Қазіргі түрік тіліндегі ағылшын тілінен енген кірме сөздер

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

Негізгі бөлім:

I. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЛЕКСИКАЛЫҚ АУЫС.ТҮЙІС

1.1 « Ауыс түйіс терминнің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...8
1.2 Лексикалық «ауыс . түйіс» ұғымының теориялық зерттеулері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

II. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІНДЕГІ АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕН ЕНГЕН КІРМЕ СӨЗДЕР

2.1 Түрік тілінде батыс еуропа тілдерінен енген сөздердің пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2 Түрік тіліндегі англицизмдер және олардың қалыптасу себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

III. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІНДЕ АНГЛИЦИЗМДЕРДІ ҚОЛДАНУДЫҢ ЛЕКСИКА . СЕМАНТИКАЛЫҚ САЛАСЫ

3.1 Түрік тіліндегі мағынасына қарай англицизмдердің классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..43
3.2 Ағылшын тілінен енген сөздердің қолданыстағы ерекшеліктер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .44
3.3 Түрік тілінен ағылшын тіліне енген кірме сөздер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..48

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 50

ҚОСЫМША
Жұмыстың жалпы сипаты. Тіл- мәдениеттің қайнар көзі. Өйткені ол мәдениеттің құрастырушы бір бөлігі, сонымен қатар, біз тіл арқылы мәдениетті меңгереміз. Тіл мәдениеттің жалпы сипатын танытады, негізгі ақпаратты сақтайды, жинақтайды, таратады. Осыған байланысты тіл әрбір этникалық қоғамдастықта этностың мәдени ерекшелігін танытатын фактор ретінде, мәдениеттің тіл арқылы ұрпақтан ұрпаққа жетуін қамтамасыз етеді. Осылайша, ұлтты бір тұтастырып, бүтіндігін сақтайды. Кез келген тілдік бірліктің тіл дамуында өзіндік орны мен маңызы бар. Қайсы бірлік болса да, адамдардың қарым- қатынасына қызмет етеді. Сондықтан олардың мағынасына тарихи талдау, шығу, қалыптасу жолы мен этимологиясын айқындаудың қажеттілігі үлкен. Демек, кез келген ұлттық тілдің сырын шынайы тану үшін тілдің өзіндік заңдылықтарын білу жеткіліксіз, оның түпті тамыры сол тілде сөйлеуші этностың сан ғасырлық жүріп өткен тарихымен, күнделікті өмірде орныққан мәдениетімен, ой танымымен тікелей байланысты. Белгілі қоғамдағы тілдік ортаның қолданып отырған қарым - қатынас құралы болып табылатын тіл өзінің даму эволюциясын бір сәтке де тоқтатпайды. Тілдік сөздік қоры, әдетте, әр түрлі жолмен байып отырды. Оның негізгісі сөздердің мағыналық дамуы, грамматикалық тұлғалардың қосылуы, екі сөздің бірігуі не тіркесуі. Тілдің даму мәселесі, ең алдымен, адам санасының өсуімен, оның дүниетанымының баюымен байланыстырылады. Қоғамдағы әлеуметтік, экономикалық, саяси, мәдени, тіларалық қарым - қатынасқа байланысты тілде өзге тілдік элеменнтер бой көрсетеді. Кірме сөздердің сөздік қорды байытуда, өзге мәдениеттің табиғатын танытуда өзіндік үлесі бар. Кез келген тілдің сөздік құрамы сол тілдің ежелгі, төл сөздерінен және шет тілдерден алынған кірме сөздерден тұратын күрделі құбылыс екені мәлім. Кірме сөздер ұлт санасындағы дүниетанымның өзгеруіне, қалыптасып дамуына әсер етеді. Б. А Серебренниковтың пікірінше: «Кез келген кірме сөздің пайда болуы дүние бейнесіндегі болып өткен немесе болып жатқан өзгерістерден хабар береді. Жаңа ұғымның басқа тілден енуіне байланысты дүние бейнесі кеңи түседі.»
Тілдегі байырғы көне сөздер мағыналық және тұлғалық жағынан іштей жіктеліп, семантикалық дифференцияға ұшырап, саны жағынан ылғи дамып отырады. Осындай дамудың нәтижелері әр түрлі сипатта болуы мүмкін. Мұндай дамудың негізінде сөздің тура мағынасынан әр түрлі ауыспалы мағыналары туындайды. Сөз жаңа мағынаға ауысып, жаңа зат пен ұғымның, құбылыстың атауы болып та жұмсалады. Ал кейде байырғы түбірдің әуелгі негізгі бір ғана мағынасы сақталып, тұлғалық сипаты өзгеріске ұшырап, ол қосымшаларға айналуы да ықтимал. Біздің жұмысымыздың міндеті түрік тіліне ағылшын тілінен енген кірме сөздердің қалыптасу жолы мен қолданыстағы ерекшеліктерін айқындау. Осы диплом жұмысының басты объектісі - қазіргі түрік тіліндегі ағылшын тілінен енген лексикалық бірліктер, олардың таралу жолдары мен қабылдаған тілдегі қолданылу аясы болып табылады. Талдау жасалатын ағылшын- американдық түп-төркіні бар лексикалық бірліктер тобы қазіргі түрік тілінің сөздік құрамы және оның кәсіби -стилистикалық нұсқаларымен бірге күнделікті осы тілде сөйлеушілердің тіл мәдениетімен анықталатын ауызекі сөйлеу тіліндегі қолданысында қатар қарастырылады. Ағылшын тілінен енген сөздердің тілге кіру себептері немесе алғышарттарына көп көңіл бөлінген.
1. Матвеева «Международные языки» М. 1995.
2. Дакохова М.Г. «Англоязычные заимствования в русском языке XIX- XX вв.» Москва 1998 .
3. Валгина Д.С. «Активные процессы в русском языке» М. 2001 .
4. Хауген «Изучение взаимосвязи между языками в уме человека и в многоязыковом обществе» М. 1972 .
5. Блумфилд Л.В. «Язык» Москва 1969 .
6. Брейтер « Англицизмы в русском языке и их перспективы» Москва 1997.
7. Кузнецова Р.П. «Принципы разработки вариантов слова в Словаре русских народных говоров (СРНГ)» М. 1989.
8. Вепрева Н.Г. «Языковая рефлексия в постсоветскую эпоху» Москва 2002.
9. Крысин Л.П. «Иноязычное слово в контексте современной общественной жизни» Москва 1996.
10. Щека Ю.В. Интенсивный курс турецкого, Москва 1996.
11. Хасенов Ә. Тіл білімі
12. Мансурова О.Ю. Современный турецкий язык, Москва 2005.
13. Banguoğlu T. Türkçenin Grameri I, Sesbilgisi, Ankara 1959.
14. Ergin M. Türk Dili Bilgisi, İstanbul 1980.
15. İmer K. Türkiye Türkçesinde Kökler, Ankara 1976.
16. Ediskün H. Türk Dil Bilgisi, İstanbul 1985.
17. Martinet A. Genel Dilbilim, Ankara 1985
18. Ali Püsküllüoğlu Türkçedeki Yabancı Sözcükler Sözlüğü, Ankara 2004, 5 baskı.
19. Çotuksöken Y. Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1992.
20. Türkçe Sözlük, Ankara 1988.
21. Англо - американизмы в турецком Интернете // Вопросы гуманитарных наук: Компания Спутник +, 2007, №2 (29). – С. 206–209.
22. Графическая ассимиляция английских заимствований в современном турецком языке // Аспекты алтайского языкознания: Материалы Тенишевских чтений–2007. – М.: Советский писатель, 2007. – С. 54–59.
23. Англицизмы в современном турецком языке и реформа турецкого языка // Тезисы. М.: ICANAS 37, 2004. – С. 219.
24. Loanwords from English in modern Turkish and the language reform in
Turkey // 6. Deutsche Turkologenkonferenz, 23–26 July 2005.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.........................................2
Негізгі бөлім:
I. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІ ... ... ... « Ауыс ... терминнің пайда
болуы...............................................8
1.2 Лексикалық ... - ... ... теориялық
зерттеулері.................................................................
.........................................9
II. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІНДЕГІ АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕН ЕНГЕН КІРМЕ ... ... ... ... ... ... енген сөздердің
пайда
болуы.......................................................................
...........................................11
2.2 ... ... ... және ... ... ... ... ... ҚОЛДАНУДЫҢ ЛЕКСИКА -
СЕМАНТИКАЛЫҚ САЛАСЫ
3.1 Түрік ... ... ... ... Ағылшын тілінен енген ... ... ... ... ... ... енген ... ... ... Тіл- ... ... көзі. Өйткені
ол мәдениеттің құрастырушы бір бөлігі, сонымен ... біз ... ... меңгереміз. Тіл мәдениеттің ... ... ... ... ... жинақтайды, таратады.
Осыған байланысты тіл ... ... ... ... ерекшелігін танытатын ... ... ... ... ұрпақтан ұрпаққа ... ... ... ... бір ... ... сақтайды. Кез келген
тілдік бірліктің тіл дамуында ... орны мен ... ... бірлік болса да, ... ... ... ... ... ... ... тарихи ... ... жолы мен ... ... ... ... кез келген ұлттық тілдің сырын ... ... ... ... ... білу ... ... тамыры сол тілде ... ... сан ... өткен ... ... ... ... ой ... тікелей байланысты. ... ... ... ... ... ... ... құралы болып табылатын тіл ... ... бір ... де тоқтатпайды. Тілдік ... ... әр ... ... ... ... Оның
негізгісі сөздердің ... ... ... ... екі ... ... не тіркесуі.
Тілдің даму ... ең ... адам ... өсуімен,
оның дүниетанымының баюымен ... ... ... ... мәдени, тіларалық қарым -
қатынасқа ... ... өзге ... ... бой
көрсетеді. Кірме ... ... ... ... өзге
мәдениеттің табиғатын танытуда ... ... бар. ... ... ... құрамы сол ... ... ... және шет ... ... ... ... күрделі ... ... ... ... ... ... дүниетанымның ... ... ... етеді. Б. А Серебренниковтың ... «Кез ... ... пайда болуы дүние бейнесіндегі ... ... ... ... ... ... береді. Жаңа
ұғымның басқа тілден енуіне ... ... ... ... байырғы көне сөздер мағыналық және ... ... ... ... ... ... ... ылғи дамып отырады. ... ... әр ... ... ... ... ... дамудың
негізінде сөздің тура мағынасынан әр ... ... ... Сөз жаңа мағынаға ... ... пен ... ... ... ... та ... Ал
кейде байырғы түбірдің ... ... бір ғана ... ... ... ... ұшырап, ол ... да ... ... ... ... ... тіліне
ағылшын тілінен енген ... ... ... ... ... ... айқындау. Осы диплом жұмысының
басты ... - ... ... ... ... тілінен енген
лексикалық бірліктер, олардың таралу жолдары мен ... ... аясы ... табылады. Талдау жасалатын ағылшын-
американдық түп-төркіні бар лексикалық ... тобы ... ... ... ... және оның кәсіби -стилистикалық
нұсқаларымен бірге ... осы ... ... ... ... ... ... тіліндегі қолданысында
қатар қарастырылады. Ағылшын ... ... ... тілге
кіру себептері ... ... көп ... ... ... ... ... жаңа лексиканың бейімделу үрдісін
нормалау жөніндегі бұл ... ... ... ... ... ... жаңа ... ... ... кезеңдерімен салыстыра отырып ... ... ... ... тіл ... белгілі
кезеңдерінде тілшілік және ... ... ... ... ... мүмкіндік ... ... ... - ... ... ... концептуалдық
және тілдік ... ... ... ... ... ... қоғам ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Зерттеу тақырыбының өзектілігі ағылшын ... ... ... ... ... мен ... ... бейімделуі немесе
ықпал етуінің ерекшеліктері тұрғысынан ... ... Осы ... американдық - ағылшын мәдениетінің
ықпалына түскен ... ... ... ... ... ... байланысты болуы мүмкін, сонымен
бірге ... - ... ... түрік тіліне енуінің
әлеуметтік - лингвистикалық себептері жеткілікті зерттелмеген. ... ... ... ... қызмет етуі үшін ... ... ... ... ... стандарттау немесе
бірыңғайландыру ... ... ... табылады. Түрік
лингвистикалық қоғамы қызметінің ... ... ... бұл үрдіс қазіргі әлеуметтік ... ... ... ... ... - ... ... қарқынды
даму кезеңін ... ... ... ... ... ... ... және қалыпқа түсіру бойынша ... ... ... ... ... жұмысының мақсаты – ... ... ... ... ... сөздерді кешенді түрде ... ... осы ... ... ... үшін мынадай міндеттер
қойылады:
отандық және ... ... ... ... ... ... ... сүйене отырып, осы ұғымның түрік
тіліне қатысты ... ... тілі ... түрлі кезеңдерінде ... ... ... ену ... ... ... ... қазіргі түрік тіліне кірме сөздердің енуінің
негізгі ... және ... ... ... пайдаланудың лексика – ... ... ... ... ... ... қолданылу ... ... ... кірме сөздердің қазіргі түрік тіліне
ықпалын ... ... ... ... ... ... ... жасау және түрік ... ... ... ... ... нәтижесін бағалау.
Мақсатқа жету және ... ... үшін ... ... ... ... арнайы және ... ... ... ... ... және ... ... жалпы
байқау негізінде ағылшын - американдық ... ... ... тілі ... ... тілінен енген сөздердің орны
анықталды;
түрік әдеби ... ... мен ... ... ағылшын
тілінің ықпал ету ... ... ... ... ... ... қоғамының көзқарасына баға
берілді;
қазіргі ... ... ... тілінің ықпалына түскен
терминологиялық ... ... ... ... анықталды және сипатталды.
Зерттеудің теориялық және ... ... ... ... ... ... тілдердің материалдары
негізінде әзірлеген жалпы және ... тіл ... ... ... ... әлеуметтік лингвистика бойынша
еңбектері ... ... ... ... ... Н. А., Кононов А. Н., Лотте Д. С., ... ... К.С., ... Л. П., Орешкина М. В., Косериу Э., ... Aksoy Ö.A., ... B., Dilacar A., Haugen E., ... ... мен ... жатыр, сонымен ... ... ... ... ... және ... ... Түрік лингвистикалық ... де ... ... ... Осы ... ... ... үшін
сипаттау және салыстыру әдістері: біріншісі ... ... және ... ... ... ... ... тіларалық лексика-семантикалық байланыстарды анықтауда;
компоненттік ... ... ... объектілерінің аясын анықтауда;
сыныптау және жүйелеу ... ... және ... аспектіде салыстыру;
контекстік және ... ... ... ... ... ... ету ... барысында тілдік және әлеуметтік құбылыстар ... - ... ... ... Еңбекте функционалдық
-семантикалық ... және ... ... ... ... ... ... жаңашылығы – түрік тіліне ағылшын тілінен
енген ... ... ... жиынтығы алғаш рет ... ... ... ... жаңалығы мен дәйектілігін
дәлеледейтін жаңа ... ... ... отырып,
тұтас бір ... ... ... қаралады.
Диплом зерттеуінің түрік қоғамының жаңа ... ... ... ... және ... ... дамуы, батыс елдерімен саяси және ... ... ... және оны ... ... ... тіліне енуінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... пен бұқаралық
ақпарат құралдарының материалдарын ... ... ... өмірде ... ... ... және ... ... ... ... тілдік лексикадан
тазарту және ... ... ... ... ... қазіргі тілде артық синонимияны тудырды. Осы ... ... - ... ... ... ... әр түрлі
функционалдық стильдерінде ... ... ... ... мысал келтіріледі, ... ... ... ... лексиканың таралуына әкелді, олардың
көпшілігі ... ... ... ... ... ... мәселенің өзектілігімен
және түрік тіліндегі кірме ... ... ... ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... ... бірге тілдік
универсалийлерді анықтау ... ... ... ... ... Олар ... ... теориялық
лексикасын әзірлеуде қолданылуы мүмкін. ... ... ... барынша жаңа кірме ... оның ... ... ... енген сөздердің лексикалық бейімделуі мен ... ... ... шынайы болмыстағы жаһандық өзгерістердің
түрік менталитетінде ... ... ... анықтауға
мүмкіндік береді. Түрік ... ... ... сөздерді
кодтау және нормалау ... ... ... ... және ... ... ... өзгерістер ықпалымен
болып жатқан үрдістердің қоғамдық ... ... ... ... ... мәні – ... ... ... кірме сөздерді ...... ... және ... ... ... ету заңдылықтары түрік
лексикологиясы, ғылыми - техникалық ... ... ... ... оқу ... ... түрік тілін ... ... ... ... ... сонымен
бірге басқа түрік тілдері жүйесіне ... - ... ... енуі ... ... негіз бола алады.
Зерттеудің әлеуметтік - ... ... ... ... ... ... ететін эсктралингвистикалық
және лингвистикалық факторларын ... ... ... ... ... ... ... эмпирикалық базасын қазіргі лексиканы қалыптастыруға
үлкен ықпал ... ... ... ... басылымдары мен
Интернет ресурстары ... ... ... ... сөздерді
пайдалану мысалдары қазіргі бұқаралық ақпарат құралдарынан, ... мен ... ... ... ... ... істеу барысында жинақталды. Тілдік материалдар
оқу құралдары, ... ... ... ... ... порталдарынан да алынды.
Бітіру ... ... ... ... ... негізгі
бөлім (үш тарау), қорытынды бөлімнен, ... ... және ... тұрады.
Негізгі бөлім
I. ҚАЗІРГІ ТҮРІК ТІЛІ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ... АУЫС - ... ... ... ... енуінің қоғамдық -саяси
шарттарын ... және ... ... - семантикалық аясын
сипаттау маңызды іс ... ... ... ... ... ... ... топтың қолданылуы қазіргі
Түркияда ... ... ... ... сипаттамасы
тәріздес. Тілдің лексикалық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ел басынан өткеріп
отырған ғылыми - ... ... ... ... ... ... мәселесі- әлеуметтік - лингвистикалық
байқаулар үшін қызықты объект, әрі ... ... ... тілдік саясаттың ... және ... ... мына ... ... ... тілді сөз ұғымы күрделі және көп ... ... ... тілдің ... ... ... ... кірме сөздер, интернационализмдер, варваризм мен экзотизмдерді
бөлуге ... ... ... ... ... ... ... үрдісіне
қосу әлем тілдерінің бірі, ... ... ... ... ... ақпарат құралдары және ... ... ... ... ... ... сөздердің түрік тіліне
енуіне әкелді.
3. Кірме сөздердің көпшілігі арнайы ... ... ол ... ... енетін, алайда соңғы кезде қазіргі ... ... ... ... үрдістерге болып отыр.
4. Түрік ғалымдарының еңбектерін ... ... ... ... ... әсіресе ағылшын тілінен ... ... ... ... білдіретіні ... олар ... ... ... және ... ... ... балама табуға шақырады.
5. Кірме сөздердің көпшілігі интернационализм, яғни ... қор ... ... ... ... сол ... ұғым да интернационалдық сипатқа ие ... ... ... ... ағылшын тілінен сөздердің енуі мен
қолданылуының ... ... ... сипатқа ие.
Кіріспеде диплом тақырыбын таңдау ... ... және ... тиіс ... мәселе, еңбектің мақсаты
мен міндеттері, ... ... ... маңыздылығы мен
практикалық құндылығы ... онда ... ... ... ... материал ... ... ... бөлімнен тұратын «Қазіргі түрік тілі жүйесіндегі ... атты І ... ... және ... тіл білімінде
«лексикалық ауыс-түйіс» ... ... ... ... ... ... ... пайда болуы
Заманауи өркениет дамуының басты ерекшеліктерінің ... ... ... ... үрдісі болса (экономикалық ... ... ... ... жеке ... этникалық,
өңірлік) ерекшелікті ұғыну және ... бұл ... ... ... ... айрықшаланады. Мәдениетаралық қатынас
проблемасы тіл баламаның басты ... ие бола ... ... ... бола ... [1;39]. Тіл ... ... және
жабық болса да, қазіргі жаһандану жағдайында ... ... ... ең ... бұл ықпалға адамның ішкі ... ... ... ... табылатын тілдің ... ... ... ... ... ... – қатынас жасау
барысында ... ... жаңа ... ... ... ... Тіл өз ... материалдық объектілердің ... ... және ... ... ... ретінде
пайдаланатын тіл өмір ... және ... ... бір тілдік ... ... ... ... ... нормативтікке таласатын, ... ... ... ... анықталып отырады. Лексика қоғамдық
өзгерістер мен ... ұжым ... ... ... ... [2; ... ... әлеуметтік,
«адамдық» фактордың ықпалын жою ... ... ... ... - ... материализациялау, тіл - әлеумет пен ... ... ... ... ... ... ... салыстырғанда жаңалықтарға барынша ашық. Осы
лексикада ... ... ... бір ... ... ... туралы түсінігі шоғырланады. Басқа ... және ... ... ... лексикалық деңгейдегі жаңа құбылыстарды ... ... ... ... ... ауыс ... ... Құрылымдық лингвистика тұрғысынан ауыс - ... ... ... ... ... ... және де ол
тілдің түрліше ... ... ... ... [3; ... ... Л. ауыс – түйіс ұғымын тілдік ... ... ... және оның үш түрін бөледі: 1) ... ... 2) ... ... қатынас нәтижесінде ... - ... 3) ... ... ... ... диалектілік
ауыс - түйіс [4; 54-59].
1.2 Лексикалық ауыс- түйіс ұғымының ... ...... ... осы ... ... белгілеуге
қолданылады. Ауыс – түйіс бір ... ... ... ... ... меңгеруі, соңында рецептор - ... ... ... ... ... үрдіс [5; 79].
Кірме сөздердің ... ... ... қарамастан
қазіргі лексикологияда кірме ... ... ... бар. Дәстүрлі кірме лексика ... ... ... ... ... ... ... уақыты мен көзін дәл ... ... ... бір ... қазіргі тілдер ... ... ... ... ... кірме сөздер ... ... ... ... ...... лексика
[6; 53-55]. Ауыс - ... ... ... ... басқа ... ... ауыс – ... және қайталанған ауыс- түйіс
болып ... ... - ... ... Л. П. (2004).
Бір тілден екінші ... ... ауыс – ... кезде тілдің әлеуметтік - лингвистикалық ... Бұл ең ... ... ... ішкі ... ... емес ... себептермен қатынастағы тілдік
дамуды ... ... ауыс - ... ... себептердің
толық кешенімен сипатталады, онда ... ... ... және т.б. ... ... ... ... сөздерді кеңінен ... ... – тек ... заманғы әдет қана емес. ... ... ... ... ... ... «эмоционалдық жұқтыру әсері, ... ... ... мен оған ... негізделеді» [7; 38-41],
бұқаралық ... ... ... ... ... тілін үйрену ... ... ... енді
оқылатын мәтін ... ... емес ... мәтіні болған
жағдайда – ... бәрі ... да ... - ... ... ... тілдік сананың ... ... ... ... ... ... ... бір
бөлігі болуына әкеліп соғады. Ауыс - түйіс ... асу ... ... атау беру ... ... ... ... белгілі бір психологиялық ... ... Оқу ... ... ... өнімді қабылдау көлемі ... ... ... үшін ... ... ... ... ұсынылатын тіл үлгі ... ... ... және ойын - ... қызметі ерекше ... ... ... ... сөздер мәселесіне ерекше көңіл
бөлінді, ... бұл ... ... ... үш ... ... Бұл ең ... араб және парсы тілдерінен түркі
тілдеріне, оның ... ... ... де ... ... ... ... түрік филологтары көп ... ... ... ... тілі араб және ... ... болды, олар ... ... ... ... ... ... реформа осы сөздерді жою мен ... ... ... ... Осы ... ... ... ішінде түрік тілтанушылары кірме ... ... ... ... лексикалық құрамын ... ... Араб және ... тілдерінен енген кірме ... ... А.Н., ... Н.А., ... Н.К., ... ... В.Г., ... А.Н. және т.б. қозғады. Осы ғылым
саласындағы ... үлгі ... ... ... ... және монғол тілдерімен қатынасы ... үш ... ... ... ... – орыс ... бұрынғы Кеңес одағындағы түркі
тілдеріне ... ... Онда орыс ... ... еніп ... Барлық одақтық республикаларда ... ... ... ... ... ... бағыт – орыс және
басқа славян тілдеріндегі ... ... ... ... ... ... ... ретінде ұсынылады ... Корш Ф.Е., ... Н.К., ... А.Н., ... ... И.Г., ... М.В. және ... таңда батыс еуропа тілдерінен енген сөздер мәселесіне
көбірек ... ... ... Осы ... көптеген түрік
тілтанушыларының еңбектері ... ... ... ... АҒЫЛШЫН ТІЛІНЕН ЕНГЕН КІРМЕ ... ... ... ... ... тіліндегі ... ... ... сөздер» атты ІІ тарауда ... ... ... ... енген сөздердің пайда болу ... ... ... ... ... ... қызметі, тіл
реформасы, түрік тілінің ... ... ... ... ... тілінен сөздердің ... ... ... ... ... ... ... енген сөздердің пайда
болуы
Ағылшын тілінен ... ... ... ... мен ... ... ену уақытында ... өз ... ... ... ... ... ... сөздермен
контексте қарау дұрыс және ... ... айта кету ... ... түрік тіліне ағылшын ... ... ... ғана ... ... ... көтеріле
отыра, түрік тілінің ... даму ... ... оның
болашағы мен ... ... ... ... ... ... енген сөздер ... ... ... ... тілінің осы ... ... ... белгілеп, ... ... ... ... ... лингвист - профессорлары Самим ... ... және Эмин ... ... ... шығу
төркіні бар кірме ... ... ... жөніндегі
тәжірибе» атты кітаптарының ... ... ... тіліне
енген араб және ... ... ... ... ... ... ... айтылады. Олардың ойынша, түрік тілінен
араб және ... ... алып ... бойынша жұмыс ... ... ... ... мұқият зерттеуді ... ... жаңа ... ... ... отыр: түрік ... ... ... ... ... мәселесі.
Зейнеб Коркмаздың пікірінше, түрік ... ... ... ... ену ... ХІХ ... аяғынан
бастау қажет. Танзимат дәуірінен басталған және ... ... де ... ... ... ... ... тастау жөніндегі ... ... ... ... енген
сөздерге қатысты болған жоқ. Батыс ... ... ... ... ... сай ету, оны ... бірегей
етуге ... сай ... ... және ... беру
ықпалымен шетелдік сөздерді қолдану ... ... ... ... енді ... бас ... алмасты. Бұл
ана ... ... бір ... ... ... ... ... шешу үшін кірме ... ... ... ... әлі де адамдарға өз ... ... ... және ол үшін ... сезінуге үйрету
мүмкіндігі барда жедел ... ету ... деп ... ... ... тілінде бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... жиі ... келеді.
Түрік тіліне нашар аударылған ... ... ... ... ... көзіне айналып жатыр: Fulle! ... Bugün fulüm! ... ... ... ... мен ... Don’t panic! – ... Fifti fifti (fifty ... (Yarı yarıya ... - ... елу! No koment ... (Yorum yok) - ... No problem ... Sorun değil) – Ештеңе ... ... ... Streslerdeyim ( Sıkıldım. ... - ... ... Fri (free) ... – Мен ... - ... алмасайық. Kuul (cool) adam ... adam) – ... ... Bir drink alıyım ... ... iceyim) – Мен бірдеңе ... бе ... 2000 ... 25
сәуірдегі Milliyet газетінің ... ... ... No panik – ... Kayıp otobüsü stop etti ... ... ... Panik сөзі ... сөз ... ... Нихат Озеннің ... ... ... осы жағдайда ... ... ... ... тілі + etmek, yapmak, olmak, vermek ... қосымша
етістігі» моделі бойынша ... ... ... жиі ... ... ағылшын ... ... ... ... байқалады. Мәселен, taksi
almak – taksiye binmek, taksi ... ... ... ...... (бастау); drink almak – içki içmek ... etmek – ... ... konfirme etmek – ... dizayn etmek – ... ... test etmek ... (тексеру); stop etmek – durmak ... stres ... girmek) – ... ... (қайғыру); şok olmak, şoke
olmak – çok ... (таң ... start vermek – ... қосу).
2.2 Түрік тіліндегі ... және ... ... ... ... ену ... ... үшін әр
түрлі жылдардағы сөздіктерді ... ... ... ... қандай өзгеріс болғанын байқау қиын емес. Сонымен бірге
англицизмдердің ... ... ... ... уақытын айту қиынға
соғады. Өйткені көп кезде сөз ... рет ... ... ... тағы да кеңінен қолданысқа ие ... ... ... ... ... ... ұйымның, атап айтсақ
Түрік лингвистика ... ... ... Тарык Бугра
«Мәдениет және ... ... ... - қатынас» атты
мақаласында «мәдениеттің ең ... ... ... деп ... автор мемлекеттік осы саладағы саясатының ... ... ... ... факторлар, оның ішінде елде
болып жатқан ... - ... ... ... құрылымдағы
өзгерістер, ғылыми - техникалық ... және ... оның ... ... саясат маңызды рөл атқарады.
Басқарушы ... ... ... пен нақты іске ... ... ... Түркияның тілдік саясаты және ... ... ... ... кампания елде орныққан
әлеуметтік - ... ... ... ... ... реформа 1923
жылдағы революциямен ... ... ... ол ... мен ... орта ... ... жоюға бағытталған
зияткерлік реформалар ... ... ... «тілдік
революция» ұлттық көзқараспен ... ... ... dili ... (1990 ... ... ... жоғары деңгейлі
мәдениеті мен ғылымы үшін өз тілі ... деп ... ... ... Түрік тілін зерттеу ... ... ... ... ... ... латиницаға ауыстыру) негіз
алған ... ... мәні ... ... ... ... ... табылды, соның нәтижесінде алғашқы ... мен ... ... тиіс ... Осы ... үшін араб, парсы ... ... ... ... мен сөз тіркестеріне ауыстыру іске ... ... ... ... тілі мен түрік ауызекі сөйлеу ... ... - ... ... тиіс ... ... қоғамында батыс ... ... ... ... айналысқан Е. Оздемир мемлекеттік ұйымдар
бұл мәселемен ... ... ... тілі тек ... ... сөзжасам әдістеріне бай ... ... ... алынған кез келген сөзге дәлме - дәл ... ... ... ... тілін тазарту – араб - парсы сөздеріне балама ... ... ... ... асырылды:
1. Көне түрік (түркі) сөздерін жандандыру.
2. Әдеби тілге диалектілерді ... ... ... ... жаңа сөздер жасау.
4. Шетел сөздерін «түріктендіру». Осындай ... таза ... ... ... – Öz Türkçe.
Өз қызметін насихаттау үшін Қоғам конференциялар, ... ... ... ... ... ... бәрі ... ағынын тоқтатуға жеткіліксіз екені анықталды. ... ... ... табу ... арнайы комиссия
құру ... ... ... ... ... ... 1993 жылы ... айында комиссияның
бірінші ... ... ... 1994 ... ... ... ай ... жұртшылық назарына 15-20 ... ... ... ... Türk dili ... журналы арқылы
шетелдік сөздер, олардың ... ... ... ... ... отырды. Түрік лингвистикалық қоғамы өкілдерінің
айтуынша, ... бәрі ... ене ... жоқ, ... ... ... мен ... артқанын айта
кету қажет. Сонымен ... ... табу ... ... ... етеді.
Ұсынылған баламалар және жалпы балама табу ... ... ... ... ... ... бірі осы ... ... ... болды. Қоғам қысым ... тек қана ... ... ұстанады. Сын
объектісінің бірі – ... ... ... жатқан сөздердің
өзі. Қоғам ... ... ... ... ... ... ... бар. Қоғам ... ... ... ... ... ... сөздерді өзгерткісі келмейді. Сонда
Қоғам ... ... ... ... ... ... мақсаты жуық арада ғана ... ... ... ... ... ... жүргізеді. Бұл сөздер газет,
журналдарда, ... мен ... ... ... ... ... ... алайда жалпы халық қолданбай,
түрік мәдениетіне ... ... ... ... осындай
сөздерге дер ... ... ... балама ұсынған жөн.
Шетелдік ... ... ... ... шарт екі тіл
арасындағы тығыз қарым - қатынастың ... қос ... ... ... ықпал себебі ... ... ... ... көрсету талпынысы) ... ... ... Бір ... ... тілге сөздердің
енуінің басты себептері ... ... ... ... бөлімінде жете сипатталған. Сол ... ... ... ... сөздерінің ... ... ... ... ... ... ... кәсіптік қызметтің
дамуы, компьютерлік техниканың ... ... ... ... мен спорттың дамуы.
Біздің ... ... ... қабылдау шарттары ретінде
мына себептерді ... ... ... халқының қомақты бөлігін ... ... ... ... ... ... ... одағына кіру ... ... ... ... ... ... өмірінен
батыс елдерінің өмір ... ... ... ... және адамгершілік құндылықтарын қайта қарау;
- экономика, ... ... ... спорт, мәдениет,
сауда, сән, музыка және т.б. салаларында ... ... ... ... ... ing. ... 1. Yabancı ülkelerde okuyacak öğrenciler ... kabul belgesi. ... ... ... үшін ... 2. tic. Poliçelerin üzerine “kabulümdür” ... altı ... ... ... счет ... төлеуге берілген
ризалық, төлеушінің ... ing. acute ... acil, had ( ... ... ... ... ing. ... kim. İçinde bakır, çinko, nikel ... çatal bıçak takımı yapmakta ... ... bir ... ... металдары бар және ... ... ... ... ... ... ing. American 1. Amerika Birleşik Devletleri halkından olan
kimse: Amerikan yazarı. ... ... ... ... Американ
жазушысы. 2. Amerika’ya özgü, Amerika ile ilgili olan: ... Amerikan bar lokanta, otel veya evlerde içki için ... ... тән, ... ... ... ... бар, ресторан, отель, және үй ... ... ... ... ing. ... Bir sıvıya katıldığında o sıvının donma
derecesini düşürerek ... önleyen madde. Бір ... ... оның қату ... ... ... ... ing. arrow- root Sıcak ... yetişen maranta ... ve başka ... kökünden çıkarılan, çocuk maması
yapmaya yarayan un. Ararot ... maranta. ... ... ... атты ... және ... ... шығарылып, балаға тамақ жасауға ыңғайлы ... ing. out sp. Top ... topun oyun ... ... çıkması.
Аут- ойнағанда доптың ... ... ... ing. average 1. ... ... ... 2. sp. Sayı farkı. Сан
айырмашылығы.
aysberg- ing. iceberg coğr. Buz dağı. ... ... ing. ... coğr. Buzla, bankiz. ... b
badminton- ing. badminton sp. Бадминтон- тенниске ұқсас ... ... ... ing. ballet Bale yapan erkek ... ... ... ... ing. balsam < Lat. Balsamum kim. Bazı ... ... parfüm ve ... yapımında kullanılan reçine, belsem.
Кейбір ағаштардан шығарылған, дәрі және хош ... ... ... ing. bancho < İsp. müz. Amerika ... ... ... beş veya daha çok teli olan bir müzik aleti. ... нәсілділердің гитаралық түрдегі музыкалық ... ing. bar. 1. Danslı, içkili eğlence yeri: “ Barın ... adam ... – A. İlhan. Би ... ... ... көтеру орны. 2. Ayak üstü içki içilen meyhane. ... ... ... ... 3. Bir salonda içki ... hazırlanmış köşe. Бір бөлмедегі ішімдік ішу үшін ... ing. barmen Bar ... Бар ... ing. basket sp. ... ... sayı. Basket ... sayı kazanmak. Баскетбол ойынында жиналған ұпай саны.
Баскетболда ұпай ... ing. ... sp. Beşer kişilik iki takım ... ... m ... ... duran ağ geçirilmiş iki ... sokmak esasına dayanan bir oyun. Бес - ... екі ... 3 м ... ... доп ... ... ... ing. back sp. ... “ Bekle haf, genel olarak ... ... göklere çıkarılmaz.” – H. Taner. ... ... ... ... ... ing. ... Dokuzar kişilik iki takım ... top ve sopayla oynanan, Amerika Birleşik ... bir çeşit oyun. ... кісі ... екі ... ... ұрып ... ... Құрама Штаттарында ... доп ... бір ... ing. beatnik. Geniş anlamda genel ... ve
hırpani giysileri ile toplum ... kopma eğilimi ... toplum ... bir ... genç. Бір ... ... киімімен, жүріс- тұрысымен өзгеше өмір
сүрген жастар.
bloknot- ing. ... ... ... ing. bluff. 1. İskambil oyunlarında elindeki ... başka ... ... : “ Pokerde blöf ... idi.” - T. Buğra. ... ... қолындағы картаны
басқа түрлі көрсетіп ... ... 2. ... ... ... bir işten caydırmak için ... ... veya ... ... tavır, kuru sıkı: “ Bu, ... blöften ziyade bir şantaj gibi ... – Y. ... ... ... сес, құр - ... ing. 1. Джинсы - ... ... ... ... ... 2. Осы ... тігілген (киім). Blucin pantolon.
Джинсы ... Blucin gömlek. ... ... ing. bloom. Bir çeşit iskambil oyunu. ... ... бір
түрі.
boks- ing. box Belirli ... uyularak yapılan yumruk ... oyunu: Türkiye boks ... ... ... ... қолмен ұрыс ойыны.
bopstil- ing. bobstyle. 1. Züppece giyiniş biçimi. 2. Bu biçimde ... ... ... киіну немесе киіну түрі.
bot(I)- ing. boat 1. Küçük gemi: Avcı botu. ... ... 2. Ağaç, plastik veya ... ... küçük ... ... каучуктан жасалатын аяқ ... ing. boycott ( Charles ... ... 1. Bir işi, ... yapmama kararı alma. Бір ... бір ... ... ... қабылдау. 2. Bir kimse, bir topluluk veya ... amaca ulaşmak için her türlü ... kesme. ... ... boykot ... – H. C. Yalçın. “ Ben ... ... o kadar ... ki, güzelim sarı ... ondan dolayı boykot ... – B. ... ing. boiler ... kazanının sıcaklığından yararlanarak,
içindeki suyun ... ... depo. ... түрде ішінде
су ысыйылатын ыдыс ... ing. bridge. Dört kişi ... oynanan bir kağıt oyunu. ... ... ... ... ... бір түрі.
brifing- ing. briefing Bir konuda özet olarak verilen bilgi ... ... бір ... ... ... ing. break, breake esk. Önde çok yüksek bir ... arkada da ... ... oturacak ... dört ... yaylı at ... ... тәріздес,
бірақ сәл өзгеше ат арба.
brovning- ing. browning ( John ... ... 7.65 mm lik ... 7. 65 ... ... ... ing. bobby Küçük bir dokunma ile ... kamufle
edilmiş bombadan oluşan bubi tuzağı ... geçer. Сәл ... ... ... ... ... тұзақ.
bumerang- ing. boomerang ( Avustralya ... ... Kıvrık ... benzeyen ve fırlatıldığında geri dönen, ... bir av aracı: “ Fırlat at uzağa / Döner ... – B. ... ... бір ағаштан жасалған, лақтырыста
кері қайтатын ... ing. bungalow ( Bengali ... 1. ... tek ... tahtadan ... veranda ile çevrili ev. ... tahtadan ... tek katlı ev. ... ... ... ағаштан жасалатын үй. Ағаштан салынған жер ... ... ing. jazz 1. ... Kuzey Amerika ... ... ... bütün dünyada ... bir müzik türü: ... dinlemek istiyor, siz caz dinlemek ... ... ... қара ... әуені болып, кейін
бүкіл ... ... ... бір ... 2. Caz ... ... Джаз ... ing. gentleman İyi arkadaşlık eden, görgülü, kibar erkek:
“Karakoldaki centilmen, odada ... ... – A. ... ... ... ... ер адам.
cin(II)- ing. gin Buğday, arpa, yulaf gibi ... ve ... ... bir tür alkollü içki. ... ... бықтыра жасалатын спирт, ішімдік.
cin(III)- ing. ( Cenova ... ... Pamuklu, kalın ... veya ... ... қалың, жеңіл матадан ... ... ing. jeep Her türlü arazide ... ufak, ... taşıt. Әр ... ... ... алатын моторлы
кішігірім көлік.
cips- ing. chips İnce, yuvarlak ... ... ... ... етіп ... ... қуырылған картоп.
Ç ç
çarliston- ing. charleston 1. Birinci Dünya ... sonra ... dans türü. ... ... ... ... таралған би түрі. Бал биі. 2. bot. Sivri ... ve kalın yeşil biber. Басы ... ұзын ... түсті
тәтті бұрыш.
çek- ing. check, cheque Bir kimsenin, bankadaki ... ... ... için bankaya ... yazılı belge. Банкіден
ақша алатын немесе алу - беру ... ... ... ... жазылатын арнаулы құжат.
çekap- ing. tıp. check up ... ... ... ... - ... ing. challenge Sporda rekor kıranlar ... ... geçen kupa ve bu kupayı kazanmak için ... ... рекорд жасағандар арасындағы кубокқа ... ұтып алу үшін ... ... ing. cheetah < Hintçe Etçil ... ... ... ... familyasından bir hayvan. Үндіше ... ... ... ... түрі.
D d
damper- ing. dumper Bir şasinin üzerine ... inip ... olan, ... ... yükü ... düzen. Бір ... ... жүк тасығыш орны бар ... ing. dumping ekon. 1. ... ... elde ... elindeki malı elden ... için düşük fiyatla satma. ... ... ... ... үшін бәсекелесетіндерді ығыстырып ... ... ... ... ... 2. Ucuzluk. ... ing. dancing Dans etmek için gidilen, halka açık yer. ... жер, алаң, би кеші ... ... ing. ... Buzçözer. Мұз еріткіш.
detektif- ing. detective Gizli polis, polis ... ... ... ... ... ing. deep freeze ... yiyecekleri çok ... ... uzun süre saklamak için ... ... ... ықтималы бар тағамдарды төмен ... ... ... ing. ... ing. dispatch. 1. Bir ortak avaryada deniz ... gemi, yük ve navlunla ilgili ... ... ve bunlar ... ... olan masrafların ... ... ve ne oranda ... belirlemek için
yapılan işlem. 2. Deniz sigortası dilinde, ilgili ... ... ... düşen ... ... ... ... olarak belirten belge. ... ... ... ... қалай шыққанын айқындалу жұмысы.
dizayn- ing. design. Çizim. Сызу. Дизайн, көркем ... ing. docke ... ... ... veya ... ... havuz. ... жүгі қойылған үсті ... ... ... ... saklamak için ... yapılan büyük depo. ... кемені жөндейтін порттағы құрылыс.
dolar- ing. dollar Amerika ... ... ve Kanada ... para birimi. АҚШ және ... ... ақша ... ing. dominion İngiliz uluslar ... üye ... ... verilen ad. Örnek; Avustralya ... ... ... ... ... ... билігі өзіндегі
елдердің аты.
doping- ing. doping Bir spor ... ... vücuda ... ve enerji ... için ... uyarıcı ilaç. Допинг-
организмді ... ... ... ... ... қолданылуына
тыйым салынған дәрі.
dozer- ing. dozer Yoldüzler. Жол түзегіш.
dretnot- ing. dreadnought. den. XX ... ... ... ... tipi. XX ... ... ... ing. dribbling sp. Topu yavaş yavaş vurarak ... Dripling yapmak futbol, ... gibi ... ... vuruşlarla sürmek. Допты ақырын тебу ... алып ... ... – ing. effect ... ing. exhaust 1. İçten yanmalı ... yanan akar ... ve bu gazın ... “ Büyük kentin yazın ... ... dumanı kokan ... – H. Taner. 2. ... ... sağlayan düzen. 3. ... ... ... ... ... газ немесе газдың
босалтылуы. ... ... ... ... ing. intertype Basımcılıkta harfleri satır durumunda dizen
ve döken dizgi ...... ... yoktu ... – Y. Z.
Ortaç. Баспада әріптерді жол түрінде ... тізу ... ... ing. faul sp. Maç ve karşılaşmalarda bir sporcunun ... için yapılan kural dışı hareket. Ойын ... ... ... ... ойын, ойын тәртібін ... ing. fire up 1. Bir istim ... istim ... yanar durumu. 2. ... ... ateşi
harlandırmak için verilen komut. 3. argo. Herhangi bir ... işi ... 4. argo. ( Kapı, pencere, giysi için) ... ... өрт ... бар ... ing. Radyoda bir sesin gürlüğünün zaman zaman ... ... yok olması durumu. ... ... жуандығының
азайылуы немесе мүлдем жоғалуы.
feribot- ing. ferry- boat ... veya ... bir ... kıyıya ... yarayan gemi, araba vapuru. ... ... ing. fiber glass Plastik ... ... ... ... kullanılan sağlamlaştırma maddesi.
Пластикалық бұйымнан, әсіресе, ... ... ... ... ing. fixture ... zamanını ve sırasını belirleyen
çizelge. ... ... ... және ... көрсететін тәртіп.
finiş- ing. finish 1. Bitme. Біту, аяқталу. 2. sp. Bir ... ... yer veya çizgi, varış. ... сөре, көмбе.
fit(II)- ing. fit uygun Ödeşme, razı olma. Örnek: O benim kitabımı ... de onun kalemini aldım, fit olduk. On bin liraya fit ... gün ... ... ... bir fakir ailenin bir ... olduğu ... ne çirkin şeylerdi.” – S.F. Abasıyanık. ... ... разы ... құп алу. ... құтылу, борыштан арылу.
fit(III)- ing. feet İngiliz uzunluk ... birimi olan foot ... Фут- ... өлшемі.
fizibilite- ing. feasibility Yapılabilirlik. Жаса аларлық.
flamingo, flaman kuşu- ing. zool. ... tüyleri beyaz, ... ucu kara, eti yenir bir kuş ( ... Қоқиқаз- ұзын сирақ құсы.
flaş- ing. flash 1. Fotograf çekiminde ışık yeterli ... ... net almak için ... çok kısa süreli ve ... ... ... таза ... үшін қолданылатын
күшті ... 2. Fotograf ... güçlü ... ... ... lamba. 3. mec. ... ... önceliği
olan önemli haber. 4. mec. ... ilgiye ... ... ... ... ing. flit 1. ... ... құрт-құмырсқаны өлтіру үшін шашатын
сұйық ... 2. Осы ... ... ... ... ing. flirt Kadınla erkek arasındaki yakın ilişki. ... ... заты ... ... ing. forward Futbolda görevi karşı tarafa top sürmek ve ... olan ileri uçtaki oyuncu, ... Футболдағы шабуылшы.
fribord- ing. free board den. Bir geminin su yüzünden yukarı ... ... су ... ... ing. oil Ham petrolün damıtılması sonunda elde edilen ve ... ... ürün, yağ yakit. ... жағармай.
ful(2) –ing. full Tam, bütün ... ... ... ... ing. ... Tam gün. ... ... ing. football sp. Футбол.
G g
gag- ing. gag Oyuna neşe katan beklenmedik ... gülüt. ... ... ... ... ing. galon 1. ... ағылшынның сұйық және құм ... 4,5 ... ... 2. ... ing. gunboat den. Birkaç topu olan bir çeşit küçük ... ... ... бар кішірек кеме. ... ... ... ... я ... ... ... бірнеше зеңбіректі қайық.
gol- ing. sp. Гол, ... ing. Gulf Stream Atlas ... Meksika ... Britanya ve ... kıyılarına kadar ulaşıp Avrupa
Rusya’sının kuzey kıyılarına kadar gelen ve Batı ... iklimini ... sıcak su ... ... жағалап
жылжи ағатын ыстық су.
greyder- ing. grader Altında bulunan ve ... ... ... ile ... kesen veya yayan yol ... ... - жол
құрылысына пайдаланылатын машина. Өзінің ... ... ... ... ... ... машина.
greypfrut- ing. grape- fruit ... sıcak ... ... meyve ağacı. Bu ağacın Kanarya sarısı ... tadı ... altın top. ... ... жерлерде өсетін ... ... ... ing. half- time sp. Futbolde 45’er ... iki dönem
arasında oyunculara verilen 15 ... dinlenme süresi, ... екі тайм ... ... ... ... ... haftayımda, oyundan çok ... etrafı ... ... ... гөрі ... және маңайды
тамашаладым.
handikop- ing. handicap 1. At ... ... ... ... atların koşuyu kazanma ... biçimde ... Ат ... атқа ... ... ердің дайындалуы. 2. mec. Elverişsiz durum, ... ing. hippy ... düzene ... karşı ... ... ... gençler ... ing. hockey sp. Bir ucu kıvrık sopalarla çayır veya ... iki takım ... ... top oyunu. Мұз ... екі топтық ойын ... ing. holding Birçok ... pay ... ... onları denetimi altında tutan sermaye ... ana ortaklık. Холдинг- өз капиталына ... ... ... ... ... алу, ... ... бақылау қою мақсатын көздейтін ... ... ing. hostess ... ve ... ... ... genç kadın. Katılanları ağırlayan, onlara ... genç kadın. Әуе ... ... ... ... кеңес
беруші көмекші жас әйел ... ... ... ing. jokey ... ... ... ing. ... 1. Müşterilen kendi kendilerine ... lokanta. ... ... ... ... ... 2. Kahve ve benzeri ... ... Кофе ... арнайы орны.
kameraman- ing. cameraman Alıcı yönetmeni. Оператор.
kamikaze- ing.> Jap. ( İkinci Dünya Savaşı ... ... ... ... ... ... Жапон ... өзі ... ing. camping Kamp kurma yeri. ... ... ing. campus Şehir dışında kurulmuş bir üniversitenin ... ... ... ... ... ing. canyon coğr. Bir akar suyun kalkerli bir ... ... derin, dar boğaz, kapuz. ... су ... ... ... ing. cargo 1. Yük taşıyan gemi. Жүк ... 2. Uçak, ... bir ... ... eşya, yük. ... ... ing. cap 1. Başlık, sipersiz şapka. ... (бас ... ... giydiği ... ... ... т.б. киетін). ... ... ... ve öğrencilerin giydikleri özel
başlık.
kok- ing. cock ... ... ... отынға қолданылатын
күйдірілген тас ... ing. cocktail 1. Türlü içkiler ... yapılan ... ... ... ... ... ішімдік түрі. 2.
İçkili toplantı. Ішкелі ... ing. ... 1. Amiral ... görevli deniz ... ... теңіз әскері. 2. Bir ... bağlı ... en eski ... Бір ... бағынышты қарт
капитаны.
kompüter- ing. computer Bilgisayar. ... lens- ing. contact lense Gözün saydam ... ... ... görmeyi ... mercek. ... көру
қисығын түзегіш линза.
konteyner- ing. container Ticaret ... ... ... ... göre ... büyük sandık. ... қолданылатын жүк тасуға арналған ... ing. copal (Meksika ... Tropik ... ... bazı
erguvangillerden çıkarılan ve cila yapmakta ... bir ... ... ... ... ... ... ing. corner sp. köşe. Бұрыштан берілген доп.
kort- ing. court < Fr. court Tenis oynanan alan. ... ... ing.cot Giysi yapılan bir tür pamuklu kumaş. ... yapılan giysi: Kot pantolon. Джинси – айрықша ... ... ... ... ing. crank tek. 1. Bir motorda ... ... hareketini
dairesel harekete çeviren dingil. Моторда қызмет ... ... 2. Saç, çinko, dökme demir , bakır vb. borunun ... yarayan ... ing. crawl sp. Dizleri bükmeksizin bacakları hızla ... kulaçla yüzme. ... ... ... ... қозғау арқылы жарысатын су ... ing. cricket sp. On birer kişilik iki takım ... ve ağır bir topu ... ... vurarak karşı
kaleye sokmak amacıyla oynanan bir oyun. Екі ... ... ... ... ауыр ... ... ... ойын.
kros- ing. cross sp. ... ve ... ... ... ve akar sulardan geçerek ... koşu. Әр ... аймақтармен жүгіру жарысы.
L l
lama(2)- ing. Fr. lama ( Tibetçeden) Tibetlerde ve ... ... ... en ... dalay lama denir. ... және
Монғолдарда Будда имамы.
langur- ing. langur zool. Maymunlardan, ... ... ... veya ... çalan sarı tüylü, büyük bir ... өмір ... ... түрі.
lazer- ing. laser Лазер. Lazer ... ... ... ing. 1. leasting coating İnce iplik ile çok ... yünlü kumaş. ... ... ... жүн тоқыма. 2. Bu
kumaştan yapılmış olan: ... ... ... жасалған
шалбар.
legorn- ing. leghorn Yumurta verimi çok, genellikle beyaz ... tavuk ırkı. Көп ... ... ақ ... ing. leader 1. ... gücü ve etkisi olan ... şef. ... басшы, жетекші. Билікте ең мықтысы, алғыры. ... partinin veya bir ... en üst düzeyde ... ... ... басшысы. 3. sp. Bir ... başta ... veya ... ... ең мықты, лидер озат.
limitet- ing. limited Sınırlı. Шек ... ... ing. linch Бір топ ... ... ... деп есептеп
тергеусіз, сотсыз таяқтап ... ing. linotype Basım evinde harfleri dizen ve ... ... döken dizgi makinesi. Баспаханада әріптерді ... ... блок ... ... ... машинасы.
lobi- ing. lobby mim. 1. Bir ... ... ... ... ilk boşluk, dalan. Бір ... ... ... бос ... 2. Otel, tiyatro gibi
yerlerde girişe yakın geniş yer. ... үй, ... ... кіру есігінің ... кең ... 3. mec. ... ... ... oluşan ... ing. lock den. Gemileri, farklı iki su ... ... ... için ... ara havuz. ... әр ... ... құрамының бірінен екіншісіне асыратын ... ... ing. lock- out İş verinin ... topluca işten
uzaklaştırma veya işten ... kararı. ... ... ... ... я ... жұмыстан шығаруы.
longpley- ing. long- play 1. İngiltere’de babadan oğula ailenin ... ... geçen veya kral ... ... ... ... әкеден балаға өтетін, отбасының ... ... ... ... 2. Lortlar kamarası üyesi.
mec. 3. Çok zengin ... ing. lord 1. Lortlar ... ... ... ... 2. Çok
zengin kimse. Бай, дәулетті.
lunapark- ing. luna+park Türlü eğlence oyun ... ... ... ... ... ... ... алаң.
M m
maç- ing. match Bazı spor ... iki takım, iki kişi, ... ... yapılan ... Матч, кездесу, жарыс. Екі ... ... ... ing. magasine ... ... ... konulardan
söz eden, bol resimli yayın. ... ... ... ing. macadam ... taş döşenip silindir geçirilerek yapılan
yol. ... ... ing. Omuzdan yarı bele kadar inen ... ... сәл төмен түсетін пальто.
mambo- ing. mambo Haiti kökenli, rumba ve çaçaya benzeyen bir ... ча ча ча ... ... ... ing. market ... kendi işini ... ... daha
çok her türlü yiyecek maddesinin ve mutfak ... ... ... ... ... азық- түлік дүкені.
marketing- ing. marketing Pazarlama. Маркетинг, ... ing. master ... ... doktora ... derece, yüksek lisans ... ... ... ... ... ing. microfilm Herhangi bir belgeyi, yayını vb. yi ... filmi gibi bir şerit üzerine çeken, özel bir ... ... film. Кез ... мәліметті кішігірім көрініс түрінде
шығаратын, ерекше фотоаппаратпен ... ... ing. mixer 1. ... yiyecek ... ... ... alet, karıştırıcı. 2. Harç karma aleti ... ... ing. miss ... ... kadınlar için kullanılan
unvan. Ағылшындарда ... ... ... ... ... ing. mistress ... ... kadınlar için kullanılan
unvan. Ағылшындарда ерге шыққан әйелдің ... ... ... сөз.
mister- ing. mister ... bay. ... ... ing. meeting Gösteri ... veya bir olaya dikkati ... genellikle açık yerlerde yapılan ...... ... işi miting, nutuk ve ... ... ... mi,
bir genç, meddahlığı da başlıyor.” – H. E. Adıvar. ... ... ашық ... ... ... ... ing. morina zool. ... ( ірі балық).
mors- ing. morse (Morse özel adından) 1. Nokta ve ... ... alfabe kullanan telgraf dizgesi. 2. Bu ... almaya ... yarayan alet. ... мен ... құралған, бір
алфавит қолданылған хат немесе телеграф ... ing. motel Motorlu ... yolculuk ... ... park ... ve ... ... için işlek kara yolları üzerinde yapılmış
otel. Мотель - ұзақ ... ... ... дем ... жол бойына салынған қонақ үй.
motorbot- ing. motor- boat Motorla ... küçük deniz ... ... ing. music hall ... ... ... ing. naphta Petrolden 100 ile 250 C ler ... ... ... ... өнім.
nakavt- ing. knock out sp. Boks ... yumruk ... yere ... 10 saniye içinde kalkıp devam edemeyen ... ... ... ... ing. nylon (Fabrikaca konulan ad) 1. Temel maddesi ... olan, birçok giyim ve ev eşyası ... ... ... ve esnek madde. 2. Bu maddeden ... ... mec. Düzme, sahte. Негізгі зат полиамит шайыр ... ... үй ... ... ... ... ... және
майысқақ матерал.
nevton- ing. newton (Newton özel ... fiz. ... ... kütlesi 1 kg olan cisme, saniye karede 1m ... ivme veren güç birimi. ... ... жүйесінде
Ньютон атынан ... күш ... ... ing. offside sp. Futbolde bir ... karşı kale
arasında ( top kendi takımındayken) en az iki ... ... ... ... ... ... ... тыс қалу
жағдайы.
ofset- ing. offset Kalıp izlerini önce ... ... ... ... dayanan çift kopyalı baskı ... düz baskı.
Каучуктан қағазға өткізілген қосарлана копияланған ... ing., Fr. Okapi (Afrika ... ... zool. Geviş
getirenlerden, Kongo’da bataklık ... ... büyük ... boyunda, gövdesi kızıl kestane, ... beyaz çizgili ... hayvan. Конгодағы шабындық ... - ... ... ... ұзын ... ... ing. ... < Lat. zool. Görme hücresi. Көрме
клеткасы.
ordinat- ing. ordinate Bir ... uzaydaki yerini ... ... biri; en çoğu apsise dikey olarak ... ... ing. Fr. organza 1. İpek veya keten iplikle ... inceliğinde bir çeşit kolalı kumaş. 2. Bu ... ... ... ... жіппен тоқылған ... ing. ... coğr. Okyanus ve ... ... ve ... ... üzerine deneysel ... bilim kolu, ara deniz bilimi. ... ing. ... Motorlu taşıt ... konu alan ... ... өнеркәсібі.
otoray- ing. autorail Ray ... işleyen bir taşıma ... ing. auto- stop Bir yayanın yoldan geçen bir ... binmesi ve gideceği yere para vermeden gitmesi. ... ... ... ақысыз жол-жөнекей мініп кету.
Ö ö -
P ... ing. pagan < Lat. paganus Çok ... dinden olan ( kimse). ... ing. Fr. panama 1. Orta ... yetişen bir ... ... yumuşak hasır şapka. ... жаздық, етекті
жеңіл қалпақ. 2. Özel olarak dokunmuş bir kumaş türü. ... ... бір ... ing. zool. panda Etçillerden, Himalaya ormanlarında yaşayan,
tüyleri sık ve pas ... ... karnı, ... ... ... bir hayvan. ... орманларында ... ... ... ing. park 1. ... ... ... 2. Автотұрақ.
parka- ing.parka, parkee (Aleut ... ... askerin ... eğitimi ve manevra sırasında kaput yerine giydiği ... ... ... bir çeşit ... ing. parttime Yarı gün. Толық емес ... ... ... ing. pass 1. sp. Bazı top ... ... ... başkasına geçirmesi. Қақпақыл, пас- ойыншылардың бір-біріне допты,
шайбыны ... 2. ünl. Bazı iskambil ... sırası ... ... oyuna o elde ... ... Карта
ойынында пас, қалыс қалу.
patent- ing. patent 1. Bir buluşun veya o buluşun ... kullanma ... bir kimseye ait ... ... ... ... берілетін куәлік қағаз. 2. ... ... ... 3. Gemilere ... ... durumu için verilen ... ing. pyrex ... dayanıklı bir türlü cam. Ыстыққа
төзімді ... ing. penalty Futbolde ceza olarak topun yalnız ... kaleye on iki adımdan ... ... пенальти,
айып добы.
peni- ing. penny Sterlinin yüzde biri ... para ... ... ing. ... ... ... ... киімі.
pik(II)- ing. pig Dökme demir, font. Шойын.
pikap- ing. pick- up 1. ... veya pille ... plak ... araç. ... ... ... 2. ... kamyonet. Жүк және жолаушылар таситын ашық қорапты ... бір ... ing. pin İç içe geçen veya birbiri üzerine gelen ... yarayan bir tür tahta veya metal çivi. ... ... ing. Fr. ... Masa topu, masa tenisi. ... теннисі.
plaster- ing. plaster Yara üzerine yapıştırılan, genellikle ... bant. ... ... ing. play- back ( sin. ve TV.) önceden ... bir ... olarak mimik ve ... ... ... сақталған,
дауысқа үндесетін мимика және әрекеттің ... ing. ... Tahta üzerine ... ... ... katman oluşturan poliasidin doymamış ... veya ... elde edilen kimyasal madde. ... ... ing. pop, popular “halka ait” ... kısaltma. Halkın
arasında yaşayan ... ... yer veren, onlardan ... ... ... кең ... әуеннен шыққан мәдениеттің
бір түрі.
poster- ing. poster Duvara asılmak üzere ... büyük boy ... ... ... түсті фотосурет.
pound- ing. pound Yüz peniden oluşan ingiliz para birimi. Жүз ... ақша ... ing. printer ... yazıcı. Принтер.
proser- ing. process < Lat. Süreç. ... ... ing. pointer > Fr. Av köpeği ırkı. ... ... ing. puma Пума, тау ... ing. pullman ... ... Georg ... Yatar koltuk. Кресло.
R r
raca- ing. Fr. raja (Hint ... ... ... unvan → mihrace. Үндістанда хандарға берілетін ... ing. radar ( Radio ... And Ranging ... ... yankısını alarak cisimlerin yerini ve ... ... uçak ve ... kullanılan cihaz.
Радар, радиолокатор.
radyolink- ing. radio link Radyo, telefon, ... ve teleks ... ... kablo ... ... ... yüksek frekanslı radyo dalgaları ile bağlantı kurmaya yarayan
sistem. Радиобайланыс, радиоқатынас.
rafya- ing. raffia (Madagaskar ... ... 1. bot. Afrika ... ... iri ... uzun ... palmiye. 2. ... dokuma işlerinde kullanılan lifleri. ... ... ... ірі, ұзын ... ... ing. rally Yarışmacıların ... belli ... ve özel ... uyarak belirli bir yere ... dayanan
otomobil yarışması. Автомобиль жарысы.
rating- ing. ... ... ing. round ... ing. rail Tren, tramvay gibi ... ... ... ettiği demir yol. ... теміржол, рельсті жол.
redaks- ing. red (uction) + ox ... kim. Bir atom ... ötekine bir veya daha çok ... geçişi olayı. Бір
атом немесе молекуладан ... бір ... одан да ... өту ... ing. Fr. raglan (Lord ... ... 1. Pelerinli bir
çeşit palto. ... ... ... жеңі ... ... ... ... geçerek boyna kadar uzanan (kol) : Reglan kollu ... ... ... ing. record ... ing. recordman Rekor kıran kimse. ... ... ... ing. rummy ... oynanan bir tür oyun. ... бір ... ing. ring ... boks yapılan, çevresi kordonla
çevrilmiş yer. ... ing. rodeo < İsp. Bir ... yabanı at veya ... ... dayanan Amerikan oyunu. ... бір ... ing. rocket < Alm. 1. Atış ... mekanik olarak yön verilen,
yörüngesinin başlangıcında öz itmeli olarak yol alan ve ... yalnız balistik ... bağlı kalan mermi. 2. ... füze. ... ing. rum Şeker ... şeker ... elde edilen öz
suyun, melas ve ... ... ... ... alkollü sert içki. Ром. Алкоголь ... ing. Fr. rotative Büyük bir ... dönerek ... saatte binlerce basan bir tür basım ... ... көп ... ... т.б. ... шығаратын айналмалы
машина.
rotor- ing. rotor fiz. → döneç. ... ... ... ... ing. rose ... бриллиант.
rozbif- ing. Fr. rosbif < ing. roast - beef ... ... veya ... sığır eti ... ... ... бөлігі.
ruf- ing. roof Çatı, dam. Шатыр, үйдің төбесі.
rugbi- ing. ... ... ... бір түрі.
rupi- ing. rupee < Hint. rupya Hindistan’da ve Asya ... ... ... ... ақша ... ... ing. sandwich ... kontu Sandwich’in ... ... ekmek dilimi arasına tere yağı, peynir veya sucuk ... ... hazırlanan yiyecek. Екі ... ... ... ... ... ... тамақ.
santrfor- ing. centr- fore sp. Futbolde gol atmakla ... ... oyuncu. ... ... ... ... ing. centr- half sp. Futbolde üç kişilik haf ... yer alan oyuncu. Футбол ... үш ... ... ... ing. sarphy Екі ... кеме.
selfservis- ing. Өзіне- өзі ... ету ... ... ... ing. ... ing. Скотч, жабысқақ ... ing. set sp. ... voleybol gibi ... maçın her ... ... ... ... белгілі бір уақыт
мерзімінде өтетін бөлігі, сет.
skavut- ing. scout < Lat. den. Çok hızlı ... bir tür ... Өте ... жүре ... ... ing. sketch “taslak” Daha çok radyo ile yayımlanmak için hazırlanmış
genellikle güldürü niteliğinde kısa oyun. ... ... ... ... ... ing. ski ... Kayak. Шаңғы.
skif- ing. skiff İçine yalnız kürek çekemin ... çok ... çok dar yarış ... Скиф- жіңішке жарыс қайығы.
skink- ing. sking Skinkgillerden, çöl ... kurak ... bir ... türü ... Шөл ... ... тіршілік ететін, бауырымен жорғалаушы жануардың бір ... ing. slide Saydam bir yüzey üzerine ... ... özgü pozitif görüntü, diyapozitif. ... ... ... ing. 1. Суға түскенде киетін киім. 2. Шорт, ... ... ing. slogan Kısa ve ... ... sözü. Ұран.
smokin- ing. smoking Gece ziyafetlerinde, ... ve ... ... giydikleri, önü açık, ceketi ... atlas yakalı takım giysi. ... ... ... ... жиындарында және гала- ... ... ... ... ing. snob Seçkin ... için, bazı ... düşünceleri
benimseyen, hayranlık duyan ve onlar gibi ... ... züppe. ... ... ing. 1 . ... 2. ... су, газды су.
soket- ing. socket (Marka ... kısa çorap. ... ... ing. so (und) + na ... + r (anging) 1. Batmış ... yerini ve durumunu akustik ... belirleyen sistem.
2. Bu sistemden ... ... ... ... ... ... ing. ... демеуші.
sportmen- ing. sportman 1. Sporcu. ... ... 2. ... iyi ... ... денесіні жақсыратын
адам.
spot- ing. spot 1. Herhangi bir aynalı alet ile ekran ... ... 2. sin. Dar bir alana çok güçlü ... stüdyo lambası.
sprey- ing. spray 1. Bir ... ... çok ... ... püskürtülen sıvı demeti. 2. Püskürtme amacıyla
kullanılan araç. Бүріккіш, сепкіш.
stant- ing. stand 1. At ... seyirci ... 2. Bir sergide ... malların sergilendiği yer. Ат ... ... ing. standart 1. ... ... сәйкес. 2. Стандарт,
үлгі; ереже, норма.
star- ing. star Sinema veya ... ... ... ... ... ... ing. start sp. Çıkış. ... ... ing. Sten 9mm. ... İngiliz ... hafif, kullanışr
kolay bir tür makineli tüfek. ... ... ... ing. station wagon’dan kısaltma Arkasında kapısı ... veya iki koltuğu ve eşya konacak yeri bulunan ... ... ... ing. stock 1. Bir satış yerinde satışa hazır ... tümü, istif. ... ... ... ... ... т.б.). 2.
Bir saniyi dalında yararlanılan ham, ... veya ... ... бар ... ... ... т.б.). 3. Bir ihtiyacı
karşılayacak maddeden çok miktarda yığma, istif. ... 4. ... istif edlimiş mal. ... басы артық, запаста
тұрған тауар.
stop- ing. stop 1. Dur! ... 2. Telgraf ve ... ... ... ... ayırmak için ... ... телефонмен хабарласқан кездегі ... ... үшін ... ing. stress tıp. Ameliyat şoku, travma, soğuk, ... ... ...... ve metabolizmada
oluşturduğu ... tümü. ... ... ... ... шок ... аурулардың бәрінің жиналуы.
süveter- ing. sweater Genellikle altına gömlek veya bluz ... kazak. ... ... бар, ... жылы ... ş
şarapnel- ing. shrapnel (Yapımcısı Shrapnel’in adından) İçi misket
dolu top mermisi. ... ... ... ... ing. shelf çoğr. ... ... ve karalardan ... ... kadar olan sığ dipleri. ... қошаған және жерден
200 метр теріңдікке ... су ... (II)- ing. sheriff 1. Büyük ... kendi ... kralı temsil eden, yasalara saygı ... görevli ... ... өз ... ... ... заңдарға кұрмет көрсетуді қамтамасыз ететін беделді
қайраткер. 2. Amerika ... ... seçimle iş başına ... yetkisi ... olan ... ... Құрама Штаттарында
сайлау жолы қызметке келген толық құқықты басшы, шериф.
şetlant- ing. ... ... ... Shetland ... ... ... ... yapılan kumaş, örgü vb. ... ... ... түрінің жүнінен жасаған мата, өру.
şilem- ing. slam Briçte bir ekibin, en çok bir el vererek ... ... ... бір ... ing. shilling 1. ... para birimi. Австрия ақша ... esk. İngiliz ... yirmide biri olan para. ... ... бірі болған ақша ... 3. ... ve başka bazı ... para birimi. ... және ... өлкелердегі ақша валютасы.
şilt- ing. shield Üzerine ... bir kurum veya ... işareti ... olan ve armağan olarak bir kimse veya ... kalkan ... levha. ... ... ing. shock Kaza, beklenmeyen bir olay veya bazı ilaç ... ... fiziksel veya ruhi ... ... ... belirtilerin tümü. Естен тану, сандырақ.
şort- ing. short Genellikle bazı ... yaparken giyilen, ... ... başlayan kısa pantolon. ... ... ing. show ... ... dans gibi ... nitelikteki
gösteri. Көрсетілім, ойын- сауық, шоу.
şut- ing. shoot (Futbolde) Bir ... topu, ayağı veya ... başka bir ... kaleye veya alan ... göndermek
için yaptığı vuruş. Футболдағы соққы. Қақпаға ... ... ... ing. touch sp. Futbol ... topu, alanın ... ... ... Футбол ойынында топтың сызықтан
шығуы.
talkşov- ing. talk show ... ... ... ing. tank 1. Zırhlı ve ... ... ... savaş ... ... жарақты танк. 2. Metal sarnıç.
Цистерна.
tanker- ing. tanker Petrol, benzin gibi akar yakıt ... ile ilgili yağ, şarap vb. ... ... gemi ... ... ... танк ... қару.
taret- ing. turret ask. Gemilerde veya kalelerde, topun makine bölümünü
ve topçuları ... biçimde ... zırhlı kule. ... ... ing. typhoon, Fr. typhon ... Çin ... görülen
güçlü tropikal siklon. ... ... ... ... ... ing. telex, fr. telex Telsizle teleme uzaktan haber ... uz yazım. ... ... ... ... ... ... ing. tender Lokomotifin arkasına ... gerekli ... ... vagon. Тендер- ... ... ... су
таситын вагон.
terilen- ing. terylene, fr. terylene İngiltere’de üretilen sentetik ... ... ... ... ... ing. tape Магнитофон.
tim- ing. team ask. 1. Bir silahı, bir telsiz ... ... ... için kurulan ... 2. Silahlı ... bir iş veya hizmetli ... ... en küçük
birliğe verilen ad.
tişört- ing. t- shirt ... ... ... ... ... ing. torpedo den. Torpil atmaya yarar, küçük ve ... giden savaş gemisi. ... өзі ... су асты
миналарыны ататын кішігіріл ... ... ... ing. ... Torpido. ... ing. ... жауын өткізбейтін шекпен.
trent- ing. trend Тенденция, даму бағыты.
treyler- ing. trailer Traktör veya ... daha çok ... ... için takılan araba. ... ... жүк ... жүк тасымаларды тасу үшін ... ... triyas- ing. trias (II) Çağın ... 45 milyon ... ... ... 45 миллион ... ... ing. trawl ... suyun dibinde ... ... biçiminde geniş ağızlı balık ağı. Астау, күбімен ... ... май ... ... ... кең ... ұстайтын үлкен
тор, сүзгі.
troleybüs- ing. trolley- bus Şehir içi ... bir ... elektrik akımı alarak ... otobüs. ... ішіндегі
жолдарында электр арқылы жүретін автобус.
tünel- ing. tunnel 1. Bir yandan öbür yana ... için ... açılan yol. 2. Çevresi kapalı yol. Бір ... ... өту үшін жер ... ... жол.
U u
uskur- ing. screw Pervane: “ O korkunç isimli vapur sekiz ... bir uskurlu ahşap ... – R.H. Karay. ... кеменің
қалағы, винт; жел диірменнің қанаты.
uskuru- ing. screw Cıvata ve ... yiv. ... ... ü -
V ... ing. valve Vana. ... ... ing. watt fiz. Saniyede bir julluk iş yapan bir motorun ... ... W. ... ing. video Videoteyp. Видеомагнитофон.
videokaset- ing. video cassette Бейнекассета, видеокассета.
videoteyp- ing. video tape ... ... alıp ... ve bir
ekran vasıtasıyla seyrettirmeye yarayan cihaz. ... ing winch Ağır yük ... yarayan araç. ... ... ауыр ... ... ing. Вентерь, балық аулау ... ing. whisky ... malt ... ... ... kadar ... sonra damıtılarak elde edilen ... ... ... бір ... ... ing. water closet ... ... Ayak kolu.
X x -
Y y
yarda- ing. yard ... olarak 91 cm gelen İngiliz uzunluk ... ... өлшем бірлігі.
yen(II)- ing. yen < Jap. Japon para birimi. ... ... ... ing. zoom Optik ... ... ... ... ТҮРІК ТІЛІНДЕ ... ... ... ... ... тұратын «Қазіргі түрік ... ... ... - семантикалық саласы» атты ІІІ ... ... ... лексика - семантикалық ... ... ... ... ... ... ... және түрік
тілінен ... ... ... ... ... ... кірме сөздердің тақырыптық бірлігі белгісі ... ... ... ... сұранысы мен ... ... ... деп ... «қандай да бір ... ... ... болса, соғұрлым терминология
кірме сөздерді қабылдауға бейім ... [8; ... ... ... ... ... ... классификациясы
Зерттеу жұмыста келесі лексика-семантикалық топтардағы ауыс-түйіс
қарастырылады:
1. Экономика және саясат саласындағы ... ... ... ... ... ... ағылшын тілінен енген сөздер.
3. Тамақ өнімдері ... ... ... ... тілінен
енген сөздер.
4. Қазіргі мәдениет саласындағы ... ... ... ... және ... технологиялар саласындағы ағылшын
тілінен енген ... ... ... ... ... ... ... ақпарат
құралдарында англицизмдердің ... ... ... ... - семантикалық топтарда ағылшын тілінен енген
сөздер мүлдем жоқ ... өте аз ... ... ... діни ... ... ... батыс еуропалық
сөздер жоқ, бұл ... ... ... ... араб және
парсы мәдениетімен байланысымен анықталады, сондықтан ... ... ... ... ... және ... ... қарастырғанда француз тілінен енген ... ... ... Халықаралық бизнес саласында ... ... ... ... ... ... тілінде жұмыс
істеуді насихаттайтын компаниялар ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
Американдық және ағылшын ... ... ... да ... ... ... ... түсуге
үміткерге қойылатын ... ... ... ... білу ... терминологияда батыс тілдерінің, әсіресе ағылшын тілінің
сөздері көптеп кездеседі. ... ... ... ... және ... әлемдік экономикаға қатыстылығы осы ... ... ... ... 2004 жылғы ақпандағы нөмірінде ... ... ... ... ... сөзіне жақша
ішінде ағылшын ... ... ... Uluslararası kredi
derecelendirme (reyting) kuruluşlarından Fitch, ... ... ... ... bir ... ... yolunda ... gelişmeyi yansıttığını bildirdi.
Кредиттерді бағалау жөніндегі халықаралық ұйымның ... ... Фитч ... несие мөлшерлемесінің өсуі макроэкономикадағы
тұрақтылықты ... ... ... даму ... ... ... лексикасы салаларға және қолданылу жиілігі
бойынша жіктеледі. ... ... ... ... арнайы
салаларында, ал кейбіреуі кеңінен қолданылатын салаларда ... ... ... салаларда ғана қолданылып қала ... ... ... ... бастайды (marketing, menecer,
price және т.б.).
Саяси лексикада ... ... ... ... саны өсіп
келеді. Ол көбінесе Түрік ... ... ... ... ... одағына ену талпынысына байланысты.
Саяси лексикаға мына ағылшын сөздері енді:
boykot, lider, lokavt, miting, spiker ... ... ... спикер) және т.б.
Сонымен бірге спорт та саясат, экономика сияқты қоғам ... ... ... ... ... ... дерлік спорт
тақырыбына арналған мақалалар бар, ... ... ... ... шығып тұрады. Футбол, волейбол, теннис сияқты
спорт ... ... ... ... ... көп, мысалы:
аут (aut), ... ... ... ... бокс
(boks), волейбол (voleybol), жокей (jokey), ... ... (spor), ... (start), мәре (finiş), футбол ... ... ... ... ... (hendbol), гол
(gol), картинг ... ... (kros), ... ... ... ... (raund), регби (regbi), ... ринг (ring), ... ... спринтер (sprinter),
тайм (taym), ... ... ... ... трек ... (yahting), виндсерфинг (vindserfing), ... ... ... және т.б. Б. ... ... бұл ... ... баламаларды табу қиын іс ... ... ... ... жою оңай іс бола ... тілінде huksat сөзі ... ... ... ... Ол ... тіліндегі hook shoot сөзінен ... ... huksat ... ... Son beş ... ... huksatu ile iki sayı ... girdi. (Sabah,
13.12.1987) ‘Соңғы бес ... ... Эфе ... ... ... ... екі ұпай артық алумен жеңіп ... ... ... мына сөз ...... cengel (atış).
Батыс еуропа ... ... ... ... ... де енді. Тамақтану ... ... ... ... ростбиф (rozbif), джем (jem), джин (cin), ... (kek), ... ... ... ... чипсы
(cips) және т.б. Түрік ... ең ... sandviç ... tost ... toast), ketçap (ағылшын. ketchup), hot
dog (ағылшын. hot dog), cips ... chips) ... ... ... hamburger сөзі ... ... ... ... ... ... де ... болды– burger, cheeseburger,
fishburger.
Қазіргі ... ... да ... тілінен енген сөздер
көптеп ... ... он ... осы ... ену ... ... renkli kutlamanın en flaş isimi ünlü popcu ... ... ... ... ... мерекеде танымал
музыка әншісі ... Таш көп ... ... Осы ... өміріне жат, батыстан келген ... тән ... ... ... - ... ... Bazen ... bazen
trenle, parası bitince de otostopla tüm ülkeyi ... ... oğlunu – ... ... бірде пойызбен, ақшасы біткенде
автостоп арқылы елді ... ... ... ұлын таба ... ... ... таралуына Интернет көп ықпал
етеді. Сол арқылы газет және ... ... ... ... ... бастайды. «Компьютер» сөзі бірнеше ... ... ... үрдісі. Қолдану аясына байланысты ... ... ... kaybolan sesleri» ... ... ... ... бері ... ... алфавитінде
болмаған «w», «q» и «x» ... ... ... Taxi, ... maximum, dublex - taksi, faks, indeks, ... ... факс, индекс, максимум, дублекс). Кей ... ... мен ... ... ... қоса ... арқылы жаңа
етістіктер туындайды: download etmek ‘енгізу’, e – kart ... ... ... e -mail almak ... e-mail atmak / e-mail gondermek ... ... yapmak ... linke ... ‘сілтемеге басу’, reply
etmek ‘жауап беру’.
Қаралып ... ... - ... ... ... ... ... жаңашылдығы арнайы сөздіктерді әлі
тіркелмеуімен және ... ... ... ... Cuneyt Türktan ... genç. ... var. Part time olarak ... (Hurriyet, 28.06.2007) ‘Джунейт Тюрктан: «Эрзинджанда
тұрғындар жас. ... бар. ... ... емес ... ... істей алады.
Көптеген ағылшын ... ... ... ... ... ақпарат құралдарында екі ... ... да ... ... ... çağrı merkezi kuruldu ... ‘Яловта аутсорсинг ... ... ... ... ашылды’. Келтірілген ... ... сall centre ... ... ... ... ақпараттық
орталығы баламасын қолдану орын алған. ... ... ... кірме сөз ... ... ... ... 550 kişinin görev ... ... en büyük ... ... (Akşam, ... ‘Орталығында Түркиядағы ... ... ... бар, онда 550 адам ... ... ... ... айрықша белгілері сөз
алынған тілдегі қалпынада ... ... көп ... ... ... ... ... оқылу ... ... ... ... шығарылып, жинақталады. Түрік
лингвистикалық ... ... ... ... ... ... кеңінен таралған деген қорытынды ... ... ... ... ... дерлік енген: саясат,
экономика, спорт, ... ... т. ... тілінің осы даму ... ... ... ... ... ... ... шамадан тыс
қолданылуы орын ... ... ... кірме сөздердің бәрі ... ... орын ... ... ... деуге болмайды.
Лексикалық ауыс-түйіс мәдениетаралық байланыстың ... ... ... ... тілінен ағылшын тіліне енген кірме ... ... ... толығып кемелденуі бір ... ішкі ... ... болып қоймайды. Сонымен
қатар өзінде жоқ сөзді өзге ... ... алу ... ... өзінің сөздік құрамын ... ... ... халқының
ертедегі даму тарихына көз ... ... ... ... ... ... көреміз.
Түрік тілінен де ... ... ... ... ... ... ағылшын, неміс, парсы, румын, ... араб және ... ... ... ... ... Baklava ‘baklava’ ... ... saçma, boş’ ... jackal ... ... bulgur
‘bulgur’ (талқан), caviar, caviare ‘hayvar’ (жануар), divan ‘divan’
(диван), imaret ... ... coffee ... ... casaba
‘kasaba’ (қалашық), caique ‘kayık’ (қайық), halva ... kebab, kebob ... ... kilim ... ... ... ... kurgan ‘kurgan’ (қорған), kurush ‘kuruş’
(тиін), lira ‘lira’ ... ... ... ... ... (Османдық), turquoise ‘turkuaz’ (қызғылт ... ... ... sherbet ‘şerbet’ (шербет), Turkish bath ... ... ... uhlan ... ... (ұл, ... ... (генерал), vizier ‘vezir’ (уәзір), janissary ... shish kebab ‘şiş kebap’ ... ... ... yoghurt ... (йогурт), yurt ‘çadır, yurt’ ... ... ... сөздер дегеніміз- тілдің өзіндік сөз ... ... ... ... ықпалымен жасалған немесе олардан
енген сөздер. Яғни ... ... ... да, ... да ... ... ... делінеді. ... ... ... ең ... ... әр түрлі халықтар мен ... ... ... ... ... пен ... пен ... арасындағы экономикалық, ... ... ... байланыстардың нәтижесі. ... ... ... ... бір ... ... ... екінші тіл арқылы
басқа да ... ... сөз ... Бір ... ... не ... төртінші бір ... ... ... ... та, ... -ақ, ... да, ... арқылы да ауыса береді. Жер шарында өмір ... ... ...... ... қай- ... ... өзге
тілдерден ауысып келген кірме ... ... ... ... ... таза, кірме сөзсіз тілдің болуы ... ... ... ... ... ... ... сөздік
құрамының не бары 30% ғана өзінің төл ... ал ... ... ауысып келген ... ... ... өзіндік және ... ... да, ... ... ... ... өзгеріске ұшырап ... ... бұл ... ... ішкі және ... ... ... табылатын ... ... ... ... ... тығыз қарым - қатынас жасау ... ... ... ... ... ... Тіл ... ... ... атауларын ... ... ... ... ... ... әлем ... бірі, халықаралық ... ... ... ... ақпарат құралдары және ... ... ... ... тілінен көптеген сөздердің
түрік тіліне енуіне ... ... ... құрамындағы кірме сөздердің
саны бойынша ... ... араб - ... ... орында
француз негізді сөздер болып ... ... ... итальян,
ағылшын және грек ... ... ... Сонымен қатар,
түрік тілінде ... ... ... ... ... ... армян,
моңғол, бұлғар және жапон ... ... ... ... ... ... 303 сөзі ... екен.
Алфавиттің 28 әріптің ... «s» ... ... ең ... саны ... (35 сөз). ... «b»
мен «p» ... ... ... ... (27 ... лингвистикалық материалын зерттеуден қазіргі түрік
тілінде ... ... ... ... ... қорытынды
шығарылады. Кірме сөздер ... ... ... ... ... ... ... ғылым, тұрмыс т. б.
Түрік ... осы даму ... ... ... ... қарамастан, кірме ... ... ... орын ... ... бірге, кірме сөздердің ... ... ... орын ... ... ... деуге болмайды.
Лексикалық ... ... ... ... деп
қараған жөн.
Дипломның негізгі ережелері төмендегі келтірілген басылымдарында ... ... ... ... М. ... ... М.Г. ... заимствования в русском языке XIX- XX вв.»
Москва 1998 .
3. Валгина Д.С. «Активные процессы в русском ... М. 2001 .
4. ... ... ... ... языками в уме человека и в
многоязыковом обществе» М. 1972 .
5. Блумфилд Л.В. ... ... 1969 .
6. ... « ... в ... ... и их ... Москва
1997.
7. Кузнецова Р.П. «Принципы разработки вариантов слова в Словаре русских
народных говоров ... М. ... ... Н.Г. «Языковая рефлексия в постсоветскую эпоху» Москва
2002.
9. Крысин Л.П. ... ... в ... ... общественной
жизни» Москва 1996.
10. Щека Ю.В. ... курс ... ... ... Хасенов Ә. Тіл білімі
12. Мансурова О.Ю. Современный турецкий ... ... ... Banguoğlu T. Türkçenin Grameri I, Sesbilgisi, Ankara ... Ergin M. Türk Dili Bilgisi, ... ... İmer K. Türkiye ... Kökler, Ankara ... Ediskün H. Türk Dil Bilgisi, İstanbul 1985.
17. Martinet A. Genel ... Ankara ... Ali ... ... Yabancı Sözcükler Sözlüğü, Ankara
2004, 5 baskı.
19. Çotuksöken Y. Dil ve Edebiyat ... ... ... ... Türkçe ... Ankara 1988.
21. Англо - американизмы в турецком Интернете // Вопросы гуманитарных
наук: ... ... +, 2007, №2 (29). – С. ... ... ассимиляция английских заимствований в современном турецком
языке // Аспекты ... ... ... ... – М.: ... ... 2007. – С. ... Англицизмы в современном турецком языке и реформа турецкого языка //
Тезисы. М.: ICANAS 37, 2004. – С. ... ... from English in modern Turkish and the language reform ... // 6. Deutsche Turkologenkonferenz, 23–26 July 2005.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 46 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Алматы облысында 2007-2011 жылдарға арналған туризм даму бағдарламасының анализі37 бет
Ататүрік23 бет
Дүниежүзілік қонақжайлылық және туризм индустриясындағы жаһандандыру процестері81 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Мұстафа Кемал Ататүрі10 бет
Павлодар облысының туризм индустриясының даму үрдісі79 бет
Сайлау технологиялары4 бет
Тау туризмі77 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь