Еңбек рыногы жайлы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
I БӨЛІМ. ЕҢБЕК РЫНОГЫ
1.1. Еңбек рыногының пайда болу теориясы және
формасы мен маңыздылығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2. Еңбек рыногының қалыптасу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ...6
1.3 Еңбек рыногы жұмыссыздық және жұмыспен қамтудың реттеушісі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
II БӨЛІМ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЕҢБЕК РЫНОГЫ
2.1. Қазақстан Республикасында және аймақтарындағы
еңбек рыногының ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..14
2.2. Қазақстан Республикасының еңбек рыногының
мониторингі және жұмыспен қамтуды бағалау
әдіснамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
2.3. Қазақстан Республикасында жұмыссыздық проблемасын
шешу және тұрғындарды жұмыспен қамтудың мемлекеттік саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Қолданылған әдебиет тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Менің таңдаған тақырыбым «Еңбек рыногы». Еңбек
рыногының тек өзіне тән қасиеттері, яғни ерекшеліктері бар. Еңбек рыногы - бұл ресурстар рыногы, басқа да өндіріс факторларының рыногы сияқты жалпы ұқсастығы мен айырмашылығы бар. Еңбек рыногының басқа да ресурстар рыногынан ең негізгі ерекшелігі - рыногта маңызды институттардың ( мемлекет, корпарациялар, кәсіби одақтар)
болуы. Осы институттарды ескермей еңбек рыногында ұсыныс пен сұранысқа анализ жасай алмаймыз. Еңбек - ресурс, өндіріс факторы. Еңбектің басқа факторлардан, яғни жер мен капиталдан айырмашылығы , еңбек - адамның қызмет, әрекет етуі. Сол себептен рыногта еңбек рыногының мәселелерін қарастырғанда ресурсқа сұранысты білдіріп, шешім қабылдайтын тек фирма ғана емес, сонымен қатар ойлау қабілеті, ырқы бар экономикалық субъекттер. Субъекттер еңбек рыногында ұсынысты қалыптастырады.
Еңбек рыногының құрылуы, оның ерекшеліктерінің дәл өту кезеңіндегі маңызы зор, өйткені бұл кезеңге өндірістің кенет төмендеуі мен қарқынның тез өсуі, көп бос жұмыс орындары, жұмысшылардың өндіріс өрісінен қызмет ету өрісіне өтуі және жекешелендіру мен мемлекетті тарау басқаруына шығарумен байланысты мәселелері тән болады.
Осыған байланысты жаңа әдістермен жұмыс бастылықтың зерттеуін жақындатып өңдеу керек, сонымен қатар, Қазақстан еңбек рыногының даму мәселесін және негізгі тенденциясын табу керек.
Қазіргі кезде Қазақстан экономикасының рыног қатынасына өту кезеңінде ерекше, инфляциялық жұмыс бастылықтың қолдауының түрі, ол кезде жұмыссыздық жасырынды болады. Осы негізгі мәселелерді мен өзімнің курстық жұмысымда қарастырамын.
1. Курс экономической теории: учебник - 5-е дополненное и
переработанное издание -Киров: «АСА», 2004 г.
2. « Жалпы экономикалық теория ». Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н.
Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. /
Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов - Ақтөбе, «А -
Полиграфия», 2004
3. Әкімбеков С, Баймұхаметова А., Жанайдаров У. Экономикалық
теория. - Алматы: КЕНЖЕ -ПРЕСС. 2001.
4. Қ.Р. жұмыс бастылық Департаменті және Еңбек Министрлігінің
бюллетені. 2005 ж. № 1,
5. Жұмыс бастылық пен еңбек нарығы //Экономика сұрақтары, 2005 ж.,
№ 12
6. Еңбек нарығы //Понорама, 2006 ж., № 39.
7. Қ.Р. Еңбек Министрлігіндегі жұмыс бастылық Департаментінің
бюллетені. 2005 ж., № 1
8. Ромашова Л.О. Жастар еңбек нарығының қалыптасу ерекшеліктері
//Экономика жэне коммерция, 2006 ж., № 1.
9. Қазақстанның статистикалық//Нацстатагенство, 2004 ж., № 1
Ю.Байсенов С. Еңбек нарығы //Қазақстан: экономика және өмір, 2003
ж., № 6.
        
        Мазмұны
Кіріспе ...............................................................
.................................................3
I БӨЛІМ. ЕҢБЕК РЫНОГЫ
1. Еңбек рыногының пайда болу ... ... ... ... рыногының қалыптасу ерекшеліктері...........................6
1.3 Еңбек рыногы жұмыссыздық және жұмыспен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында және аймақтарындағы
еңбек рыногының ерекшеліктері..............................14
2. Қазақстан Республикасының ... ... және ... ... бағалау
әдіснамасы.......................................................
...........................20
3. Қазақстан Республикасында жұмыссыздық проблемасын
шешу және тұрғындарды жұмыспен ... ... ... ... тақырыбым «Еңбек рыногы». Еңбек
рыногының тек өзіне тән қасиеттері, яғни ... бар. ... ... ... ... рыногы, басқа да өндіріс факторларының рыногы ... ... мен ... бар. ... ... ... да ... ең негізгі ерекшелігі - рыногта маңызды институттардың ... ... ... ... Осы ... ... еңбек рыногында ұсыныс пен ... ... ... Еңбек - ресурс, өндіріс факторы. Еңбектің басқа
факторлардан, яғни жер мен ... ... , ... - ... ... етуі. Сол себептен рыногта еңбек рыногының мәселелерін
қарастырғанда ресурсқа сұранысты білдіріп, ... ... тек ... ғана
емес, сонымен қатар ойлау қабілеті, ырқы бар ... ... ... ... ... ... рыногының құрылуы, оның ерекшеліктерінің дәл өту кезеңіндегі
маңызы зор, өйткені бұл кезеңге өндірістің кенет төмендеуі мен ... ... көп бос ... ... ... ... өрісінен қызмет ету
өрісіне өтуі және жекешелендіру мен мемлекетті тарау басқаруына шығарумен
байланысты ... тән ... ... жаңа ... жұмыс бастылықтың зерттеуін
жақындатып өңдеу керек, сонымен қатар, Қазақстан ... ... ... және ... ... табу ... кезде Қазақстан экономикасының рыног қатынасына өту кезеңінде
ерекше, инфляциялық жұмыс бастылықтың қолдауының түрі, ол кезде жұмыссыздық
жасырынды болады. Осы ... ... мен ... ... ... ... ... Еңбек рыногының пайда болу теориясы және формасы мен маңызы
Еңбек ... ... не? ... ... ... ... ... жұмыс
күшінің рыногы, еңбек ресурстарының рыногы ма?
Осы сұрақтарға жауап беру үшін ... ... ... ... құқықтары
беру құқығы обьектісі бола алатын тауарды анықтап алу керек. Осындай тауар
түрінде жұмыс күші ... Осы ... ... ... ... мен ... ... есебімен айтылады. Жұмыс күшін алу жұмысшының өзінің еңбек
қабілеттерін белгілі бір мерзімде оларды өндіріс ... ... ... бостандығын сақтау жұмыс берушіге тапсырылады. Жұмыс
күшінің қолдану тауарлары ағымында жұмыс күшін ... ... ... ... ... төлем арқылы өтеді. Жұмыс күшін ... ... ақша ... арқылы жүзеге асады, рыног тауарларына рұқсат берілетін
келісім, яғни бұл ... ... сату ... ... ... қаражат.
Тұрмысқа қажетті қаражат дегеніміз не?
Тұрмысқа қажетті қаражат - бұл жұмысшының ... ... ... ... және ... қабілетін, сондай-ақ өзінің отбасын асырауға қажетті
тауарлар жинағы. Тұрмысқа ... ... ... ... тамақ, киім,
аяқ-киім, баспана, дәрі-дәрмек, білім алуға қажетті қаражат, мамандық ... ... ... та оның ... байлық жатпайды.
Тауарлы-ақшалай қатынастардың жиынтығы, жұмыс күшіне ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... бөлу),
жұмыс күшінің рыногы деп аталады.
Жұмыс күші еңбекте әр түрлі қабілеттілігін барлық ... ... ... ... жұмысшының барлық қабілеттілігіне ақы төлеу қажет
пе, әлде ... ... ... ... ... пе? ... ... өткен
тарихи жылдармен салыстырғанда өндіріске қажетті еңбек көп қырынан өсті, ал
жұмыс күні біраз қысқартылды. Мұнда тек еңбек процесінде ... ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда, мүмкіндігін, жұмыс күшін
қалыптасуын барлық күштерінің жиынтығы емес, тек марапаттамай жұмысшылардың
нақты ... ... ... ... етікші, программистің еңбектері
және т.б).
Осы проблемаға еңбекке жұмсаған қабілетіне ғана методологиялық
(ғылыми-теориялық) әдіс ... бару ... ... ... рыногын жұмыс күшінің қальштасуы немесе еңбек
рыногы деп атауға болады.
Еңбек ... - бұл ... ... бұл ... жұмыс
күшіне сұраныс, өз кезегінде қоғамдық азық-түлікке ... ... ... ... ... ... ... пайдалану. Осында алмастыру
обьектілері негізінде еңбек қабілетінің қалыптасуын немесе істейтін ... ... ... ... осындай түсінігін қоғамда өндіріске жеткен
кезде дәлелденген деуге болады. Ол ... ... күні ... ... күштерімен профессионалдық өсуді қалпына келтіруге ... ... өмір ... ... бос уақытында пайдалы жұмыспен
айналысуын камтамасыз етеді.
"Еңбек ресурстарының рыногы" түсінігін қарастырсақ, ол дұрыс ... ... ... қатарына белгілі адамдар тобы жатады (мысалға,
оларға жоғарғы оқу ... ... ... болады.) еңбек
резервін, ... ... ... ... ... уақытта
әлеуметтік еңбек рыногында жария етілмейді. ... ... ... ... ... қоғамдық институттардың қоғамдық көзқараста болуы
қажет. Олар ... ... ... ... бос ... өздеріне тарту
үшін жағдай жасаулары қажет. Олай болмаса, ... ... ... үшін, қылмыстық істер үшін база болуы мүмкін.
1.2 Еңбек рыногының қалыптасу ерекшеліктері
Еңбек ... ең ... ... онда ... ... байланысты. Сонда осы рыногта не сатылады, не сатып
алынады? Бұл сұрақтың ... ... - ... ... ... ... өзі ... қызметі, оның игіліктер өндіргенде дене және
ой еңбегіне жұмсалған энергиясы. Еңбек адамнан бөлінбейді, ол - ... өмір сүру ... Яғни ... ... ... ... еркін қоғамда не сатуға, не сатып алуға болмайды. Ерікті адам
сатылмайды (құлиеленушілік мемлекеттер сияқты) және де адамға тиісті
қызметтерді де ... ... ... ... ... де осы ... ... Еңбек рыногында ... ... ... күші
сатылады. Жұмыс күшінің саны мен сапасы ... ... ... ... ... ... тәжірибесі, жауапкершілігі
және де т.б. Жұмыс күшін сату - сатып алуы ... ... ... ... ... жұмысқа орналасуы ( алынуы ) арқылы жүзеге асады.
Шарттар көбінесе жұмыс күнінің ... ... ... ... т.б. ... бойынша жасалынады. Жұмысшыны жұмысқа алған уақытта -
мемлекет немесе кәсіпкерлік қызмет көрсетуді қолдануды сатып ... ... ... ... ... өзі ... Сол ... « еңбек рыногы »
дегенде біз еңбекті тікелей сату немесе сатып алу емес, жұмыс ... ... ... ... ... Әрі қарай еңбек рыногы дегенде біз осы
ұғымда қарастырамыз.
Еңбек ... ... ... да ... ... ... ... тікелей осы ресурсты қолданып өндірілген тауарлар сұранысына байланысты.
Мысалға, сапалы жолдарға деген қажеттіліктің жоғарылауы жол ... ... ал ... ... ... ... жасаушы
жұмысшылардың қызмет көрсетуіне сұранысты түсіреді.
Жоғарыда айтылған тауардың ерекшелігі мен формасының рыногтағы ... алуы осы ... ... ... ... біріншіден, сатушы мен сатып алушының ұзақ мерзімді қарым -
қатынасы. ... ... ... ... мен ... алушының
қарым- қатынасы сату объектісін ... ... ... ... Ал ... рыногында сатушы мен сатып
алушының қарым - қатынасы келісім - ... ... ... жүргізіледі. Сатушы мен сатып алушының ... ... ... ... көрсетуді сату мен сатып алу
операцияларына байланысты.
2. екіншіден, ... ... емес ... ( ... ... ету ... ... қауіпсіздігі, кәсіби өсу, жұмыс
орнындағы моральді климат ) үлкен роль ... ... әр ... ... ... – кәсіби
бірлестіктер, мемлекеттің жұмыспен ... ету, ... ... ... кәсіпкерлер бірлестігі, т.б. Бұл негізінен қызмет
көрсетуді сатушылар - ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Ал жалданып жұмыс істеу олардың табыс
көзі.
Жалақы тұтынушылардың ең негізгі ... ... сол ... жалақы
тұтынушылардың сұранысы мен тауарлардың бағасына әсер етеді. Жалақы дегенде
біз « еңбек » деген өндіріс ... ... ... ... ... қарастыратын болсақ, жалақы дегенде біз бір уақыт көлеміндегі ... ... ... ... және ... екі түрі бар. Номиналды жалақы дегеніміз
жалданған жұмысшының жұмыс істеген сағатына, күніне, аптасына, айына,
жылына алатын ақша ... ... ... ... қарай жалақының
деңгейін, табысты біле аламыз.Нақтылы жалақы дегеніміз алынған ... ... ... болатын игіліктер мен қызметтер жиынтығы. Ол номиналды
жалақыға тікелей байланысты және керісінше, ... ... ... құнына, сонымен қатар жұмысшының төлейтін салығына байланысты.
Жұмыс күшіне баға сұраныс пен ұсынысқа байланысты қойылады. Еңбек
рыногында ... ... ... ... немесе
кәсіпкерлік, ал үй шаруашылығы - ұсыныс субъектісі болады.
Жетілген бәсеке жағдайында ... ... ... жұмысшылар
саны мынадай екі көрсеткішпен анықталады: жалақының көлемі мен ... ... ( ... ... ). Жалданған жұмыскерлердің саны көбейген
сайын шекті өнімнің көлемі азаяды. Қосымша ... ... ... ... ... ... құны жалақы көлемімімен теңесетін болған жағдайда
тоқтатылады.
Еңбекке сұраныс көлемі ... ... кері ... ... ... ... ... тұрақты деп алсақ, кәсіпкер тепе - ... ... ... ... ... ... ал жалақы көлемі
төмендеген кезде еңбекке сұраныс көлемі көбейеді. ... ... ... ... ... арасындағы қатынасты еңбекке ... ... көре ... ... ... ... ... күшінің көлемі (L), ал ординат осінде
жалақының мөлшері ( W ) ... ... ... ... әр ... еңбекке сұраныс
көлемін көрсетеді. Қисықтың кері бағыты жалақының өте аз ... ... көп ... және ... ... ең көп ... ... мөлшерінің аздығын байқаймыз.Еңбекке сұраныс көлемінің функциясы
басқаша. Абцисса осінде қажет ... ... ... ... ( L ), ... осінде жалақының мөлшері ( W) көрсетілген.
Еңбек ұсыныс көлемі де жалақының ... ... ... ... ... бәсеке жағдайында жалақы мөлшерінің өскен кезінде қызмет
көрсетуге ұсыныс көлемін ... ... Сол ... ... ұсыныс
қисығы оң бағытта.
Еңбек ұсынысының S қисығы жалақының мөлшері өскен жағдайда жұмыс күшіне
ұсыныс ... ... ал ... ... ... еңбекке ұсыныс көлемі
азайғанынкөрсетеді. Қоғамдағы ... ... ... ... саны мен ... әсер етеді. Факторларға халықтың жалпы саны,
экономикалық белсенді халықтың мөлшері, жұмыс күнінің ... ... ... және т.б. жатады.
Еңбекке сұраныс пен ұсыныс қисықтарын қоспай тұрып тағы да бір өте ... ... ... Яғни ... : ... эффектісі мен
табыс эффектісі. Бұл жағдайды біз жеке ... ... ... жалақының
мөлшері өскен кезде қалай өзгеретінін зерттегенде көре ... ... ... ... көлемі өсу керек. Бірақ олай емес.
Графикте жалақының берілген мөлшерінде жұмысшының істейтін уақытының
жалпы мөлшері ... Бұл ... ... ... ... қисықтарынан
өзгеше.
L SL қисығы
I нүктесінде бізді қызықтыратын қисықта ... ... ... ... ... ... жоғары екенін анықтаймыз. Бірақ I нүктесінен
өткеннен соң қисығы бағытын ... ... өз ... кері
бағытталып ордината осіне барынша ... Бұл өте ... ... ... мөлшерінде жұмыс күшінің ұсынысы азаяды. Осыдан ... ... бір ... ... ғана ұсыныс көлемі артады, ал одан кейін
кеми бастайды. ... ... өсуі ... көлемінің ұлғаю мен кішіреюіне
әкеледі. Бұл сонда қалай?
Жалақы мөлшері ұлғайған сайын бір сағаттағы істелген жұмыс көлеміне ... ... ... ал әр бос өткізілген уақыт жұмысшы үшін бос, далаға
кеткен уақыт, сол уақытта табыссыз қалдық ... Осы ... бос ... уақытына айналдырған кезде ғана мүмкін болады. Сәйкесінше, бос уақыт
жұмыс уақытымен ауыстырылады, осы қосымша ... ... ... ... ... ... алмастыру эффектісі деп ... ... I ... ... аралықта алмастыру эффектісі
көрсетілген.
Табыс эффектісі алмастыру эффектісіне қарағанда ... және ... ... ... ... кезінде байқалады. Күнделікті нан
табудың мәселелері ... ... бос ... өткізу жайлы біздің
көзқарасымыз өзгереді. Оған бос уақыт ... ... ... ... Жоқ, бұл ... ... болып көрінеді- және жалақыға қосылмай
қалған қаржыны есептемейді. Жоғары ... ... да ... ... ... тек қана көбірек тауарлар сатып алу ғана емес, көбірек бос
уақыт алуға да талаптанады. Ал осыны еңбекке ұсыныс ... ... ... іске асыруға болады.
Ол үшін бос уақытты қолда бар ... ... бос ... үшін жалақыдан
алынатын алымға сатып алу керек. Қисық I ... ... ... ... басым бола бастайды, бұл жоғары жалақы мөлшерінде ұсыныстың
төмендеуіне ... ... ... дем ... ... ... басымырақ екеніне жауап табылмаған. Бірақ айта кететін бір
жайт, бұл қарастырып отырғанымыз тек жеке индивидтің ұсынысымен байланысты.
Ұсыныс және сұраныс қисықтарын ... ... өз ... ... жалғастырайық.
L
Сұраныс және ұсыныс қисықтарының қиылысу Е нүктесіне ... ... ... ... ... ... мөлшері мен осы мөлшердегі
ұсынысты көрсетеді. Е нүктесінде еңбекке сұраныс көлемі еңбекке ... ... ... Бұл дегеніміз осы мөлшерде жалақы төлейтін
кәсіпкер ... ... ... ... ала ... яғни ... күшіне сұраныс
толығымен қанағаттандырылады. Нарықтық тепе - тең ... ... ... ... ... Е нүктесі жұмысшылардың толығымен
жұмыспен қамтылғанын көрсетеді.
Жалақының басқа мөлшерінде еңбек нарығындағы тепе - теңдік жағдайы
бұзылады. ... ... пен ... ... ... ... ... - теңдік мөлшері ретінде анықталады.
Жалақы мөлшерінің тепе - тең жағдайынан жоғары болуы W’ ... ... ... ... ... көрсетеді ( О - ’ ) ... ... ... ... ... ... ... барлық жұмыс күшін
сатушыларға жұмыс орны жетіспейді.Жұмыс ... ... ... ... ... ... ’- ’көрсетілген.
Жалақы мөлшерінің нарықтық тепе - тең жалақы мөлшерінен төмендеген
кезінде ( ... W’’) ... ... ... ... ... ретінде төменгі жалақы мөлшеріне келіспейтін жұмысшылар
жетіспегендіктен бос ... ... ... ... екі жағдай да ( жұмыссыздық пен бос жұмыс орындарының болуы ) ... ... ... бола ... олар ... механизмдері әсерінен
толық жұмыспен қамтылуға дейін өзгертіледі.
Шындығында да, еңбекке ... ... ... ... тепе - ... жоғары болған жағдайында көп ... ... ... ... ... ... істеуге дайын тұрады. Сондықтан жұмысы
барлар жұмысынан ... ... үшін ... ... ... ... ... мәжбүр болады. Кәсіпкерлер төмен жалақы ... ... ... ынталанады. Осыдан жалақының төмендеуіне тек ... ... ... ... та әсер етеді.
Сұраныс ұсыныстан асқан жағдайда жұмыс берушілер бос орындарды толтыру
үшін жалақы деңгейін көбейту арқылы жұмысшыларды жұмыс ... ... ... рыногы жұмыссыздық және жұмыспен қамтудың реттеушісі ретінде
Кез - келген елде халық ... ... ... ... болмайды.
Сондықтан жұмыссыздықты "емдеуде" халық арасында кең тараған жұмыссыз
топтарды анықтау ... ең ... ... ... ... көрсеткіші бойынша жалпы жұмыссыздар санының 65
пайызын барлық жастағы әйелдер құрайды немесе бұл ер ... екі ... Бұл ... ... бос орындарға орналасуға үміткер адамдарға
қойылған негізгі ... ... ... ... ... ... ... қалалық жұмыспен қамту орталығы мәліметтер бойынша
техникалық саласындағы бос орындарға жұмыс ұсынушылар 40 ... ... 25 ... дейінгі жастар арасында кең таралды. Жұмыспен қамту
орталығына жұмыс сұраған халықтың ... саны 41,2 ... ... ... "өз тілегі" бойынша жұмысты тез арада таба ... ... ... ... ... ... қатар жұмыссыздар
көрсеткіші нақты қызмет өтілі бар ... бос ... ... Ал, ... ... жоқ ... жұмысқа тұруға
мүмкіндіктері жоқ. Осыған байланысты жастар арасында жұмыссыздық деңгейі
өте төмен (5,75 ... ... ... ... ... Онда кәсіптік
бағдарлау мектебі және жұмыс ... ... ... ... ... жүйесі өте жоғары дамыған, бұл адамның алғашқы еңбек ету ... ... ... ... еңбек рыногын
қалыптастыруға күрделі әлеуметтік - экономикалық жағдай тікелей әсер етті.
Экономика ... ... ... саны ... ... ... байқалды.
2000 жылдың қаңтар -желтоқсан айларында кәсіпорындар мен ұйымдарда әр түрлі
себептермен 1489,9 мың жұмысшылар жұмыстан ... ... ... ... 2001 ... мерзіммен салыстырғанда 219 мың адамға көбейген. 2001 жылғы
859 мың (1995 жылы -893,7 мың) адам ... ... 2001 жылы ... жаңа ... компенсацияланған (2000 жылы -70,3 пайыз).
Ұлттық статистикалық агенттігінің мәліметі бойынша 1996 жылы барлығы
391,7 мың адам ... деп ... Осы жылы ... ... саны 235,1 мың ... соның ішінде 60 пайызы әйелдер және 161,5 пайызы
жастар (41,2 ... ).30,4 мың ... ... ... бар ( олардың ішінде
68,1 пайызы әйелдер, 42,5 пайызы жастар),орта білімі бар - 111,1 мың ... ... 57,3 ... ... 43,4 пайызы жастар).
2006 жылы әрбір бесінші адам жұмымпен қамтылды, ал әрбір ... ... ... ... ... ... ... саны 30,8 %
қысқарды. 40%-і жоғарғы және орта білімді ... ... Және де ... ... саны ... ... жоғары болуының тағы да маңызды себебі әлеуметтік
менталитет құруда халықтың рыногтық экономикаға бейімделмеуі. Рыногтық
экономиканы ... ... ... ... ... халық шаруашылығына
бақылауды аз жүргізгендігін байқаймыз. Енді әрбір жеке және заңды тұлғалар
республикада субьекті немесе өз ... ... ... деп ... өз әрекетсіздіктерін ақтап отыратындығы көрініп тұрады.
Әрбір экономикалық шағын институт серіктестігін өзі табуы қажет, өз
қызметінің ... ... ... ... ... өзі ... керек.
Қазіргі уақытта мәртебесі " жұмыссыз" деп анықталғандар, Кеңес Одағының
әлеуметтік құрылымына ... ... және ... ... толық
реттеген, олай болса, жұмыссыздық проблемасын шешуге әдеттенгендер әрине,
осыған келіспейді. Қазір барлығы ... ... бой ... деп аталатындар, сондай
- ақ ... ... және ... да ... айла ... ... ... уақыттағы жалғыз проблемасы
өндірістердің тоқтауы. Осы себепті мыңдаған Қазақстан азаматтары
жұмыссыз қалды. Егер де өндірістер толығымен жұмыс істесе, ... ... ... ... өз мамандықтарымен айналысқан
болар еді, бұл бәріне белгілі жағдай. Осыған байланысты өндірістің
дамуына және жұмысшыларды жұмыс орнымен қамту үшін ... ... ... жұмысқа шақырады.
Осымен қатар еңбек рыногында бәсекелестік деңгейін сақтау үшін
"резервтердің" саны болу ... ... ... көбейген сайын жұмыс күшіне
деген сұраныс ... және ... сай ... да ... ... ... қаржылары есебінен өтемақы ұсталатындықтан,
өндірушілер тауарлар мен ... ... ... ... бұл ... әкеледі.
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздықтың өсу себептері. 1990
- 1991 ... ... ... ... уақытта жұмыссыздық 4,6
пайыз құраған. Оның бірнеше жылға былай тез өсуіне не себеп болды?
Сондай - ақ 1993 ... ... оның саны ... ... - ақ, оның ... ... халықтың" ағынымен ұласты.
Рыногқа көшу уақытын еске түсірейік. Тұрақты айлық еңбекақыны
құнсызданғаны сонша өзін және ... ... ... ... аз ... ... коммерциямен айналысты. Сондай - ақ
Кеңестік құрылымдағы еңбекақыны мемлекет қамтамасыз етті. Қазір
барлық өндірістер рыногтық ... ... ... ... ... ... ... өндірістің шығынын жабу
мақсатында өз штатындағы қызметкерлерін жұмыстан қысқартуларына
тура келді, өйткені технологиялық жетістіктер өте ... ... ... жұмыс істегісі келетін мыңдаған адам "көшеде" қалды.
2. Қазақстан Республикасындағы еңбек рыногы
2.1 Қазақстан Республикасында және ... ... ... ... ... ... ... азық-түліктің өсуі,
халықтың экомикалық белсенділік санының өсуіне ... ... 2006 ... ... оның саны 7626,8 мың адамды құрады. Бұл 9,2 пайызға көп, ... ... ... бұл сан 6983,0 адамды құраған. Бұл жұмыспен
қамтылған халықтың осындай уақыттағы 13,1
пайызға көбейген, ал ... саны 21,1 ... ... ... ... ... ... бойынша
2005.01.07.13,0 пайызға қарсы, жұмыссыздардың деңгейі 9,8 пайызды құраған.
Бірақ та ... ... ... тіркелгендерін саны 2006 жылдың 1
қыркүйегінде 3,0 пайызға төмендеген. Өткен жылмен салыстырғанда 4,0 пайызға
төмен.
2006 жылдың 1 ... мына ... қол ... 1 ... жұмыссыздардың деңгейі 9,8 пайызды құрады;
-әркімдердің ақпараты бойынша 147,4 мың адамға жұмыс орны ашылған (жылдың
тоқсандық ... 1,2 ... ... орындалды);
- 93,4 мың жұмыссыздар жұмысқа тұрғызылды (жылдық тапсырма 82,6
пайыз);
-қоғамдық жұмысқа 104,7 мың жұмыссыз қатысқан немесе ... 129,9 ... ... ... 11,3 мың жұмыссыз оқытылған ... 67,3 ... жылы ... қамту органына 10,4 ... ... ... ... бірге жұмыс істейтін азаматтардың саны азайған
(өндіріс орындарының жиі тоқтап ... мен ... ... ... 0,8 ... ... ... өткен жылы 1,5 пайыз.
2006 жылдың 2 тоқсанында өткен ... ... ... ... ... саны 6,1 ... 6,9 млн адамға өскен, сонымен бірге
маусым айында жалданып жұмыс ... саны 3,65 млн ... ... 12,0 ... ... Республикасы агенттігінің мәліметі бойынша ... ... ... ... ... және шағын
кәсіпкерлікпен айналысатын шағын бизнесті қолдау 2006 ... 1 ... млн. ... ... ... 2005 жылдың осы айында бұл сан 1,4 млн. адам
қүраған.
Жұмыспен ... ... ... ... қамту мәселелері бойынша 2005
жылмен салыстырғанда 2006 жылдың 8 айында жұмыссыз азаматтардың саны 1,2
есеге өскен.
Республика ... ... ... ең төменгі көрсеткіші
Шығыс Қазақстан облысында-7,0 пайыз. Ақмола, Атырау, Жамбыл облыстарында
жұмыссыздардың саны республикалық орташа ... ... 10,0 ... ... және 11,7 ... ... жылдың қаңтар-шілде айларында жұмыспен қамту органдарында 230,9 мың
адам, 2005 жылы осы ... 266,4 мың адам ... ... ... іздеушілердің 78,8 мың адамды құраған (жалпы сан бойынша 34,1 ... ... осы ... ... 8 аумақта жұмыс сұраушылардың саны
төмендеген, олардың ішінде: Ақтөбе облысы-1,6 есеге, Қызылорда облысы-1,5
есеге, Алматы ... ... ... және ... ... саны аз ... Шығыс Қазақстан облысында-20,0 пайызға,
Жамбыл облысында-14,4пайызға ... 2006 ... 1 ... 800
мекемеде 120,0 мың адам онша толық емес жұмыс ... ... ... ... тоқтап тұрған. Барлық жұмыс істеген барлық азаматтардың
жалпы саны 2005 жылмен 92,9 мың ... ... 57,8 мың ... ... ... 93,4 мың жұмыссыз адам жұмысқа тұрғызылды
(2005 жылғы мерзімде 79,9 мың ... бұл ... ... ... адамның 40,4 пайызын құрайды. Ауылдық жерде хабарласқан 32,2
пайыз ... 25,4 мың адам ... ... ... бойынша бұл көрсеткіштің үлкен айырмашылықтары бар.
Қарағандыда жұмысқа орналастырудың үлкен проценті - 68,0 пайыз, ... ... ... Батыс және Оңтүстік Қазақстанда - 47,6 ... ... - 61,6 ... Алматы облысында және басқа облыстарда - 54,7
пайыз.
Ең төменгі көрсеткіш Қызылордада - 6; ... – 5,8; ... ... ... ... жетілдіру, жұмыспен қамту мәселелерін
реттеу нәтижесінде қоғамдық жұмыстың түрлерін және ... ... ... ... ... көрсеткіші бағдарламасы бойынша
қоғамдық жұмысқа қатысқандардың саны 1,3 есеге көбейген.
2005 жылдың осы уақытымен салыстырғанда 81,7 мың ... ... 2006 ... ... ... 104,7 мың адам ... ... жылдық
көрсеткіштері Шығыс Қазақстан облыстарында 115 пайызға, Атырау ... ... ... ... - 103,2 ... артығымен орындалған.
Қоғамдық жұмыстың негізгі түрлері: комуналдық ... үй ... қала ... ... ... аумақты және қаланы экологиялық
тазалауға қатысу (көріктендіру және ... ... ... ... ... мәдениетке арналған
объектілерде және тұрғын үйлерде күрделі жөндеулер мен ... ... ... ... ... ... 78,9 млн. теңгеге қарыз. Шығыс
Қазақстан (11,9 млн. теңгеге) және Ақмола облысы (6,4 млн. теңге) маңызды
сомаға берешек. ... ... ... 2006 жылы 1 ... ... 4,8 млн. ... сомаға берешек болған.
Жұмыссыздық жұмысқа шақырушылардың біліктілігіне сәйкес келмегендіктен
жұмыспен қамту мәселесі жөніндегі уәкілетті орган жұмыссыздарды қайта ... ... ... ... қабылдады. Осы уақыттарда республикадағы
жұмыспен қамту мәселесі жөніндегі уәкілетті орган 2006 жылы белгіленген
бағдарлама ... 11,3 мың ... ... ... 67,3 ... қайта
даярлау немесе біліктілігін көтеруге мамандандыруға жіберді. Жұмыссыздарды
оқытудың жоғарғы көрсеткіші Ақмола облысында жылдық тапсырма ... ... ... - 74,6; ... Қазақстанда - 79,6 пайыз жоғарғы
көрсеткішіне қол жеткізілді.
Облыс әкімінің мәліметі бойынша 2006 жылы 1 ... елде 147,4 ... ... орны ... сонымен бірге 31,0 мың орын уақытша ... ... ... Бұл ... - 17,1 мың, Шығыс Қазақстан облысында-
16,1 мың жұмыс орны көп ... ... ... жөніндегі органда 10,6 мың жұмыссыз тіркелген
Атырау облысында 3,8 мың адамга ғана жаңа орын ... -бұл өте ... және ... ... ... ... ... ашу және қайта
құру кестесіне ... 2006 ... 7 ... 10,2 мың ... орны, қайтадан
ашылған кәсіпорын есебінен - 4,2 мың, ... ескі ... - ... жаңа ... 3,1 мың жұмыс орны ашылған.Жамбыл облысында егінді
жинап алу мерзімдерінде уақытша ... ... ұзақ ... ... ... инвестициялық мүмкіндігі ... ... ... куә ... ... та, жұмыс орнын құру қарқыны
көңілге қонарлық емес және жұмыссыздықты төмендетуге өзінің көмегін ... ... ... ... және халықты әлеуметтік қорғау
министрлігі ... ... ... ... күшін реттеуге
бағытталған, қосымша жұмыс ... ... ... ... ... ... қазақстандық азаматтарды кәсіптік
даярлау жұмыстарын жүргізеді.
Шетелдік азаматтар жұмыс істейтін кәсіпорындарда Қазақстан азаматтар
санының өсуі ... (2005 ... ... ... жылдығы - 122,2 мың адам,
2006 жылдың 6 айында 239,8 мың адам).
2005 жылдың ... ... ... 5190 шетелдіктер жұмысқа шақырылған,
өткен жылға қарағанда 10 пайызға аз (5785 адам).
Сонымен қатар, кәсіпорындарда ... ... ... ... ... ... ... арналып құрылған қосымша жұмыс орындарының
саны көбейіп келеді: 2005 жылдың бірінші жартыжылдығында - 5416, ... 6 ... ... ... ... ... кәсіпорындарында 1,9 мың жаңа
жұмыс орындары құрылған, 516 Қазақстан ... ... ... шетелдіктермен 11,5 мың Қазақстан азаматтары бірге жұмыс
істейді.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... ... ... ... ... қойған міндеттерінің сәтті орындалуына себепкер болды.
2001 жылдың 1 қаңтарынан «Халықты ... ... ... ... Заңы өз күшіне енді.
«Халықты жұмыспен қамту туралы» Заңы бойынша:
- шетелдіктерді жұмысқа алушы жұмыс берушілерге рұқсат беру және
квотаны ... ... ... ... және ... ережелерін, кәсіби дайындықты өткізу
ережелері, жұмыссыздарды қайта дайындау және біліктілігін көтеру ... 23 ... ... жұмыспен қамту туралы" Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... ... жылғы 5 наурыздағы Қазақстан Республикасы Үкіметінің "2001 жылға
арналған Қазақстан Республикасы аумағында шетелдік жұмыс үшін жұмысқа ... ... ... ... ... ... бекіту туралы " қаулысы;
"Алматы және Астана қалалары, облыстары бойынша ... ... ... ... ... ... қамту мәселесі бойынша
орган қызметшілерін бөлуді қарастыратын қамту мәселелері жөніндегі өкілетті
орган туралы типтік ережелер қабылданды.
Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... ... мерзімдерінде аз қамтылған азаматтарға шағын ... ... ... талдау жүргізілді. Үкіметке бағдарламаның
болашағы туралы ұсыныстарымен ақпараттық-талдау анықтамалары енгізілді.
Қауіпсіздік кеңесінде Республикасының оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... өңірдегі халықты
жұмыспен қамту деңгейін және жұмыссыздық және ... ... ... ... ... әрекеттерді жою мақсатында
кешенді іс-шаралар қабылданды. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы мен
Қырғыз ... ... ... ... ... ... екі ... жоба дайындалуда.
Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің 2006 жылғы 23 ...... және ... әлеуметтік қорғау министрлігі және ... және ... ... жоғарғы оқу орындарын бітірушілерін, мемлекеттік
білім беру ... ... ... және ... ... ... бар
мамандарды, еңбек рыногында сұраныс құрылымын бағдарлаушы ұзақ ... ... ... ... ... ... ... тобы
құрылды.
Ақтау, Павлодар, Атырау, Семей, Өскемен, Теміртау, Жезқазған, Қарағанды,
Жамбыл, Шымкент қалаларында ... ... жері жоқ ... ... ... ... қызметтерін ұйымдастыру ережелеріне"
сәйкес қазіргі уақытта әлеуметтік ... 10 ... ... ... ... ... ... Заңы бойынша:
- шетелдіктерді жұмысқа алушы жұмыс берушілерге рұқсат беру және
квотаны ... ... ... ... және ... ... кәсіби дайындықты
өткізу ережелері, жұмыссыздарды қайта ... және ... ... 23 ... ... ... қамту туралы"
Қазақстан Республикасы Заңын орындау жөніндегі шаралар туралы"
қаулы қарастырады.
- "2001 жылғы 5 ... ... ... ... "2001 ... ... ... аумағында шетелдік жұмыс күшін жұмысқа
тарту үшін еңбек қызметін ... ... ... ... ... ... "Алматы және Астана қалалары, ... ... ... санын
тарату туралы" бұйрық;
-мемлекеттік қызметшілерді мәртебесімен қамту мәселесі бойынша орган
қызметшілерін ... ... ... ... ... ... ... типтік ережелер қабылданды.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі мен ... ... ... ... ... аз ... ... шағын несие
беру бағдарламасының орындалуына талдау жүргізілді. Үкіметке бағдарламаның
болашағы туралы ... ... ... ... ... ... – уақытша жұмыссыздық төмендеді және
созылмалы ... (бір ... ... ... Егер 2005 ж. Бір айға ... саны 12,7% ... 2006 ж. – 8,6% ... 1 айдан 3 айға
дейінгілер 2005 жылы 22,4% құраса, ал 2006 ж. – 18,6% ... ... ... 2005 ж. 13,8% ... енді 2006 ж. 22% ... 2006 жылдың
басында бір жылдан артық жұмыс іздеп жүргендер 55,3% құрады, яғни ... ... ... ... ... ие ... Бұл ... жоғалтқан адамдар жыл сайын жаңа ... ... ... ... ... білдіреді. Жұмыссыздықтың қазіргі заманғы
теориясы еңбек нарығының өзін-өзі реттелуін мемлекеттік реттеудің қандай ... ... мен ... мен ... көздейді.
Жалпы Республика бойынша жұмыссыздардың орташа жылдық саны 1996-2000жж.
1992-1995 жылдармен салыстырғанда 211,5 мың адамға немесе 3 есе ... ... ... ... қажеттілік 2,7 есе немесе 13,3 мың ... ... ... ... ... ... халықтың жалпы санынан
жұмыссыздардың үлес салмағы 13,5% астам ... ал жеке ... ... 20 және одан да көп ... ... ... бойынша бір жұмыс
орнына ресми түрде тіркелген жұмыссыздар ... ... ... ... ... мониторингі және жұмыспен
қамтуды бағалау әдіснамасы.
1991 ж. желтоқсан айында Халықтың жұмыс бастылық туралы ... Заңы ... 1992ж. ... ... бұл заңның күшіне
енуіннен кейін Қазақстан Республикасының Еңбек Министрлігінің ... ... ... ... ... облыстық және мемлекеттік халықты
жұмыспен қамту қызметтері құрылды. Осыдан бастап біздің ... ... ... зерттеу басталды.
Еңбек рыногын жан-жақты комплексті бағалау үшін, оның мониторинг жүйесі
құрылды, дәлірек айтқанда, оны ... ... ... Мониторинг
жүйесі, сонымен қатар, бөлшекті еңбек рыногын зерттейді, атап айтқанда:
жастар еңбек рыногы;
әйелдер еңбек рыногы;
кәсіби еңбек рыногы;
ақпараттық қамтамасыз ету рыногына ... және оның ... ... ... ... және
жеке көрсеткіштер жүйесі бағалау негізіне салынған. Бұл жүйенің мақсаты-
экономикалық, әлеуметтік, демографиялық және ... ... ... ... ... ... зерттеу. Осы факторларды жинағанда
өндірістің соңғы қорытындысында ... ... ... өнім, ішкі жалпы
өнім, ұлттық жалпы өнім және ұлттық табыс ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын ұлттық
табыс пайдаланылады:
Тmр = ҰТ/ЕР
Тmр-еңбек ресурстарды пайдалану тиімділігі;
ҰТ - ұлттық табыс, теңге. ЕР - еңбекті ресурстар саны, адамдар;
Жұмыс бастылықты ... мен ... үшін ... ... дәрежесін, жұмыс күшінің тиімділігін, еңбек процесінің
құруын сипаттайтын көрсеткіштермен толтыру қажет. «Халықтың
экономикалық, белсенділік дәрежесінің» көрсеткіші:
Хэ=(ЭБТ/ЖІАХ)* 100%
Хэ - жұмыс ... ... ... ... ... ... - экономикалы белсенді жұмыс істей алатын халық, адамдар; ЖІАХ - Жұмыс
істей алатын халық, адамдар.
Экономикалы белсенді халық ... ... ... ... ... ол өз ... материалдық құнылықпен қызметке өңдеп
ұсынатын бір мезгіл ішінде статистикалық зерттеу және жұмыс істеп ... бос ... ... ... ... ... еңбек қатысудың дәрежесін
немесе халықтың экономикалық белсенділігіне сипаттама береді. Осы және
басқа есептерге ... ... ... ... ... толық экономикалық талдау жасайды, болашаққа тиісті болжау
өткізіледі, оның оптимизация туралы нақты мінездеме беріледі.
2.3 ... ... ... проблемасын шешу және
тұрғындарды жұмыспсн қамтудың мемлекеттік
саясаты.
Жұмыспен қамту және ... болу ... ... денсаулығына,
біліміне, халықтың қайта өндіруіне және т.б. ... ... ... ... Аз ... ... уақыт өте кедейшілікке тап болады, ... ... - ... тобы ... ... ұзақ уақыт жұмыс істемегендер
құрайды. ... және ... ... ... ... ... қысқарту үшін, Үкімет не істеуі қажет?
Кедейшілікті төмендетуге бағытталған Үкіметтің алғашқы бағдарламалық құжаты
2002 жылы 3 ... ... ... 2000 -2002 жылдарға арналған
жұмыссыздық пен ... ... ... ... ... ... ... саяси жұмыспен қамтуды жүзеге асыру арқылы жұмыссыздық
деңгейін төмендету - осы бағдарламаның ең негізгі мақсаты.
Осы уақытта 2003 - 2007 ... ... ... Республикасында
кедейшілікті төмендету жөнінде Тұжырымдама ... ... және ... ... ... осы ... елдегі кедейшілік
проблемасын шешудегі ең негізгі әдіс қарастырылады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... ... 30 - 40
арасындағы адамдар құрайды. Бұл жастағылардың ... ... ... 29 ... ... ... дейінгі жастар. Жұмыссыздықтың
жоғарғы пайызы мұнай шығаратын Атырау, Батыс ... және ... ... қамтуды көтеру және ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Сауда және экономика министрлігінің ... ... (2002 ... ... 1-23/6 хаты),жұмыссыздық деңгейі халықтың экономикаға белсенді
қарым- қатынасы бойынша есептелген, 2005 жылы 13,5 ... 2006 ... ... 9,2 ... төмендеген. 2006 жылы 218 мың жұмыс орны
құрылды. Осы жұмыс орындары ... ... ... ... ... ... ... мәселелері жөніндегі органдардың ... ... ... ... және ... ... түбегейлі әсер етпейді.
Үлкен үміт артқан қоғамдық жұмыстар әзірше,(ең төменгі) жұмыс берушілер
және жұмыссыздар үшін ... ... ... Екінші мамандық
бойынша қайта даярлау мен ... ... ... 2006 жылы ... әлі ... ... және ... курстарды оқыту әлі
жалғасуда, сондықтан жұмыс берушілер біліктілігі жоғары мамандардың
жеткіліксіздігін ... отыр ... ... ... ... ... ... - 2001 жылы жұмыс
іздеушілердің әрбір үшіншісі бір жылдан көп ... ... ... ... және жұмыссыздық проблемасына жұмыс берушілердің
көзқарасы қандай? Не ... ... ... өз ... ... ... ... Қазақстан Республикасы ... ... ... "Біз ... ... ... экономикалық және құқықтық жағдайлар жасаймыз, қазақстандықтар
үшін жаңа жұмыс ... ... ... істеп тұрған кәсіпорындарды
кеңейтуге, өндірістерді ынталандырамыз". Бір ... ... ... - ... ... негізгі шарты елдегі халықты
жұмыспен қамтамасыз ету және ... ... ... ... ақ әлемде өткізілген зерттеулер экономикалық құрылымдау және ... ... ... үшін ... ... орны және ... жағдай жасау үшін тұрақты экономикалық өсу өндірісті жаңарту ... ... ... ... ... кедейшілік проблемасымен тығыз байланысты ... ... ... ... ... ... ... бөлу
саясатымен ілесіп отырғандықтан болар ( мысалға Швеция).
Елде жұмыссыздықты қысқарту үшін ... ... жаңа орын ... ... ... ... Өкінішке орай, қазіргі уақытта жаңа
жұмыс орындары үшін ... ... ... ... әлі ... ... енді ғана "жұмыс берушілердің ... ... ... ... ... сонымен бірге әлеуметтік- әлсіз санаты үшін,
атап айтқанда қосымша жұмыспен қамтуды құру үшін ... ... ... ("2003 - 2007 ... ... ... кедейшілікті төмендету жөнІндегі тұжырымдамасының" 19
жобасы).
Республикада экономикалық белсенді халық 7,8 мың ... ... 4 ... ... ... ... Тағы да 3 млн. адам жеке кәсіппен айналысады.
Қалған 0,8 млн. адам - жұмыссыздар! ... ... ... ... 10,3 ... ... ... Республикасы халқының саны өздеріңіз
білетіндей 15 млн. ... ... - ақ, ... Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министрлігінің мәліметі бойынша 2002 ... 1 ... ... ... ... ... органның есебінде 216,1 мың жұмыссыз адам
тұр. Бұдан жұмыссыздардың көбі есепке тұрмағандығы ... ... даму ... ... ... 10 ... ... үш есеге өскен. 1995 жылы ... ... ... 10 ... құрайды, 2005 жылы бұл көрсеткіш 30 пайызды ... ... жеке ... бизнес үлесі. 1995 жылы 20 пайыздан 2005 жылы 70
пайызға көбейген! Жеке меншікке өту ... ... ... дамуы еңбек рыногына тұрғысы келетін адамдардың дайындық
деңгейіне қатаң талап қояды. Жұмыс берушілер ... ... ... ... ... мәжбүр болады. Жастар қызмет өтілі жоқтығынан
біліктілігін көтере алмайды. Әйелдердің ... ... ... ... ... ... жұмыс берушілер ер адамдарды жұмысқа ... оқу ... ... ... орналастыруда тағы бір
маңызды мәселе - жоғарғы білімнің сапасы! Жұмыс ... ... ... оқу ... өз ... ғана ... жұмысқа
шақыру қолайлы екендігін,олардан толыққанды маман шығатындығын алдын - ала
біліп отыру маңызды. ... оқу ... ... ... ... ... деңгейдегі дайындығы, білімі, икемі, жұмыс істеу ... ... ... ... мамандығы туралы әңгіме болғанда өзекті проблема мамандарды
сапалы даярлау. Рыног жағдайында жұмыс берушілердің ... ... ... ... ... ... ... шеберлігіне
байланысты. Бұл жерде бизнес ... ... жас ... ... тікелей байланысты.
Шағын бизнес және жеке кәсіппен айналысатын ... ... және жаңа ... ... ... тиім ... ... Бұл жерде кәсіпкерлердің дамуы үшін қолайлы жағдай жасау
қажеттігі ... ... ... ... ... ... 2004 жылы 97 ... 2006 жылы 400 мыңға дейін өскен. ... ... ... ... ... ... ұтымды
тәжірибе ретінде Оңтүстік - Азиядағы әмбебап МСП орталығын құруға ... ... ... ... өз ... ... құру - ескерту сипатына ие болады. Кәсіпкер сәйкес органдарға ... ... ... хабарлайды және салық төлеу ... ... ... қайтадан құрылған кәсіпорын салық ... ... ... ... ... ... және жеңілдік несиелерін беру арқылы халықтың ... ... кең ... ... ... ... Қазіргі уақытта Қазақстандағы
коммерциялық банктер өздеріне ... ... үшін өте ... және
шындыққа сай келмейтін проценттермен көзсіз тәуекелдікке бел байлағысы
келмейді.
Көптен бері ... ... ... ... беру ... ... ... орындарын тек қана өндірістік мақсатта қолдануға
беру жағдайлары ... ... ... ... ... ... ресми түрде жоғары еңбекақы төлеуге және
жаңа жұмыс орындарын ашуға тиімді болуы үшін қорған ... ... ... ... ... ... ... Республикамыздың
президенті үнемі айтататын, ... ... ету осы ... ... қатарға еңбек қатынастарын жария ету проблемасы - ... - ақ ... ... ... кіреді. Жұмыс іздеуші халықтың көпшілігі жұмыс беруші
жұмысқа қабылдануын рәсімдемейді, басқаша ... ... ... Осы ... тек қана ... ... ... аударуды қысқарту
арқылы шешіледі.
Қазақстан Республикасы халқының қолдауынсыз қол жеткізу мүмкін ... ... ... ... - 2030" жаңа ... ... Н.Ә. Назарбаев айтқандай -"...біз (үкімет) Республика халқының
қолдауынсыз осы барлық реформаны ... ... ... себебі елді
дағдарыстан шығаратын тек қана Қазақстан ... ... ... ... ұзақ ... ... долларын салымын беріп, тұрмысымыз
жақсарады деп үміт арта беруге ... Бұл ... ... тек мен ... ... ... деп ойлаймын.
Қорытынды
Еңбек рыногындағы сұраныс көлемін анықтайтын фирма болса, ұсыныс ... ... ... ... ... субъект - адам. Еңбек рыногында
жалакының ... ролі бар . Бұл ... ... ... күшін ұсынушы
экономикалық субъект фирмадағы барлық іс - ... ... ... ... ... ... ... сағатын кей жағдайда арттырады,
алмастыру эффектісінде де осыны байқаймыз. Ал кәсіпорын еңбек ... ... ... ... ... пайданы максималдандыруға
тырысады.
Еңбек рыногындағы ұсыныс пен сүранысты негізінен жалақы ... ... ... беруші кәсіпорынның ұсынатын жалақы мөлшері мен
жұмыс күшінің қажет ететін жалақы мөлшерін топтастырып ... ... ... тең ... ... ... ... еңбек рыногы басқа ресурстар рыногынан өзгеше, бұдан да
терең зерттеуді қажет ететін ... ... ... ... ... ... қорытынды жасай аламын:
халықтың жұмыс бастылықтың зерттеуі және қалыптасатын
еңбек рыногының ... ... өту ... ... тенденцияларды табады;
халықаралық стандарттарға қарағанда, ... ... ... және ... ... ... ... және аймақтық еңбек рыногындағы
жұмыссыздықтың табиғи дәрежесі ... ... ... ... ... ... ... күшіне озып бара
жатқан сұраныс, жұмысшылар нақты ... ... өсуі ... ... ... ... осының бәрі де еңбек ресурстарын
пайдаланбағандықтан.
Материалдық өндірісте ... ... ... түсіп,
халыққа қызмет көрсететін саласында жұмыс істейтіндердің саны көбейді,
жұмысшыларды ... ... ... бөлу.
Материалдық өнім саласында жұмысшылардың саны мүлде
төмендеуі еңбек өндіргіштігінің өсуімен ... ... ... бастылықты және жасырын жұмыссыздықтың едәуір масштабтары
аз нәтижелі еңбегімен өнеркәсіпте соңғы ... ... ... жалпы өнімнің қысқаруы, Қазақстан халқының
материалдық тұрмыс дәрежесінің төмендеуі. Еңбек рыногындағы жағдай талдау
еліміздің әлеуметтік - экономикалық саясатымыздың ең маңызды бағытының
біреуі ... ... ... ... Курс ... ... ... - 5-е дополненное и
переработанное издание -Киров: «АСА», 2004 ... « ... ... теория ». Оқулық. Ө.Қ. Шеденов, Е.Н.
Сағындықов, Б.А. Жүнісов, Ү.С. Байжомартов, Б.И. Комягин. /
Жалпы редакциясын басқарған Ө.Қ. Шеденов - ... «А ... ... ... С, ... А., Жанайдаров У. Экономикалық
теория. - Алматы: КЕНЖЕ -ПРЕСС. 2001.
4. Қ.Р. жұмыс ... ... және ... ... 2005 ж. № ... ... бастылық пен еңбек нарығы //Экономика сұрақтары, 2005 ж.,
№ 12
Еңбек нарығы //Понорама, 2006 ж., № 39.
7. Қ.Р. ... ... ... ... Департаментінің
бюллетені. 2005 ж., № 1
8. Ромашова Л.О. Жастар еңбек нарығының қалыптасу ерекшеліктері
//Экономика жэне ... 2006 ж., № ... ... статистикалық//Нацстатагенство, 2004 ж., № 1
Ю.Байсенов С. Еңбек нарығы //Қазақстан: экономика және өмір, 2003
ж., № 6.
-----------------------
W
L
Жұмысшылар саны
қисығы
W
Еңбекке ұсыныс қисығы
L
қисығы
I
W

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақша рыногындағы тепе тенділік8 бет
Ақша рыногының теориялық негіздері38 бет
Бағалы қағаздар және қаржы рыногы9 бет
Бағалы қағаздар рыногы8 бет
Бағалы қағаздар рыногы туралы6 бет
Бағалы қағаздар рыногы, онын мәні және негізгі белгілері15 бет
Бағалы қағаздар рыногы, оның мәні және белгілері7 бет
Бағалы қағаздар қаржы рыногы29 бет
Еңбек рыногы5 бет
Еңбек рыногы және жалақы теориясы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь