 |
| | | | |Жыл. |
| | | | ... ... ... |2635 |3400 |765 |129 ... шығын |1844,5 |2380 |535,5 |129 ... ... |1020 |229,5 |129 ... ... | | | | ... |237,2 |306 |68,8 |129 ... ... |533,3 |714 |180,7 |134 ... ( |28 |30 | | |
. БК ... негізгі қаржылық көрсеткіштері
Алси фирмасының іс-әрекетінің негізгі бағыттары.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының дамуының қазіргі ... ... ... ... өте ... мәселелер пайда болуымен сипатталады. Елде
нарық қатынастарын дамытуға бейімдейтін стратегиалық бағыт ... ... ... үйымды басқару жүйесін жетілдіруді қажет етеді. Бұл жерде ұйым
қатиарына қоғамға, оның мүшелеріне, түгынушыларға ... өнім ... ... және қызмет қызмет көрмететін үйымдар жатады.
Қазақстанның қазіргі жағдайындағы әлеуметтік экономикалық жүйелердің
қиын және жантақгы ауысу процессі барысында ... ... мен ... ... ... ... маңызы зор. Үйымның басқару кұрылымына
қойьшатын жаңа талаптарды рыноктың қатынастар, ... ... ... ... өту, ... ... мен басқару
функцияларының өзгеруі қойып отыр. Ғылыми ... ... ... тиімді ұйымдар мен басқару ... ... ... асырудың басты шартына айналды. Өнімдер мен қызметтер ... ... ... формалардың, әдістердің және құрылымдардың
бәсекелестілігне айналды. Әрбір ұйымның тиімді ... ... ... мен миссясын орындау, стратегиясының жүзеге асырудың маңызды шарты

сыртқы орта өзгерістеріне бейімделген, қазіргі ... ... ... басқару құрылымы.
Баскдру құрылымын зерттеу ұйымдарға деген тәсілдемелерді, көзкарасты
өзгертіп, оларда жүріп жатқан процестерді ... ... ... ... ... бейімделуін тездетеді.
Қазіргі уақытта маңызды мәнге үйымның қызмет ету ... ... ... ... жүйелер ролі ие. Үйымның баскдру
құрылымдары осы қажетті акдратты ... ... ... ... қабылдауда, жүзеге асыруда және бақылауды жылдам және
реактивті болу керек. Басқару ... ... ... ... белгілі формада, камтамасыз ету керек.
Осы мағынада әрбір үйымның басшысының міндетті ұйымныңғи мақсатты ... ... ... ... ... ... оның ішкі және сыртқы
факторларына әсер ететін мейілінше дүрыс құрылымды ... ... ... құрылымын зерттеудің еліміздегі рыноктық
қатынастарға өту ... ... ... бірі.
1991ж. ҚР ҰҒА-ң териториялық және ... ... ... ... ... лабароториясы негізінде
“Алси” атты Қазақстан – Сингапурлық ... ... ... ... ... ... ... түрде көрсетілген:
- компьютерлік жабықтарды өндіру ҚР-ң ... ... ... ... Алси ... ... тауар бағасымен сатыла
бастады.
- телекомуникациялық, ... ... және ... техникаларды сату.
- жүйелік шешімдерді енгізу.
- дистрибуция.
- бағдарламалық өнімдерді жасау.
- ... ... ... ... ... байланыс “Алси –Азия-Транк” және радиошақыру
қызметкері пейджинг жүйесінің ... ... ... ... ...... құрылымы бойынша Алси ... ... ... жатады. Алси фирмасында 500 – ден астам ... ... ... ... ... техникамен телекомуникация
жүйесі ауданында әртурлі қызметтерін көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... мен ... әрекет етеді:
- өткізу мен көтерме сауда департаменті.
- корпаративтік клиенттермен ... ... ... сату ... ... ... ... бөлімі
- бөлшек сауда департаменті
- сервис орталығы
- ... ... Алси – Азия – ... Алси – Азия – Транк.
- Маркетинг ... ... ... ... ... ... ... біртіндеп бас директордан керекті бөлімге дейін ... ... ең ... ... ... ... ... бөлім ең жетілген жабдықтармен ... ... және ... ... ... ... ... бар. Алси компаниясы
құрылғаннан кейін жылдық айналым тұрақты өсіп отыр. Мысалы ... ... ... - 2 млн. Доллар (170 млн. теңге) құраса, 2001
жылы 40 млн. ... (3 ... 400 млн.) ... ... ... ... жұмыс режимін бақылаушы чиновник
Техникалық инструкция жөнінен чиновник
Уақытпен шығындармен айналысатын чиновник
Тәртіп мәселелері жөнінен ... ... ... нарқының бақылайтын десятник
Инспектор
Жөндеу жөнінен десятник
Жұмысшы
Ресурс
Фирма
Орта
Ресурстар
Ғ З Т К Ж ... З Т К Ж ... З Т К Ж ... З Т К Ж (НИОКР)
Өндіріс
Бөлу
Маркетинг1
Маркетинг2
Орта1
Орта2
Ресурстар
1, 2, ..., N
Жоба 1
Жоба 2
.....
Жоба N
Орта
1,2,...,N
Ғ З Т К Ж
Өндіріс
Бөлу
Маркетинг
“ұйым мәдениеті” (С)
Фермерлік
Жанұялық
Жеке
Басқа кәсіпорындар
Коллективтік
Мемлекеттік
Акционерлік
Ұйым формасына ... ... ... өндіру
Дистрибуция
Сервис
Бағдарламалы қамтамасыз етудің жүйелік интеграциясы
Оқыту және сертификаттау
Коммуникация жүйесін құру
Бөлшек сату
Директор
Менеджер
Тұрмыс техникасы бөлімі
Компьютер бөлімі техникасы
Кеңес ... ... ... ету ... ... ... құралдары бойынша кеңес беруші
Сату – көрме залы
Сату залының менеджері
Директор
Сату көрме залы
Директор
Сату бойынша менеджер
Байланыс құралдары бойынша менеджер
Сату – көрме залы
Жарнама ... ... ... ... компания
Алси
Дистрибютор
Алси бөлшек сату
Алси
Жүйелік интеграция
Дилерлер
Магазиндер
Жобалар
Соңғы тұтынушы
Алси
INTEH
* серіктестік келісім
SUN MIKROSISTEMS
* серіктестік келісім
MIСROSOFT
*OEM – келісімдер
* ресми дистрибютер
* ... ... Solution Provider ... ... ... ... дистрибютер
* авторитарланған оқу орталығы
IVG
* серіктестік келісімдер
* дилерлік келісімдер
SАMSUNG
* серіктестік келісімдер
* ... ... ... келісімдер
* дилерлік келісімдер
CANON
* серіктестік келісімдер
* дилерлік келісімдер
DURACHE
* серіктестік келісімдер
AVP
* серіктестік келісімдер
* дилерлік келісімдер
PRONT
* серіктестік келісімдер
HP
* дилерлік келісімдер
* ресми ... ... ... авторитарланған оқу орталығы
ORACHE
* серіктестік келісімдер
* дилерлік келісімдер
* авторитарланған дилерлік келісімдер оқу-орталығы
MOTOROLA
* серіктестік келісімдер
* дилерлік келісімдер
TOSHIBA
* серіктестік келісімдер
* дилерлік ... ... ... ... оқу орталығы
CISCO
* серктестік келісім
* ресми дистрибютер
BASF
* серіктестік келісімдер
RICOH
* серіктестік келісімдер
3 M
* серіктестік келісімдер
SONY BROADCAST GHBH
* серіктестік келісімдер
PHILIPS
* ... ... EHEXTRIC ... ... ... ... техникасы
Кеңес тауарлар бөлімі
Программалық қамтамасыз ету бөлімі
Директор
Сату залы менедежері
Байланыс құралдары бойынша кеңес беруші
Сату – ... ... ... ... ... ... ... менеджер
Байланыс құралдары бойынша менеджер
Сату – көрме залы
Іс-әрекеттің негізгі бағыттары
Компьютер
техникасын өндіру
Дистрибуция
Сервис
Бағдарламалы қамтамасыз етудің жүйелік интеграциясы
Оқыту және ... ... ... сату

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Туристік бизнестің отандық шетелдік тәжірибесіне салыстырмалы экономикалық талдау диплом жұмысы25 бет
Сыртқы экономикалық қызмет субъектілерінің құқықтық жағдайы7 бет
1916 жылғы Ұлт-азаттық көтеріліс қарсаңындағы елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы26 бет
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
Delphi-дің графикалық мүмкіндіктерін қолдана отырып қозғалатын бағдарлама құру20 бет
HTML тілінде Corel Draw программасының мүмкіндіктерін демонстрациялау39 бет
Авиацияда серіктік навигациялық жүйелердің сигналдарының мүмкіндіктерінің қолданулуын талдау57 бет
Ауылдың өрлеуі – елдің өрлеуінің ең маңызды құрамдас бөлігі14 бет
Банктік емес ұйымдардың түрлері және жүзеге асыратын операциялары33 бет
Бәсеке, оның экономикалық табиғаты мен елдiң шаруашылық өмiрiндегi атқаратын рөлi28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь