Ислам дінінде аңшылық, мал бауыздау,құрбандық шалу жайлы

1 АҢШЫЛЫҚ КІТАБЫ
2 АҢШЫЛЫҚ
3 МАЛ БАУЫЗДАУ КІТАБЫ
4 ҚҰРБАН ШАЛУ КІТАБЫ
5 ҚҰРБАНДЫҚ КІТАБЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Аңды жеуге жарамды болу үшін үйретілген жыртықыш хайуанмен және өткір оқпен аулауға болады, оның жеуге жарамсызы оның терісі мен жүні. Жыртқыш хайуан аңдардан азу тістісі болады, құстардан табаны тырнақтысы болады. Ол аулайтын айуандар аулағанда аңның бір жерін жаралау керек. Жіберуші яки атушы мұсылман не кітап түскендерден болу керек. Жібергенде және атқанда Бисмилләны айту керек. Аңшы көрінбейтін көзден таса жерде болып, оның келетін жеріне отырмау керек. Ит және басқада азу тісті айуанды, тамағын тастау арқылы үйретіледі. Сұңқар, қыран сияқты тырнақты құстарды, жібергенде соңынан ілесу арқылы және сөзбен шақыру арқылы үйретеді. Үйрететін орындағы үйретуге ұста адамдарға беріледі. Егер үйретілгеннен кейін ауды жеп қойса не шақырғанға келмесе, оның үйренбегеніне үкімделіп, содан алдыңғы қалған аңға тыйым салынады. Егер бисмилләны айтуды ұмытып қойса, адалға саналады. Егер бір оқпен аңдарды атып қойған болса да немесе итін аңға жіберіп қойсада оны алады не біреуін алады. Немесе оны бір аңға жіберсе, ол басқасын алып келсе, жіберген жағына қарай жарамды болады. Егер оны жіберіп қойып бисмилләны айтпаса, сосын оған айқайлап бисмилләны айтса, немесе бір мұсылман кісі жіберсе оған мажуси біреу айқайлап айтса жіберген жағдайымен есептелінеді. Егер ит ол аудың бір жерін жесе, ол аңды жеуге болмайды, егер қанын жаласа жеуге болады. Егер ит аңның бір бөлік етін тістеп алып тастап кетсе, сосын аңшы алып оны өлтірсе сосын жеуге болады. Егер сұңқар оны жесе де жеуге жарамды. Егер оның тірі кезінде үлгері жетсе оны тек бауыздаса ғана жарамды болады. Сондай ақ оны атып алсада. Егерде аңда өзінің итінен басқа бір ит қосылып кетсе және оған бисмиллә айтылмаса, ол ит мәжуси не үйретілмеген болса жеуге жарамсыз болады. Егер аңшы сезіп қалып естіп оны адам екенін білді, сонда ол атып жіберсе не оған итін жіберсе, ол ау желінеді. Егер ау суға не тауға, не қарғаның тісіне түссе сосын барып жерге түссе ол желінбейді. Егер бастапқыда ақ жерге яғни бірден жерге түссе, ол желінеді. Суға құлаған құсқа егер жараланған жеріне су тисе, желінбейді. Егер оны мылтықпен, таспен, таяқпен, бір затпен өлтірсе желінбейді. Егер оқ терісін тесіп жыртып жіберсе желінеді. Егер оны қылышпен не пышақпен ұрса сөйтіп бір мүшесін шауып түсірсе жеуге жарамды. Бірақ шабылған мүше желінбейді. Егер ауды екі бөлікке бөлсе жеуге болады. Үшке бөлсе де бас жағынан аз бөлігі қалса да жеуге болады. Егер аңшы ауды атып оны әлсіздендірсе, сосын оны басқа біреу атып өлтірсе жеуге болмайды. Бірінші адам екінші адамның орнында кетіп қалады. Егер бірінші адам аңды әлсіздірмесе яғни тигізе алмаса екінші адамның атқанымен жеуге болады.
1. «Әл-Ихтияр ли тағлилил мұхтар».Абдуллаһ ибн Махмұд ибн Маудуд;
2. «Құран Кәрім қазақша мағына және түсінігі». Х.Алтай, Алматы, 1991.
3. «Мұхтасар Сахих әл-Бухари», Каусар-Саяхат баспасы, Алматы, 2010.
4. Арабша-орысша сөздік. / Баранов.
5. "ОРЫСША-ҚАЗАҚША СӨЗДІК",Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, Алматы-1978. 1 том.
6. "ОРЫСША-ҚАЗАҚША СӨЗДІК",Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы, Алматы-1981. 2 том.
7. Араб баспасөзінің тілі: Оқу құралы. – Алматы: «Нұр-Мүбарак» баспасы, 2008. – 252 бет.
        
        «Аллаһ кімге бір жақсылық қаласа, оны дінге бейім етіп ... ... ... ... ... ... болу үшін үйретілген жыртықыш хайуанмен  және  ... ... ... оның жеуге жарамсызы оның  терісі  мен  ...  ... ... азу тістісі болады, құстардан табаны тырнақтысы  болады.  Ол
аулайтын айуандар аулағанда аңның бір ... ... ... ... ... ... не ... түскендерден болу керек. Жібергенде және атқанда
Бисмилләны айту керек. Аңшы көрінбейтін көзден таса ... ... ... жеріне отырмау керек. Ит және басқада азу тісті айуанды, ... ... ... Сұңқар, қыран сияқты тырнақты құстарды,
жібергенде ... ... ... және сөзбен шақыру арқылы ... ... ... ұста адамдарға беріледі. Егер үйретілгеннен
кейін ауды жеп қойса не шақырғанға ... оның ... ... ... ... аңға ... салынады. Егер бисмилләны айтуды ұмытып
қойса, адалға саналады. Егер бір оқпен аңдарды атып қойған ... да ... аңға ... ... оны алады не біреуін алады. Немесе оны бір аңға
жіберсе, ол ... алып ... ... жағына қарай жарамды болады. Егер
оны жіберіп қойып бисмилләны ... ... оған ... ... айтса,
немесе бір мұсылман кісі жіберсе оған мажуси ... ... ... ... есептелінеді. Егер ит ол аудың бір жерін жесе, ол аңды ... егер ... ... ... ... Егер ит аңның бір бөлік ... алып ... ... ... аңшы алып оны ... ... ... болады.
Егер сұңқар оны жесе де жеуге жарамды. Егер оның тірі кезінде үлгері жетсе
оны тек ... ғана ... ... ... ақ оны атып алсада. Егерде
аңда ... ... ... бір ит қосылып кетсе және оған бисмиллә айтылмаса,
ол ит мәжуси не үйретілмеген болса жеуге жарамсыз болады. Егер аңшы ... ... оны адам ... ... ... ол атып ... не оған итін
жіберсе, ол ау желінеді. Егер ау суға не ... не ... ... ... ... ... түссе ол желінбейді. Егер бастапқыда ақ жерге яғни бірден
жерге түссе, ол желінеді. Суға құлаған құсқа егер ... ... ... желінбейді. Егер оны мылтықпен, таспен, таяқпен, бір ... ... Егер оқ ... ... ... ... ... Егер оны
қылышпен не пышақпен ұрса сөйтіп бір ... ... ... ... ... шабылған мүше желінбейді. Егер ауды екі бөлікке бөлсе жеуге болады.
Үшке бөлсе де бас жағынан аз бөлігі қалса да ... ... Егер аңшы ... оны ... ... оны ... ... атып өлтірсе жеуге болмайды.
Бірінші адам екінші адамның орнында кетіп қалады. Егер бірінші адам ... яғни ... ... ... ... ... жеуге болады.
2 АҢШЫЛЫҚ
Аңшылық деген түбір сөз, аулады, аулайды, ауланған аң. Патшаның ... аң ... ... ау ... ... ... өлең бар: ... аңы
қояндар мен түлкілер. Бұған мысал, жарату мен білім, мақлұқ пен ... ... ... ... «Бұл ... ... деді яғни Оның
мақлұқы деген сөз. Сол үшін: Аллаһтың білуі оң жақта болмайды, десе ... ... ... ... ... ... және ... жарамды болу үшін белгілі
оқпен аулауға болады, оның жеуге жарамсызы терісі мен жүні). Аулауға рұқсат
жайында Аллаһ Тағала: «Егер адалдырсаңдар ... ... ... ... болды», деді. Пайғамбарымыз с.а.у.: «Аңшылық аңды ... ... Ади ибн ... сөзі: «Егер үйретілген итіңді жіберіп оған
бисмилләны айтсаң оны жей бер, егер атып ... оған да ... ... жей ... деген. Жыртқыш аңдардан азу тісті айуандар, құстардан
табанының тырнақтысы жарамды, деген. Олар азу ... ... ... ... ... ... ... жаралау. Ит сөздік бойынша аң
аулайтын аңға кіреді, ... ... ... ... барлық азу
тістісімен тек шошқа сияқты нәжіс аңнан ... ... ... ... болады. Өйткені ол адал емес. Арсытан және ... ... ... ол ... ... Сондай ақ аюда, егер оны үйретсе
болады. Абу Ханифаның риуаятында Ибн Урс: егер оларды үйретсе, олар ... ... ... ... ... аңы болу керек, жіберуші не
атушы адам мұсылман не кітап түскендерден болу керек. Аңды ... ... ... кезде бисмилләны айту керек. Аңшы жасырын болып көзінен таса жерде
келетін жеріне отырмау керек), деген. ... ... ... ... ... зекет сияқты яғни мал бауыздаған сияқты қан шығару ... ауды ұрып не ... ... не ... ... жараламай қаны
шықпағаны үшін оны жеуге болмайды. Аңды жіберуші адам ауды ... және тағы ... айту ... ... с.а.у.: «Егер
итіңді жіберсең және бисмилләны айтсаң, онда жей бер», деді. ... ... ауды адал ету ... Ал ... жасырын болуы, өйткен аңшы
жасырыну үшін аталған. Жаралау ықтияри зекетке шамасы келмей мәжбүри түрде
зекет ... Аңшы ... ... ... ... ... қарақұйрықты атып
жіберсе, ол аңшы басқа бір қарақұйрыққа тиді деп ойласа, ол ... ... ауға ... Егер аңшы бір ... ... ... бірақ
ол атқаны басқа бір аңға тисе ол желінеді. Өйткені ол ... ... ... ... ... ... ... отырмау керек деген сөздің
мағынасы, Пайғамбарымыз ... ... ... ... ауын ... жақтырмады.
«Мүмкін оның ауын жердегі басқа жәндіктер өлтірген шығар», деді. Мүмкін ол
аң басқа біреудің ... ... ... сол үшін ... жарамсыз. Өткен
уақытта шынайы сияқты болып елестеп, ... оның ... ... болса, олай
болса ол талап етілген жерде отырмады, ол өзін ... ... ... ... ... же, ... алсаң қоя сал», деген. Аудан
қорғануың: егер аңды атсаң, сені ... ... ... бұл ... ... Егер аң өлсе сен көрсең, аңды атып оны көбейтіп ... ... ... ... онда оны ... керек. Хадис иелері ... (Ит ... азу ... ... жолы жем, ет тастап үйрету.
Сұңқар сияқты тырнақтыны үйретудің жолы, ... ... ... ... ... ... ... беру), дегенге Ибн Аббас: үйрету негізгі әдетін тастау
арқылы болады. Тырнақтының әдеті үрку, егер ол ... ... ... ... онда ... Азу ... әдеті тістеу, талау, егер осы
талау тістеуін қойса, әдетін тастаса, онда оның үйренгені. ... ... қою ... ... ... ... ... ұмтылып жатқанда ұру арқылы
үйретіп қойдыруға ... ... ... ... ... Ал ит оны
көтереді, оны ұрып үйретуге болады. ... ұрып ... ... ... ... оның ... ... тастату және шақырғанда келу. (Үйреткенде
тәжірбиесі барларға алып үйрету) дегені, ... ... ... жасап
үйренетіні білмейді. Керісінше ол бір тыңдап бір тыңдамайды. ... ... ... ... ... ибн Абу ... ... хайуанның аулаған бірінші ауы ... ... ауы ... ... жеуге болады, деген. Абу Юсуф пен Мұхаммад: егер
аулайтын ... үш рет ... ... онда оның ... ... ... Өйткені бір рет тастаумен үйренді деуге болмайды. Ол
тойғаннан, ... ... ... Сол үшін ... рет ... ... ең
кемі үш рет болу керек. Үшіншісі желінбейді, себебі үшіншіден кейін
үйренеді деп үкім ... ... ... үшіншіде желінеді, себебі
үшіншісімен үйреттік, аулаушы жыртқыш аң үйренді, жеуге болады, деді. ... аң ауды жеп ... не ... ... кейін шақырғанға келмесе,
үйренбегеніне үкім шығарылады, бұдан алдыңғы қалған ауларын жеуге болмайды)
деген. Абу Юсуф пен Мұхаммад: оның ... ... ... ... болады,
себебі бұдан алдыңғы ауын адалға үкім шығардық, білмей жеп қойғанда біз оны
үйреттік. Хайуан ұмытқан сайын ақылсыз бола ... ... Жеп ... ... деп ... ... ... аулаған аудың барлығы жеуге тыйым
салынды. Өйткені ол аң ... ит еді. ... ... ауына тыйым
салынуы анық болды. Өйткені желінген ... ... орын ... ... ... ... ... жатады) деген. Пайғамбарымыз с.а.у.: «Үмметімнен
қателік пен ұмыту кешірілді», деген. (Егер біреу аңды атса немесе итін аңға
жіберсе, ауды алса ... ... оны ... ... алса немесе басқа біреуде
жіберсе, сөйтіп ол да сол ауды алса, онда ол ... ... ... ... ... Өйткені мақсат, ниет бір екеуіде аулау ниетінде болып ... ... ... ... ... Екі ... бір бисмилләмен
бауыздауға қайшылық бар, өйткені екіншісі басқасының нииетімен бауыздалған,
сол себепті екіншісіне де бисмилләны айту керек, тіпті бірінің ... ... ... ... ... алу тартыстың бір түрі. ... ... ол ... аң ... бейім болып тұрып оған атылып
өлтірсе, жеуге болады. Өйткені бұл нәрсе оның аң ... ... ... ... ... ... Сол ... итте егер қабланның ... ... ... жеуге болады. Егер ол аңды әрі бері лақтырып жұлқыласа,
егесінің яғни ... ... сай ... ... бағынбаса, сосын аңның
соңынан еріп оны алса, ол желінбейді, ... ... жоқ. ... ... ... – иттің үйретілген болуы, деген сөзімен жүзеге асады.
Егер иттің иесі айқайлап тоқтатса ол ... ... ... ... ... ... амалы бірдей. Егерде ит өз ... ... ... ... ... ... айтылса, сонда ит иесінің ... ... ... ... ... ... ... итті жібергенде
бисмилләны айтпаса сосын оны тоқтатып бисмиллә айтса, немесе оны ... ... ... оны ... ... керісінше болса жіберген
жағдайымен есептелед) деген. Сондай ақ егер итті бір мұсылман жіберіп ... ... адам ... ... сол ... егер бисмилләны әдейлеп
айтпаса, сосын оған бір мұсылман айқайлап қуып ... ... ... ... үкім ... ... ... әрі басшылыққа алып
үйретеді. Одан кейінгі жіберу және итті ұмтылдыру жіберудің жағдайына қарай
байланысты болады. Егер ... ... ... ... ... Ал ... ... кетсе қайтарғанымен бағына бермейді. Егер үйретілген
итін жіберсе, сөйтіп ... бір аңшы ... итті яғни ... ... ... ауды ... жіберген алса желінбейді. Егерде оны адам не
хайуан не құс не мәжуси қайтарып алса адал болады. ... ... оның ... ... ... біріне қатсуы дұрыс емес. Үйретілмеген ит
қатысуға болады өйткені ол өзі жыртқыш аң. Рұқсат беруші мен ... ... бір ... ... егер ... ... да мәжуси де тартса
екеуіңкі де бір аңға тисе, ол аңды ... ... ... егер одан оны
қайтармаса да. Бірақ ит ұмтылып шауып кетсе, ізінен жіберушісі ілесіп барып
бірінші өлтірсе желінеді. ... ... ... жоқ ... ... ... жесе ... болмайды) деген. Өйткені жоғарыда айтып кеткеніміздей ... ... ... : ... ауды жеп ... оны жеуге
болмайды, егер ұстаса ол өзіне», деген. (Қанын ... ... ... ... шегі ... ... ... аудың бір бөлігін тістеп алып тастап
кетсе, сосын оны аңшы алып бауыздаса жеуге болады). (Егер сұңқар құс ... ... ... ... оған тірі кезінде үлгерсе, тек бауыздағанда ғана
жеуге ... ... ақ ... кезде де), деген. Себебі ол ... ... ... ... ... ... мәжбүри бауыздау
қабылданбайды. Бұл, бауыздаудың шамасына қарай болады. Егер тірі ... ... ... болмаса яғни не пышағын, құралын ... ... ... ... алса ... ... Абу ... мен Абу Юсуф:
бауыздауға мүмкіндігі болмаса жеуге болады, ол таяммум ... ... егер ол суды ... ... ... ... ... жатады, деген.
Шамасы келіп аң тірі болса тек ықтияри бауыздағанда ғана жеуге болады. ... ... сәл тірі ... ... ... жарып ішінен бір нәрсе
шығарып алса ол тірі ... ол ... ... ... ол ... ... болған. Егер осы жағдайда суға құласа, ол өліп құлағандай адал болып
есептеледі. Абу ... оны да ... ... ... тірі ... алды, тек
ол ықтияри бауыздау арқылы жеуге болады. Егер оны бауыздаса бір ауыздан
жарамдыға шығады. ... ... - тек жан ... тұрып бауыздаған аңдарың
ғана жарамды, деген. Осы құлаған, жараланған, шала ... ... ... ... шала тірі ... не анық тірі ... ... айтқанымыздай оның
ықтиярында. Абу Юсуф: тіріліп кетпейтін ... ... яғни өліп ... жеуге болмайды. Өйткені өліп қалғаннан кейін бауыздауға болмайды.
(Егер оның итіне бисмилләны ... бір ит ... ... ... ит, не ... ит бірге болса жеуге болмайды), деген.
Пайғамбарымыз с.а.у. Адий ибн ... ... ... ... ... бір ... ... жемейсің, өйткені сен итіңе бисмилләны айттың, сеніңкінен басқа
итке бисмиллә айтылмады», деді. ... бұл ... ... да рұқсат етілген
де бірге топталып, абайсызда тыйлған рұқсат етілгеннен үстін ... ... ... ... ... оны тірі жан деп ... атып не оған ... ал ол аң болып қалса жеуге болады), деген. ... ол ... ... ... оған мән ... Сондай ақ егерде ол аң деп сезіп ойласа онда ол
адал болады. Өйткені ол аңды көздеді, сөйтіп ол адал ... Абу ... ... ... үшін ... басқасына рұқсат деп айтқан. Әрбірден
кейін бұл хайуанның бір нәрсесі рұқсат етілмейді. Одан ... ... ... алуға нақты рұқсат етіледі. Егерде адам екендігін яки үй
хайуандарының бірін сезгендігі мәлім ... оны ... ... ... ... ... ... ау суға құласа не жерге, не тауға, не жерде бұзылып ... ... ... өйткені ол бұзылған. Пайғамбарымыз с.а.у. Адийге:
«Егер атқаныңда суға құласа жеме, ... оны сен су ... ме яки ... ... ме білмейсің?», деген. Сондай ақ егер ағашқа, яки қамысқа, яки
тасқа құласа және осындай өлуіне ... ... ... ... өлсе жеуге
болмайды. (Егер атқан кезде жерге құлап өлсе ... ... ... ол одан
сақтануға мүмкіндігі болмады. Егерде біз оны аңшылық бабына сүйене отырып
тыйым салынған деп ... ... ... ... ... болмаған
нәрсе болар еді. (Судағы құсқа жараланған жеріне су тисе желінбейді, егер
тимесе желінеді), деген. ... оның ... ... ... ... тас, таяқ ... ... нәрсе желінбейді), деген.
Өйткені осы нәрсенің барлығы қатты, ауыр ... ... ... ұшы ... ... алса ... Пайғамбарымыз с.а.у. осы
жөнінде «Ұшымен тиген нәрсені же, көлденеңнен тиген нәрсені жеме», деген.
Егер аңды тас ... егер ауыр ... ... ... оны ... өлтірді. Егер жеңіл болса ұшымен тисе де жеуге болмайды, өйткені
оны ұшымен өлтірді. Егер оны атып алса ... оның ... ... түсірсе, не
тамырын кесіп кетсе желінбейді. Себебі тамыр кейде ... ... ... ... ... ... ол ... кесіліп кетуден алдын да өлуі
мүмкін. Егерде таяқтың ұшы болып жарақаттаса желінеді. Өйткені ол белгілі
жағдайда болды. ... өлім егер ... ... ... ... болса жеуге
болады. Егер ауыр нәрсемен өлітірілсе жеуге ... ... ақ ... ... түсіп қалса. (Егер аңды қылышпен яки пышақпен ұрса одан бір
мүшесі ... ... ... ... яғни аңды ... ... ... желінбейді) Пайғамбарымыз с.а.у.: «Анық белгілі болған тірі, ол
өлі», деген. (Егер ол екіге бөлініп ... ... ... ... ... ... тірі ... әлі тірі деп ойлап күмәнданбаса болды. (Егер ... де ... ... егер бас ... аз ... қалса болды),
деген. Оның тірі екеніне күмәнданса желінбейді. Егер аңға ... яки ... ... оны жараласа жеуге болады. Егер лақтырғанда пышақтың
шүйдесі яки қылыштың сабы тисе, онда ... ... ... ол ... ... ... Егерде лақтырғанда жаралап қанын шығарса жеуге болады.
Егер қаны ... ... ... ... қан ағу ... Пайғамбарымыз
с.а.у.: «Қаны ағып күре тамыры үзілсе жей ... ... Қан ағу ... ... ... ... ... бар, кейде аңның жуандығына, шығатын жері тар
болғанына байланысты қан ұсталып тұрып қалады. Осыған байланысты егер ... ... ... бауыздағанда қан ақпаса рұқсат етіледі. Кейбіреулер:
егер жаралануы үлкен ... қан ... да ... ... ... Ал егер
жеңіл жараланса міндетті түрде қанын шығару керек. (Аңды атқан адам ... ... ... соң оны ... ... атып ... ... жеуге
болмайды), деген. Өйткені қатты жаралау себепті оны ... ... ... ... ... ... ... Сонда оның өлуі екінші адамның
қосылғаны үшін бірінші атудан құтылған болып ... Егер ... оның ... кесу ... яки ... жару ... яки тағы ... болса онда жеуге болады, өйткені екіншінің болуы оның болмағанындай
болды. ... адам ... ... ... ... оның құны ... ... еді), деген. Өйткені ол аңның иесі болғаны үшін аңды
жаралады, сөйтіп пайдалану ... ... ... ол жарақаттаумен
айыпты болды. (Егер оны бірінші адам жараламаса жеуге ... ... ... өз ... ... ... адам сол. ... с.а.у.: «Аң
алған адамдікі», деген.
3 МАЛ БАУЫЗДАУ КІТАБЫ
Мал бауыздау ықтияри нәрсе, ол тамағынан, мойынан бауыздалады. ... ... қай ... ... жаралауға болады. Бірақ екеуініңде шарты
бисмилләны айту. Бауыздаушы мұсылман яки ... ... ... ... ... ұмытып кетсе адал болады. Егер бір қойды жығып, бисмилләны
айтып, сол бисмилләмен басқасын бауыздаса желінбейді. Егер ... ... ... болады. Аллаһтың атын айту бірге басқаның атын айту ... ... Иа ... ... қабыл ет, десе. Түйені құрбан шалу,
сиыр мен қойды бауыздау ... Ал ... ... бауыздау, сиыр мен
қойды құрбан шалу мәкрүһ болады, бірақ желінеді. Бауыздағандағы кесілетін
тамырлар: тамақ, өңеш, күре ... Осы ... ... ... ... ақ егер ... ... де кессе, күре тамырлардың барлығын кесу
арқылы бауыздап қанын ағызуға болады. ... ... ... ... ... алып келу ... немесе басын кесіп жеу ... ... ... ... алу мәкрүһ болады. Қолға үйренген жануарды бауыздау
ықтияри нәрсе. Жабайы болған жануарды бауыздау ... ... ... ... ... баласы өлі шықса желінбейді. Бауыздалған малдың
еті желінеді, терісі таза болады, тек ... мен ... ... ... ... азу ... және құстардан тырнақтыларды жеуге
және үй есектерді, қашырларды жеуге болмайды. Қарақұстарды, шымшықтарды,
қарғаларды, кесірткені, тасбақаны, жәндіктерді жеу ... ... ... ... ... жеуге болады. Су хайуандарынан балықтан
басқасын жеуге болмайды. Суда өлген балықты жеуге болмайды.
4 ҚҰРБАН ШАЛУ ... ... – Біз оған ... ... ... – құрбандық бұл да
зекет болып есептеледі. Аллаһ Тағала – Зекет берген нәрселеріңнен басқа –
яғни ... ... ... екі ... ... ол тамақтан,
мойыннан бауыздау) Пайғамбарымыз с.а.у. : «Зекет ... екі ... ... ... яғни ... ... Ол деген сөз белгілі
тамырларды үзу болып табылады. ... ол ... ... қай жерінен
болсада), деген. Ол деген ықтияридан төмендік ... ... ... Бұл аң, ... ұқсастар, егерде оны атып өлтірсе ... ... ... ... ... байланысты бауыздауға үзірі болған
уақытта бауыздаудың орнына кетеді. Сиыр мен түйе егер шөлде ... ... ... Сондай ақ қойда сахарада жүрсе аңның орнында болады. ... ... ... ... болмайды, себебі оны жай ұстап алуға болады. Ал
сиыр мен түйе, егер түйе сиырды тістеп алса яки сиыр ... ... ... жүзеге асады. (Бауыздау мен жаралаудың шарты бисмилләны айту, және
бауыздаушы адам мұсылман яки кітабилерден болуы), деген. Бисмилләны ... ... ...... Аллаһтың атын айтыңдар – мал ... ... ... – оны жамбасынан жатқызып бауыздау уәжіп болды –
деген сөзімен дәлелденеді. Адйидің ... ... ... еткен
хадисінде: «итіңе бисмилләны айтсаң», деген сөзі бар. Егер ... ... ... ... ... ... – Аллаһтың есімі айтылмаған нәрсені
жемеңдер, ол бұзылған – деген сөзі бар. Бұл нәрсеге алғашқыдан ... жоқ. Олар ... ... ... бойынша тартысты. Біреулер
көпшілікке қайшы келе отырып ... ... ... мүбәх амалына
жатқызды. Осы себепті сахабаларымыз: егер қази оны сатуға рұқсатпен қазилық
жасаса ... ... ол ... және бір ... ... қайшы
келеді. Кітаби бұл жерде мұсылман сияқты, ... ... ... ... ... ... бұйырған, және солардың бірінде жеуге
рұқсат ... Бұл ... ... ... ... ... Ал ... адам
мұсылман болуы жөнінде Аллаһ Тағаланың – Тек сендердің бауыздағандарың ... ... үшін ... ... сөзі бар. Ал ... ... тамақ беру жайында Аллаһ Тағланың – Олардың ... ... ... ... оларға берген тағамдарың адал – деген сөзі бар.
Пайғамбарымыз ... ... ... ... ... ... жолын
әйелдеріне үйленбей, шалған құрбандықтарын жемей заңды жол етіп алды»,
деді. ... ... мал ... рұқсат екеніне дәлелденілді. ... ... атын ... оны мұсылман есітсе одан жеуге болмайды. Егер
ол христиан бисмилләны айтып мәсіхті ... ... сырт ... ... жеуге болады. Ақыл бауыздағанда бисмилләны ... және ... айту ... ... әйелдің, кітаби әйелдің және баланың мал
бауыздауына болады, егер ... ... ... жоқ ... ... ... ... болмайды. Мәжуси, діннен қайтқан адам балық, шегіртке
аулауына ... ... олар ... ... ... ... да рұқсат етіледі. (Егер бисмилләны ... ... ... ... деген. Өйткені оны ұмыт қалдыра беру ... ... адам ... ... ... күнә ... ... береді. Пайғамбарымыз с.а.у. мал
бауыздағанда бисмилләны ұмытқан кісі жайында сұралынды, сонда ол: ... ... ... ... болу ... деді. (Қойды жатқызып
бисмилләны айтып бірақ сол бисмлләмен ... ... ... ... ... ... ... жеуге болады), деген. Егер садақты алып
бисмилләны айтып, сосын оны қойып басқасын алып ... ... ... Егер бір оққа ... ... ... аңға ... жеуге болады.
Бауыздағанда бисмилләны айту шарт, Аллаһ Тағала – ... ... ...... Егер ... мал ... кетсе одан
бисмилләның үкімі жойылып ... ... да, ... де ... айту ... ... ... «Егер оқ атсаң оған ... жей ... ... ... ... айтта жей бер», деген. Құрал
ауысып кетсе айтылған бисмиллә жарайды. Егер ауысып кетсе бисмилләның ... ... ... айту ... ... (Аллаһтың есімімен бірге басқаның
есімін айту мәкрүһ болады, мысалы: иа Аллаһ, пәленшеден қабыл ет ... ... ... айту ... Ибн Масьуд: бисмилләны таза айтыңдар,
деген. Егер Аллаһ Тағаланың есімімен ... ... ... ... бір ... ... да арасын бөліп айтса оны бисмилләдан алдын яки жатқызудан
алдын яки бауыздағаннан кейін айтса еш ... ... ... ... ішіне кірмейді. Пайғамбарымыз с.а.у. бауыздап болғаннан
кейін: «Иа Аллаһ, мұны Мұхаммедтің үмметінен ... ет», ... ... ... ... бөлектеп айтқан болса болады. Ал егер ... ... ... айтса, мысалы: Аллаһтың атымен және пәленшенің ... яки ... уә ... с.а.ғ. десе болмайды, одан тыйым салынады.
Егер оны айтпай ... ... бір ... ... ... болады, мысалы: бисмиллә Мұхаммадуррасулуллаһ, десе болады. Өйткені
ол қосқан жоқ, шірікте жоқ, бауыздағаны ... ... ... болды. Егер
ол бауыздаған кезде: ей Аллаһ мені кешір, десе болмайды, өйткені ол дұға.
Ал егер: әлхәмдулилләһ, ... деп ... ниет ... ... Мал
бауыздағаннан мирас болып келе жатқан Бисмилләһ Аллаһу Акбарды айтса
болады. Сондай ақ Ибн ... ... ол ... разы болсын) Аллаһтың –
Бауыздағанда Аллаһтың есімін айтыңдар – ... ... ... ... шалу, сиыр мен қойды бауыздау сүннет, егер ... ... ... мен ... ... шалу ... болады, бірақ желінеді), деген. Аллаһ
Тағала – Раббыңа намаз оқып құрбан шал – деген. Олар: ... ... ... ... деген. Аллаһ Тағала – Алла сендерге сиырды
құрбандыққа шалуларыңды бұйырады – Біз оған үлкен құрбандық шалдық – ... ... ... ... ... Бұл ... ... с.а.у. дан және
сахабалардан бері қазіргі күнге дейін мұра болып келеді. ... ... ... ... мәкрүһ болады. Тамырынан кесіп, қан ... ... ... үшін ... (Бауыздағанда кеіслетін тамырлар: тамақ, өңеш,
күре тамыр), деген. Әл Карахи: күре ... ... күре ... ... өңеш, және сол екеуінің арасындағы екі тамыр, деген. Оның негізгісі
Пайғамбарымыз с.а.у. ның ... ... күре ... ... Бұл сөз ... түрде болып үш тамырды қамтиды. Ол өңеш және күре
тамыры, осы үшеуіндегі тек ... ... ғана ... ... ... ... ... нақты айтылған. (Тамақтан бауыздаса жеуге
жарамды), деген. (Сондай ақ айтылған үш ... ... ... ... ... өңештен және күре тамырлардың бірінен бауыздау тиіс, деген.
Мұхаммед әр тамырдан көбірек деп есептейді. Қудури Мұхаммедтің ... ... ... бір ... ... Абу ... ... көтерген. Егер
Мұхаммедтің айтуы бойынша одан ... ... ... ... ... ... Әрбірі басқаларынан бөлек, бірақ егер тамырлардың
көбісінен бауыздау десе оның барлық орнындағы тамырлар ... ... ... ... көп ... кесу ... табылады. Тамырлардан
бауыздау оңай болады. Абу Юсуфтің Аллаһ оны рахым етсін, ол екі ... ... ... көздеп басқасын кесумен көзделеді. Өйткені күре
тамыр, нәпсінің жүретін жолында, өңеш, тағамның жүретін орнында, күре ... ... ... ... Егер күре ... бірі кессе ол екеіуін кесу
мақсаты пайда болады. Ал егер күре тамырдан, яки ... ... ... ... пайда болмайды. Абу Ханифаның тамырлардың
көбісі негізінде жаппай орында тұрады, деген сөзі бар. ... ... ... ... ... ... бауыздау арқылы мақсат жүзеге
асады. Ал мақсат ол қан ... және ... ... ... Өйткені жан
жүретін, тамақ жүретін жолды ... ... ... Қан осы екі
тамырдың бірінен тоқтайды. Ол жануардың да жаны ... ... ... ... бәрі ағып ... тамырлардың барлығынан бауыздауға
болады, тек тіс пен тырнақтан басқа), деген. ... ... ... ... ... ... үзде жей бер» және «қалаған ... ... же», ... сөзі бар. ... ... «Тіс пен ... қанын ағызып, күрек тамырларын үзде жей бер, ... ол ... ... шегі ... деген. Эфиопиялықтар ол екеуін қалдырып қойып
бауыздайтын болған. Егер ол екеуін алып ... ... ... ... айтып
өткен мағына, көзделген мақсат пайда болса болды. Әрине ол мақсатымыз қанын
шығару және күре тамырын үзу. (Қанжарын ... ... ... ... ... ... ... болсаңдар жақсылап өлтіріңдер, егер
бауыздайтын болсаңдар жақсылап бауыздаңдар, бауыздауы жеңіл ... ... ... ... ... ... қойды жатқызып қойып
қанжарын өткірлеп тұрған бір ... ... ... ... ... ... қайрасаң болмаспа еді?», деді. (Миға пышақ тигізу мәкрүһ,
бірақ ... ... ... Ми, ол ... ... ақ ... Пайғамбарымыз
с.а.у. қойды бауыздағанда миды зақымдаудан, ұрудан қайтарған. Малдың басына
кесу яки зақым тигізу пайдасыз ... ... ... ... азап берген
сайын мәкрүһ болып саналады. (Суытпай ... ... алу ... ... ... ақ ... ... жаны шықпай жатып оны азаптап мойнын жұлып
алу мәкрүһ болады. Хадисте «Жаны үзілгенше, ... ... ... ... ... Егер қойды желкесінен бауыздап тамырын кеспей ... ... ол ... өлік ... ... Егер тірі кезінде тамыры
үзілсе ол адал ... ... ол ... жаны ... Әуелі жаралап
сосын оны бауыздаған сияқты болады. Болмаса ол ... ... ... үшін ... болып қалады. (Қолдағы жануарды құрбан шалу ықтияри),
деген. Оған ... ... ... ... ... ... ықтияри емес.
(Егер сойылған малдың ішінде өлі баласы болса желінбейді), деген. Мұхаммад
пен Абу ... егер оның ... ... болса яғни айына толып тұрған
болса жеуге болады, егер ондай болмаса болмайды, ... ... ... құрсақты бауыздау анасын бауыздаған болады», деген. Өйткені
ол анасына жабысып жатқан бір бөлігі, анасының тамақтанғанымен тамақтанады,
демімен демалады, ... ... ... азат ... Абу ... ол ... ... жануар тіпті өлгеннен кейін ... ... ... ... ... Сол ... ... жалғыз бос жібереді.
Ондағы ең таңдаулысы сойылады. Өйткені ол қанды жануар, қаны шықпаса буынып
өлген сияқтыға ... ... ... ... ... ... Қан шығу үшін жаралау тиісті нәрсе. Хадисте: ішіндегісі алынумен
бауыздағанда ... тең ... ... делінген. Аллаһ Тағала – Олар
саған өлімнен талып қарап жатады – деген. Абу ... ... ... буаз ... ... ... ... болғаны үшін мәкрүһ санаған. Мұхаммед
пен Абу Юсуф мәкрүһ емес, жеуге болады, деген. (Адамдікі мен шошқадан ... ... мал ... оның ... мен еті де таза ... делінген.
Өйткені ол екеуіне құрбандық жүрмейді. Құрбан шалу, мал ... ... ... ... ... ... Шошқаның нәжістігі
үшін бауыздалмайды да терісіде қолданылмайды. Егер бір ауру қой ... тек ... ... еш ... ... ... ибн Салма: егер
аузын, көзін ашса және ... ... ... ... Ал егер ... болса жеуге болады.
Бөлім
(Жыртқыштардан азу тістілердің барлығын және ... ... ... ... болмайды) өйткені Пайғамбарымыз с.а.у.
«Жыртқыштардан азу тістілердің барлығынан тыйым салған». ... ... ... бар олардың жаралап өлтіретіндері бірнеше: арыстан, жолбарыс, қабылан,
қасқыр, түлкі, аю, піл, ... ... ақ ... ... ... ... ... сұңқар, бүркіт, ителгі, құзғын. Абу Ханифа: сусар, ақ
тиын, шибөрі, сілеусін, ақ тышқан желінбейді өйткені ол азу тісті. ... ... ... ... сияқты азу тісті жыртқышты, бірден айбар
шегетін аңды жеуден тыйған. ... ... ... ... ұшып ... ... кететін құс. Қасқыр сияқты дегені жерден бірден атылып шығып талайтын
аң. Барлық денесімен басып алу көбнесе ит, ... ... ... ... үшін, бұл солардың әдетінен. Бұл нәрселерден тыйылдырудың мағынасы
адам баласы үшін берілген құрмет, яғни ... ... адам ... жоқ. ... ... ... ... дұшпандылық қылып жеу
деген нәрсе адамда жоқ қасиет. Тек ... ... ... ... ... ... алынған басқа қаны ағызылмаған жануарларды жеуден тыйым
салынған. Сондай ақ жердің астында өмір ... ... ... ... тышқан, кірпі, жылан сияқтыларды да жеуге болмайды. Өйткені
бұлардың ... ... ... ... ... өз сөзінде мұны ... ... – Олар ... ... ... ... ... – деген. (Үй есектері мен қашырлар адал ... ... ... – Есек, қашыр, ат сендер көлік қылып мінулерің үшін және ...... сөзі бар. Егер оны ... ... ... оны ... еді. ... міну нығметінен үлкен болып тұр. Али және Ибн Омар (Аллаһ олардан
разы болсын) Пайғамбарымыз с.а.у. : ... күні үй ... етін ... ... рахаттанудан тыйды», деді. Абу Юсуф және ... біз ... ... ның ... ... етін ... ... бойынша аттың етін жеуге рұқсат, деді. Пайғамбарымыз с.а.у. Хайбар
күні үй есегінің етін жеуден ... ... ... ... берген. Халид ибн
Уәлидтің риуаят етуі бойынша: «Пайғамбарымыз с.а.у. жылқының, қашырдың, үй
есегінің етін ... ... ... Миқдам ибн Адиидің риуаятында
Пайғамбарымыз ... ... үй ... ... ... ... азу тістілерді, құстардан табаны ... ... ... ... қашыр аттың төлінен ол желінбесе атта желінбейді.
Төл анасынан келіп шыққан. Жабайы есек егер үй ұрғашы ... ... ... байқадың ба? Сол сияқты бұл да осындай. ... ... ... деген. Өйткені олар өлексе жейді, өлексе ыпылас,
жиркенішті нәрсе. Ең негізгі мақсат бұл ... қара ... және ... ... ... ... ... (Аллаһ одан разы болсын)
«Пайғамбарымыз с.а.у. ға бір кесіреткі әкелінгенде оны ... ... бір ... ... Айша ... ... қалаған еді Пайғамбарымыз
оған: сен не жеуге болмайтын нәрседен тамақтандырмақпысың?», ... ... ... ... оны ... ... еді. (Тасбақаны), деген өйткені
ол таза емес жәндіктерден. (Ұзақ, сауысқан, ... ... ... Абу Юсуф ұзақтың денесінің кішкентайлығында қарғаға қарсы келетін
келбеті бар, азықты ұясында сақтайды, кептер сияқты қолға үйреншіктісі ... ... ... ... ... ... ... жеген соң тауыққа және
қоянға ұқсатқан. Аммар ибн Ясирдің риуаятында: «Пайғамбарымыз с.а.у. ... қоян еті ... ... жеңдер, деген», деді. Абу Юсуф:
мысық тектес бір хайуан бар, ол еш нәрсе айтылмаған бірақ Абу ... ... ... қоян ... ол ... ... жейді, деген. Ал
шегіртке жайында Пайғамбарымыз с.а.у. «Бізге екі өлік екі қан ... екі қан: ... пен ... ал екі қан: ... мен көк ... ... ол өзі ... яки жаңбыр сияқты апат жетіп өлседе болады. ... тек ... ғана ... ... ... ... ... жайында хадистерде айтылынды. Одан ... ... ... де ... ... с.а.у. құрбақа жайында сұралғанда: ... емге ... ... тыйым салынады, жеркеніштердің ең
жеркеніштісі, деген. (Судың бетінде қалғып өліп ... ... ... Ол өзі өлген балық, Жабирдің риуаятында (Аллаһ одан разы болсын)
«Пайғамбарымыз ... ... ... ... ... балықты жеуден қайтарды»,
деді. Али (Аллаһ одан разы болсын): базарларымызда өлген балықты сатпаңдар,
деді. Ибн Аббас: ... ... ... нәрсені жей бер, ... ... ... ... ... оны ... ... Ыстықтан, не суықтан, не
судың бұлыңғырынан өлген болса риуаят ... ... ... ... ... ... ... егер балықты судан құрғақ жерге тастасада жеуге
болмайды. ... ... суық ... сипаттарынан, әдеттегідей өлім
жағдайларынан емес. Егер бір балық бір балықты жұтып қойса жеуге болады,
өйткені оның ... ... ... Абу Юсуф Абу ... риуаят етіп:
5 ҚҰРБАНДЫҚ КІТАБЫ
Құрбандық әрбір тұрақты еркін болған мұсылманға парыз, әрбір адам ... шалу ... Егер жеті адам бір ... яки ұрғашы түйені бірігіп
шалуға болады. Олар өзара туысқандардан болсада ... Егер ... сиыр ... алып ... оған алты адам ... оны бөліседі, етін
таразымен өлшеп бөліседі. Түйе, сиыр, қойдың әрқайсысының өз ... ... ... ... ... бөлінеді.Құрбандық құрбандық
күндеріне байланысты ерекшеленеді. Ол үш күн: зулхижжаның оны, он ... және он ... ... Ең ... соның бірінші күні, егер ол күн өтіп
кетіп мал шалмаса, кедей ... ... ... алып қойған болса оны тірідей
садақа етіп бере ... Егер бай ... ... ... болса, бірінші
малды сатып алып, таң атқаннан кейін уақытын кіргізіп құрбандықтың бірінші
күні шалады. Бірақ ... айт ... ... ... ... ... ... болған, байлар кедейлерді тамақтандырады және сақтап
қояды. Құрбандықты кітабилер шалу мәкрүһ болады. ... ... ... өзінің әмірінсіз бауыздаса болады. Егер екеуі қателесіп екеуінің
бірі ... ... ... қойса бола береді. Екеуіде сойылынған,
терісі сыпырылынған құрбандығын алып бір біріне қоспайды. Егер одан ... ... ... ... ... егер ... ... әрқайсысы иесіне еттің
құнын қосады.
Құрбандық бөлімі
Құрбандық деп ... айт ... ... Тағалаға жақындау ниетінде
сойылатын малды айтады. ... ... ... ... әр ... шек шалу ... ... Құрбандық құрбандық шалатын күндерде
сойылады. Шек құрбандықтан қалып қойған ережепте егінге ... ... Ол да ... ... сәскеде сойылады. Пітір садақасы, бес ... ... ... ... ... болып қалған. (Құрбандық әрбір
тұрақты, еркін мұсылман адамға міндет), ... ... ... ... ал Абу ... ... сүннет делінген. Тахауи оны уәжіп десе Абу
Ханифаның алдында ол сүннет деген, Радиаддин Найсабури осыны ... ... ... ... ... ... «Үш нәрсе маған ... ... ол ... ... үтір, дұха, құрбандық», деген. Екінші
риуаятта: «Ол сендерге сүннет», деген. Абу Бакр мен Омар ... ол ... ... ... адамдар көріп уәжіп екен айтудан ... ... еді. ... ол егер ... ... ... ... және зекет сияқты
жолаушыға да уәжіп болып қалады. Егер ... ... ... ... ... Аллаһ Тағала – Раббыңа намаз оқып құрбандық шал – деген. Аллаһ
намазбен салыстыра ... ... ... ... ... бұл ... тек
құрбандық ғана уәжіп екендігі көрсетіп тұр. Пайғамбарымыз с.а.у. «Құрбандық
шалыңдар, өйткені ол ... ... ... сүннет», деген. Бұл
бұйрық уәжіпке жатады, Пайғамбарымыз с.а.у. «Кімнің шамасы ... ... ... ... ... ... жерімізге жақындамасын», деген.
Құрбандық шалмау үлкен қорқынышқа жатқызып отыр, бұл да құрбандықтың уәжіп
екеніне дәлел. Себебі оған ... ... ... ... ... ... қосылуы тек шара жоқ болған жағдайда ғана ... ... ... ... ... ... дегенде бізге парызды
жүктемеді, дедік. Аллаһ Тағала парыз деп намазды айтып – Намаз мүминдерге
өз ... ... ... ... – деп оны өз уақытысында ... ... Бұл ... аят таза ... өзін ... тұр, біз сөз таза ... дейміз, сол сияқты Пайғамбарымыздың «Ол сендерге сүннет», дегені оның
уәжіптігі сүннетпен дәлелденіп тұр. Абу Бакр мен Омар ... ... ... ... ... ... оның кедейлерге уәжіп екен деп ойлап қалуынан
қорықты, бірақ ол ... ... ... ... болған еді.
Бірінің сөзі бірінің үстінде наразылық болмаған, ... ... ... жолаушыға уәжіп емес, өйткені ол жолаушыға оны ... ... ... ... ... өтіп кетуімен бірге жұма намазы сияқты
парыз ... Али ... одан разы ... ... жұма да, ... ... ... деген. Бірақ ол мұсылман, еркін жүрген адам үшін
құрбандықтың ... ... ... ... ... ... адам ... ауылда, далада болсын тұрақты әрі бай ... ... ... ... тек бай ... ғана ... ... Бай
дегеннен мақсат пітір садақасы шартты уәжіп екенін ... ... Ал ... ... ... Абу ... ... етіп пітір садақасы сияқты жас
балаларына да құрбандық шалу тиіс. ... ... малы ... ... ... ... немесе Мұхаммедтің сөзіне қайшы келіп өсиет етеді. Өйткені
оның ... ... көз ... ... Ең дұрысы келісім ... ... ... ... Оның қан ... садақа жасауы міндетті емес.
Бұл нәрсе сәбидің малына дұрыс ... ... ол оның ... ... да және оның ... сатуға болмайды. Қудури өзінің шарықтаған сахих
хадисінде ол кесілінеді, садақа қылынбайды, өйткені ол ... ... ... де, ... де жейді, және мүмкіндігінше оны сақтап ... ... ... алып береді. Сондай ақ балиғатқа толған балаға теріден
беруге болады. ... ... ... ... ... ... болады.
(Әрбіріне бір қой сойылады), деген өйткені ол ең жақын қан. (Егер ... яки ... жеті адам ... ... олар ... болсада
болады), деген яғни мұсылмандардан болса болды. Тіпті егер олардың бірі
кәпір болса яки ... ... ет ... ... ... ... ... қан кейбірі туыс, кейбірі туыс болмағаны үшін
бөлінбейді. Ал енді ... ... ... ... да ... ... «Біз Пайғамбарымыз с.а.у. мен бірге жеті адам болып
түйе, жеті адам болып сиыр сойдық», деген риуаяты ... ... ... жолмен ең аз жеті адам бөлісуге болады, одан ... ... ... өлшем тек біреуден ғана бөлінеді, себебі қан ... Егер біз ... ... ... ... ол жеті ... болса оған артық қосылмайды. Түйе екі жарым жасар болса союға
болады. ... ол ... үш ... ... Егер олардың бірі жетіден аз
болса оған бөлінбейді. (Егер құрбандыққа бір сиыр сатып алса сосын ... ... ... ... ... ретінде деген. Салыстыру бұл
жерде жарамайды, өйткені ол сиырды құрбандыққа ... оны ... ... ... ... бағыты ең ... ... бұл ... ... ... ол ... сиырды ғана тауып бірігетін
адамдарды таппаса, сиырды сатып алып ... ... соң ... ... ... онда оны ... үшін рұқсат беріледі. Ең дұрысы
құрбандықтан қайтпау үшін сатып алмай тұрып бірігетіндерді ... алу ... ... бұл ... ... алып ... ... болса мәкрүһке саналады,
деген. Егерде сатып алатын кезде бірігетіндеді тауып қойса мәкрүһ болмайды,
делінген. Егерде кедей болса онда ол ... оны ... ... ... делінген. Егер бірігетін адамдар табылса болады, бірігушілердің
үлесі ішіне кіреді. Егер бай кісі ... ... ... ... ... ... жетеуден артық болса, оған міндет ... ол ... ... алып ... садақа етеді. (Етін таразымен бөліседі), деген.
Өйткені ол өлшенілген, оны ... ... ... онымен бірге тұяқтары,
терісі болуы керек. (Түйеге, сиырға, қойға да қатысты). Сахабалардың ... ... ... қойдың құрбандықтары бұлар кішілерге емес,
үлкендерге арналған есім, деген. (Бұлар құрбандыққа бөлінетін нәрсе бойынша
бөлінеді), ... Олар ... екі ... ... ... Қой не бәрі ... ... ... ... екі жасқа толғаны, түйеден бес жасқа толғаны
жарайды. Түйенің, сиырдың жасы, ешкі жарамайды. Абу Бурданың риуаяты етуі
бойынша ... уа ... ... ... ... ... ... менде
қойдың ең үлкені еті жақсысы бар еді, ... ... ... ... Ол: өзіңе бөл, сенен кейін ешкімге бөлінбейді», деген. ... ... ... сияқты болады. Бұған көптеген өзгерістер келген, ... ... ... ... біз ... Пайғамбарымыз с.а.у. ның «Құрбандықтың
жақсысы қойдың тоқтысы», деген сөзін қалдырдық. Содан соң бұл ... ... ... дені ... да ... қойдың майып болған жері болатын
болса жарамайды. Мұны біз ... ... Бұл ... ... Аллаһтың
жәрдемімен құрбандықтың бөлімінде болды. ... ... жері аз ... ... дені сау мал ... ... Айтылған шарт бойынша ол
күнә болып есептеледі, құлағы жырық, ені болса орнына ноқтасын, ... ... Оны ... бөлген қасабшыға ақысына оның етінен берілмейді,
бұл жөнінде айтып өттік. (Құрбандыққа қатысты ... ол ... ... он ... он ... ең ... алғашқысы), деген. Омардың, Алидің, Ибн
Аббастың, Ибн Омардың, Анастың, Абу Һурайраның ... ... ... разы ... ... ... ... күндер үш күн, ең абзалы
біріншісі, деген. Бұған ақыл арқылы жол ашылған жоқ, ... жолы ... ... Олар бұны ... ... нан ... айтқан. Риуаят
бойынша жақсылыққа, сауапқа, жақындауға асығу үшін ... ... ... ... ... делінген. Оның ең төмені жақсылық істен кеш қалып
соңғы күнінде де шалынады. Ол ... ... де, ... де ... ... ол күндер көпше түрмен айтылынса жасырылынған түндерді
ретке келтіреді. (Құрбандықты өткізіп алса, құрбандық ... егер ... ... ... алып ... болса оны тірідей садақа жасайды), деген.
Өйткені ол құрбандық шамасы келмегенге парыз міндет ... Егер ... шалу ... сатып алса міндетке саналады. Құрбандық белгілі
уақытқа белгіленіп уақыты өтіп ... ... өзін ... ете салады. (Егер
бай болып бірінші сатып бағасымен садақа қылады) ... ол оған ... ... ... өтіп ... ... ... үшін құнымен садақа
қылынады. Жұма ... ... егер ... ... өтсе песінді қаза
қылғандай, оразаға шамасы келмеген фидя ... ... ... ... ... ... ... таң атқаннан бастап кіреді,
Мысырлықтар айт намазынан алдын құрбандық шалмайды), деген. ... «Кім ... ... мал ... ... қайтадан шалсын, кім намаздан
кейін шалса, құрбандық шартын ... ... ... ... ... Тағы да ... ... «Осы бүгінгі күннің құрбандық
шартымыз намаз оқу содан кейін ... ... ... Бұл шарт ... ... уәжіп болған адамға, ал айт намазы уәжіп болмаған адам яғни ... таң ... ... ... ... Өйткені ғибадаттың уақыты Мысырда
өзгермейді. Бірақ шарты өзгереді, жұма күні ... ... ... ... ... тыйым салынады, ал бұл қара халықта онысына да ... ... ... Егер ... кейін мешіттегілер құрбандық шалса,
намаздан алдын қорқушылар шалса ... ... ... Өйткені ол
құрметтелген намаздан алдын ... оның ... алу үшін ... ... ... ... ... болады. Егер мешіттегілерден ... ... ... да осы ... тоқталғаны дұрыс. Әл Карахи де
осылай айтқан, негізінде осылай ... ... ... намазы үзір
үшін болған. Бір жағынан ... ... ... ... ... ол ... намаздар сияқты болған. Басқалардың шығуы мешіттің
тарлық ... ... Егер имам үзір ... ... күні ... ... батқанға дейін құрбандық шалмаған. Екінші күні айт намазынан алдын,
кейін шалуға болады. Қудури оны ... ... ... ... ... ... ... мүмкіншілігіне қарай болған. Хасан, патшаның
орны пітір садақасы сияқты деп есептеген. Егер ... ... ... ... ... ... құрбандық шалуға болмайды. Хасанның алдында
бұл нәрсеге қайшылық туындаған. Құрбандықтың басқа күндерінде де ... ... ... ... егер құрбандық күндерде мұқтаждыққа
ұшыраса мойнынан түседі. Егер ... ... ... ... ... ... ... құнымен садақа жасайды. Сондай ақ
құрбандық күндерде өліп ... ... ... ... болса түспейді.
Құнымен садақа жасауға өсиет айтуы тиіс. Егер ... кісі мал ... ... ... күндерде байлыққа қол жеткізсе, қайта шалады деген, себебі
есеп ... ... ... ... ... ... да, ... де
тамақтандырады, сақтап қояды), деген. Аллаһ Тағала – Құрбандықтан жеңдер,
кедей кепшіктерді тамақтандырыңдар – ... ... «Мен ... ... ... ... едім, енді зиярат етіңдер, мен сендерді
құрбандықтың еттерін сақтап қоюдан ... ... енді ... сақтап
қойыңдар», деді. Байларға беруге ... ол бай ... да ... ... ... ақ одан ... да ... болады. Садақаны яғни
құрбандық етті үшеуден кемітпеу мүстахаб, өйткені хадисте оны ... ... ... қою ... ... Әрқайсысына үшеуден тиеді, төсек
қылып ұйықтау үшін немесе шелек, дастархан сияқты құрал аспап жасау үшін де
терісінде ... ... ... риуаятта ол кісі теріден мес жасаған,
немесе тері сатып алып елек жасайтын болған. ... ... ... да ... ... көпшілік тұтынатын нәрсемен айналысатын.
Теріні сатуға да болмайды, Пайғамбарымыз с.а.у. «Кім құрбандықтың терісін
сатса оның ... ... ... Егер бір нәрсесін сатып жіберсе
ақшасын ... ... ... ... ... өтіп кетті, оны садақа
қылады. Сондай ақ мұны Мұхаммедте риуаят ... ... ... ... ... ... өйткені ол ғибадат. Егер ... ... ... ол да ... шалушылардан. Бірінші оны өзі шалады, егер
жақсы бауыздай алса ... ол ... Егер оны өзі ... сол ... ... сияқты. Пайғамбарымыз с.а.у. «Екі жақсы қошқарды
құрбандыққа шалды. Бауыздағанда бисмиллә, тәкбір ... ... ... Анас ... ... ... ... «Пайғамбарымыз с.а.у. екі
қошқарды құрбандыққа шалды, сонда жүзденіп ниет ... ... ... ... ... бойсұнып қараттым, иа Аллаһым, менен Саған,
Мұхаммедтен және үмметінен ... ... ... деді. Егер жақсы
бауыздай алмайтын болса, ең дұрысы ... ... егер ... оны ... ... болады. Пайғамбарымыз с.а.у. «Ей Мұхаммедтің
қызы Фатима тұр, құрбандығыңа куә бол, өйткені оның ... ... ... ... ... ... кешіріледі. Сонда оның қаны мен еті әкелініп
таразыңа қойылады, жетпістен астам сауабы болады. Абу ... Әл ... : ... ... бұл Мұхаммедтің әулетіне тиісті, олар жақсылықпен
ерекшеленгендер ғой, әлде ... ... де, ... ... да
тиісті ме?, деді. Ол: Мұхаммедтің ... де, ... ... ... ... ... ... өзінен басқасы, өзінің әмірінсіз
бауыздаса болады), ... ... ... ... ... түрде
болмайды. Бұл бос сөз, өйткені қойды басқа адам оның ... ... ... ... ... ... болды. Мақұлдаудың жолы ол қойды
құрбандық үшін сатып алғанда болды, құрбандықтың ... ... еді. ... оның құрбандық шалуы тиіс болып қалды, барлық құрбан
шалатындарға рұқсатыменен жәрдемшіге ... ... ол оны ... келмей ұсынатын адамға ұсынатын шығар, сонда ол ... ... ... ол ... ... ... белгіленген уақытпен
құрбандық себепті мақсатқа жетуге ұмтылса ризалыққа бөленеді. (Егерде екі
адам қателесіп ... ... бірі ... ... ... деген мұнда
салыстырмалық және мойындаушылық бар, (Екеуінің әрбірі иесінен сойылған,
терісі алынған өз құрбандығын алады, оған ... ... деп ... Өйткені ол оның уәкілі болды. (Егер ол екеуі етін жеп ... ... ... рұқсат етіледі) деп өтілген. Егер екеуі де ... бас ... ... бола ... ... екеуі жанжалдасып қалса барлығын
иесіне еттің құнымен ... ... ... ... ... үшін ет
соныңкі. Құрбандықтың етін құртып қойса басқасын алып сосын әрқайсысынан
алған құнымен садақа қылады, өйткені ... ... ... ... ... құрбандық сатып алып сөйтіп жоғалтып қойса, басқасын сатып алады,
сосын ... ... ... алса ... ... шалу ... ол ... ниетінде сатып алды онысы нәзір орнында ... ... ... Ал бай ... шариғи міндетпен жүктеледі. Шариғат оған тек
бір ақ рет міндеттейді. Заьфарани: егер ... рет ... ... ... ... құрбандыққа шалу тиіс. Егер оны біріншінің орнына
міндеттесе онда ... ... соны ... ... ... бір, ... бүгінгі таңда жылдар бойы алған білімімізді осы дипломдық
жұмысты қорғау арқылы көрсетуге тырысып ... ... бұл ... ... ... білімімізді толыққанды көрсете алмаймыз, дегенмен, диплом
жұмысы аудармамен байланысты болғандықтан, жұмыс жеңіл ... деп айту ... ... ... ... ... ... болмаған адамға аудару
қиындық тудырады, сондықтан да, осы жұмысты тапсырған ұстаздарыма мың да
бір алғыс ... ... ... ... ... ... отырып, біз
өзіміздің діни, яғни ислами, әрі ... ... ... ... ... сол жұмыстарды орындау деңгейін көрсете аламыз.
Бұл дипломдық жұмыс ... ... ... ... ... болуы әбден мүмкін, дегенмен, жұмысты жасау барысында көп
еңбек теріміз төгілгендіктен, көптеген қиыншылықтар мен ауыр ... ... ... ... ... ... осы кішкене еңбегімізді
қабыл етулеріңізді сұраймыз.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. «Әл-Ихтияр ли тағлилил мұхтар».Абдуллаһ ибн ... ибн ... ... Кәрім қазақша мағына және түсінігі». Х.Алтай, Алматы, 1991.
3. «Мұхтасар Сахих ... ... ... ... ... Арабша-орысша сөздік. / Баранов.
5. "ОРЫСША-ҚАЗАҚША СӨЗДІК",Қазақ Совет энциклопедиясының бас редакциясы,
Алматы-1978. 1 том.
6. "ОРЫСША-ҚАЗАҚША ... ... ... бас редакциясы,
Алматы-1981. 2 том.
7. Араб баспасөзінің тілі: Оқу құралы. – ... ... ... – 252 бет.

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Үнді мәдениеті жайлы7 бет
Киелі жануарлар атаулары7 бет
Ораза айт4 бет
Сақтардың шаруашылығы мен қоғамы21 бет
Тоқыма және тоқу түрлері4 бет
Құрбан айт – ұлттық мереке12 бет
Аңшылық иттердің шығу тегі және жіктелуі17 бет
Аңшылық кәсібінің мәдениеттегі орны51 бет
Аңшылық пен саятшылыққа (АС) қатысты атаулардың семантикасы151 бет
Аңшылық пен саятшылыққа қатысты атаулардың лингвомәдени мазмұны34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь