Алматы көшелері

Кіріспе
1. Алматы көшелері
2. Алматы көшелерінің атауларының ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Алматы қаласы өзінің физико-географиялық және табиғи-климаттық жағдайлары бойынша уникальды қала болып есептеледі. Ол қазақстанның оңтүстік-шығыс жағында Тянь-Шань тау жүйесінің бір бөлігінің жанында, теңіз деңгейінен 670-970м биіктікте, Үлкен және Кіші Алматы өзендерінің бойында орналасқан /16/. Қаланың картасында табиғи белдеулердің көпшілігі кездеседі. Олар солтүстік шекарадағы жартылай шөлдермен оңтүстік шекарадағы мұздықтар. Іле Алатауының биік таулы ярусының жер бедері альпілік формаларменкелтірілген. Тау бөктерінде далалы белдеу орналасқан. Қаланың солтүстігінде біркелкі емес жер бедері күрт тегістене бастайды, ал далалы белдеуді Үлкен және Кіші Алматы, Есентай (Весновка), Ремизовка өзендері бойлап өтеді.
1. Алматы баурайында Алматы тұр.\\Егеменді Қазақстан, 2008-48, 4б.
2. Алма-ата – столица Казахстана, Алма-Ата, 2008г.,295с
3. Құрманов Қ. Жасыл әлем. Алматы, 2007, 102 бет
4. Алматы ақшам газеті. Алматы №5, 14 қаңтар 2008 жыл
5. Алматы ақшам газеті. Алматы №108, 2009 жыл 26 қыркүйек.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Алматы көшелері
2. Алматы көшелерінің атауларының ерекшеліктері
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Алматы қаласы өзінің физико-географиялық және ... ... ... қала ... ... Ол қазақстанның
оңтүстік-шығыс жағында Тянь-Шань тау ... бір ... ... ... 670-970м биіктікте, Үлкен және Кіші Алматы өзендерінің бойында
орналасқан /16/. ... ... ... ... ... Олар ... ... жартылай шөлдермен оңтүстік шекарадағы
мұздықтар. Іле Алатауының биік таулы ярусының жер ... ... Тау ... ... белдеу орналасқан. Қаланың
солтүстігінде біркелкі емес жер бедері күрт ... ... ал ... ... және Кіші ... Есентай (Весновка), Ремизовка өзендері
бойлап өтеді.
Алматы көшелері
Қазір Алматы қаласында санақ ... 1845 ... 75 ... ... бар.
Көше атауларының 776-сы уақыт пен ұлттық саясат ... сай ... ... 581-і ел ... қазақ қоғамы, қала тіршілігімен байланысты
атаулар. 180 көшенің атауы жоқ, 51 көше ... ... ... алыс емес бұл ... нақтыланбаған. Мұндай
болжамды санаққа урбандалу деңгейінің өсуіне байланысты қала маңындағы
бірнеше елді-мекеннің ... ... ... қосылуы және соңғы
онжылдықтарда көше атауларына қатысты мониторингтің ... ... ... пайда болуын, мән-мағынасын (семантикасын),
айтылуы мен жазылуындағы ерекшеліктер мен ... ... ... өз ... ... ... ... салалардан тұрады.
Мәселен, атаулар ұғымын зерттеу нысаны еткен ... адам ... тек, ген, ... кезеңінің атаулары (геононим), мұздық
атаулары (гляционим), тіпті ... ... не құс ... ... ... ... ... орнитоним) дербес тұрғыда қарастырылады. Бір ғана
қала, елді-мекен ныспысына байланысты ғана бірнеше салалар бар: ... ... ... ... ... ... годоним (көше
атаулары), агороним (алаң атаулары), эмпороним ... ... ... ... атауларының тарихи, географиялық ... ... ... мен жалпы қалаішілік атауларға ортақ
сипаттары бар. Қаладағы көше атауларының көбі ... ... ... саясат себебімен атау алғаны белгілі. Сондықтан Тәуелсіздіктің
он жетінші жылында да кешегі ... ... көше ... сүт ... ашық ... ... ... көше атауларын жіктеудің қалыптасқан қағидаларына
сүйенсек, Алматы қаласының көшелеріне ... ... қоса ... ... ... ... ... Антропонимдер, яғни кісі есімдері қойылған көше ... Бұл топ ... ғана ... Қазақстанның, тіпті бұрынғы кеңестік одақ құрамындағы
мемлекеттердің, көптеген әлем ... ... тән топ. ... ... ... ... де бірнеше топшаға жіктеу
мүмкіндіктерін көрсетеді. Олар:
Қазақ халқының біртуар азаматтары ... ... ... ... ... ... Ғ. Мүсірепов, т.т.); тамыры қазақ халқымен ... ... ... ... ... (Физули, Тұрғыт Өзал, Иштван
Қоңыр, Ұлықбек, т.т.); жыр-эпостық шығарма, ертегілер мен аңыз кейіпкерлері
(Ер Тарғын, Алпамыс, ... ... ... Қыз ... ... ... тарихына мүлде қатысы жоқ әлемдік ... ... ... көше
атаулары (Гете, Айвазовский, Байрон, Бальзак, т.т.); қазақ халқына, қала
тарихына мүлде қатысы жоқ, басқа елдер үшін ... ғана ... ... ... аталатын көшелер (Артем, Багратион, Демьян Бедный,т.т);
өзге ұлт, ... ... ... ... ... көше атаулары
(Си Синхая, Янушкевич Адольф, Биянху, Цунвазо Юсуп); ел ... ... үлес ... өзге мемлекеттердің азаматтары атауын алған көшелер
(Потанин).
2. Тарихи атауларға, ... ... көше ... ... ... ... Орбұлақ, т.т.)
3. Тарихи ескерткіштер мен жәдігерлерге байланысты көше атаулары (Айша-
бибі, т.т.)
4. Қандай да бір ... ... ... ... көше ... ... ... т.т.)
5. Көше бойында немесе жақын орналасқан нысан атауы, сипатымен байланысты
көше ... ... ... ... ... ... байланысты көше атаулары, оның ... ... ... ... Алатау, Кереку, Қызылжар, т.т); өзен-көл атаулары
(Ақжайық, Арыс, Есіл, Зайсан, ... т.т.); ... ... ... ... Бурабай, Жетісу, Қазығұрт, Қаратау, Сарыарқа, т.т).
7. Қандай да бір мерекелерге, даталарға, ... көше ... ... 10 жыл, Желтоқсан, т.т.)
8. Жақсы ұғымдар мен әдемі сөздер, маңызды ұғымдардан құралған ... ... ... Ұлан, Болашақ, Бостандық, Бейбітшілік,
Береке, Бірлік, ... ... ... ... ... үнемі соңғы топтағы тәрізді жақсы ұғымдар мен ... ел үшін ... ... тұрмайды. Көше атауларының
саясиландырылуы, орыстандыру сипатты әртүрлі факторлардың әсерінен, қазаққа
мүлде ... жоқ ... ... ... мен ... мемлекеттік
университетінде дәріс оқыған бір ғалымға да, Комсомол ... да ... ... ... ... ... қала аумағында Комсомол
аталатын 4 көше бар) Алматының көшелері ... ... ... мемлекетаралық қарым-қатынастарды одан әрі дамыту үшін бір ел үшін
тұлға азаматты екінші бір елге көше, ғимарат не ... атау етіп ... бар ... ... ... Өзал). Бірақ жоғарыда біз атап көрсеткен
сипатта ... ... ... ... 15 жылдығына арналған көше
жоқ, бірақ әлемді ұлықтайтын бізде Ньютон да, Менделеев те көше ... ... бір емес ... тіпті атақты әзілқойға арналған болуы
керек, ... атты көше де бар. ... не ... елге ... ... ... айтып бере алмас, ал Батумский кімге үлгі?
Мағынасыз көшелердің мұңы ... ... Көше ... ... бір ... сүйене сараптасақ: кеңістік семантика (Восточная,
Южный, Крайняя, ... ... ... білдіретін сын есімді атаулар
(Степная, Луговая, Деповская, ... ... ... ... ... ... ... байланысты атаулар (Рабочая,
Промышленная), кәсіп, адамдардың қоғамдық орны (Строительная, ... да бір ... ... байланысты көше ... 24 ... 3 ... 9 ... Зимняя), табиғи шептерге
байланысты көше атауларына (Озерная, Сосновая, Лесная), ... ... ... ... ... пен годонимдік атаулар үйлесімсіздігі көзге
бірден шалынады.
Көше атаулары бүгін өзгертіп, ұнамаса ертең қайта ауыстыра салатын
тауар емес. Ол ... ... ... ... ... ... ... атау өзгерісі тек саяси, идеологиялық қана емес, экономикалық
сипатқа да ие. Көше ... ... ... сонда орналасқан барлық
мекемелер мен заңды және жеке ... ... ... ... ... ... ... талап етеді. Бұған қоса,
қала аумағының кеңеюімен атаусыз қалған көшелер де, қайталанатын атаулар да
бар. Бұл ... ... ... ... тіркеуге алу қызметтерінде кедергі
туғызады. Мәселен, 5 Садовая, 4 ... ... ... ... ... ... ... Солнечная көшелері бар.
Онсыз да біраз уақытты жоғалтқан көше атауларын өзгертудегі қадамдар
неден ... ... Ең ... ... 180 ... есім ... Одан кейін,
қайталанбалы атаулардан құтылу. Келесісі – бүгінгі ұстаным мен мемлекеттік
саясатқа сай емес ... ... ... ... ... ... ұсынылу
себебі – көше атауын өзгертуден жаңа ныспы беру ... ... ... ... атаудың қазақ тарихына, мәдениеті мен салт-дәстүріне, тілі
мен діліне қатыстылығы (Алтыбақан, ... ... ... елдегі
географиялық, тарихи маңызды табиғи шептер мен аймақ атауларына қатыстылығы
(Жеті шатыр, Сарыарқа, ... ... ... немесе басқа да қалаішілік
нысандарға берілетін азаматтардың ел мен қала тарихына ... ... ... ... Атау ... ... ... байқаулар жариялау таңдау
көкжиегін кеңейту мүмкіндігін береді.
Бұл атауларға қатысты түйіннің бір парасы ғана.
Жақын ... алаң ... ... және ... ... ... есіктері ашылады. Желтоқсан көшесі шектелетін алаңның батысында
еліміздің егемендігін алу жаршылары ... 17-18 ... 1986 ... ... арналған тағы бір монумент бар. ҚазКСР ауыл шаруашылық
Министрлігінің бұрынғы ... осы ... ... және оған ... ... ... болғаны туралы ақпарат беретін мемориалдық
тақта ілінген. Жас отаншылдардың ... мен ... ... ... қаланың ең әдемі көшелерінің бірі - Мир көшесін Желтоқсан көшесі
деп қайта атау туралы шешім қабылданған.
Бұл көшенің аты ... рет ... ... ... жоқ.
Тарихқа оралатын болсақ, 1879 жылы Верный қаласының ... ... ... болатын. Казначейский (8 марта, қазір – ... ... ... ... ... ... ... Командирский (Киров –Бөгенбай батыр) ... ... ... құратын «бірінші разряд» деп ... ... ең ... Бұл ... ... ... ... болған. Орталық маңында
әдемі үйлер салынған, ал одан шетте қоңыс аударғандар және ... ... ... ... 1921 жылы ... болып қайта аталғаннан
кейін, соғысқа дейінгі ... ... ... ... болып
аталған. ХІХ ғасырдың 70 жылдарында бұл көше қала ... ... ... жоқ құрылыс нәтижесінде мал айдау жолдың бойында пайда болған, бұл
жолда жылына екі рет көктемде - тау мен ... ал ...... ... қозы, сиыр, жылқы табындары айдалатын. ХІХ ғасырдың 80 ... ол ұсақ ... ... мен төмен қызметшілерден құрылған
мещан тұлғалардың үйлері мен аулалары, үй жанындағы учаскелері бар ... ... Бұл жол ... Алматының жанынан өтетін Ташкентская
аллеясымен, содан кейін Капальская (1921 ... ...... ... бастап – Қонаев көшесі), Артиллерийский (1957 ж. ... ... ... ... жартысы қазір Жандосов көшесі) бойынша
бұрынғы керуен жолының бөлігі болған. ... ... ... көше ... сол ... бұл ... мал айдауға тыйым салынған. Ал Иссык-
Кульская мен Каргалинский трактпен Иссык-Куль өзеніне ... ... ... ... ... айдайтын.
Революциядан кейін және азаматтық соғыс кезінде көшенің жоғарғы
бөлігінде ... ... ... мен ... ... ... ... шеберханалары, атқоралар, ұстахана, киіз бен амуниция
дайындау өндірістік бөлімшелер орналасқан. 1944 ... ... ... ... ... ... ... атқоралар, гараждар, құрылыстық
бөлімшелер, ән және би ... ... мен ІІМ ... ... балабақшалар мен интернаты бар шекара қалашығы құрылған
болатын. Атаулы айрықша күндерде қаланың оңтүстік шетінде мерекелік ... ... ... ... қиылысында, қазір суперотельдің орнында
бос жер, зират, ... ... ... болған. Оңтүстік жағында
кірпіш зауыты ... ... (саз ... «аяқ астынан» алатын.
Болашақ алаңның манында көшесі халыққа толы «шанхай» орналасқан. Чайковский
көшесіне жақын (1941 ... ...... ... көшесінде (1960
жылдан бастап- Абай ... ... бір рет ... бар цистерна
келетін. Соғысқа дейінгі және соғыстан кейінгі ... үшін ... ... ... газ, жылу ... табылатын.
Соғыстан кейінгі уақытта ішкі және сыртқы саясаттағы кеңес үкіметінің
негізгі ұраны – бейбітшілік үшін ... ... Сол ... ... ... ... бірін Мир деп атау туралы шешім қабылданған
болатын.
ХХ ғасырдың екінші жартысында көпқабаттық ... ... ... ... ... ... ... бастады, 60-80 жылдарда
жоғары және орта білім, ... ... ... ... ... хабарлау Мемлекеттік комитеті, түсті теледидардың аппараттық-студия
кешенінің ғимараты, ҚазКСР Мемлекеттік ... ... ... ... Казсовпроф, Қазақстанның сәулетшілер Одағы және т.б. ... ... ... ... ... көшесінің (қазір Қарасай батыр
көшесі) бұрышында ... ... ... Ш.Хусаинов сияқты
және т.б. әйгілі актерлар, әншілер, мәдениет қайраткерлері орналасқан
әртістер үйі ... ... ... ... бірінші сән ательесі
орналасқан. Калинин көшесінің (бұрынғы –Мещанская, қазіргі – ... ... үйде ... 20-шы ... ... Бастапқы кезде, ол нан
дүкені болатын, ... ... ... айналды (мүмкін, бұл Алма-Атыдағы
кешкі уақытта ең қажетті ... ... ... ... ... болған
шығар). 1962 жылы Абай даңғылының бұрышында сол уақытта ... ... үй ... ... ... сол ... әр ... уақытта тұрған
ақындар, жазушылар, ғылым және мәдениет қайраткерлерінің аттары жазылған
мемориалдық тақталарды ... ... ... ... ... ... ... С.Бейсембаев, В.Бальмонт, К.Белялов және
т.б. Осы ғимараттың төменгі жағында ескі бір ... үй – ағаш ... ... Бұл үйде ... ... бері ұзақ ... бойы ... Министрлігі орналасқан. Бұл үйде Верный қаласында ... ... ... ... 50-жылдардың аяғында Гоголь көшесінің бойында көп
қабатты ... ... ... ... байланысты бұл үй бұзылып,
қайтадан Мир көшесінде салынған болатын. Ол мұражай болуға ... ... ... үйде республикаға әйгілі «Тоника» авторлық
өлеңдер студиясы орналасқан, ол кезде бұл ... ... ... би ... ... (1927 ... ... Гимназическая, содан кейін -
Комсомольская) алматының ескі мектептерінің бірі - №39 мектеп орналасқан.
Бұрын ол ... ... ... ... С.Ходжикова атында.
Жаңа ғасырда Желтоқсан көшесі (оның ұзындығы Райымбек даңғылынан (бұрынғы
Ташкентская көшесі) Әл-Фараби даңғылына дейін 6,5 км ... ... ... көшелері сияқты өз кейпін елеулі өзгертті. Барлық ... ... және ... ... ... ... ... қасбеттері, мейрамхана мен казинолары бар суперотельдер, банктер
және іскерлік орталықтар, супермаркеттер, көптеген ... мен ... тіз ... ... ... көптеген алматылықтар бұрынғы әдет
бойынша оны Мир ... деп ... ... ... ... ... адамның ес құлқына жағымсыз. Бірақ, бұл ... Мир ... ... қайта атау кезінде желтоқсан айының аязында адам
жүрегінің жылуы ... ... ... ... терең ой жатқан шығар.
Қорытынды
Жаңа өмірді үсіретің қала және дәстурге үйрену жетіп жатыр, ... ... көп ... ... ... кейн кездегі таза ауа рай, жасыл ақ үйлердің беті, көктеп
түрған тал, ... ... мен бау ... ... ... ... Олардың
орнына жана, ескі қаланың сәңін бұзатын үйлер ... ... түсі ... ... ... ... қала ... жаңа микроаймақ соғып, автокөліктердің жүрісін
өзгертіп, қалаға оншақты мезгілге ... ... ... ... ... жүрген жерді ушуға салынып кеткізген кәзіргі Алматы қала
болып түр.
15-25 жылдардаң кейн ... ... ... ... ... ... Сол аттары кездегі өмір үсірген аттақты кісілер еді,
олардың арасында коммунистік, ... ... ... ... ... Киров, Көнаев, Ғ.Касымов, А. Жангильдин тағы
басқалар болса, қалғандар ... ... ... ... Шолохов,
Горький, Лермонтов, Пушкин, Жансугуров, ... ... ... ... тарихи пайдаланған.
Жаңа өмір жаңа тәртіб деген мақалға сеңсек, қазіргі көшелердін аттары
өзгертілінген, жаңа аттар ... ... ... ... ... ғой. ... тауып біз өзіміздің тарихи рулықты еске алуға
қажет емес пе.
Алма-Ата қала өзінің ... ... ... қала өмірдің қай
уақытта да болса Қазақстан республикасың нәгіз ... ұлт ... ... ... ... ... ... баурайында Алматы тұр.\\Егеменді Қазақстан, 2008-48, 4б.
2. Алма-ата – столица Казахстана, ... ... ... Қ. ... ... ... 2007, 102 бет
4. Алматы ақшам газеті. Алматы №5, 14 қаңтар 2008 ... ... ... ... ... №108, 2009 жыл 26 ... ...

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автономны энергияны үнемдеуші экоүй жобасы16 бет
Қазақ тілді жарнамалардағы кемшіліктер мен қателіктер69 бет
Алматы қаласы Гоголь көшесі бойындағы жол-көлік оқиғаларын төмендету бойынша іс-шаралар жасау96 бет
Алматы қаласындағы көлік ұралдарының кідірісін азайту шараларын жасау102 бет
Алматы қаласының аумағындағы археологиялық ескерткіштер4 бет
Ахмет Жұбанов жайлы25 бет
Тілдің таңбалық, құрылымдық және жүйелілік сипаттары6 бет
Қазақстан үшін мәдениет пен өнер мамандарын даярлаудағы ресей өнер оқу орындарының рөлі (30-50жж.)9 бет
Әдебиеттегі мазмұн мен пішін14 бет
Астана көшелері жайында94 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь