Нарық экономикасы жағдайындағы аудит

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.бет
І. Нарық экономикасы жағдайында аудитті дамытудың
теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.бет
1.1 Аудиттің мәні мен мағынасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4.бет
1.2 Аудиттің пәні, мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .9.бет
1.3 Аудиттің компоненттері және олардың функциялары ... ... ... ...12.бет

ІІ. Аудиторлық тәуекелдік және оның компоненттері ... ... ... ..15.бет
2.1 Аудиторлық тәуекелдікдің түрлері және оларды бағалау ... ... ..15.бет
2.2 Маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелдік арасындағы
өзара байланыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26.бет

ІІІ. Тәжірибелік аудиторлық қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31.бет
Аудиторлық іріктеу және оның таба алмаған тәуекелге
әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31.бет

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34.бет
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36.бет
Қазақстанда нарықтық қатынастардың енгізілуімен бірге экономикалық субъектілердің қаржылық қорытынды есебін пайдаланушылардың қажеттіліктерін ол ақпараттардың дұрыстығын дәлелдеу түрінде қамтамасыз етуші тәуекелсіз бақылау жүйесі өркендеп дамып келеді. Аудиторлық қызметті реттеуші стандарттар енгізілуде, аудиторлар жұмыстарының сапасына кәсіби бақылау жүйесі жақсарып келеді, сондай-ақ, бұл салады кәсіби мамандар даярлауға қосымша талаптар қойылуда.
Нарықтық қатынастар кеңістігінде шаруашылықтың өз орнын тауып даму жолына түсуі оның өнім өндіру бағытын және эспорт пен импорттың көлемін сақтай отырып халықаралық стандарттарды реттейтін нормативтер мен нормативтік құжаттардың талаптарын бойына сіңіріп, қаржы-шаруашылық қызметінде олардың орындалуын қамтамасыз ететін кешенді мәселелерді шешумен тығыз байланысты. Бүгінгі таңда жедел шешуді талап етіп отырған осындай өзекті мәселелердің бірі – бухгалтерлік есеп пен аудитті халықаралық стандарттаға жауап беретіндей деңгейде ұйымдастыру.
Бухгалтерлік есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы болса, аудит бухгалтерлік есептің тазалығын, пәрменділігін және тиімділігін қатаң талап етіп, әділ бағасын беретін төрешісі, әрі кеңес беріп жөн сілтейтін егіздің сыңарындай жаңашыры. Қарапайым тілмен айтқанда, бухгалтерлік есеп шаруашылықтың қаржы шаруашылық қызметін бейнелейтін жайылған дастарханы болса, аудит дастарханға қойылмаған немесе жетіспейтін тағамдарды дастархан иесіне құпия түрде бетіне айтатын азаматтық көзқарасты ұстанған сыншысы. Шаруашылықтың бухгалтерлік есебі аудиттің зертеу объектісі, тіршілік ету көзі болса, аудит – бухгалтерлік есептің сапасын, тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен стандарттарға негізделіп жүргізуге жетелейді. Тәуеклсіздік алып егемендік ел болған қазіргі таңда аудиторлық қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей келе, менің курстың жұмысым түсінікті болуы үшін үш бөлімге бөлініп қарастырылып отырмын. Әр бөлім тақырып ерекшеліктеріне байланысты аудиттің мақсаты мен міндеттері белгіленіп, аудитті ұйымдастырудың тәртібі баяндалған.
Бірінші бөлімде аудит түсінігі ашылып, оның мақсаты, маңызы мен бақылау жүйесіндегі алатын орны анықталды. Екінші бөлімде аудиторлық тәуекелдік туралы толық баяндалып, оның бақылау жолдары қарастырылды. Ал үшінші бөлімде тәжірибелік аудиторлық қорытынды жасалды.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы: Әділет Пресс, 2003, 40-бет
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Алматы: БОРКИ, 2004, 236-бет
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі. Алматы: Жеті Жарғы, 2003, 271-бет
4. “Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру туралы” Қазақстан Ресупыбликасының Заңы. Алматы: Юрист, 2003, 22-бет
5. “Аудиторлық қызмет туралы” Қазақстан Республикасының 1998ж. 200 қарашадағы Заңы (15.02.2003ж. жағдай бойынша өзгертулер мен толықтырулармен). Алматы: Юрист, 2003 14-бет
6. Қазақстан аудитінің халықаралық стандарттары. Алматы: Раритет, 2004 78-бет
7. Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., Жұмағалиева Ж.Ғ. Аудит. Алматы, 2006
8. Абленов Д.О. Аудит негіздері. Алматы: Экономика, 2005
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы: Қазақстан Университеті, 2004
10. Дюсембаев К.Ш. Теория аудита. Алматы: Экономика, 1995
11. Кошкимбаев С.Х. Аудит как неотъемлимая часть рыночных отношений (опыт, практика, перспективы). Алматы: Қаржы-қаражат, 1996
12. Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит. М: ИНФРА-М, 2001
13. Адамс Р. Основы аудита: пер. с англ. /Под ред. проф. Я.В.Соколова. М: ЮНИТИ, 1995
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе
............................................................................
........................3-бет
І. Нарық экономикасы жағдайында аудитті дамытудың
теориялық
негіздері...................................................................
..........4-бет
1.1 ... мәні ... ... пәні, ... ... ... ... және ... ... Аудиторлық тәуекелдік және оның компоненттері ..............15-бет
2.1 Аудиторлық тәуекелдікдің түрлері және оларды бағалау..........15-
бет
2.2 Маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелдік арасындағы
өзара
байланыс...............................................................
.......................26-бет
ІІІ. ... ... ... және оның таба ... ... ... ... қатынастардың енгізілуімен бірге экономикалық
субъектілердің қаржылық қорытынды есебін пайдаланушылардың ... ... ... ... ... ... етуші тәуекелсіз
бақылау жүйесі өркендеп дамып келеді. Аудиторлық ... ... ... ... жұмыстарының сапасына кәсіби бақылау
жүйесі жақсарып келеді, сондай-ақ, бұл салады кәсіби ... ... ... ... қатынастар кеңістігінде шаруашылықтың өз орнын тауып даму
жолына түсуі оның өнім өндіру бағытын және ... пен ... ... ... халықаралық стандарттарды реттейтін нормативтер ... ... ... ... сіңіріп, қаржы-шаруашылық
қызметінде олардың орындалуын қамтамасыз ететін кешенді мәселелерді шешумен
тығыз байланысты. Бүгінгі таңда жедел шешуді ... етіп ... ... мәселелердің бірі – бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Бухгалтерлік есеп шаруашылықтың тыныс-тіршілігін жайып салатын айнасы
болса, аудит бухгалтерлік есептің тазалығын, пәрменділігін және ... ... ... әділ бағасын беретін төрешісі, әрі кеңес ... ... ... ... ... ... тілмен айтқанда,
бухгалтерлік есеп шаруашылықтың ... ... ... ... дастарханы болса, аудит дастарханға қойылмаған немесе ... ... ... ... ... ... ... азаматтық көзқарасты
ұстанған сыншысы. Шаруашылықтың бухгалтерлік ... ... ... ... ету көзі ... ... – бухгалтерлік есептің сапасын,
тиімділігін арттырып, оны халықаралық өлшемдер мен ... ... ... ... алып егемендік ел болған қазіргі таңда
аудиторлық қызметке сұраныс күннен-күнге арта түсуде.
Жоғарыда аталғандарды түйіндей ... ... ... ... ... үшін үш бөлімге бөлініп қарастырылып ... Әр ... ... ... аудиттің мақсаты мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ашылып, оның мақсаты, маңызы мен
бақылау жүйесіндегі алатын орны анықталды. Екінші ... ... ... ... ... оның бақылау жолдары қарастырылды. Ал
үшінші бөлімде ... ... ... ... ... жағдайында аудитті дамытудың
теориялық негіздері
1.1 Аудиттің мәні мен мағынасы
Тәуелсіз бухгалтер-аудитор кәсібі өткен ... ... ... ... ... ... өзі ... қоғамның есептілігіне
объективті баға беру, кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы шынайы деректер
алу қажеттілігіне байланысты ... ... ... ... ... ... ғана бере алады.
Аудит сөзінің өзі латынның audio деген ... ... ... ... ... «ол естиді» дегенді білдіреді. Бастапқыда ол «тыңдаушы» деген
сөзді, яғни бір нәрсені тыңдап отырған адамды білдірді. ... ... ... ... ... сөзі ... ғасырдағы Еуропада сауатты және жаза білетін адамдар өте сирек
кездескен, ... ... ... есептерін тыңдауға ... ... деп атап ... ... ... ... ... есеп тіпті жазбаша есептен де
жақсы деп шынымен де пайымдаған, өйткені кез келген құжатты жасауға ... ... ... ... ... ... ... өтірік айту
мүмкін емес немесе ең болмаса, едәуір күрделі болады деп ... пен ... ... ... мен дамуы әр жеке мемлекетте
қалыптасқан экономиканың деңгейі мен тұрақтылығына байланысты жүзеге асты.
Мәселен ... ... ... ХІХ ... ... болды, ал мұнда міндетті аудит туралы заң 1862 жылы, Францияда 1867
жылы, ... 1937 жылы ... ... аудитор лауазымы алдымен мүліктік
сипаттағы белгілі даулар мен ... ... ... ... және ... ... ... міндетімен 1 Петр әскер мен ... ... ... (XVIII ғ. ... ... олар шағын жеке фирмалар
емес, Ресейдің әскери жене теңіз министрліктері жанындағы ... ... ... мен ... ... ... қызмет ауқымы Батыстағы жай
шағын аудиторларлық ... ... ... кең болды.
Әр елде аудитті ұйымдастырудың өзіндік ... ... ... бүкіл әлемдегі аудиторлар тұтастай алғанда сипаты бойынша шамамен
бірдей жұмыстарды орындайды.
Ұлттық дәстүрлер, сондай-ақ аудиторлардың қоғамдық ұйымдары ... ... мен ... өте ... рөл ... ... ... дамуына Америкалық ант берген бухгалтерлер институты (AICPA) үлкен
ықпалын тигізді .
Аудит бізге де таңсық болды ... ... ... ... ... ... білдірген бухгалтерлік есеп
жөніндегі мамандар аудиторлық ... ... ... туралы білген. АҚШ-ғы
аудиторлық фирмалардың орындайтын қызметтерін зерттей ... олар ... ... идеяның өзіне ерекше назар аудару ... ... және ... есеп пен ... ... ... ісінде үлкен экономикалық
және ұйымдастырушылық әсер беретінін жазды.
Қазақстанда аудит пен аудиторлық қызмет 90-шы ... ... ... ... ... ... ... және халық шаруашылығының
салаларында нарықтық экономиканың дамуына ... ... ... ... дамуымен қатар бухгалтерлерге кәсіпорындар мен
ұйымдар қызметінің, бухгалтерлік есеп пен есептілікті, салық салуды жолға
қоюдың, өнімнің (жұмыстың, ... ... ... ... тәртібінің
құқықтық мәселелерін реттейтін нормативтік ... ... келе ... ... ... жиі өзгерістер мен ... ... ... ... ... мен ... салу ... түрлі себептерге байланысты салық төлеушілердің назарына жете
бермейді. Сондықтан да ... ... ... ... ... талаптарын сақтауда тәртіп бұзушылықтар орын ала бастады.
Қайсыбір заң ... ... ... ... ... көрсету
міндеттері жүктелген органдардың өздері де ... ... мен ... ... байланысты мұндай жұмысқа әзір емес болып шықты.
Осыған байланысты кәсіпорындардың қызметіне мемлекеттік ... жаңа ... құру ... туындады, ол кәсіпорындарда
бухгалтерлік есеп пен есептілікті жақсарту, олардың коммерциялық қызметінің
тиімділігін ... ... ... ... ... және
жүргізу мәселелері бойынша консультациялар беруді қамтып еді. ... ... ... ... ... ... ... (әкімшілік, менеджерлер), оның қызметіне ... ... ... ... ... сондай-ақ
кәсіпорын қызметінің нәтижелері туралы ақпараттарды тұтынушы ретінде
мемлекеттің мүдделерінің оқшаулануына ... ... ... қолда бар болуы капитал нарығының қызмет тиімділігін
жоғарылатуға жағдай жасайды және ... ... ... ... және болжауға мүмкіндік береді. Аудиторлық ... ол ... ... ... ... ... ... маңызды
болып табылады.
Соңғы кездері кейбір кәсіпорындардың басшыларында қалыптасқан пікір
бойынша аудиторлық ... – бұл ... және ... да ... ... ... шаруашылық қызметіне жүргізетін сол баяғы ревизия. Ал
шындығында,салық тексеруі мен аудиторлық ... ... ... ... ... есептелу дұрыстығын тексеруді және қателіктер
жіберілген жағдайда қаржылық санкциялар салуды өзінің ... ... ... аудиторлық тексерудің мақсаттары басқа болып келеді.
Аудитор ұйымдағы есеп пен есептіліктің ... ... ... ... жою ... ... ... тіпті кейде
оларды түзетуге көмектеседі және түптеп келгенде, бухгалтерлік есептіліктің
дұрыстығы туралы өзінің кәсіби пікірін ... ... өзін ... ... коммерциялық ұйымдар өздерінің
есептіліктерін міндетті түрде ... ... ... ... ... әлеуетті пайдаланушылардың, құрылтайшылардың,
инвесторлардың, ... ... ... ... және т.б. ... ... ... арттыра түседі.
Меншік иелері, әсіресе бүкіл ұжымдық меншік ... ... ... кәсіпорынның көптеген және өте ... ... ... ... және ... көрсетілгеніне өз
бетінше көз жеткізуге мүмкіндігі жоқ, өйткені олардың әдетте есептік
жазуларға ... және ... ... жоқ, сондықтан аудиторлардың
қызметтерін қажетсінеді.
Кәсіпорындардың қызмет нәтижелері және ... ... ... ... ... растау мемлекетке экономика және салық салу саласында
шешімдер қабылдауы үшін қажет.
Аудиторлық ... ... ... ... қаржы есептілігінің
дұрыстығын растау үшін мемлекеттік органдарға, судьяларға ... ... де ... ТМД ... ... ... ... аудиторлық қызметті
реттейтін заңды: Қазақстан Республикасының «Аудиторлық ... ... ... 18 қазандағы Заңын қабылдады. Бұл заң аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға
және одан әрі дамытуға мүмкіндік берді. Осы заңның қабылдауына байланысты
біздің елдегі аудиторлық қызмет ... ... ... бола ... ... ... табысты жұмыс істей ... ... ... ... ... Бір сөзбен айтқанда, ол
аудитті ендіру мен дамыту ісіне өзінің оң ықпалын тигізді.
1998 ... 20 ... ... ... ... ... ... жаңа заңға қол қойылды. Бұл заң отандық аудиттің
дамуындағы жаңа ... ашып ... Оның ... ... аудиторлық қызмет жаңа сапалық деңгейге өтті. Ол неғұрлым
дербеc, ... ... мен ... ... ... болып келеді.
Аудиторлар үшін халықаралық нормалар мен стандарттарға өту, халықаралық
институттармен қарым-қатынас пен ... ... ... ... ... ... ... палатасы Қазақстан Республикасы
аудиторларының ұлттық танылған, бұқаралық кәсіби ... ... ... Ол ... ... қызмет туралы» заңға сәйкес
құрылған және қоғадық ... ... ... ... ... ... ... емес, тәуелсіз, кәсіби, өзін өзі
басқаратын және өзін өзі ... ұйым ... ... ... оның ... 100-ге жуық ... ... және 400-
ден астам жеке тұлғалар бар. Аудиторлар палатасының өзіндік рәмізі ... туы ... ... ... ... ... конференциясы,
жұмысшы органы – Аудиторлар палатасының Кеңесі болып табылады.
Аудиторлар палатасы ... ... және ... ... ... V ... ... 36 Халықаралық стандарттарын қабылдады және ... ... ... ... ... министрлігіне берді. Қазақстан Республикасы
аудиторларының этика кодексі әзірленіп, бекітілді.
Кәсіби аудиторлардың біліктілік деңгейінің стандарттарын Республикалық
және аумақтық ... ... ... Қазақстан
Республикасы аудиторларының тәуелсіз біліктілік комиссиясы әзірлейді және
өмірге ... Оның ... осы ... ... және ... кәсіби
аудиторлары санына бір-бірден өкілдер кірді. Қазақстан Республикасында осы
Біліктілік комиссиясы ғана өзі ... ... ... аудиторлыққа
үміткерлердің біліктілік деңгейін әлімдік практикада ... ... жеті пән ... ... ... ... ... өткен тұғалар «аудитор» атты жоғарғы ... ... ... және біліктілік ... ... жеке ... алады.Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі
реттеуші ... ... ... ... ... ... жылы Аудиторлардың республикалық конференциясында Кәсіби
аудиторлар мен бухгалтерлердің институты құрылды.
Қазақстанда ТМД-ның ... ... ... ... нарықты дамытудың
шешуші шарттарының бірі болып келе жатқанын айта кету керек,алайда оның
қазіргі қайшылықтары,күйі мен даму ... ... ... ғана анықталмайды, шын мәнісінде, біз оны зерделеуге және
халық шаруашылығының ... ... енді ғана ... ... ... ... ... 1998 жылғы 20
қарашадағы Заңында көрсетілгендей:
Аудит аудиторлардың Қазақстан Республикасының заңдарында ... ... ... ... растығы мен жасалу объективтілігі
туралы тәуелсіз пікірді білдіру мақсатымен ... және жеке ... ... ... ... ... білдіреді.
Аудиторлық қызмет дегеніміз аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың қаржы
есептілігіне аудит жүргізу жөніндегі кәсіпкерік ... ... ... ... ... есептілігін аудиттеуден басқа өз ... ... ... ... алады:
- бухгалтерлік қызметті ұйымдастыру, қалпына келтіру және ... және ... ... ... ... ... ... төленетін міндетті төлемдерді есептен
шығару, салық декларацияларын толтыру;
- қаржы-шаруашылық қызметтеріне талдау жасау;
- қаржылық, салықтық, банктік және өзге де ... ... ... ... беру және ... ... ... кәсіби білім ретінде бухгалтерлік есепке, аудитке және
қаржы-шаруашылық қызметін талдауға оқыту;
- оқытушылық, ғылими қызмет;
- бухгалтерлік ... ... ... ... ... еспті
автоматтандырылған түрде жүргізуге оқыту;
- ғылыми әзірлеме, бухгалтерлік есеп, салық салу, шаруашылық ... ... ... ... ... ... бағалау;
- бағалау қызметі;
- бағалы қағаздар нарығындағы қызмет;
- адвокаттық қызметпен байланысы жоқ заңдық қызметтер көрсету.
Қазақстан ... ... ... ... жекеленген
түрлерін көрсету тиісті лицензиялар алуды талап етеді, аудиторлар мен
аудиторлық ұйымдар ... ... ол ... ... ... емес:
1.Аудиторлық қызметті жүзеге асыруға арналған лицензиясы бар
аудиторлар мен ... ... ... ... жүзеге асыруға
құқылы.
2.Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдарға осы ... ... ... өзге ... ... тиым ... лицензияның болуы аудитті жүргізуге қойылатын бірегей талап болып
табылады.
Тағы бір міндетті шарт аудитордың тәуелсіздігі болып табылады.
Аудитордың тәуелсіздігі:
- шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... ... фирма) мен ... ... ... мұның өзі аудитордың өз клиентін ... ... ... да бір ... ... нұсқауынан тәуелсіз
болуына мүмкіндік береді.
- клиентке белгілі болған кемшіліктерін жойғанға ... ... ... бас тарту мүмкіндігімен;
- клиентпен туыстық немесе іскерлік қатынастар болған кезде
аудиторлық ... ... ... ... ... болатын
аудиторлық тексерудің мүмкін еместігімен;
- аудиторлар мен аудиторлық фирмаларға ... ... ... ... ... ... ... байланысты
шаруашылық коммерциялық және қаржылық қызметтермен айналысуға тиым
салумен белгіленеді.
1.2 Аудиттің пәні, мақсаты мен міндеттері
Аудит ... ... ... ... ... ... барысында қалыптасатын өндірістік қатынастарды зерттейді. Бірақ ... ... ... бір ... ... ... ... өзі оның пәнін
құрайды.
Аудит нарықтық ... ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Ол анық ақпаратпен
қамтамасыз етеді, серіктестер ... ... ... ... ... басқарушылық шешімдерді іріктеу мен
кемшіліктерді жою ... ... ... сондай-ақ қаржылық
жағдайды тұрақтандыруға, шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметінің
тиімділігін ... және ... ... ... ... ықпал етеді.
Аудитті қаржылық, экономикалық, техникалық, заңдық және басқа ... ... ... ... ... ең негізгі мақсаттарының бірі
– шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... пен шаруашылық жүргізуші субъектінің қызметі
туралы басқа экономикалық ақпаратты олардың толықтығын, ... ... ... бағалау мақсатымен шарттық және құпиялық негізде, тәуелсіз
сараптау мен талдау ... ... ... берушіге кәсіпорынның шынайы
қаржы жағдайы мен оның қаржылық болжамдарының мүмкіндігі туралы білікті
саясатының ... ... мен ... актілерге сәйкестігін
тексеру, клиенттерге оларды қызықтыратын мәселелер ... ... ... ... пәні ... ... объектісі шаруашылық жүргізуші субъекті қызметінің қаржылық
жағы болып табылады. Аудитор тексерілушіден қолда бар есеп және ... ... ... ... ... құқылы.
Аудиттің басқа пәні - өндірістік, шаруашылық қызмет. Ол ... ... ... мен ... ... нәтижелерді бағалаудан
тұрады. Бұл ретте ол өндіріс пен еңбектің ... ... ... ... қамтамасыз етілуін тексереді, шаруашылық
субъектісінің жұмысындағы кемшіліктерді түбегейлі талдайды және тексеріліп
отырған кәсіпорын ... ... ... арттыруға бағытталған
нақты ұсыныстарды әзірлейді.
Аудиттің тағы бір объектісі – шаруашылық ... ... ... ... Кәсіпорынның жұмысындағы белгілі бір
басқарушылық шешімдердің салдары болған кемшіліктерге талдау жасалады.
Аудиттің келесі объектісі – қаржы-экономикалық ... ... ... ... және ... ... негізгі бағыттары
зерттеледі. Аудиторлардың ұсыныстары кейбір үрдістерін мақұлдаумен немесе
мақұлдамаумен ... ... мен ... өте ауқымды.
Аудиттің негізгі мақсаты экономикалық субъектілердің ... ... ... және олар ... ... ... нормативтік актілерге сәйкестігін анықтау болып ... ... ... ... қызметті нормативтік реттеу
жүйесімен, аудитор мен ... ... ... ... ... ... ... барлық мәнді қатынастарда
экономикалық субъектінің бухгалтерлік есептілігін растығы туралы аудиторлық
ұйымның пікірін қалыптастыру және білдіру болып табылады.
Қаржылық есеп беру ... ...... ... ... ... белгіленген концептуалдық негізіне сәйкес барлық елеулі
аспеутілер бойынша ... ... ... ... жөнінде
қорытынды беру мүмкіндігін бері. Аудит мақсатының ... ... ... ... дегенде аудитордың алдына тұтынушы қоятын
мақсатты түсінуіміз керек.
Жеке және ... ... ... – акционерлер, жарнашылар (пай
иелері), ... ... ... өз қызметтерінің саласында барлық
көптеген қаржылық және шаруашылық ... ... ... және ... ... ... және жылдық
есептерде дұрыс көрсетілгеніне өз бетімен көз жеткізу ... Ұйым ... мен оның ... ... ... ... мемлекетке де экономика, қаржыландыру, несие беру, инвестициялау
және салық салу ... ... ... ... үшін ... ... ұлттық экономика салалары мен аймақтар бойынша жүргізілетін
аудиторлық тексерулер өздерін ... ... ... ... үшін ... ... органдары, министрліктер ... ... ... және ... қажет.
Аудиттің негізгі мақсаты қаржылық ресуртарды ... ... ашып ... салықтардың есептелу дұрыстығына талдау жасау,
кәсіпорынның ... ... ... ... шығындары мен
нәтижелерін, кірістер мен ... ... ... ... ... ... келісілген міндеттермен толықтырылуы мүмкін.
Консалтингтік қызметті жүзеге асырған ... ... ... ... клиенттерінің коммерциялық қызметі жақсаруы үшін
жоғарғы ... ... ... көрсету болып табылады.
Аудиторлық қызмет басқа кез-келген коммерциялық қызмет секілді жоғарғы
табысты болуға тиіс. Бұл ... қол ... үшін ... ... ... ... қойылады:
1.Кәсіпорынның қаржы есептілігінің дұрыстығын қамтамасыз ету, сөйтіп
қаржы есептерін пайдаланушылар үшін ақпараттық тәуекелді ... ... ... ... ... үшін ... ... негізделген базаны құруға
мүмкіндік беретін жеткілікті дәрежедегі құзыретті мәмілелерді жинау ... ... ... оның ... ... ... инвестициялық,маркетингтік және т.с.с қызметін жүйелі түрде
және жан-жақты талдау.
4.Кәсіпорын қызметінің оның ... ... ... ... ... шаруашылық қызметін реттейтін заңдардың ... ... ... ... мен ... мен ... ... шаруашылық жүргізуші субъектінің қаржылық
жағдайы туралы ақпаратпен қамтамасыз ету.
6.Бастапқы құжаттарды тексеру,олар ... ... ... ... сәйкестігі анықталады. Бұл ретте операциялардың өздерінің
қолданыстағы заңдар мен заңдық нормативтерге ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізуді дұрыс ... және ... ... ... ... ... қызметтер көрсету.
8.Клиенттің меншігінің нығаюына және көркеюіне ықпал ету.
Аудиттің негізгі міндеттері осындай.
Ішкі аудит ... ... ... ... және ... ... ... өзгеруіне байланысты олардың саны өседі.
Аудиторлық қызметтің негізгі міндеттері ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің
жүргізілуін, қорытынды есепті құруды және пайдаланушыларды қаржылық жағдай
туралы ақпаратпен жабдықтауды ... ... ... ... ... ... ... қорытынды есеп беру мәліметтері аудиторлық
қорытындымен дәлденбеген кәсіпкерлерге сенім аз ... ... ие ... ... қатынастардың тұрақтылығын дәлелдейтін ұзақ серіктік
қатынастар қажет ... ... ... ету үшін ... ... заңдық және жалпы экономикалық мәселелер ... ... ету, ... ... ... ... база қажет.
Аудиторлық фирмалардың маңызды міндеттерінің бірі өз қызметімен қатар
кез келген экономикалық субъект ... ... ... ... ... ... жұмыс жоғары біліктілікті, аса көңіл бөлу ... ... ... ... оған осы ... ... сай ... ақы
төленуі керек. Сонымен қатар үлкен табыс пен ... ... көп ... ... ... клиенттерді таңдамай ала
алмайды. Бұл жерде болашақта аудиторлық фирма ... ... ... ... ... ... қатар аудиторлық қызмет көрсетуді кеңейту саласында
маркетингтік зерттеулерді ... ... де ... фирманың міндеті
болып табылады. Қазір Қазақстандағы, әсіресе, үлкен қалалардағы аудиторлық
фирмалар саны күрт өсуде. Бұл ... ... ... ... ... дұрыс
құбылыс. Аудиторлық қызмет көрсетудің сан алуандығы аудиторлдардың
қызметтің ... бір ... ... алып ... Қазақстанда
акционерлік қоғамдардың аудиті, сақтандыру компаниларының аудиті, ... ... ... ... ... және ... функциялары.
Аудиттің мағанасын белгілеу шеңберінде бірқатар шешуші компоненттерді
атап өтуге болады, олар мыналар:
1. Шаруашылық жүргізуші субъект.
Кез келген аудиторлық қызметті жүргізудің ... ... оның ... ... түсінік болып табылады. Олар нақты шаруашылық субъектісінің
параметрлерімен белгіленуі мүмкін.
Бірқатар жағдайларда бұл параметрлер ... ... ... ... ішкі ... кезінде жекеленген заңдық субъектілер қарастырылмайды.
2. Ақпарат
Аудиторлық қызмет барысында клиент өзінің әрекеті мен ... ... ... ... бұл ... ... ... өздері шығарған жаңа ақпаратты алады.Аудит
объектісі мен оны ... ... ... ... ... ... ... олқылық екі себеп бойынша туындайды:
1)әдетте есепте тексерушілер үшін қызықты болатын қандай да ... ... ... ... сенім жоқ,оған оларды баға беру ... ... үшін ... деп санауға болмайды.
3. Аудиторлардың біліктілігі
Аудитті жүзеге асырушы тұлғалар өз ісінде құзыретті мамандар
болуға тиіс,яғни ... ... ... ... және бұл ... негіз болатын өлшемдерді түсінуге тиіс.
4. Фактілерді жинау және бағалау
Фактілерді жинау мен бағалау аудиторлық тексерудің негізгі мағынасы
болып табылады. Фактілер-бұл аудиторлардың ... ... ... ... есеп ... ... зерттеудің нәтижесінде ретінде бағалана
алмайды.
5. Стандарттар мен өлшемдер
Іс-әрекетке ... ... ... тексерудің құралы болып
табылады,стандарттарға немесе өлшемдерге сәйкес бағаланады.
Мұндай ... ... ... ... ... мысалы қаржы
есептілігінің сыртқы аудиті кезінде заңдық сипаттағы талаптар қойылған
жағдайда не ішкі ... ... ... ... ... ... тексеруге белгіленген жоспарлар мен ниеттерден шығуға тіс.
Мұндай өлшемдер аудиторлық ... ... ... ... ... ... бар болуы мындай тұрғыдан
маңызды: олар үшін аудит жүргізілетін ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
6. Аудиторлық есеп
Оның көмегімен аудитор тексеріс барысында ашылған жағдайлар туралы
және жасалған қорытындылар ... ... ... ... ... жүргізу мүмкін емес. Бірақ бұларды
бар болуы да оның ... ... ... ... ... ... болады дегенді білдірмейді.
Аудиторлар мен аудиторлық фирмалар көрсететін қызметтердің ... ... ... ... мен ... орай ... негізгі функциялар туралы тұжырым жасауға болады(2-сызба)
Аудитор ең ... ... ... яғни ... ... ... қаншалықты рас және шынайы қаржылық жағдайды көрсететіні,
бухгалтерлік есептің ... ... ... заңдар мен бекітілген
нормативтік актілерге сәйкес келетіндігі туралы қорытынды беру мақсатымен
шарушылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... Талдау жасау фунциясы ең маңызды болып ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы туралы ғана
емес, сондай-ақ бұл ... даму ... ... ... ... ... бірі консультациялық функция, яғни алаун түрлі
сұрақтар бойышна консультациялық қызметтер көрсету. Бұл аудиттің ... және ... ... ... аудит бірқатар функцияларды орындайды:
бақылаушылық, саоаптаушылық, ... ... ... ... ... ... артық шығындар мен ысыраптың алдын алу үшін оңтайлы
басқарушылық шешімдерді уақытылы анықтауы қажет. Бұл субъектілер қызметінің
қаржылық ... мен ... ... ... ... болжау
ретіндегі аудиттің жаңа қосалқы функциялардың пайда болуымен шарттасылған.
Тәуелсіз қаржылық ... ... ... және ... нормаларды
сақтау арқылы тәрбиелік және әлеуметтік функцияларды орындайды.
Аудит ... ... ... ... және ақылы негізде бухгалтердің
міндеттерін ... ... ... ... ... ... ... барлығының қызметінде маңызды рөл атқарады.
Аудиторлық тәуекелдік және оның компоненттері
2.1 Тәуекелдікдің түрлері және оларды бағалау
Кез келген қызметте ... ... ... ... ... – бұл нарық конъюктурасының ... ... ... ... ... ... ... бұзушылық, сыртқы факторлар
әрекеті. Аудиторлық тәуекелдік кәсіпорынның қаржылық есеп беруіне ... емес ... ... ... ... ... ... №13 “маңыздылық пен аудиторлық тәуекел”
ережесі (стандарт) бұл ұғымды төмендегіше түсіндіреді: ... ... ...... субъектінің бухгалтерлік есептілігінде
табылмаған маңызды қателіктер және (немесе) бұрмалаулар болуы мүмкіндігін,
оның нақтылығын растаудан немесе ... ... ... ... жоқ болған кезде маңызды бұрмалаулар бар деу ықтималдығын
білдіреді».
Ақылға қонымды ... ... ... ... ... ... шығармайды. Егер қаржылық есептілік айтарлықтай бұрмаланған
болса, аудитордың орынсыз пікір айту тәуекелі ... ... ... ...... ... ... оң пікір айтылып
қойғаннан кейін қаржылық есептілікте маңызды қателіктер болуы ... ... ... білдіретін аудитордың кәсіпкерлік тәуекелі.
Басқа сөзбен айтқанда, аудиторлық тәуекел – аудит өз ... ... ... белгіленген тәуекел деңгейі. Егер аудитор өзі үшін ... аз ... ... бұл оның ... ... ... жоқ ... үлкен сенімділікке ұмтылысын білдіреді.
Аудиторлық тәуекелдің деңгейі жайлы сөз ету үшін ... ... ... ... ... ... мен ... өзгерістерге, қаржыландырудың пайдаланылған әдістеріне (егер
клиент көп мөлшерде қаржыландыру әдісін пайдаланып, ... ... ... ... ... қаржылық қиыншылықтар ықтималдығы жоғары), клиент
операциясының табиғатына (шаруашылық етуші ... ... көп ... ... ... ... ... талдау жасалады.
Кесте
Аудитор клиентті зерттеп, тәуекел деңгейіне әсер етуші факторлардың
әрқайсысының мәнін бағалауы керек. Аудит ... ... де ... маңызды қателер болуы мүмкіндігін жоққа шығармай, аудитор
зерттеу және факторларды ... ... ... ... ... ... ... барысында аулитор клиент жайлы ... ... ... ... тәуекел деңгейі туралы бағасын өзгертуі
мүмкін.
Аудиторлық тәуекел ... ... ... ... ... сондықтан оның шамасы оның ... ... ... жағдайын көрсетеді. Бәсекеге қабілеттілікті арттыру үшін
аудиторлық тәуекел деңгейін ... ... ... ... қабылданған әдістері, пайдаланушының күтуі
және бизнесті жүргізу практикасы аудитордың процедураны “қаржылық есеп беру
бойынша ... ... ... ... ... ... ... жоспарлауы мен орындалуын талап етеді.
Аудиторлық тексеру кезінде айтылған ... ... үшін ... ... ... ... жинақталды және осы пікірді дәлелдеу
үшін бағаланды дегенді білдіреді.
Егер аудитор өзі үшін аудиторлық тәуекелдіктің кіші деңгейін анықтаса,
бұл оның ... есеп ... ... ... жоқ ... үлкен
сенімділікке ұмтылатындығын көрсетеді. Нольдік тәуекелдік жүз пайыздық
тәуекел ... ... ... ... ... ... ... нольмен бірлік (0-ден 100 %-ға дейін) арасындағы
диапазонда ауытқуы мүмкін, бірақ осы ... не ... не ... ... есеп беру ... ... кепілдігі (нольдік тәуекел)
экономикалық тұрғыдан тиімсіз. Сондықтан аудитор қателер мен ... ... жоқ ... ... бере ... клиент бизнесін зерттеп, қаржылық есеп ... ... ... ... әсер ... факторлардың әрқайсысының
мәнін бағалап, аудит аяқталмағаннан кейін клиенттің, ... ... ... ... керек. Осы факторлар негізінде, аудитор
“қаржылық” есеп ... ... ... ... де ... қателіктер
сақталады деп отырып, тәуекелдік деңгейін субъективті ... қоя ... ... ... ... ... ... ақпарат алып, аудиторлық
тәуекелдік деңгейін бағалау жөніндегі ойын өзгерте алады.
400 “Тәуекелділікті бағалау және ішкі бақылау” ... ... ... ... ... – қаржылық есеп беру елеулі
бұрмаланған жағдайда, аудитор сәйкес ... ... ... береді
дегенді білдіреді”. Аудиторлық тәуекелдік үш компоненті ... ... – не жеке ... ... тиісті бақылау
жоқтығынан басқа бұрмалаулармен жиынтықта маңызды болатын бұрмалауларды
бекітуге шалдыққыштық. ... ... ... ... ... шамадан асатын, ішкі бақылаудың ... мен ... ... ... болу ықтималдығын білдіреді.
Бөлінбейтін тәуекелдік (ажырамайтын) – шоттар сальдосы немесе
шаруашылық операциялардың ... ішкі ... ... жол ... басқа шоттар сальдосы ... ... ... ... ... болуы мүмкін бұрмалауларға бейім болуы.
Аудитор қаржылық есептілік деңгейіндегі ажырамайтын тәуекелдікті
тұтастай (аудиттің ... ... ... ... және ... ... және ... класы деңгейінде (аудит бағдарламасын жасау
кезінде) бағалауы керек.
Бөлінбейтін тәуекелді бағалау ... ... бір ... ... ... ... ... нысандау мүмкін емес. Сондықтан бұл мәселені
шешу іс жүзінде аудитордың кәсібилігі мен тәжірибесіне ғана байланысты.
Бөлінбейтін тәуекел көбіне клиенттің ... және оның ... ... кейде ішкі бақылау құралдарымен тексеруге
мүмкін ... ... орта ... ... ... ... бұл ... етуші субъект үнемі өзінің оңтайлы ... бола ... ... ... Бұл ... ... бір аудиторлық ұйым қабылдай ма, қабылдамай ма, оған ... ... ... құтыла алмайсыз. Шаруашылық жасаушы субъектінің ішкі
бақылауды ұйымдастырғанға дейінгі сыртқы ортасы бұл тәуекел көзі ... ... ... ... ... ... көптеген
факторлар өз әсерін тигізеді. Мысалы, қаржылық ... ... ... субъект басшылығының адалдығы;
➢ субъект басшылығының тәжірибесі мен білімі;
➢ субъект басшылығына ... ... ... субъект бизнесінің сипаты;
➢ субъект өз қызметін жүзеге асыратын салаға әсер ... ... мен ... ... ... ... бағалау үшін аудитор кәсіби пайымын пайдаланып, ... ... ... ... ... ... бұрмалануы да ықтимал;
• операциялар мен басқа да оқиғалар негізінде болатын, сондықтан
да оларды ... ... ... біліктілікті қажет ететін
күрделілікті;
• есепшоттар сальдосын анықтау кезінде пайымдау дәрежесін;
• активтердің шығындар мен заңсыз пайдаланылуға ... ... ... ... аяғына таман ерекше және ... ... ... ... ... жатпайтын операцияларды.
Аудитор нақты бухгалтерлік есепшоттар мен ... ... ... ... ... ... баға беруге міндетті,
өйткені олардың белгілі бір типтері басқадарына ... ... ... ... ... ... қасақана бұрмалауға бейім келетін және
қасақана бұрмалау сипаты болатын есепшоттарды жеке-жеке қарастыруы керек.
Аудитор баланста көрсетілген жекелеген ... ... егер ... құннан ерекшеленетін болса, қаншалықты объективті екенін тексеруі
керек. Бұл ... ... ... қорларға, т.б.
байланысты. Сондай-ақ үмітсіз ... ... ... ... ... ... ... резервтердің шынайлылығын
бағалау да мағңызды.
Ерекше және ... ... ... ... ... ... анықтау аудитордың басты назарында болуы керек. ... ... ... ... Басты кітап пен шаруашылық келісімшарттарын зерреу
керек, онда стандартты емес, ерекше бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық тәуекел жоғарыда
аталған факторларға: заңнаманың жұмыс істеу дәрежесіне де, бухгалтерлік
персоналдың біліктілік деңгейіне де және ... ... ... ... ... тәуекелді бағалау кезінде аудитор ... ... ... ... болады, олар ағымдағы кезеңнің ықтимал
қателіктерін көрсетіп беруі ... ... бұл ... оның ... жыл ... де ... екендігіне көз жеткізіп алуы керек. Бұған
дейінгі аудиторлық ... ... ... ... ... ... өте ... деп белгіленеді. Бөлінбейтін тәуекел деңгейін
анықтаудың нақты ережелер жоқтығына қарамастан, әдетте аудиторлар бағалау
кезінде консервативті болады. Көпшілік ... ең ... ... ... ... ... ... анағұрлым жоғары, ал
негізделген маңызды қателіктер бар ... ... 100% ... ... бөлінбейтін тәуекел деңгейіне әсер ету мүмкіндігі ... Ол оны ... ... ... деп қабылдауы керек.
Бөлінбейтін тәуекелдің бағасы аудиторлық тексеріс барысында, аудитор
қосымша ақпараттарға ие болған ... ... ... Бұл ... субъектінің қызмет ету ортасына әсер еткенін ... ... ... ол ... дейін белгісіз болып келген, өзінің тәуекел
деңгейі жайлы көзқарасына әсер ететін қосымша мәліметтер табуы ... ... ... ... ... аудитор аудит жүргізу
мүмкіндігін бағалауы керек. Егер аудит мүмкін болмаса, аудитор одан ... Ал егер ... ... жүргізуге болады деп есептесе, келесі
кезекте бақылау тәуекелін алдын ала бағалау ... ...... ... мен ... ... ... бұрмалаудың (ол жеке-жеке немесе басқа есепшоттар сальдосы мен
операциялар кластарындағы ... ... ... мүмкін)
бухгалтерлік есеп және ішкі бақылау жүйелерінде дер ... ... ... ... ... реттейтін мақсат пен жалпы принциптер» 200
ХАС-ында «бақылау тәуекелі – бекіту кезінде пайда болуы мүмкін және не ... ... ... бұрмалаулармен жиынтықта маңызды болатын бұрмалаулардың
дер кезінде алдын алмау немесе субъектінің ішкі ... ... ... ... Бұл ... ... есмептілік даярлауға
байланысты субъекті мақсатының жетістіктеріне ішкі бақылау ... мен ... ... тәуелді. Кейбір бақыла тәуекелдері ішкі бақылауға тән
шектеулер себебінен әрқашан болып тұрады.
Бақылау тәуекелінің ең ... ... ... яғни ... аз етіп
белгілемес бұрын аудитор мына әрекеттерді орындауы ... ... ... ... ... оның қаншалықты жақсы жұмыс жасайтындығына ... бұл ... ... ... ... ... ... тәуекелін ең жоғарғы деңгейден төмен бағаламауға
шешім қабылдаса, онда ол ішкі ... ... ... ... ... ... 100% деңгейінде белгілеуі керек.
Клиент байқамаған қателердің бухгалтерлік есеп процесінде ... ... ... ... ... ... ... бола алмайды.
Сондықтан, әдетте белгілі бір тәуекелді бақылаудың кез ... ... ... ... салыстырмалы түрде төмен тәуекелге,
тиімділігі аздаулар салыстырмалы жоғары тәуекелге ие болады.
Бақылау құралдарының ... ... ... есебі мен
ішкі бақылау жүйелерінің сенімділік дәрежесін сипаттайды.
Бақылау құралдарының ... мен ... ... ... ... ... болып табылады:
▪ сенімділіктің жоғары дәрежесіне ... ... ... ... орта ... орта тәуекелдік сәйкес болады;
▪ сенімділіктің төмен дәрежесіне жоғары ... ... ... ... бір ... жөніндегі өз пікірін
дайындау кезінде ... ... ... ... қаншалықты ұмтылса,
аудитор олардың сенімділігі мен тиімділігін ... ... ... ... ... ... ал ... көрсеткіші
тәуекел мәнін 100%-дан шегеру арқылы табылады, егер тәуекел бірлік үлесімен
өлшенетін болса, 0,35 (35%) ... ... 0,65 ... тең ... ... сәйкес келеді, яғни бақылау құралының жоғары
сенімділігіне төмен ... ... ...... тәуекел, төмен
сенімділігіне – жоғары тәуекел сай келеді.
Бақылау тәуекелі дегеніміз – аудитор клиенттік бухгалтерлік есебі
мен ішкі бақылауы ... ... ... ішкі ... ... қолдау көрсету қатынасын ... ... ... баға ... Егер ... бұл ... ... мән бермесе,
бақылау тәуекелінің үлкен шамасы белгіленеді. Ал әкімшілік бухгалтерлік
есеп пен ішкі ... ... ... ... ... ... ... көлемін азайтады. Бұл жүйелер тиімділігі жоғары ... ... ... ... төмен болады.
Бақылау тәуекеліне әсерін тигізетін факторлардың басым көпшілігі
ұйымның басшылығы мен бас бухгалтеріне байланысты, өйткені нақ осы ... есеп пен ішкі ... ... ... ... мен ... үшін жзауапкершілікті болады. Бақылау тәуекелін азайту үшін ... есеп ... ... ... ... айналымын қайта
ұйымдастыру, кадрлік және құрылымдық өзгерістер жүргізу ... ... ... ... ... негізінен ұзақ мерзімді келешекте ғана
әсерін тигізе алады. Тексеріс барысында ол ... ... ... ... ... алады, анықталған кемшіліктер мен тиімсіз
элементтерді көрсетеді, тәуекел ... баға ... ... мен ... ... жасалған талдаулар негізінде аудитор
тиісті ұсыныстар дайындап, аудиттелетін субъектінің атқарушы ... ... Егер ... ... ... ... есеп
пен ішкі бақылау жүйесін жетілдіру мәселелрі бойынша ұсыныстарын қабылдап,
жүзеге асырса, аудитор бақылау тәуекелінің деңгейіне өз ... ... ... ... Алайда бұл өзгерістердің есепті ... ... ... ... ... тек келесі есепті кезең нәтижелеріне
ғана әсерін тигізетін болады.
Бақылау ... ... ... ... ... жалпы
жоспарында, ал анықтаушы бағалауды (егер мұндай болса) – тексеріс жөніндегі
жұмыс құжаттарында көрсетуі тиіс.
Аудиторлық тәуекелді ... ... ... ... ...
таба алмау немесе айқындамау тәуекелінің шамасын анықтау.
Таба алмау (айқындамау) тәуекелі – бұл ... дәл емес ... емес ... елеулі көлемде жиналуы және ... ... ... ... де, мән ... ... тексеру кезіде де
байқамай қалуы мүмкін ... ... Олар ... ... ... ... туындаған сенімділік, аудитордың басқа тексеру
нәтижесінде алатын ... ... ... ... “мән немесе талдамалық рәсімдер бойынша ешқандай жан-жақты
тексерулер жүргізбейді” деп ... Егер ... ... қате ... ... қалуы анық. Сонымен бірге мән бойынша жан-жақты ... ... ... ... онда ... ... ... қателерді байқамауы 40%тәуекелге, оларды ... ... ... ешбір рәсімнің байқамай қалуы олардың туындысына ... ... ... дәл емес немесе дұрыс емес мәліметтерді аудитиор
байқамай қалуы үшін, мән бойынша ... ... не ... олар ... ... немесе бақылау тәуекелдіктері айқындамау тәуекелдік-
терінен аудитордың оларды тек ... ... ... ... Аудитордың бөлінбейтін және бақылау тәуекелдіктерін бағалауы
оларды ... ... ... бірақ оларды азайтпайды ... ... ... ... мәні бойынша жекелеген
тексерулердің сипатын, уақыты мен масштабын өзгерту арқылы бақылап ... ... ... ... клиент конкурстық негізде
аудиторлық фирманы таңдай алады. Егер оның көрсетілетін ... ... ... ... фирмаларға қарағанда едәуір жоғары болса, клиент өз
ниетін ... ... ... ... ... Соынмен бірге заңды аудиторлық
тәуекелдік деңгейін нақты дәлілденген ... ... бас ... құқықтық міндеттемелер, басқа шаралар мен кәсіпқойлық бірдей
жағдайларда аудиторлық тәуекелдікті бағалау ... ... ... ... ... ... тең жағдайларда аудиторлық
тәуекелдіктің ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдік пен айқындамау тәуекелдігі арасында тікелей
тәуекелдік, ... ... ... тәуекелдік пен жинақталуы қажет
дәлелдеулердің жоспарланғансаны арасында кері тәуекелдік бар.
Аудиторлық ... ... ... ... ... бөлігін бөліп көрсетуге мүмкіндік береді.
Мәні бойынша тексеру деңгейі – елеулі қателер тексеру рәсімін орындау
процессінде елеулі қателер анықталмай қалу ... ...... ... ... ... анықтамайды
деген қауіп.
Таңдау арқылы зерттеу тәуекелдігі – тексеруді жүргізу операциялары-ның
іріктемесі елеулі қателерді көрсетпеуі мүмкін деген ... ... ... үшін ... ... ... ... толық зерттеуге арналған элементтері қанша көбірек ... ... ... көп ... ... егер аудитор талдамалық
рәсімдерді тексеру мен елеулі элементтерді толық тексеруге акцент ... ... ... ... ... және керісінше.
Кез келген аудиторлық тексерудің басты міндеті – ... ... ... ... ... ... ... деңгейге жеткізілетіндей
немесе керісінше, сенімділік деңгейі аудиторға қаржылық есептеме нақтылығы
бойынша ... ... үшін ... ... ... деңгейіне дейін
жететіндей етіп жекелеген шоттар немесе шаруашылық операциялар ... ... ... ... ... мен тәуекелдің негізгі екі түрі тікелей
байланысты: олар ... және ... ... ... ... ... – берілген аудиторлық
қорытынды оң болған күннің өзінде аудитор клиентпен қақтығыстың ... ... ... Ол ... ... ... болады:
❖ Аудитордың бәсекеге қабылеті;
❖ Аудиторға қатысты соттық талаптардың ықтималдығы;
❖ Клиенттің қаржылық жағдайы;
❖ Клиент операцияларының сипаты;
❖ Клиенттің ... мен есеп ... ... ... ... ... және ... клиентке зерттеу жүргізіп, тәуекел деңгейіне ықпал ... ... ... ... ... және ... бағалаудың нәтижесінде аудитор тәуекел
деңгейін субъективті бағалай алады.
Тексеру процесінде аудитор клиент туралы қосымша ақпарат алады ... ... ... ... өзі ... ... ... мүмкін.
Аудиттің тәуекелі (аудиторлық тәуекел –DAR-desired audit risk)
экономикалық субъектінің бухгалтерлік есептілігінің ... ... онда ... ... қателіктер және бұрмалаулар бар болуы немесе
бухгалтерлік есептіліктің ... ... ... ... ... бұрмалаулардың бар болу ықтималдығын білдіреді. ... ... 3 ... ... ... Ішкі шаруашылық тәуекел (inherent risk – IR);
2. Бақылау құралдарының тәуекелі (Control risk- CR);
3. Таба алмау тәуекелі (Detection ... ... ... ала моделі мынадай түрде болады:
DAR=IRxCRxDR
Аудиторлық тәуекел моделінің әрбір құрамдық бөлігін неғұрлым толығырақ
қарастырайық.
Қолайлы аудиторлық ...... ... ... дайын тәуекелдің
субъективті белгіленген деңгейі. Оның мөлшері мынадай қатынаспен көрсетіле
алады:
O ≤ DAR ≤ ... ... ... ... ... ... ... толық сенімділігін білдіреді. Аудитор елеулі қателіктердің мүлдем
жоқтығына кепілдік бере алмайды. Көпшілік аудиторлар DAR ... 5%- ... тиіс деп ... ... ... – ішкі шаруашылық бақылау жүйесін тексергенге
дейін рұқсатты шектен асатын елеулі ... ... ... ... ... мөлшері мынадай қатынаспен көрсетіле алады:
O < IR ≤ 1
Кесте
Ішкі ... ... ... ... дәл ережелерінің
болмауына қарамастан, аудиторлар, әдетте, ... ... ... ... ... тіпті өте жағымды жағдайлардың өзінде ішкі
шаруашылық тәуекелінің деңгейін 50%-тен едәуір жоғары етіп ... ... ... ... деп ... ... күтсе – тіпті 100% деңгейінде
белгілейді.
Бақылау тәуекелі – клиенттің ішкі ... ... ... ... алу ... ... табу қабылетінің тиімділігіне
аудитордың бағасын білдіреді.
Ішкі шаруашылық бақылауының жүйесі ... ... ... ... ... ... ... мынандай қатынастарды қатынаспен көрсетілуі мүмкін:
O < CR ≤ ... ... ... ең ... ... ... ... бұрын аудиторлар:
− Клиенттің ішкі бақылау жүйесімен танысуға;
− Осының негізінде оның қаншалықты ... ... ... ішкі ... бақылаудың жүйесін құрайтын бақылау
сәттерінің тиімділігін тестілеуден өткізуге тиіс.
Таба алмау тәуекелі – ... ... ... ... ... ... таба алмайтын тәуекелі деңгейінде өз
мойнына алатын тәуекел, ол ішкі ... ... ... ... таба
алмады және түзете алмады деп болжамдайды.
Оның мөлшері мынандай ... пен ... ... ≤ DR≤ ... 200 ... таба алмау трәуекелін ... ... ... ... ... ... бірқатар себептерге байланысты барлық
операциялар классын, есепшоттар ... ... ... түгел
тексермейтіндігін айтады. Бұл себептер аудитордың керексіз ... ... ... ... ... рәсімді дұрыс қолданбауынан,
немесе ... ... қате ... ... ... ... ... дұрыс жоспарлау, жоба бойынша командаға ... ... ... аудиторлық жұмысқа бақылау және шолу жасап
отыру арқылы жойылуы мүмкін.
Таба алмау ... ... ... ... куәліктер саны
белгілейді. Оның деңгейі төмен болған жағдайда, аудитор ... ... ... ... қателіктердің үлкен
тәуекелін өзіне алуға келіспейді, сондықтан кеп куәліктерді алу қажет.
Аудитор өзіне ... ... ... ... ... ... аз ... Маңыздылық деңгейі мен аудиторлық тәуекелдік арасындағы өзара
байланыс
Маңыздылық пен ... ... ... ... кері ... бар. ... деңгейі жоғары болған сайын, аудиторлық тәуекелдік
төмен болады және керісінше. Егер, мысалы, маңыздылық деңгейі ... ... ... өседі және аудиторлар, бақылау тәуекелдігі деңгейін
төмендету мақсатында ... ... ... ... ... бақылау тестерін жүргізу, не мән бойынша тексеру рәсімін ... ... ... ... алады. Кәсіпкерлік тәуекелі осы клиентке
ұсынылған аудиторлық қорытынды әділ ... ... ... ... ... болуы мүмкіндігінде болып отыр. Аудит
практикасында аудиторлық тәуекелдігін ... 2 ... ... баға белгілейтін (ішкі түйсік арқылы);
- сандық.
Баға белгілейтін (ішкі түйсік арқылы) әдіс аудиторлар ... ... ... білу ... қаржылық есеп беру немесе операциялар
бойынша жалпы аудиторлық тәуекелдікті жоғары, орташа, төмен деп ... әдіс ... ... моделі негізінде есеп айырысуды
көздейді. Халықаралық тәжірибеде ... ең кең ... ... ... ... Ат– аудиторлық тәуекелдік;
Та – бөлінбейтін тәуекелділік;
Тб – бақылау тәуекелдігі;
Тта – айқындамау тәуекелдігі.
Барлық ықтималдықтар сияқты, тәуекел пайыздармен ... ... ... үлгі ... ... ... ... өйткені аудиторлық
тәуекелдің жекелеген құрамаларының өзара байланысын түсінуге көмектеседі
және тестіле көлемін бағалауға ... ... ... кезде аудиторлық тәуекел моделін қолдана отырып,
мына тәсілдерді пайдалана алады:
Бірінші тәсіл аудитордың біліктілігі деңгейінің ... ... ... ... ішкі шаруашылық тәуекелі-80%, бақылау тәуекелі-50%
және таба алмау тәуекелі-10%құрайды ... ... ... кейін
аудит кезіндегі тәуекелдің мәнін аламыз -4% (0,8x0,5x0,1).
Егер аудитор аудиторлық тәуекелдің қолайлы деңгейі аталған жағдайда 4%-
тен аспау керек ... ... ... ол ... ... деп ... алады.
Мұндай жоспар аудитордың аудиторлық тәуекелдің қолайлы деңгейін алуына
көмектесе алады, бірақ тиімділігі аздау.
Неғұрлым тиімді жоспарды ... үшін ... ... ... ... ... ... – ол таба алмау тәуекелін және жиналуға тиіс
куәліктердің қажетті санын ... Бұл ... үшін ... ... былайша өзгереді:
Тта=Ат/Та*тб
Өткен мысалға қайта оралып, аудитор өзі үшін аудиторлық тәуекелді 5%
деңгейінде белгіледі ... ... ... – 80% ... бақылау
тәуекелі – 50% деңгейінде. Бұл жерде таба ... ... ... ... дәлелдемелердің қажетті саны таба ... ... кері ... Таба ... ... ... жоғары
болса, тексеріс барысында соншалықты мол мөлшердегі аудиторлық дәлелдемелер
санын алуы ... ... ... ... ... және ... үш ... бойынша бағалац алады. Тәжірибелі аудитор үшін барабар жағдайларға
талдау жасап, жобамен бағалау ... ... ... Үшінші, аудиторлық
тәуекел үлгісін пайдаланудың неғұрлым жалпы тәсілі әртүрлі тәуекелдер
арасындағы ... ... ... және ... ... ... ... есіне салуға ғана бағытталады. Бұл
тәуекелдік Батыстағы аудиторларға жақсы белгілі және ... ... ... ... ... ... оны ... отандық аудторлық фирмалар
үшін де артық ... ... ... ... мен ... ... олар жинауға міндетті деп есептейтін аудиторлық дәлелдемелер
саны арасындағы белгілі бір тәуеклділікті ... білу ... ... ... және ... ... үшін өте
маңызды, бұл төмендегі кестеде көрсетілген.
Кесте
Тәуекелдің жалпы ... мен ... ... ... ... ... ... |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | ... ... |
|1 ... ... ... ... ... ... |жоғары |
|2 |Бөлінбейтін тәуекел |төмен ... ... ... ... |
|3 |Бақылау тәуекелі |төмен ... ... ... |орташа |
|4 |Таба алмау тәуекелі ... ... ... ... |орташа |
|5 |Қажетті дәлелдемелер саны |көп емес |орташа |көп ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер саны мен далпы
аудиторлық тәкекел және оның құрауыштары арасындағы ... ... ... және ... ... мәні болады. Бұл өзара байланысты түсіну
ұйымға қажетті аудиторлық дәлелдемелер санын жинау үшін ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер санын
анықтайды. Таба алмау тәуекелінің деңгейі ... ... ... аудиторлық
дәлелдемелердің жеткіліксіздігінен анықталмаған қателіктерді үлкен
тәуекелін өз мойнына ... ... ... бұл жағдайда дәлелдемелер
санын барынша көбейту ... ... ... ... ... және ... ... (іріктемелік емес тәуекел, яғни сәйкес келмейтін
рәсімдер, дәлелдемелерді қате түсіндіру, т.б.) ауытқулардан пайда болатын
таба ... ... баса ... ... ... ... тиімді ұйымдастыру үшін аудитор аудиторлық
тәуекелді бағалаумен шектелмей, олардың құрауыштары арасындағы өзара
байланыстарды да ... алуы ... Таба ... тәуекелі және бөлінбейтін
тәуекел мен ... ... ... арасында кері байланыс
болады. Егер аудитор бөлінбейтін тәуекел мен бақылау тәуекелі ... ... ол таба ... тәуекелін мүмкін болғанынша төмендетуге міндетті,
сөйтіп жалпы аудиторлық ... ... ... жеткізуге, барынша
тәптіштей әрі мұқият ... ... ... ... ... ... маө\змұнын өзгерту, тексеріске қажетті еңбек және уақыт шығынын
арттыру арқылы ... ... ... Егер ... ... тәуекел мен бақылау тәуекелінің мәндері айтарлықтау төмен
екендігі анықталса, аудитор нақты ... ... ... ... алудың неғұрлым еңбекті аз қажет ететін әдістерін қолдануға,
тексеріс барысында неғұрлым жоғары таба алмау тәуекеліне жол ... ... ... аудиторлық тәуекелдің қалыпты мәніне қол жеткізуіне болады.
Бөлінбейтін тәуекел мен бақылау ... ... ... таба ... ... ... ... мәні келесі кестеде
көрсетілген.
Кесте
Аудиторлық тәуекел құрауыштары арасындағы ... ... ... ... ... |
| ... ... |
| ... ... ... |
| |Осы ... ... ... ... таба ... ... ... ... ... |ең ... ... ... |
|ұйымдардың | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... |ең ... |
Егер аудиторға таба алмау тәуекелін төмендету қажет болған жағдайда,
ол міндетті:
а) ... ... ... ... саны артуы және (немесе)
олардың мәні өзгеру мүмкндіктерін ескере отырып түрлендіру;
ә) тексеріске жұмсалатын уақыт шығынын арттыру;
б) аудиторлық іріктемелер көлемн көтеру.
Егер ... ... ... бар ... ... немесе біртипті
шаруашылық операцияларға қатысты таба алмау ... ... ... ... төмендтуге мүмкіндік жоқ деген қорытындыға келсе, ол
тексеріс ... ... ... жақсы деп айта алмайтындай ... ... ... табылады.
Аудиторлық пікір құрастыру кезеңдерінің бәрінде аудитор тәуекел
деңгейін ескеруі және түзетіп отыруы керек. Жоспарлау ... ... ... мен ... ... ... барысында алынған
аудиторлық дәлелдемелер негізінде өзгертілмейді. Егер бұл ... ... ... ... ... асып ... дәлелдейтін
болса, онда тәуекел үлгісінен бас ... ... ... ... ... ... ... алуғы жеткілікті аудиторлық
рәсімдерд жүзеге асруы керек.
Аудитор өзіне байланысты емес ... ... ... ... ... ... ... өйткені таба ламау тәуекелі ... ... ... ... ... өзіндік құн – ... ... ... байланысты. Егер аудитор мен клиент аудиттің ... ... ... ... ... ал ... келісімшартқа қол қойып, жұмыс
басталып қойғаннан кейін ... ... ... анықталған болса, аудитор
жұмыс көлемінің жоспардан тыс көбейюіне байланысты зиян шегуі мүмкін. Егер
аудит жүргізу туралы ... ... құны ... ... болса,
бұл құнның 1,5-2 есе артып шыға келуіне клиенттің түсіністікпен қарауы екі
тлай, ал тиісінше келіссөзге бару аудитордың жағдайын ... ... ... бағалауға байланыстының барлығы, соған тиісінше есептеулер,
оларды таңдау әждемесі мен өзгерістер ... ... ... ... бұл ... ... ... тексерісі жоспарланғанына және
тиісінше сапалы жүргізілгенін ... ... бұл ... ... мен ... ... дұрыс бағаланып, жоспарланғанын талдауға
мүмкіндік береді. Мұндай ... ... ұйым ... ... ... ... ... маңызды болып
табылады.
Аудиторлық іріктеу және оның таба ... ... ... зерттеу аудиторлық тексеріс жүргізу мерзімін және оны жүргізу
шығындарын қысқартуға мүмкіндік береді, оған қоса ... ... мен ... ... ... нәтижелер болуын қамтамасыз
етеді.
Таба алмау тәуекелінің деңгейі тексерістің аудиторлық ... ... ... таба ... ... ... ... бөліктерінің болуы мүмкін:
• талдауыштық рәсімдер тәуекелі (талдау тәуекелі,
талдауыштық рәсімдердің ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
бермеу ықтималдығы.
Талдауыштық рәсімдер тәуекеліне төмендегі себептер жағдай ... есеп ... анық емес ... ... коэффициенттерін есептеу кезінде
қате жіберу;
➢ әртүрлі ... ... үшін ... ... салыстыру;
➢ пікір қалыптастыру үшін талдауыштық рәсімдерді
дұрыс қолданбау ... ... ... ... ... ... (маңызды
тексеру кезіндегі тәуекел, бөлшектерді
тестілеу тиімсіздігінің тәуекелі) ... ... ... ... алмау ықтималдығы. Бөлшектеп
тестілеу тәуекелі аудиторлық ... ... ... ... ... алмаудан қателердің
табылмауы түрінде болады;
• іріктеу тәуекелі ... ... ... ... пайдалануға
байланысты тәуекел) – тексеру үшін таңдап
алынған жиынтық негізінде аудитор жасаған
қорытынды ... ... нақ ... рәсімдерді қолдану арқылы
алынған қорытындыдан ... ... ... ... есеп ... бір типті операциялар тобы
бойынша айналымдар ... ... ... ... ... шешім
қабылдаған болса, онда іріктеме тексеріс статистикалық немесе статистикалық
емес тұрғыларды пайдалану арқылы жүргізіледі.
Іріктеме ... ... ... ... ... ... іріктеуді құрудың кез келген әдісін қолдануды білдіреді, оған
мыналдар тән:
❖ тексерілетін жиынтықты кездейсоқ ... ... ... ... бағалау үшін ... ... ... ... ... қосқанда ықтималдылық
теориясын қолдану.
Статистикалық әдістің негізгі ... – бұл ... ... анықтылығы. Алайда сандық өлшемде анықтығы үнемі ... ... ... болып есептелмейді. Мысалы, ішкі бақылау
құралын тестілеу ... ... ... мен ... ... қатенің
өзінің болуы немесе жоқтығының статистикалық талдауынан гөрі ... ... ... ... ... және маңызы бойынша тексеріс
жүргізуде аудитор күтілетін қатені және ішкі бақылау ... ... ... алдын ала бағалауды жүзеге ... ... ... ... тұлғаның осының алдындағы тексерісі кезінде ... ... ... болады.
Аудитор тексерілетін жиынтықты қандай да бір бірігейлік сипаттары бар
кіші жиынтықтарға (страта) бөлу жолымен стратификациялауды ... ... ... ... ... ... Стратификацияның мақсаты
элементтердің әрбір страта ішінде шашылуын азайтуды, сөйтіп іріктеме ... ... ... ... тексеріс рәсімдерінің орындалуы кезінде
есеп бойынша айналымдар құны арқылы страталанады. Тексерілетін жиынтық ... ... ... ... жоғары тәуекелі ықтималдығына жол беретін
қандай да бір нақты ... ... ... ... теориясын қолдана отырып, ол кезде іріктеу қайталанатын
элементтер ... ... ... ... ... ... ... немесе мүлде күтілмейтін
белгілі бір факторлардың әсерін бағалау бойынша ... ... ... ... мына түрде көрсетуге болады:
ІК=(ТЖ*СФ)/РҚ
мұндағы ІК – іріктеу көлемі;
ТЖ – барлық тексерілетін жиынтықтың жалпы сомасы;
СФ – ... ...... етілетін қателер.
Сенімділік факторының іріктеу сенімділігінің деңгейіне байланысты мәні
кестеде келтерелген:
Кесте
Сенімділік факторның сенімділік деңгейіне байланысты мәні
|Іріктеу сенімділігінің |80,0 |90,0 |95,0 |97,5 |99,0 |99,5 ... % | | | | | | ... ... % (100% -|20,0 |10,0 |5,0 |2,5 |1,0 |0,5 ... ... | | | | | | ... факторы |1,61 |2,31 |3,0 |3,69 |4,61 |5,3 ... ... ... ... 700 000 АҚШ долл. ... ... егер олар 50 000 АҚШ ... асатын болса,
қателер табатындығына 90%сенімді болғысы ... ... ... ... ... ... құрайды.
Статистикалық іріктеу элементтердің кездейсоқ түрде таңдап
алынуын, яғни тексерілетін жиынтықтағы әрбір жекелеген элементтің
іріктеуге ... ... ... ... ... етеді.
Статистикалық емес іріктеуде іріктеу элементтерін таңдап алу үшін
аудиторлық ұйым тәжірибе мен ... ... ... ... зерттеудің статистикалық емес әдісі егер тексерілетін
жиынтық көлемі жаппай тексеріс үшін тым үлкен болған жағдайда және
оның ... ... ... ... тең ... және
қателіктердің кездейсоқтығы туралы болжамдарды қолданудың ... ... ... ... ... қолданылады.
Іріктеме тексерістің соңғы кезеңі іріктеме нәтижелеріне талдау жасау
болып табылады.
Бұл кезде ... ... ... қатеге талдау жасалады, содан кейін
іріктеме кезінде алынған ... ... ... ... және іріктеу тәуекелі бағаланады.
Егер қате нормадан ауытқу деп мойындалса, ол ... ... ... ... Егер бухгалтерлік есеп бойынша
немесе бір типті операциялар тобы страталарға бөлінген ... ... ... ... стратаға жеке-жеке жүргізіледі. Өкілді
іріктеме элементтері бойынша табылған ... ... ... ... ... ... ... сомасын іріктемедегі тексерілген
элементтердің қосылған құнына бөледі де, нәтижені өкілді жиынтықтың барлық
элементтерінің қосылған құнына ... ... ... 35 ... тексерді. Тексерістің
нәтижесі бойынша аудитор 74 000 АҚШ долл. ... ал ... ... 75 800 АҚШ ... ... қате 1 800 АҚШ ... ... жиынтық 275 000 АҚШ долл. құрады.
Бас жиынтық қатесінің бағасы:
1 800 АҚШ долл. * (275 000/75 800)=6 530 АҚШ долл.
Аудитор қабылдауға ... ... ... мәні ... ... ... ... алынған жиынтықтар саны соғұрлым көп болуы
керек.
Аудитор қателер диапазоны туралы жалпылама ұғым алу үшін ... ... ... ... үшін бас ... ... бағалайды.маңызы бойынша тексеріс рәсімі үшін ... қате ... ... ... ... ... ... салдын ала бағалануынан аз немесе тең соманы
құрайды.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық ... ... ... ... ...... Республикасының заңдарында бекітілген талаптарға сәйкес қаржы
есептілігінің растығы мен жасалу ... ... ... ... ... ... және жеке ... (аудиттелетін субъектілер)
қаржы есептілігін тексеруін білдіреді.
Аудиторлық қызмет дегеніміз – аудиторлар мен ... ... ... ... ... ... кәсіпкерік қызметі.
Аудиттің негізгі мақсаты экономикалық субъектілердің бухгалтерлік
(қаржылық) есептілігінің ... және олар ... ... ... ... актілерге сәйкестігін анықтау болып табылады.
Аудиттің мақсаты заңдармен, ... ... ... ... ... мен ... ... міндеттемелерімен белгіленеді.
Қазақстан Республикасының Аудиторлар палатасы Қазақстан Республикасы
аудиторларының ұлттық танылған, бұқаралық кәсіби ... ... ... Ол ... «Аудиторлық қызмет туралы» заңға сәйкес
құрылған және қоғадық ... ... ... ... ... палатасы коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсіби, өзін ... және өзін өзі ... ұйым ... ... ... оның қатарында 100-ге жуық аудиторлық фирмалар және 400-
ден астам жеке тұлғалар бар. Аудиторлар палатасының өзіндік ... ... туы ... ... ... ... республикалық конференциясы,
жұмысшы органы – Аудиторлар палатасының ... ... ... ... ... ... және «ҚАРАНА»
корпорациясының қолдауымен ... V ... ... 36 ... ... қабылдады және оларды бекіту үшін
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... әзірленіп, бекітілді.
Аудиттің мағанасын белгілеу шеңберінде бірқатар шешуші компоненттерді
атап өтуге болады, олар ... ... ... ... ... Аудитордың біліктілігі;
4. Фактілерді жинау және бағалау;
5. Стандарттар мен өлшемдер;
6. Аудиторлық есеп.
Кез ... ... ... ... Экономикалық субъект үшін
тәуекелдік – бұл нарық конъюктурасының өзгеруі (мысалы, ... ... ... ... ... бұзушылық, сыртқы факторлар
әрекеті. Аудиторлық тәуекелдік кәсіпорынның қаржылық есеп ... ... емес ... ... болып табылады.
Аудиторлық тәуекел – аудит ... ... оң ... ... ... қаржылық есептілікте маңызды қателіктер болуы мүмкін
мойындауға даярлық ... ... ... ... ... ... айтқанда, аудиторлық тәуекел – аудит өз мойнына алуға даяр
субъективті ... ... ... Егер ... өзі үшін ... аз деңгейін бнлгілесе, бұл оның қаржылық есептілікте маңызды
қателер жоқ деген үлкен сенімділікке ұмтылысын білдіреді.
400 ... ... және ішкі ... ХАС-ында тәуекелдікке
анықтама берілген. “аудиторлық ...... есеп беру ... ... ... сәйкес келмейтін аудиторлық қорытынды береді
дегенді білдіреді”. Аудиторлық ... үш ... ... ... – не жеке ... ... тиісті бақылау
жоқтығынан басқа бұрмалаулармен жиынтықта ... ... ... ... Басқаша айтқанда, бөлінбейтін тәуекел рұқсат
етілетін шамадан асатын, ішкі ... ... мен ... ... ... болу ... білдіреді.
Бақылау тәуекелі – есепшоттар сальдосы мен операциялар ... ... ... (ол ... немесе басқа есепшоттар сальдосы мен
операциялар кластарындағы бұрмалаулармен жиынтықта ... ... есеп және ішкі ... жүйелерінде дер кезінде табылып,
түзетілмеу тәуекелі.
Таба алмау (айқындамау) тәуекелі – бұл ... дәл емес ... емес ... ... ... жиналуы және оларды аудитор
талдамалық рәсімдер кезінде де, мән бойынша жан-жақты тексеру ... ... ... мүмкін деген болжам.
Тәуекелді бағалауға байланыстының барлығы, соған тиісінше есептеулер,
оларды таңдау ... мен ... ... ... ... керек.
Біріншіден, бұл жұмыс құжаттары аудиторлық тексерісі жоспарланғанына және
тиісінше сапалы ... ... ... бұл ... ... мен ... ... дұрыс бағаланып, жоспарланғанын талдауға
мүмкіндік береді. Мұндай ... ... ұйым ... ... ... сапасын көтеруде маңызды болып
табылады.
Іріктеп зерттеу ... ... ... мерзімін және оны жүргізу
шығындарын қысқартуға мүмкіндік береді, оған қоса ... ... мен ... ... ... ... ... қамтамасыз
етеді.
Таба алмау тәуекелінің деңгейі тексерістің аудиторлық рәсімдерімен
маңызды жағынан байланысты, таба ... ... ... ... ... ... мүмкін:
➢ талдауыштық рәсімдер тәуекелі;
➢ бөлшектеп тестілеу тәуекелі;
➢ іріктеу тәуекелі.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... ... ... ... ... ... 40-бет
2. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. Алматы: БОРКИ,
2004, 236-бет
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... ... ... 2003, ... ... есеп пен ... есеп беру туралы” Қазақстан
Ресупыбликасының Заңы. Алматы: Юрист, 2003, ... ... ... туралы” Қазақстан Республикасының 1998ж.
200 қарашадағы Заңы (15.02.2003ж. жағдай ... ... ... ... ... 2003 ... Қазақстан аудитінің халықаралық стандарттары. Алматы: Раритет,
2004 78-бет
7. Әжібаева З.Н., Байболтаева Н.Ә., ... Ж.Ғ. ... ... ... Д.О. ... ... Алматы: Экономика, 2005
9. Байдаулетов М., Байдаулетов С.М. Аудит. Алматы: ... ... ... К.Ш. Теория аудита. Алматы: Экономика, 1995
11. ... С.Х. ... как ... ... ... ... практика, перспективы). Алматы: Қаржы-
қаражат, 1996
12. Шеремет А.Д., Суйц В.П. Аудит. М: ИНФРА-М, ... ... Р. ... ... пер. с ... /Под ред. ... М: ЮНИТИ, 1995
-----------------------
Аудит функциясының жүйесі
Бақылау-шылық (тексеру)
Сарапта-малық (бағалау)
Басқа-рушы-лық
-есеп
- менедж-мент
-салық ... ... ... ... ... ... ... нақтылығы
- өз уақы-тында
- дұрыстығы
- оқтиғалар, процестер, құбылыстар туралы мәлі-меттердің дәлдігі
- есеп берулер
- есептің жағдайы
- ішкі бақылау жүйесі
- ... ... ... ... ... ... ... ұйымдас-тыру
- есеп
- ұсынысты жасау
- есептің қойылуы
- персоналды оқыту
- басқарудың озық әдістерін ... ... ... ... ... ... ... жасау
-шолулар
-есеп берулер
-қорытын-дылар
-хаттар
-ұсыныс-тар
-қорытын-дылау
-хабарлау
Аудиторлық тәуекелдік
Бөлінбейтін тәуекелдік
Бақылау тәуекелдігі
Айқындамау тәуекелдігі
Қолайлы аудиторлық тәуекелдің мөлшеріне ықпал ететін факторлар
Аудиторлық құзыреттілігінің деңгейі
Аудитордың қаржылық жағдайы
Сыртқы қолданушылардың қаржылық ... ... ... ... ... ұйымдық-құқықтық нысаны
Меншіктің нысаны және оның клиенттің жарғылық капиталындағы бөлінісі;
Клиент міндеттемелерінің сипаты мен сомасы
Клиенттің ішкі ... ... ... болуы ықтималдығы және т.б.
Есеп жөніндегі қызметкерлердің кәсібилігі
Әдеттен тыс операциялар
Еншіліс және ... ... ... аудит- алғашқы немесе қайталама
Алдыңғы аудиттің нәтижелері
Клиент тәртібінің себептері
Әкімшіліктің адалдығы
Клиент бизнесінің сипаты
Аудитор ішкі шаруашылық тәуекелді бағалай отырып, мынандай негізгі
факторларды ... ... ... және ... есептілік бойынша сомалар мөлшері
Клиент операцияларының саны мен құрамы және т.б.
Баға белгілейтін (ішкі түйсік ... әдіс ... есеп беру ... ... ... тәуекелдік
Ішкі бақылау жүйе-сін аудиторлық фирма тиімді ретінде бағалаған, бірақ
аудитор мүмкін қателерді табуға қажетті сәйкес процедураларды жоспарлай
отырып, оған ... ... ... ... ... ... ... фирма тиімсіз деп бағалаған кезде бола-ды
және аудитор жан-жақты рәсімді жоспарлайды
Клиенттің ішкі бақылау жүйесі жоқ кезде негізінен біртұтас тексеру
жоспарланады
Аудиторлық тәуекел ... әсер ... ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы
сыртқы пайдаланушылардың қаржылық есептілікке сенімділік деңгейі
аудиттелетін субъект бизнесінің көлемі
аудиттелетін ... ... ... ... және оның ... жарғылық капиталында бөлінуі
аудиттелетін субъект міндеттемелерінің сипаты мен ... ішкі ... ... ... банкрот болу ықтималдығы және т.б.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 39 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жер салығының қазіргі кездегі жағдайы64 бет
Нарықтық экономика жағдайында Бизнес-жоспардың тиімділігін анықтау ТШО ЖШС мысалында135 бет
Нарықтық-экономикалық жағдайындағы тұлғаның құндылық бағдары мен өмірлік мағына бағдарының өзара байланысы100 бет
Пайда және оның эволюциясы13 бет
Фирма18 бет
Экономикалық теория ғылымы29 бет
Қазақстан Республикасында инвестициялық процесті қаржыландыру, нарықтық тетікті бір қалыпқа келтіру жолдарын дамыту бойынша, сонымен қатар еліміздегі инвестициялық аудиттің қазіргі жағдайын зерттеу және кешенді ғылыми дәлелденген ұсыныстар жасау29 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь