Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті туралы

КІРІСПЕ 2
1. Ежелгі Грекия мәдениеті 3
2. Гомер дәуірінің мәдениеті 4
3. Архикалық кезеңдегі Грек мәдениеті 6
4. Эллинизм дәуірінің мәдениеті 13
ҚОЛДАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 14
Антик дүниесінің өнері деп аталатын ежелгі Грекия мен Рим мәдениетінің әлемдік өркениетте алатын орны ерекше. «Антик — (көне, ежелгі)» деген ұғым. Қайта өрлеу дөуірінде дүниеге келген, бұл терминді итальян ойшыл-гуманистері грек-рим мәдениетіне байланысты қолданған. Бұл атаудың түп-төркіні «ежелгі», «көне», «қадым заман» мағынасын беретін «антиквус» деген латын сөзінен шыққан. Көне мемлекеттердің мол, мәдени мүрасы Еуропаның барлық халықтары өнерінің, көркем әдебиетінің, философиясының, театрының және т.б. дамуына, саяси және қүқықтық көзқарастарының қалыптасуына елеулі ықпал жасады. Өмір шындығын нақты бейнелеп, көркемділік пен қарапайымдылық, шыншылдық пен шеберлік қасиеттерімен белгілі болған грек және рим сәулетшілерінің, мүсіншілерінің және кескіндемешілерінің даңқты мәдени туындылары — көне заман тарихы туралы ұғымымызды кеңейтіп қана қоймай, мәдениеттің асқақ үлгісі ретінде күні бүгінге дейін өз мәнін жоймай отыр.
1. Княжицкий А., Хурумов С. Древний мир. Мировая художественная культура от первобытности до Рима. Учебник для пятого класса.
2. Кравченко А.И. Культурология. - М.:Академический Проект, 2001.
3. Культурология для технических вузов. Ростов-на-Дону: Феникс, 2001.
Подосинов А.В., Щавелева Н.И. Lingua Latina: Введение в латинский язык и античную культуру
        
        Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті
ЖОСПАРЫ
КІРІСПЕ 2
1. Ежелгі Грекия мәдениеті 3
2. Гомер дәуірінің мәдениеті 4
3. ... ... Грек ... 6
4. Эллинизм дәуірінің мәдениеті 13
ҚОЛДАНҒАН ... ... ... ... деп ... ... ... мен Рим мәдениетінің
әлемдік өркениетте алатын орны ерекше. «Антик — (көне, ... ... ... ... ... ... келген, бұл терминді итальян ойшыл-
гуманистері грек-рим мәдениетіне байланысты қолданған. Бұл ... ... ... ... ... ... мағынасын беретін «антиквус» деген
латын сөзінен шыққан. Көне мемлекеттердің мол, мәдени мүрасы ... ... ... ... ... ... ... т.б. дамуына, саяси және қүқықтық көзқарастарының қалыптасуына елеулі
ықпал жасады. Өмір шындығын нақты бейнелеп, көркемділік пен ... пен ... ... ... ... грек және ... ... және кескіндемешілерінің даңқты мәдени
туындылары — көне заман тарихы туралы ... ... қана ... ... ... ... күні бүгінге дейін өз мәнін жоймай отыр.
1. Ежелгі Грекия мәдениеті
«Көне», «қадым заман» мәдениетінің негізін қалаушылар ежелгі гректер
екендігін ешкім ... ... ... Олар өздерін «Эллиндер»; ал ... ... деп ... дүниесінің мәдениеті біздің заманымыздан
бұрынғы бір мың жылдықтың алғашқы ғасырларында қалыптаса бастаған. Оның ... ... ... ... ұзақ ... біздің заманымыздың V-ғасырда Рим
империясының құлауымен аяқталды./
Мәдениет тарихының қай кезеңін алсақ та, ол ... баға ... ... ... Сондықтан да болар, ғалымдар көне мәдениеттің
ішінде, әсіресе, грек мәдениетіне ерекше мөн ... ... ... ... ... философиясы және т.б. ғасырлар бойы Еуропаның
барлық елдерінің ... ... ... ... ... ... ... берді. Шындығын айтсақ, біздің
дүниежүзілік мөдениетпен таныстығымыздың өзі де ... ... ... мен ... ... ... танысудан басталады. Мүндай
ақыл-ой даналығы ... және ... ... ... салаларында —
поэзияда, саясатта, ғылымда, құқықта, кескіндеме, сөулет, мүсін және т.б.
өнер салаларында кеңінен ... ... ... ... ... Софокл, Еврипид, Геродот, Фукидид, Демокрит, Платон, Аристотель
сияқты ... ... ... байла-нысты болды./
Грекияның көне мәдениетінің тамыры ... ... ... ... ... III—II мыңжылдықтарда Гре-кия жері мен Эгей ... ... ... ... ... ... ... қайнар бұлағы болды, міне сондықтан да грек ... ... ең ерте шағы Эгей ... ... Б.з.д. –ІІ мыңжылдықта
Эгей мәдениетінің аса маңызды ... Крит ... мен ... ... ... да Эгей ... Крит-Микены мәдениеті
деп атайтын болған. Грек аңыздарына қарағанда Крит — ұлы ... ... ... туған жері. Аңыз бойынша гректердің ең басты құдайы ... ... ... Финикия патшайымы, асқан сүлу Еуропаны алып келеді, ал
одан аралдың болашақ билеушісі Минос туған. Атақты Геракл өз ... дәл осы Крит ... ... ... ... бас үйреткен. Гомер де
өз дастандарында бұл арал қалаларының бай екендігін ... ... ... ... ... ... Зевс пен ... баласы Минос ел
билеуші патшалардың ішіндегі ең әділеттісі болыпты-мыс дейтін деректер бар.
Алайда Критті осын-дай ... ... тек ... ... ... грек ... ... кездесетінін естен шыға-руға тағы да
болмайды.[1] Крит жайында египеттік текстерде де кейбір деректер ара-түра
кездесіп қалады.
Гомер ... ... ... ғасырлар)
Ежелгі Грекия мәдениетінің келесі кезеңі ұлы Гомердің атымен — Гомер
кезеңі деп аталады. Олай деп атала-тын себебі, бұл ... ... ... ... көзі — ... VIII ғ. ... «Илиада» мен «Одиссея»
дастандары. Соқыр жыршы ... ... ... ... грек ... болды, өйткені, өзінің бүкіл тарихында ежелгі ... ... ... нәр ... ... да ... ... қүдіреттілігі
де осы бір ұлы адамның дәуір ... ... ... ... ... ... ... әсіресе Гомер эпосы халық аңыздарының негізінде
жүйелі түрде баяндалады. Жалпы грек поэзиясына халықтың ... ... ... ... мен ... ... болар, оны
кейінгі заманда суретшілер мен мүсіншілер өз ... ... ... ... ең ұлы мүсіншісі Фидийдің «Илиаданы» оқығанда,
«адамдар маған екі есе ... ... ... ... ... терең мағына
жатқан сияқты.
Гомерлік кезеңнің IX-VIII ғасырда рулық құрылыстың орнына біртіндеп
таптық қоғам қалыптаса бастады. Бай зираттардан ... мол ... ... ... ... ... ... еткендігін дәлелдейді.
Жаңа қүлиеленушілік қарым-қатынастардың дүниеге келуіне байланысты — грек
мифологиясы да жүйелі түрде қалыптаса ... Грек ... да өзін ... тылсым құбылыстарының құпиясын танып-білуге талпыныс жасады,
қауіп-қатерлермен өз мүмкіндігінше күресе білді. Бұл өмір үшін ... да, ... ... болатын. Олай болса «күрес бар жерде өлім бар,
күрес бар жерде жеңіс бар» деген өмірлік ... ... жөн ... — бар ... ... деп грек ... ... тегіннен-тегін
айтпаған болар. Сондықтан да табиғаттың қатерлі күштерін жеңуде адамға ... бәрі бар, ... ... да гөрі ... ... ... берілуі — грек мифологиясына тән қасиет болып саналады.
Ол боиынша: мына жарық дүниені Олимп тауы ... ... ... билейді. Гректердің түсінігінде құдайлардың құдайы — Зевс бастаған
даналар тобы, олар ... ... ... адамдар сияқты. Құдайлар
бейнесінің адамға жақындатылғаны ... ... ... тек адамға ғана
тән қасиеттерді молынан табуға болады. Грекия топырағында құдайлар ... ... ... ... ... ... ... келді. Миф деп
аталатын халықтың ауызекі шығармашылығының осы бір түрінде, ... ... ... ... мен ... қиялдың өзара ұштасып жатқандығын
аңғаруға болады.
Грек ақындары, философтары, тарихшылары, мүсіншілері мен ... ... мен ... ... ... өз ... ... ете
отырып, заман ағымына және онда қалыптасқан ... ... ... жаңа тұр ... ... ... ... келіп жеткен мәдени ескерткіштер онша көп емес.
Солардың ... ... ... ... ... бағалы ескерткіштердің
қатарына геометриялық ою-өрнектермен әшекейленген қүмыралар мен ... ... ... ... IX-VIII ғ. ... ... өнерінің
дамуы нәтижесінде керамика бүйымдарын әшекейлеуде геометриялық стиль
қалыптасты. Геометриялық стиль керамикасының ... ...... ғ. ... ... Құмыраларға салынған суреттердің көркемдігі,
композициясының үйлесімділігі бірден көзге түседі. Құмыралардағы ... деп ... ... қара ... ... ... ... бойынша
салынған жан-жануарлар мен адамдардың пішіндері айшықты ... ... ... ... қазба жүмыстарының нәтижесінде Дипилон зиратынан
табылған әртүрлі пішінді заттар (б.з.д. VIII ғ.) ... ... ... ... ... ... үлкендігі соншалық, олар адам бойынан да
биік етіп ... ... алып ... жаназа салтына арналып жасалған
болу керек, өйткені олар ақсүйектердің молаларының басында ... ... Бұл ... ... ... ... ... болғандарды жоқтау көріністері, өлікті ... ... ... ... сайыстар мен күймелер жарысы және т.б. шынайы бейнеленген.
Бұл құмыралардың арасынан ққрлық пен ... ... ... тың ... ескекшілері көп зор кемелер бейнелерін де
кездестіруге болады.
Бұл кезеңнің мүсін ... төн ...... ... тартуға
арнайы жасалынған қыш немесе қола ... ... ... I ... ... ... өнер саласында көркемдік кәсіп — керамика
жетекші орын алды. Қалай болғанда да гомерліктер жасаған өнер туындылары ар-
қылы қауымдық құрылыс ... ... ... өту ... ... бейнелеудегі алғашқы талпыныстармен қатар, сол кездегі адамдардың
дүниетанымынан ... ... ... жазу ... жоқ, ... ... ескерткіштері негізінен
«архаикалық» кезеңде туындаған. Бірақ алфавиттік жазудың алғашқы нышандары
осы кездің өзінде-ақ байқала бастаған.
Негізінен, ... ... ... ... ... кезеңін басынан
кешіргенімен де, дәл осы түста грек қоғамының дамуына, ... ... ... жасалғандығын естен шығармауымыз керек.
Архикалық кезеңдегі Грек мәдениеті
Грекия мәдениетінің архаикалық кезеңі б.з.д VIII— VI ғ. ... ... грек ... ... ... білдіреді). Бұл кезең
гректердің ... және ... ... ... ... — ұлы ... ... бұл — құлиеленушілік құрылыстың кірігу
кезеңі, грек мемлекет-қалаларының өзара саяси-әлеуметтік күрес жағдайында
қалыптасу кезеңі, ... ... ... ... ... ... терең өзгерістер кезеңі.
Дәуір басында-ақ, әсіресе материалдық мәдениет қаулап дами бастады.
Жолдар ... ... ... ... су қүбырлары салынды, темір
қару-жарақтар кеңінен қолданыла бастады, металлургия мен құйма тәсілі одан
әрі жетіле түсті. Тұрмысқа қажетті ... ... ... ... ... рыноктар пайда болды, тұңғыш рет ... ... ... ... ... бастады. Крит-Микены мәдениетінің күйреуі
нәтижесінде тығырыққа тірелген грек әлемі томаға-түйықтықтан ... ... ... ... кеңейте түсті. Шындығында да, гректер
көршілес жатқан халықтардан кеп нәрселер ... ... ... ... ... ...... жазуды
(кейіннен оны жетілдірді) мүра ... Қала ... ... ... ... «жаңа байлар» деп атады. Ру басшыларының ... ... ... ... ... ағыла бастады. Шаруалар
сияқты ... ... ... ... ... ... экономикалық және саяси жағынан билеп-төстеген ақсүйектерге қарсы
күресі бір ... ... ... ... өрлеуі, жердің
жетіспеуі және қала тұрғындарының шектен тыс ... ... ... ... ... «ұлы ... ... алуына тікелей себепкер болды.
Оңтүстік Франция мен Испанияда, Сицилия мен ... ... ... ... мен Қара ... жағалауында 150-дей грек қала-отарлары пайда бол-
ды. Осы бір жағдайды ұлы Платон «гректер Жерорта теңізі төңірегін батпаққа
жиналған ... ... ... деп ... ... ... дәуірде рулық құрылыстың түкпілікті ыдыра-уына байланысты
көне полис-құлиеленушілік құрылыстың саяси-әлеуметтік формасы — ... ... ... Әр ... ... өз жерімен қатар, оны
қоршаған егістік ... де ... ... Қаланың дербестігі ... ... ... ... ... ... Олар ... құрылыс жағдайында халық жиналыстарына, сот процестеріне ... ... бар ... ... ... ... ... Мүндағы
шаруашылықтың жүргізілуі қүлдық жүйенің мүдделеріне сай келді. Мемлекет-
қалалардың орналас-қан аумағы ... ... ... ... ... ... 8400 шаршы км., ал Спартаның көлемі — 2650 шаршы км.
болды. Ғалымдардың пікірінше, ... ... ... ... ... жуық болған. Со-лардың ішіндегі ең ірілері — Афины, Спарта,
Коринф, Аргос, Фивы және т.б. ... ... алып ... ... ... ... Грекия, дәл осы архаикалық дәуірде
басқа халықтармен ... ... ... ... ... ... бастады, сондықтан да болар бүкіл грек әлемін қамтитын
«Эллада», «Эллиндер» ... ... ... ... ... ... ... гректік құдайға табыну ... ... ... ... басты экономикалық, саяси және мәдени
қарым-қатынастардың орталықтарына айнала ... ... ... сияқты, грек дінінде де политеизм тән ... ... ... ... ... ... Зевс болып есептеледі. Оның
әйелі Гера — ... ... және неке ... Зевс ... ... теңіздегі билікті, Аидқа жер асты патшалығын берді. Сұлулық ... ... ... ... ... ... толқынынан жаратылған,
ол римдік аңыздарда Венера ... ... ... ... ... ... ... Милос Венерасы және тағы да ... ... ... ... ... ... ... паш етті.
Ежелгі Грекияның басты құдайларының бірі — жануарлар әлемінің, ағаштар
мен өсімдіктер дүниесінің қамқоршысы ... ... жеті ... ... ... ... — Артемиданың қүрметіне тұрғызылған. Афина
данышпандық құдайы, оның шапағатының арқасында адамдар ғылымға ұмтылған,
қолөнермен айналысқан, ... ... ... ... ...... Ника ... — жеңіс құдайы, Арес — соғыс құдайы, Дионис — шарап
құдайы, Гермес — сауда-саттық құдайы және т.б.
Грекияда құдайлар мен ... ... ... болған батырлар да
ерекше қүрметке ... ... 12 рет ... ... Гераклдың мерейі
үстем болды. Геракл (Геркулес) — ежелгі грек жүртында аты ... ... ... ... ... ... ... Алкмена, зайыбы — Амфитриона,
Гераклдың көзсіз ерліктері ... бойы ... ... Бір ... ... «Илиада» мен «Одиссея» дастандары жазылмай тұрған кездің өзінде-
ақ белгілі болған. Гераклдың образы өнер туындыларында да ... ... ... ... «Дем алып ... ... әдебиет саласында Софокл
мен Еврипидтің шығармалары).
Қүлиеленуші полистердің өсуі монументтік сәулет өнерінің дамуына,
Грекияның көптеген қалаларында ... ... ... (ғибадатханалар)
құрылысының етек алуына әкеліп соқты. Ғибадатханалар ... одан ... оның ... ... храм ... ... арасында
бәсекелестік пайда болды. Сарайлық, криттік сәулет өнеріне қарағанда, бұл
дәуірдің сәулет өнері храмдық болып ... ... діни ... ... ... далада өткізілгендіктен храмқосқан ұлы ойшыл Фидий
болды. Ол Афиныда туып-өскен, шамамен 500 ж. туып, 430 ж. ... ... ... ... ... ... ... оның сәулет өнеріне
қосқан үлесінің қандай ... ... ... ... ... Үлы ... ... үшқыр-лығы Перфеон сарайындағы биіктігі 12
метрлік Афина мүсінін жасаған кезде ... ... ... қапталған
піл суйегін соншалықты шеберлікпен қиюластырып, ... биік те, ... ... ... ... ... суретшіге оңайға да түспеген
сияқты. Өйткені, Зевстің ... қызы ... ... ... қыз ... ... бірге күн күркіретіп, найзағай ойнатады, сонымен бірге жылу ... та ... ... әрі ... кемеңгерліктің, мөлдір
парасаттың, ақыл-ойдың, ғылым мен өнердің ... ... ... ... ... бейнесін жасау ұлы Фидийдің ... тиді және ол ... ... шеберлікпен жүзеге асыра білді.
Шындығында да, ежелгі грек жүртының мүсіншілері әрі сүлу, әрі ... жан ... бай ... ... ... ... ... ғаламат туындылардың бірі — «Милосск Венерасы». Адамзат баласының
сан мың ұрпағын осы уақытқа дейін таң қалдырып, ... ... ... ... ... осы бір ... ... авторы — Кіші Азиялық мүсінші
Агесандр. 1820 ж. Жерорта теңізінің бір аралынан табылған бұл ... ... Лувр ... сақтаулы. Шебер мүсінші Агесандрдың қолынан ... ... ... ... өзінің құдіреттілігімен таң қалдырады.
Өкінішке орай, сан ғасыр бойы ғүмыр кешкен бұл сұлу мүсін ... ... ... еді. ... ... сүлу ... ... естігенде төсек
тартып жатқан ұлы ақын Гейне музейге қол ... ... ... ... ... ... уақытта адам танымастай шексіз бақытқа бөленіп,
көкірегі қарс айырыла «Ах, мен неге сол мезет көз жүмып өліп кетпедім ... ... ... символы болған бұл ұлы мүсін талай ақындар мен
дастандардың арқауы болды
Антикалық сәулет өнерінің шыңы — ежелгі заманның ... ... ең ... ескерткіші деп танылған Парфенон сарайы еді. Ал осы
таңғажайып ғимараттағы Фидий қолынан шыққан ...... ... адам ... ең ... ... шындық түрғысынан
бейнеленуі. Фидийдің нақақтан жала жабылып, ... ... оның ... мен ... ... ... ... алмады. Басқаны былай
қойғанда, Антика керамикасының тқтас бір кезеңі ... ... ... ... сәулетшілік өнері мен мүсін өнерінің гүл-денген дәуіріне
грек сурет өнерінің гүлденуі түспа-түс келеді. ... ... ... ... дөл осы ... ... ... бірі — ғасырлар
арнасында жоғалып, тек екі мың ... ... ... яғни Қайта өрлеу
кезеңінде ашыл-ған «сәулелі көлеңке» өнері. Ежелгі авторлар бұл «өнерді
ең ... ... ... ... деп ... Ол өз па-литрасына
көмескілікті бірінші болып енгізгендіктен, ... ... ... ... V ... сондай-ақ Паррасий мен Тиманфр сияқты суретшілер
драмалық көріністерді салып, адам ... ... ... ... ... ... ... өзі грек өнерінің жаңа дәуірге көшуін
білдірді.
Бұл кезеңде әдебиет саласында да ... ... ... ... ... шоқтығы биік ақын Гесиод болды. Ол жазған ... шығу тегі ... және ... ... өмір ... арнаған
«Еңбектер мен күндер» атты дастандары — гректердің көңілінен шықты. Әдебиет
саласында басты орынға шыққан ... ... ... ... ішкі ... ... ерекше назар аударды. Бұл жаңа жанрдың ... ... ... VII ... ... жартысы), Солон (б.з.д.
635—559 ж.), Алкси (б.з.д. VII ғ. аяғы мен VI ғ. ... ... ... ... ж.) және т.б. ... ... бар ... дүниежүзілік мәдениетте айрықша рөл атқарған Эллада тарихындағы
жаңа кезеңге — классикалық гүлдену дәуіріне даңғыл жол ашып ... ... ... ... ... ... ... бетбрыс кезең болды, өйткені дәл осы уақыттан бастап грек
мәдениетінің ... ... ... ... жолындағы күресте
парсылардың талқандалуы ежелгі Грекия мемлекет-қалаларының қоғамдық құрылы-
сының ... ... қана ... азаматтық сана-ның артуына, ең
бастысы — классикалық құлдық қоғамның толық ... ал өз ... ... ... нәтижесінде экономикалық және саяси өмірдің
жан-данып, мәдениеттің гүлденуіне әкеліп соқты. Б.з.д. V ғ. Афи-ны, әсіресе
Периклдің (б.з.д. 444—429 ж.) басшылығы ... аса ірі ... ... ... рухани өмірінде демократиялық құрылыстың орнығуы — ... ... ... жөне ... ... ... асыл қазынасына енген ... ... ... ... ... ... келді.
Архаикалық дәуірде әдебиет саласында лирикалық жанр ... ... ... ... мен ... ... ... орынға шықты. Дәл
мағынасында трагедия ... сөз — ... әні» ... ... ... Ол —
ешкі терісін жамылып, әзіл-оспақтық сарында хормен өлең айтудан шыққан. Афи-
ныда Дионис құдайдың ... ... ... мемлекеттік мейрамның
бекітілуі — ... ... ... ... Мифологиялық
кейіпкерлерге толы грек траге-дияларының басты мазмұны — ... ... мен ... ... жолындағы қаһармандық күресінің сан сала-сына
арналған. Грек трагедиясының Гомер дастандары сияқты үлкен тәрбиелік мөні
болды. ... ... ... ... ... ... ... сезімдері, азаматтық биік этикалық асыл қасиеттерді
нығайтты. Трагедияда грек мәдениетінің ... ... деп ... ... көрініс тапты. Трагедия жанрының гүлденуі Эсхил, Софокл, Еврипид
сияқты үш драматургтердің есімімен тығыз ... ... ... ... ... әділеттілік пен игілік және т.б. мәселелер ... ... ... ... ... олардың әрқайсысының өзіндік ... ... ... бар ... ... тұрды.
Бұл трагедиялар грек театрларының басты қойылымдарына айналды. Жалпы
грек театры ... ... ғана ... ... ... ... грек ... сана-сезімі мен өмірге деген көзқарастарын
қалыптастырды. Археологиялық қазба жүмыстарының нәтижесінде аршылып ... және рим ... ... заманға дейін сақталынған. Б.з.д. IV
ғасырдың ... ... ... ... ... ... тастан
салынған театр басты. Мысалы, құрылысы бір ... ... 17 мың ... етіп салынған атақты Дионис театры Афины тұрғындарының ... ... ... ... ... — діни ... бір саласы
болғандықтан, оған жүздеген-мыңдаған адамдар қатысатын. Көне заманда
драмалық ... ... ... өте ... бағалаған. Олардың
атақтыларының аты-жөндері мәрмәр тақтаға ойылып ... ... ... ал ... ... ... ... болған. Осының
нәтижесінде бізге 62 трагедия және 82 ... ... өнер ... аттары белгілі болып отыр.
Классикалық грек трагедиясының негізін қалаушы — үлы Эсхил (б.з.д.
525—456 ж.) болды. ... ... ... ... ... ... ... енді сахнаға екінші актер шығарылды, соның арқасында драмалық сахна
көріністері жандана түсті. Осы орайда, ... ... ... қолданылуы да Эсхилдің есімімен ты-ғыз байланысты екендігін
айта кеткен жөн. Эсхил ... ... ... ... ... одан әрі ... азаматтардың рақымшылдығы мен
адамгершілігі, өз еліне ... ... ... орынға шық-ты. Мысалы,
«Қүрсаулы Прометей» трагедиясының басты тақырыбы ... мен ... ал ... ... адам ... кеңінен көрініс тапқан. Адам
тағ-дыры мәселесі грек трагедиясының ... ... бірі ... ... ж.) ... ... заңды жалғасын тапты. Ол өз
шығармаларында еркіндікке толы ... ... ... ... ... ... ... білді. Софоклдың «Эдип патша» деп аталатын ... күні ... ... әлем ... түспеуі көп нәрсені
аңғартса керек.
Б.з.д. 480—406 ж. аралығында өмір ... ... ... ... қалады. Оның «Медея» және «Федра» трагедиялары да адам
өліміне әкеліп соғатын шым-шытырық өмірлік уақиғаларға толы болып ... ... ... жанрының тамаша өкілі — Ари-стофан (б.з.д.
445—385 жылдар шамасы) болды. Оның ... ... ... ... ... ... орын алды. Сондықтан да болар,
оның комедияларындағы кейіпкерлер әдетте ... ... ... ... ... ... сынға алады. Ұрылар сияқты қоғамға жат
элементтермен қатар,.ақылы мен арын сат-қан ел ... ... ... ... Оның ... аттылар», «Бейбітшілік», «Лисистрата» және
т.б. комедиялары саяси мазмұндағы шығармалар қатарына ... ... ... ... ... ... ... театр сахналарында
мималарды (өмірдің күнделікті жағдайларын ... ... ... ... Дәл осы ... пантомима жанрының туындауы комедия
жанрын одан әрі ... оның ... ... ... түсті.
Б.з.д. V ғ. грек тарихнамасы қарқынды түрде дами бастады. Оған үлкен
үлес қосқан ... көне ... ... «тарихтың атасы» деген атақ-
даңққа ие болған Геродот (б.з.д. 484— 430 ж.) ... Оның ... ... ... ... болып табылатын «Тарих» атты еңбегі
баға жетпес тарихи мұралардың ... орын ... Көне ... ... бірі — ... (б.з.д. 460—400 ж.) өзінің «Пелопоннесс
соғыстары» атты еңбегінде алғаш рет ...... ... кеңінен
қолданып, сол кезеңдегі тарихи уақиғалардың өзара байланыстарын ашу
арқасында, халықтың саяси ... ... ... болды.
Б.з.д. V-IV ғасырда жасалған сәулетшілердің, ... ... ... өнер туындылары кейінгі ғасырларда да үлгі-өнеге алуға
лайық болды, сондықтан да ... ... ... яғни үлгі деп
есептейміз. V—IV ғ. өнер — грек ... ... ... атақ ... ... ... сәулет өнері архаикалық кезеңнің белгілерін сақтағанымен, өзіндік жаңаша
түрге, жаңаша мазмұнға ие болды, колонналармен қоршалған ғима-рат, периптер
типі дамып, ... ... ... ... ... орын алып, олар бүрынғы
б.з.д. VI ғасырдағы аумақты жер бауырлаған храмдармен ... ... пен ... ие ... ... V ... өнер шеберлерінің
алдында түрған ұлы мәселелердің бірі — сәулет өнері мен ... ... ... ... ... ... ... ойдағыдай шешілді. Қорыта
келгенде, классикалық дәуір өнерінің басты жеңісі, адамның архаика өнерінің
шарттылығынан қүтылған ... ... ... бере білу шеберлігі болып
табылды.
Грекия тарихындағы ұзаққа созылған ... ... ... соғысы — деген атпен кірген Афины теңіздер державасы мен ... ... ... ... ... ... Афинының
жеңілісімен және ол басқарған қалалар одағының ыдырауымен аяқталды. ... ... ... одан әрі ... ...
қалалардың дағдарысын тудырды. Үздіксіз саяси және әлеуметтік ... ... ... ... б.з.д. IV ғ. екінші жартысында олардың жаңа
қуат-ты держава — ... қол ... ... ... орын ... ... ... қақтығыстар б.з.д. IV ғасыр
адамдарының көзқарастарына елеулі өзгерістер енгізді. Құлиеленушілік қоғам
демократиясы дағдарысқа ұшырап, ... өмір ... ... ... ... самарқаулық байқалды, жеке бастың мүддесі қоғамдық
мүдцеден жоғары тұрды. ... ... ... ... бәрінен безіп, адамның табиғат аясына кетуін уағыздаса,
екіншілері адамдарды «алаңсыздыққа» шақырып, «елеусіз өмір ... ... ... өмір ... ... ... Аристофан
комедияларының орнына өз заманының саяси оқиғалары ... ... ... ... ... ... Міне, осындай тарихи жағ-дайда грек
мәдениетінің тағы бір кезеңі — тоқырау ... ... ... ...... грек ... қоғамның соңғы, аяқталған
кезеңі болды. Грекия тарихындағы бұл ... ... ... ... ... ж.) бүкіл Грекияны жаулап алуымен тығыз
байланысты болды. Ол он жыл ... ... 334 ... 324 ж. ... ... ... Үндістан шекараларына дейін, Қара ... араб ... ... ... ... ... алды. Ежелгі дүние-де дәл осындай
орасан зор мемелекет ешуақытта да ... ... ... ... грек
мөдениеті тарихында эллинизм кезеңі басталды. Бұл ... ... ... ... ... грек ... ... дәуірі
болды, яғни бұл кезеңді Шығыс және ... ... ... ... ... те қателеспеген болар едік. Өздерін парсы билеушілерінен ... үшін ... ... ... күн ... Амонның перзенті деп
жариялады. Ал Александр өзін Македонияда да, Грекияда да құдай деп ... ... Ұлы ... бұл зор ... ... грек
мәдениеті жетекші орында болды. Барлық заманның дерлік ең ірі қолбасшысы
және жиһангері ретінде даңққа бөленген, үлы ... отыз үш ... ... Ол ... кейін (б.з.д. 323 ж.) бұл империя ыдырап, бірнеше
патшалык династиялар ... ... ... А., ... С. ... мир. ... художественная
культура от первобытности до Рима. Учебник для пятого класса.
2. Кравченко А.И. Культурология. - М.:Академический Проект, 2001.
3. Культурология для технических ... ... ... 2001.
Подосинов А.В., Щавелева Н.И. Lingua Latina: Введение в ... ... ... культуру
-----------------------
[1] Гомер дәуірінің, мәдениеті (б.з.д. XI—VIII гасырлар)

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті11 бет
Классикалық кезеңдегі грек мәдениеті, Октавиан Август принципаты (талдау жасау)10 бет
Әлемдік мәдениеттер мен өркениеттер165 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Грекияның- экономикалық-географиялық жағдайы туризмнің даму факторы ретінде7 бет
Ежелгі Грекия мәдениеті4 бет
Грек-рим күресі3 бет
Грекиядағы туризм. Грекия мен Қазақстан арасындағы халықаралық қатынастар33 бет
Греция мен Рим қалаған іргетас4 бет
Ежелгі Грекия16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь