Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және оны топтастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 2
І ТАРАУ. ЕҢБЕК ҚҰҚЫҒЫ ҚАҒИДАТТАРЫНЫҢ ҰҒЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫ ТОПТАСТЫРУ
1.1. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және оны
топтастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3
1.2. Еңбек құқығы қағидаларының қызметтік ролі ... ... ... ... .. 9

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... 13
Еңбек құқығы, қазiргi кезеңде өз алдына дербес құқық саласы ретiнде заңгер ғалымдар арасында, жұмыс берушiлер мен жұмысшылар арасында, кәсіподақтар мен олардың өкілдері арасында, мемлекетпен, еңбек ұжымдары арасында, көптеген қызу пікір-талас туғызуда. Себебі, ең алдымен 10 желтоқсан 1999 жылғы қабылданған Қазақстан Республикасының қабылданған Қазақстан Республикасының “Еңбек туралы“ , – Заңы ең төменгі кепілдіктер, мерзімдер және стандарттар белгілейді және осы аталған нормативтер тек қана жұмысшының жағдайын жақсарту жағына қарай бағытталады.
Бәрімізге жалпы құқық теориясынан мәлім, әр құқық саласының өзалдына тән пәні, әдісі болады. Осы кезеңге дейін еңбек құқығында көптеген ғылыми еңбектер жарияланды және осы тақырыпты таңдау барысында еңбек құқығының кең зерттелген тақырыптарының бірі – бұлеңбек құқығының қағидалары. Жалпы қағидаларының негізгі еліміздің 30 тамыз 1995 жылғы бүкілхалықтық референдумда қабылданған конституциямыздың 24-бабы негіз болады. Осы аталған бапқа сәйкес, азаматтар еңбек ету бостандығы құқығына ие болған және мамандық кәсіп таңдауға әр азаматтың құқығы бар. Әлеуметтік құқықтардың ішінде конституцияға сәйкес, демалыс, ең төменгі жалақыдан кем алмауға, мемлекет тарапынан жәрдемақы алуға, еңбекке жарамсыз кезінде жәрдемақы алуға, зейнетақы жасына келген кезде зейнетақы алуға құқығы бектілген.
Курстық жұмысын таңдауға тағы бір негіз болған себеп, әр түрлі ғылыми зерттеулерде, оқулықтарда, еңбек құқығының принциптеріне (қағидаларына) сәйкес еңбек құқығының принциптеріне (қағидаларына) сәйкес әр түрлі көзқарастары немесе конституциялық, еңбектік, халықаралық қағидалары немесе еңбек құқығының негізгі конституциялық қағидалары, еңбек құқыының жұмыспен қамту саласындағы және еңбектік қорғау, халықаралық еңбек құқығы саласындағы қағидалар. жұмысын жазу барасында елімізге танымал ғалымдардың ғылыми еңбектері, еңбек құқығы салсында қолданыста жүрген нормативтік-құқықтық актілер, Қазақстан Республикасы Парламенті мақұлдаған (ратификация) Халықаралық Еңбек Ұйымының Конвенциялары негіз болды.
1. Абайдельдинов Т.М. О реализации некоторых принципов трудового права: вопросы теории // человек и право 2001, №4
2. Абайделиьдинов Т.М. Понятие локально-договорного регулирования трудовых отношений // Вестник Гуманитарного университета им. Д.А. Кунаева. 1999. №1
3. Абайдельдинов Т.М. Сеитова Н.З. О приоритетности правовых принципов перед нормами право общественный фонд политико-правовых исследований “интерлигол” в Казахстане 2001.
4. Бухарбаева С.А. Принципы трудовых права в новых условиях. Астана – 2000.
5. Маврин С.П. Принципы трудового права в условиях рыночной экономики // Правоведение. 1992. №2
6. Саданова Ж.К. Принципы турдового права // Вестник КазГУ, серия юридическая. 199. №3 (12)
7. Хамзина Ж.А. К вопросу о понятии принципов трудового права // Фемида. 2000. №3
8. Уваров В.Н. Қазақстан Республикасының еңбек құқығы. Алматы. 2002
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Уваров. Еңбек құқығы. 2002
2. Қазақстан Республикасы Конституциясы 30.08.95
3. Қазақстан Республикасы Еңбек туралы заңы
4. Зайкин Л.М. Еңбек құқығы. Москва. 1991
5. Богуславский М.М. Международное частное право. М., Юрист, 1998, стр.10-73.
6. Кисилев И.Я. Международный труд. Практическое пособие. М., 1997.
7. Довгерт А.С. Правовое регулирование международных трудовых отношений. Киев, 1992.
8. Иванов М.М. США: Правовое регулирование иммиграционного процесса. Москва, 1998.
9. Димитрова С.А. Правовое регулирование труда на предприятиях с иностранными инвестициями. Учебное пособие. Алматы: Независимый Университет “Туран”, 1994 г.
10. Ануфриева Л., Скачков Н. Иностранные фзические лица: правовое положение в России // Российская юстиция, 1997, №6, стр. 45-47.
11. Глазырин В.В. Труд иностранцев в России. М., 1997.
12. Вилкова Н.Г. Унификация коллизионных норм в странах СНГ // Хозяйство и право, 1998, №10, стр.91.
13. Марышева Н.И., Хлестова И.О. Правовое положение российских граждан за границей, М., 1994.
14. Ерпылева Н.Ю. Коллизионные вопросы в современном международном частном праве // Законодательство и экономика, 1998, №2.
15. Муранов А.И. К вопросу об обходе закона // Московской журнал международного права, 1997, №3.
16. 1946 ж. Қазанда Монреальда ХЕҰ конференциясында өзгерту енгізілген ХЕҰ-ң Жарғысы.
17. Қазақстан Республикасын ХЕҰ мүшелікке алу туралы, 1993 ж. 4 маусымдағы Хансеннің хаты.
        
        Жоспар
Кіріспе ……………………………………………………………….. 2
І ТАРАУ. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы ЖӘНЕ ОНЫ ТОПТАСТЫРУ
1. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және ... 3
2. ... ... ... ... ролі ……………... 9
Қорытынды ……………………………………………………...12
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ……………………... ... ... ... ... өз ... ... құқық саласы
ретiнде заңгер ғалымдар арасында, жұмыс берушiлер мен жұмысшылар ... мен ... ... ... ... ... ... көптеген қызу пікір-талас туғызуда. Себебі, ең ... ... 1999 ... ... ... ... ... Республикасының “Еңбек туралы“ , – Заңы ең төменгі кепілдіктер,
мерзімдер және ... ... және осы ... ... тек ... ... жақсарту жағына қарай бағытталады.
Бәрімізге жалпы құқық теориясынан мәлім, әр құқық саласының өзалдына
тән пәні, әдісі болады. Осы кезеңге дейін ... ... ... ... жарияланды және осы тақырыпты таңдау барысында еңбек құқығының кең
зерттелген тақырыптарының бірі – ... ... ... ... ... ... 30 тамыз 1995 жылғы бүкілхалықтық
референдумда қабылданған конституциямыздың ... ... ... ... бапқа сәйкес, азаматтар еңбек ету бостандығы ... ие ... ... ... ... әр азаматтың құқығы бар. Әлеуметтік
құқықтардың ішінде конституцияға сәйкес, демалыс, ең ... ... ... ... ... ... ... еңбекке жарамсыз кезінде
жәрдемақы алуға, ... ... ... ... ... ... ... жұмысын таңдауға тағы бір негіз болған себеп, әр түрлі ғылыми
зерттеулерде, оқулықтарда, еңбек құқығының принциптеріне ... ... ... ... ... ... әр түрлі
көзқарастары немесе ... ... ... қағидалары немесе
еңбек құқығының негізгі конституциялық қағидалары, еңбек ... ... ... және ... ... халықаралық еңбек құқығы
саласындағы қағидалар. ... жазу ... ... танымал ғалымдардың
ғылыми еңбектері, еңбек құқығы салсында қолданыста ... ... ... ... ... ... ... Халықаралық Еңбек Ұйымының Конвенциялары негіз болды.
І ТАРАУ. Еңбек құқығы қағидаттарының ұғымы және оны ... ... ... ... ... ... қатынастарын құқықтық реттеу тетігінің мәні мен ішкі бірлігін
білдіретін ғылыми және құқықтық санат ретіндегі ... ... ... мәселеде маңызды теориялық және практикалық мән бар. Қағидаттардың
сақталуы еңбек құқығы нормаларының ... ... ... ... қажетті шарты, олар республикадағы әлеуметтік-
экономикалық қайта құру процесіне парапар болуға тиіс.
“Принцип” ұғымы (латынша principium – ... ... ... – тұрғысындағы бастау басшы идея негізгі ереже дегенді білдіреді.
Құқыққа қатысты алсақ ... ... ұғым ... ... ол ... жүйенің негізіне алынған. Қорытылып жинақталған түрінде ... ... ... ... ... ... ... жинақтайды. Осыған
сәйкес еңбек құқығының қағидаты негізге алынатын, бастаушы бастама, ол ... және оның ... ... ... мәні мен ... ... еңбек құқығы жүйесінің негізге ... ... ... міндетті түрде көрсетіліп, бекітілуге тиіс.
Бұл жағдайда ол ... ... ... Заң ... ... – құқықтық нормативтік – жетекші бастамасы деген ... ... ... Қазақстандық ғалым-заңгерлер де бастайды.
Қағидатты нормативтік бекітуден бас тарту оны құқықтық сана ... ... ... ауыстыруға тікелей байланысты. Құқықтық санада адам
ойына баға беру элементі бар, ал ғылыми ... ... ... идеяларды,
пікірлерді теория жүзінде іске асыру деңгейінде қалады. Бұл екі жағдайда да
қағидат өз ... ... ... практика жүзінде іске аса алмайды.
Құқықтық қағидаттар дегеніміз – заңда бекітілген басқарушы ережелер.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 1 бабындағы ... осы ... онда ... ... ... ... өз ... тапқан.
Еңбек құқығы қағидаттарының қызметтік рөлін мына негізгі позициялармен
сипаттауға болады:
а) ... ... ... субъектілері үшін арнайы бағдар болады,
себебі олар ... ... ... ... және ... ... еңбекті қоғамдық ұйымдастыру саласындағы ... ... ... сай ... ... ... қатынастарын құқықтық реттеу үшін бастапқы нұсқа
болып табылады. Бұл сапада қағидаттар еңбек туралы күшіндегі заңның ... ... және оны ... практикасын алдын ала анықтайды, сондай-ақ
еңбек туралы жаңа құқықтық ... ... бұл ... ... ... ... ... жайында заң шығарушыға бағдар береді;
б) қағидаттар еңбекті қоғамдық ұйымдастырудың құқықтық негіздеріне
тұрақтылық береді. Мұның нарықтық қатынастардың қалыптасу ... ... ... ... ... бөлу және тиімді пайдалану, еңбек қорғауды
ұйымдастыру мен өндіріс қауіпсіздігі және еңбек қоғамдық ұйымдастырудың
басқа ... ... ... идеяларды заңда бекіте отырып
мемлекет еңбекті басқарудың барлық тетігі үшін іргелі құқықтық негіз, ... ... ... құруды қамтамасыз етеді;
в) қағидаттар, құқықтық реттеудің мәнімен және әдісімен бірге ... ... ... ... ... ... ... критерийі
болады, себебі құқықтың осы саласының мәндік ерекшеліктерін білдіреді;
г) қағидаттар азаматтарға, мемлекеттік аппараттың лауазымды адамдарына
және басқа қызметкерлеріне, кәсіп орындардың, ... және ... ... ... ... ... азаматтарға, мемлекеттік аппараттың лауазымды адамдарына
және басқа ... ... ... ... ... мекемелердің және ұйымдардың жұмыскерлеріне тәрбиелік ... ... ... ... тараптар құқықтық нормалардың
міндеттеулерін және келісім жағдайларын ұстанады, өзін ... ... ... бұл – ... ... мәнін анықтау және еңбек
құқықтарының құқық нормаларына кірген қағидаттарын меңгеру ... ... ... еңбек құқығының теориясында және заң практикасында
даму алған бұл қасиеттері еңбек қатынастарын құқықтық реттеу ... ... ... ... және қолдану саласындағы қағидаттар өздерінің
мазмұны, әрекет ету ... және ... ... ... ... ... ... Олар жалпы, салалық және еңбек ... ... ... ... ... ... ... бұл топтары
өзара байланысты, бірін бірі толықтырады, олар бірлесіп еңбекті қоғамдық
ұйымдастыруды құқықтық ... ... ... ... ... ... және тиісінше еңбек құқығы салаларын құқықтық
реттеудің ... ... ... ... ... ... ... бекітуі олардың жалпы орталық сипатын
білдіреді.
Жалпы қағидаттарға мыналарды жатқызуға болады:
заңдылық;
азаматтардың құқықтарының бостандығын және заңды ... ... ... ... ... тең қол жеткізу; қоғам ... ... ... ... ... ... – Конституцияны, республиканың
күшіндегі заңдарын ... ... ... құқығын, бостандығын, ар-
ожданын сыйлау жөнінде мемлекеттік органдарға, қоғамдық бірлестіктерге ... ... ... Заң мен сот ... ... бірдей. Шыққан
тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне,
ұлтына, тіліне, діни көзқарасына, сеніміне, тұрған жеріне немесе кез ... ... ... ... ... да бір кемсітушілікке ұшырауға
тиіс емес.
Құқықтық қатынастар саласында заңдылық қағидаты еңбекті ... ... ... ... ... ... ... кепілдіктермен
қамтамасыз етіледі. Заңдылық қағидаттарды сақтау, бірінші кезекте еңбек
туралы ... ... ... ... ... реформа
мен нарықтық қатынастардың қазіргі шындық жағдайына сәйкес келуін көздейді.
1999 жылы 10 желтоқсанда қабылданған ... ... ... – № 494-1 жаңа Заң азаматтардың еркін еңбек етуге конституциялық
құқығын жүзеге асыру ... ... ... ... ... мен шаруашылық жүргізудің ұйымдық-құқықтық формаларының көп
түрлілігі жағдайында еңбекті қоғамдық ... ... ... жеткен
проблемаларды реттеуге арналған. Лауазымда адамдардың құқықтық даярлығына
және оларды аттестациялауға ерекше мән ... ... айта ... ... ... заңдылықтың жайы соларға
байланысты.
Азаматтардың құқықтарының, бостандығының және заңды мүдделерінің
мемлекет ... ... ...... ... құқықтарын,
бостандықтарын және заңды мүдделерін жүзеге асыруда мемлекеттік органдар
мен ... ... ... ... ... білдіретін
қағидат. Конституцияға сәйкес Қазақстан Республикасы өзін демократиялық,
зайырлы құқықтық және ... ... деп ... оның ... – адам, адам өмірі, құқығы және бостандығы. Соңғысы адамға
туғаннан тән, одан ... ... ... ол ... ... ... нормативтік актілердің мазмұны мен қолданылуын анықтайды.
Бұл қағидатқа ... ... ... ... ... және ... ... мақсатында мемлекеттік органдарға және олардың лауазымды
адамдарына жүгінуге ... Олар өз ... ... ... ... ... ... шара қолдануға және арызданушыға белгіленген
мерзімде жауап беруге тиіс. Азаматтардың бұл ... ... ... қамтамасыз етеді, оған лауазымды адамдардың заңсыз ... ... ... да кіреді.
Азаматтардың мемлекетті басқару ісіне тең құқылы қатысуының ... ... ... да ... бар. ... Республикасының
Конституциясына сәйкес азаматтар мемлекет істерін басқаруға өздері тікелей
де, өздерінің ... ... ... ... кез ... ... бойынша
оның ішінде еңбек мәселесі бойынша мемлекеттік органдармен жергілікті өзін
өзі басқару органдарына жеке және ... ... ... ... ... қабілеті мен кәсіби даярлығына қарай мемлекеттік қызмет
атқаруға теңдей ... ие. ... ... ... ... ... тек ... міндеттің сипатынан ғана туындайды, оны заң белгілейді.
Қоғамдық пікірді есепке алу және жариялық – ... ... ... ... ... ... практикалық
қызметіне кез келген формада, мысалы баспа ... ... ... ... сын ... ... еңбек туралы
заңнамасын, еңбек қатынастарын реформалау жөнінде пікірлер немесе ғылыми
ұсыныстар, білдірілген қоғамдық ... ... ... ... алуды талап
ететін қағидат. Қазақстан ... ... ... ... ... ... негіздерін анықтайды. Атап айтқанда,
мемлекеттің қоғамдық бірлестіктердің ісіне және ... ... ... ... қаржыландыруына жол берілмейді.
Дегенмен, күшіндегі заңнамада ... ... ... ... ... ... үшін ... негізгі шарттар мен
кепілодіктер көзделген. 1993 жылы 9 сәуірдегі ... одақ ... ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық саясатын қалыптастыруға, ұжымдық ... ... ... ... ... көзделген. Өз кезегінде мемлекет кәсіподаққа берілген
құқықтың сақталуын қамтамасыз етеді және ... ... ... орындауға жағдай тудырады. Мемлекеттік қызметтің әкімшіліктің
бос орындарына баспа сөзде конкурс жариялауы жариялылықтың ... ... ... ... аренадағы қызметінен туындайтын
халықаралық қарым-қатынас қағидатының да ... ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың, оның ішінде ... ... ... құқықтық қағидаттары мен нормаларын мойындайды
және құрметтейді. Бұл қағидаттың практикалық маңыздылығы еңбек ... ... ... ... ... қабылдаған конвенциялар мен
ұсыныстар ескеріліп реформалауға байланысты. Жалпы ... ... ... ұйымдастырудың құқықтық қағидаттары бар. Салааралық
қағидаттардың бұл тобы ... ... ... ... ... ... ... мекемелерде және
ұйымдарда еңбек ұйымдастырудың барлық формаларына қатысты. Еңбекті қоғамдық
ұйымдастырудың қазіргі құқықтық ... ... ... ... ... ... ... еңбек бостандығы, қызмет пен кәсіп ... ... ... және ... қауіпсіздігінің жағдайы, ешқандай
кемсітпеу, еңбекақы төлеу, демалуға ... ... ... пен
бостандықты заңда тыйым салынбаған барлық тәсілдермен қорғауға кепілдіктің
болуы, азаматтарды әлеуметтік қамсыздандыруға кепілдіктің болуы.
Салааралық қағидаттар салалық ... ... ... ... ... мына ... ... болып саналады: еңбек шартының
бостандығы, еңбек ... ... ... ... бірлігі және
жіктелуі, еңбек жағдайының қауіпсіздігі, еңбек ақының заңда белгіленуі ең
төменгі мөлшерден аз болмауы, еңбек және ... ... ... болуына
кепілдік, еңбек тәртібінің ... ... ... білім алуға
кепілдіктің болуы, кәсіпкерлер одағын құруға бостандық, ... ... ... тыйым салынбаған барлық тәсілдермен қорғауға кепілдіктің
болуы.
Еңбек құқығының кейбір институттарының қағидаттары өте ... ... ... ... басқарушы ережесі еңбек құқығы саласындағы
қатынастардың белгілі бір түрлерін реттейтін ... ... ... тән ... ... Қағидаттардың бұл тобы оқулықтың
Ерекше бөлімінің тиісті тарауларында ашылады.
Еңбек қатынастарын құқықтық реттеу тетігінің мәні мен ішкі ... ... және ... ... ... мәні мен ішкі бірлігін
білдіретін ғылыми және ... ... ... ... ... ... ... маңызды теориялық және практикалық мәні бар. Қағидаттардың
сақталуы еңбек құқығы номаларының ... ... ... қатынастарын
реформалаудың қажетті шарты, олар республикадағы әлеуметтік-экономикадағы
қайта құру процестеріне пара-пар болуға тиіс.
“Қағида” латын тілінен аударғанда ... ... ... ... Бұл ... адамдардың жүріс-тұрмысындағы бастау, басшы идея,
негізгі ... ... ... ... ... ... ... орталық ұғым болып табылады,
себебі ол барлық құқық жүйесінің ... ... ... ... ... ... өзі ... құқықтық жүйесінің мәндік сипатын өзіне
жинақтайды. Осыған сәйкес ... ... ... ... ... ... ол осы саланың және оның институттарының ... мәні мен ішкі ... ... ... ... ... ... алынатын элементі ретінде
заңнамада міндетті түрде көрсетіліп, бекітілуге тиіс. Заң ... ...... нормативтік-жетекші бастамасы деген пікір бар.
Құқықтық қағида дегеніміз – заңда бекітілген басқарушы ережелер.
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... онда ... ... негізгі қағидалары өз бекімін тапқан, ал
“Адам және азамат” деп аталынатын тарауда ... ... ... ... ету, кәсіпті және қызметті, қауіпсіздік пен гигиена талаптарына
сай келетін еңбек ... ... өзін ... ... ... ... ... пайдалануға құқығы арқылы көрініс табады.
Азаматтардың еңбекті қолдану саласындағы ... ... ... ... ... атап өткен жөн, себебі олар
саланың құқықтық жүйесіне сипаттаудың әр түрлі деңгейінде тұр. ... ... ... ... ... қалыптастыру олардың өзара
ерекшеліктерін жояды. Нақты субъективтік құқық, сонымен ... ... ... ... ... ... де бола ... Егер
қағидаттар еңбек құқығы ... ... ... ... ... ... онда ... негізгі еңбек құқықтары мен олар
бекітілген құқықтық нормалар сол ... ... ... сыртқы формасы
болып табылады.
Сонымен қатар еңбек құқығының қағидасын құқықтық ... ... ... Қағида еңбек құқығы субъектілері бағытының жалпы ... ... ғана ... ол жалпы мақсатын ғана анықтайды, ол
субъективтік құқықтардың мазмұнын, еңбек қатынастарына ... ... ... ... ... ... тән элементтер болмайды.
Сондықтанда, құқық қағидаттарының көмегімен еңбек қатынастарын ... ... ... ... ... құқықтықнормалар еңбек құқығының
жүйесіндегі басқарушы ... ... және ... ... ... ... құқығы қағидаларының қызметтік ролі
Еңбек құқығы қағидаларының қызметтік ролін мына негізгі ... ... ... ... ... ... үшін ... бағдар
болады, себебі олар еңбек құқығы нормаларында бекітілген және ... ... ... ... ... ... ... басқарушы идеяға сай бағыттайды; қағидалар еңбек қатынастарын
құқықтық реттеу үшін бастапқы ... ... ... Бұл ... ... туралы күшіндегі заңның мәні мен мазмұнын және оны ... ... ала ... ... ... ... жаңа ... жасағанда бұл басқарушы идеялардың жүзеге асырылуы тетігін
қарастыру жайында заң ... ... ... қағидалар еңбекті қоғамдық
ұйымдастыру ққықтық негіздеріне тұрақтылық береді. Мұның ... ... ... ... зор. Еңбек ресурстарын даярлау,
бөлу және ... ... ... ... ... мен ... және ... қоғамдық ұйымдастырудың басқа элементтері
саласындағы ... ... ... ... ... ... еңбекті
басқарудың барлық тетігі үшін іргелі құқықтық негіз, еңбек қатынастарының
тиянақты формаларын ... ... ... ... ... ... және әдісімен бірге еңбек құқығын ұлттық құқықтың басқа ... ... ... ... себебі құқықтың осы саласының
мәндік ретін білдіреді; қағидалар ... ... ... ... және ... ... ... және ұйымдардың жұмыскерлеріне тәрбиелік ықпал жасайды. Жеке
еңбек шартын жасағанда ... ... ... міндеттеулерін және
келісім жағдайларын ұстанады, өзін қалай ұстау ережесіне еркімен баынады,
бұл – күшіндегі заңнаманың мәнін ... және ... ... ... ... ... ... деген сөз.
Құқықтық қағидалардың еңбек құқығының теориясында және ... даму ... бұл ... еңбек қатынастарын құқықтық реттеу
тетігінің мәндік негізін ... ... және ... ... қағидалар өздерінің
мазмұны, әрекет ету саласы және мақсаттық бағыты жағынан ... ... ... Олар ... ... және ... ... жекелеген
институттарының қағидалары болып бөлінуі мүмкін.
Қағидалардың бұл топтары өзара байланысты, ... ... ... еңбекті қоғамдық ұйымдастыруды құқықтық реттеудің іргелі
негізін құрайды.
Жалпы (салааралық) қағидалар еңбекті және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Олар
Қазақстан Республикасы Конституциясында бекітуі олардың ... ... ... Жалпы қағидаларға мыналарды жатқызуға болады: заңдылық,
теңдік, қоғам пікірін ескеру және жариялық, халықаралық қарым-қатынас.
Заңдылық қағидасы дегеніміз – ... ... ... ... ... адамдардың құқықтарымен бостандықтарын сыйлау,
заңмен сот алдында теңдіктері.
Азаматтардың ... ... және ... ... ... ... ... азаматтардың өздерінің құқықтарын,
бостандықтарын және заңды мүдделерін жүзеге асыруда мемлекеттік органдар
мен ... ... ... алдындағы артықшылығын білдіреді.
Азаматтардың мемлекетті басқару ісіне тең құқылы қатысуының жалпы
қағидатының еңбек ... да ... бар. ... ... ... ... ... істерін басқаруға өздері тікелей
де, өздерінің ... ... ... ... кез ... ... оның ішінде еңбек мәселесі бойынша мемлекеттік органдар ... өзін өзі ... ... жеке және ... шағым-арыздар
жолдакға құқылы.
Азаматтар өздерінің қабілеті мен кәсіби даярлығына қарай мемлекеттік
қызмет атқаруға тең құқыққа ие.
Аталып өткендей, еңбек құқығының ... ...... нақтылау б.т. Салалық қағидаттардың ... ... білу ... ... ... оны ... ... саласынан дәл
ажырата алуды, еңбек қатынастары мен еңбек ... ... ... ... ... ... білуді талап етеді.
Еңбек қызметін таңдау бостандығы салааралық ... ... ... ... Конституциясында бұл қағида: әркімнің еңбек
бостандығына құқығы, қызмет пен кәсіпті таңдау ... ... ... ... ... оны кез ... ұйымдастыру құқық формасында таңдауға,
жалданып жұмыс істеуге,
мемлекеттік қызметке тұру,
мердігерлік жұмыс орындау,
корпоративтік бірлестік ұйымдарға кіру,
заң тыйым салмаған кәсіпкерлік қызметпен ... ... ... ... мәнін азаматтардың неғұрлым көбірек және
еркін жұмысбасты болуын қамтамасыз етуге бағытталған ... ... ... ... басты болуындағы мемлекеттік саясаты – республика
аумағында тұрақты тұратын ... ... ... ... ... ... және мүліктік жағдайына, тегіне, дініне,
сеніміне, қоғамдық ұйымға ... ... ... ... ... бірдей мүмкіндіктер беру.
Еңбек құқығына қатысты алғанда еңбек бостандығы, қызмет түрімен
кәсіпті еркін ... ... ... ... ... білу, еңбек шарттары
бостандығының салааралық қағидасы арқылы көрініс ... ол ... ... ... ... ... ... мен сипаты жайғдайындағы өзара
келісімде келтіріледі.
Еңбек құқығының салалық ... ... ... еңбек шартының
бостандығы жұмыскердің толық емес жұмыс күні жағдайында бірнеше ... жеке ... ... ... ... бар ... білдіреді.
Еңбек міндетінің анық болуы – еңбек құқығының ерекше қағидасы. Оның
мәні – жұмыскерді міндетті түрде кәсібіне, мамамандығына және ... ... ... ... ... ұжымдарының және жалпы
қоғамның мүдделерін дұрыс үйлестіру тұрғысынан алғанда ... ... ... анық болуы – еңбек құқығының әр түрлі институттарының
нормаларында бекімін тапқан.
Еңбек шартының бірлігі және ... Бұл ... ... сонда –
еңбек туралы жалпы құқықтық нормалар негізінде кейбір әлеуметтік және
экономикалық салада жұмыскерлердің ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорын, мекеме және ... ... ... – ауа райы ... ... шаруашылық
жүргізудің әр түрлі ұйымдастыру-құқықтық формалардағы ... да ... ... ... ... ... нормалары еңбек құқығы жүйесінің бірлігі
қамтамасыз етеді. Жалпы еңбек заңнамасы өзінің негізінде ... ... ... етпейтін және жүйкені тоздырмайтын қалыпты еңбек жағдайын
реттеуге есептелген.
Еңбек туралы арнайы ... ... ... ... ... ... мен өтем төлеуді ... ... ... санаттарының еңбегін құқықтық реттеуге жекелей,
өзінше қарау қажеттігінен туындаған.
Еңбек жағдайының ... ... ... ... ... ... ... көздейді. Ол медициналық көмекті
зауда белгіленген көлемде тегін алумен қамтамасыз ... ... ... ... мемлекеттік саясат 1997.
12.05 “Қазақстан Республикасы ... ... ... ... сонымен
қатар, қоршаған ортаны қорғау арқылы адамның өмірі мен денсаулығына қолайлы
жағдай туғызуды да ... ... ... ... мен ... ... мән-жайларды лауазымды адамдардың жасырып ... заң ... ... ... ең аз ... кем емес ақы төлеу. ... ... ... ... ... ... ақы алуын
көздейді. Бұл талапта жалпылама сипат бар, ... ол ... ... тұратын, қай салада болса да еңбек ететін барлық адамдарға
қатысты. Бұл жерде ...... ... ... ... да тыйым
салынғандығы.
Еңбек құқығына қатысты алғанда бұл ... ... ... ...... заңда белгіленген ең аз мөлшерден төмен емес
деп ... ... ... Республикасы Конституциясына ... ... ең аз ... сондай-ақ басқа әлеуметтік көмекке
кепілдік берілген. Бұл қағидат нарықтық экономиканың қалыптасу ... ... ... ... оны ... ... ... анықтайды. Бұл қағиданың күші қандай қызметпен айналысатынына және
қай ведомоствоға бағынатынына ... ... ... ... ... ... және мекемелердің
жұмыскерлеріне, сондай-ақ жеке меншік формасындағы кәсіпорындар ... ... ... ... ... ... аталған қағидаға сәйкес мемлекет республиканың ... ... ... ... ... алу құқығын жүзеге асыруы үшін
бірдей жағдай тудырады. Бұл ретте еңбекақының ең көп мөлшері шектелмейді.
Еңбек пен ... ... ... кепілдіктің болуы – еңбек
құқығының салалық қағидасы. Қазақстан ... ... ... құқығы жалпыға бірдейлігін қарастырған. Бұл ... ... ... қарамастан барлық азаматтарға түгелдей қатысты.
Еңбек шарты бойынша жұмыс ... ... ... ... және ... ... жыл сайынғы төленетін демалыс заңда белгіленген
уақытта, апта сайынғы демалыстың және жыл сайынғы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудағы негізгі басқа да
жағдайларды мемлекет белгілейді.
Еңбек пен демалыстың қалыпты ... ... ... ... ... ... ... күнін және жұмыс аптасын шектеу туралы және жыл
сайынғы төленетін демалыстар туралы заңдарға сәйкес демалыс алу ... ... Бұл ... ... ...... жұмыстан бос
уақытында демалуға құқығын қамтамасыз ететін тән, жан ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қоғамдық өмірге белсенді қатысуы
үшін қажетті жағдай тудыратын еңбек ұзақтығын және оның режимін ... ... ... ету – ... құқығының салалық қағидасы. Оның
мәні – ұжымның бірлескен еңбегінің дұрыс ұйымдастырылуын қамтамасыз етуде,
жұмыскерлерді кәсіпорынның бірыңғай, орталық ережемен ... ішкі ... ... Бұл ... ... еңбек тәртібін сақтауға
еңбектік міндеттерін дұрыс ... ... ... ... ... ... екендігінен көрініс табады.
Еңбек құқығын сақтау – жұмыскерлердің тек құқықтық ғана емес өнегелік
те міндеті.
Кәсіби ... ... ... ... – еңбек құқығының салалық
қағидасы.
Жұмыскердің өзінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл құқық жүзеге асу үшін тікелей кәсіпорында кәсіби оқу
жүйесі ұйымдастырылады, жұмысты оқумен ұщтастыру үшін ... ... ... жұмыскерлер мадақталады, оқуға болатын жеңілдіктермен
демалыстар белгіленеді.
Кәсіпкер одағын құру бостандығы – ... ... ... ... ... ... сәйкес жұмыскерлер кәсіпкер одағына ... ... ... өз ... мүше ... құқылы, егер өзге заң
актілерінде басқадай ... ...... ... ... ... ... өз мөлшерінің еңбек құқықтарын, басқа да әлеуметтік-
экономикалық құқықтары мен мүдделерін білдіру және қорғау, еңбек ... және ... үшін ... атын ... ... ... құқықтық мәртебесінің маңызды элементі – олардың
мемлекеттің ... ... ... қатысуы.
Заңда белгіленген тәсілдер мен еңбек дауларын қараудың ... ... ... ... ... ... ... қарайтын органға жүгіне алуы;
жұмыскердің барлық санаттарының өз еңбек құқықтарын қорғаудағы тең
жағдайы, еңбек дауларын шешудің қысқартылған ... ... ... ... шешімдерінің орындалуына кепілдік
беретін жүйе;
еңбек даулары бойынша шығынды ... ... ... ... ... құқықтық реттеудің мәнін, мазмұнын және
тетігін мемлекеттік еңбек ресурстарын пайдалану ... ... ... ... ... және ... ынтасын қолдау
көрсету, жұмысссыздықты болдырмау және ... ... ... мен жұмыс
берушілер өкілдерінің мемлекеттің жұмыспен ... ... ... еңбек ресурстарын тиімді пайдалану және басқа ұйымдық-құқықтық
және әлеуметтік-экономикалық сипаттағы шаралардың жүргізілуі жайында.
Халықтың жұмыспен қамтылу саясатындағы ... ... ... ... ... ... Республикасының күшіндегі заңдары, халықаралық
нормаларды ескере ... ... ... ... ... конституциялық құқықтарын жүзеге асырудың құқықтық ... ... ... ... ... қамтылу
қатынастарын Қазақстан Республикасының ... 2001 ... ... ... ... жұмысқа қамту туралы” Қазақстан Республикасының
Заңы, ұжымдық шарттар мен келісімдер, басқадай ... ... ... ... қамтылу туралы заңнамада Қазақстан
Республикасының азаматтарына, республикада тұрақты қоныс ... ... ... жоқ адамдарға қатысты.
Нарықтық экономика жағдайында және ... ... мен ... ... ... тең ... ... мемлекет халықты
жұмысқа тарту саласындағы өз саясатын ... ... ... ... реттеудің жұмысшы күшіне сұраным мен ... ара ... ... жаңа ... ... ... ... қарастырдық. Олар өзара байланысты және
олардың жиынтығы осы саладағы құқықтық жүйенің іргелі негізін құрайды.
Еңбек құқығының қағидаларының қызметтік лауазымы, рөлі ... ... ... және ... қолдану практикасы үшін бағдар болады, еңбек
ресурстарын ұтымды пайдалану саласында мемлекеттің ... ... ... ... қолданыста жүрген қағидалары ең алдымен жұмысшы,
оның отбасы мүшелері үшін ... ... ... ... ... құқығының жалпы
функцияларының ішінде ең алдымен өндірістік функциясы және ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Парламентінде талқыланып
жатқан Еңбек кодексінің жобасында ең басты назар жұмысшы мен ... ... ... мәселесіне, жалақының күнкөріс деңгейіне сәйкес
болуы және еңбек ... ... ... ... сақтау болып
табылады.
Ресми түсініктемеге сәйкес жұмыс беруші дегеніміз – ... ... ... болатын заңды немесе жеке тұлға. Сол себепті кәсіпорын,
мекеме, ұйым, кооператтивтер, формалар және ... ... ... ... жұмыс беретін басқа кез келген заңдық және жеке тұлға жұмыс
беруші ... ... ... ... еңбектік құқық субъектілігі олар
мемлекеттік тіркеуден ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі сипаттамасы осы рәсіммен (тіркеумен)
байланысты.
Кәсіпорын (мекеме, ұйым) дегеніміз ... бір ... ... ... ... жұмыскерлер ұжымы, ол белгілі бір өндірістік-
шаруашылық (коммерциялық) ... ... сол ... ... ... ... кәсіпорынның еңбектік құқық-субъектілігінің маңызды
элементі оның жұмыскерлерге еңбек ақы төлеу қабілетілігі.
Кәсіпорын ... да ... ... өз ... белгілеуге құқылы
(жұмыскерлердің кейбір санаттары үшін қысқартылған жұмыс күнін, қосымша
демалыс, жеңілдіктер т.б.). Сонымен ... ... ... ... ... ... берілген ең аз жалақы мөлшерін қамтамасыз ету,
әлеуметтік қорғау шараларын қолдану т.б. ... ... ... ... ... байланысты жұмыскерлердің денсаулығына келген
нұсқан үшін кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Өндірістік кооператив дегеніміз – азаматтардың бірлескен кәсіпкерлік қызмет
үшін мүшелік құрып, оған тікелей ... және ... ... ... қауымдастығы. Өндірістік кооперативтің құқықтық ... ... ... ... ... туындайды.
Заңдық тұлға құқығына ие болған қоғамдық, діни және басқа ұйымдарда
жұмыс беруші бола алады.
Пайдаланылған Әдебиеттер ТІЗІМІ:
1. ... Т.М. О ... ... ... ... ... ... // человек и право 2001, №4
2. Абайделиьдинов Т.М. ... ... ... ... // ... Гуманитарного университета им. Д.А.
Кунаева. 1999. №1
3. Абайдельдинов Т.М. ... Н.З. О ... ... ... нормами право общественный фонд политико-правовых
исследований “интерлигол” в Казахстане 2001.
4. Бухарбаева С.А. Принципы трудовых права в ... ... ... ... ... С.П. ... трудового права в условиях рыночной экономики
// Правоведение. 1992. №2
6. Саданова Ж.К. Принципы турдового права // Вестник ... ... 199. №3 ... Хамзина Ж.А. К вопросу о понятии принципов трудового права //
Фемида. 2000. №3
8. Уваров В.Н. Қазақстан ... ... ... Алматы. 2002
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Уваров. Еңбек құқығы. 2002
2. Қазақстан Республикасы Конституциясы 30.08.95
3. Қазақстан Республикасы Еңбек туралы заңы
4. Зайкин Л.М. Еңбек ... ... ... ... М.М. ... ... ... М., Юрист, 1998, стр.10-
73.
6. Кисилев И.Я. Международный труд. Практическое пособие. М., 1997.
7. Довгерт А.С. Правовое ... ... ... отношений.
Киев, 1992.
8. Иванов М.М. США: ... ... ... ... ... Димитрова С.А. Правовое регулирование труда на предприятиях с
иностранными ... ... ... ... ... ... 1994 ... Ануфриева Л., Скачков Н. Иностранные фзические лица: правовое положение
в России // Российская юстиция, 1997, №6, стр. 45-47.
11. Глазырин В.В. Труд ... в ... М., ... Вилкова Н.Г. Унификация коллизионных норм в странах СНГ // ... ... 1998, №10, ... Марышева Н.И., Хлестова И.О. Правовое положение российских граждан за
границей, М., 1994.
14. Ерпылева Н.Ю. Коллизионные вопросы в ... ... ... // ... и ... 1998, ... ... А.И. К вопросу об обходе закона // ... ... ... 1997, ... 1946 ж. ... ... ХЕҰ конференциясында өзгерту енгізілген ХЕҰ-
ң Жарғысы.
17. Қазақстан Республикасын ХЕҰ ... алу ... 1993 ж. 4 ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек құқығы қағидаттары44 бет
Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері7 бет
Сотталғандарды тәрбиелеу мен түзеудегі қолданылатын негізгі тәсілдер16 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау9 бет
Статистикалық мәліметтерді жинақтау және топтастыру туралы3 бет
Қонақ үй қызметінің жетілдірілуі, негізгі бағыттары17 бет
Әлеуметтік-экономикалық болжау есептеріндегі кластерлік талдау көпөлшемді топтастырудағы кластерлік талдаудың орны27 бет
Істерді жасақтау мен құжаттарды топтастырудың жалпы ережесі28 бет
Адам қызметін басқару және топтастыру4 бет
Адам қызметін басқару және топтастыру жайлы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь