Баға құрылымы және бағаны тұрақтандыру

Кіріспе

І.Бөлім. Баға құрылымы және бағаны тұрақтандырудың модельдері

1.1. Бағаның қалыптасуындағы теориялар
1.2. Бағаның мәні мен атқаратын қызметтері

ІІ.Бөлім. Баға деңгейін анықтайтын факторлар

2.1 Баға құралуының теориялық аспектілері.
2.2 Нарықтық экономикады бағаның құралуы факторлары.
2.3 Бағаның жіктелуі (класификациясы)
2.4 Баға құралу үрдісіндегі мақсаттар.

ІІІ . Бөлім Бағаны тұрақтандыру және мемлекеттік реттеу
3.1. Бағаны мемлекеттік реттеу
3.2. Баға, сұраныс және ұсыныс
3.3. Бағаны тұрақтандырудың Қазақстандық аспектілері


Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Қазақстан Республикасы өз тәуелсіздігін алғалы бері өзі қатарлы ТМД мемлекеттері арасында экономикалық, әлеуметтік, саяси және мәдени салаларында көш басшы атанып келеді. Бұл еліміздің қай саласын алып қарасақ та халықтың әлеуметтік жағдайын жақсарту мақсатында жасалынып жатқан игі істер мен экономикалық жағдайды көтеруде алдыңғы қатарлы озық ойлар мен пайдалы қадамдар жасалынып жатқандығын көрсетеді.
Мемлекет өзінің ішкі экономикасын біршама тұрақтылықта дамытуда. Бағаны тұрақтандыру әр қашаан алдын ала өз жоспарлары арқылы есептелінетін елдің экономика саласындағы ұтымды қадамдарымен қамтамасыз етіледі. Осы орайда баға мен елдегі инфлиясия шараларының арасындағы байланыстарды жүйелі түрде шешу мен мемлекеттің игілігіне қызмет жасауын қадағалау негізгі бағыттардың біріне саналады.
Курстық жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасының экономика саласындағы ерекшеліктер мен бағаны тұрақтандырудың математикалық модельдеу әдістерін талқылау, ондағы тиімді модельдеу әдістерін таңдап алу, мемлекеттің баға тұрақтылығын қалыптастырудағы, оны реттеудегі өзіндік ұстанымдарына, бағаны анықтайтын факторларға тоқталу табылады.
Курстық жұмыстың құрылымы: негізгі үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде – баға құрылымы түсінігі, бағаның қалыптасу теориялары, бағаның негізгі қызметтеріне тоқталдық.
Екінші бөлімде – Қазақстан республикасындағы модельдеу үлгісіне, баға мен сұраныс, ұсыныс түсініктері арасындағы байланыстарға арналды, баға деңгейін анықтайтын факторлар анықталды.
Үшінші бөлім - Қазақстан Республикасының баға жүйесі мен ондағы модельдеудің жеке үлгілеріне назар аудардым және бағаны тұрақтандырудағы мемлекеттің ролі қарастырылды.
1. Ашимбаев Т.А. Экономика Казахстана на пути к рынку: тенденции и размышления. Алматы, 2004 г.
2. Берденов Қ. Қазақстан мемлекет ретінде қалыптасуы мен экономиканың дамуы. – Алматы, 2008 ж. – 216 б.
3. Воловой В.В. Политэкономия. , 2009.
4. Елемесов Р. Переходная экономика: проблемы методологии и теории. Алматы, 2008 г.
5. Ермекова Э.М. Состояние и перспективы развития социальной сферы в Казахстане: занятость и уровень жизни населения // Вестник КазГУ 2001 №5.
6. Информационно-статистический сборник «Казахстан: 2003-2004 годы, Алматы, Агенство РК по статистике.
7. Кубаев Е. Экономическая политика и экономический рост. Алматы, 2000 г.
8. Кенжегузин М.Б., Додонов В.Ю. Шевелев С.А. Формирование и реализация казахстанской модели устойчивого экономического роста. Алматы, 2007 год.
9. Курс переходной экономики. Под.ред. Л.И. Абалкина. 2007 г.
10. Казахстан в цифрах за 2007 год. Агентство РК по статистике. 2007.
11. Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауы.//Егеменді Қазақстан 2003, 5 сәуір.
12. Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауы.//Егеменді Қазақстан 2005, 18 ақпан.
        
        Мазмұны
Кіріспе
І-Бөлім. Баға құрылымы және бағаны тұрақтандырудың модельдері
1.1. Бағаның қалыптасуындағы теориялар
2. Бағаның мәні мен атқаратын қызметтері
ІІ-Бөлім. Баға ... ... ... Баға құралуының теориялық аспектілері.
2. Нарықтық экономикады бағаның құралуы факторлары.
3. Бағаның жіктелуі (класификациясы)
4. Баға құралу үрдісіндегі ... - ... ... ... және ... ... Бағаны мемлекеттік реттеу
3.2. Баға, сұраныс және ұсыныс
3.3. Бағаны тұрақтандырудың ... ... ... ... өз ... алғалы бері өзі
қатарлы ТМД мемлекеттері ... ... ... ... ... ... көш басшы атанып келеді. Бұл еліміздің қай
саласын алып ... та ... ... ... ... ... ... игі істер мен экономикалық ... ... ... озық ... мен ... қадамдар жасалынып
жатқандығын көрсетеді.
Мемлекет өзінің ішкі экономикасын ... ... ... ... әр ... ... ала өз ... есептелінетін елдің экономика саласындағы ұтымды қадамдарымен
қамтамасыз етіледі. Осы ... баға мен ... ... ... байланыстарды жүйелі түрде шешу мен
мемлекеттің ... ... ... ... ... бағыттардың
біріне саналады.
Курстық жұмыстың мақсаты – ... ... ... ... мен ... ... ... әдістерін талқылау, ондағы тиімді модельдеу әдістерін таңдап
алу, мемлекеттің баға ... ... оны ... ... ... ... факторларға тоқталу табылады.
Курстық жұмыстың құрылымы: негізгі үш бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде – баға ... ... ... ... ... ... ... тоқталдық.
Екінші бөлімде – Қазақстан республикасындағы модельдеу үлгісіне,
баға мен сұраныс, ... ... ... ... баға деңгейін анықтайтын факторлар анықталды.
Үшінші бөлім - Қазақстан Республикасының баға ... ... ... жеке ... ... ... және ... мемлекеттің ролі қарастырылды.
І-Бөлім. Баға құрылымы
1.1. Бағаның қалыптасуындағы теориялар
Экономикалық теория ... ... ... Адам Смит пен ... ойынша, тауар құны оған
жұмсалатын еңбектің ... ... деп ... Адам ... ... субстанциясы, қайнар көзі. ... да ... ... ... құн ... ... қалады. Оны
кейіннен К.Маркс дамыта түсті.
Егер К.Маркс ... ... ... ... ... ... ... Батыс елдердегі экономикалық ойдың ... ... ... ... неокейнстік, радикализм – барлығы
дерлік бағаның шығуын зерттеді.
ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ... ... ... пен ... теория өкілдері ағылшын ... ... ... ... ғалымы М.И.Туган-Барановский құндық ... ... ... ... құн мен баға – ... ұғымдар, алайда біркелкі, пара
пар деп ... ... Құн ... ... шығындарын
көрсетеді, ал жекелеген ... ... ... ... және ... ... мүмкін. Себебі оған сұраным мен ... ... сән, ... және т.б. ... ... ... ... тауар құнының ақшалай өлшемінің модификациясы.
Ақша-несие саясаты ... ... ... ... ... табылады. Соның ішінде төлем балансын ... ... баса ... ... жөн. Ақша – ... - ... ... тірегі ... ... ... ... ... – несие саясаты Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... курсын, төлем ... ... ... ... Сонымен қатар ақша массасы ... ... оның ... ... ... ... бүгінгі ... ... ... ... дұрыс таңдай білуге, сондай-ақ
несие беру ... ... ... ... ... банк үшін ... ... маңызы бар басқа
факторлар мен ... ... ... ... қарап
өз клиентін ... ... ... ... мәні мен ... ... ... баға негізінен бес қызмет атқарады.
1. Есеп-қисап қызметі. Бұл өнім өндіргенде ... ... ... ... ... ... және әр ... өнімді
өндіру қалай немен жүзеге ... ... ... ... Бұл ... баға ... тиімділігіне әсер
етіп, өнім ассортиментін жаңғыртуға, өнім ... ... ... Бағаның осы қызметі біріншісімен етене байланысты.
3. Бөлуші реттеуші ... ... ... ... ... ... мен ұсынымды реттеу және ... ... ... ... ... бұл ... ... тепе-теңдік сақтағанда, тұтыным мен
өндірісті ... ... ... Баға ... сатушылар тарапынан тауар ұсынымы
туралы ... ... және олар өз ... үшін ... ... баяндайды. Екінші жағынан ... ... ... ... ... өндіріс ресурстарының
қорын байқайды.
Қазақстанда ТМД елдері ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асыруға және қаржы ... ... ... ... асыруға мүмкіндік беретін төлем жүйесі (О.А.
Жандосов пікірінше, нақты жағдайда есеп ... ... ... ... әр ... ... ... аударымдар,
карточкалық төлемдер және т.б. ... ... есеп ... бағалы
қағаздар бойынша есеп айырысу, корпоративті қоса ... ... ... ішкі ...... ... бойынша әсері –
банктердің халықаралық төлемдер және ақша аудару операцияларын ... ... ... ... ... құқық аясында
қарастырылады. Төлем балансы төмендегідей тармақтардан құралады:
1) ... ... ... ... ... аударымдар
(мемлекеттік және жеке тұлғалардың);
2) капитал қозғалысының ... ұзақ ... ... ... және ... ... мерзімдік капиталдар қозғалысы;
3) тұрақтандырушы тармақта қорларды қайта ... ... ХВҚ ... ... ... ... ... басқа да қаржы
көздері;
4) қорлардың ... ... ... ... ... ... ... төлемдері және аударымдары негізінен банктер
арқылы ... ... ... ... бұл ... Қазақстан
Республикасының банктік заңнамасымен реттеледі. Соның мысалы ретінде,
«Қазақстан ... ... және ... ... ... Заңы жеке
және заңды тұлғалардың, оның ішінде банктік корреспонденттердің олардың
банктік шоттары ... ... есеп ... ... асыру
белгіленген және аударым ... ... ... ... қатар «Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкі туралы» Заңында Қазақстан ... ... мен ... ... ... ... және нысанын айқындайды, ұйымдастырады,
сондай-ақ ... ... мен ... ... уақытылы және кідіріссіз жүргізілуін қамтамассыз ететін
төлем ... ... ... ... жүзеге асырады, банктердің
қолданылатын автоматтандырылған ... ... әрі ... болуын
және банк ақпаратының ... ... ету ... ең ... белгілейді.
Қазақстанда төлемдер мен аударымдарды жүзеге асырудың тәсілдің
заңнама актілермен және ... ... ... құқықтық актілермен,
оның ішінде Қазақстан Ұлттық банкі актілерімен белгіленеді. Ақша төлемі мен
аударымын ... ... ... тыс ... ... ... ... валютамен де жүзеге асыру кезінде, сондай ақ Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... шетелдік валютамен ақша төлемі мен аударымын
жүзеге асыру кезінде белгіленген нысандағы бланктерде ақша аударуға өтініш
пайдаланылады, ол ақша ... ... ... ... алушы банкке
жөнелтушінің төлем тапсырмасы ... ... ... өтінішіне банктің аталған өтінішті өңдеу не Қазақстан
Республикасы заңнамасы талап ... ... үшін оған ... ... туралы қосымша мәліметтерді қосуға болады.
ІІ-Бөлім. Баға ... ... ... Баға ... ... ... кезде экономкалық ғылымда баға құралуы экономикалық ... және ... ... бір ... ... ... оны, ... құралы мен әдісі бар ғылым ретінде жеке
қарастыруымыз тиіс. Баға ... ... ... ... ... Баға ... Баға ... Баға саясаты;
Баға құрылу тәсілдері:
• Индуктивті;
• Дедуктивті;
• Диалектикалық
Баға құралу ғылымы – баға қозғалысы мен оны қолдануды зерттеуші ғылым.
Баға ... ... ... ... мен оның тәжірибеде
қолданылуы болып ... ... баға ... баға ... ... өте күрделі және
нәзік құралы болып саналады және іс ... оның ... өте ... баға ... ... бірінші қарасытуымыз керек.Оның ішінде
қазіргі ... кең ... баға ... бірі ... баға ... теорияның пайда болуы қазіргі заман экономикалық теориясының негізін
қалаушылар – А.Смит, Д. Рикардо, К.Маркс ж.т.б. көзқарастарымен ... баға ... ... ... құны тауар өндірушілер еңбегінің
әлеуметтік жиынтығы ретінде, ал тауар құнының өзі сол ... ... ... ... ... ... ... анықталған. Соңғысы нақты тауарды
дайындау үшін қажетті жұмыс уақытымен ... Бұл ... ... сол ... өндіру үшін кеткен орташа шығындар бойынша құралады.Құн
екі жақты сипатталады:
• Сандық;
• Сапалық;
Сандық сипаттамада тауардың тұтынылуы құндылығын ... сол ... ... ... ... ... адамдар арасындағы тауар алмасуда өндірістік
қатынастар ретінде көрсетілген. Осыған ... ... ... ... бар ... ... құны бар болып есептеледі.
Егер баға теориясын тереңінен қарастыратын болсақ, онда бұл ... ... де көп ... бөлінгендігі байқалады.
Нарықтық экономикада бағаның құрылуы тек ... ... ... ғана ... ... ... үлестіру факторлары әсерінен де пайда
болады. Оған жататындар:
• Сұраныс және ұсыныс ... /бұл ... ... ... ... ... бірі сұраным икемділігі/;
• Әлеуметтік факторлар /бұл поблемаларды баға жүйесі арқылы шешу үшін
мемлекеттің араласуы/;
• Мода және ... ... ... ... бұл ... монополиялық
өндіріспен сәйкестенеді/;
• Ұлттық және климаттық ... ... ... ... ... ... басқа, солтүстіктегі суық климат оңтүстіктегі өндірістерден
қарағанда жылу энергиясын көп ... ... ... ... ... ... әр ... және олардың
баға көрсеткішіне әсерлері әр жақты. Бір ... үшін ... ... ... ... ... болса, ал, екінші тауарлар үшін беделдік
жайлар, ал , ... ... және ... ... болып табылады.
Барлық факторлар бағаның құрылуына тек жеке-жеке әсер етіп қоймай, кейбір
жағдайларда бірлескен ... ... ... ... Баға ... және ... туралы толық түсінікті алу үшін оның мағынасын тереңдете
қарастырумыз қажет. Оны ... әр ... ... ... ... ... ... оның функциясы ашып көрсетде -мынадай жайды есте
ұстауымыз тиіс: баға ... ақша ... ... ... яғни,
ақшасыз баға болмайды, ал бағасыз, ақша экономикалық мағынаға ие ... ... тән ... ... ... ... ... экономистер оның негізгі бес функциясын атап көрсетті:
• Есептік өлшемдік;
• Қайтаүлестіру;
• Ынталандыру;
• Баланыстық / теңестіру;
• Өндірісті орналастыру.
Есепетеу және шығындарды өлшеу функциясын ... әр ... ... ... көрсеткіштерін өлшеумен ұйымның құндық есепті орындауы
бойынша жүргізеді. Мысалы, алдын ала дайындалған ... ... ... ... қоса ... осы тауардың баға сомасына эквивалентті
кәсіпорынның өндірген немесе сатып өткізген тауарлық ... ... ... ... ... ... ... құннына тең. Есептік-
өлшемдік функцияны іс-жүзіне асыра отырып, тауарлар мен қызмет түрлерінің
еңбек ... ... әр ... ... ... ... ... Қоғамнның дайын тауарларға ... ... ... ... ... баға ... ... Сонымен
қатар өндірістік айналым шығындарын және пайда көлемін анықтайды.
Баға ... ... ... ... ... мөлшері
жоғары өндірістерге капиталдың шоғырлануы іс-жүзіне асады. Осыған сәйкес
баға ... ... ... ... ... пен ... теңестіру функциясы (баланыстық), өндірістегі
және айналымдағы келісімсіздік ( диспропорциялық) жайлардың орнын ... ... ... өзгеруі есебінен (немесе бұл екі ... ... ... ... ... ... ынталандыру функциясының мәндік сипаттамасын төмендегідей
сипаттауға болады: Яғни оның өндіріске әсер етуі және әр ... ... ... ... ... ... ... арқылы, ғылыми техникалық прогресті, шығын үнемділігін
қамтамасыз етуді, өнімдер ... ... ... және тұтыну
құрылымдарын өзгертуді ынталандыруға немесе керісінше тоқтатуға ... ... ... ... ... ... ... қосымша баға немесе жеңілдіктер беру жолымен жүргізледі.
Бағаның үлестіру және қайта үлестіру функциясы да ... ... Ол ... ... ... шегінде бағаның құнынан ауытқуына
байланысты. Баға үлестіру және қайта үлестіру экономика салалары арасындағы
ұлттық түсімнің, оның ... әр ... ... формаларының,
аймақтарының, қорлану және тұтынылу қорларының, әр түрлі әлеуметтік
тұрғындар ... ... ... ... ретінде қолданылады. Мысалы:
қымбат ... ... ... және ... ... жоғары тауарларға бөлшек
сауда бағасының жоғарлауы халықтың бір ... ... ... ... үшін ақша ... үлестіруге көмектеседі. Бағаның ... ... бір ... тобының аксизы , ҚҚС және басқа да салықтық
сипаттағы алымдар, ... ... ... ... ... аударымдар арқылы көрініп отырады.
Баға үлестіру құралы ретінде активті түрде қолданылады. ... ... ... ... қолданғанда бұл жайлар ... ... мен ... үлестірудің жалғыз ғана құралы емес.
Бұл жерде қаржы-несие жүйесі және еңбек ақы да үлкен роль ... ... ... ... әр ... ... ... тығыз байланыс бар. Олар
кейде бір ... ... ... ... ... ... болуы
мүмкін. Мысалы: бағаның ынталандыру функциясы сұраным мен ... ... ... ... көмектеседі, сұранымға ... ... ... жол ... Ал, ... ... ұсыным көлемін
төмендетеді.
Бағаның үлестіру функциясы өндірісті ... ... ... ... жасайды, яғни жоғарғы сұранымға ие тауарлар өндірісі
сферасына капиталдың жинақталуын іс-жүзіне асырады.
Есептік-өлшемдік баға ... көп ... ... ... ... ... болады, себебі, нарықтық жағдайда
баға, өндірістік шығындардан көп ауытқуларға ие. Баға функцияларының ... ... айта ... оның ... ... зерттеулер құралы
болып табылатындығын ұмытпауымыз тиіс.
Экономикадағы баға жүйесі
Экономикадағы іс-әрекет жасаушы ... ... ... ... өз-ара жеке жүйе құрады. Бұл жүйе көптеген нарықтық фактордың әсерінен
әр уақыт қозғалыста болады. Баға ... жеке ... ... ... ... ... ... байланыс негізін, қан тамырлары
қызметіне ұқсас байланыстық принципі құрады, бір ... баға ... да ... ... ... ... өзгертулер енгізіледі.
Баға жүйесінің маңызды және негізгі блоктары төмендегідей:
• Көтерме сауда бағасы;
• Сатып алу бағасы;
• Бөлшек сауда бағасы;
• Жүк ... ... ... ... негізгі блоктары бірнеше блокасты бөліктерден тұрады. ... ... ... ... ... екі ... ... бөлінеді,
кәсіпорындардың көтерме сауда /босату/ бағасы және өнеркәсіп көтерме сауда
бағасы. Жүк ... ... ... ... ... бөліктерінен тұрады:
темір жол жүк көлігі ... ... жүк ... ... өзен жүк көлігі, әуе
жолымен тасымалдау, автожүк көлігі, құбыр байланысы жүк көлігі тарифтері.
Барлық бағалар жүйелерінде ... және ... роль ... ... ... ... ... бағасы, яғни, отын –
энергетикалық кешендерінің, металлургия саласының өнімдері, себебі, ... ... ... салаларында қандайда болмасын бір көлемде
тұтынылады немесе қолданылады. ... ... ... ... ... мен ... ... баға деңгейіне тез арада өзгерістер
енгізетіндігі айқын.
Жоғарыда аталып өткендей баға ... ... ... ... ... ... жеке жүйе ... бағалар байланысы және өзарар
тәуелділігі төмендегідей екі ... ... Құн ... ... мен ... және де басқа экономикалық заңдарды
қолданана отырып, жекеше әдістемелік негізде бағаның құралуы;
... ... ... ... мен ... ... ... байланыспен тәуелділікті агроөнеркәсіптік, орман және басқа ... ... мен ... ... ... болады. Бұл жағдайда
айтатынымыз, соңғы ... ... ... және ... ... үшін
қолданылатын шикізат ретінде бастапқы кезең ... баға ... Баға ... ... ... ... тек қана ... арасындағы технологиялық байланыс
кезінде ғана емес, оның жоқ кезінде де болатындығы байқалады. Себебі, жеке
салалардағы және жеке ... ... ... ақы ... зергерлік бұйымдардың, әдет-ғұрыптық қызмет түрлерінің және ... ... ... ... әсер етуі ... түрде күрделі баға жүйесінде бағыт-бағдарды таңдау үшін
баға жіктемелері қолданылады. И.Жельтякова, ... Н. ... ... ... атап көрсетеді.
А. Айналымды қамтамасыз ету сипаттамасы бойынша:
➢ Көтерме сауда бағасы –кәсіпорынның өндірген тауарын ... ... ... ... сату үшін қолданылатын
баға.
➢ Бөлшек сауда бағасы-сауда ... ... ... өнімдерді
сатып өткізуі үшін қолданылады.
➢ Сатып алу бағасы- ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер ... ... ... үшін ... ... ... сату бағасы.
➢ Сметалық құн – құрылыс өнімдеріне (ғимараттар мен құрылғылар,)
төлеу үшін баға.
➢ Халыққа ... ... ... мен ... – бөлшек сауда
бағаларының негізгілерінің ... ... ... реттелу әсерлері, нарықтық бәсекелестікке байланысты:
➢ Еркін нарықтағы баға- нарық коньюнктурасына сәйкес сұраным ... ... ... ... қойған бағасы.
➢ Реттелуші баға- арнайы басқару органдарының қойған бағасы,
олар көбіне жоғарғы дәрежелі ... ... ... мен ... байланысты қойылады.
➢ Париттетік баға – бағаның бұл түрі АҚШ –да ... ... ... ... мен ... да ... ... түрлері бағасының қатынасын реттеу ... ... ... әдісі бойынша:
➢ Қатаң (тұрақты) баға - келісім ... ... ... ... ... ... өзгеріссіз қалады.
➢ Ағымдағы баға - әрбір кезеңдегі баға деңгейі. Олар бір келісім
шегінде өзгеруі мүмкін және баға ... ... ... баға – ... ... ... екі ... бойынша нарықтық бағаның өзгеруіне ... ... ... ... ... ... Сырғымалы баға - бағаның бұл түрі ұзақ уақыт дайындалу
кезеңін қажет ... ... ... ... дайындау үшін
қажетті, сол уақыт кезеңінде өндіріс шығындарының өзгерісін
есепке ала ... ... ... ... ... ... қайта қарастыру жолымен анықталады.
Г. Уақыт әсерлерін есепке алу бойынша:
➢ Тұрақты
➢ Маусымдық
➢ Баспалдақты.
Д. Баға деңгейі туралы мәліметтерді алу әдісі ... ... ... Есеп ... бағасы
Е. Нарық түрлеріне байланысты:
➢ Аукциондық
➢ Биржалық котировка –биржа арқылы сатылатын стандартталған бір
түрлі ұқсас тауарлардың бағалары
➢ Сауда ...... ... ... ... ... Бағаның бұл түрі тауарларды жеткізуге тапсырыстар беруге
негізделеді.
Ж. Фирма ішінде қолданылатын баға түрлері:
... ... бір ... ... ... немесе
бір ассоциацияға кіретін әр түрлі фирмалар арасында өнімдерді
сатып-өткізу кезінде қолданылатын ... ... беру және сату ... ... Баға ... –сатып алу-сату орнындағы баға.
➢ Баға брутто – сатып алу – сату ... ... ала ... (Франко) – бұл термин, тауарлардың қозғалыс кезінде
сатушыдан сатыпалушыға дейін қайсы пункт ... ... ... ... ... ... үрдісі өте күрделі және бірнеше бөлімнен құралады. ... ол ... ... алудан басталады. Кез келген фирмалар үшін
негізгі мақсаттар төмендегідей:
➢ Сатып өткізуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... мақсат – нарықта ұқсас тауар өндірушілер көп жағдайда, ... ... ... Бұл ... ... ... ... бағалық сұранымы икемді;
➢ Фирма, бір тауарға шығындарды төмендету жолымен,
Пайданың жалпы көлемін жоғарлату және сату көлемін максималдауға бағыт
алуға ... ... ... кең ... болуы.
Бұл мақсатқа жету үшін, яғни сатуды қамтамасыз ету ... ... ... ... - оның ... вариантары бар:
➢ Фирманың бірнеше жылғы бірқалыпты жоғарғы ... ... ... (сол ... фирманың нарықтағы деңгейі бірқалыпты жоғары,
дегенмен де өзіне сенімсіз фирманың ыңғайлы жайларды ... ... ... орташа нормасы негізінде бірқалыпты түсімді бекіту. Бұл, ... ұзақ ... ... және ... ұшырамайтын
сұранымы бар, өндірісі қалыптастырылған алдыңғы қатарлы фирмалар үшін
қолданылады.
➢ Күрделі жұмсалымның өсуіне байланысты бағаның өсуі, яғни, ... ... ... ... Бұл ... ... өсіп келе жатқан
сұранымға ие өнімдер өндірісін кеңейтуді ... ... ... ... ... ғана ... ... ие бола алады.
Бәсекелестіктің жоғарғы деңгейде болуы бірде-бір кәсіпорынның баға құралуы
үрдісін өз қолында ұстауына ... ... ... ... ... ... мен ұсыныс әсерлерінен баға деңгейі анықталады. Бәсекелестік,
өндірушілерге тауардың , өнімнің өзіндік құнын бақылап отыруды ... ... - ... ... ... және ... реттеу
3.1. Бағаны мемлекеттік реттеу
Нарық жағдайында ... ... ... ... ... ... Үкімет органдары тарапынан бағаларды бақылап отыру. Оның мақсаты
– еңбек ақы мен ... ... ... көтерілуінің
индексін белгілеу үшін өмір сүру құнының өсуін, сонымен ... ... ... ... және ... бәсекелестік
қабілетіне қалай әсер ететінін ... ... ... ... ... ... ... әсер ету. Оның мәні ... ... ... ... және ... ... ... алып тастауда, ... ... ... ... өзгертуде, ақша эмиссиясының
мөлшерін көбейтуде немесе азайтуда тұр.
3. Бағаны ... мен ... ... мемлекеттік
араласу. Бұл арада әңгіме мемлекеттік органдар рұқсат ... ... тым ... яғни өзіндік құнға тым
арттырылған амортизациялы шығындарды кіргізу және ... ... ... ... отыр.
4. Бағадағы жетекшілік. Бұндай құбылыс ... ... ... ... үлесі едәуір салаларда байқалады. Бұндай
жағдайларда мемлекеттік органдар ... мен ... ... ... ... шартты баға белгілейді,
кейін ол баға ... ... ... үшін ... баға ... Бағаға тікелей мемлекеттік әсер ету. Оны жеке ... ... үшін ... ... ... құрайды.
Қазақстан Республикасының халықаралық экономикалық қатынастарын дамытуда
орталықтандырылған валюта қорларын қалыптастыру және пайдалану арқылы
сыртқы ... ... ... ... ... рөл ... ... қызметтің ырықтануы жағдайында валюта түсімдерінің
негізгі көлемі кәсіпорындардың ... ... ... ... ... қатысуы және ұлттық валюта - теңгені нығайту үшін
бүкіл ел ауқымында да, ... ... ... ... құрылымдар деңгейінде де орталықтандырылған валюта
қорлары құрылады. Ұлттық ... ... ... ХВҚ ... ... ... ... болып саналатын валютамен жасалатын операцияларға
шек қою, яғни валюталық шектеу енгізілуде.
3.2. Баға, сұраныс және ұсыныс
Бағаны тұрақтандыруда ... әсер ... ... пен ... мән ... ... Әр түрлі тауарлардың бір бірінен
сұраныс пен ... ... ... ... беру деңгейімен
ерекшеленеді.
Бұл жерде көңіл аударатын негізгі ... ... ... ... ... жалпы ... ... ... ... ... түсіргені барлық уақытта ... ... ... ... Р х О тең.
Нарықтағы сұраныс көлемінің баға ... ... ... ... баға ... ... бағаға байланысты
сұраныстың икемділігінің дәрежесін сипаттайды.
Сұраныс икемділігінің ... ... ... ... ... ... : ;
Q ... ... ... пайымдаулар жалпы ... ... ... да ... ... ... ол ... шығарылған тауарлардың ... ... ... ... ... ... өзгеруінің
көрсеткіші. Ұсыныстың икемділік ... ... ... : ;
Q ... жоғарыда айтылған ойларды арнайы ... ... ... сызықтармен сипаттауға да ... Бұл ... ... сенімді әрі ... ала ... ... уақыттарды қамтиды. Енді джәл ... ... ... ... ... f(x)=0 түріндегі өрнек x
= j(x) түріне ауыстырылады .
Мысалы:
Алғашқы жанасу ... x0 мына ... [a; b] кез ... ... ... әрі ... ... сұлбада іске асырылады: x1
= j(x0)
x1 = j(x0)
x2 = j(x1)
x3 = j(x2)
Жоғарыдағы теңдіктерді ... ... ... жалпы өрнек
құрастыруға болады:
xn+1 = j(xn)
Шешілетін ... ... ... ... ... ... үшін ... модельдеу үлгісінің
мынадай реттілігі орындалады: ... блок – ... e
x = ... = x
x, ... ... баға ... монетаристік бағыты
ақшаның сандық жағына ерекше назар аударады да, ... ... ... ... құны ... категориялар жайына қалады.
Монетарлық теориялардың бірнешеуіне тоқталайық: ... ... ... және тағы ... ... ... ұсынады: Ms -
kPY, мұндағы Ms - ақшаның номиналды саны, k - ... пен ... ... ... деп ... Р - ... абсолютті деңгейі; У ... ... Егер К мен У ... ... ақша ... саны ( Ms ) бағаның
(Р) өсуіне әкеледі. Ақша туралы неоклассикалық теорияда ақшаға сұраныс (МВ-
КРУ) ... ... ... ... ... бұл теорияны жақтаушылар
нарық жағдайындағы тепе-теңдікті білдіретін формуланы ұсынады: Ms -МД ... ... ... ... ( Ms ) оған деген сұраныспен тең болатынына
сенеді. Үстіміздегі ғасырдың 30-шы ... ... ... ... "ұлы дағдарыстан" шығарған Дж.Кейнс ақшаны жинап, сақтаудың үш
психологиялық көзіне ... ... ... үшін, алыпсатарлық және
сақтық, болашақ үшін ақша. Сөйтіп ақшаға сұранысты Кейнс былай көрсетеді:
МД-МД1+МД2=L1(У)+L2(r-r)
мұндағы:
МД1 - іске қалдырылған ... ... - ... ... - ... ... проценті,
r - күтілген процент нормасы.
Монетарлық теорияны тереңдетіп, ақшаның қызметін күшейтіп, оның ... көп үлес ... ... - ... Ол ... ... ... ұсынды.
МД=РF (rb, re, p, h, y, и).
Мұндағы әріптердің мәні:
МД - номиналды ақша қалдықтарына жоспарлы сұраныс.
Р - бағаның абсолютті деңгейі.
rb - ... ... ... - ... табысының нарықтық курсы.
р - баға өзгерістерінің қарқыны.
һ - ұлттық байлықтың заттай құрылымдары.
у - тұрақты бағадағы ұлттық табыс.
и - ақшаға ... ... ... отырғанымыздай, монетарлық теорияда ақшаны ұсыну мен оған
сұраныстың қарапайым жай түрінен күрделі жағдайларына дейін ... ... ... ... ақшаның М1, М2, М3 деген түрлеріне, акциядан, облигациядан
түсетін табыстың процент нормаларына ерекше назар аударылған. Айталық, ... ... мен ... адамдарға, сауда мен өндіріс саласына
қажетті ақшалар. Ал М2, М3 ақшалары - М2 және ... ... ... ... проценттерді қосып алады. Егер Қазақстанда 22-00-дей
әр түрлі банктер: мемлекеттік, халықтық, коммерциялық және жеке ... ... ... ... ... ақшаны компьютер машинасының өздері ... ... ... ал ... ақша ... күндіз-түні істеп, ақша
жасап үлгере алмай ... ... ... көп ... ... ... бәрі ... Нарыққа көшкенге дейін айналысқа керекті
ақшаны К.Маркс ... ... ... ... ... ол ... ... сомасын айналыс санына бөлгенге тең. Әрине ... ... ... ақшаға несиеге берілген тауарлар және басқа
факторлар да әсер етеді. Қалай болса да ... ... ... ... ақша ... әсер етіп отырды. Шет елдерде, әсіресе, АҚШ-та жалпы
ақша ... ... ... ... ... ... банк,
федералдық резервтік жүйе бар. Ол - банктердің банкісі. Басқа банктер оның
қас-қабағына ... ... ... ... ... ... деңгейде қызмет атқарады. ең бастысы, банктік резервтерге
бақылау жасап, осы ... ақша мен ... ... реттеп отырады.
2.3. Бағаны тұрақтандырудың Қазақстандық аспектілері
Нарық экономикасына өту ... ... ... ... ... қол ... ҚР ... ... роль ... ... ... екі деңгейлі банктік
жүйенің ... ... ... ... ... көрсетіп отырғанындай, ... ... ... қызметін реттейтін ... ... ... ... және оның іске ... ... ... ... механизмдеріндегі
кемшіліктермен ... өз ... ... баға ... ... ... ... шешімін тиімді ... ... және шешу ... Осы ... ... баға
тұрақтандыру ... ... ... ... ... түрде эмиссиялау;
• ақша-несиелік қатынастарды реттеу;
... ... ... ... ... ... ... үкімет тарапынан бағаны қадағалау және т.б..
Ақша-несиелік ... ... үшін ... ... ... мен ... арқылы жұмыс жасауда,
олар: ... ... ... ... ... ... талаптар нормативі, қысқа
мерзімді ... ... ашық ... ... кредиттік және ... ... ... ... алу және т.б.
Оларды ... ... ... ... жж. қалыптасқан инфляция ... ... ... ... болашақта артық ... ... ... ... басты құралы ... бар. ... ... ... көзі ... ... түсімдер) ... ... ... азайту бұл ... ... ... Мұндай жағдайда ... ... ... ... ... ... ... қарасақ несие ... ... ... ... оны ... ... атқару үшін ... ... ... ... ... өндірістің барлық механизмін
қамтып, ... ... мен ... ... бос ақша ... ... ... ... ... нарықтық экономикада зейнеткерлер ... ... ... ... ... ... ... қарыз сақтау ассоциациялары
және т.б. осы ... ... ... несие
институттары ... орын ... Көп ... ... ... бұл ... ... тиімді
орналастыру және қорлану процесіне ... ... ... ішкі экономикасын ... ... ... ... әр ... ... ала өз ... есептелінетін елдің экономика саласындағы ұтымды ... ... Осы ... баға мен елдегі ... ... ... ... ... шешу ... ... қызмет жасауын қадағалау негізгі ... ... ... ... мен ... ... реттеумен
байланысты бейнелейтін және жекелеген елдің немесе барлық
елдің төлем қабілетін ... - ... ... ... ... болып табылады. Халықаралық валюта өтімділігінің
құрылымына шетел ... ... ... ... ... ... СДР және ЭКЮ-дағы шоттар кіреді. ... ... ... ... ... біріне, жаңа валюталық орталықты
құру және оны дүниежүзілік валюталық жүйе аумағына қосу ... ... жүйе - ... бағамдардың ауытқуын азайту және интеграциялау
процессті ынталандыру мақсатында бірлестікке мүше елдердің ... ... ... ... және ... негізінде валюталардың қызмет етуімен байланысты қалыптасатын
қоғамдық қатынастардың жиынтығы болып табылады.
Мемлекеттің валюта ресурстары былайша пайдаланылады:
1) Ұлттық банк: ... ... - ... ... ... ... ету жөніндегі мемлекеттің стратегиялық жоспарлармен
анықталатын, реттелетін деңгейде ұлттық валюта ... ... ... ... ... ... ... үшін; Ұлттық банктің қарыздары мен
басқа міндеттемелері бойынша есеп айырысу үшін;
2) Қаржы ... ... ... ... ... сыртқы берешекті өтеу графигі бойынша жабу ... ... ... үшін жарналар төлеу; елшіліктердің, консулдықтардың,
өкілділіктердің және басқа ... ... ... ... үшін;
3) Үкімет органдары: мемлекеттік қажеттерді - тауарлар мен ... ... ... ... ... ... ... үшін;
4) Басқарудың жергілікті органдары - коммуналдық шаруашылықтың,
өндірістік емес сфераның ... ... ... ... халықтың түрлі елеулі қажеттіліктерін
қанағаттандыру ... ... ... Т.А. ... ... на пути к рынку: тенденции и
размышления. Алматы, 2004 г.
2. ... Қ. ... ... ретінде қалыптасуы мен экономиканың
дамуы. – Алматы, 2008 ж. – 216 ... ... В.В. ... , ... ... Р. ... ... проблемы методологии и теории.
Алматы, 2008 г.
5. Ермекова Э.М. Состояние и ... ... ... сферы в
Казахстане: занятость и уровень жизни населения // ... ... 2001 ... ... ... «Казахстан: 2003-2004 годы,
Алматы, Агенство РК по статистике.
7. Кубаев Е. ... ... и ... ... ... ... ... М.Б., Додонов В.Ю. Шевелев С.А. Формирование и ... ... ... ... ... ... 2007 год.
9. Курс переходной экономики. Под.ред. Л.И. Абалкина. 2007 г.
10. Казахстан в цифрах за 2007 год. ... РК по ... ... Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауы.//Егеменді Қазақстан
2003, 5 сәуір.
12. Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауы.//Егеменді ... 18 ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Delphi ортасымен танысу жайлы16 бет
Delphі тіліндегі бағдарламаның құрылымы16 бет
Turbo pascal программалау тілі туралы8 бет
«Достық» қонақ үйі10 бет
«Кеңістік» концептісіндегі жер-су атауларының вербалдануы3 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
Іnternet желісі құрылымы8 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
А,Е,Д,К,Ғ витаминдері15 бет
Адам мінезі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь