Атмосфераның экологиялық мәселелері


Жоспар

1. Атмосфераның қасиеттері және оның адамға әсері.
2. Атмосфераны ластануы, заттар.
3. Парнистік эффект
4. Озон мәселесі
Атмосфераның қасиеттері және оның адамға әсері
Атмосфера — ауа, химиялық қоспалар буынан тұратын күрделі жүйе. Ол биосфера физико-химиялық және биологиялық процестерді жүруінің шарты және метеорологиялық режимнің факторы. Атмосферадағы жекелеген компоненттердің қатынаеы оның радиацияға, жылу және режиміне, өздігінен тазартуға қабілетін анықтайды. Атмосфораның газдық құрамы, су буы және түрлі қоспалар жер бетіне күн радиациясының деңгейін және жер маңы кеңістігіндегі жылуды тап тұруды анықтайды. Егер атмосферада қос; болмаса, онда Жер бетіндегі орташа жылдық градус +15°С емес, —18°С болар еді.
Атмосфераның маңызды қасиеттеріне оның адам араласуы мен үлкен ара қашықтыққа ауыстыруы, басқа сфералармен, әсіресе мұхитпен ланысы жатады. Мұхитпен жанасуы нәтижесі мұхит атмосферадағы көміртегінің қос оксиді мен оксидін (СО2), күкіртті газ және басқа қос тарды сіңіреді. Атмосферадағы қосылыстардың бай бөлігін өсімдіктер сіңіреді және зат алмасудың пырақ звеносына кіреді. Жылдам араласқыш қасиеті мен оның ластануды таратуы, сонымен қатар локальді ластануды ғаламдық ластануға айналдыру фактор болып табылады. Адам атмосфераның әр түрлі параметрлеріне және қасиеттеріне, оның химия, құрамына, жылу режиміне, орын ауыстыру, активтілік, электромагниттік фон және т.б. әсер етеді.
Ерте кездерден-ақ ауаның ластануына қарсы шаралар қолға алына бастаған. XVIII ғасырда Англияда қалаларда, Лондонда, көмірді отын ретінде қолдануға шектеу қойылды. Осы кездерден бастап жер суларының ластануына қарсы, мысалы тұрмыс-қалдықтармен, шаралар қолданыла бастады.
Адам ауаның құрамына кіретін негізгі химиялық элеметтер — азот пен оттегінің концентрациясына елеулі әсер етиейді. Бұл газдардың концентрациясыныңі өзгермеуі олардың концентрацнясының жоғары 78,09%, оттегі — 20,95%) болуына байланыты. Бірақ мұны біз көмірқышқыл газына қатысты деп айта алмаймыз. Оның концентрациясы біртіндеп артып келеді, бұл көмірқышқыл газының атмосфералық (0,03%) болуы жағдайында келіп түскен мөлшерінің анағұрлым жоғары болуына байланысты. Сонымен қатар атмосфераның міндетті емес заттарының концентрациясы елеулі өзгерістерге ұшырауда. Бұларға ең алдымен көптеген ластаушылар, соның ішінде тіршілік үшін бөгде (ксенобиотиктер) заттар жатады. Адам қызметінің нәтижесінде атмосфераға атмосфера үшін бөтен немесе атмосфераға тән заттардың концентрациясының өзгеруіне байланысты ластаушы зат болып табылатын жүздеген заттар келіп түседі. Мысалы, СО2.
Адамның атмосфераға әсерінің байқалуы, онынң биосфералық процестерге белсенді түрде араласа бастауынан, ормандарды жою, жерді жырту, эрозия, құрғату, суару, қалалар мен өндіріс орындарын және т.б. салу нәтижесінде басталды.
Атмосфераны ластаушы заттар. Атмосфераға шығарылатын химиялық заттардың ішінен біріші орында көмірқышқыл газы тұр. Бұл қосылыс ұзақ өмір сүреді және атмосферада жинаруға қабілетті.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




АТМОСФЕРАНЫҢ ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ

Жоспар

1. Атмосфераның қасиеттері және оның адамға әсері.
2. Атмосфераны ластануы, заттар.
3. Парнистік эффект
4. Озон мәселесі
Атмосфераның қасиеттері және оның адамға әсері

Атмосфера — ауа, химиялық қоспалар буынан тұратын күрделі жүйе. Ол
биосфера физико-химиялық және биологиялық процестерді жүруінің шарты және
метеорологиялық режимнің факторы. Атмосферадағы жекелеген компоненттердің
қатынаеы оның радиацияға, жылу және режиміне, өздігінен тазартуға қабілетін
анықтайды. Атмосфораның газдық құрамы, су буы және түрлі қоспалар жер
бетіне күн радиациясының деңгейін және жер маңы кеңістігіндегі жылуды тап
тұруды анықтайды. Егер атмосферада қос; болмаса, онда Жер бетіндегі орташа
жылдық градус +15°С емес, —18°С болар еді.
Атмосфераның маңызды қасиеттеріне оның адам араласуы мен
үлкен ара қашықтыққа ауыстыруы, басқа сфералармен, әсіресе
мұхитпен ланысы жатады. Мұхитпен жанасуы нәтижесі мұхит
атмосферадағы көміртегінің қос оксиді мен оксидін (СО2),
күкіртті газ және басқа қос тарды сіңіреді. Атмосферадағы
қосылыстардың бай бөлігін өсімдіктер сіңіреді және зат
алмасудың пырақ звеносына кіреді. Жылдам араласқыш қасиеті мен
оның ластануды таратуы, сонымен қатар локальді ластануды
ғаламдық ластануға айналдыру фактор болып табылады. Адам
атмосфераның әр түрлі параметрлеріне және қасиеттеріне, оның
химия, құрамына, жылу режиміне, орын ауыстыру, активтілік,
электромагниттік фон және т.б. әсер етеді.
Ерте кездерден-ақ ауаның ластануына қарсы шаралар қолға
алына бастаған. XVIII ғасырда Англияда қалаларда, Лондонда,
көмірді отын ретінде қолдануға шектеу қойылды. Осы кездерден
бастап жер суларының ластануына қарсы, мысалы тұрмыс-қалдықтармен,
шаралар қолданыла бастады.
Адам ауаның құрамына кіретін негізгі химиялық элеметтер —
азот пен оттегінің концентрациясына елеулі әсер етиейді.
Бұл газдардың концентрациясыныңі өзгермеуі олардың
концентрацнясының жоғары 78,09%, оттегі — 20,95%) болуына
байланыты. Бірақ мұны біз көмірқышқыл газына қатысты деп айта
алмаймыз. Оның концентрациясы біртіндеп артып келеді, бұл
көмірқышқыл газының атмосфералық (0,03%) болуы жағдайында
келіп түскен мөлшерінің анағұрлым жоғары болуына байланысты.
Сонымен қатар атмосфераның міндетті емес заттарының
концентрациясы елеулі өзгерістерге ұшырауда. Бұларға ең алдымен
көптеген ластаушылар, соның ішінде тіршілік үшін бөгде
(ксенобиотиктер) заттар жатады. Адам қызметінің нәтижесінде
атмосфераға атмосфера үшін бөтен немесе атмосфераға тән
заттардың концентрациясының өзгеруіне байланысты ластаушы зат
болып табылатын жүздеген заттар келіп түседі. Мысалы, СО2.
Адамның атмосфераға әсерінің байқалуы, онынң биосфералық
процестерге белсенді түрде араласа бастауынан, ормандарды жою,
жерді жырту, эрозия, құрғату, суару, қалалар мен өндіріс орындарын және
т.б. салу нәтижесінде басталды.
Атмосфераны ластаушы заттар. Атмосфераға шығарылатын химиялық заттардың
ішінен біріші орында көмірқышқыл газы тұр. Бұл қосылыс ұзақ өмір сүреді
және атмосферада жинаруға қабілетті.

Жер атмосферасына шығарылатын техногенді табиғаты қалдықтардың әлемдік
мөлшері (Т.А. Акимова, В.В. Хаскин)
Ластаушы заттар Млн. тжылына
Көмірқышқыл газы 6000
Түтіннің қатты бөлшектері мен өнеркәсіптік шаң580
Көміртегі (II) оксиді 360
Ұшқыш көмірсулар және т.б. органиқалық 320
заттар
Күкірт тотығы І()0
Азот тотықтары 110
Фосфор қосылыстары 18
Күкірт сутек 10
Аммиак 8
Фторлы суток 1
Хлор 1

Көміртегі (II) оксидінің көн мөлшері өте бірақ ол тұрақсыз
және жылдам СО2 мен бас да қосылыстарға айналады.
Химиялық белсенділігінің жоғары және тұрақты мөлшерде 150-
200 млн. т (жылына) шығарылуына байланысты күкірт
диоксиді (SО2) немесе күкіртті ангидридтің қауіптілігі зор.
Ол өткір бар, түссіз газ. Оның сумен қосылыстары адам
жануарлардың тыныс алу жолдарын тітіркендіріп, қымдайды. Ұзақ
уақытқа созылған улану қан айналымның бұзылуы мен өлімге әкеліп
соқтыруы.
Күкіртті газ әсіресе өсімдіктер үшін қауіпті. Олар жануарлар мен
адамға қарағанда бұл газға өте сезімтал. Өсімдіктер газдың
олардың бетіне қону немесе қышқыл жауын-шашынмен келіп түсуі
нәтижесінде зақымданады.
Бұл газ қазіргі кездегі қоршаған ортаның әр түрлі
элеметтері мен биотасына әсеріне байланысты бірініші орында тұрған
әлемдік ластаушы.
Күкіртті ангидридтен басқа атмосфераға күкірттің басқа да
знянды қосылыстары келіп түседі. Оларға күкіртсутек (Н2S)
жатады. Бұл газдың жоғары концентрацияларымен улану өкпенің
ісінуіне, тыныс алу параличіне және өлімге әкеліп соқтырады.
Табиғатта ол көбінесе су қоймаларында, шайынды суларда,
ақуыздардың бактериалды ластану өнімі ретінде минералдық бұлақтарда
кездеседі.
Күкірткөміртек СS2 — улы қосылыс, түссіз оңай жанатын сұйық.
Ауамен жарылғыш қоспа түзеді. Вискоздық жібек, целлофан
мен инсектицидтер алу үшін шикізат ретінде қолданылады. Адам
ағзасына тыныс алу жолдары мен тамақпен бірге түседі.
Орталық жүйке жүйесінің қызметінің нашарлауын туғызады,
есірткілік әсері бар.
Күкірт пен оның қосылыстары атмосфераға табиғи және антроиогенді
әсер нәтижесінде шығарылады. Күкірт аса оның қосылыстарының атмосфераға
табиғи жолмен шығарылуының 3 негізгі көзі
бар:
1) сульфаттарда оттегінің анаэробты сульфатредукциялаушы
микроорганизмдердің көмегімен бөлініп шығуы нәтижесінде. Күкірт
бос күйінде, не күкірісутекке тотықсызданған күйде болады;
2) вулкандардың қызметінің нәтижесіаде. Бұл кезде күкіртті
агидрид, күкіртсутек немесе бос күйде бөліп шығады;
3) мұхнттардың бетінен су тамшыларының булануы нәтижесінде. Бұл
кезде күкірт негізінен салыстырмалы түрде зиянсыз
сулльфаттар рінде болады. Атмосфераға антропогенді күкірттің келіп
түсуі отынды жагумен байланыеты. Қоңыр көмірде өте көп (10—15%-ға
дейін), жоғарв каллорииялы көмірде кем, мұнай мен табиғи газда одан да
кем.
Күкіртті газдың біраз мөлшері атмосфорраға күкіртті кендерді өңдеу
нәтижесінде шығарылады никель, мыс және т.б.). Мысалы ФРГ-де күкіртті
апгридтің 63%-ға жуығы қоршаған ортаға энергетикадан, 23%-ы — өнеркәсіптен,
10%-ы — тұрмыстық және ұсақ тұтынушылар қалдығы, шамамен транриорт
есебінен шығарылады.
Атмосфораның басқа ластанушыларының азот тотықтарының,
көмірсулардың, бензо(а)перин, хлор, фтор және басқа
қосылыстардың маңызы. Бұлардың көпшілігі жылу балансының өзгеруі
міртегі қос оксиді, азот тотықтары, метан, фреондар және
т.б.) немесе озонның бұзылуы (фреон, азот тотықтары) арқылы
әсер етеді.

5.2. Парниктік немесе жылулық эффекі мәселесі
Парниктік газдардың әсерінен жылулық баланстың өзгеруі
нәтижесінде ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Атмосфераның экологиялық мәселелері және оны қорғау
Биосфераның ғаламдық экологиялық мәселелері: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс
Атмосфераның құрылысы
Атмосфераның негізгі қасиеттері және оның экологиялық мәні
Байқоңыр айлағының экологиялық мәселелері
Атмосфераның ластануы
Қазақстанның экологиялық мәселелері туралы
Қазақстанның экологиялық мәселелері
Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс
Қазақстан топырағының экологиялық мәселелері
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь