Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй нарығы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3


І БӨЛІМ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТҰРҒЫН ҮЙ НАРЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1 Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй қатынастарын реттеудің құқықтық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2Қазақстан Республикасының қазіргі әлеуметтік саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.3Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің қазіргі деңгейі және динамикасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

ІІ БӨЛІМ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚТЫ ТҰРҒЫН ҮЙМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІ МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
2.1 Тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік реттеудің құралдары мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32
2.2 Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік бағдарламалардың орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...46

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .48
Бүгінгі таңда экономикамыздағы орын алған қолайсыз жағдайлар кезінде өркениетті даму жолына түскен Қазақстан Республикасы қоғамның барлық саласында аса маңызды саясаттарды жүзеге асыруда. Бұл саясаттардың ішіндегі ең күрделісі әрі өте байыптылықты қажет ететін бағыты әлеуметтік саладағы саясат болып табылады. Өйткені, біріншіден, әлеуметтік мәселе адамдардың өмірі мен тұрмыс-тіршілігіне тікелей қатысты болғандықтан үнемі күн тәртібінде тұрады; екіншіден, мемлекеттің әлеуметтік саясаты әрқашан халықтың назарында болып, оның талқысы мен сынына түсіп отырады. Сондықтан да әлеуметтік саясат мемлекеттілікті орнықтыру мен мемлекетті басқаруда аса маңызды орын алады.
Жер бетіндегі дамудың тұрағы, тұтқасы, тірегі – адам, адамның қо-ғамдағы тыңғы¬лық¬ты іс-әрекеттері, сондай-ақ қоғамдағы тыныштық пен ынтымақты қамтамасыз ететін мемлекеттің әлеуметтік қыз¬меті. Адамның денсаулығын қадағалайтын, бі¬лім жүйесін жетілдіретін, мәртебесін көтер¬ме-лейтін, аза¬маттық жауапкершілігін арт¬тыратын бастамалар – халықтың әл-ауқатын арттыруда, одан әрі ел экономикасының дамуында ерекше сипат алады. Сол бастаманың бірі халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесі де – әлеуметтік саясаттың бас желісі болып табылады.
Біздің азаматтарымыз үшін тұрғын үйдің қолжетімділігі мен сапалылығы – мемлекеттің барынша өмірлік маңызы бар басымдықтарының бірі болып келді және алдағы уақытта да солай болып қала бермек. Қазақстан Республикасының Президенті Н. Ә. Назарбаевтың 2008 жылғы «Мемлекеттік саясаттың басты мақсаты – Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру» атты жолдауында тұрғын үйге қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін негізгі бағыттарды айқындап, тұрғын үй құрылыс саласы – экономикамыздың алға сүйреуші күші екендігін атап өткен болатын[1].
Курс жұмысының бірінші бөлімінде экономикадағы мемлекеттің рөлі, жалпы мемлекеттік реттеудің маңызы мен әдістері талданып, тұрғын үй қатынастарын реттеудің шетелдік тәжірибесі қарастырылған.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй қатынастарын реттеудің құқықтық негіздері талданып, қазіргі таңда елімізде жүргізіліп жатқан әлеуметтік саясат, соның ішінде халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің қазіргі деңгейі жан-жақты қарастырылған.
Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік бағдарламалар және олардың рөлі, сол бағдарламалардың шеңберінде халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің құралдары мен түрлері курс жұмысының үшінші бөлімінде қарастырылған. Сонымен қатар қазіргі экономикалық дағдарысқа байланысты құрылыс саласында туындаған қолайсыз жағдайлар, және одан шығу жолдары ауқымды сипат алған.
Тұтастай алғанда мемлекеттік бюджеттің адами капиталды дамытуға шығыстары жалпы шығыстар көлемінің кемінде 61% құрайды, бұл Үкіметтің экономиканың мәселелерін шешкен кезде әлеуметтік саланың басым артықшылықтарға ие екенін көрсетеді. Бұл Ұлттық экономиканың барынша өсуіне және болашақта одан асып түсуіне қол жеткізуге мүмкіндік береді.
1. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» деп аталатын Қазақстан халқына Жолдауы. Астана, 6 ақпан 2008 ж.
2. Ихданов Ж.О., Орманбеков Ә.О. «Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері» Алматы, 2002 ж. 14-42 б.
3. «Экономиканы мемлекеттік реттеу» Кекілов Б. 9-27 б.
4. Абдикулов П.А. «Экономиканы мемлекеттік реттеу жүйесін қалыптастыру» ҚазҰУ хабаршысы 2004 ж. №2 19 б.
5. «Қазақстан Республикасының 2013 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары» www.zakon.kz
6. «Формирование и управление страной первого президента Казахстана» Кубаев К.Е. «Вестник Международной Академий Бизнеса» 2007 г. №4
7. Маратова А. «Құрылыс саласындағы еңбекақы жүйесін реттеу» ҚазҰУ хабаршысы 2003ж №4 12-19 б.
8. www.minplan.kz
9. www.mit.kz
10. www.government.kz
11. www.krysha.kz
12. www.property.kz
13. « Реализация стратегии индустриально-инновационног развития на 2003-2015 годы» Мамытбеков Е.К.
14. «Қазақстан Республикасының Тұрғын үй қатынастар туралы Заңы» 1997 ж. 16 сәуір № 94-1 Жарлығы
15. «Қазақстан Республикасының Тұрғын үй құрылысына үлестік қатысу туралы Заңы» 2006 ж. 7 шілде №180 Жарлығы
16. www.stat.kz
17. «Ең басты мақсат – әлеуметтік жағдайды төмендетпеу» «Айқын» газеті 2008 ж. 5 желтоқсан 3-5 б., C.Соқпақбаев
18. «Әлеуметтік өсімнің аифметикасы», «Егемен Қазақстан» газеті 2006 ж. 22 наурыз 12-14 б., Самат Мұса
19. ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Дағдарстан жаңару мен дамуға» атты халыққа жолдауы 2009 ж. 6 наурыз
20. «Жаңа уақыт өлшемі» «Егемен Қазақстан» газеті 2007 ж. 13 қараша 18-20 б.
21. «Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» 11 маусым 2004 ж. №1388 Жарлығы Астана, 2004
22. «Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» 20 тамыз 2007 ж. №838 Жарлығы Астана 2007 ж.
23. «Экономической образ мышления» Байгожинов А.А. 1996 г.
24. «Үкіметтің, Ұлттық Банктің және ҚҚА-ның экономиканы тұрақтандыру жөніндегі 2009-2010 жылдарға арналған іс-қимыл жоспары»
25. «Қазақстандағы ипотекалық несиелеудің дамуы» Е.А. Елболатқызы Астана қаласы, 2006 ж.
26. «Қазақстан Республикасының Кластерлік жүйесін дамыту бағдарламасы» 2005 ж. 17 шілде №144
27. www.investfounds.kz
28. «Ипотечное кредитование в Казахстане» Алиева Б.М.
29. «Құрылысты дамытудың Қазақстандық үлгісі», «Айқын газеті» Өмір Есқали 2009 ж. 9 қаңтар 17-26 б.
30. «Алда келелі міндеттер тұр», «Жас алаш» газеті С.Әліпбай 8-10 б.
31. «Инвестиций» Шарп У., Алксандр Г., Бэйли Дж. Инфра-М, 1997 г.
32. «Управление инвестициями» Дж. Фрэнк, 2000 г.
33. «Қазақстанның тұрғын үй нарығының қазіргі жағдайы мен даму мүмкіндіктері», «Қазақ Университеті» баспасы, Қ.Н. Бекетова 2007 ж. 123-132б.
34. «Тұрғын үй құрылысының экономикалық мәселелері», «ҚазҰУ Хабаршысы» Ж.А. Асқарова 2007 ж. 36-43 б.
35. «Қазақстан Республикасының 2007-2024 жылдар аралығында тұрақты дамуға көшу концепциясы» ҚР Президентінің 2006 ж. 16 сәуірдегі №216 Жарлығы
36. «Большое строение» А.В.Сидоренко. Санкт-Петербург 2008 г.
37. «Социально-экономическое развитие Казахстана» И.Ж.Бримбетова, Институт экономик МОН РК, 2008 г.
38. «Экономический рост» Р.М. Мельников, Москва 2005 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................3
І БӨЛІМ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТҰРҒЫН ҮЙ НАРЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
......................................................................6
1. Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй ... ... ... ... қазіргі ... ... ... ... ... ... деңгейі және
динамикасы..................................................................
..............................................20
ІІ БӨЛІМ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚТЫ ТҰРҒЫН ҮЙМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ... ... ... ... ... ... ... құралдары мен
түрлері.....................................................................
...................................................32
2.2 Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік бағдарламалардың
орны........................................................................
....................................................38
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
........................................46
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... орын ... қолайсыз жағдайлар кезінде
өркениетті даму ... ... ... Республикасы қоғамның барлық
саласында аса маңызды ... ... ... Бұл ... ... күрделісі әрі өте байыптылықты қажет ететін бағыты әлеуметтік саладағы
саясат болып табылады. Өйткені, біріншіден, ... ... ... мен ... ... ... болғандықтан үнемі күн
тәртібінде ... ... ... әлеуметтік саясаты әрқашан
халықтың назарында болып, оның талқысы мен сынына түсіп ... ... ... ... ... ... мен ... басқаруда аса
маңызды орын алады.
Жер бетіндегі дамудың тұрағы, тұтқасы, тірегі – ... ... ... ... ... қоғамдағы тыныштық пен ынтымақты
қамтамасыз ... ... ... ... Адамның денсаулығын
қадағалайтын, білім жүйесін жетілдіретін, ... ... ... ... бастамалар – халықтың әл-ауқатын
арттыруда, одан әрі ел экономикасының дамуында ерекше сипат ... ... бірі ... ... ... қамтамасыз ету мәселесі де –
әлеуметтік саясаттың бас ... ... ... ... үшін ... ... ... мен сапалылығы –
мемлекеттің барынша өмірлік маңызы бар ... бірі ... ... ... ... да ... ... қала бермек. Қазақстан Республикасының
Президенті Н. Ә. ... 2008 ... ... ... ... – Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру» атты ... ... ... ... ету үшін ... ... ... үй құрылыс саласы – экономикамыздың алға ... күші ... ... ... ... бірінші бөлімінде экономикадағы мемлекеттің рөлі, жалпы
мемлекеттік реттеудің маңызы мен ... ... ... үй ... шетелдік тәжірибесі қарастырылған.
Екінші бөлімде Қазақстан Республикасындағы ... үй ... ... ... талданып, қазіргі таңда елімізде жүргізіліп
жатқан әлеуметтік саясат, соның ішінде халықты ... ... ... ... деңгейі жан-жақты қарастырылған.
Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік бағдарламалар ... ... сол ... ... халықты тұрғын ... ... ... мен ... курс жұмысының үшінші бөлімінде
қарастырылған. Сонымен қатар қазіргі экономикалық дағдарысқа ... ... ... ... ... және одан шығу ... ... алған.
Тұтастай алғанда мемлекеттік бюджеттің адами капиталды дамытуға
шығыстары ... ... ... ... 61% ... бұл ... ... шешкен кезде ... ... ... ие екенін көрсетеді. Бұл Ұлттық экономиканың барынша өсуіне
және болашақта одан асып түсуіне қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың мақсаты халықты ... ... ... ету ... ... ... ... халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудің
тетіктерін жетілдіру және қазіргі уақыттағы құрылыс саласындағы орын алған
дағдарыстан шығу ... ... ... табылады.
Сонымен қатар курс жұмысында ... ... ... ... экономикалық маңызы жоғары мәселелердің шешім табатыны ... ... ... ... ... ... құрылыстың дамуына байланысты осы салаға маманданған шағын және
орта бизнестің дамуы;
Үшіншіден, құрылыстың жандануына және шағын және орта ... ... жаңа ... ... ... ... жоғарыда көзделген мақсаттарға сәйкес келесідей
негізгі міндеттер ... ... ... ... ... ... ... мен әдісстерін
талдау.;
2. Халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету саясатының ... ... және оны ... қалай қолдануға болатынын қарастыру;
3. Қазақстандағы жүргізіліп жатқан әлеуметтік саясат, ... ... ... ... ... ету ... қарастыру;
4. Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі мемлекеттік ... ... ... ... ... уақыттағы тұрғын үй құрылыс саласының дағдарысқа ұшырау
себептері және одан шығу ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Тұрғын үй қатынастарының ... ... ... ... ... ... Статистикалық
ақпарат көздері, нормативтік-құқықтық актілер, мерзімді басылымдар, ... ... ... сонымен қатар шетелдік және отандық
әдебиеттер болып табылады. Бұл Курстық жұмыс ... ... ... ... өткен ғылыми-тәжірибелік конференцияларда ... ... ... ... ... ... арнайы ... ... ... зерттелу жағдайы. Қазақстан
Республикасының Елбасы Н. Ә. ... жыл ... ... ... ... ... деп ... іс жүзінде 2004 жылдан бастап
халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету саласында іс-шаралар жүргізіле бастады.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... арналған мемлекеттік бағдарламасының қабылдануымен шңшімін таба
бастады.
Курстық жұмыстың ... пәні ... ... ... ... ... етуді мемлекеттік реттеу. ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз ету үрдісі болып
табылады. ... ... ... авторлардың еңбегіне сүйендім: Дж.М. Кейнс, Ж.Дуанабай, ... Р.Т. ... А.К. ... Е.Б. Бекетова, В.И. Кошкин. Сонымен
қатар Қазақстан Республикасының заңнамалық және нормативті актілері,
республиканың ... ... ... және
ведомстволардың материалдары қолданылды.
І БӨЛІМ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ТҰРҒЫН ҮЙ НАРЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ
1. Қазақстан ... ... үй ... реттеудің құқықтық
негіздері
Қазақстан Республикасында тұрғын үй ... ... ... үй Заңымен, Азаматтық кодекс ... ... ... ... өзге де ... реттеледі.
Тұрғын үй - тұрақты тұруға арналған және соған ... ... ... және басқа да мiндеттi талаптарға сай
келетiн жеке тұрғын жай (жеке-дара тұрғын үй, пәтер, ... ... үй қоры - ... ... ... ... меншiк
нысандарындағы тұрғын үйлер[13].
Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңдары:
1. Қазақстан Республикасының тұрғын үй заңы ... ... ... ... ... тұрғын үйлерге меншiк құқығының және оларды пайдалану құқығының пайда
болуы мен тоқтатылу негiздерiне;
- тұрғын үйлердi пайдалану құқығының жүзеге асырылуына;
- ... ... ... ... ... үй ... сақталуы мен жөнделуiнiң қамтамасыз етiлуiне;
- азаматтардың тұрғын үй саласындағы құқықтарының сақталуын және тұрғын
үй ... ... ... ... бақылауына байланысты
қатынастарды реттейдi.
2. Қазақстан Республикасында тұрғын үй қатынастары Заңмен, ... ... және ... сәйкес шығарылатын өзге де заңдармен
реттеледi.
3. Тұрғын үй құрылысын қаржыландыруға, тұрғын үй қорының дамытылуы ... ... ... Заңда белгiленген талаптарды ескере
отырып, тиiстi заңдармен ... ... ... ... ... ... ... мақсаттағы басқа да үй-жайларда тұру заңдарымен реттеледi[14].
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры:
1. Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры мыналарды қамтиды:
- жеке ... үй қоры - ... мен ... ... меншiк құқығымен
тиесiлi, мемлекеттiк емес меншiк нысанына негiзделген тұрғын үйлер;
- мемлекеттiк тұрғын үй қоры - ... ... ... қарасты және
жергiлiктi атқарушы органдардың қарамағындағы (мемлекеттiк коммуналдық
тұрғын үй қоры) не ... ... ... ... тұрғын үй қоры) тұрғын үйлер.
2. Тұрғын үй қорына тұрғын үйлердегi тұрғын емес үй-жайлар кiрмейдi.
3. Жеке тұрғын үй қорының және ... ... ... ... ... ... ... жергiлiктi өкiлдi және атқарушы
органдардың немесе өзге де ұйымдардың мәжбүр етiп ... ... және ... ... ... ... ... тыйым салынады[9].
Тұрғын үйлердi пайдалану:
1. Тұрғын үйдi (тұрғын үй-жайды) немесе оның бiр бөлiгiн тұрғын емес
мақсатқа пайдалануға ... ... ... жол ... ... үйдi ... оның ... немесе бүлiнуiне әкелiп
соқпауға, басқа тұрғындардың тұру жағдайларын бұзбауға, қоршаған ортаға
залал ... ... ... ... ... ... мен ... емес үй-жайларды қайта
жабдықтау мен қайта жоспарлауды үй-жай иесiнiң келiсiмiмен және ... ... мен ... ... ... ... ... заңды немесе
жеке тұлға орындаған жоба болған жағдайда жүзеге асыруға болады. Жобаның
мiндеттi ... ... ... ... ... ... сәулет, қала құрылысы және құрылыс iстерi жөнiндегi
уәкiлеттi мемлекеттiк орган растайды[13].
Тұрғын үй қорын басқаруды меншiк иесi тiкелей, не өзi ... ... ... сенiм бiлдiрiлген адамдар арқылы жүзеге асырады.
 Қазақстан Республикасының тұрғын үй қорын мемлекеттiк есепке алу, оның
кiмге тиесiлi ... ... ... ... Үкiметi
белгiлейтiн тәртiппен Қазақстан Республикасы үшiн бiрыңғай жүйе бойынша
жүзеге асырылады[13].
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қоры ... ... жеке ... үй қоры - азаматтар мен заңды ... ... ... ... емес меншiк нысанына негiзделген
тұрғын үйлер;
- мемлекеттiк тұрғын үй қоры - меншiк ... ... ... ... ... ... ... (мемлекеттiк
коммуналдық тұрғын үй қоры) не мемлекеттiк кәсiпорын қарамағындағы
(мемлекеттiк кәсiпорынның тұрғын үй қоры) тұрғын
үйлер[14]. 
Қазақстан Республикасының тұрғын үй ... ... ... алу, ... ... екенiне қарамастан, ... ... ... Республикасы үшiн бiрыңғай жүйе
бойынша жүзеге асырылады. 
Тұрғын үй қатынастары жағдайында туындайтын дауларды шешу ... ... ... ... үйге ... ... туындайтын дауларды сот шешедi;
- азаматтарды және заңды тұлғаларды олардың ... ... ... тек ... ... негiздемелер бойынша, сот
тәртiбiмен ғана шығаруға болад;
Тұрғын үй иесiнiң негiзгi құқықтары мен мiндеттерiне келетін болсақ:
- ... ... ... ... ... тұрғын үйдiң иесi оны, сату
шартын белгiлей отырып, өз қалауы бойынша еркiн сатуға, сыйға
тартуға, ... ... ... ... ... ... осы бапта көзделген ерекшелiктердi ескере отырып, заң
актiлерiнде тыйым салынбаған өзге де ... оған ... ... ... ... үй ... ... есебiнен толық нeмece
iшiнара сатып алынған тұрғын үйдi сатып алу-сату шарты мемлекеттiк
тiркелген кезден ... ... ... ... ... ... дейiн кредитордың келiсiмiнсiз осы тұрғын
үйге билiк етуге құқығы жоқ.
Қазақстан Республикасындағы ... ... үй ... ... ... ... ... мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын ... ... ... орган жалдаған тұрғын үй оған мұқтаж,
осы елдi мекенде тұрақты тұратын (тұру ... ... ... ... ... ... ... аз топтарына
жататын Қазақстан Республикасы азаматтарының пайдалануына берiледi;
- мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке ... ... ... ... ... жалдаған тұрғын үй сондай-ақ
тұрғын үйге мұқтаж мемлекеттiк қызметшiлерге, бюджеттiк ұйымдардың
қызметкерлерiне, әскери қызметшiлерге және ... ... ... ... ... Оларға берiлетiн
тұрғын үй, жергiлiктi атқарушы орган ... ... ... қызметтiк тұрғын үйге теңестiрiледi;
- мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй өздерiнiң жалғыз тұрғын үйi
ипотекалық ... үй ... ... ... нысанасы болған және оны
Қазақстан Республикасының тұрғын үй қатынастары
туралы ... ... ... сатып алған Қазақстан
Республикасының азаматтарына берiледi[12]. 
Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй беруге болатын азаматтарды
есепке алу ... ... ... ... ... ... үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй
қорынан жергiлiктi ... ... ... ... үй беруге болатын
азаматтарды есепке алу ... жерi ... ... ... бар қаланың), республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергiлiктi
атқарушы органдарында ... ... ... алу үшiн қажеттi құжаттардың тiзбесi мен нысанын Қазақстан
Республикасының Үкiметi бекiтедi. Азаматтардың ... да ... ... ... ... етуге тыйым салынады. 
3. Азаматтардың өздерiн және ... ... ... мемлекеттiк
тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... жеке ... үй ... ... ... жалдаған тұрғын үй беруге мұқтаждар есебiне қою туралы
арыздары тұрғылықты жерi бойынша тиiстi ... ... ... бiр ... ... ... қабылданған шешiм туралы аталған мерзiм
аяқталғанға дейiн жазбаша түрде хабарланады[13]. 
Азаматтарға мемлекеттiк тұрғын үй қорынан ... үй ... жеке ... ... ... үй беру кезегi:
1. Мұқтаждар есебiнде тұратын азаматтарға мемлекеттiк тұрғын үй қорынан
тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй ... ... ... орган жалдаған
тұрғын үй, барлық қажеттi құжаттармен бiрге өтiнiш берiлген
кезден бастап тiзiмде белгiленген кезек ... ... ... ... ... бар ... ... маңызы бар
қаланың, астананың жергiлiктi атқарушы органдары мемлекеттiк тұрғын үй
қорынан тұрғын үй ... жеке ... үй ... ... ... ... ... үй берiлуге мұқтаждар ... ... ... ... ... ... ... табысы аз азаматтар;
- мемлекеттiк қызметшiлер, өзге де бюджеттiк ұйымдардың қызметкерлерi
мен әскери қызметшiлер[12]. 
Аталған тiзiмге енгiзiлген азаматтардың құқықтары тең деп ... осы ... ... көзделмесе, мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй
немесе жеке тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... бұл ... ... ... ... де ... ... болмайды.
Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке ... үй ... үй беру ... ... ... үй ... ... үй немесе жеке тұрғын үй
қорынан жергiлiктi атқарушы орган жалдаған ... үй әр ... ... бес ... метр және көп ... он ... ... метр пайдалы алаң,
бiрақ кемiнде бiр бөлмелi пәтер мөлшерiнде берiледi. 
2. Мемлекеттiк тұрғын үй ... ... үй ... жеке тұрғын үй
қорынан жергiлiктi атқарушы орган жалдаған тұрғын үй  мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... (мекемелерде)
жұмыс iстемейтiн әлеуметтiк жағынан қорғалатын ... аз ... ... ... ... мөлшерде, бiрақ Республикада
бiр адамға қолданылатын санитариялық нормадан кем емес ... алаң ... бiр ... мөлшерiнде берiлуi мүмкiн. 
3. Заңдарда белгiленген тәртiппен ... ... ... және ... ... ... ... созылмалы аурулардың ауыр
түрлерiмен ауыратын азаматтарға бөлек қосымша бөлме берiледi. Аталған
қосымша алаң ... деп ... ... тұрғын үй қорынан берiлетiн тұрғын үй мөлшерiн анықтаған
кезде отбасында ... ... ... аптадан асқан әйелдiң болуы
ескерiледi.
5. Осы баптың талаптары Қазақстан Республикасы ... ... ... ... үй ... ... үй беру ... қолданылмайды[15].
Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру шарттары:
1. Мемлекеттiк тұрғын үй ... ... үй ... жеке тұрғын үй
қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй оған ... осы ... ... тұратын (тұру мерзiмiне қарамастан) және халықтың
әлеуметтiк жағынан қорғалатын ... аз ... ... ... азаматтарының пайдалануына берiледi.
2. Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан ... үй ... жеке ... ... ... атқарушы орган жалдаған тұрғын үй сондай-ақ тұрғын үйге
мұқтаж мемлекеттiк қызметшiлерге, бюджеттiк ... ... ... және ... мемлекеттiк қызмет атқаратын адамдарға
берiледi. Оларға берiлетiн тұрғын үй, жергілікті атқарушы орган жалдаған
тұрғын үйді ... ... ... үйге теңестiрiледi.
3. Мемлекеттiк тұрғын үй қорынан тұрғын үй ... ... ... ... тұрғын үй заемы бойынша ипотека нысанасы ... және ... ... ... үй қатынастары туралы заңдарына сәйкес
жергiлiктi ... ... ... ... ... Республикасының
азаматтарына берiледi[8].
Халықтың әлеуметтiк жағынан қорғалатын топтарына жататын азаматтар:
1. Ұлы Отан соғысының мүгедектерi мен ... ... ... адамдар.
2. I және II топтағы мүгедектер (өздерi жасаған қылмыс салдарынан мүгедек
болған адамдарды ... ... ... бар ... ... ... отбасылары.
4. Заңдарда белгiленген тәртiппен бекiтiлетiн аурулар тiзiмiнде ... ... ... ауыр ... ауыратын адамдар.
5. Жасына қарай зейнет демалысына шыққан зейнеткерлер.
6. Кәмелетке толғанға дейiн ата-аналарынан ... ... ... ... ... жатады.
7. Оралмандар.
8. Экологиялық зiлзалалар, табиғи және ... ... ... ... ... ... айырылған адамдар.
9. Көп балалы отбасылар.
10. Мемлекеттiк немесе қоғамдық ... ... ... ... адам ... құтқару кезiнде, құқық тәртiбiн қорғау кезiнде
қаза тапқан адамдардың отбасылары.
11. Толық емес отбасылар жатады.
Азаматтар егер ... үйге ... деп ... ... ... аумағында меншiк құқығымен өздерiнiң
тұрғын үйi болмаса;
2. осы елдi мекенде мемлекеттiк тұрғын үй қорынан, сондай-ақ меншiктiң
мемлекеттiк емес ... ... ... ... ... соның iшiнде тұрғын үй (тұрғын ... ... ... ... пайдаланатын үйлерi
болмаса;
3. отбасы тұрып жатқан тұрғын үй нормативтiк ... ... ... сай ... ... ... тұрғын үй-жайларда екi және одан да көп отбасы
тұрып жатса;
5. отбасы құрамында ... ... ... ауыр түрлерiмен
ауыратын науқастар болып (заңдарда белгiленген ... ... ... ... бiр ... (пәтерде) олармен бiрге
тұру мүмкiн болмаса[8].
 Азаматтардың мемлекеттiк тұрғын үй қорынан ... үй ... жеке ... ... ... ... орган жалдаған тұрғын үй алу құқығы ерлi-
зайыптылардың әрқайсысында некеге тұрғанға дейiн осындай тұрғын үйi ... ... ... ... және ... ... ... осы елдi мекенде мемлекеттiк тұрғын үй қорынан ... үй ... жеке ... үй ... ... атқарушы орган жалдаған
тұрғын үй алуға ... ... ... ... ... ... ... саясаты
Бүгінгідей жаңа технология дами түсіп, ғылыми әлеует алдыңғы қатарға
шыққан уақытта әрбір мемлекет ең әуелі адам ресурсымен ... ... ... ол – сіз бен ... Қазақстанның азаматтары.
Ол – қоғамның басты байлығы, қозғаушы күші және дамуының қайнар көзі.
Кез келген ... ... ... ... саны, білімі,
мәдениеті мен өмір сүру деңгейі және өзге де ... ... ... ... ... ... әлемді алаңдатып отырған
мынау қаржы дағдарысы, екінші жағынан алып ... ... басы ... ... ... ... жаңа сатыға көтерілуге
дайындықта. Дағдарыстан соң келетін мұндай өсу кезеңіне сай әр адамның жеке
дайындығы ... ... Адам ... адам ... ... ... біз ... жаңа сатыға көтере ... ... ... ұмтылып жатқан уақытта біз артта қалмауымыз керек. Бұл орайда,
тәуелсіздік жылдары біздің еліміздің қол ... ... аз ... өмір ... жаңа ... ... ... айтарлықтай нәтижеге қол
жеткіздік. Осындай жері бай, елі қазыналы, қызыр ... құт ... иесі – ... мен ... ... қазақстандықтар. Сондықтан да
халқымыздың өсіп-өркендеуі, мемлекетіміздің нығаюы – баршамыз үшін ... ... ... ... тиісті атрибутикасы бар қандай да бір қуатты
мемлекет дегенді көз ... ... Ол ... ... ... мегаполистері, халқының саны көп, тұрғындары бай және басқа да
белгілерімен айшықталуы тиіс.
Алайда, дамыған щетелдердің ... ... дәл ... емес ... ... ... ... мемлекеті.Қазіргі кезде жан басына
шаққандағы ІЖӨ-нің деңгейі жөнінен 17-ші орын ... бір ... ... ... ... ... ... Финляндия бүгінде ... ... ... ... ... ... иеленеді және алдыңғы
қатарлы елдер санатына кіреді. Осы жерде осынау ... ... саны ... 3 есе ... аз, ... 8 есе кіші, ал табиғи
байлықтан негізінен орманнан басқа ештеңе жоқ десек те ... ... ... ғана ... ... ... сыры неде? Оның
сыры қарапайым: елде ... ... адам ... ... және мемлекеттің
барлық саясаты адам капиталын барынша дамытуға бағдарланған. Міне, нақ осы
фактор БҰҰ-ның аталған тақырыпқа ... ... ... ... ... қабілетті елдер табысының ... ... ... ... ... және үдемелі сипат, ... ... сапа ... жаңа ... мен ... ... ... түбегейлі технологиялық, құрылымдық және институттық
жаңарулар жағдайы алдыңғы орынға шығады. ... емес ... адам ... ұстанымдары – білім, интеллект және шығармашылық
қабілет күшейе түседі. Адам капиталының ауқымы мен ... ... ... ... ... шаруашылық көрсеткіштері айшықты ... ... ... ... мен түбегейлі рыноктағы бәсекеге
қабілеттілігі артады[12].
Жоғарыда айтылғандардан өте қарапайым ... ... ... ... өсіп-өркендеуі азаматтардың әлеуметтік игілігіне ... ... ... ... ... ... қажеттілігін тұрақты
қамтамасыз ету қабілетіне тәуелді. Тарих көрсетіп келе ... өз ... ... ... жеткілікті мән
бермеуі қашанда және қай жерде де елді даму жөнінен периферияға ... ... ... ... ... Президентіміздің халыққа арнаған
жолдауында, өзінің аты айтып тұрғанындай ... ... ... – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты ”, елдегі әлеуметтік жағдайды
жақсартуға бағытталған. ... ... ... ... ... – біздің экономикамыздың өркендеуінің, сындарлы әлеуметтік
саясатымыздың және ... ... ... ... айқын айғағы[1].
Тұтастай алғанда мемлекеттік бюджеттің адами капиталды дамытуға
шығыстары ... ... ... кемінде 61% құрайды, бұл Үкіметтің
экономиканың мәселелерін шешкен ... ... ... ... ... ... – елдің адами капиталын іске ... және ... ... ... ... ... елдің әлеуметтік
жағдайының қандай дәрежеде болуына байланысы екенін аңғаруға болады. Елдің
әлеуметтік жағдайына ерекше көңіл бөлу – ... ... ... ... ... одан асып ... қол жеткізуге мүмкіндік береді[17].
Мемлекеттің әлеуметтік саясаты халықтың денсаулығын қадағалауға,
білімін ... өмір ... ... жаңа ... орындарын ашуға
және еңбекке қабілетті халықты ел экономикасына тартуға ал қоғамның ... ... ... ... бағдарланған жағдайда ғана тиімді бола
алады. Қазіргі уақытта еліміздің әлеуметтік жағдайын жақсартуға бағытталған
көптеген ... ... ... ... ... қол ... көрсеткіштерді төмендегі
кестеден көре аламыз:
1 кесте
Қазақстан Республикасындағы әлеуметтік көрсеткіштер*
теңгемен
|Көрсеткіштер атауы |2007 |2008 |2009 ... |
| |жыл |жыл |жыл | |
| ... |2010 |2011 |2012 |2013 |
| |жыл |жыл |жыл |жыл |жыл |жыл |жыл ... ең ... |12025 |13717 |14548 |15639 |16733 |17821 ... ... | | | | | | | ... зейнетақы |3000 |4810 |5487 |5819 |7820 |8367 |8911 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ең |7236 |7900 |9875 |12344 |16047 |17491 |18978 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... ... |9653 |12025 |13717 |14548 |15639 |16733 |17821 ... ... | | | | | | | ... есептік |1092 |1168 |1269 |1375 |1478 |1581 |1648 ... ... | | | | | | | ... ... ҚР Статистика Агенттігі мәліметтері бойынша құрастырылған.
Тұтас алғанда:
- 2007 жылға ... ... ... ... 2012 ... 2,5 есе, оның ... 2009 жылы – 25% ... 2010 жылы – 25%
және 2011 жылы 30% арттыру көзделіп отыр. Бұл ... 2011 ... ... төлемдер мөлшері ең төменгі күнкөріс мөлшеріне
қарай 50% -ға ... ... ... ... ... ... ... алу нәтижесінде ең төменгі зейнетақы төлемі – ... ... ... ... 32121 ... ... ... орташа
зейнетақы мөлшері 22822 теңгені құрайды. Зейнетақы жүйесі тұрақты
жұмыс істеуде. Республиканың ... ... ... ... ... қоры жұмыс істейді. 2009 жылдың 1 сәуіріне қарасты ... ... саны ... жарналары есебінен 9,7
миллионды, зейнетақы жиналымдары көлемі 1536,4 ... ... Таза ... ... 367,2 миллиард теңгені,
зейнетақы активтері мен инвестициялық табыстардан түскен ... ... 87 ... ... ... ... ... сақтандыру ұйымдарына төленген және аударылған
төлемдердің жалпы сомасы 104,3 миллиард ... ... ... ... және арнаулы мемлекеттік
жәрдемақылардың мөлшерін 2009 ... ... жыл ... орта есеппен 9%
арттыру көзделіп отыр. Үстіміздегі жылдың 1 қаңтарынан бастап ... ... ... орта ... 12 ... ... ... берілетін мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың орташа
мөлшері – 14066, ... ... ... ... жәрдемақылар –
12662, ал жас ... ... ... ... 7223 ... сәби бір ... толғанға дейін күтіп-бағуға берілетін ай сайынғы
жәрдемақыны 2010-2011 жылдары кезең-кезеңмен өсіруді, орта ... 2007 ... ... ... 2,5 ... ... ... жылдан бастап 4 және одан да көп бала туғанға берілетін
біржолғы ... ... 2007 ... ... 4 ... ... жоспарланған.
- бюджет саласы қызметкерлерінің жалақысын кезең-кезеңмен өсіру арқылы
2012 жылы 2 есе ... оның ... 2009 жылы – 25% ... ... – 25%, 2011 жылы 30% арттыруды қамтамасыз ету көзделген.
- тарихи атажұртына көшіп келу үшін оралмандарға бөлінетін жыл ... 2009 жылы 5 мың ... ... ... ... 20 мың
отбасы жеткізу алға қойылып отыр[7].
- 2007 жылдан бері кезең-кезеңімен арнайы ... ... ... ... ... 2,4 есе (2472 теңгеден
5974 теңгеге дейін);
- соғыс мүгедектеріне теңестірілген ... 1,2 есе ... 7313 ... ... Ұлы Отан ... ... қаза тапқан жауынгерлердің жесірлеріне 1,6
есе (2781 теңгеден 4326 ... ... қаза ... (қайтыс болған) әскери қызметшілердің отбасыларына бір
жарым есе (2884 теңгеден 4429 теңгеге ... ... ... ... мүгедектерінің әйелдеріне, ерлеріне 2,7 есе (927
теңгеден 2472 теңгеге дейін);
- Ұлы Отан ... ... ... ... үшін ... КСР Одағының
ордендерімен және медальдарымен марапатталған адамдарға, сондай-ақ
тылда алты ... аз емес ... ... ... ... ... екі есе (1030 ... 2060 теңгеге дейін) [18];
- 1988-1989 жылдардағы Чернобыль АЭС-індегі апат зардабын жоюға
қатысушылар ... ... төрт есе (515 ... ... ... ... ... әлеуметтік жәрдемақыларды жүзеге асыруды қадағалау
үшін төмендегідей ... ... 2008 ... 1 ... бастап әлеуетті құрылымдардың
зейнеткерлері үшін зейнетақы мөлшерінің бір ... ... ... ... ... зейнетақылық және әлеуметтік төлемдерді
ағымдағы айдан кешіктірмей төлеуді жүзеге асыру көзделіп, бұл ... 30 ... ... ... 2008 жылы ... ... мен ... сақтау жүйесі туралы кодекс
жобасы әзірленді.
- Кәсіби-техникалық және жоғары ... беру ... ... ... ұлттық кадрларды жұмысшы мамандықтары бойынша оқыту және
кәсіби жағынан даярлау жөніндегі бағдарлама әзірленіп,
бағдарламада кәсіби-техникалық ... беру ... ... ... және оның ... ... ... Қазақстанда жұмыс
істейтін ұлттық компаниялар мен жеке бизнестің ... іске ... ... отыр.
- 2007 жылы тұжырымдамасы барлық халықаралық ... ... ... мен ... ... ... талаптарына
сай келетін Еңбек кодексі қабылданды.
- Үкімет 2007 жылы оралмандардың білімі мен ... ... ... ... ... ... объективтік өлшемдерін
әзірледі[18]. Әлеуметтік игілікті қамтамасыз ету өмір сүру сапасын
арттырумен, сондай-ақ еліміздің адам ресурстарын ұлғайтумен қатар
жүргізілетін ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғауға жұмсалатын
шығындар[16]
Жоғарыдағы графиктен көріп отырғанымыздай әлеуметтік салаға жыл сайынғы
жұмсалатын қаржы көлемі ұлғайып ... және ... ... ... ... ... одан әрі ұлғайту көзділңп отыр.
Білім беру саласының басты міндеті – 2010 жылға ... ... ... ... ... ... орындай отырып, осы саланың
сапалы қызмет көрсету аясын кеңейту . Білім және ... ... ... ... заманға сай білім алуға және озық технологияларды ... ... ... ... тиімді инфрақұрылымын жасауды көздеп отыр.
Білім жүйесін қазіргі заманғы бәсекелестікке қабілетті экономиканың
талаптарына ... ... ... жылдары айтарлықтай жұмыстар
атқарылды. Білім беру ... ... он ... 7 есе ... Соңғы 3
жылдың ішінде балабақша мен шағын орталықтардың нысаны 1109 бірлікке жетті.
2000 жылы мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудағы бір ... ... ... мың ... ... 2007 жылы 72,8 мың теңге болды, ал орта ... ... бір ... ... 18,8-ден 103,1 мың теңгеге дейін жетті. 2008
жылы білім беру бюджеті 2007 ... ... 25,7 ... ... 250 жаңа ... 50 ... оқу ... салынбақ. 2007-
2011 жылдары 259 мектепті пайдалануға беру жоспарланып отыр. 2007 жылы 52
мектеп, 2008 жылы 60 ... ... ... 23 ... ... беру мерзімдері кешіктірілді. 2009 жылы 79 ... ... ... ... ал ... жылдары 45 білім беру
нысанының құрылысын салу ... ... Осы ... ... ... сәйкес “20 интеллектуалды мектеп” жобасының аясында дарынды
балалар үшін арнайы мектептер ашу ... ... ... ... ... ... сол ... 1200 орындық 2 интеллектуалдық мектеп ашылады. Оның
бірі – физика-математикалық, екіншісі – ... ... ... Орталық Азия аймағындағы білім-ғылымның, инжинирингтің орталығына
айналатын жаңа университет салыну үстінде[17].
2008 жылы білім берудің 1 нысаны іске қосылды, ал 2009 жылы тағы ... іске ... ... ... ... ... және ... шығуға байланысты құрылыс жоспарға сәйкес жүргізілетін
болады[18].
Қазақстан ... ... және ... ... ... ... жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында 45
кәсіптік лицейлердің, сондай-ақ ... бар ... ... ... ... 41 ... құрылысын салу қарастырылған.
Профессорлық-оқытушылық құрамның және ... ... ... ... және ... жағдайларын тұрақты түрде
жақсартып отыру көздестірілуде. Педагог ... үшін ... ... 2009 ... ... ... мемлекеттік жоғары
оқу орындарындағы профессорлық-оқытушылық құрамның еңбекақылары 25 пайызға
өсірілді, 2010 жылы – 25, ал 2011 жылы 30 ... ... оқу ... ... ... тұрғын үй бағдарламасы
бойынша пәтерлер берілуде. 2005 жылдан бері “Жоғары оқу ... ... ... ... ... оқу ... оқытушыларына жыл
сайын 2000 ең төменгі есептік көрсеткіш көлемінде ... ... ... 200 ... ... ... жоғары оқу орындарын халықаралық деңгейде
аккредитациялау жүзеге асырылуда. Ұлттық университеттер жоспар ... ... беру ... ... ... ... ... дайындық
сатысына кірісті. Инженерия, информатика, математика және ... ... ... ... ... ... Германия) және Техника және ... ... ... жөніндегі кеңеспен (ABET, АҚШ) келісім-
шарттар жасалды.
2009 жылы еңбекпен қамтуды қамтамасыз ету және жаңа ... ... ... ... ... қабылданды. Жергілікті атқарушы органдарға
республикалық бюджеттен қосымша 140 миллиард теңге ... ал ... тағы да 51 ... ... ... ... басшысының “Дағдарыс арқылы жаңару мен дамуға” атты Жолдауын
жүзеге асыру мақсатында әзірленген Үкіметтің “жол ... ... ... нысанда (тұрғын үй-коммуналдық жүйе нысандарын жөндеу, қайта ... ... ... ... және ... ... де нысандарын жөндеу және жылыту, қалалар мен ... ... ... ... ... жолдарды жөндеу, қайта
жаңғырту және салу) жұмыстар жүргізу жоспарлануда, ... 260 мың ... ... болады[19].
“Жол картасы” шеңберінде кәсіби даярлау мен қайта даярлау жүйесіне
қосымша 14,4 миллиард ... бөлу ... оның 11,5 ... ... ... ... ... қаржылар есебінен 100 мыңнан астам
адамды қайта даярлықтан өткізу жоспарланып отыр. Әлеуметтік ... ... және ... ... кеңейтуге республикалық бюджеттен 8,6
миллиард ... ... ... ... ... ... органдар мен ірі кәсіпорындар арасында әлеуметтік жауапкершілік
жөнінен меморандумдар бекітілді. 2009 жылдың 1 ... ... ... ... ... әлеуметтік жобаларды жүзеге асыру жөнінен елде
төрт мыңға тарта меморандумдар бекітілді. Қазіргі уақытта ... ... ... жаппай жұмыстан босатылуының алдын алу ... саны 727 мың адам ... 4874 ... ... ... қол ... 4874 кәсіпорынның 4671-і (98 пайыз) барлық
персоналдың ... ... және ... ... ... толық орындалуын қамтамасыз етіп отыр[19].
Осы орайда Елбасы өзінің тапсырмасына сәйкес “20 интеллектуалды мектеп”
жобасының аясында дарынды балалар үшін ... ... ашу ... ... ... ... жылы Есілдің сол жағалауында 1200 орындық 2
интеллектуалдық мектеп ашылады. Оның бірі – ... ... ... бағытта болады. Астанада Орталық Азия аймағындағы білім-
ғылымның, ... ... ... жаңа ... ... бюджеттің денсаулық сақтау саласына бөлген шығыстары 2009
жылы 460,1 миллиард теңгені ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру бір адамға шаққанда 29560 теңгені
құрамақ, ол 2008 жылғы ... (2008 жылы 24251 ... ... 5309 ... 22 ... артық[17].
Жоғары дәрежеде мамандандырылған медициналық көмектің қолжетімділігі
мен сапасын арттыру мақсатында Ұлттық ... ... ... оның
құрамына Ана мен бала ұлттық ғылыми ... ... ... ... Нейрохирургия ғылыми орталығы, Жедел медициналық
жәрдем ғылыми-зерттеу орталығы және ... ... ... күні ... денсаулық сақтау жүйеміз де осы заманғы Қазақстан
азаматтарының талаптарына ... сай ... Бұл — ... сақтау
саласының басты мәселесі. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... да әрі қызмет көрсетуді ұйымдастыру деңгейі де
көңілден шықпайды[19].
Соған орай үкімет денсаулық ... ... ... ... ... ... ... жандандыруда. Соңғы 3 жылдың ішінде 173 ... ... ... салынды. 3200 нысан күрделі жөндеуден өтті. 4200
мекеме ... жаңа ... ... ... ... ... жұмыс істей алатын мамандар қажет болғандықтан 2,5 ... ... ... білімін жетілдіріп қайтты.
Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Астанада әлемдік ... ... ... ... ... ... ... жатыр. Оның
ішінде үшеуі пайдалануға беріліп үлгерген[18].
Адамдардың денсаулығы мен ... ... ... ... ... ... да ... үшін тиімділігімен ерекшеленеді. Егер біз ... ... ... ... ... ... ... жоғары
болуы тиіс.
Қандай да болмасын ... даму ... ... ... ... ең төменгі жалақы деңгейі, зейнетақы мөлшері деген сияқты,
қысқаша айтқанда, халықтың әл-ауқатынының ... ... ... ... ... Бұл тұрғыда, ТМД елдері арасында
Казақстан алдынғы сапта тұр. Зейнетақы реформасы, басқа да тұрғындарды ... ... ... бағытталған шаралар өз нәтижесін беруде. Алайда,
әлі де болса шешімі табылмаған проблемалар аз емес.
Тағы да бір еліміздің ... ... бар ... сипаттағы
мәселелерінің бірі – бүл халықты ... ... ... ету. ... дұрыс
жүргізілген мемлекеттік саясаттың нәтижесінде аталған проблеманы шешуге
болады. Мысалы, Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... сияқты жаңалықтар АҚШ-тың (Рузвельттің жаңа бағыты),
Германияның ... ... ... реформалары) және Аргентинаның
(“Ковальо жоспары”) экономикалық дамуында негізгі ... бірі ... ... ... – тұрғын үй проблемасын шешу жолдарының бірі
ғана. Жолдауда тұрғын үй құрылысы жүйесін әрі ... да ... ... көрсетілді. Өйткені, кез келген қазақстандықтың табысы ипотекалық
кредиттеу жүйесі бойынша ... үйге қол ... ... ... ең ... өз мүмкіндіктері мен бәсекелестік қабілеті
тұрғысынан келешегі бар еңбекті ... ... ... ... бөлу ... салалардың бірі, басымдық тәртібімен айтатын болсақ - тұрғын үй құрылыс
мәселесі ... ... үйге қол ... ... ету және ... ... ... да әлеуметтік сала, және 2005-2007 жылдары қолданыста
болған мемлекеттік ... ... ... Қазақстан
Республикасында тұрғын үй құрылысының 2008-2010 жылдарға ... ... ... іске ... Үкіметтің дәйекті
саясатының негізгі міндеттерінің бірі болып табылады[22].
Біздің ... ... ... жас ... үшін тұрғын үйдің
қолжетімділігі мен сапалылығы – ... ... ... ... бар
басымдықтарының бірі болып келді және алдағы уақытта да ... ... ... ... өзінің халыққа арнаған жыл сайынғы жолдауларында тұрғын үй
құрылыс ... ... алға ... күші ... атап ... ... үйге қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін негізгі бағыттарды
айқындады.
Өткен жылдан бастап құрылыс, тұрғын үй салу ... ... ... ... мүлік және тұрғын үй мәселесі қазіргі таңда өте өзекті.
Көптеген тұрғындар банктен қарыз ... ... ... құрылыс
компанияларына ақшасын берді. Компаниялардың жұмысы тоқтап, тұрғын ... ... ... орай ... алудың жылдық өсімі алдыңғы уақыттарда 24
пайызға дейін өсіп кетті. Бұл халыққа өте ауыр ... ... Енді ... ... бағытталған жоспар бойынша көрсетілген іс-
шараның бірі “Самұрық-Қазына” қоры арқылы іске ... ... ... – 10,5, ал ... деңгейі 12,5 пайыз болатын халыққа ... беру ... ... өтеу үшін 15 ... ... мерзім
қарастырылған. Бұл қарапайым халыққа үй алу үшін беріледі. Осындай пайызбен
берілетін несиенің шарты, егер бір адам ... ... ... өзі ... үшін ... ... оның ... 120 шаршы метрден аспауы
тиіс. Және пәтерді басқаға сатып, пайда ... ... ... ... әр ... метрі негізсіз қымбаттап кеткеніне орай, оның
бағасын түсіру керектігі жайлы айтылған болатын. Өткен жылдары пәтердің ... ... ... АҚШ ... көлеміне жетті. Сондықтан Астанада 1
шаршы метрі 700-800 доллардан, ал Алматыда 1000 ... ... ... қойылды. Соған орай “Самұрық-Қазына” қоры арқылы Астанада 1350 пәтер
сатылады. Бұл жартылай салынып бітпей қалған ... ... ... Ал ... әр шаршы метрі 1000 доллардан 500 ... ... ... ... ... ... бағытталған негізгі шаралардың
бірі[24].
Қазір тұрғын үй құрылысы ... ... ...... ... мойнына түскен үлкен ауыртпалықты билік сезіп-біліп ... ... ... бағдарламаның түп-тамыры да осында. Осы жобаның
үлкен бір тармағы ... ... мен ... үй ... ... бұл ... қосымша 3 млрд. доллар бөлді. Осы ... ... ... ... ... оң ... етуі тиіс[24].
Бүкіләлемдік дағдарыс Қазақстанға жеткелі тұрғын үй ... ... ... ... белсендi талқылануда.
Тұрғын үй жекеменшiк болып табылады, демек, ... ... ... ... Бүгiнде елiмiздің тұрғын үй қорындағы жеке
меншiк үйдiң үлесi 97 пайызға жуық. Бұл бұдан әрi төмендемейдi[9].
Өткен жылы Қазақстанда екi ... ... ... ... ... ... ... осы қарқынның өзi жеткіліксіз. Есептеулер ... ... кем ... төрт ... шаршы метр тұрғын үй салуға қол ... ... - ... үй ... ... үшiн ... қол жетерлiк
ету, тұрғын үй құны мен халықтың ... ... ... ... әрi ... өзi-ақ осы өлшемдер негiзiнде реттелетiн болады.
Қазақстан Республикасының әлеуметтік саясаты мен әлеуметтік ... ... ... және оның негізгі бағыттары мен
жүзеге асырылу жолдары ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың ... мен ... ... ... да ... атап көрсетіледі. Осыдан біз
әлеуметтік саясаттың ... ... орны мен ролі ... ... ... ... ... – экономикалық және саяси жаңаруды бірдей құқықтық
негізде жүргізу және оған әлеуметтік бағдар мен өлшемдерді енгізу. Ол ... ... ... ... ... әріптестік, саяси
сыйластық, әлеуметтік жауапкершілік ұстанымдарын ... алуы ... ... осы ... сауатты және тұрақты шешуді үйрену шарт. ... ... – жеке ... ... келісім, интеграциялық
үдерістер, құқықтық негіздер, демократиялық ... ...... ... ... ... ... кәсіпкерлікті
жетілдіретін, нарықтық қатынасқа қажетті мамандықты таңдатқызатын, жаңа
технологияны игертетін бастамалар. Әркім өз әрекетінің ... ... ... арқылы орнығатын пайдалы жүйені таппаса, қарқынды ілгерілеу
бола қоймайды[17].
1.3 ... ... ... ... ... ... деңгейі және
динамикасы
Елімізде қала құрылысы дамып, ауылдағы халықтың едәуір бөлігі қалаларға
қарай көш бетін бұрған ... ... үй ... ... сипат алды.
Жалпы, азаматтардың тұрғын үй ... шешу және ... мен ... тұрғын үй рыногын жандандыру үшін “Самұрық-Қазына” ұлттық әл-
ауқат қоры ... ... ... ... және ... үй ... арнайы бағдарламасы әзірленіп оны қаржыландыру мақсатында 3
миллиард доллар қаржы қарастырылды. Бұл қаржының бір ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларынан қарыз есебінде алынды. Міне, осы
бағдарламаны жүзеге асыру барысында ... ... үй ... ... және екінші деңгейдегі банктер арқылы Алматы және ... ... ... ... үй кешендерін аяқтауға қарыз беру
мәселесі шешімін табуда. ... ... ... мен ... үйді ... ... ... білдірген құрылыс салушы компаниялар осы
бағдарламаға қатысу мүмкіндігіне ие болды. Жұмыстың ... ... ... ... қоры ... өзінде 95 миллиард теңгені өз
есебіне алды. Бұл ... 48,8 ... ... 46,2 ... ... ... іске қосу үшін ... Индустрия және сауда
министрлігінің ... ... ... ... жылы ... банктер “Самұрық-Қазына” қорынан келіп түскен ... ... ... ... үй ... ... ... бағдарламаға сәйкес үш жыл ішінде ... ... ... ... ... 28 млн. ... метрге жуық, оның ішінде жалпы
алаңы 2009 жылы – 9,2 млн. ... метр ... үй салу ... ... бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша 1 861 403 шаршы ... ... Бұл ... ... ... ... ... барлық
тұрғын үй көлемінің 20 %
Бағдарламаны жүзеге асыруда Астана құрылысы алда келеді. Мұнда бөлінген
40,8 миллиард теңгенің 40,3 миллиард теңгесі толықтай ... ... ... күні 37 ... ... 12 мың үлескері таяудағы уақыттардың ішінде өз
пәтерлеріне кіреді деген сөз. Ал ... ... ... 17 үйге ... ... ... бөлініп, мұның 22,6 миллиарды іске жаратылды.
Демек, 3 мыңнан астам ... ... ... ... ... күткен
пәтерлеріне ие болуы тиіс. Атап айтсақ, “Самұрық-Қазына” қоры ... ... ... ... арасынан Астанада 8 тұрғын үй кешені
(3086 үлескер), Алматыда 3 ... үй ... (481 ... ... жылдың
соңында пайдалануға берілді. Ал қаңтар айының ... ... 5 ... 7 ... ... толық аяқталып, тағы да 1300-ден астам үлескер
үйлі болатын болады. ... ... ... ... ... ... 11 ... ішінде елімізде 15069 үлескер өздерінің пәтерлеріне ие
болған. ... 8,8 мыңы ... ... 3,4 мыңы ... ... ... осы ... қаңтар айынан бастап ... ... ... ... ... жаңа ... оны алушылар үшін бұрынғыға
қарағанда да жеңіл болып отыр. “Самұрық-Қазына” қоры екінші ... ... 15 ... ... ... ... ... ашты. Өз
кезегінде, екінші деңгейдегі банктер қарыз алушылардың әртүрлі топтарына
мерзімінен бұрын өтеу ... ... ... 20 ... ... ... 9-
11 пайыздық ставкамен ипотекалық несиелерді бере бастады. Осы кредиттік
желілердің бір бөлігін ... ... ... өткен кезеңдерде көлемі
120 шаршы метрден аспайтын тұрғын үйге ипотекалық несиелер алған және ол ... ... ... ... табылатын азаматтар үшін бағытталады.
Яғни, бұрын 16-18 пайызбен ипотекалық несие алғандардың несиелік сыйақы
ставкалары енді 9-11 ... ... ... Бұл ... ... ... ... бағдарламаға сәйкес үш жыл ішінде қаржыландырудың барлық
көздері есебінен жалпы алаңы 28 млн. ... ... ... оның ішінде жалпы
алаңы 2009 жылы – 9,2 млн. шаршы метр тұрғын үй салу ... ... ... ... ... ... ... шаршы метр
қолданысқа берілді. Бұл жалпы ағымдағы жылға жоспарланып отырған барлық
тұрғын үй ... 20 ... ... ... ... беру* ... 2009) ... ... ... мың ... ... ... |өткен жылғы |
| ... метр ... ... |тиісті |
| | ... %-бен ... ... ... |1 861 403 |98,1 |14 810 |101,3 ... | | | | ... |32 645 |71,0 |189 |69,2 ... |65 837 |106,7 |644 |118,6 |
| | | | | ... |201 465 |98,2 |1 442 |100,3 ... |80 080 |57 |550 |68,9 ... ... 151 |64,1 |351 |50,4 ... |33 761 |88,5 |293 |91,3 ... ... 565 |64,5 |342 |66,4 ... |100 837 |78,0 |767 |67,3 ... |41 151 |105,2 |273 |73,6 ... |59 635 |123,3 |499 |113,9 ... |101 809 |81,9 |798 |93,7 ... |13 255 |48,6 |105 |48,2 ... |25 137 |129,8 |236 |115,1 ... | | | | ... |67 630 |47,0 |657 |53,9 ... | | | | ... қаласы |664 981 |134,7 |5 563 |139,6 ... ... |298 464 |112,8 |2 101 |130,5 ... ... ҚР ... Агенттігінің мәліметтері негізінде құрастырылған
Қаржылық дағдарыстың кесірінен құрылыс саласындағы туындаған ... ... ... ... он ... 2009 жылы
қаңтар-сәуірде қаржыландырудың барлық көздері бойынша ... ... ... ... 2008 ... ... деңгейіне жете алмады.
Бірақ бірқатар облыстарда осы салада азда ... өсу ... ... ... үй ... ... ... есе), Солтүстік
Қазақстан (1,3 есе) облыстарында  және Астана қаласында (1,3 есе) өсті.
Тұрғын үйлердің республикада іске ... ... ең ... үлес ... (35,7 %) және ... (16,0%) ... мен Алматы облысына (10,8%)
тиесілі.
3 ... ... ... ... ... тұрғын үйлерді
пайдалануға берудің динамикасы[16]
Қазақстан Республикасындағы үш жыл ішіндегі тұрғын үйлердің пайдалануға
берілген ... ... ... ... ... ... Соңғы
уақыттағы құрылыстағы орын алған ахуал тұрғын үйді пайдалнуға беру ... әсер ... ... болады. Себебі құрылыстағы негізгі қаражат
құрылыс материалдарына жұмсалғандықтан, алғашқы ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарлама шеңберінде салынған
тұрғын үйлер пайдалануға тек 2007 жылдан бастап ... ... ... ... есебінен, бұл салада аса тоқырау байқалмайды. Бірақ, ... ... ... бос ... ... қаңырап тұруы дұрыс емес.
Керісінше, нарықта қазіргі уақытта сатылатын тұрғын ... ... ... ... сол ... ... ... қаражаты жеткіліксіз. Сондықтан
қазіргі уақытта біз азаматтардың ... ... ... ... ... Бұл ... мемлекеттің араласуы арқылы
құрылыс нарығындағы жағдайды ... ... ... ... қамтамасыз етуде тұрғын үй құрылысына инвестиция
тарту қажет. Мемлекеттік бюджеттен, жеке ... ... ... ... ... және ... келген қаражат – құрылыс
саласындағы ... ... ... ... ... ... ... кестеден Қазақстан Республикасының облыстары бойынша
2003 ... ... 2008 ... қоса ... тұрғын үйге жұмсалған
инвестиция көлемін көре аламыз[16].
3 кесте
|Тұрғын үй құрылысына жұмсалған инвестициялар* |
| | | | | | ... ... |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... | | | | | ... |
| | | | | | |2008 |
| | | | | | | ... ... ... |
|Ақмола |298 |875 |3007 |3845 |6520 |7660 ... |1922 |4352 |13331 |17165 |22311 |15878 ... |3368 |5768 |13077 |18923 |34820 |41345 ... |5927 |18737 |20940 |23670 |23865 |21949 ... ... |985 |2331 |6898 |7293 |9317 |7678 ... |7969 |1293 |3048 |4529 |5556 |6256 ... ... |1516 |2876 |6854 |4816 |6741 |8694 ... |288 |3625 |7931 |8892 |10595 |15533 ... |228 |1551 |3151 |5086 |9151 |11511 ... |420 |893 |2606 |2641 |3616 |5565 ... |2457 |5312 |7500 |10770 |16340 |24467 ... |302 |1524 |3770 |6670 |9169 |9096 ... Қазақстан |333 |1487 |2759 |2575 |3273 |4949 ... ... |1880 |5300 |15481 |17799 |18824 |19354 ... ... ... |95617 ... |
|Алматы қаласы ... |48317 ... ... ... ҚР ... Агенттігінің мәліметтері негізінде
құрастырылған.
Кестеден көріп отырғанымыздай негізгі инвестиция тартылған бұл ... ... және ... ... ... табылады. Сонымен қатар
құрылыс саласына салынған ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің ең жоғарғы шегі 2007 жылы болғандығын байқауға
болады. Бұл 2005-2007 жылдарға арналған халықты тұрғын үймен ... ... ... жылы ... табылады. Бағдарламада жоспарланған 12
млн. шаршы метр тұрғын үйдің орнына 18 млн. ... метр ... үй ... яғни жоспарланған нәтиже 30%-ға артығымен ... Осы ... ... ... шегі олып ... ... жылдарды
қамтыған мемлекеттік бағдарламадан кейін халықты одан әрі баспанамен
қамтамасыз ... ... ... ... арналған бағдарлама
қабылданды. Алдыңғы кезеңдегі ... ... ... және ... ... кемшіліктері ескеріліп жаңа бағдарлама қабылданғаннан
кейін тұрғын үй құрылыс саласының одан әрі ... ... еді. ... ... ... дағдарыс біздің елімізге де кесірін тигізді.
2008 ... ... үй ... ... ... ... 2007 ... өсуі күтілген болатын, бірақ керісінше инвестиция көлемі
жаңа кезеңдегі бағдарламаның алғашқы жылы төмендеді. Ал осы ... ... ... ... үй ... ... ... көлемін
төмендегі кестеден көре аламыз[22]:
4 кесте
|Тұрғын үй құрылысына салынған инвестициялар ... 2009) |
| |млн. ... ... ... |
| | ... |
| | ... %-бен ... Республикасы |54 108 |40,3 ... |973 |52,3 ... |2 706 |118,9 ... |10 682 |96,2 ... |1 418 |46,8 ... ... |1 198 |78,0 ... |653 |78,7 ... ... |1 011 |81,3 ... |3 197 |116,9 ... |1 855 |89,0 ... |1 098 |166,7 ... |4 045 |63,9 ... |662 |51,1 ... ... |369 |58,2 ... ... |1 004 |26,5 ... ... |8 469 |13,8 ... қаласы |14 768 |44,4 ... ... ҚР ... ... ... негізінде құрастырылған.
2007 жылдың соңында басталған әлемдік дағдарыс Қазақстанға әсерін 2008
жылдың бірінші тоқсанында тұрғын үй құрылысына салынған инвестиция ... 2009 ... ... тоқсанындағы көлемімен салыстырсақ 2009 жылы 3
есе аз инвестиция құйылғанынан байқауымызға болады. Оны ... ... ... анық байқауға болады. Қазір құрылыстағы жұмыстарды ... және ... ... ... ету ... ... Ұлттық Банкі және ... ... және ... ... ... мен Үкіметтің бірлесіп әзірлеген іс-жоспарында тұрғын
үй құрылыс саласын ... ... ... ... ... ... қарағанда
жағдайының ушығып кеткенін ескере келе 4 млрд. тенге ... ... Бұл ... ... ... ... ... жұмсалып жатыр. Ең
біріншіден, бұл қаражат ... үйді ... ... ... алған және
қарыздарын өтей алмаған азаматтарға көмектесуге жұмсалуда. Екіншіден, ... ... ... салып, құрылыс компанияларының банкрот
болуына байланысты өз ақшаларын ... ... ... ... 2008 жылы және 2009 жылы ... үй ... ... инвестиция
көлемінің салыс тырмалы графигі[16]
Мемлекеттік меншіктегі кәсіпорындар мен ұйымдар тұрғын үй салу ... ... ... 4429,2 млн. ... ... ... және ... шаршы метр тұрғын үй іске қосылды. Республикадағы тұрғын ... ... ... көлемінің 5,2 % мемлекеттік сектор құрайды.
Меншіктің жеке нысанындағы кәсіпорындар мен ... және ... ... ... ... ... 1706,1 мың ... метр тұрғын үйді іске
қосты. Оның ішінде тұрғындардың қаражаты есебінен 850 мың ... метр ... үй ... ... ... тұрғын үйді іске қосудың жалпы
көлемінің 64 % -ы. ... ... 14810 ... оның ішінде – 6008 жеке
тұрғын үй пайдалануға берілді[22].
Жалға берілетін тұрғын үй салуға Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... бюджеттер мен Астана және Алматы
қалаларының бюджеттеріне 21,6 млрд. теңге ... ... ... ... ... 2009 ... 1 мамырдағы жағдай бойынша ... ... 3318,292 млн. ... ... оның ... 1677,2 ... (51 %) ... жылғы қаңтар-сәуірде жалпы алаңы 14,7 мың ... метр ... ... үй, 11,9 мың ... метр ... 220 ... ... бюджеттің кредиттік қаражаты есебінен тұрғын үй салу үшін
2009 жылы ... ... ... 16,1 ... ... бөлу ... оның ... қаласында бюджеттік саланың қызметкерлері үшін – 7,8 ... оның ... 2009 ... 1 ... 1955,9 млн. ... ... млн. теңге игерілді (84 %)[24];
Астана қаласын қоспағанда, барлық өңірлерге салынатын 100 мектеп ... ... ... үшін – 8,3 млрд. теңге, оның ішінде 2009 жылғы 1
мамырда 2189,907 млн. теңге аударылды, 734,8 млн. ... ... (34 ... ... ... кредиттік қаражат есебінен салынып жатқан 100
мектеп пен 100 аурухана қызметкерлерін ... ... ... ... ... шеңберінде жалпы алаңы 12,8 мың шаршы метр тұрғын ... мың ... метр ... ... ... ... әкімдігінің ақпараты бойынша республикалық бюджеттен
берілетін кредиттер есебінен бюджеттік саланың қызметкерлері үшін Сарыбұлақ
бұлағының ... ... ... ... ... ... ... бірінші кезегі салынып жатыр. Тұрғын үйді іске қосу ... 2-ші ... ... ... жылғы қаңтарда Астана қаласында 2005-2007 жылдарға арналған
Мемлекеттік бағдарлама бойынша көзделген жалпы алаңы 8,5 ... метр ... 7,6 мың ... метр ... 120 ... ... берілді (Юго-Восток
шағын ауданының сол жағындағы тұрғын үй кешені).
2005-2007 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде 2006-2007
жылдары 45,8 ... ... ... жергілікті атқарушы органдарға берілген
кредиттерді қайта пайдалану есебінен 2009 жылы 296,5 мың ... ... ... үйді ... беру ... ... пайдалану үшін 2008-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламада
көзделген 45,8 млрд. теңгенің ішінен 16,3 млрд. ... ... ... жылғы қаңтар-сәуірде қаражатты қайта пайдалану есебінен жалпы
алаңы 45,7 мың ... метр ... үй, 35,1 мың ... пәтер, 561 пәтер
пайдалануға берілді. Бұл ... ... ... ... ... Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде іске қосылу көзделген тұрғын үй
(120 пәтер) 2009 жылы қаңтарда іске қосылды.
2009 жылғы 1 мамырдағы ... ... ... ... және ... әкімдіктері берген деректері бойынша 2008-2010 ... ... ... іске ... ... бері кредиттік
қаражат есебінен салынған тұрғын үйді сатып алуға азаматтардан 34012 ... ... 15031 ... ... ... ... деңгейдегі банктерден
төлем қабілетін растаған[30].
Қайталама қаражат есебінен және 100 ... пен 100 ... үшін 2008 жылы және 2009 ... 4 ... ... ... 5437
пәтердің ішінен (Астана қаласы мен Оңтүстік Қазақстан облысын қоспағанда)
халыққа 3092 пәтер ... (57 %). ... ... ... ... 15,2 ... ... түсті[21].
2005-2007 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде салынған
кредиттік тұрғын үйлердегі пәтерлерді сату жалғасып жатыр.
2005-2007 жылдарға арналған ... ... іске ... бері ... ... 26707 пәтердің ішінен 2009 жылғы  1
мамырдағы жағдай бойынша 26166 пәтер сатылды (98 %)[21].
Республикада ипотекалық кредит беру және ... үй ... ... ... ... жұмыстар жүргізіліп жатыр.
«Қазақстандық ипотекалық компания» АҚ-ның 2008 ... 1 ... ... ... ... және ... ... қаражаты
есебінен салынған  тұрғын үйлерді сатып алуға 45 мыңнан астам азаматқа 131
млрд. теңге сомасында ипотекалық ... ... Оның ... ... ... ... бағдарламасы бойынша банктер-серіктестер
қайта табыстаған, жалпы сомасы 45 млрд. теңгеге жуық ипотекалық кредиттерді
18487 ... ... ... шарттардың ең көп үлесі Алматы қаласына
(жасалған шарттардың  29,4 %) және Астана ... (13 %) ... ... ... Қазақстан (8,8 %), Ақтөбе (8,5 %), Батыс Қазақстан (6,1 %),
Павлодар (6,0 %) және ... ... (5,8 %) ... белсенді
пайдаланып отыр[22].
«Қазақстанның Тұрғын үй құрылыс жинақ банкі» АҚ-ның 2008 ... ... ... ... 174 ... ... ... 103 мыңнан астам
тұрғын үй құрылысы жинақтары туралы шарттар жасалды. Жасалған тұрғын ... ... ... ... ең көп үлесі Алматы ... %), ... ... (8,5 %) ... ... Ақтөбе (8,4 %) және Шығыс
Қазақстан (8,1 %) ... ... ... ... сомасы 23 млрд. теңгеге жуық аралық және алдын ала тұрғын үй
заемдары 7315 ... ... оның ... 2005-2007 және 2008-2010
жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде 1482 заемшыға жалпы
сомасы 4716,2 млн. теңге берілді. Бұл ... ... ... ... ... ... кредиттік тұрғын үй сатып алу үшін тұрғын үй
құрылысы жинақтары жүйесін пайдаланбайды[22].
2009 жылғы қаңтар-сәуірде жалпы ... 2542,9 млн. ... ... ... және ... ала ... үй ... 886 заемшыға берілді, оның ішінде
2008-2010 жылдарға ... ... ... ... 578 ... ... ... 65 %) жалпы сомасы 1786,9 млн. теңге берілді.
Жылжымайтын мүлік рыногын дамыту саласында жүйелі саясат жүргізудің
негізгі бағыттарының бірі жеке ... үй ... ... ... ... Тұрғын үй құрылысын дамыту проблемасын кешенді шешу
мақсатында республикада жер учаскелерін беру ... ... ... үй ... ... ... инженерлік-коммуникациялық
инфрақұрылымдармен қамтамасыз етуге бағытталған ... ... жылы ... ... ... ... органдардың
бюджеттеріне инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымдарды дамытуға,
жөндеуге және қайта ... ... ... және ... ... қалаларын дамыту жөніндегі алдын ала жұмыстар ... ... 42,223 ... ... ... ... трансферттер 
бөлінді. Осы соманың 7,223 млрд. теңгесі ... және ... ... қалаларын дамыту жөніндегі алдын ала жұмыстар ... ... ... 1 ... ... бойынша жергілікті атқарушы органдарға
11023,3 млн. теңге аударылды, 7032 млн. теңге игерілді (аударылған соманың
64 %). Оңтүстік ... ... ... ... басталған жоқ. Қостанай
(17 %), Павлодар (21 %), Маңғыстау (35 %) облыстары бөлінген қаражат нашар
игеріліп отыр. ... ... ... екінші жарты жылдыққа
ауыстыру туралы Қаржы министрлігінің хатына сәйкес қаржыландыру жоспарына
өзгеріс енгізілді (аудандар мен қалалардың ... ... ... өңірлерінде тұрғын үй құрылысы салынатын аудандарда
инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды ... ... ... ... ... газ ... және сумен жабдықтау желілерін
салу, тұрғын үй салынатын аудандарда кіреберіс жолдар салу бойынша құрылыс-
монтаж ... ... ... ... ... серіктес қаласы ретінде Қосшы селосын
дамыту жөніндегі алдын ала ... ... 2599 млн. ... ... үй ... ... ... тұрақты электрмен жабдықталуын
қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... селосына дейін 
ұзындығы 10,37 км ВЛ 110 кВ жоғары вольтты желі сатып алуды аяқтау ... ... 110/10 кВ ... қосалқы станцияның бірінші іске
қосу кешенін салу бойынша іс-шаралар ... ... ... ... ... 4 ... ... дамыту жөніндегі
алдын ала жұмыстар жүргізуге ағымдағы жылы 4624 млн. теңге бөлінді, ... ... ... Іле ... ... ... ... Сити, Гроуинг Сити)
үш серіктес қаланың және Қапшағай қаласындағы бір серіктес қаланың (Грин
Сити) бас жоспарларын бекіту жөніндегі ... ... ... отыр.
Алматы облысының әкімдігі техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеуге,
инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым объектілерін жобалауға және салуға,
қала сыртындағы құрылыс салу ... қала ... ... мен ... ... схемасын әзірлеуге арналған конкурстық рәсімдер жүргізіп
жатыр[25].
Қазақстан Республикасы Жер ресурстарын ... ... ... ... жылдың 1 мамырдағы жағдай бойынша жеке тұрғын үй құрылысы
үшін жер ... ... 2005 ... ... 963150, оның ішінде жас
отбасылар – 211905 (жалпы ... 22 %-ы), ... ... – 53944 (5,6 %), ... сала ... – 100628 (10,4 %) өтініш берілген.
2005 жылғы 1 ... ... 282904 ... ... өтініштер
санының 29 %-ы), оның ішінде жас отбасыларға – 75724 (36 %), ... ... – 15892 (29,5 %), ... ... ... – 38904 (39 %)  ... ...    2009
жылы қосымша 4956 участок бөлу ... ... ... бөлудің жеткіліксіз деңгейі Батыс Қазақстан (республика
бойынша берілген өтініштер санының 8 %-ы), Павлодар (20 %), Ақтөбе (20 ... ... (25 %), ... ... ... (3 %) және ... ... қалаларында байқалып отыр[29].
Бұл ретте, Алматы (республика бойынша берілген өтініштер санының 13%)
қаласында, ... ... (16 %), ... (13 %), ... (11 ... жер ... ... үлкен сұраныс бар екенін атап өткен жөн.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің ақпараты бойынша 2009 жылғы
қаңтар-сәуірде пайдалануға ... жеке ... үй ... ... ең көп үлес ... ... ... (13,4 %), Маңғыстау (11,8 %)
және Алматы (19,4 %) облыстарына ... ... ... ... қамтамасыз етуге арналған
мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасының кезекті жылы. Халықтың осы санатына
жататындарға жылдығы 4 пайыздан ... ... ... ... алдын ала
тұрғын үй несиелері беріледі. Яғни, халықты тұрғын үймен қамтамасыз ... ... ... ... ... жолдары қарастырылған.
Сондай-ақ Үкімет өткен жылдардың тәжірибесін ескере отырып, үлестік ... ... ... ... ... үшін оны ... қарастырды. Жаңа заң
жобасында бірінші кезекте үлескерлердің құқын қорғау мәселесіне ... ... ... ... бірі бұрынғы, яғни әлі де болса
қолданыста келе жатқан үлескерлік ... заңы ... ... ... ... салушы компания арасында ғана жасалынса, ендігі заң бойынша бұл
келісім-шарт үш жақты болады. Үшінші тұлға ретінде құрылысты қаржыландырушы
банк тартылады. ... бір ... ... ... ... ... ... дейін банктің есеп-шотында сақталынады. Үлескер өз
пәтеріне ие болып, ... ... ... ... ... ... ... жоқ екендігін жазбаша мәлімдеген кезде ғана барып бұл қаржы
құрылыс ... ... ... ... ... және ... тиесілі пәтерлеріне
қолдарын жеткізу үшін Үкімет құрылыстың осы ... ... ... ... ... қарастырды. Біріншіден, “Қазақстандық
ипотекалық компаниясы” ... ... ... ... ... ... алуға 20,5 миллиард теңгені ... ... ... осы ... 19,8 ... теңгесі игерілді. Оның үстіне
Экономиканы жаңғырту жөніндегі мемлекеттік комиссияға ... ... ... тұрғын үй салушыларды екінші деңгейдегі банктер
арқылы несиелендіру мақсатына қаржы бөлу ... ... ... ... ... ендігі кезекте құрылысты жүргізушілерге деген жауапкершілік пен
талапты ... ... ... ... орай ... жүргізуші
компаниялар саны бұрынғыға қарағанда әлдеқайда азая түсті. Өйткені, рынокта
бұдан былай құрылыс салуда бай ... мен ... және ... ... бар ... ғана жұмыс істейтін болса,
бұл құрылыстың сапасын жақсартуға, ең ... ... ... отырған
үлескердің мүддесін қорғауға қызмет ететіндігі анық. Өркениетті ... ... ... ... ... ... ... дағдарысы жағдайында халықты тұрғын үймен қамтамасыз ету
мақсатында “Самұрық-Қазына” қорының Ұлттық қордан ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытуға бағытталды. Оның 120 миллиард
теңгесі ипотекалық несиелерді қайта қаржыландыру үшін ... ... ... 2009 ... 1 ... ... банктер ипотекалық
несиелері бар азаматтардан өтініштерді белсенді түрде қабылдауда. ... ... ... ... ... оның ... 20 ... ұзарту болып табылады. Бюджет саласы қызметкерлері мен ... ... ... үшін ... ... – 9, ал ... топтары үшін 11 пайыздық ставкамен қайта қаржыландырылады. Қазіргі
уақытта ... ... ... 10 ... астам заемшылардың 38,6 миллиард
теңге болатын несиелерін қайта қаржыландырды[24].
“Самұрық-Қазына” қоры екінші деңгейлі ... ... ... ... қол қойды, құрылыстарды аяқтауды, оның ішінде ипотекалық
несие бойынша салынғандар да бар, ... үшін ... ... ... қабылдау жүзеге асырылуда. Жылжымайтын мүлік рыногын
тұрақтандырудың қосымша механизмдері жасалды. Ол ... ... ... ... ... үй құрылысы нысандарынан тұрғынжайларды немесе
тұрғылықты емес орындарды сатып алу және ... ... ... ... ... проблемаларды шешу жөнінен мониторинг жүргізу
болып табылатын “Самұрық-Қазына жылжымайтын мүлік қоры” ... ... ... ... мен ... ... ... Астана мен Алматы қалаларындағы құрылыстары
аяқталмаған нысандардан пәтерлерді ... ... ... ... тұрғын үймен қамтамасыз ету ... ... ... үй ... ... 2008-2010 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасы” бойынша ... ... ... қарамастан айтарлықтй орындалуда[22].
1. РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ХАЛЫҚТЫ ТҰРҒЫН ҮЙМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІ МЕМЛЕКЕТТІК
РЕТТЕУ
2.1 Тұрғын ... ... ... мемлекеттің негізгі құралдары
Тұрғын үйдің қолжетімділігі мен сапалылығы – Қазақстан Республикасы
азаматтарының, мемлекеттің барынша өмірлік ... бар ... ... ... және ... ... да ... болып қала бермек.
Қазақстанда халықты баспанамен қамтамасыз ету келесідей құралдар арқылы
жүзеге ... ... ... ... тұрғын-үй құрылыс жинақтары
жүйесі және тұрғын үйді сатып алу үшін халыққа кредит беру жүйелері ... ... ... ... ... ... беру – ... үй саласына
инвестициялар тартудың ең тиімді тәсілдерінің бірі. Ипотека халықтың ... үй ... ... банктердің – тиімді және пайдалы жұмыс
істеуіндегі, құрылыс кешенінің – өндірісті ырғақты жұмыспен қамтудағы және
экономикалық өсуге ... ... ... ... ... ... ... беруді екінші деңгейдегі банктер 1998
жылдан бастап ... ... ... ... ... ... ставкалары жылдық 20%-ды құрады, бастапқы жарна ... ... ... ... 5-10 ... аспайтын мерзімге берілді.
Елдегі ипотекалық кредит берудің дамуымен ... ... ... өлшемдері кему жағына қарай өзгерістерге ұшырады. Сөйтіп, ... ... ... ... банктердің сыйақы ставкалары жылдық 10-13%
шамасын құрайды, бастапқы жарна мөлшері жылдық ... ... ... беру мерзімі орта есеппен 10 жылды құрады.
Алайда, ипотекалық кредит беру ... ... ... кезінің өзінде
қызметтер көрсетудің бұл түрі ... ... ... ... ... ... ғана ... Негізгі себептердің
бірі халықта сыйақы мен бастапқы жарнаны төлеу үшін жеткілікті қаражаттың
жоқтығы болып табылады. Осы ... шешу үшін ... ... (ҚИК) және ... ... ... Банк ... құрылды.
ҚИК қызметінің мақсаты екінші деңгейдегі банктердің ипотекалық
кредиттер беру ... ... үшін ... ... ... талап ету
құқықтарын сатып алу жолымен екінші деңгейдегі банктерді қайта қаржыландыру
болып ... ҚИК ... ... маржалараның, ҚИК
маржаларының, сақтандыру резервтері мен эмиссияға ... ... ... болатын бағамды ставка бойынша талап ету құқығын сатып
алады.
Өз қызметінің барлық кезеңінде 2007 ... 1 ... ... ... ... ... банктерден және ипотекалық ұйымдардан сомасы 79 млрд.
теңге 30899 ... ... оның ... ... ... шеңберінде жалпы сомасы 62,8 млрд. теңге 24024 ... ... ... ... мемлекеттік бағдарлама шеңберінде –
жалпы сомасы 16,5 млрд. теңге 6875 ипотекалық кредит ... ... ... ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер мен ипотекалық
кредит беруші ... ... ... мен ... ... ... ... бөлу жолымен ипотекалық кредиттерге
қолжетімділікті арттыру үшін қолайлы ... ... ... ... кредиттерге кепілдік беру жүйесін құру ... ... ... ... және кеңейтуге мүмкіндік берді.
Ипотекалық кредиттерге кепілдік беру (сақтандыру) ... ... ... ... таза ... ... дейін ҚИКБҚ-тың жабуын көздейді.
2007 ... 1 ... ... ... ҚИКБҚ жалпы сомасы 28,5 ... ... ... 9399 ... беру ... оның ... Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы органдарына
қайтарымды ... ... ... ... ... ... ... үй сатып алу үшін жалпы сомасы 20,1 млрд. теңге ипотекалық
кредитке 7912 кепілдік беру міндеттемесін берді. Облыстардың, ... ... ... жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды ... ... ... ... ... салынған тұрғын үйді
сату бағдарламасына ҚИКБҚ қатысуының үлес ... ... ... ... ... ... пәтерлер санының 51%-ін, сатылған
пәтерлер санының – 61%-ін ... Бұл, ... ... ... ... ... ... әрбір екінші ... ... ... ... ... ... іске асыруды талдау екінші деңгейдегі банктер
мен ипотекалық ұйымдардың Мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға, ... ... ... 10/10/20 ... ... %-тік ең ... жарна/ кредит беру мерзімі) шарттарына қолдау көрсетуге ... ... ... ... ... және ... ... атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен
бөлінетін қаражат есебінен салынған ... үй ... ... ... ... ... ... бұл Бағдарламаның әлеуметтік
бағыттылығын айтарлықтай төмендетеді. Тұрғын үй ... ... ... үй құрылысы жинақтарының жүйесі Қазақстан ... ... үй ... ... үшін ... алу ... ... (тұрғын үй құнының 25%-нен кем емес) қорлануына ... ... ... тетігін білдіреді. Тұрғын үй құрылысы
жинақтарының осы жүйесі көп ... ... ... ... ... алу ... бастапқы жарнаны енгізу үшін жеткілікті
қаражаты жоқ, бірақ жеткілікті тұрақты кірісі бар азаматтардың ... ... ... ... ... ... ... Республикасының азаматтары салымшыларға көрсетілген
жинақтарға салымдар бойынша сыйлық ... ... ... үй ... ... ... көрсету болып табылады. Тұрғын үй құрылыс
жинақ банкі, банк ... және ... ... сыйлықтарды тұрғын үй
құрылыс жинақ банкіне аудару мен төлеуді ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Тұрғын үй ... ... ... ... ... ... із жүзінде қатыспайтындығы оның әлсіз ... ... ... ... ... ... ТҚЖБ ... енгізілуінің басы – 2005
жыл, қаражатты жинақтау мерзімі – 3 жыл болса, ТҚЖБ жүйесінің қолданысқа
енгізілуінің басы – 2008 ... ... ... үйді ... ... ... ... беру жүйелерін дамыту. Халықтың қалың жігі үшін тұрғын
үйлерге қолжетімділікті арттыру халық үшін ... үй ... ... ... ... қамтамасыз етілетін болады[30].
Халықтың басым санаттарына тұрғын үй ... ... ... ... ... ... бойынша ұзақ мерзімді тұрғын үй заемдарын
беру жөнінде мынадай шаралар көзделетін болады:
1. Осы Бағдарлама шеңберінде тұрғын үй құрылысы ... ... ... және ... үй заемдарын беретін оператор етіп ... үй ... ... ... акционерлік қоғамды (бұдан әрі - «ТҚЖБ» АҚ)
айқындау;
2. Екінші ... ... үшін ... ... ... қамтамасыз ету үшін жарғылық капиталын тиісінше
ұлғайта отырып, жылдық 1 %-тен ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің қаражаты есебінен ұзақ ... ... ... ... ... сомасы облыстардың, Астана және Алматы
қалаларының жергілікті атқарушы органдарына ... ... ... ... қаражат есебінен салынған, тұрғын үй
құрылысы ... ... ... сату ... ... ... ... бағытталған қаражаттың сомасына тең болады; 3. ... ... ... Астана және Алматы қалаларының жергілікті
атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен ... ... ... ... үйді сатып алу үшін өздерінің төлемге
қабілетін ... ... ... Республикасындағы тұрғын үй құрылысы
жинақ ақшасы туралы» Қазақстан Республикасының 2000 ... 7 ... ... ... ... жылдық 4 %-тен аспайтын проценттік ставка
бойынша алдын ала және ... ... үй ... беруі. Осы заемдарды
пайдалану мерзімдері 8,5 жылға дейін, ал тұрғын үй ... ... ... (15 ... ... ... ... заемдарды берудің жалпы
мерзімі 23,5 ... ... ... үйді сатып алуды қаржыландырудың басты құралы болып табылатын
алдын ала тұрғын үй заемдары ... ... ең аз ... мөлшерінің
болмауы, міндетті жинақтау мерзімінің қажеттілігі проблемасын шешеді;
4. Жергілікті атқарушы органдардың Қазақстан ... ... ... 2008 - 2010 ... ... мемлекеттік бағдарламасын іске
асыру шеңберінде облыстардың, ... және ... ... ... ... ... ... республикалық бюджеттен бөлінетін
қаражаты есебінен салынған тұрғын үйді сату ... ... ... ... онда  облыстардың, Астана және Алматы қалаларының
жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды негізде республикалық ... ... ... ... ... үйге үміткерлерді іріктеу
өлшемдері және тұрғын үйді сату ... ... ... ... ... және ... ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі
уәкілетті органның резервтік ... ... ... ... сәйкес келу үшін «ТҚЖБ» АҚ-ның барлық алынған таза табысын
резервтік капиталды қалыптастыруға жіберу;
6. Банктің жарғылық және ... ... штат ... ... ... ... ... филиалдық желі мен қосымша орталықтар ашуды
қоса алғанда, «ТҚЖБ» АҚ-ның материалдық техникалық ... ... ... ... және ... қалаларының жергілікті атқарушы
органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражаты
есебінен салынған тұрғын үйді ... алу үшін ... ала және ... тұрғын
үй заемдарын алу мүмкіндігі туралы халықтың ... ... ... ету үшін «ТҚЖБ» АҚ-ның ... ... ... ... ... және ... атқарушы органдарымен өзара іс-қимыл
жасауы[30]. ... осы ... іске ... ... ... үй ... ... жүйесінде қажетті қаржы ресурстары
болғанда халықтың басым санаттарына ... үйді сату ... ... 4 %-тен ... ... ставка бойынша алдын ала тұрғын үй
заемдары беріледі. Халықтың қалың жігі үшін ... үйге ... ... қатар «Қазақстандық ипотекалық компания» АҚ (бұдан әрі -
«ҚИК» АҚ) дамыту шеңберінде ипотекалық кредит беру ... ... ... ... ... АҚ-ы және ... АҚ-ы ... экономикалық тиімділігін
арттыру, олардың мамандықтар теңгерімін айқындау және ... ... ... ... ... ... орнықты даму
қоры» жарияланған акцияларының санын ұлғайту мүмкіндігі және ... ... ... АҚ-ы акцияларының мемлекеттік ... беру ... ... төлеу қаралатын болды.
Әлемдік қаржы нарықтарындағы және тұтастай алғанда ... ... ... ... ... ... және сауықтыру жөнінде ең шешуші шаралар қабылдауды талап
етті. Талайды тамсандырған ... үй ... ... ... тап
болды. Тіпті бұл мәселеге Үкімет араласпағанда, жағдайдың қалай ... ... ... үй ... шешу және ... ... қалаларында жылжымайтын мүлік нарығын жандандыру үшін ... ... үй ... ... ... ... шешу үшін екі тетікті іске қосты. Бірінші тетік бойынша, «Самұрық-
Қазына» қорының жүйесінде Жалға беретін ... үй қоры ... осы ... ... ... ... тудырмаған нысандардағы пәтерлер сатып
алынады және олар ұзақ ... ... ... ... Екінші тетікке
сәйкес, жылжымайтын мүлік нарығындағы түйткілді мәселелерді шешуге «Тұрғын
үй құрылыс ... ... ... ... болса, еліміздің жылжымайтын ... ... ... ... ... 2007 жылдың қоңыр күзінде, яғни әлемдік
қаржы ... ... ... Қазақстанға әсер ете бастағанда белгілі
болған еді. Сол кезде еліміздегі екінші деңгейлі банктердің сырттан алатын
қарыздарының көзі ... ... бұл ... ... жыл ... ... ... нарығындағы жағдайға біртіндеп теріс әсер ... ... ... ... ... тапшылығына ұшырап,
бастаған нысандарын аяқтауға қауқарсыздық танытты. Бұдан ... ... ... ... ... ... алаяқтықпен
айналысқандары да сол кездерде ... ... ... сан қилы
себептерден келіп елімізде бұрын-соңды болмаған үлескерлердің проблемасы
күн тәртібіне ... Осы ... ... ... қайшы келсе де мемлекет
үлескерлердің мүддесін қорғау үшін іске ... ... ... 2007 ... ... ... елімізде 63 мың проблемалы үлескер
болған. ... ... ... ... Үкімет жүйелі жұмыс
жүргізіп, бір жарым жылдың ... 20 ... ... ... ... ... 43 мың ... мәселесін біржақты ету үшін наурыз-сәуір
айларының көлемінде екі бағытта жұмыс жүргізді[15].
Бірінші бағыт бойынша, ... ... ... ... ... қаржының есебінен құрылысы аяқталған тұрғын үйлердегі пәтерлер
жеке ... ... ... ... ... ... ... бағытқа сәйкес, пәтерлер жеке тұлғаларға ипотекалық несиелеу
арқылы «еркін бағамен» сатылады. Бұл ... ... бір ... бар:
пәтердің бағасын құрылыс ... ... Бұл ... ... ... бірлесіп сатылмаған пәтерлердің кем дегенде 30
пайызын алуға келісімін берген пәтер сатып ... ... ... қорының жасаған сараптамасы жылжымайтын мүлік нарығында
әлі де болса шешімін таппаған кешенді ... ... ... ... ... ... тұрғын үй нарығын мемлекеттік қолдау
шаралары аясында нарықтың 20 пайызы қамтылғанын ... Ал, ... ... ... ... ... ... аясында тұрғын үй
нарығының қалған бөлігі жоғарыда айтып өткен ... ... және ... ... қамтылмақ. Алайда, осындай ауқымды ... ... ... ... төлемпаздық кепілдігінің жоқтығынан мемлекет
тарапынан қолдау таппаған, құрылысы бітпеген нысандардың бары белгілі ... ... ... ... ... ... үйлердегі пәтерлерді әлі күнге
дейін ешкім сатып алмаған. Бір сөзбен ... ... ... ... жоқ. ... халық тарапынан мұндай пәтерлерге сұранысты тудыру
үшін Қазақстан нарығында жалдамалы тұрғын үй нарығын құру қажет болып ... ... ... ... ... ... ... үй қоры
құрылатын болады. Бұл жоғарыда айтқан ... екі ... ... ... ... ... ... «Даму» қоры бітпеген
тұрғын үй нысандарының құрылысын аяқтау үшін несие ... өз ... ... ... ... ие ... ... пәтерлерді, ең алдымен екінші
деңгейлі банктер және «Даму» қоры қаржыландырылатын пәтерлерді құрылыс
компанияларынан ... ... ... бағамен сатып ... ... ... ... ... ... ... Өз кезегінде Қордың сатып алған пәтерлері халыққа 20 ... ... ... сатып алу құқығымен немесе «Тұрғын үй құрылыс жинақ
банкінің» тұрғын үй жинақ заемдарын ... ... ... ... ... ... ... себепкер болып жатса Қор келешекте Қазақстан қор
биржасына шығарылуы мүмкін. Осылайша, елімізде жалға ... ... ... ашық және ... ... ... ... Бұл ең алдымен
Астана мен Алматы қалаларына қатысты. Жалға ... ... үй қоры ... ... қорымен, Қазақстандық ипотекалық компаниямен және
«Тұрғын үй құрылысы жинақ ... ... ... ... ... ... ... Жалға берілетін тұрғын үй қорының өкілдері
болады және барлық шешімдер Қормен үйлестіріледі. Жаңа қор ... ... 2009 ... ... ... сатып алуды бастаған болатын . Бұл
жұмысты жүзеге ... үшін ... ... ... ... енді ... үй ... жинақ банкі» құрылыс нарығындағы
мәселелерді шешуге қалай атсалысатыны ... ... ... бұл ... ... жоспары аясында құрылысы бітетін ... ... ... өзінің жүйесі арқылы сатып алуды ұсынып отыр.
Банктің басқарма ... ... ... пәтерлерді алдын-ала
тұрғын үй заемы ... ... ала ... ... ... үй ... ... қорының банкке 10 жылға беретін қаржысы есебінен ... ... (10 ... бір ... ... үй ... ... отырып,
азамат банкте жеке қаржысын жинақтап, сақтауы қажет. ... ... ... адам 10 ... ... ... жалпы құнының тең жарымын
жинауы тиіс. Қаржы жиналып болғаннан ... банк жеке ... ... 5 ... 10 жылға дейінгі мерзімге негізгі тұрғын үй заемын
береді. Осылайша ... үй ... ... ... ... 15 пен 20 ... қамтиды. Осы тұста айта кетерлігі, бағдарлама қатысушы азаматқа
несие таңдаған тұрғын үйі мен ... ... ... ... кейін, және сату-сатып алу келісімшарты жасалғаннан соң бірден
беріледі. «Тұрғын үй құрылыс жинақ банкінің» несиелеу бағдарламасының ... ... егер ... деңгейлі банктер ипотекалық несиені жылдық
ставкасы - 10,5 пайызбен беретін ... бұл банк ... ... ... ... ... ... 10 жылға жылдық ставкасы - 8,5
пайызбен береді. Несиелеу ... ... ... яғни 10 ... ... ... 5 пайызға дейін төмендейтін болады. Бұл кезде банк
қарыз алушыны несиелеу үшін ... жеке ... ... ... ... ... мүлік нарығындағы проблемаларды оның
ішінде халықты тұрғын үймен қамтамасыз етуді жоғарыдағы құралдар ... жөн ... ... ... ... ... ... әрине уақыт
көрсетуде. Дегенмен, үлескерлердің проблемасын шешудегі Үкіметтің ұмтылысы,
сондай-ақ жалға берілетін тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... адамдардың проблемасын шешуге септігін тигізері
сөзсіз[30].
2.2 Халықты тұрғын үймен қамтамасыз етудегі ... ... үй ...... ... ... ... маңызды
міндеттердің бірі болып табылатын Қазақстанның 2030 жылға дейінгі ... ... ... ... үй ... саласы кеңес заманынан бері дауы бітпейтін
мәселелердің бірі ... ... ... жыл ... ... арнаған
жолдауында бұл саланы басымдылығы жоғары, ел экономикасының алға сүйреуші
күші деп ... ... ... ... ... баспанамен қамтамасыз
ету саясатына 2002 жылдан бастап қана айтарлықтай көңіл бөлінді.
Тұрғын үймен қамтамасыз ету ... іске ... ... ... ... 2004 ... 11 ... №1388 Жарлығымен
Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысын дамытудың 2005-2007 ... ... ... бекітілді, оған сәйкес үш жыл ішінде
жалпы алаңы 12 млн. ... метр ... үйді ... беру ... 2005-
2006 жылдардың нақты нәтижелері 11,2 млн. ... ... ... яғни ... тапсырмасы іс жүзінде екі жылдың ішінде орындалды[27].
Осыған байланысты, Мемлекеттік бағдарламаға тұрғын үйдің пайдалануға
беру көлемін 15,8 млн. ... ... ... ... ... түзетулер
енгізілді.
Болжамға сәйкес Мемлекеттік бағдарламаның аяқталуына қарай көзделіп отырған
15,8 млн. шаршы метр тұрғын үй ... ... 18 млн. ... метр тұрғын
үй тапсырылды, 290 мыңға жуық отбасы тұрғын үй жағдайын жақсартты.
45 мың жұмыс орнын ашу ... 60 мың ... орны ... ... ... ... ... отандық құрылыс материалдары,
бұйымдары мен құрастырмаларын өндіру көлемі 70%-ке ... ... ... ... өткен үш жыл ішінде әрбір
облыста, Астана және Алматы қалаларында халықтың әлеуметтік қорғалатын жігі
үшін 100 ... ... ... тұрғын үй немесе 4880 пәтер салу
көзделген болатын. Күтіліп отырған іске қосу 442,4 мың ... ... ... ... құрады.
Жоспардағы 2406,8 мың шаршы метр (29512 пәтер) орнына 2005-2007 жылдары
бюджеттік кредит беру есебінен ... ... ... ... ... 2618,7 мың ... метр (32075 ... салынды.
2005-2007 жылдары мемлекеттік емес сектордың кәсіпорындары мен ұйымдарының
өз қаражаттары есебінен 5,04 млн. ... метр ... ... ... ... мен ... ... орташа және жоғары сатып алушыларға
тікелей сатылатын тұрғын үйлерді пайдалануға беріп отыр. Аталған ... жаңа ... мен ... ... ... ... күрделілігі бойынша бірегей жаңа буындағы көп ... ... ... мен салу ... кешенді міндеттерді шешіп отыр.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің деректері бойынша 2005-
2006 жылдары қаржыландырудың барлық көздері бойынша тұрғын үй ... ... ... ал 2007 жылы 490,3 млрд ... ... Жалпы алаңы
18,3 млн. шаршы метр тұрғын үй, оның ішінде:
2005 жылы – 5,04 млн. ... метр (2004 ... ... ... жылы – 6,19 млн. ... метр (2005 ... салыстырғанда 124%)
пайдалануға берілді[27].
2007 жылы – көзделген 5,7 млн. ... метр ... ... бағдарлама
бойынша қаржыландырудың барлық көздері есебінен жалпы алаңы 6,8 млн. ... ... үй ... берілді.
Мемлекеттік бағдарлама шеңберінде халықтың әлеуметтік қорғалатын жігі ... ... ... ... ... Екі жыл ішінде жалпы алаңы 394,4
мың шаршы метр тұрғын үй (4752 ... оның ... 2005 жылы – 183,7 ... метр (2302 пәтер), 2006 жылы – 210,7 мың шаршы метр (2450 ... ... жылы – 320,5 мың ... метр тұрғын үй (3861 пәтер) коммуналдық тұрғын
үй салынды.
Екі жыл ішінде жергілікті атқарушы ... ... ... үй
салуға бөлінген кредиттік қаражат есебінен жалпы алаңы 1618,7 мың ... 17878 ... оның ... 2005 жылы – 11764 ... (953,9 мың ... 2006 жылы – 7811 ... (664,8 мың шаршы метр), және 2007 жылы ... ... (932,2 мың ... ... ... бағдарламаға сәйкес 2005-2007 жылдары тұрғын үй салуға 126
млрд. теңге көлемінде кредиттік қаражат бөлу ... ... ... ... іс ...  100,26 млрд. теңге бөлінді, ... 2006 - ... 20 ... ... ... ... жоспарланған көлемінен тұрғын
үй ... ... ... ... дамыту мен жайластыруға бағытталды[22].
Алынып тасталған ... ... ... ... ... ... 2005 ... 25 қаңтардағы № 57 және 2006 жылғы 3
наурыздағы № 146 ... ... ... ... ... Үкіметінің 2006 жылғы 24 қазандағы № 1021 қаулысымен 2005-2006
жылдары бөлінген кредиттік қаражатты ... ... 2 ... 3 ... ... есебінен 86 млрд. теңге қосымша инвестицияланады[22].
Өткен кезең ішінде неғұрлым арзан ... үй ... жеке ... ... (ЖТҚ) ... ... жылы ЖТҚ ... 2,5 млн. шаршы метр, 2006 жылы – 3,6 ... метр ... ... жылы ... үй ... ... аудандардағы инженерлік-
коммуникациялық инфрақұрылымды жайластыруға 20 млрд. теңге, оның ішінде ... 10 ... ... ... 2007 жылы осы ... 30 млрд. теңге,
оның ішінде ЖТҚ аудандарына 22,8 млрд. теңге бөлінді.
2005-2006 жылдары жеке ... ... ... мен ... алаңы 2,8 млн. шаршы метр тұрғын үйді пайдалануға берді[27].
2007. жылдардағы Мемлекеттік бағдарламаның күшті жақтары;
- тұрғын үй құрылысы қарқынының ... ... ... үшін ... үй ... тартымдылығын арттыратын
жағдай жасау;
- азаматтардың басым құқық ... ... ... ... ... қалаларының жергілікті атқарушы органдарына қайтарымды
негізде республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған
тұрғын үйді сата ... оны салу үшін ... ... ... беру ... ... ... үй құрылысы жинақтары ... ... ... беру
құралдарын, облыстардың, Астана және Алматы ... ... ... қайтарымды негізде республикалық ... ... ... ... ... үй сатып алуға берілген
ипотекалық кредиттерге кепілдік беру жүйесін пайдалану ;
- коммуналдық тұрғын үй ... ... ... және 290 ... ... ... ... үй жағдайын жақсарту жатады.
Мемлекеттік бағдарламаны іске ... ... ... ... регламенттейтін нормативтік құқықтық актілер
қабылдаған[22].
Жеке құрылыс салушылардың жалға берілетін тұрғын үйлер салуы үшін ... ... ... ... ... ... жалға берілетін секторын дамытуға жағдай жасауды көздейтін
“Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне тұрғын ... ... ... дамыту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар
енгізу туралы” 2006 ... 7 ... ... ... Заңы
қабылданды.
Сонымен қатар 2005-2007 жылдардағы ... ... ... жеке ... үй құрылысына жер учаскелерін бөлу жөніндегі жергілікті
атқарушы органдардың жұмысындағы кемшіліктер;
- тұрғын үй құрылысына ... ... ... ... ... ... тұрғын үйге баға өсуінің
жалғасуы;
- тұрғын үйдің ұсынысынан оған ... өсуі мен ... ... ... бағдарламада бекітілген коммуналдық және
кредиттік тұрғын ... ... ... ... ... үй-құрылыс кооперативтері және ... ... ... тұрғын үй құрылымы тетіктерінің есепке
алынбауы;
- мемлекеттік бағдарламаны іске асыруға жинақтық ... ... іс ... қатыспауы және құрылыс индустриясы дамуының
артта қалуы ... ... ... ... ... ... тұрғын үйді есепке ... ... ... ашық ... ... проблемалар жоқ емес, бұл
бірқатар өңірлерде оны іске ... ... ... ... ... фактілеріне, коммерциялық тұрғын үй бағасы өсуінің жалғасуына,
тұрғын үйге ұсыныстан сұраныстың артуына алып келді.
Мемлекет басшысының 2007 жылғы 28 ... ... ... ... атты ... ... Жолдауында: құрылыс индустриясын дамыту,
жалға берілетін тұрғын үй кешендерін ... жер ... ... ... ... ету, жеке тұрғын үй құрылысының дамуын
ынталандыру секілді бағыттар айқындалды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 ... 20 ...... бекітілген Мемлекет басшысының 2005-2007 жылдардағы Қазақстан
халқына жыл сайынғы жолдауларын іске ... ... ... бағыттардың
(іс-шаралардың) жалпыұлттық жоспарын және Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2007-2009 жылдарға ... ... ... жөніндегі іс-шаралар
жоспарының 296-тармағында Қазақстан Республикасында тұрғын үй құрылысының
2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... бағыттарының бірі болып осы заманғы
әлеуметтік саясат белгіленген: адамдардың сұранысы мен мұқтаждықтары, ... ашу ... ... тұр. ... ... ала ... ... арналған Мемлекеттік бағдарламаның кемшіліктерін ескеретін және
әлеуметтік бағыттағы, бірінші кезекте, табыс деңгейі әртүрлі азаматтар үшін
тұрғын үйдің ... ... ... ... ... жаңа
Мемлекеттік бағдарлама әзірленіп қабылданды[32]. 
Бағдарламаның негізгі мақсаты халықтың ... ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамыту проблемаларын
кешенді шешу болып табылады.
Мақсатқа қол жеткізу үшін мынадай міндеттерді шешу көзделеді:
- ұсыныс тарапынан да, ... ... да ... ... үй ... ... ... үй құрылысына жеке инвестицияларды тарту және мемлекеттік-
жекеменшік серіктестікті ынталандыру;
- жеке тұрғын үй құрылысын ... ... ... үй құрылысы салынатын аудандардың инженерлік-коммуникациялық
инфрақұрылымдарын дамыту;
- тұрғын үйді сатып алу үшін халыққа ... беру ... ... елді мекендердің бас жоспарларын әзірлеу және түзету;
- тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... ... ... ... өндірісін арттыру және жеке тұрғын үй
құрылысының индустриялық, ... емес және ... ... іске ... ... ... бір ... метрі 56515
теңгеден аспайтын құны арзан тұрғын үйлерді (облыстардың, Астана және
Алматы ... ... ... ... ... ... ... бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үй) салу
арқылы азаматтарды ... ... ... ету үшін жағдай жасайтын
болады. Бұл ретте, ... ... ... ... ... бір ... құны ... мемлекеттік сараптама жүргізген кезде реттелетін
болады. Жоғары сейсмикалық аудандар үшін облыстардың, Астана және ... ... ... органдарына қайтарымды негізде
республикалық ... ... ... ... салынған тұрғын үйдің
бір шаршы метрі құрылысының көрсетілген ... ...... және ... Қазақстан облыстары – 1,15;
Жамбыл және Оңтүстік Қазақстан облыстары – 1,12;
Қызылорда ...... ... – 1,1 түзету коэффициенттерін енгізуге рұқсат етіледі[35].
Облыстардың, Астана және Алматы ... ... ... ... ... республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат
есебінен салынған тұрғын ... ... ... ... ... сәйкес белгілі бір техникалық параметрлері болады.
Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... ... тұрғын үйдің (пәтерлердің) орташа алаңы 80 шаршы метрден аспауға
тиіс[37].
Табыс деңгейлері әр ... ... ... ... ... ету ... үй ... жайлылық деңгейі бойынша жіктелуге тиіс. Оны салудың
құны, ... оның ... ... ... ... ... ... Индустрия және сауда министрлігі Құрылыс және
тұрғын ... ... ... ... 2007 жылғы 16 мамырдағы
№ 149 бұйрығымен бекітілген «Тұрғын ... ҚР ҚНжЕ ... ... талаптарына сәйкес ғимаратты жайлылық
деңгейі бойынша жіктегенде 1 адамға ... ... ... және тұрғын
алаңның мөлшері, еденнен төбеге дейін тұрғын ... ... ... ... ас үй ... ... ең ... мөлшері, ванна бөлмесі
мен санитарлық тораптардың саны мен орны, қауіпсіздік ... және ... ... ... ... ... сыныптарда жіктелуін
көздейді[13].
Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... атты Қазақстан халқына Жолдауына сәйкес республикада 100
мектеп және 100 аурухана ... ... ... ... бюджеттік
саласының қызметкерлерін тұрғын үймен қамтамасыз ету мақсатында, ... ... ... ... ... ... «100 мектеп және 100
аурухана» бағдарламасы бойынша белгіленген ... 2008 - 2010 ... үйді ... және ... республикалық бюджеттен 25 млрд. теңге
сомасында, ... және ... ... ... ... - 24,8 ... ... сомасында сыйақының (мүдденің) нөлдік
ставкасы ... ... ... болады[22].
Халыққа облыстардың, Астана және Алматы қалаларының жергілікті атқарушы
органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін ... ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй
құрылысы жинақ ақшасы ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі бекітетін Тұрғын үйді сату ... ... ... ... ... ... сатылады. Рәсімдердің
ашықтығын арттыру және облыстардың, Астана және ... ... ... органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен
бөлінетін ... ... ... ... үйді әділ бөлуді қамтамасыз ету
мақсатында осындай тұрғын үйге ... ... ... және ... ... ... деңгейі белгіленетін болады,
облыстардың, Астана және ... ... ... ... органдарына
қайтарымды негізде республикалық ... ... ... ... ... үй ... ... отырып бөлінеді.
Халықтың басым құқық берілген санаттарына мыналар жатады:
- ... бар жас ... ... ... ... қызметші болып табылмайтын мемлекеттік мекемелерінің
қызметкерлері;
- ... ... ... ... ... және ... қалаларының жергілікті атқарушы
органдарына қайтарымды негізде республикалық ... ... ... жайлылығы 3 және 4 сыныпты тұрғын үй салу көзделіп отыр.
Тұрғын үй сатып алушылардың басым құқық берілген санатқа ... ... ... жарнаны төлеуге қаражаттың жоқтығын
ескеріле отырып, оларға кредит беру алдын ала заемдарды пайдалану ... үй ... ... ... арқылы жүзеге асырылатын болады[34].
Азаматтардың басым құқық берілген санаттарын облыстардың, ... ... ... ... ... ... қайтарымды негізде
республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат есебінен салынған тұрғын үймен
қамтамасыз етудің тетігі:
1. Республикалық ... ... ... ... атқарушы органға
бюджеттік кредит беру.
2. Жергілікті атқарушы органның тұрғын үй салуы.
3. Ипотекалық кредит беру немесе тұрғын үй құрылыс ... ... ... ... ала тұрғын үй заемдары арқылы тұрғын үйді сату.
4. Жергілікті атқарушы орган ... ... ... жүзеге асырады[26].
Халықтың облыстардың, Астана және ... ... ... органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен ... ... ... ... үйді ... алуы негізінен тұрғын үй
құрылыс жинақ банкінің кредиттері есебінен немесе ипотекалық ... ... ... ... ... және ... қалаларының жергілікті ... ... ... ... ... бөлінетін қаражат
есебінен салынған тұрғын үйге қол жеткізу көрсеткіштері ретінде төлем
қабілеті расталған ... ... ... үйді сатып алуға берілген
өтініштердің санына қатынасы айқындалатын болады. Осы көрсеткішті ... ... үйге ... серпінін бағалауға мүмкіндік береді.
Жергілікті атқарушы ... жер ... ... ... ... ... ... мен тұрғын үйді бөлу рәсімдерінің
ашықтығын және бақылауды ... ету үшін ... ... ... ... ... ... облыстар (қалалар, аудандар)
әкімдері басшылық ететін комиссиялар құрады[22].
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... беру ... жыл сайын өсіру кезінде үш
жыл ішінде жалпы алаңы 28 млн. шаршы метрге жуық, оның ішінде жалпы
алаңы 2008 жылы - 8,2 млн. ... ... 2009 жылы - 8,6 млн. ... 2010 жылы - 9,3 млн. ... метр тұрғын үй салу жоспарланды. Үш
жылдың ішінде қаржыландырудың барлық көздері бойынша 236 ... ... ... ... ... және ... қалаларының жергілікті атқарушы
органдарына қайтарымды негізде республикалық бюджеттен бөлінетін
қаражат есебінен ... 1,5 млн. ... ... оның ... 2008 ... 0,6 млн. ... ... 2009 жылы - 0,6 млн. шаршы метр, 2010 жылы -
0,3 млн. шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілмек;
- ... ... ... ... 479,8 мың ... ... ... берілетін тұрғын үй (5900 пәтер) пайдалануға беру
көзделіп отыр;
- ... ... жеке ... ... жыл ... ... 67 мың
шаршы метр (550 пәтер) ... ... ... ... үй ... ... 21 млн. ... метр, оның ішінде 2008 жылы - 5 млн. шаршы метр, 2009
жылы - 7 млн. шаршы метр, 2010 жылы - 9 млн. ... метр жеке ... ... беру болжанып отыр;
- жеке тұрғын үй құрылысына бөлінген 98 мыңнан астам жер ... ... 39 ... ... ... ... күшімен инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылыммен
қамтамасыз етуді жоспарлады;
- 80 мыңнан астам адам үшін жаңа жұмыс орындары ашу көзделі отыр;
- 4,4 млн. ... ... оның ... 2008 жылы - 2 млн. ... ... ... - 1,1 млн. ... метр, 2010 жылы - 1,3 млн. шаршы метр
коммерциялық тұрғын үй салу ... ... мен ... да елді ... ... ... жақсарту
мақсаты алға қойылып отыр;
- құрылыс қызметінен ... ... ... оның ... ... ... ... құрылыс саласының
қызметкерлерінен түсетін табыс салығын жинауды ... ... ... ... ... металлургия және
химия өнеркәсібін өнімдерін, сондай-ақ жаңа тұрғын үйді ... ... ... ... ... ... тиімділік күтілуде[37].
ҚОРЫТЫНДЫ
Тұрғын үй құрылысы – жалпыұлттық сипаттағы барынша маңызды міндеттердің
бірі болып табылатын Қазақстанның 2030 жылға ... даму ... ... ... ... тұрғын үй құрылыс саласын ... ... және ... ... ... ... жан-жақты
зерттеп төмендегідей тұжырымдарды ұсынуды жөн көрдім
1. Қазіргі ... ... ... ... орын ... тұрғын үй құрылыс саласына ерекше көңіл бөлу қажет, себебі
ең біріншіден халықтың әлеуметтік жағдайын қолдау жалпы мемлекеттің
дамуына ... әсер ... Ал ... ... ... ... болсақ, халықты баспанамен ... ... ... бар сала ... ... үй құрылыс cаласында тек 2004 жылдан бастап қана ... ... ... ... осы жылы қабылданған халықты тұрғын үймен
қамтамасыз етудің 2005-2007 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы өте
нәтижелі аяқталды. ... ... ... ... ... ... деңгейі жоспрланған шамадан 30%-ға артық орындалды. Осы бағдарлама
аясындағы жылдар Қазақстан Республикасындағы құрылыс ... ... ... ... ... ... алғашқы мемлекеттік бағдарлама
ойдағыдай орындалғандықтан, халықты одан әрі тұрғын үймен қамтамасыз ету
мақстында, өткен ... ... ... 2007 жылы ... 2008-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы қабылданды.
Бірақ, қазіргі ... ел ... ... ... үй ... ... даму ... біраз бәсеңдеді. Мұндай
экономикалық жағдай кезінде ең ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі жағдайда әлемдік нарыққа тікелей
қатысты түрлі-түсті металл, кендер, ... ... ... еліміздің
экспортқа шығаратын салалары үлкен зардап шегіп отырған шақта ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Мемлекет ең біріншіден өз мүмкіндіктері мен ... ... ... бар ... ... ететін салаларға көңіл бөлу керек.
Бұл салалардың бірі, басымдық тәртібімен айтатын болсақ – тұрғын үй құрылыс
саласы ... ... ... үй ... ... ... арқылы біз халықты баспанамен
қамтамасыз етіп қана ... ... ... ... баспананың
қажеттілігі туындап жаңа құрылыстар салу ... ... ... ... ... жаңа жұмыс оындары ашылып, жүмыссыздық мәселесі
бірсыпыра шешімін табады.
3. Құрылысты дамытуға мемлекет тарапынан қажетті мөлшерде көңіл бөлініп,
инвестиция тартылса, ... ... ... туындап құрылыс
саласына маманданған шағын және орта бизнестің кең өріс жаюына түрткі
болады.
4. Қазіргі уақытта халықты тұрғын ... ... ету ... ... ... ... ... себебі, Қазақстанда барлық халықтың
аплыс пайызына жуығы ... ... Осы ... ... ... ... ... убанизациялану қарқыны артады.
5. Курс жұмысында тұрғын үй құрылысының ... ... ... ... ... Республикасындағы халықты тұрғын үймен қамтамасыз
ету саясаты талданған. Қазақстандағы құрылыс секторының жағдайын
талдау ... оның ... ... Қытайдың құрылыс
секторының деректерімен салыстыру арқылы шетелдік тәжірибенің тиімді
жақтарын біздің елде қолдану ... ... ...... сын. ... қиын-қыстау кезде оған
артылар жүк ауырлап, ... ... ... ... ... әлемдік дағдарыс жағдайында экономиканың әр саласына,
әсіресе құрылыс саласына үлкен қолдау көрсетуі ... ... ... ... ... ... ... жасамай, қарап отырғандар ғана қате
жібермейді. Сондықтан да мемлекетіміз барлық күштерді ... ... ... ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан
халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты ... ... ... ... ... ... 6 ақпан 2008 ж.
2. Ихданов Ж.О., Орманбеков Ә.О. «Экономиканы ... ... ... ... 2002 ж. 14-42 ... ... мемлекеттік реттеу» Кекілов Б. 9-27 б.
4. Абдикулов П.А. ... ... ... ... ... ... 2004 ж. №2 19 ... «Қазақстан Республикасының 2013 жылға дейінгі ... ... ... ... и ... страной первого президента Казахстана»
Кубаев К.Е. «Вестник Международной Академий Бизнеса» 2007 г. ... ... А. ... ... ... жүйесін реттеу» ҚазҰУ
хабаршысы 2003ж №4 12-19 б.
8. www.minplan.kz
9. www.mit.kz
10. www.government.kz
11. www.krysha.kz
12. www.property.kz
13. « ... ... ... ... на ... ... Мамытбеков Е.К.
14. «Қазақстан Республикасының Тұрғын үй қатынастар туралы Заңы» 1997 ж.
16 сәуір № 94-1 Жарлығы
15. «Қазақстан ... ... үй ... ... ... ... 2006 ж. 7 шілде №180 Жарлығы
16. www.stat.kz
17. «Ең басты мақсат – ... ... ... ... газеті
2008 ж. 5 желтоқсан 3-5 б., C.Соқпақбаев
18. ... ... ... ... Қазақстан» газеті 2006 ж.
22 наурыз 12-14 б., Самат Мұса
19. ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың ... ... мен ... халыққа жолдауы 2009 ж. 6 наурыз
20. «Жаңа уақыт өлшемі» «Егемен Қазақстан» газеті 2007 ж. 13 қараша ... ... ... ... ... үй ... ... 2005-2007
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы» 11 маусым 2004 ж. ... ... ... ... ... тұрғын үй құрылысын дамытудың 2008-2010
жылдарға арналған мемлекеттік ... 20 ... 2007 ж. ... ... 2007 ... «Экономической образ мышления» Байгожинов А.А. 1996 г.
24. «Үкіметтің, Ұлттық Банктің және ... ... ... ... ... ... ... жоспары»
25. «Қазақстандағы ипотекалық несиелеудің дамуы» Е.А. Елболатқызы Астана
қаласы, 2006 ... ... ... ... ... дамыту бағдарламасы»
2005 ж. 17 шілде №144
27. www.investfounds.kz
28. «Ипотечное ... в ... ... ... «Құрылысты дамытудың Қазақстандық үлгісі», «Айқын ... ... 2009 ж. 9 ... 17-26 ... ... ... ... тұр», «Жас алаш» газеті С.Әліпбай 8-10 б.
31. «Инвестиций» Шарп У., Алксандр Г., Бэйли Дж. ... 1997 ... ... ... Дж. ... 2000 ... «Қазақстанның тұрғын үй ... ... ... мен ... ... Университеті» баспасы, Қ.Н. Бекетова 2007 ж.
123-132б.
34. «Тұрғын үй құрылысының экономикалық мәселелері», «ҚазҰУ Хабаршысы»
Ж.А. Асқарова 2007 ж. 36-43 ... ... ... ... ... аралығында тұрақты
дамуға көшу концепциясы» ҚР Президентінің 2006 ж. 16 сәуірдегі ... ... ... ... ... 2008 г.
37. «Социально-экономическое развитие ... ... ... МОН РК, 2008 ... ... ... Р.М. Мельников, Москва 2005 г.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы жылжымайтын мүлік нарығының даму мәселелері (тұрғын үй мәселесі)116 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығы71 бет
Елбасымыздың тәуелсіздік жолында баяндалған туындыларын тарихнамалық тұрғыда талдау және осы туындылардың Қазақстандық қоғам және ғылым үшін таңдағы қажеттілігі мен маңызы22 бет
Мектеп жасына дейінгі балаларды қазақтың сәндік- қолданбалы өнерімен таныстыруды теориялық тұрғыда негіздеу55 бет
ТҰРҒЫН ҮЙ ҚҰРЫЛЫСЫ КЕШЕНІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖӘНЕ ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ (Оңтүстік Қазақстан облысы мысалында)35 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет
Қазақстан Республикасы тұрғындарының жұмыспен қамту деңгейін және әлеуметтік жағдайын талдау64 бет
Қазақстан Республикасында тұрғын үй және коммерциялық жылжымайтын мүліктер рыногының қалыптасуы мен дамуы37 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
"қабылданған шешімді орындаудағы ұйымның функциясы"6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь