Антропогендік стрессордың әсері

Ι. Антропогендік стрессордың өсімдік динамикасы мен популяциясының таралуына әсері

1.1 Өсімдік популяциясының динамикасына әсері 1.2 Антропогендік стрессордың өсімдіктердің таралуына әсері

ΙΙ.Антропогендік стрессордың жануарлар динамикасы мен популяциясының таралуына әсері
2.1 Биоиндикацияның омыртқалылар популяциясының деңгейінде қолданатын формалары 2.2 Антропогендік стрессордың омыртқасыз жануарлардың популяциясының динамикасына және таралуына әсері

ΙΙΙ Антропогендік стрессордың микроорганизмдер динамикасы мен популяциясының таралуына әсері

3.1 Гербицид стрессор ретінде 3.2 Фунгицид стрессор ретінде 3.3 Инсектицид стрессор ретінде 3.4 Күкірт диоксиді стрессор ретінде

ΙV Антропогендік стрессордың вирустар динамикасы мен популяциясының таралуына әсері

4.1 Таралудың экологиялық диапозоны 4.2 Стрессорлардың әсері 4.3 Вирустар потенцалды биоиндикаторлар ретінде

Қорытынды

Қолданылған әдебиет
1.1 Өсімдік популяциясының динамикасына әсері
Антропогендік стрессор өсімдік популяциясының барлық белгісіне әсер етеді,әсіресе өнімділігіне.Ол бәсекелесу түрінің әлсіреуіне байланысты көп есе өсуі мүмкін.
Туылым мен өлім-жітім тез өзгереді,соның нәтижесінде популяция тығыздығы өзгереді.Антропогендік бұзылыстың жауабы ретінде популяцияның ареалы қысқарады немесе кеңейеді,әрі кеткенде популяцияның жоқ болып кетуіне әкеледі.
Популяция динамикасын (туылым мен ¬өлім-жітім класс жасына қарай және жыл уақытына қарай) түсіну үшін дара организмдерді таңбалау керек.
Жас құрылымы өзгеретін бағыты стрессордың өнгіштік,өнімділік,өлім-жітім және бөлек жас сатысының ұзақтығы және әр түрлі көбею тәсілінің әсеріне байланысты.Антропогендік өзгерістің нәтижесінде кейде популяция жасарады,себебі өлім-жітім көбейеді,даму сатысы қысқарады.Бұл әр түрлі жер бетіндегі өсімдіктерде,шабылмай қалған шөптерде,қаладағы газондарда байқалады.Бірақ бұл бәріне тән ереже емес.
Антропогендік стрессордың әрекетімен тұрақты экологиялық типті таңдау биоиндикация үшін өте маңызды,себебі ол өсімдік тестісінің индикаторлық қасиетіне тиеді.Табиғи экологиялық типтің алуантүрлілігінің кездесуі әр жерде,әр түрлі жағдайда популяцияның бірдей өнімділігіне негіз болады.Бұл жағдайда көп түрінің популяциясы (барлығына тән емес) кейбір антропогендік стрессорға жоғары толерантты экотип ұстайды және тұрақты тез эволюция үшін потенциалдық қасиетімен қамтамасыз етеді,
Өсімдіктер құрамында азот төртінші орын алады,Азот жетіспеген жағдайда бойлары аласа,жасуша құрамы қышқыл болып келеді.Өсімдіктерге минералдық қорек керек (күкірт, калий, магний, темір, натрий, мыс, кальций, фосфор,мырыш,бор, хлор,марганец,молибден).

1.2 Антропогендік стрессордың өсімдіктердің таралуына әсері
Антропогендік стрессорлар өсімдіктердің ареалының өзгерісіне әкеледі.Егін шаруашылығының,индустриялизацияның дамуына байланысты Орталық Еуропада ормандардың алаңы қысқартылды.Ормансыз,аз орманды ландшафттар көптеген өсімдіктердің иммиграциясына жол ашты.
Уытты ұшқыш шаң,ішінде металл оксиді бар(ZnO,PbO,Fe2O3,Al2O3) металлургия зауытының қасындағы,калий тыңайтқышын шығаратын кәсіпорынның айналасындағы калий шаңы,өндірістік орындардан атмосфераға HCl шығарындылары орманға зақым келтіреді,егер түтін алаңы ұлғайса,ағаштың төменгі қабаттары өліп қалады. Қыс бойы жасыл түсті қылқандылар , мысалы май қарағай (Abies alba), шырша (Picea abies) мен қарағай (Pinus sylvestris) антропогендік стрессорларға өте сезімтал келеді де, көп жағдайда оларға өсімінің әлсіреуі арқылы жауап береді.
«Биоиндикация загрязнений наземных экосистем» под ред. Р.Шуберта-Москва «Мир» 1988г.
        
        Жоспар:
Ι. Антропогендік стрессордың өсімдік динамикасы мен популяциясының
таралуына әсері
1.1 Өсімдік популяциясының динамикасына әсері
1.2 Антропогендік стрессордың өсімдіктердің таралуына
әсері
ΙΙ.Антропогендік стрессордың жануарлар ... мен ... ... ... ... ... ... формалары
2.2 Антропогендік стрессордың омыртқасыз жануарлардың
популяциясының динамикасына және таралуына әсері
ΙΙΙ Антропогендік стрессордың микроорганизмдер динамикасы мен
популяциясының таралуына әсері
3.1 Гербицид стрессор ретінде
3.2 ... ... ... ... ... Күкірт диоксиді стрессор ретінде
ΙV Антропогендік стрессордың вирустар динамикасы мен популяциясының
таралуына ... ... ... ... Стрессорлардың әсері
4.3
Вирустар потенцалды биоиндикаторлар ретінде
Қорытынды
Қолданылған әдебиет
Ι. Антропогендік стрессордың өсімдік динамикасы мен популяциясының
таралуына әсері
1.1 Өсімдік популяциясының динамикасына әсері
Антропогендік стрессор өсімдік популяциясының ... ... ... өнімділігіне.Ол бәсекелесу түрінің әлсіреуіне байланысты көп
есе өсуі мүмкін.
Туылым мен өлім-жітім тез өзгереді,соның ... ... ... ... ... ... популяцияның
ареалы қысқарады немесе кеңейеді,әрі кеткенде популяцияның жоқ болып
кетуіне әкеледі.
Популяция динамикасын (туылым мен өлім-жітім класс жасына ... ... ... ... ... үшін дара ... ... керек.
Жас құрылымы өзгеретін бағыты стрессордың өнгіштік,өнімділік,өлім-жітім
және бөлек жас сатысының ұзақтығы және әр ... ... ... ... ... ... кейде популяция
жасарады,себебі өлім-жітім көбейеді,даму сатысы қысқарады.Бұл әр түрлі жер
бетіндегі өсімдіктерде,шабылмай қалған шөптерде,қаладағы газондарда
байқалады.Бірақ бұл ... тән ... ... ... әрекетімен тұрақты экологиялық типті таңдау
биоиндикация үшін өте маңызды,себебі ол өсімдік тестісінің индикаторлық
қасиетіне тиеді.Табиғи экологиялық типтің ... ... ... ... жағдайда популяцияның бірдей өнімділігіне негіз болады.Бұл
жағдайда көп түрінің популяциясы (барлығына тән емес) кейбір антропогендік
стрессорға жоғары толерантты экотип ... және ... тез ... ... ... ... ... құрамында азот төртінші орын алады,Азот жетіспеген жағдайда
бойлары аласа,жасуша құрамы қышқыл болып келеді.Өсімдіктерге ... ... ... ... ... ... натрий, мыс, кальций,
фосфор,мырыш,бор, хлор,марганец,молибден).
1.2 Антропогендік стрессордың өсімдіктердің таралуына әсері
Антропогендік стрессорлар өсімдіктердің ареалының өзгерісіне
әкеледі.Егін ... ... ... Орталық
Еуропада ормандардың алаңы қысқартылды.Ормансыз,аз орманды ландшафттар
көптеген өсімдіктердің ... жол ... ... ... ... ... бар(ZnO,PbO,Fe2O3,Al2O3)
металлургия зауытының қасындағы,калий тыңайтқышын шығаратын кәсіпорынның
айналасындағы калий шаңы,өндірістік орындардан атмосфераға HCl
шығарындылары ... ... ... ... ... ... ... өліп қалады. Қыс бойы жасыл түсті қылқандылар , мысалы
май ... (Abies alba), ... (Picea abies) мен ... ... ... стрессорларға өте сезімтал келеді де, көп
жағдайда оларға өсімінің ... ... ... береді.
Орталық Еуропадағы май қарағайдың биіктік таралуы ылғалды талап етеді
және суыққа сезімтал, жаздық жылудың жетіспеушілігі шектеуші фактор болып
табылады. Оған ұзақтығы үш айға жуық ... ... ... Ұзақ ... пен ... климат қарама-қарсы болуы май қарағайдың өсуіне
кедергі жасайды. Аралас орман ... ... ... ... ... ... ареалдың солтүстік бөлігінде кездесетін осы
түрдің жойылуы не санының азаюы байқалады. Осындай бұзылған ландшафтарда
шырша да ... ... ... ареалының тарылуын антропогендік те, әрі табиғи себептермен
де байланыстыруға ... және де ... бір ... ... ... ... арқасында күрделенеді.
Қазіргі кезде ашық ауыл шаруашылығы ландшафттары мен өнеркәсіп
орталықтары маңында өсімдік түрлері ареалдары ... ... ... ... Бұл түрлі өсімдіктердің ареалының тарылуы мен
ұлғаюынан көрініс табады.
Trollius europaeus негізінен орманды жерлерді мекен етеді, грунт
суларының ықпалын шегеді. Олардың ... ... ... ... ... түрде гидромелиорациялау есебінен сирек болып отыр.
Окультивированиені тоқтатып, бұл мекендердің сулы ... ... ... Trollius europaeus антропогенді ылғал жайылымдарда таралып,
тіпті сукцессия орман ценозына қарай өткен кезде де сақталуы мүмкін.
Қыста жолдарды ... ... ... ... тұз және ... жол ... ... өлуіне ғана емес,сонымен қатар онда
өсетін өсітін дәнді галофобтардың және әр түрлі өсімдіктердің ... ... және ... ... ... қоныстандыруға мәжбүр етеді.
Мысалы,Puccinellia distans,кейде галофиттермен (Aster tripolium).
Адамның тропикалық,субтропикалық экожүйеге араласуы жылма-жыл үлкен
орманның алаңдарын ... ... оны ... ... ... ... айналады.Бұл орман өсімдіктерінің қысқаруына әкеледі және
сегиталь,рудераль түрлерінің жартылай аридтік аймаққа қарай қозғалуына және
галофиттердің жойылуына ... ... ... ... ... ... жер астындағы су,бетіне жақын жатса ерігіш
тұздың жер бетіндегі концентрациясы өседі.Жылдар бойына қолданып жатқан жер
суару дренаж ... ... ... ... пайда болған,бұл
өсімдіктердің ареалының,түр құрамының өзгеруіне әкелген.
ΙΙ.Антропогендік стрессордың жануарлар динамикасы мен популяциясының
таралуына әсері
2.1 Биоиндикацияның омыртқалылар популяциясының деңгейінде қолданатын
формалары
Популяция және оның ... ... ... ... ... мүмкін.Егер қоршаған ортаның белгілі факторымен тікелей
корреляция жасаса,оған жауап берсе,онда ол шартты бұзудың қарқындылығының
барлығын көрсетеді.
Күрделілігі сол,табиғи ... ... ... және ... ... ... әсер етеді.Сондықтан популяцияның немесе оның
белгісінің өзгерісін кешенді әсеріне жауап есебінде қарау керек.Әрбір түр
ортаға белгілі талап қояды,сонымен фактордың ... ... ... ... ... қоршаған орта сапасының
өзгеруін көрсетеді.Мысалы,суда жүзетін құстарды судың трофикалық,улы және
құрылымдық күйінің биоиндикациясына пайдаланады.
Популяцияның кенет өсуі немесе қысқаруы бұзу ... әсер ... ... ... ... көл ... санының көбеюі
мәдениетті ландшафттың эвтрофизациясының себебі.
Популяциялық бұзылуды ерте айырып тану үшін физикалық және химиялық
әдістермен қатар физиологиялық параметрлер пайдаланылады.Бұл жағдайда ... мен қан ... ... ... рөлі ... ... ... бере алады,бірақ кейбір стрессорларды көрсете алмайды.
Биоцид стрессор ретінде
Биоцид қасиеті бар заттар әр түрлі химиялық классқа қатысы бар және ... ... ... ... ... ... түседі.Бұл
химикаттардың жануарлар популяциясына әсері бірдей емес.Кейбіреуі аз дозада
өледі,кейбіреуі тұрған жерлеріне және ... ... ... ... ... ... жағдайлар туғызады,әсер етпейтін де уақыты
болады.Жабайы жануарлардың популяциясында кездесетін биоцид қалдығы
экожүйенің жергілікті,аймақты,глобалды ластанудың деңгейін көрсетеді.
Тұрақты биоцид барлық биосфера ... ... және ... өтіп ... ... ... ... популяциясының анализында естен шығармау керек.Антарктикада
құстың денесінде хлорорганикалық қоспаның барлығын бірінші рет пингвиннен
көрді.Арктикадағы теңіз құстарынан ПХД және ДДТ табылды.Лабораториялық
жұмыс арқылы екі ... ... ... ... улы ... ... анықтау үшін статистикалық сұрыптау керек.
Ауыр метал қоспасы стрессор ретінде
Ауыр метал ... ... ... ... ... экожүйеге түседі және популяцияға әсер етеді.
Сынап қоспасы
Сынап әр түрлі жолмен экожүйеге түсіп жануарлардың популяциясының дамуын
бұзады.Әсіресе,сынап құстың қауырсынындағы концентрациясын ... ... ... ... әсер ... ... сынап құстардың
туып-өсуіне теріс әсер етеді.Жыл құстарының қауырсынындағы ... ... ... ... және лас жерлерді анықтауға болады.
Кадмий және қорғасын
Кадмий денеде ұзақ сақталатындықтан ұзақ өмір сүретін түрлерінде оның
концентрациясы 30000 есеге дейін өседі.Кадмий ең улы ауыр ... ... ... ... ... ... ... улы әсерін тигізеді.Әсіресе,кадмий құс пен балықтың
денесіне көп жиналады.Суда жүзетін құстардың бауырында 1,7-ден 3,5 млн ... ... ... экожүйеге әсері аяғына дейін
зерттелмеген.Өнеркәсібі дамыған елдерде қорғасынның қоспасы ... ... ... ... ... бар ДДТ ашылғалы,өсімдікті қорғауға
пайдаланылады,олар барлық экожүйеге өтеді.Олар қосымша (жанама) эффект
береді,әсіресе омыртқалылардың популяциясында.Бұл химиялық ... ... өтіп ... ... жиналады,
Көп мөлшерде жиналатын болса,летальді әсері болады.
2.2 Антропогендік стрессордың омыртқасыз жануарлардың популяциясының
динамикасына және таралуына әсері
Өнеркәсіптің түтін ... ... ... ... және ... ... арасындағы
корреляциядан кейін соңғы 10 жылда өндірістен шыққан газдың жануарларға
әсері өсті.Бірақ зерттеу әлі модель түрінде.Түтін газының айналаға шығуына
байланысты бунақаяқтылардың ... ... ... ... жердің
тығыздығын және зооценоздардың құрылымын өзгертеді.Жаппай көбейетін шыбын-
шіркей,құрт-құмырсқа түтін газдан ластанған орманда стрессордың әсерін
байқайды,әсіресе қоректенетін өімдіктерден.Бірақ зияндылардың жоғары
тығыздығымен ластану деңгейінің ... ... ... да ... ... және ... ... жаппай көбеюін тездетеді.
Түтін газдың бөлінуі және популяцияның адаптациялық құбылысы
Популяция ортаның өзгерген жағдайына адаптациялық процестің
делдалдығымен ... ... ... ... ... ... және
популяцияның құрылымына жағымды және жағымсыз әсер етуі мүмкін,әрі кеткенде
қырылуына әкеледі.Бірақ антропогендік өзгерістерден қоршаған ... ... ... ... ... және тез ... ... селекциялық қасиетіне ие болады,соған сәйкес тірі қалу үміттері
де өседі.
Пайдаланылған газдар және буынақаяқтылар популяциясының тығыздығы
Кейбір ... ... ... ... және ... өсімдіктерді
мекендейтін буынақаяқтылар қоныстарының тығыздығы мен ластың ортасында
белгілі корреляция бар,үлкен трассаларға жақын жерде,көп жүретін жерде
популяцияның тығыздығы аз,түрінің саны да ... ... ... ... ... ... түрлердің
құрылымы қатты өзгереді.Ұлғаюдың себебі дұшпандыларының санының азаюынан
(галлиц личинкасы,златоглазик және т.б.)
Омыртқасыз жануарлардағы ауыр металдар
Табиғи орталықтың ауыр металмен ластануының ... ... үшін ... ... ... жүргізіледі.Негізгі зерттелу
объектісіне судағы тіршілік ететін түрлер жатады.Ауыр металдар тамақпен
және дем алу ... ... ... ... өтуі ... түсу ... биоиндикаторлық түрдегі оған тән емес заттардың сақталу
мөлшерімен айқындалады.Мысалы қосқанатты-саркосапрофагтарға зерттеулер
жүргізіп,олардың шіріген еттерінде эмбрионалды даму байқалған,әсіресе
балықтар мен ... ... ... ... ... ... шыбын-шіркей организмдері арқылы дәлелденген.Олардың организмінде
сынап концентрациясы 4-5 есе жоғары болды.
Гербицид стрессор ретінде
Гербицидтің жануарларға тікелей әсері аз ... ... ... қандай
зат пайдалануына және жануарлардың түрлеріне байланысты.Гербицидтің
инсектицидтік әрекетіне байланысты ... ... ... ... ... тұрақсыздығы ереже болып табылады және ол
биоиндикацияға пайдалы. Гербицидтердің пайдалануының өте терең зардабы ... ... ... ... және ... құрылымдық өзгеріске
ұшырауының себепшілігі.
Топырық қабатының ылғалдылықтың өзгерісінің шыбын-шіркейлерге стрессор
ретінде
Топырақтың және жер ... ... ... әсерге байланысты
режимінің өзгеруі 100 жыл бойына күшейе түсті және адамның өндіріс күшінің
ұлғаюына қатарласып келеді,қазір ол ... ... ... келтіріп
отыр.Әр түрлі зерттелген тұрғын жерлердің және таксондардың жер астындағы
судың деңгейін азайтатын шарадан кейін ценозда тұрақсыздық фазасы
басталады.Фаунаның доминанттық ... ... ... ... ... ... келеді.
ΙΙΙ Антропогендік стрессордың микроорганизмдер динамикасы мен
популяциясының таралуына әсері
Стрессордың микроорганизмге әсері ... және ... ... ... және ... ... ету ... өзінің ыдырау функциясының арқасында
детоксикацияда және топырақ қабатындағы химиялық заттарды шығарумен қатар
зиянкестермен күресуде маңызды рөл ... ... ... ... түгелдей қарағанда микробтарға ұзақ әсер етпейді.Егер көп
биологиялық белсенді заттарды қолданса (далапон2,4-
Д,атразин,симазин,монурон) бактериялардың саны азаяды,одан кейін қайта
көтеріледі бұрынғыдай сияқты ... одан да ... ... ... байланысты,ал көбеюі қорек заттардың (өлген
өсімдіктердің биомассасы) келуімен байланысты болуы мүмкін.Гербицид
актиномицеттердің санын көп өзгертпейді.Көпшілік гербицидтер жер
қыртысындағы балдырды ... ... ... ... ... саналады.Көптеген цианобактериялар да одан азап
шегеді,себебі олардың атмосфералық азотты фиксациялауда маңызы зор,әсіресе
күріш өсіру шаруашылығында.
3.2 Фунгицид стрессор ретінде
Фунгицидтер нитрификацияны тоқтады,соның ішінде набам,тирам,вердазан
және ... ... 1-2 ... ... ... ... ... күйіндегі тіршілік ететін азотты фиксациялаушы бактериялар
Azotobacter chroococcum,фунгицидтің концентрациясына өте ... ... ... ... ... фунгицидтің әсерінен түр құрамына өзгеретіні белгілі болды.
3.3 Инсектицид стрессор ретінде
Инсектицид (линдан,эндрин,фонофос) бактерияның жалпы санын
азайтады,бірінші аптада пайдаланғаннан кейін,екінші аптада саны өте
көбейеді,содан ... ... ... ... ... ... практикада қолданатын концентрацияда бактерияның
санына әсер етпейді.Нитрификация инсектицидтің әрекетіне
сезімтал,мысалы,линдан және диэлдрин тоқтатады.Көпшілік инсектицидтер
целлюлоза және ... ... әсер ... ... ... тыныс алуына да әсер етпейді.
3.4 Күкірт диоксиді стрессор ретінде
Соңғы жылдары бұл заттың ауадағы ... өте ... ... ... ... жетті,ол топырақ қабатының pH деңгейін
төмендетеді.Скандинавияның кейбір топырақ қабаттарында pH 6,0-ден 4,0-4,5-
ке дейін ... ... бір ... күкірт диоксиді стрессор
ретінде әсер етеді және pH деңгейінің төмендеуінен.Әрине SO2 басқа
стрессорлық факторлармен қоса әсер етеді,әсіресе ауадағы ... ... ... ... ... ... ... ұзақ және айқын әсер
етпейді.Гербицидтің балдырға әсерінен,фунгицидтің саңырауқұлаққа әсерінен
және бактерияның пестицидке жанама стимуляциясы,фунгицид және аз мөлшерде
инсектицид нитрификацияға өте көп әсер ... ... және ... практикасында әр түрлі өсімдіктерді қорғайтын заттар және егінге
есер ететін ... ... ... ... ... саналады.
ΙV Антропогендік стрессордың вирустар динамикасы мен популяциясының
таралуына әсері
Вирус (латынша)-тірі ағзалардың жасушасыз пішіні.Әрбір вирус нуклеин
қышқылы (ДНК немесе РНК) мен оны ... ... ... тек
басқа ағзалардың жасушаларында ғана тіршілік етіп,көбейе алады.Олар тірі
ағзалардың барлығын уландырады.Вирустың жылы қанды омыртқалыларды
уландыратын 500-дей және өсімдіктерді ... ... ... ... уландырған жасушалар қалыпты дамуын
бұзып,ағзада әр түрлі ісіктер тудырады.
Жануарлар вирусы бізді қоршаған аумаққа дәретпен,түкірікпен және т.б
жолмен келеді,ал өсімдіктерге тіршілігін ... иесі ... ... ... ... қоршаған ауаға вирустың адамға қатерлі
100 шақты түрі ... тек қана ... және ... ... ... да ... төзімді.Вирус жер
бетіндегі экожүйеге ауыл шаруашылық және үйлерден шығатын қалдықтармен
келеді.
4.1 Таралудың экологиялық диапозоны
Адамға қатерлі вирустың түрі ... ... суда ... жерге
сіңірілген суда және әдейі суарылған өсімдіктер өсетін жерлерде ... 170 күн ... ... ... көкөністерде (қияр,редисте)
кездеседі,тамырдың айналасында,тамырдың өзінде жиналады.
Популяцияның динамикасына қатты әсер ететін фактор топырақтың сіңіру
сыйымдылығы.Ал топырақ ... саз ... ... вирустың сыйымдылығын
анықтайды.Саз балшықпен бірге pH-тың рөлі бар.Вирус pH 5-тен аспаса нольдік
немесе күшсіз оң заряд алады.Саз балшық pH 4,5-10,5 ... ... ... ... ... ... қарастырылған
карым-қатынастар нәтижесінде вирустардың топырақ қабатында тік және
көлденең миграция жасалуына мүмкіндік береді.
4.2 Стрессорлардың әсері
Биотикалық стрессорлардың вирусқа әсері ... ... ... ... топырақ
қабатындағы популяцияның өзгерісін анықтайды.Бұл жағдайда абиотикалық
стрессорлардың маңызы зор.
Температура
Төмен және өте төмен температурадағы вирионның бүтіндігін
қамтамасыздандырады.Температураның жоғарлауы вирус капсидасының құрылысын
және ... ... ... ғана ... ... ... ... капсид бұзылады.
Су
Ылғалдылықтың жетіспеуі,соның ішінде минералдық бетіне шыққан жұқа
қабат судың жоғалуы вирустың персистенциясына жағымсыз әсерін
тигізеді.Буланудан кейін болған құрғақшылық ... ... ... ... қайтымсыз байланысқа келтіреді.Құрғақшылық
уақытында капсид жарылады және вирус геномы ... ... ... су тасу кезіндегі,жаңбырлардың мол жауған
кезіндегі вирустардың топырақ бөлшектерінен бөліктенеді және олардың тік
миграциясын тездетеді.
Сәулелену
Вирус сәуленің тікелей ... ... ... ... ... ... ... вирус геномының құрылысы бұзылады.Бұл
процесс температура мен pH-қа байланысты.250 мк Вт/см² жарық түскенде вирус
бұзылады.Ультракүлгін сәулелер ... ... ... ... ... ... суларды тазарту кезінде судың бетінде аэрозольдер
пайда болады ауамен-судың ортасында вирустың концентрациясы 10-100 рет
өседі.Аэрозольдің құрамында вирус 24 сағат өзгермеген күйінде сақталады
және ... ... ... ... кете ... заттар
Кейбір жағдайларда детергенттер,мысалы,додецилсульфат натрий капсидті
бұза алады,геном босайды.Сонымен босатылған ... ... ... ... қабы бар ... ... бұл жағдайда тез активтендіру
күшін жояды.
4.3 Вирустар потенцалды биоиндиаторлар ретінде
Бактерия-фагтар жүйесі
350-дей вирус протисталары жазылған,оның көбісін бактериялар
жұқтырады.Жасушаны ерітетін вируленттік фагпен ... ... ... ... ... ... бір мезгілге фагтың геномы мен
клетка-иесінің геномымен интеграцияланады.Мұнда фаг профагқа ... ... және ... қасиеттері өзгереді,орташа фактор
вируленттік фагқа айналады.
Вирус жасушасының жүйесі
Клеткалық мәдениетте вирустың көбеюі цитопогендік әсермен бірге
жүреді.Антропогендік стрессорлар (мысалы,химиялық қоспалар,иондық сәулелер)
вирустың ... ... ... ... қасиетін
қалдырып,жұқтыру қасиетін жоғалту мүмкін.Бұл жағдайдың басқа да ... ... ... ... ... ... және басқа да
генетикалық кемісі бар тұтас емес вирустың бөлімшелерін кемісі бар
мутанттар деп атайды.
Вирус жүйесі-қарапайымдылар
Қарапайымдылар жасушасы-жинақты,жоғары интеграцияланған тірі жүйе-
барлық табиғи жағдайда ... бар ... ... ... ... ... қатар сыртқы ортаның стрессорларына
сезімталдығы да бірдей емес.T.pyriformis жүйесі-энтеровирустар сыртқы
ортаның стрессорының биоиндикациясына жарайды,бұл қарапайымды-
энтеровирустың тұрақты иесі кез-келген жерде кездеседі.Энтеровирустар ұзақ
уақыт бойы ... ... және ... иесі ... ретінде
қоршаған орта факторларына жоғарғы сезімталдық қасиетіне ие болады.
Қорытынды
Антропогендік стрессорлар барлық тірі организмдерге көбінесе кері әсер
етеді.Антропогендік стрессорлар қатарына пестицидтерді,хлорорганикалық
қосылыстарды,барлық улы ... және т.б. ... ... ... ... ... белгісіне әсер етеді,әсіресе
өнімділігіне.Ол бәсекелесу түрінің әлсіреуіне байланысты көп есе өсуі
мүмкін.
Туылым мен ... тез ... ... ... ... бұзылыстың жауабы ретінде популяцияның
ареалы қысқарады немесе кеңейеді,әрі кеткенде популяцияның жоқ ... ... ... ... ареалының өзгерісіне
әкеледі.Егін шаруашылығының,индустриялизацияның дамуына байланысты Орталық
Еуропада ормандардың алаңы қысқартылды.Ормансыз,аз орманды ландшафттар
көптеген ... ... жол ... ... ... өзгерісіне әкеледі, олардың
саны азаяды не өседі.Популяция және оның құрылым қызметінің ерекшелігі
биоиндикатор есебінде пайдалануы мүмкін.Егер қоршаған ортаның белгілі
факторымен ... ... ... ... ... ол ... ... барлығын көрсетеді.
Популяциялық бұзылуды ерте айырып тану үшін физикалық және химиялық
әдістермен қатар физиологиялық параметрлер пайдалануымыз ... ... ... ... ... ... ... мөлшерін дұрыс анықтап,содан кейін ғана колдануымыз
керек.Ал әр түрлі зауыттардан шығатын улы газдардың мөлшерін азайту үшін ... ... ... ... шаралардың бірі болуы тиіс.Егер осы
мәселелерді накты және уақытында шешіп орындасақ көптеген зардаптарды жоя
аламыз.
Қолданылған әдебиет:
«Биоиндикация загрязнений наземных экосистем» под ред. ... 1988г.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антропогендік стрессорлардың өсімдіктер мен жануарлардың морфологиялық құрылысына әсері7 бет
«АХҚЗ» АҚ өндірістік қалдықтарының және шығарындыларының аймақтың қоршаған орта компоненттеріне тигізетін антропогендік әсері53 бет
Адамның шаруашылық әрекетінен табиғатта болған антропогендік өзгерістер14 бет
Антропогендік және экологиялық апаттар11 бет
Антропогендік ландшафт туралы түсінік6 бет
Антропогендік ландшафттардың дамуының алғышарттары55 бет
Антропогендік ластанудың негізгі көздері15 бет
Антропогендік фактор4 бет
Антропогендік факторлар11 бет
Антропогендік әсерлер10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь