Банктердің дамуы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1. Банктердің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. Банктердің пайда болуы мен дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Банк туралы қысқаша түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

2. Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі банктері ... ... ... ... ... ... 6
2.1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заң ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.2. Коммерциялық банктер және олардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7

3. Коммерциялық банктердің операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
3.1. Банктің пассивтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
3.2. Банктің активтік операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...15

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
Қолданған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
«Коммерциялық банктер және оның міндеттері» атты тақырыптағы алған рефератым Қазақстан Республикасының коммерциялық банктері жайлы қарастырдым. Жұмысым кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан және қолданған әдебиеттерден тұрады.
Бірінші бөлімінде, банктердің жалпы ашылу тарихы, оның даму сатысы және банк сөзінің қайдан шыққаны және ол қандай мағынаны білдіретіні туралы мағлұматтар бар, соның ішінде коммерциялық банктің дамуы туралы түсініктер кездеседі.
Екінші бөлім «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заң туралы айтылады және де сол заңның бекітілген уақыты мен оның қанша баптан құралғанын оқып білуге болады. Осыған қоса қарастырған коммерциялық банктердің жіктелу сатысы және сол жіктелген сатысының түрлері қарастырылды.
Үшінші бөлім коммерциялық банктердің операциялары туралы жазылған. Бұл негізгі бөлем деп айтуға болады. Коммерциялық банктер осы белгіленген операциялар арқылы жүзеге асады. Осында активті және пассивті операциялары жайлы мәліметтер қарастырылады. Соның ішінде пассивтік операциялардың: әлемдік банктің тәжірибеде барлық тартылатын қаражаттарды жинақтау тәсілдеріне байланысты үлкен екі топқа бөледі:
І топ – депозиттер; ІІ топ – депозиттік емес тартылған қаражаттар.
Осы аталған екі ірі топтың әр қайсысының пайда болуы мен дамуы, жіктелуі қарастырылған. Соған қоса активті операциялар туралы (жіктелуі, терминдер және т.б.) мағлұматтар бар. Депозит, акция, облегация, факторинг, форфейтинг және тағы басқа коммерциялық банкке қатысты ғылыми терминдердің анықтамасы мен қызметтері, пайда болуы жайлы деректермен танысуға болады.
Қорытынды бөлімінде жалпы коммерциялық банктер жайлы қысқаша қорытынды жазылған. Жаңағы айтылып кеткен коммерциялық банктердің жіктелуі, операциясы мен оның салалары, қазақстандағы банке қатысты заңдар туралы мәліметтерді өз ойыммен қорытындыладым. Бұл жалпы рефераттың түйіні деп айтуға болады.
Қолданылған әдебиетер бөлімінде жазылған рефераттың қай кітаптардан алынғанын көрсетіп тұр.
1. «Қазақстан Республткасындағы банктер және банктік қызмет туралы» Қазақстан Республикасының заңы. 30.08.1995ж.

2.Ақша, несие, банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың жалпы редакциясы – Алматы: Экономика, 2001ж.

3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің операциялары. –
Алматы: Қазақ университеті, 2002ж.

4.Деньги, кредит, банки /Под ред. Лаврушина О.И. –
Москва: Финансы и статистика, 1999ж.

5. Банковское дело / Под ред. Лаврушина О.И. –
Финансы и статистика, 1998ж.
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Р Е Ф Е Р А Т
Тақырыбы:
Банктердің дамуы
Орындаған:
Тексерген:
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
............................................3
1. Банктердің даму
тарихы......................................................................
.......4
1.1. Банктердің пайда болуы ... Банк ... ... Қазақстан Республикасының екінші деңгейлі
банктері........................6
2.1. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы»
заң.....................................................................
...........................................6
2.2. Коммерциялық банктер және ... ... ... Банктің пассивтік
операциялары................................................................
8
3.2. Банктің активтік
операциялары...............................................................1
5
Қорытынды...................................................................
.....................................20
Қолданған
әдебиеттер..................................................................
.........................21
Кіріспе
«Коммерциялық банктер және оның міндеттері» атты тақырыптағы
алған рефератым ... ... ... ... жайлы
қарастырдым. Жұмысым кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан және қолданған
әдебиеттерден тұрады.
Бірінші бөлімінде, банктердің жалпы ... ... оның ... және банк ... ... ... және ол қандай мағынаны білдіретіні
туралы мағлұматтар бар, соның ішінде коммерциялық ... ... ... кездеседі.
Екінші бөлім «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі
туралы» заң ... ... және де сол ... ... уақыты мен оның
қанша баптан ... оқып ... ... ... қоса ... банктердің жіктелу сатысы және сол жіктелген сатысының ... ... ... ... ... ... ... негізгі бөлем деп айтуға болады. Коммерциялық банктер осы ... ... ... ... ... ... және ... операциялары
жайлы мәліметтер қарастырылады. Соның ішінде пассивтік ... ... ... ... ... ... ... байланысты үлкен екі топқа бөледі:
І топ – депозиттер; ІІ топ – депозиттік емес тартылған қаражаттар.
Осы аталған екі ірі ... әр ... ... ... мен ... ... ... қоса активті операциялар туралы ... және т.б.) ... бар. ... ... облегация, факторинг,
форфейтинг және тағы басқа коммерциялық банкке қатысты ғылыми терминдердің
анықтамасы мен қызметтері, пайда болуы жайлы ... ... ... ... ... коммерциялық банктер жайлы қысқаша
қорытынды жазылған. ... ... ... ... ... жіктелуі,
операциясы мен оның салалары, қазақстандағы банке қатысты заңдар ... өз ... ... Бұл жалпы рефераттың түйіні ... ... ... ... ... рефераттың қай кітаптардан
алынғанын көрсетіп тұр.
1. Банктердің даму тарихы
1.1. ... ... ... мен ... ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализм дамуының
мануфактуралық сатысында – XIV және XV ... ... ... кең ... ... байланысты пайда болған. Кейбір ғалымдар
банктердің бұдан да ...... ... ... делдары ретінде пайда
болды деп есптейді.
«Банк» сөзі ... ... ... ... ... ... Банко – үстелдер таурлардың сауда-саттығы қызу ... ... ... ... қаларда және жекелеген қалаларда
шақа соғылатын әр түрлі ... ... ... Бұл ... ... әр ... ... хабары бар, айырбас бағымы бойынша
кеңестер беріп, бағалай алатын арнайы ... ... ... Бұл
айырбастаушы мамандар әдетте өз үстелдерімен нарықтарда отырды. Х ... ... ... ... ... сол себепті де өздерінің банко-
үстелдері бар айырбастаушы банкирлер әйгілі болады әрі олар Ежелгі ... деп ... ...... Ежелгі Вавилонда және басқа
да елдерде кеңінен тарайды.
Ғалымдардың пікірінше, біздің эрамызға ... VI ... ... салым ақшалары қабылдау және осы ақша ... ... ... ... ... ... және ... операциялар біздің
эрамызға дейінгі IV ғасырда Грецияда да тәжірибеде кездескен.
Храмдар негізгі ақшалай операциялармен қатар қарыз (ссуда) берумен ... Оны заң ... ... ... ... ... әрі ... үшін пайыз өндіріп алды. Осылай уақытша несиені ... ... ... ... болды.
Сауда үйі түрінде жеке несие берушілердің пайда болуымен бірге бір
мезгілде мемлекеттік ... ... де ... етеді. Ежелгі
шығыста олар тамқаралар деп аталған. Олар металл құймалары түріндегі ақшаны
сатумен және сатып ... ... ... ... ... ... сауда үйлері және ... ... ... барлық ақша операциялары банктердің қалыптасуына себепші
болды.
Банк – бұл аса ірі ... ... ... орай ... ... ... банк деп ұғуға болмайды. Олар банк деп аталуы үшін несие
істерінің даму ... ... ... ... әрі ... ... өз
клиенттеріне қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... Банк – несие, ақша, есеп ... ... ... шоғырландыратын ақша шаруашылығының даму ... ... ... ... XII ... пайда болды.
Ежелгі бенктердің несие операцияларымен қатар трансферит деп аталатын
операцияның ... есеп ... да ... ... яғни ... бір ... (шоттан) екіншісіне аукыстыру кезінен қолданыла
бастады. Банктер клиенттермен өзара және клиенттер арасында ... ... ... ... ... алға ... Есеп айырысуды
қамтамасыз ету үшін ежелгі банктер ақшамен тең ... ... ... ... (hudu – ... шығарды.
Осылайша, несие, ақша және есеп айырысу операциялары бір орталыққа
(банкке) шоғырлана бастады. Ақша ... бұл даму ... ... аса ірі несие мемлекеттері пайда бола бастады.
1.2. Банк туралы қысқаша ... банк – бұл ... ... тарту үшін және оларды өз атынан
мерзімінде қайтару, төлеу шартымен ... үшін ... ... ... ...... ... несие берушіден қарыз
алушыға, сатушыдан сатып алушыға ауыстырудағы делдалдылық.
Қаржылық тәуелділіктің субъектісі ретінде банктердің екі ... ... Бұл ... оны ... ... ... көрсетеді:
1. Банк қызметтеріне борыштық міндеттемелерді екі ... ... тән. ... ... ... ... дипозиттерге,
жинақ ақша сертификаттарына және т.б. орналастырады, ал ... ... ... қаржы нарығының өзге субъектілері
шығарған борыштық міндеттемелер мен құнды қағаздарға бағытталады.
2. ... ... және жеке ... алдында, мысалы, клиенттің
қаражатын шотқа және салым ақшаға ... ... ... және т.б. ... ... ... бар ... қабылдайды. Бұл ресурстарды өз акцияларын шығарудың
негізінде жұмылдыратын инвестициялық қорларға тән емес. Борыш ... ... ... ... (банктерге) біршама қатер
төндіреді, өйткені, ол нарық конъюнктурасына ... ... ... ал инвестициялық компания (қор) ... ... ... ... ... ... ... барлық қатерді өз
акционерлеріне бөліп береді.
Коммерциялық банк – банк системасының ... ... ... ... ... үшін:
1. банктің дәрежесі жоғары болу ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық заңдарды бұзбау;
3. қоғамда болып жатқан жағдайларға байланысты өз-өзін дмаытып отыруы
тиіс;
4. басқа да банктік элементтермен қарам-қатынаста болу;
Коммерциялық банк термині банк ... ... даму ... ... тауар айыпбасы операциялары мен ... ... ... пада болды. Негізгі клиенттері саудагерлер болған (міне
осында «коммерциялық банк» деген атауға ие болды). ... ... сөз ... ... ... ... ... Қоммерциялық банктер –
нарық экономикасынада қаржылық операциялар мен ... ... ... ... білдіреді.
Бүгінгі коммерциялық банктер өз клиеттеріне 220-ге жуық әралуан өнімдер
мен қызмет көрсетуге әзір.
Дипозиттік-қарыздық операциялады жүзеге асыра ... ... ... ... ... ... ... бұл қызметі екі жаққа да
пайда әкеледі. Салымшылар үшін ... ... ... ... мен ... активтер қызметін атқара отырып, кей ... ... ... ... Қарыз алушылар кейде көптегенұсақ ... Бұл ... ... ұсақ ... ... ... аз ғана
соманы қысқа мерзімге салғанның өзінде де мүмкін болады.
2. Қазақстан Республикасының ... ... ... «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы»
Қазақстан ... ... таза ... ... құрылымы.
«Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» 1995
жылы 31 тамыздағы қазақстан ... заңы ... ... 2005
жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасының заңына сәйкес енгізілді)
елдегі ... және ... емес ... ... ... сондай-ақ мемелекет аралық банктердің банк және лицензиялау –
рұқсат беру жүйесіндегі ... ... және ... ... қызметін, банктік қызметке ықпал ету шараларын, банктік қызметті
инспекциялау тәртібін, ... ... ... ... ... ... алу және ... мән-жайларын және т.б.
регламенттейді.
Осы заңнамалық ... ... ... әрі уәкілеттік берілген
Қазақстан Республикасындағы банктер, олардың ішінде ... ... ... ... ... және ... жүйесі ауқымдылығы
ақшалай-кредиттік, валюталық және қаржылық қатынастарға, халықаралық ... ... ... ... лиценция – рұқсат негізінде
қатысатын, сондай-ақ осы ... ... және ... банктік
операцияларды жүзеге асыратын қредиттік-қаржылық институттар, таза нарықтық
сипатты ... ... ... ... ... ... және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасы заңының құрылымы 3
бөлімнен, 10 ... және 78 ... ... банктер, олардың жіктелуі.
Қазіргі коммерциялық банктер – бұл тікелей ... ... ... ... ... ... ... Коммерциялық банктер
деп бұл жерде ҚР-дағы екінші деңгейдегі банктер туралы айтылып отыр.
Коммерциялық банктер мынандай ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттік;
– Акционерлік;
– Жеке;
– Пай қосу арқылы (жауапкершілігі шектеулі серіктестік);
– Аралас (шетел капиталымен қатысуымен).
2. Операцияларының түрлеріне ... ... яғни ... ... ... ... және кең көлемді
банктік қызмет көрсететін банктер;
– маманданған, яғни бір ғана ... ... ... ... ... ... қарай:
– халықаралық;
– мемлекетаралық;
– ұлттық;
– аймақтық;
4. Салалық белгісіне қарай қарай:
– өнекәсіптік банктер;
– сауда банктері;
– ауыл ... ... ... ... ... Филиалдар санына қарай:
– филиалсыз;
– көп филиалды.
Қазақстан республикасындағы банктік жүйеде 01.07.2003 ... ... ... ... жұмыс жасайтын екінші деңгейдегі
банктердің барлығы дерлік ... ... ... банктер, соның
ішінде, екі банк қана мемлекетке масындағы ... ... ... екі банк
қана мемлекетке 100% тиеселі банктер, оларға: ... даму ... ... ал ... капиталының қатысуымен (100% – 10 банк, 50% – аса – ... ... ... саны 14, оның ... ... ... – 10.
Акционерлік банктердің жарғылық капиталы шығаратын акцияларын сатудан
түсетін түсімдерден құралады. Акциялар екі ... ... жай ... ... ... – оның ... сол қоғамды басқару ісіне араласуына, ... ... ... алып ... ... береді. Ал артықшылығы бар
акция – оның иесіне қоғамды басқаруына ... ... ... яғни
қоғамның пайдасына байланыссыз тұрақты пайызын ... ... ... ... жай ... ... бұрын қоғамға қосқан өз үлесін алуға
құқық береді.
Егер де банк ... ... ... ... ... ... оның ... қорының әр құрылтайшыға тиетін үлесі құрылтайшылық
құжатта анықталады және бұл ... ... ... ... ... үлес шегінде ғана оның міндеттемелеріне жауап береді.
Банктің ұйымдастырылуы және құқықтық формасына байланыссыз, оның
жоғарғылық ... оның ... жеке және ... ... ... ... ... міндеттемелерінің қамтамасыз ету құралы болып
табылады. ... ... оның ... меншікті қаражаты
есебінен ғана құрылуы мүмкін. Банктік несиелер есебінен ... ... ... ... Банктің жарғылық капиталды құруға тыйым салынады.
Банктік жарғылық капиталы тек ақшалай ... ... ... ... ... ... ... құрылған банктің жарғылық капиталы
құрылтайшылық құжатта хабарланған, оның акционерлерінің сомасының 50%
төленуі ... ал ... ... ... ... бір жыл ішінде оның
жарияланған ... ... ... ... ... ... сомасы
заңдылықтармен шектелмейді.
3. Коммерциялық банктердің операциялары
3.1. Банктің пассивтік операциялары
Пассивтік операциялар негізінде банктің ресурстары ... да ... ... коммерциялық банктер қызметіндегі
рөлі жоғары.
Банк ресурстары пассивтік операциялар нәтижесінде ... ... ... ... ... несие сөздігінде: «пассивтік операциялар
– бұл несиелік және активтік операцияларды жүзеге асыруға арналған банктің
өз ресурстарын құру ...... ... ... ... ... операциялар – бұл
нәтижесінде пассивтік шоттағы немесе ... ... ... яғни пассив пен активтің арту формасын ... ... ... көмегімен банктер нарықтан несиелік ресурстарды
сатып алады.
Пассивтік операциялардың мынандай формалары болады:
коммерциялық банктердің бағалы қағаздарды алғашқы эмисиялауы;
банк пайдасынан капиталдарды немесе қорларды ... және ... да ... ... ... алу;
дипозиттік операциялар.
Пассивтік операциялар айналыстағы ақшалай қаражаттарды банктерге
тартуға мүмкіндік береді. ... ... ... екі ... банктік ресурстардың бірінші ірі тобы, яғни меншікті ресурстардан
құралады. Келесі екі формасы негізінде екінші ірі топ – ... ... ... ... банктің ресурстары екі топқа бөлінеді:
банктің меншікті қаражаттары;
банктің тартылған қаражаттары.
Банктің меншікті қаражаттары қатарына меншікті капиталы мен оған ... ... ... Коммерциялық банктердің меншікті капиталының рөлі
мен шамасы, басқа қызметпен айналысатын кәсіпорындар және ... ... ... ие. ... ... капиталы арқылы, оның
барлық қаражаттары арқылы, оның барлық ... ... ... ... ... Шын ... меншікті және тартылатын қаражаттардың
арасында шекті ең төменгі мөлшерде шекарасы болады.
Банктің меншікті ... ... ... ... ұстап
тұруда маңызы бар. Банктің бастапқы құрылуы ... осы ... ... ... яғни ... ... ... жұсмалатын шығындарды жабады. Себебі, меншікті қаражатсыз банктің
қызметіп бастау мүмкін емес. Осы меншікті ... ... ... ... ... Ең ... ... меншікті қаражаты – бұл
ұзақ мерзімді активтерге жұмсалымдардың басты көзі ... ... ... ...... экономикалық дарбестігін және
қызмет ету тұрақтылығын қамтамасыз ететін әр түрлі қорлар (капиталдар) мен
бөлінбеген пайда жиынтығы.
Банктің ... ... ... ... ... ... ... капиталы және пайда есебінен құрылған басқа қорлары;сақтандыру
резервтері;
сақтандыру резервтері;
бөлінбеген пайдасы.
Банктің жарғылық капиталы – ... ... ... ... міндетті
түрде құрылуын және өмір сүруінің экононмикалық негізін ... ... ... ... ... Ұлттық банктердің пруденциалдық
нормативтерімен реттеліп отырады. Банктің ... ... ... ... ... немесе пайлары сомасынан тұрады.
Бағалы қағаз ... ... ... ... ... жарғылық
капиталын банктің акционерлік капиталы деп ... ... ... ... ... – акционерлер қосқан жарналардан құралады.
Қазақстанда екінші деңгейлі банктер мынандай екі ұйымдық ... ... пай қосу ... яғни ... ... ... ... акциоенерлік банк;
– шетел капиталымен қатысуымен .
банктің меншікті қаражатынының түріне резервтік қор жатады.
Резервтік қор – банк қызметінде пайда ... ... ... ... ... құрылған ақшалай қаражаты.
Резервтік қор банктің тұрақты қызмет етуін қамтамасыз етеді. ... ... ... түрде жарғылық капиталға белгілі бір пайыз мөлшерінде,
айталық, 25% ... ... ... оның ... ... ... ... жарғылық капиталға толығымен аударылады. Резевтік қордың
құрылуының негізгі көзіне банк пайдасы жатады.
Қосымша капиталдар негізгі құралдардың ... ... ... ... және белгілі мақсатқа бағытталған пайданы бөлу
нәтижесінде құрылады.
Арнайы ... ... ... ... қайта бағалау қоры ұлттық валюта
мен шетел валюталары арсындағы ... ... ... ... қайта бағалау қоры шетел валютасында жарғылық ... ... ... ... ... банктің операциялар бойынша тәуекелді төмендеті
мақсатында құрылатын арнайы резервтер жатады. Мұндай резервтерге: несиелік
тәуекелді жабуға және ... ... ... ... ... ... пайда – акциялар бойынша девидендті төлегеннен кейін және
резервті қорға аударғаннан ... ... ... ... қаражаттары активтік операциялар, оның ішінде,
несиелік ... 90%-ға ... ... деген қажетін
қанағаттандырады. Олардың рөлі біршама жоғары тұрады. Заңды және ... ... бос ... ... ... ... ... шаруашылығының қосымша айналым қаражаттарына деген сұранысымен қатар
халықтың тұтыну қажетін қанағаттандырады.
Банктердің ресурстарының жалпы ... ... ... ... басым бөлігін құрайды.
Нарықтық қатынастардың дамуына байланысты, сондай-ақ ескі банктік жүйе
үшін дәстүрлі емес, уақытша бос ... ... ... ... тартылатын қаражаттар құрылымын толығымен өзгертті десе де болады.
Әлемдік банктің ... ... ... ... ... ... ... екі топқа бөледі:
І топ – депозиттер
ІІ топ – депозиттік емес тартылған қаражаттар.
Тартылған қаражаттар ... ең көп ... ... ... Депозиттер банк үшін бірден-бір арзан ресурс көзі болып табылады.
Депозит – бұл клиенттердің ... ... бір ... ... ... ... ... қаражаттары.
Депозиттік емес тартылған қаражаттар – бұл банктің қарыз ... ... ... ... сату ... таратылатын қаражаттары.
Депозиттік емес банктік ресурс көздері мен депозиттер ... ... олар ... ... яғни банктің нақты
клиентінің ... ... ... ... ... ... банктің өзінен туындайды.
Қазіргі банктік тәжірибеде салымдардың, депозиттердің және ... ... ... әр ... ... Бұл ... жоғарғы
бәсекелік нарықта банк қызметтеріне деген ... ... ... және ... ... мен уақытша бос қаражаттарын
банктік шоттарға тартуға ұмтылуына жағдай жасайды.
Экономикалық мазмұнына қарай ... ... ... ... ... етуіне дейінгі депозиттер;
– мерзімді депозиттер;
– жинақ салымдары;
– бағалы қағаздар.
Талап етуіне дейінгі депозиттер – бұл салым ... ... ... ... әр түрлі құжаттар арқылы қолма-қол ақшаларын алатын әр
түрлі шоттардағы қаражаттар.
Отандық банктік тәжірибеде талап ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ әр түрлі шағын
коммерциялық құрылымдардың ағымдық шоттарындағы сақталатын қаражаттары;
– әр түрлі мақсатқа ... ... ... есеп ... ... ... бюджеттер қаражаттары және олардың шоттарындағы қаражаттар;
– басқа банктердің корреспондентік шотындағы қаржат қалдықтары.
Талап етуге дейінге ... ... ... ... иелері
үшін жоғары өтімділігіне ... ... ... ... ... шоттарға қаражаттар, шаруышылық және басқа да ... ... ... ... және ... ... – бұл шот бойынша пайыз төленбейді немесе біршама төменгі
мөлшерде төленеді. ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері қалыптасады:
– ақша салу және оны алу кез-келген уақытта ешқандай да шектеусіз жүзеге
асырылады;
– шот иесі банктен осы ... ... үшін ... ... ... ақы алып отырады;
– банктер талап етуге дейінгі шоттарда ақшалай қаражаттарды сақтағаны
үшін өте ... ... ... ... ... төлемеуі де мүмкін;
– талап етуге дейінгі депозиттер бойынша коммерциялық банк ... ... ... резервтері жоғары мөлшерде аударымдар
жасайды.
Мерзімді салым (депозит) – белгілі мерзімі бар және ... ... сол ... алдын ала алуға шек қойылатын салым.
Салым иесі кесілген мерзімнен бұрын алған ... банк ... оған ... пайызды төлемей қалуға толық құқылы.
Мерзімді салымдар мен мерзімді депозиттердің ерекшеліктері болады:
– есеп айырысу үшін пайдаланылмайды, әрі мұндай ... ... ... ... ... ... ... қаражат баяу айналады;
– тұрақты пайыз төленеді;
– пайыз мөлшерінің ең жоғарғы деңгейі Орталақ банк ... ... ... алуы ... ... иесінің алдын ала хабардар етуі талап етіледі;
– бұл шоттағы ... ... ең ... ... резервтер
белгіленеді.
Тағы бір кеңінен таралған салымның түрі – ... ... ... ... жоқ, ... ... ... талап етпейді, салымның
жоғары шегі ... ... салу және алу ... ... ... ... ... тұрақты мерзімі болмайды. Бұл салымдардың түрі
бойынша, мерзімді ... ... ... ... ... ... ... жинақ кітапшалары негізінде толтырылады.
Жинақ салымдарының мынандай ерекшеліктері болады:
– ақшалай қаражаттар сақтауда тұрақты мерзім ... ... ... алдын ала алу барысында ешқандай да ескерту ... ... ... ... ... шоттан аларда міндетті түрде ақшалай
қаражаттар қозғалысы көрсетілетін ... ... ... талап
етіледі.
Отандық банктік тәжірибеде жеке тұлғаға ... ... ... ... ... және мазмұнына қарай мынандай түрлерге бөлінеді:
– мерзімді жинақ салымдары;
– қосымша жарна қосатын мерзімді жинақ салымдары;
– ұтыс ... ... ұтыс ... ... және ағымдық салымдар;
– алдын ала алуын хабарлайтын салымдар;
– валюталақ ... ... ... ... ... ... және сол марзім
өткенше алуға мүмкінемес салымдар жатады. Мерзімді жинақ салымдарына басқа
жинақ салымдарға қарағанда жоғарғы ... ... ... ... және ... ... депозиттік ресурстардың
біршама тұрақты бөлігін білдіреді.
Қосымша жарна қосатын ... – бұл ... ... алдын ала
келісілген уәде бойынша ... ... ... ... ... болатын
салымды білдіреді. Бұл шотта жинақталынған сома ... бір ... ... ... ... кезде және т.с.с) толық төленеді.
Ағымдық жинақ салымдар, негізінен, жалақы, ... ... ... үшін ... және пайдаланылатын қаражаттарды
білдіреді. Мұндай ... ... өте ... ... төленеді.
Мерзімді депозиттер мен жинақ салымдарының бір түріне депозиттік және
жинақ сертификаттарын жатқызуға болады.
Депозиттік және жинақ сертификаттары – бұл ... ... ... ... өткен соң, тиісті қаражатты және оған ... ... ... ... және оның шотындағы ... ... ... ... ... ... куәлігі.
Депозиттік және жинақ сертификаттары иемденуіне қарай екі түрлі болып
келеді:
Атаулы дипозиттік және жинақ ... бұл ... ... ... ... Ал мәлімдеуші сертификаттарда салым иесінің аты-жөні
көрсетілмейді, яғни оны кім иеленсе, сол қаражаттың иесі ... ... және ... ... ... ... және ... үшін төлеуге болатын төлем құралы немесе есеп айырысу ... ... ... ... ... ірі сомада шығарылатындықтан
да, оларды заңды тұлғалар сатып алады.
Әлемдік тәжірибеде депозиттік сертификаттардың мынандай екі түрі бар:
1. ... ... ... ... ... ... ... уақыты жеткен соң банкке ұсынылады.
Аударылатын депозиттік сертификаттар басқа бір ... ... ... ... ... өтеді.
Жинақ сертификаты жеке тұлғаға арналып шығарылады. Жинақ сертификатының
мерзімі 1 ... 3 ... ... мерзім аралығына құрайды. ... тек жеке ... ғана ... ... және жинақ сертификаттары мерзімнен бұрын төлеуге
ұсынылуы мүмкін. Мұндай жағдайда банк сертификаттары ... ... ... ... ... төлейді. Коммерциялық банктер үшін бұл сертификат
ресурсты жинақтау тиімділігімен, яғни ірі соманың ... бір ... ... банктік тәжірибесінде, талап етуге дейінгідепозиттік шоттармен
қатар, сондай шоттар түріндегі Нау-шот және куәландырылған ... ... АҚШ ... ... ... – бұл ... төленетін, чектер депозиттер болып табылады.
Нау-шотың мынанадай өзіне тән ерекшеліктері болады:
– Бұл шот бойынша пайыз төленеді;
– Бұл шот жеке ... ... ... таппайтын ұғымдарға ашылады;
– Салым иелерінен бұл шотта ең төменгі қаражат болуы талап етпейді.
Куәландырылған ... ... – бұл ... ... ... үшін,
сақталатын банктердегі талап етуіне дейінгі депозиттік шоттағы қаражаттары.
Куәландырылған чектер – бұл банктің, шоттағы ... ... ... ... ... тәжірибелерде жаңа депозит түріне ақша нарығының
депозиттік шоты жатады.
Оның мынандай ... ... ақша ... ... ... бойынша мөлшерлемелерінің
өзгеруіне байланысты, әр ... шот ... ... ... отыруы;
• шот бойынша ең төменгі қалдықтың болуының талап етілуі;
• шалымдардың сақтандырылуы;
• иемденуші, үшінші ... ... үшін ... ... ... ... жасауына болады, мұның ішінде үшеуі чекті
көшіріп жазу жолымен, үшеуі телефон ... ... ... ... ... ... қағаздар мынандай түрлерге
бөлінеді:
– кәсіпорындар және ... ... ... мен ... ... сақталуға берілген және ссудамен қамтамасыз етілген
акциялар мен облегациялар;
– шетелдік валюталармен жасалатын ... ... ... мен ... ... тартылған қаражаттары ішінде банкаралақ
несиелің де рөлі ... ... – бұл ... ... бір-біріне беретін
несиелері.
Банкаралық несие бұл басқа ресурстармен ... өте ... ... ... ... бір ... Ұлттық банктің коммерциялық банктерге
қысқа мерзімді өтімділігін қолдап отыру мақсатында беріліп отырған мынандай
несиелерін ... ... ... (бір ... және күндізгі заемдар.
Овернайт – банктердің Ұлттық банктегі корреспонденттік шотында дебеттік
қалдықтың пайда болуына байланысты бір түнге берілетін несие.
Мысалығы, оны ... ... ... ... ... ... қайтаруға тура
келеді. Кей жағдайда бұл несиені алу жұмыс аптасының соңғы күні немесе жұма
күнге түссе, онда ... ... ... бірінші күні қайтарылуы тиіс.
Күндізгі заем – банктік жұмыс күні ішінде банктердің ... ... ... шотында уақытша қаражат жоқтығына несие жетіспеуіне
байланысты ақшалай аударымдар мен ... ... ... берілетін
несие.
Бұл аталған несиелер қысқа мерзімді. Ұлттық банк екінші деңгейдегі
банктерге ... күні орта және ұзақ ... ... ... ... коммерциялық банктердің активтік операцияларын
қаржыландырудың басты көзі ретінде ... ... ... ... ... ... саясатты белсенді түрде
жүргізе отырып, депозиттік операцияларды ұйымдастыру ... ... ... ... сақтай отырып, мынандай талаптарды ескеруі тиіс:
– депозиттік ресурстардың қаржыландыратын ... ... мен ... сәйкес келуі:
– депозиттік операциялар банк пайдасын ұлғайтуға немесе болашақта пайда
алу үшін жұмыс жасауға тиіс;
... ... ... ... мерзімді депозиттер
мен иерзңмді салымдардың көбірек тартылуына көңіл ... ... ... ... ... ... ... операциялар
түрлерін ұлғайтып, қосымша қызмет көрсетіп, ... ... ... активтік операциялары
Активтік операциялар – бұл банктердің табыс алу және өзінің
өтімділігін ... ету ... ... бар ... ... асыратын операцияларды айтады.
Активтік банктік операциялар өзінің формасына және тағайындалуына қарай
әр түрлі ... ... ... ... операцияларының ең көп тараған
түрлеріне мыналар жатады:
... ... ... ... ... депозиттік операциялар;
← қаржылық операциялар;
← басқа да операциялар.
Банк активтік операцияларының маңызды бөлігін ... ... ... ... алады. Банктік ссудалық операциялары
негізінде ... ... ... ... ссудалар біршама табысты және
жорары тәуеклді болып табылады. Бұл активтер ... ... ... пайда
көзі ретінде қызмет етеді.
Ссудалық операциялар банктің ... ... ... ... қызметінің негізгі бөліген (мыс, 80%-ға жуық) құрайды.
Банктің инвестициялық операциялары – ... ... ... табыс әкелетін операциялар. Банктің инвестициялық ... ... ... портфелі қалыптасады. Банктің бағалы ... ... екі ... болады: біріншісі – банкке табыс
әкелу, екіншісі - өтімді активтер қатарын толықтыру.
Банктің инветициялық ... ... ... ... екі ... Мемлекеттің бағалы қағаздары;
2. Корпоративтік бағалы қағаздар.
Мемлекеттің бағалы қағаздары табыстылығына қарай үш түрге бөлінеді:
← Дисконттық, мұндай ... ... ... ... ... ... құнынан төменгі бағамен) сатылып, номиналдық құны
бойынша өткізіледі.
← Купондық, яғни номиналдық құнына ... ... ... ... ... ... мерзіміне қарай жылына 2 – 4 ретке дейін төленеді.
← Аралас, яғни купон және ... ... ... ... ... бағалы
қағаз. Бұл жағдайда инвестор банктің табысы екі көзден: ... ... ... ... ... ... ... қатар активтерінің бір бөлігін өтімді корпоративтік бағалы
қағаздарға да орналастыруда. Корпоративтік бағалы ... ... ... ... ... және ... сертификаттары;
← ипотекалық куәліктер;
← дипозит аралық қолхаттар.
Осылардың ішінде ... ... ... ... ... көп ... Ал қалғандарының нарығы әлі өз
деңгейіне дами ... ... – бұл ... ... ... ... үлес ... және басқару ісіне қатысуға құқық беретін, сондай-ақ иесіне
табыс әкелетін бағалы қағаз.
Облигация – оның иесінің ... ... ... куәландыратын
және элементтің осы қаражат сомасы (номиналдық құны) мен пайызды қайтарып
беру туралы міндеттемесін растайтын ... ... ... ... – инвестор банкке пайыз мөлшерлемесі
формасында, яғни 6 айда ... ... бір рет ... әкелетін түрі;
← Дисконттық облегация – инвестор банктің облегацияны шығарушыдан
номиналдық құнынан төменгі бағада сатылып алып, оны ... ... сату ... ... ... банкке табыс әкелетін түрі.
Банктің активтік депозиттік операциялары ... ... ... ... қатыгнас орнату негізінде дамиды. ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асады. Сонымен қатар банктер ... ... ... банкаралық несиенің дамуына мүмкіндік жасайды.
Банктің қаржылық операциялары несиелік операциялар типтес, яғни
банкке табыс әкелетін активтік ... ... ... ... және ... ... жатады.
«Лизинг» сөзі «to lease» ағылшын етістігінен аударғанда, ... ... ... ... – бұл лизинг берушінің өзіне ... ... ... ЭЕМ, ... техникаларын, өндіріске, сауда-
саттыққа және қоймаға ... ... ... алушыға (жалгерге)
лизингтік төлем төлеу ... ... ... ... ... ... беру шартын білдіреді.
Барлық лизингтік операциялар екі түрге бөлінеді: шұғыл және қаржылық
лизингтер.
Шұғыл лизинг – бұл ... ... ету ... ... ... мерзімінің қысқалығын және мүліктік құнын ... ... ... – бұл ... ... ... лизинг затының мерзімі
ішінде өзінің толық амортизациялық құнын төлеп шығуымен ... ... ... ... ... ... ... операциялармен ұқсас болып
келеді. Алайда лизингтік несиеден бір ... ... ... ... ... ... кейін де лизинг
объектісінң ... ... ... қала ... ... болады.
Коммерциялық банктердің ең көп таралған делдалдық қызметінің бір
түрі – факторинг.
Факторинг сатушылардың ... ... ... тауары үшін уақытын
кешіктіріп төлеуге беретін тауар ... және ашық шот ... ... ... болуын сипаттайды. Факторинг –
клиентініңайналым ... ... ... сауда комиссиондық
операциясының бір түрі. Бұл жерде факторингтік компания клиенттерінің шотын
90%-ға дейін төлеу ... ... ... ... ...... ... ажырамас бөлігі болып табылатын тәуекелді қалпына
келтіруін шешуге бағытталады.
«Фактор» сөзі ағылшын тілінен ... ... ... ... мағынаны білдіреді. Экономикалық жағынан алғанда – бұл ... ...... ... ... ... мен ... қызметтері үшін төленбеген төлем ... ... ... сатумен байланысты комиссиондық делдалдық операция.
Факторинг операциясына үш тарап ... ... ... ... фактор бөлімі) – ... ... ... ... арнайы мекеме.
2. Клиент (тауарды жабдықтаушы, несие беруші) – ... ... ... ... немесе сауда фирмасы.
3. Кәсіпорын (қарыз алушы ) – тауарды сатып алушы фирма.
Факторинг мәмілесін жүзеге ... ... ... ... ... Кәсіпорыннан тапсырыс алғаннан соң, факторинг компания немесе
банктың фактор бөлімі 1 – 2 апта ... ... ... ... жағдайын зерттейді. Егер де кәсіпорын факторинг компаниясы немесе
банктік фактор бөлімінің клиенті бола ... ... ... ... алушыға жіберілетін барлық шот-фактураны тапсырады.
Әрбір құжат ... ... ... ... алуға тиіс. Факторинг
операциясы бүгінгі таңда отандық ақша ... дами ... ... енгізу сынағы, негізінен, 1988 жылы КСРО Өнеркәсіп құрылыс
банкімен жүзеге асырылып, кейіннен өзге де ... ... ... ... бастады. Сөйтіп, 90-шы жылдардың ... ... ... ... ... үшін тиімсіздігін айқындап,
нәтижесінде отандық ... күні ... ... бұл ... ... сөзі ... ... «a forfait», аударғанда, «құқықтан
бас тарту» дегенді білдіреді. ...... ... ... ... барысында пайда болатын және алдағы уақыттарда өтелеуге
тиісті міндеттемелерді сатып алуды білдіру үшін пайдаланылатын термин.
Форфейтинг операциясы – ... яғни ... ... ... ... компанияның экспортерға төлеуге ... ... ... алуы.
Форфейтинг мәмілесінде үш қатысушы болады:
1. экспортер, яғни тауарды орта мерзімді несиеге беруші;
2. импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3. форфейтор, яғни ... ... банк ... арнайы ұйым.
Форфейтинг операциясының мерзімі 180 күннен 5 жылға ... ... кей ... 7 ... ... ... ... элементтеріне мыналар
жатады:
← еуровалюталар нарығындағы несиенің құны (ЛИБОР – Лондондық
банкаралық пайыз мөлшерлемесі);
... ... ... құны және ... ... ... құны ... 6%-ға дейін жылдамдық мөлшерінде ауытқиды;
← несиені басқаруға қатысты форфейтордың шығындары ... ... ... ... үшін алынатын комиссия (1 – 1,5% жылдық).
Қорытынды
Қорытындылай келгенде, банк жүйесі ежелден бері ... келе ... сөзі ... ... ... ... деген мағынанаы білдіреді.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында заңға сай екі деңгейлі банк ... бар. ... ... ... ... ... табылады. Коммерциялық банктер өз қызметтерін
«Қазақстан Республикасының банктер және банк қызметі туралы» заң 1995 ... ... ал ... 2005 жылдың 8 шілдесіндегі өзгертулерге сәйкес іске
асырады. Бұл заңның құрылымы 3 ... 10 ... және 78 ... ... ... – бұл тікелей кәсіпорындарға, ұйымдарға, сондай-ақ
халыққа қызмет ететін банктерді біріктіреді. Коммерциялық банктер: жарғылық
капиталдың қалыптасуына ... ... ... қарай, аумақтық
белгісіне қарай, салалық белгісіне қарай, филиалдар санына қарай жіктеледі.
Үшінші бөлімінде ... ... ... ... ... осы ... арқылы банктер халыққа қызмет көрсетумен
қатар, өздеріне пайда ала алады. Олар: пассивтік және активтік операциялар.
Пассивтік операциялар – бұл ... ... ... басқа да
көздерден ... ... ... Ал ... ... банк
клиенттерінің есебінен және олардың тапсырмалары бойынша ... ... ... ... болып табылады. Банктің ... ... ... ... яғни ... ... әкелетін
активтік операцияларды сипаттайтын лизинг, факторинг және ... ... ... ... – бұл ... бір ... ұзақ
уақытқа лизингтік төлем төлеу шартымен, белгіленгін мерзімге пайдалануға
беруін қарастыратын жалға беру ... ... ... ... ... төлем құжаттарын банкке сатумен байланысты комиссиондық –
делдалдық опреция болып ... Ал, ... ... ... экспортерға төлеуге тиісті импортердің берген төлем құжатын ... ... ... ... ... іске ... ... коммерциялық
банктер өзіне және халыққа пайда табу көздерін жүзеге асырады.
Қолданылған әдебиеттер:
1. ... ... ... және ... ... ... ... заңы. 30.08.1995ж.
2.Ақша, несие, банктер. Ғ.С. Сейітқасымовтың жалпы редакциясы – Алматы:
Экономика, 2001ж.
3. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктердің ... ... ... университеті, 2002ж.
4.Деньги, кредит, банки /Под ред. Лаврушина О.И. –
Москва: Финансы и статистика, 1999ж.
5. Банковское дело / Под ред. ... О.И. ... и ... 1998ж.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Банктердің несиелік тәуекелдерін басқару (Алматы қ. «ЦентрКредит Банкі» АҚ мысалында)»76 бет
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«Коммерциялық банктердің қызметі мен функциялары»35 бет
АҚ «БТА» банктердің қаржылық нәтижесін талдау85 бет
Бaнктердің бaғaлы қaғaздaр нaрығы62 бет
Банк ісі, банктердің пайда болуы, банктердің негізгі операциялары36 бет
Банктердің ішкі тәуекелі14 бет
Банктердің активі мен пассивінің несиелік тәуекеліннің мәліметтер базасын құру ( ұйымдастыру )26 бет
Банктердің депозиттік операциялары, Қазақстанда депозит нарығын дамыту33 бет
Банктердің депозиттік операцияларын реттеу12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь