Аграрлық саланы дамытуға байланысты туындаған экономикадағы теориялар

1. Агроөнеркәсіп кешені: күрделі құрылымы
2. Ауыл шаруашылығында жер негізі
3. Өсімдік шаруашылығының салалары
4. Мал шаруашылығының жас және ежелгі саласы
Пайдаланған әдебиет тізімі.
АӨК құрамы мен маңызы. Агроөнеркәсіп кешені: күрделі құрылым. Осы уақытқа дейін біз өндіріс құралдарын — машиналар, конструкциялық материалдар, отын шығаратын салаларды оқып үйреніп келдік. Дегенмен, адамдар үшін, ең алдымен, азық-түлік өнімдері қажет. Олардың негізгі бөлігін ауыл шаруашылығы өндіреді.
Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіріп қоюдың өзі жеткіліксіз. Оны сақтап, сапалы түрде өңдегеннен кейін халыққа уақытында жеткізу керек. Ауыл шаруашылығы бұл мәселелерді басқа салалардың көмегінсіз шеше алмайды. Сондықтан, оның қажеттіліктерін қамтамасыз етіп, өнімдерін өңдейтін өнеркәсіп өндірістері мен ауыл шаруашылығының арасында тікелей байланыс қалыптасқан. Басқаша айтқанда, агроөнеркәсіп кешені (АӨК) пайда болды.
Агроөнеркәсіптік кешен халықты азық-түлікпен, ал өнеркәсіпті халық тұтынатын тауарлар жасап шығаруға қажетті шикізатпен қамтамасыз етуді негізгі максат ететін көптеген салаларды біріктіреді.
АӨК құрамында үш негізгі буын бар. I буын АӨК-ке кызмет көрсететін, оны техникамен, тыңайтқыштармен қамтамасыз ететін салалар құрайды. II буын - бұл ауыл шаруашылығы, ал ІІІ буын - тамақ және жеңіл өнеркәсіптері. Олар ауыл шаруашылығы өнімдерін халық тұтынатын тауарларға айналдырады.
Жұмыскерлердің саны жөнінен (2,4 млн адам) АӨК аса ірі салааралық кешен болып табылады. Ол елдегі ішкі жалпы өнімнің 1/10 бөлігін береді. АӨК өнімдері барлық тауар саудасының 50%-дан артырып кұрайтындыктан, халықтың әл-ауқатын жақсартуға әсерін тигізеді. Сонымен бірге өнімдері шет елдерге сатылады. Мысалы, бидай Қазақстанның маңызы жөнінен бесінші экспорттык тауары.
1. Қазақстанның экономикасы және әлеуметтік жағдайы Р.С.Бейсембаева.
2. Экономика теория негіздері (1993ж).
3. Аграрлық саладағы негіздер Д.Серикбаев.
        
        Тақырыбы: Аграрлық саланы дамытуға байланысты туындаған экономикадағы
теориялар.
Жоспар:
1. Агроөнеркәсіп ... ... ... Ауыл ... жер негізі
3. Өсімдік шаруашылығының салалары
4. Мал шаруашылығының жас және ... ... ... ... Агроөнеркәсіп кешені: күрделі құрылымы
АӨК құрамы мен маңызы. ... ... ... құрылым. Осы
уақытқа дейін біз өндіріс құралдарын — ... ... отын ... ... оқып ... келдік. Дегенмен,
адамдар үшін, ең ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығы өндіреді.
Ауыл шаруашылық өнімдерін өндіріп қоюдың өзі жеткіліксіз. Оны сақтап,
сапалы түрде өңдегеннен ... ... ... ... ... Ауыл
шаруашылығы бұл мәселелерді басқа салалардың көмегінсіз шеше алмайды.
Сондықтан, оның ... ... ... ... өңдейтін
өнеркәсіп өндірістері мен ауыл шаруашылығының арасында тікелей ... ... ... ... ... (АӨК) ... ... кешен халықты азық-түлікпен, ал өнеркәсіпті халық
тұтынатын тауарлар жасап шығаруға қажетті ... ... ... ... ... көптеген салаларды біріктіреді.
АӨК құрамында үш негізгі буын бар. I буын ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін салалар құрайды. II буын
- бұл ауыл шаруашылығы, ал ІІІ буын - ... және ... ... ... шаруашылығы өнімдерін халық тұтынатын тауарларға айналдырады.
Жұмыскерлердің саны жөнінен (2,4 млн адам) АӨК аса ірі ... ... ... Ол ... ішкі ... ... 1/10 ... береді. АӨК
өнімдері барлық тауар саудасының 50%-дан артырып кұрайтындыктан, ... ... ... ... Сонымен бірге өнімдері шет елдерге
сатылады. Мысалы, ... ... ... жөнінен бесінші экспорттык
тауары.
I буынның салалары АӨК-ке ауыл шаруашылық ... ... ... ... оның ... ... ... анықтайды. Тұтас
кешеннің жетістіктері оның дамуімен тығыз байланысты.
Әзірге I буынның ... ... ... ... толық қамтамасыз ете
алмай келеді.
АӨК тіқ қалыпты Жұмыс істеуі үшін техника мен құрал-жабдықтар-дып 4000
- дай түрі ... ... ... ... ... түрі ғана ... ... өндірістер дамымаған немесе енді пайда болып келеді,
Сондыктан, Әлі де ескі техника ... қол ... ... ауыл ... ... мен ... өнімділігі төмен.
Өндірілген өнімнің аз ғана үлесі өңделеді, АӨК-те Жұмыскерлер саны ... ... шет ... ... көп ... ... алады.
2. Ауыл шаруашылығында жер негізі
Ауыл шаруашылығы - АӨК-тің II ... Ауыл ... - ... тізбегі болып табылатын, «ең кәрі», ел экономикасының дәстүрлілік
саласы. Оның өнеркәсіптен 3 негізгі айырмашылығы бар.
1) Ауыл шаруашылығында жер - ... зат, әрі ... ... ... ... ... ... пайдалану, кұнарлылығын сактау - коғамның
маңызды міндеті болып саналады.
2) Ауыл шаруашылығы — экономиканың маусымдық саласы.
Көктемде егістікті ... ... ... ... сақталу үшін
өңдеп, барлық дақылдарды себу керек. Жазда өсімдіктерді ты-ңайтқыштармен
коректендіру, ... ... арам ... және зиянкестермен күрес
жұмыстары ... Күз - ... ... ... ... себуге
даярлайтын мезгіл. Қыс — техника жөндеп, малды күтіп — бағатын, тұқымды
себуге ... ... Ауыл ... ... табиғи жағдайлар қатты әсер етеді. Олар
біздін, елімізде әр түрлі және күрделі.
Жиі болатын құрғақшылык, катты аяздар, қар басуы мен кек ... ... егін ... мен мал ... ... калу үшін ... ... мәжбүр етеді. Осыған байланысты, еліміздің аумағын «тәуекелді
егін және мал шаруашылығы зонасы» деп атауға ... ... 190 ... әр ... ... — фермерлік
шаруашылықтар, акционерлік коғамдар, серіктестіктер, кооперативтер ... ... ... экономика жағдайында мемлекеттің рөлі өзгереді. Ол енді ауыл
шаруашылық өнімдерін шығарумен айналыспайды, тек ол үшін ... ... ауыл ... ... мен ... жағдайын жақ- сартып,
шаруашылықтарға техника мен жанар-жағар май ... ... ... ауыл ... ғылыми мекемелері мен ... ... ... ... корпорациясы ауыл түрғындарынан
өсірген өнімнің бір бөлігін сатып алады.
Қазақстанның жер аумағы ... - 272 млн га. ... ... жері ... ... жер ... ... сонымен қатар көлдер мен су қоймаларын, езендерді, тоғандар ды
да енгізеді.
Оның көп бөлігін ауыл шаруашылығына ... ... ... ... ... шаруашылық жерлері (аумақтары). Олардың негізгі түрлері - егістік
жерлер, жайылымдықтар мен шабындықтар, ... ... көп ... алқаптар
(бактар мен жүзімдіктер).
Егістік жерлердің жекелеген бөліктері көп уакыт бойы өңделмей,
тыңайған жер ... ... ... жерлерінің кұрылымындағы ең бағалы жерлерінің
(егістіктер) үлесі көп емес — 11%. ... оның жан ... ... ... ең ... бірі болып саналады. Ең көп ... ... алып ... ... ... ... олар ... мал басын азықпен қамтамасыз ете алады.
Ауыл шаруашылық жерлеріне қолайсыз ... - ... жел және ... ... ... мен батпақтануы әсер етеді. Сондықтан, жерді
мелиорациялау (жақсарту) ... ... ... суарудың,
жайылымдарды суландырудың; ағаш отырғызудың, кұмдарды бекітудің, жер бетін
тегістеудің, қышқыл топырақтарды әктаспен өңдеудің маңызы ... ... ... бір ... ... жүргуге де болады.
Оны кешенді мелиорация деп атайды. Мысалы, Оңтүстікте егістікті суару және
онда ағаш отырғызу арқылы қорғаумен ... ... ... тұрақты өнім алу мен жерді тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді.
Біздің елімізде ауыл шаруашылық жұмыстары ... ... ... ... ішінде жүргізіледі. Ол үшін әр түрлі қазіргі заманға сай
техникаііың көп мөлшері қажет. Ол ... ... ... ... жерлерді өңдеудің қарапайым технологиясын қолдануын
тура көреді. Жағдай, дегенмен, біртіндеп жақсарып келеді. Бірақ, бәрібір
материалдык-техникалык ... ... - ауыл ... ... ... ... себептердің бірі.
Ауыл шаруашылык өнімдерінің өндірісі өңделетін жер мен мал басымы өсуі
есебінен ұлғаюы мүмкін. Ондай жол экстенсивті ... еді. ... ... ... ... ... пайдаланып, ауыл шаруашылық
ғалымдарының жаңа жетістіктерін қолдана отырып қамтамасыз етуге болады. Бұл
ауыл шаруашылығын дамытудың ... ... ... уақытты негізінен осы
жол басым болуы керек.
Ауыл шаруашылығы бір-бірімен байланысты екі ...... мен мал ... ... Олар тиісінше ауыл шаруашылык
өнімдерінің 56% және 44%-ын ... ... ірі ... ... бірі – АӨК. Ол бірдей емес
үш буыннан тұрады. Негізі буынның – ауыл ... ... мол ... бірақ жеткіліксіз матералдық-техникалық база ... ... ... ... ... көп ... мен ... өнеркәсіп үшін кажетті
шикізатты өсімдік шаруашылығы береді. Біздің ... бұл ... ... ... ... ... егін шаруашылығы егіншіліктен, бақша
шаруашылығы мен ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығы, техникалык,
азықтык, көкөніс-бакша дақылдары мен ... ... ... ... ... географиясына табиғи факторлар, яғни ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
Сіздер өсімдіктердің жылумен қамтамасыз ... ... ... +10°С-тан жоғары болатын кезеңнің температура жиынтығы
сипаттайтынын ... Оны тағы да ... ... ... ... Өсімдіктің жылу сүйгіштігі жоғары болған сайын, оны ... ... ... ... ... қажет. Өсімдіктің ылғалмен
қамтамасыз етілуін ылғалдылык коэффициентінің көмегімен анықтайды.
Ауыл шаруашылық ... ... ... ... жасау үшін агроклиматтық карталар пайдаланылады.
Елімізде 50-ден астам ауыл шаруашылық өсімдіктері ... ... ... — дәнді дақыл өсіру (астық шаруашылығы). Олар
егістік жерлердің 2/3 ... ... Ең ... бұл — ... одан әрі ... жүгері, күріш, сүлы, қарақұмық, тары және қара бидай. Олардан нан,
жарма, үй жануарларына жем алынады. Дәнді ... ... ... ... жаксы көретін дақыл, ол үшін ең кажетті топырақ түрлері -
қара және қара ... ... ... әрі қар аз ... Қазақстанның, солтүстігіне көктемде
себілетін жаздық бидай өсіріледі. Мұнда орманды дала және дала ... және қара ... ... кең ... Тобылдан Ертіске дейін созылып
жатыр. 1950 жылдары оның орасан үлкен бөлігі жыртылып, ... ... ... ... тың ... ... ... белдеуі осылай пайда болды. Оны
негізінде 3 тың облыстары - Қостанай, Ақмола және ... ... Олар ... ... 5/4-іи ... Бидайлы белдеуде нан
мен макарон өнімдерінің ең жоғары сорттарын алатын бағалы бидай ... жылы ... ... ... қыска қарай себілетін
куздік бидай ... Ол ... ... ... пісіп, көктемгі және күзгі
жауын-шашынды пайдаланғандықтан, тұрақты өнім береді.
Жылу және ылғал ... ... ... - ... ... тек ... ... өсіріле бастады. Бұл су жайылған егістік жерлерде - атызда ... ... ... ... ... Оны ... ... Сырдарияның (Қызылорда обл.), Іле мен Қараталдың (Алматы обл.)
аңғарларында өсіреді. Бұл езендерден ... ... ... ... ... ... мен сұлы негізінен азықтық өсімдіктер. Олардан алынатын ... ... ... алу ... мысалы, арпа мен сұлы жармасын алуға
жұмсалады. Арпа - тез пісетін, ең ... ... ... ... ... ... ... Бірақ, оның негізгі өнімі бидайлы белдеуде
жиналады. Сұлы ыстықка ... ... ... ... Оның негізгі
өсірілетін аудандары - Солтүстік пен Шығыс.
Жылу мен жарықты ... ... ... Оңтүстігіндегі
суармалы жерлерде, жылуды көп кажет ... ... ... ... ... төзімді тарыны Батыс пен Солтүстікте өсіреді.
Техникалық дақылдар тамақ, және жеңіл өнеркәсіптеріне шикізат ... ... ... жем ... ... ... еліміздегі
негізгі техникалык дақылдар - мақта, қант қызылшасы және күнбағыс.
Мақтадан бағалы талшық, тұқымынан май алынатындықтан, оны «ақ ... ... ... - тропиктік өсімдік. Оған,
әсіресе, көп мөлшерде жылу, жарық әрі мол су қажет. Ол үшін ең ... - сұр ... ... ... ... тек ... Оңтүстік
Қазақстан облысы ғана айналысады. облыстың оңтүстігіндегі Сырдария мен
Арыстың ... ... ... ... ... ... басқа дақылдар
орасаң үлкен мақта егістіктерінің арасындағы ұсақ түйіршіктер тәрізді.
4. Мал шаруашылығының жас және ежелгі ... және ... ... Бұл сала ірі қара ... ірі қара малын
өсіру), жылқы, туйе, қой, шошқа, және құс өсіру шаруашылықтарына бөлінеді.
Мал ... ... ... ... марал (марал мен теңбіл
бұғы өсіру), аң, ара ... ... ... ... мен балык
шаруашылығы да кіреді.
Өсімдік шаруашылығындағы ... ... ... -
агроклиматтық жағдайлары болса, мал шаруашылығында бұл - жем шөп базасы.
Оны ... ... ... ... егістіктер құрайды.
Малдарға азық ретінде көп мөлшерде азықтық дәнді дақылдар мен ... ... ... ... ... ... еліміздің Батысы мен Шығысы жақсы қамтамасыз
етілген. Шабындықтары аз Солтүстік пен ... ... ... ... бәрі бір мал шаруашылығының негізі жайылымдық жері болып табылады.
Еліміздегі жайылымдықтар өр түрлі. ... ... ... мен биік тауларының етегіндегі көктемгі, жазғы, күзгі жайы-лымдықтар
алып ... ... дала мен дала ... төрт ... ... ... және шөл зоналарында қой, жылқы және түйе ... ... ... биік ... ... және ... шалғындар — еліміздегі ең
құнарлы жазғы жайылымдар ... ... ... мен Батысындағы
қар қабаты жұқа болып келетін кұмды жерлер — жыл бойы ... ... және ... ... ... жайылымдықтар.
Қазақстанның барлық бөліктерінде мал шаруашылығымен ай-налысады, бірақ
мал басының 3/5 бөлігі ... ... мен ... өсіріледі.
Негізгі өнімдер болып саналатын ет пен сүт ара қатынасына байланысты онда
бағытты ажыратады. Солтүстікте, шырыста және ... ... және ... мал шаруашылығы дамыған. Оған кұнарлы азық коры қажет.
Оны жоғары өнімді жайылымдықтар мен азықтык дақылдардың ... ... ал ... одан басқа қызылша ... да ... ... ... жоқ ... далаларда, шөлейттер
мен шөлдерде ет бағытындағы мал шаруашылығы ... Етті ... ... ең көп ... ... ... ... Қазақстан селекционерлері
шығарған бұл тұқым жоғары өнімділігімен және төзімділігімен ... ... ... ол Ресей мен Моңғолияда өсіріледі.
Пайдаланған әдебиет тізімі:
1. Қазақстанның экономикасы және әлеуметтік жағдайы Р.С.Бейсембаева.
2. Экономика теория негіздері ... ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылығын несиелеудің экономикалық мәні және оның теориялары77 бет
Экономикадағы сараптау жүйелері74 бет
BSD(Berkeley Software Distribution)3 бет
3 - сынып оқушыларының математика сабақтарындағы есептеу дағдыларын дамытуға модульдік оқытудың әсері62 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауды дамытуға арналған психологиялық әдістеме қолдану мүмкіндіктері»32 бет
Аграрлык реформа және ауыл шаруашылығындағы экономикалық тұрақтылық28 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет
Аграрлық кәсіпкерлікті құқықтық реттеу52 бет
Аграрлық оқу орындарының ашылуы мен даму тарихы186 бет
Аграрлық саясат9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь