Бөкей Оралхан

Бөкей Оралхан — алпысыншы жылдар ішінде әдебиетке келіп, бүгінгі прозаның салмақты жүгін көтерісе бастаған топтың талантты өкілдерінің бірі. Ол, 1943 жылы қыркүйектің 28 жұлдызында, Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданына қарасты Шыңғыстай ауылында туған. 1961 жылы Сұлтанмахмұт Торайғыров атындағы Шыңғыстай орта мектебін бітірген соң, аға пионер вожатый және Алтай совхозында тракторшы болып жұмыс істеген.
1963 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне сырттай оқуға түседі де, оны 1969 жылы тәмәмдап шығады. 1965—1968 жылдар аралығында аудандық «Еңбек туы», облыстық «Коммунизм туы» газеттерінде қызмет істейді. 1968 жылы республикалық «Лениншіл жас» газетінің шақыруы бойынша Алматыға келеді. Көп жылдар «Жұлдыз» журналының проза бөлімінің меңгерушісі, әрі редколлегия мүшесі болған. Өмірінің соңғы жылдары «Қазақ әдебиеті» газетінде бас редактор болды.
ОРАЛХАН БӨКЕЙ — әдебиетімізге өз өрнегімен келген жазушы. Ол алғашқы әңгіме-повестерінен-ақ («Шұғыла»-1966 жылы «Жұлдыз» журналында жарық көрген, «Қамшыгер», «Үркер») оқушысын бірден баурап әкетіп еді. Жазушының ой мен сезімді қатар өрген шығармалары бірде тұңғиық ойға жетелесе, бірде асқақтыққа, өршілдікке тарта беретін. Сондықтан да О.Бөкейдің алғашқы шығармаларындағы толғау-толғаныстары кең тынысты, өзгеше үнді болып» шығатын. Олардан бірде романтикалық құштарлыққа, бірде публицистік от-жалынды, бірде реалистік өткірлікті, енді бірде сағыныш мұңға бөлейтін лирикалық әуенді айқын аңғарар едік.
        
        Бөкей Оралхан — алпысыншы жылдар ішінде әдебиетке келіп, бүгінгі прозаның
салмақты жүгін көтерісе бастаған топтың талантты өкілдерінің бірі. Ол, 1943
жылы қыркүйектің 28 ... ... ... ... ... ... Шыңғыстай ауылында туған. 1961 жылы Сұлтанмахмұт
Торайғыров атындағы Шыңғыстай орта мектебін бітірген соң, аға пионер
вожатый және Алтай совхозында ... ... ... ... жылы Қазақ мемлекеттік университетінің
журналистика факультетіне сырттай оқуға түседі де, оны 1969 жылы тәмәмдап
шығады. ... ... ... ... ... ... ... туы» газеттерінде қызмет істейді. 1968 жылы ... жас» ... ... ... ... келеді. Көп жылдар
«Жұлдыз» журналының проза бөлімінің меңгерушісі, әрі редколлегия мүшесі
болған. Өмірінің соңғы ... ... ... ... бас ... БӨКЕЙ — әдебиетімізге өз өрнегімен келген жазушы. Ол ... ... ... жылы ... ... жарық көрген,
«Қамшыгер», «Үркер») оқушысын бірден баурап әкетіп еді. Жазушының ой ... ... ... ... ... тұңғиық ойға жетелесе, бірде
асқақтыққа, өршілдікке тарта беретін. ... да ... ... ... кең ... ... үнді болып»
шығатын. Олардан ... ... ... бірде публицистік от-
жалынды, бірде реалистік өткірлікті, енді ... ... ... ... ... ... аңғарар едік.
Ұлы драматург Б.Шоу: «Әрбір талантты жазушы ең әуелі өз замандастары ... ... ... ... О. Бөкей де қолына қалам ... ... мұңы мен ... ... ... тер төгіп келгенді. Бұл
ретте автордың өзі де: «Әйтеуір не ... да, өз ... сол ... ет, ... ... ... жүрген қарапайым еңбек адамдарын тілге тиек
етуге тырысамын», — дейтін.
Айтқанындай-ақ, оның кейіпкерлері — ... ... ... ... Қойшы, «Елең-алаңдағы» Зарлык, «Құм мінезіндегі» Бархан,
«Мұзтаудағы» ...... ... ... ... ... ерекшелігі — бұл кейіпкерлерді әдебиетіміздегі замандастар бейнесі
галереясынан басқаға шатастырмай бірден ... Бұл да ... ... ... ізденісінің нәтижесі. Мұның сыры — О. Бөкейдің өз
кейіпкерлерінің ... ... ... ішкі ... жан ... үңілетіндігінде еді. Олар шетінен арманшыл, қиялшыл болып келеді.
Мұның себебі автор ... да ... ... ... ... ... жататындығында. Өйткені табиғаттың төл
перзенті адам сол табиғат иесін сезініп - түйсінген ... оның ... ... мүмкін емес. Кейіпкер болмысын табиғатпен байланыстыра
суреттеу арқылы таныту-О.Бөкеев творчествосының өзіндік бір қыры. Бұл ... - ... ... Ол — бүгінгі әсем де сұлу өлке, өр де ... ... ... ... ... ... ... дүниеден қайтты. Оның өскенін,
шығармашылығындағы алтын өзегін тапқан, нағыз ... ... тән ... ... ... ... қыс ... атты жинағына енген
шығармаларынан көреміз.
Бұларда да автор өз заманы, замандастары туралы ... ... ... жан ... ... адам— жұмбақтың ішкі — әлеміндегі жықпыл-
қалтарыстарын ашуға ұмтылады.
Оралхан Бөкей — Ұлы Отан ... ... ... келген ұрпақтың өкілі. Сол
бір кездегі алапат-сойқанды өз көзімен көрмесе де, тылдағы ауыр еңбектен
қабырғасы ... ... ... жүріп күн кешкен жандармен бірге
тыныстап, бірге қиналып дүниеге ... бұл ... да ... ... ... аз ... ... жаңғырығы алыстап кеткенмен, оның адамдар жүрегіне салған
жарасы жазылып кеткен жок. Сол жараның қан майданға ... ... ... ... ... адамның жанын әлі де сыздатып жатқаны анық.
Әдебиетімізде ... ... қара ... ... еңбегі туралы жазылған
шығармалар жоқтың қасы. О. Бөкейдің «Бәрі де ... атты ... ... арналған.
Жазушы драма саласында да өнімді еңбек етті. 1987 жылы «Құлыным ... «Қар ... ... ... «Жау тылындағы бала», «Мен
сізден ... ... ... ... ... тиісті
бағаларын алды.
Көптеген шығармалары ТМД және шетел халықтары тілдеріне ... ... ... «Кісікиік», «Сайтан көпір» бойынша ... ... ... ... ... ... қойылды. 1984 жылы
«Біздің жақта қыс ... ... үшін ... ССР ... ... алды.
Адамзат қоғамының даму заңдылықтарына зер салып қарап отырсақ, даусыз бiр
шындыққа көз ... ... ол — ... ... ... да ... ... белгiлi бiр дәрежеде мақсат-мiндет жүктейтiнi. Ал, ол
мiндеттiң қалыптасқан қоғамдық, ... ... жэне ... ... ... ... ... отырған мәселеге Уақыт
категориясы ... ... XX ... ... ... орны бар ... ... абзал. Бiрi — ғасыр басындағы қоғамдық-саяси хал-ахуал. ... ... ... ұлт ... үшiн ... да ... әзiр Алаш
қайраткерлерi: Әлихан Бөкейханов, Ахмет ... ... ... ... Мiржақып Дулатов т. б. сынды бiртуар перзенттердiң ... ... ... ... сұраныстан туған қажеттiлiк болатын. Алаш ... ... ... ертеңгi күнiн, тәуелсiздiк, дербестiк мәселелерiн,
тұжыра айтсақ, халықтың ғасырлар бойғы арман-тiлегiн, барша ... ... ... ... ... ... қатарлы ел ... ... ... ... паш еттi. Дәл сол ... ... елi қосайырық
жолдың үстiнде тұрған болатын. Қазақ тiлiнде қазақ мұңын жоқтаған баспасөз
өзiнiң ... ... ... қуатпен ақпараттар ағынын жалпақ
жұртшылыққа жеткiзуге күш салды. Ғасыр ... ... ... ... алаш ... ой-пiкiрлерi ұлт тарихына алтын әрiппен
жазылып, мәңгi-бақи халық жадында қалатыны еш дау ... ... ... ... ... ... ... атқарып жатқан iс-әрекет, саяси
науқанынан бөлекше саясат, ... ... ... мүмкiн емес-тi. Тура
Ресейдегiдей төңкерiс, азамат соғысы, ауқатты ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған аштық
геноцидi, «халық жауларын» жою сияқты науқандар 1941—1945 ... ... ... ... халық шаруашылығын қалпына келтiру жұмысы,
тың және тыңайған жерлердi игеру — бәрi де ... үшiн XX ... ... толы ... көрсетсе керек. Тоталитарлық жүйенiң сәл
де болса ... аз да ... ... ... ... ... сол XX ғасырдың елуiншi жылдарының соңы мен ... ... ... келдi. Бұл кезең ұлттық санаға сiлкiнiс ... ... Егер XX ... ... Алаш ... ... ... халқы
үшiн қандай жолмен жүру керек, бостандық, тәуелсiздiк, дербестiк алу үшiн
не iстеу керек деген сауалдар ... ... ... өз ... ... XX ... ... жетпiсiншi жылдары рухани өмiрге
араласқан зиялы қауым ... ең ... ... етiп, Адам ... ... жаратындының болмыс-бiтiмiне үңiлудi, оны жан-жақты зерттеудi алды.
Яғни «Адам. Ол кiм? Оның өмiрiнiң мәнi мен маңызы не-де? Адам не үшiн ... ... ... күн ... өткiр түрде қойылды. ... ... аса бiр ... ... тобының өкiлдерi келдi.
Олардың қатарына Ә. ... Қ. ... М. ... Ә. Тарази, Д.
Исабеков, Т.Әбдiков, О. Бөкей, Қ. ... ... ... ... бiз жоғарыда атап көрсеткен философиялық аса ауқымды сұрақтар тек
қазақ руханияты өкiлдерiнiң алдында ғана емес, жер ... ... ... ... ... проблемалық сауалдар болатын. Бiз ... ... топ ... ... деген асуды алқымдады. Атақты ақын-жазушы,
қаламгер деген атқа ие ... ... бәрi де ... ... ... ... сүрлеуiн, соқпақ жолын публицистикадан бастаған ... ... ... ... ... қаламгер атты қия-құзға бастаған да
ол публицистика болатын. Егер осынау ғұмырлары ... ол топ ... ... деп ... ... ... ... бұрын,
публицистика жанрына айту ... және де ... аян. ... ... ... ... ... азаматты айрықша өсiрдi,
ал, өз кезегiнде ол қазақ публицистикасын шама ... ... ... ... О. ... көзi ... «… мен қазақ очеркiне жан бiтiрдiм,
бойына қан жүгiрттiм» — ... ... ... ... майданындағы заман
мен замандас тағдыры хақындағы қазақтың тауы мен ... ... жан ... өжет ой, ... сөздерi кешегiнiң ғана емес, бүгiнгi
және ертеңгi ұрпақтың қимас еншiсi, асыл мұрасына айналарында еш дау ... ... ... та адам ... Өзiн кiм ... ... ғана ықыласы
ауып, ырқына көнедi. Тек өз елiнiң өз ... ғана ... ... одан ... ... ... ... гуманистке жатқызуға болмайды. Айталық,
Сiбiр өзендерiн кеберсiп, қурап жатқан Қазақстан мен Орта ... ... ... ма екен. Сiбiрден бiр ағаш кесу ... дей ... ... ... ... ... ... секiлдi, қызғаныштың түбi қып-қызыл
қылмысқа айналып жүрмей ме. Қазақтың шалқар даласын ... одақ ... ... ... арнасынан асып босқа ағып жатқан Обь,
Енисейлердi де бiр елдiң ... ... ... үшiн игерудiң
оптималды жолын iздесек болмас па?!» — деп жазған екен. ... тағы ... ... «Халықты қалқан тұтатындар бар, халыққа қалқан
болатындар бар. Халықты қалқан ... ... ... ... деп ұранды
салады да, өзi сол халықтың ығына тығыла ... Ал ... ... ... алда ... олар ... атылған оққа кеудесiн ... ... ... ... ... мiнiп алып, уралайды, биiкте
келедi, ал халыққа қалқан ... ... ... ... болып ел-
жұрттың еңсесiн биiктеткiсi келедi» — деп ... Егер ... ... сүйенсек, Оралхан Бөкейдiң қаламгерлiк даңқына, атақты жазушы
болуына алғышарттар жасаған оның публицистика жанрындағы ... ... оны ... қана ... ... ... ... қызметiнде көркемдiк әлемнiң ... ... ... ... ... ... О. Бөкей адам ... ... ... ... ... 100 ... бәлен жүз қозы
алынды немесе ... ... ... ... ... ... ... деп
ұрандатып жұргенде, ол сол жетiстiктердiң сырына, тамыр-төркiнiне үңiлдi.
Адам атты жаратындының қуаныш-сүйiнiшiне, үмiтi мен ... ... ... сол ... ... ... iшкi дүниесiне, жан әлемiне
зерттеулер жүргiздi.
О. Бөкей ... ... ... ... ... ... арман-тiлегiн, мұң-мүддесiн ғасыр соңына жеткiздi. Солар
армандаған тiлектiң жаңа ... ... бола ... Ол, ... болсын, мейлi көркем туынды болсын, адамзат баласы алында
атқарар мiндеттерiнiң ортақ ... ... ... ... бiр ... ... арасында шек, шекара жоғын, мақсаттың, мiндеттiң бiреу екенiн, тек
соған апарар жолдың ғана әр түрлi екенiн түсiндiрiп ... ... ... ... ... ... ... идеалды —
бәрiн-бәрiн публицистикамен айналысқан жылдарында тапты.
О. Бөкей публицистика жанрымен қоян-қолтық араласуының нәтижесiнде ғана ... ... ... Яғни ... ... ... негiзгi құнарды,
мәйектi дүниенi көсемсөз жанрындағы ... ала ... ... жолы ... ... iрiлi-ұсақты зерттеу еңбектерi баршылық.
Барлық ... ... ... ... саяды: ол ненi жазса да жан
жүрегiмен, жалын жүрегiмен егiле жазды, езiле жазды. ... ... ... ... қилы ... ... бұғы өсiрiп, игiлiгiн көрген
бақташының жан әлемi, сайын сахарада егiн егiп, ... ... ... ... бұлқынған буырқаныс сезiм өз көрiнiсiн ... ... жаны ... табиғаты ақын болып келетiн жандар үшiн публицистика
болсын, көркем проза болсын, бiртұтас дүние екен ғой, соны ... ... ... ... ... ... ... қолы қанат емес, ұшуға арналмаған. Ұшып жүргендерді атып
түсіру оңай деуші еді, ... оқ, ... ... ... ... ... Бардың қадірін білу үшін жоғалту керек, тоқтықтың қадірін білу ... ... ... Бөкей
• Махаббат – зор саналылықтың, білгір – білімділіктің, асқан ақыл-ойдың
жемісі емес, ол – тек жерде ғана өмір ... ... ... тууы бар, ... жоқ ... ... мәңгі жасайтын
бейнесі белгісіз Дара ұғым
Оралхан Бөкей
• Қанатыңмен ұшқанда,
Құйрығыңды ұмытпа
Оралхан Бөкей
• Тіршіліктің сұлулығында шек жоқ
Оралхан ... Әр ... ... ... ... ... өледі
Оралхан Бөкей
• Жүгірген алмайды,
Бұйырған алады
Оралхан Бөкей
• Бүкіл ... адам ... ... мол ... ... жалғыз – оны
жалғызсыратпайтын айрылмас адал досы - өзінің ОЙЫ ғана
Оралхан Бөкей
• Өмір ешқашан ... ... ... ... ... қиын есеп.
Оралхан Бөкей
• Неғұрлым керең болсаң,
Соғұрлым жақсы естисің.
Оралхан Бөкей

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оралхан Бөкей (1943-1993)19 бет
Оралхан Бөкей шығармаларындағы аңыздық желі44 бет
Оралхан Бөкейдің монологтары71 бет
Көркем әдебиеттегі аңыз және мифтің мәні67 бет
Түс көрудің поэзиядағы рөлі37 бет
Қазақстанның шипалы жерлері8 бет
Әдеби тіл және жалпыхалықтық тіл жайлы55 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
«ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ-ның 2007 жылы қаңтар-қыркүйек айларында атқарған жұмысының қорытындысы34 бет
Алашорда үкіметі, қайраткерлері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь