Антропогендік стрессорлардың өсімдіктер мен жануарлардың морфологиялық құрылысына әсері

1. Антропогендік стрессорлардың өсімдіктердің морфологиялық құрылысына әсері
1.1. Биоиндикация үшін өсімдіктердің морфологиялық өзгерістердің маңызы
1.2. Биоиндикация үшін пайдаланылатын өсімдіктердің морфологиялық өзгерістері
1.2.1. Макроскопиялық өзгерістер
1.2.2. Микроскопиялық өзгерістер
2. Антропогендік стрессорлардың жануарлардың анатомиялық.морфологиялық құрылымдарға әсері
2.1. Биометриялық анықталатын реакциялар
2.2. Антропогендік стрессорлар әсерінен болатын беттік скульптурасының өзгеруі
2.3. Антропогендік факторлар әсерінен дене түсінің өзгеруі
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиет
Өсімдіктердің антропогендік әсерлерден пайда болатын морфологиялық өзгерістер биоиндикация тарихында өте ерте байқалды. ХІХ ғасырдың екінші жартысында Бельгия және Англияның содалық фабрикалардың айналасындағы өсімдіктерде түтінмен зақымдаулар байқалды. 1850 жылы Штекхард ғалымы шыршалардың түтінмен зақымдаулары жөніндегі бақылауларды жариялады. Кейін улы газдарды соғыс кезінде пайдаланғанда немесе олардың төгіп қалулары салдарынан өсімдіктер түсінің өзгерулері туралы айтылды. Қазіргі кезде барлық өндірістік дамыған елдерде өсімдіктердің түтінмен немесе далалық ағаштардың тұзбен бұзылғанын көруге болады. Далалық, гидропонды жағдайларда және түтін салу камераларында антропогендік стрессорлардан болатын өсімдіктердің морфологиялық өзгерістерге көптеген зерттеулер жүргізілді.
Қазіргі кезде биоиндикацияның практикалық әдістерінде өсімдіктердің морфологиясына көп көңіл аударылады. Бұл өте ыңғайлы әдіс болып табылады, себебі арнайы лабораториясыз, тек бақылаулар мен бағалаулар арқылы жүзеге асырылады. Кейбір стрессорлық факторлар үшін түрлі морфологиялық индикаторлар анықталды. Осы индикаторлар арқылы аз және көп уақыт аралығында төмен немесе жоғары дозалы әсер етулер анықталды.
Биоиндикация наземных экосистем. Под ред. Р. Шуберта. Москва «Мир». 1988.
        
        Жоспар:
1. Антропогендік стрессорлардың өсімдіктердің морфологиялық құрылысына
әсері
1.1. Биоиндикация үшін өсімдіктердің ... ... ... ... үшін ... өсімдіктердің морфологиялық
өзгерістері
1.2.1. Макроскопиялық өзгерістер
1.2.2. Микроскопиялық өзгерістер
2. ... ... ... ... ... ... анықталатын реакциялар
2.2. Антропогендік стрессорлар әсерінен болатын беттік скульптурасының
өзгеруі
2.3. Антропогендік факторлар әсерінен дене түсінің ... ... ... ... өсімдіктердің морфологиялық құрылысына
әсері
1.1. Биоиндикация үшін өсімдіктердің морфологиялық өзгерістердің
маңызы
Өсімдіктердің антропогендік әсерлерден пайда болатын морфологиялық
өзгерістер биоиндикация ... өте ерте ... ХІХ ... екінші
жартысында Бельгия және Англияның содалық ... ... ... ... байқалды. 1850 жылы ... ... ... ... ... ... жариялады. Кейін
улы газдарды соғыс кезінде пайдаланғанда немесе ... ... ... ... түсінің өзгерулері туралы айтылды. Қазіргі кезде
барлық өндірістік дамыған ... ... ... ... ... ... ... көруге болады. Далалық, гидропонды жағдайларда
және түтін салу камераларында антропогендік ... ... ... ... ... зерттеулер жүргізілді.
Қазіргі кезде биоиндикацияның практикалық әдістерінде ... көп ... ... Бұл өте ... әдіс ... ... ... лабораториясыз, тек бақылаулар мен бағалаулар арқылы ... ... ... ... үшін ... ... ... Осы индикаторлар арқылы аз және көп ... ... ... жоғары дозалы әсер етулер анықталды.
Өсімдіктер морфологиясына негізделген биоиндикация әдістері арқылы
антропогендік әсер ... көп ... ... ... ... морфологиялық әдістері орманды, жемісті және мәдени ... ... ... үшін ... ... ... әсерлерден болатын морфологиялық өзгерістер макро- және
микроскопиялық түрде болады. Олардың әрқайсысына тоқталайық.
1.2.1. ... ... ... ... ... жатады: жапырақ
түсінің өзгеруі, некроздар, жапырақтардың түсуі (дефолиация), ... ... ... мүшелердің пішіні, саны және ... ... ... өсу ... өсу ... мен ... өзгеруі, өсімталдығының өзгеруі.
Олардың әрқайсысын қысқаша қарастырайық.
Жапырақ түсінің өзгеруі - әр түрлі стрессорларға көбінесе ... ... ... ... Ол ... ... ... мүмкін. Хлороз –
жапырақ жүйкелерінің арасында бозғылт ... ... ауыр ... кейін сол жердегі өсетін өсімдіктерде немесе түрлі ... ... ... ... жапырақтарда байқалады.
Жапырақтардың шеттерінде немесе белгілі бір ... ... ... ... ... ағаштарда болуы мүмкін.
Қызаруы SO2-мен әсер етуінен қарақат пен гортензияның жапырақтарында
антоцианның жиналуы дақтар түрінде болады.
Қоңыр немесе қола ... ...... ... ... некроздық
зақымдануының бастапқы стадиясы. Шырша мен қарағайларда түтіннің әсерінен
болатын өзгерулер.
Некроздар – тканьнің шамалы ... ...... ... ... ... өті спецификалық.
Некроздар мынадай болуы мүмкін: нүктелі және дақты, жүйке ... ... ... некроздары.
Некроздардың дамуы түсінің өзгеруінен басталады. SO2-нің әсерінен
күңгірт ... ... ... ... ... ... ... хлороздар пайда болады. Клеткалар өлгеннен кейін зақымдалған
учаскелер кеуіп қалып тері ... ... ... ... түске
боялады (көбінесе ағаштарда) немесе бірнеше күн өткеннен кейін ақ түске
дейін түссізденуі мүмкін.
Жапырақтардың ... ... көп ... ... немесе
хлороздардың пайда болуынан кейін ... ... ... ... ... ... азаюы, оның шыршадан түсуі, тұздың әсерінен жөке
жапырақтарының немесе SO2-нің ... ... мен ... ... бұрын түсуі.
Дефолиация ассимиляциялық аудандардың қысқаруына әкеледі. Ал бұл
жанама өсіндінің азаюына, ... ... ... жаңа ... ... ... мүшелері мөлшерінің өзгеруі көп жағдайда спецификалық емес.
Тыңайтқыштарды жасайтын кәсіпорындар аймағындағы ... ... ... ... ... ал ... ... қысқарады. Жидекті
бұталарда түтін әсерінен жапырақтардың ... ... Ал ... HCl ... ... ... өте ... болады.
Мүшелердің пішіні, саны және ... ... ... аномальді конфигурациясы радиоактивті сәулеленуден зақымданған
өсімдіктерде байқалады. Локальді некроздар ... ... ... яғни ... ... ... ісуі немесе қисаюы,
өркендердің фасциациясы немесе қисаюы, бөлек органдарының қосылып кетуі
немесе ... гүл ... ... ... немесе кемуі, жыныстың өзгеруі
көбінесе гормоналды гербицидтердің немесе ... ... ... өсу бағыты, өсу формасы мен бұтақтану сипатының өзгеруі.
Бұған мысал ... ... су ... ... ... ... өсу бағытының өзгеруі, Dycranum polysetum-де өркендердің пайда
болуы мен бұтақтануы; ... HCl ... ... ... ... жөке
ағаштардың бұта тәріздес өсуі байқалады.
Антропогендік стрессорлардың әсерінен өсімталдығының өзгеруі көптеген
өсімдіктерде байқалды. Мысал ... ... мен ... пайда болуының қысқартылуы, қара ... пен ... ... Бұл ... газ қалдықтарының атмосфераға түсуінен
болады.
1.2.2. Микроскопиялық өзгерістер
Микроскопиялық өзгерістерге: клетка мөлшерінің өзгеруі, субклеткалық
құрылымдарының өзгеруі, ... ... ... ... ... ... өзгеруі.
Клетка мөлшерінің өзгеруі. Мысал ретінде SO2-мен зақымданған
қарағайлардың шайыр ... ... ... газды ластанудан
жапырақ эпидермисі клеткаларының кішіреюі.
Субклеткалық құрылымдарының өзгеруі. Мысал ретінде эндоплазмалық
ретикулум ... ... ... ... үрмебұршақтың
түрлі мембраналардағы Zn әсерінен сфералық электр тығыз ... SO2 әсер ... әр ... ... ... ... SO2 ... –пен зақымданған ағаштарда плазманың грануляциясы мен хлоропластардың
бүлінуін қарастыруға болады.
Плазмолиз – қышқыл мен ... ... ... плазманың клетка
қабықшасынан бөлінуі. Бұл көбінесе шырша қылқан жапырақтарында байқалады.
Жапырақ ... ... ... ... ... шығарынды
салдарынан болады. Бұл мынадай түрінде көрінеді: саңылаулар санының өсуі,
сірқабық қалыңдығы, жапырақ қалыңдығы және ... ... ... ... өзгеруі. Мысалы, SO2 әсерінен қарағайдың ... ... ... ... ... ... ... тиімсіз. Себебі микроскопиялық көрсеткіштер көбінесе
макроскопиялық белгілермен бірге пайда болады. Тек біраз ... ... ... ... ... да микроскопиялық әдістер биоиндикацияда көп
пайдаланылмайды. Алайда ... ... ... ... және газды қалдықтарға төзімді түрлерді анықтауға ... ... ... ... ... ... түрлі факторлар әр түрлі модификациялардың себебі бола алады. Бұл
факторлар көбінесе адамның тигізетін әсерінен ... ... ... температураның өзгеруі, радиациялық жағдай әр түрлі ... ... ... жағдайда морфологияның өзгеруі қандай факторларға байланысты ... ... ... ... белгісіз.
Жануарлардың антропогендік стрессорлардан пайда болатын 3 түрлі
анатомиялық-морфологиялық реакцияларды ажыратуға болады:
1. Жануарлар ... мен ... ... ... ... (ұзындығы,
жалпақтығы, массасы, пропорциясы және т.б.);
2. Дене беті мен оның органдар микроскульптурасының өзгеруі.
3. Дене немесе оның бөлек ... ... ... ... анықталатын реакциялар
Көптеген жануарлар популяциясын сипаттау үшін биометриялық параметрлер
қолданылады. Оларға антропогендік стрессорлардың индикациясы негізделеді.
Мысалы, түрліше ... ... Aphis sambuci ... ... ... ... бастың жалпақтығы, сан мен сирақтың
ұзындығы, мұртшалардың, құйрығының және сифонының әр ... ... ... ... ... ... физиологиялық
реакцияларын да байқауға болады: фермент қатарының активтілігі мен туылым
коэффициентінің өзгеруі.
Осы биометриялық ... ... үшін ... барлық
жағдайларды бірдей проблемаларға тіреледі. Әрқашан айқын өзгешеліктер
байқалғанмен, олардың антропогендік әсер ... ... ... ... ... ... ... болатын беттік скульптурасының
өзгеруі
Aphis fabae деген жануарға әр түрлі концентрациядағы сульфит-ионмен
қоректендіріп, электронды микроскоп арқылы бақылаулар жасалынды. ... ... ... ... ... болған. Ал
1 ммоль SO3 қабылданған жануарлардың түйіршіктілігі қатты өзгерді.
Қала ... және ... ... ететін ызылдақ қоңыздар
популяцияларының генетикалық өзгергіштігі байқалды. Яғни олардың дене беті
структурасы әр ... ... олар ... строссорларның
индикаторлары болып табылады.
Көптеген зерттеулері бойынша, ... ... ... болып келетін
түрлерде қанаттары ірілердің үлесі ... ... ... жаңа
пайда болған популяцияларда көбірек. Бұл ... ... ... Сонымен қатар кейбір таксондардың қанаттарының
ерекшеліктері де қоршаған орта ... ... ... ... ... ... ... қанатардың полиморфизмі, Apis mеllifera
(бал ара) қанат индексінің өзгеруі.
2.3. Антропогендік факторлар әсерінен дене түсінің өзгеруі
Антропогендік әсерінен болатын дене ... ... ... ... ... ... меланизм» немесе «ірі қалаларының меланизмі».
Бұл жерде «меланизм» сөзінің мағынасы – басында ... ... ... жылы ... ... орынның аймағында Beston betularius
түрінің алғаш рет қарайған формасы (f. ... ... ... ... Англияда өте тез ... ... ... ... Олар ... ... байланысты құстарға нашарлау көрінгендіктен,
олардың саны ақшыл түсті түріне қарағанда көп азаймаған. Сонымен қатар бұл
жаңа ... ... ету ... зат ... ... ... ... буынаяқтылар түсіне химиялық өндірістің әсері зерттелді.
Бұнда табиғи экожүйелерде тіршілік ететін жануарлардан ... ... ... антропогендік стрессорлар әсерінен жануарлардың
морфологиялық формаларының 3 түрлі реакциялары ... ... ... ... ... ... ... және микроскопиялық өзгерістеріне әкеледі. Осы өзгерістер әр түрлі
сипатта дамуы мүмкін. Жануарларға ... ... ... ... үш ... ... туғызады: дене
мөлшерінің, микроскульптурасының және түсінің өзгеруне әкелуі мүмкін.
Қорытындылай келгенде, ... ... ... ... ... ... аса ... әсер ететінін айтуға болады.
Оның екі жағы бар: бір жағынан, ол ... мен ... өте ... ... ... ... ... Екінші жағынан, сирек
жағдайда болса да, ол жағымды әсер етеді. ... бұл ... ... ... өзгергіштікке әкеліп, жаңа түрлердің ... ... ... ... бұл аса ... жақсы қасиеттері бар жаңа
түрлер пайда болуы ... ... ... осы ... ... ... көбінесе зиянды әсер етеді.
Жануарлар мен өсімдіктер ... ... ... ... ... ... биоиндикацияның практикалық ... ... көп ... ... Бұл өте ... ... ... себебі арнайы лабораториясыз, тек бақылаулар мен ... ... ... ... ... ... үшін ... индикаторлар анықталды. Осы индикаторлар арқылы аз және көп
уақыт аралығында төмен немесе жоғары ... әсер ... ... ... ... ... әдістері арқылы
антропогендік әсер картосхемалардың көп бөлігі жасалды. Сонымен қатар
индикацияның морфологиялық әдістері ... ... және ... ағаштардың
селекциясында пайдаланады.
Пайдаланылған әдебиет:
Биоиндикация наземных экосистем. Под ред. Р. Шуберта. Москва «Мир».
1988.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антропогендік стрессордың әсері12 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
«АХҚЗ» АҚ өндірістік қалдықтарының және шығарындыларының аймақтың қоршаған орта компоненттеріне тигізетін антропогендік әсері53 бет
Адам денесінің морфологиялық белгілері. Пропорциясы, дене бітімі, келбеті3 бет
Адамның шаруашылық әрекетінен табиғатта болған антропогендік өзгерістер14 бет
Азаматтық қорғаныс және жануарлардың жаппай қарулық зақымданудан қорғау60 бет
Азотфиксациялаушы цианобактерия NOSTOC CALSICOLA – ның морфологиялық, физиологиялық, биохимиялық қасиеттерін зерттеу35 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Антропогендік және экологиялық апаттар11 бет
Антропогендік ландшафт туралы түсінік6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь