Педагогикалық технология


Дәстүрлі педагогикада «оқыту технологиясы» қазіргі таңда жалпы қабылданған түсінік болып табылмайды. Технологиялық контексте оқыту, тәрбие беру, жеке тұлғаның қалыптасуы мен дамуы сияқты педагогикалық процесстер қарастырылады.
«Технология» сөзінің тарихи ұғымы техникалық прогреске байланысты пайда болды. Ал түсіндірме сөздік бойынша, ол - (techne - өнер, білім, істей білу + logos – ғылым, оқу - білім) материалдарды өндеудің әдіс пен тәсілдер туралы білімдер жиынтығы. Сонда технология белгілі параметрлерге сай өнімнің пайда болуына жауапты өндірістік процесстердің белгілі бір логикасы. Бірақ та технология термині білімдендіру сферасында ұзақ уақыт бойы қабылданбады. Себебі, білім беру мен тәрбиелеу сияқты аса психологиялық және творчестволық процесстерде мұның қолданылуы тыиым салынған еркіндік болатын.
Педагогикалық технология – қатаң ғылыми жоспарлау және жетістікке кепілдік беретін педагогикалық іс әрекеттердің нақты қайталана алуы.
«Педагогикалық технология» сөз тіркесі ағылшынның «an educational technology» сөзінің жанама аудармасы. Бірақ та соңғы уақыттары «педагогикалық технология» термині мысалы, Ресейде балаларды тәрбиелеуге арналған жұмыстарда кең қолданылады. Ал Болгарияда «дидактикалық технология» деген сөз тіркесі қолданылады. Дәлірек айтқанда алғашқы мәнге «білімдендіру технология» сөз тіркесі жақынырақ. «Білімдендіру технология» немесе «педагогикалық технология» терминдері, шет елдер баспа сөздерінде 60-шы жылдардың ортасында білімдендіру технологиясын жетілдірумен байланысты пайда болды. Қазіргі уақытта бұл сұрақпен әлемнің көптеген маманданған мекемелері айналысады. Мысалға, Англияда педагогикалық технологиялар Ұлттық Кеңесі құрылды, АҚШ-та ондаған ғылыми зерттеушілік орталықтардың білімдендіру техналогиясы бағытындағы жұмыстарды бағыттап, координациялайтын Ұлттық білім беру Институты т.с.с.
1. Алексеев Н. Г. Формирование осознанного решения учебной задачи // Педагогика и логика. —М.: Касталь, 1993.- С.385
2. www.charko.narod.ru
3. Г.К.Ахметова, З.А.Исаева// Педагогика, 2006 - С.269-274

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




Дәстүрлі педагогикада оқыту технологиясы қазіргі таңда жалпы қабылданған
түсінік болып табылмайды. Технологиялық контексте оқыту, тәрбие беру, жеке
тұлғаның қалыптасуы мен дамуы сияқты педагогикалық процесстер
қарастырылады.
Технология сөзінің тарихи ұғымы техникалық прогреске байланысты
пайда болды. Ал түсіндірме сөздік бойынша, ол - (techne - өнер, білім,
істей білу + logos – ғылым, оқу - білім) материалдарды өндеудің әдіс пен
тәсілдер туралы білімдер жиынтығы. Сонда технология белгілі параметрлерге
сай өнімнің пайда болуына жауапты өндірістік процесстердің белгілі бір
логикасы. Бірақ та технология термині білімдендіру сферасында ұзақ уақыт
бойы қабылданбады. Себебі, білім беру мен тәрбиелеу сияқты аса
психологиялық және творчестволық процесстерде мұның қолданылуы тыиым
салынған еркіндік болатын.
Педагогикалық технология – қатаң ғылыми жоспарлау және жетістікке
кепілдік беретін педагогикалық іс әрекеттердің нақты қайталана алуы.
Педагогикалық технология сөз тіркесі ағылшынның an educational
technology сөзінің жанама аудармасы. Бірақ та соңғы уақыттары
педагогикалық технология термині мысалы, Ресейде балаларды тәрбиелеуге
арналған жұмыстарда кең қолданылады. Ал Болгарияда дидактикалық
технология деген сөз тіркесі қолданылады. Дәлірек айтқанда алғашқы мәнге
білімдендіру технология сөз тіркесі жақынырақ. Білімдендіру технология
немесе педагогикалық технология терминдері, шет елдер баспа сөздерінде 60-
шы жылдардың ортасында білімдендіру технологиясын жетілдірумен байланысты
пайда болды. Қазіргі уақытта бұл сұрақпен әлемнің көптеген маманданған
мекемелері айналысады. Мысалға, Англияда педагогикалық технологиялар Ұлттық
Кеңесі құрылды, АҚШ-та ондаған ғылыми зерттеушілік орталықтардың
білімдендіру техналогиясы бағытындағы жұмыстарды бағыттап,
координациялайтын Ұлттық білім беру Институты т.с.с.
Қазіргі кезде педагогикалық технологияның жиі қолданылатын
интерпритациялары:
• Технология - материалдарды өндеудің әдіс пен тәсілдер туралы білімдер
жиынтығы;
• Педагогикалық технология – оқу процессінің реализациясын қамтамасыз
ететін маңызды техника (В.П.Беспалько);
• Педагогикалық технология – білімдендірудің жоспарланған нәтижелерге
жету процессінің бейнеленуі (И.П.Волков);
• Технология, – бұл күйдің өзгеруі, өндеу әдістерінің бірлестігі,
шеберлігі, өнері (В.М.Шепель);
• Білімдендіру технологиясы – дидактикалық жүйенің құрылымды
процессуальді бөлігі (М.Чошанов).;
• Педагогикалық технология – оқыту технологиясы оқытудың барлық процесін
анықтау мен қолдану, жүйелі құру әдісі ретінде қарастырылады. Сонымен
қатар оқыту технологиясы техникалық және адамзаттық ресурстар мен
олардың өзара қызметін есепке ала отырып білім алуды да қарастырады
(ЮНЕСКО);

Педагогикалық технология түсінігі төменгі үш аспектілермен анықталуы
мүмкін:
1. ғылыми: педагогикалық технология — білім берудің мақсат, мазмұны мен
әдістері және проекциялайтын педагогикалық технологияны зерттеп,
құрастыратын педагогика ғылымының бір бөлігі;
2. процессуальді - сипаттаушы: процесстің сипатталуы (алгоритм),
мақсаттар, білімдендірудегі жоспарланған нәтижелерге жету үшін қажет
әдістер мен құралдардың бар болуы;
3. процессуальді - әрекет: технологиялық процесстердің (педагогикалық)
іске асуы, барлық даралық, инструментальді және методологиялық
педагогикалық құралдардың функциялауы;

Сонда, педагогикалық технология білімдендірудің рациональді жолдарын
іздейтін – ғылым ретінде және білімдендіруде қолданылатын әдістер,
принциптер мен регуляторлар жүйесі ретінде функциялайды.
Білімдендіру практикасында педагогикалық технология ұғымы келесі
ретті үш иерархиялық деңгейлерде қолданылады:
1. Жалпыпедагогикалық (жалпыдидактикалық) деңгей: жалпыпедагогикалық
(жалпыдидактикалық, жалпытәрбиелі) технология белгілі регионда немесе
оқу орнында білім берудің белгілі деңгейінде тұтас білімдендіру
процессі. Мұнда педагогикалық технология педагогикалық жүйеге
синонимді: оның ішіне білім берудің мақсаттары, мазмұны, құралдары мен
әдістер жиыны, процесс обьектілері мен субьектілерінің әрекеттер
алгоритімі.
2. Жеке методикалық (пәнді) деңгей: жеке пәндік педагогикалық деңгей
жеке методика ұғымында қолданылады, яғни білім берудің белгілі
жоспарының орындалуы үшін қажет әдістер мен құралдардың жиыны және
бір пән, мұғалім, класс аумағындағы тәрбие жүйесі.
3. Локальді (модульді) деңгей: оқу-тәрбиелі процесстің бөлек мүшелерінің
технологиясы және жеке дидактикалық пен тәрбиелік есептерді шешу.
Соған қоса технологиялық микроструктураларды бөліп шығарады:
элементтер, тәсілдері және т.б. Олар логикалық технологиялық тізбекке
жиналып, тұтас педагогикалық технологияны құрастырады. Ертеде педагог пен
оның іс әрекет түріне сүйеніп қолданған методикалық программаларға
қарағанда (әрбір сабақтың методикасы мұғалім әртүрлі қабылдайды, сонда
сабақ та әртүрлі түрде ұйымдастырылады), технологияда оқушының оқу-таным
әрекетінің құрамы мен құрылымын анықтайтын оқу процессінің жоспары
құрастырылады. Мұғалім ыңғайлы варианттарды іздеуде тандау алдында тұрып,
педагогикалық экспромттарды қолдануға мәжбүр болатындай жағдайларды
технологияда жоюға тырысады.
В.М. Монахов айтуынша технологияның методикадан негізгі айырмашылығы –
методика, бұл – мұғалімге арналған оқу процессін өткізуге арналған
ұсыныстар жиыны, ал кез келген технология соңғы нәтижеге жетуіне кепілдік
беруі қажет.
Білімдендіру технологиясының негізгі белгілері:
Мақсаттылығы – нақты түрде оқу бағдарламасына сай мақсаттын болуы;
Коррекциялануы – белгі ретінде нақты белгіліенген мақсаттарға сай
қалыпты, қайтымды байланыстарды қарастырады. Бұл белгілер диагностикалық
нәтижелігі мен мақсаттылығы белгілерімен өзара байланысты және өзара
толтырылады;
Визуализациясы – дидактикалық оқыту әдістері мен информационды
технологияларды қолдануға бағытталған;

Сурет 1. Оқыту процессінің схемасы

Белгілі бір педагогикалық технологияны жасау процесін педагогикалық
жобалау деп атауға болады. Оның төмендегідей реттілігі бар:

оқу бағдарламалары мен оқу жоспарында қарастырылған
оқытудың мазмұның таңдап алу;

• оқытушының назар аударуын қажет ететін приоритетті мақсаттарды
таңдап алу. Жобаланған пәнді оқыту процесінде студенттің қандай
кәсіби және жеке қасиеттері қалыптасатынын анықтау;
• басты бір мақсатқа немесе мақсаттар жиынтығына бағытталған
технологияларды таңдау;
• оқыту технологияларын жасау;

Білімдендіру технологиясының мазмұны оқу және кәсіби дағды мен
іскерлікті қалыптастыруды қамтамасыз ететін оқушыға берілген тапсырмалар
жиынтығының, оқу мәліметтерінің құрылымының, жаттығулар мен тапсырмалар
мазмұнына сай болады. Бұл жерде оқу сабақтарын ұйымдастырудың формалары мен
оқыту процессінің схемасы ең маңызды рөл атқарады. Оқыту процесі
құрамындағы технологиялардың орнын сурет 2-де көрсетілген.
Жалпы алғанда, білімдендіру технологиясының нақты жіктемесі жоқ, бірақ
екі түсінік қалыптасқан – дәстүрлі және инновациялық. А.Я.Савельев білім
беру технологиясының келесі жіктемесін ұсынады:
➢ Қызметтің бағыты бойынша (оқушылар, студенттер, оқытушылар және
т.б.);
➢ оқыту мақсаты бойынша;
➢ пәннің түрлері бойынша (гуманитарлық, жаратылыстану, техникалық
пәндер, т.б.);
➢ қолданылатын техникалық құралдар бойынша (аудиокөру,
компьютерлік, видеокомпьютерлік және т.б.);
➢ оқу процесін ұйымдастыру бойынша (жекеше, ұжымдық, аралас);
➢ әдістемелік тапсырмалар бойынша ( бір пәннің технологиясы,
құралдары, әдісі).
Мұнда оқытудың технологиясы мазмұндалады.

Оқу пәні
Ғылыми пән

ОҚС

ОІС Оқыту техналогиясы
ОҚС

моделі

Әдістер

Іс - әрекет
ОТҚ

Тәсілдер
Сурет 2. Оқыту процесі құрылымындағы техналогиялардың орны
Мұндағы: ОІС - оқытушылық іс - әрекет субьектісі; ОҚС - оқу қызметінің
субьектісі; ОТҚ - оқытудың техникалық құралдары.
Білімдендіру техналогиясында екі ярусты бөліп алуға болады. Үстінгі
ярусы методтар мен формалар — дидактикаға жатады, астынғы ярус
педагогикалық техника (әдістер мен құралдар) ол өз кезегінде педагогикалық
өнер деп танылған, мұғалімнің өзіндік қасиеттерімен толықтырылған.

Білімдендіру техналогиясы жүзеге асу үшін ең алдымен оқыту
программасына сай мақсат қойылуы қажет. Мақсат диагностикалы түрде қойылуы
қажет, яғни оның жүзеге асу дәрежесін анықтай алып және берілген уақыт
ішінде оның жүзеге асуына кепілдік беретін белгілі дидактикалық процессті
құрастыра алатындай нақты болуы қажет. Алғашында мақсат жалпылама формада
құрастырылады. Оқушылардың қабылдай алу қабілеті мен деңгейлерін, оқу
бағдарламасын, тақырыптын күрделілігін т.с.с есепке ала отырып мақсаттарды
нақтылайды. Сурет 3-те В. Кларин бойынша оқып үйренудің мақсаттарын
нақтылау схемасы көрсетілген.

Технологияның негізінде соңғы мақсаттың конкреттілігі жатады. Дәстүрлі
педагогикада мақсаттар проблемасы алдынғы қатарда тұрмайды, жетістіктер
дәрежесі нақты емес, көзбен өлшенген. Технологияда, мақсат – негізгі
компонент ретінде қарастырылады. Бұл оның жетістікке жету дәрежесін
нақтылауға мүмкіндік береді. Оқыту процессін жоспарлағанда дидактикалық
жүйелік жоспарлау да қолданылады.
Жүйелік дидактикалық жоспарлау (ЖДЖ) – оқу процессін түгелімен қамтиді
және келесі ретті сұрақтарды қарастырады:
• нені оқытады және қаншалықты ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазіргі педагогикалық технология
Жаңа ақпараттық педагогикалық технология
Жаңа педагогикалық технология
Педагогикалық технология дегеніміз не?
Білім беруді ақпараттандыруда педагогикалық технология
«Қазіргі педагогикалық технология» пәнінен оқу-әдістемелік кешен
Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту – педагогикалық технология
Мультимедиалық технология
Модульдік технология .
Ақпаратттық технология
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь