Атмосфераның ластануы

Жоспар

1. Кіріспе

2. Негізгі бөлім
2.1. Атмосфераның ластануы
2.2. Атмосфералық ауаның ластануының зардаптары
2.3. Ластанған ауаның адам денсаулығына әсері

3. Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Жер шарын қоршап тұрған, шаң-тозаң, бу мен газдан құралған атмосфера ауасы күн сәулесін жер бетіне жеткенше ұсақ-ұсақ бөлшектерге бөліп, жан-жаққа шашыратып жатады. Күн сәулесін жер бетіне өткізіп, жерден көтерілген жылуды әлем жүзіне жібермей, шыны жабылған парниктей әсер етеді.
Егер атмосферада ауа болмаса көк аспан қап-қараңғы болып, күн адамның көзін шағылыстыратын жарық сәуле шашып, жер беті кеуіп, жарылып, одан әрі қыза түсер еді. Бұлт пен жел, жауын-шашын болмай, жер бетіндегі температура күндіз +100°C-тан астам ыстық, түнде -100°C-қа дейін төмендеп қақаған аяз болар еді. Сөйтіп, бір тәулік ішінде температура 200°C-қа өзгеріп отырар еді.
Өндірістің қарқындап дамуы және отын түрлерін кең масштабта жағуға байланысты атмосферадағы бос оттектің қоры азайып, ал көмірқышқыл газының мөлшері жоғарылауда. Нәтижесінде табиғаттағы көміртектің айналымы бұзылды деуге болады. Академик А.П. Виноградов зерттеулерінің нәтижесінде көмірқышқыл газының концентрациясы жыл сайын 0,2%-ға ұлғайып отырғандығын анықтады. Адамзат қоғамында адам баласы отты ең алғаш рет қолданған күннен бастап осы күнге дейін түрлі жану процестерінде 273 млрд. тонна оттегі жұмсаған болса, соның 246 млрд. тоннасы, яғни (90%) соңғы жарты ғасырда ғана жұмсалған. Көміртек айналымының бұзылуы мен атмосферада көмірқышқыл газының концентрациясының жоғарылауы Жердегі барлық химиялық тепе-теңдікке үлкен әсер етеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Ғ. Сағымбаев «Экология негіздері»
Алматы, 1995ж
2. Ұ.Б. Асқарова «Экология және қоршаған ортаны қорғау»
Алматы, 2004 ж
3. Е. Мамбетқазиев Қ. Сыбанбеков «Табиғат қорғау»
Алматы, 1990 ж
        
        Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
1. Атмосфераның ластануы
2. Атмосфералық ауаның ластануының ... ... ... адам ... ... Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Жер шарын қоршап тұрған, шаң-тозаң, бу мен газдан құралған атмосфера
ауасы күн ... жер ... ... ... ... ... жан-
жаққа шашыратып жатады. Күн сәулесін жер бетіне өткізіп, ... ... әлем ... жібермей, шыны жабылған парниктей әсер етеді.
Егер атмосферада ауа болмаса көк аспан қап-қараңғы болып, күн адамның
көзін шағылыстыратын жарық сәуле шашып, жер беті ... ... одан ... ... еді. Бұлт пен жел, жауын-шашын болмай, жер бетіндегі температура
күндіз +100°C-тан ... ... ... ... ... ... ... аяз
болар еді. Сөйтіп, бір тәулік ішінде температура 200°C-қа ... ... ... ... және отын ... кең ... жағуға
байланысты атмосферадағы бос оттектің қоры азайып, ал көмірқышқыл газының
мөлшері жоғарылауда. Нәтижесінде табиғаттағы көміртектің айналымы ... ... ... А.П. ... ... нәтижесінде
көмірқышқыл газының концентрациясы жыл сайын 0,2%-ға ұлғайып отырғандығын
анықтады. Адамзат қоғамында адам баласы отты ең ... рет ... ... осы ... дейін түрлі жану процестерінде 273 млрд. тонна ... ... ... 246 ... ... яғни (90%) ... ... ғасырда
ғана жұмсалған. Көміртек айналымының бұзылуы мен атмосферада ... ... ... ... ... ... ... әсер етеді.
2.1. Атмосфераның ластануы
Атмосфера табиғи және жасанды (антропогендік) жолмен ластанады.
Табиғи ластану. ... ... ... ... шаң ... ... ... табиғи процестер нәтижесінде түзіледі. Шаңның үш түрі
болады: минералдық, органикалық және космостық. Тау жыныстарының ... ... ... атқылауы, орман, дала, торфтардың ... ... ... ... ... ... түзілуіне себеп болады.
Органикалық шаң ауада аэропланктондар – бактериялар, ... мен ... ... т.б. түрінде және өсімдіктер мен
жануарлардың ыдырау, ашу, шіру өнімдері түрінде ... ... ... ... ... ... ... ластанудың бір түрі
космостық шаң атмосферадағы ... ... ... ... жыл ... оның мөлшері 2-5 млн тоннаға дейін жетеді. Табиғи шаң жер
атмосферасының негізгі құрам бөлігі болып табылады. ... шаң ... ... ... болуы мүмкін және топырақ пен тау
жыныстарының үгітілуі, ... ... ... ... торфтардың өртенуі
немесе су беттерінен булану нәтижесінде түзілуі мүмкін. ... ... шаң ... шөл ... ... ... немесе
аэропланктондар – бактерия, өсімдік споралары, саңырауқұлақтар, өсімдіктер
мен жануарлардың қалдықтарының шіру, ыдырау ... ... ... ауа атмосферасында магний, натрий, кальций тұздарының
майда кристаллдары болады, олар су ... ... ... қалғанда
түзіледі. Әдетте табиғи жолмен ластану биогеоценоздар мен онда тіршілік
ететін ағзалар үшін аса көп зиян ... шаң Жер ... ... ... ... үшін белгілі рөл
атқарады. Ол су буларының конденсациялануы үшін, олай болса жауын-шашынның
түзілуіне әсер етеді. ... ... күн ... ... ... күннің зиянды сәулелерінен қорғайды. Академик В.И. Вернадский
атмосфералық ауа планетамыздың химиясында маңызды рөл атқарады деп ... ... ... ластаушылардың ең негізгілері транспорт
түрлері, әсіресе автомобильдердің жанармайларының жану өнімдері ... ... ... Ж. Детридің есептеулері бойынша, автомобильдерден
бөлінген газдардың құрамында көмірқышқыл газы – 9%, көміртек оксиді - ... - 0,5%, ... - 4%, ... - 2%, ... - 0,004%, ... - 0,06%, күкірт оксидтері - 0,006%, барлығы 200-ге ... бар ... ... ... ... ... құрамында 25-27%
қорғасын болатыны анықталған және оның 40% ... 5 мкм ... ... ұзақ ... ... ... бірге адам ағзасына
түсетіндігі белгілі болды.
Қазіргі кезде бүкіл әлемде шамамен 500 млн аса ... ... ... ... ... ... ... сақтау адамзат үшін
қаншалықты маңызды екені түсінікті.
Ауа бассейнін күкіртті ... және ... ... жылу электр
станциялары. Қуаты орташа жылу электр станциялары 1 сағатта 80 т ... ... ... 5 т ... ангидрид және 16-17 т күл бөледі.
Атмосфералық ауаның тазалығына ... әсер ... ... ... ... әдістері, газтазартқыш қондырғылар мен қалдық бөлетін трубалардың
биіктігі.
Атмосфераның антропогенді ластану жолдары жылу ... ... ... өнеркәсіптері, транспорт, термоядролық қаруларды сынау, т.б.
арқылы жүреді.
Биосфераның ауыр металдрмен ластануы – ғылыми техникалық ... ... ... бірі ... отыр. Кейбір есептеулер бойынша
бүкіл адамзат қоғамы кезеңінде 20 ... ... ... ... оның
түрлі техника, құрал жабдықтар, қондырғылардағы мөлшері 6 ... ... ... 14 ... ... ... ортаға таралып, ластап отыр деуге
болады. Бұдан басқа жыл ... ... ... пен ... 80-90 ... таралған. Көмір жанған кезде күл жәнеәне түрлі газдармен бірге
олармен өндірілген мөлшерден де асып ... ... ... есе,
молибден -3 есе, мышьяк -7 есе, уран, титан -10 есе, ... ... -15 есе, ... -50 есе, ... ... ... ...
100 деген есе, галлий мен германий – мыңдаған есе, иттрий – 10 ... тағы сол ... ... ... денсаулығына, экожүйелердің қалыпты жұмыс
істеуіне, тағы сол сияқты ... ... ... ... ... бассейнінің мөлдірлігінің өзгеруі атмосферадағы ... ... ... бар. Жыл ... ... оның мөлшері 0.4 % артып
отыр, қазіргі кездегі ... ... ... мөлшері 0.032 %.
Кейбір есептеулер бойынша атмосферадағы көмірқышқыл газының мөлшері әр ... ... 2 ... отырады. Көмірқышқыл газы инфрақызыл сәулені – жылу
сәулесіне ... оның ... ... бір концентрацияға жетенде қошаған
ортадағы жалпы ... ... ... ... ... ... мөлшері (көлем бойынша) 2 х 10 %, бірақ ол Жер бетін
күн радиациясынан қорғап тұрады және ... ... ... ... ... ластануы қазіргі таңдағы аса
маңызды проблемаларының бірі болып отыр. Күкірт атмосферадағы 5000 ... ... бойы ... отыр. Күкірт оксидтері өсімдіктерге, жануарлар мен
адам ориганизміне зиянды әсер етеді.Күкірт ... ... ... ... ... ... ... жерге жауады. Қышқыл жаңбырлар су
экожүйелеріне зиянды әсерін тигізеді, ... мен ауыл ... ... ... сөйтіп үлкен экономикалық шығын келтіреді.
Атмосфераға бөлінген ауыр металдар заттардың табиғи айналымына ... су мен ... көп ... жинақталуы тіршілікке үлкен зиян
келтіреді. Мышьяк пен хром рак ауруларының тууына себеп болады. Ал ... ағза ... ... ... ... ластануының зардаптары.
Атмосфераның ластануы адам, жануарлар мен ... үшін ... ... ... газдар қолайсыз метеорологиялық жағдайларда
қалың улы ... ... ... ... кейбір жағдайларда улы
заттардың ... ... ... аса ... ... ... ... болады. Мысалы, Лос-Анжелес қаласында, Калифорнияда, Британ
аралдарында, сол сияқты ФРГ мен бірқатар елдерде ... улы ... ... ... жиналуы нәтижесінде смог деп аталатын
қалың тұмандар пайда болды.
Лондонда смогтар ХІХ ғасырдың ... ... ... болған.
Әсіресе 1952 жылы және 1956 жылы болған смогтар елге үлкен зардаптарын
тигізді. 1952 жылы 5-9 ... ... ... ... ... ... ... құрамындағы зиянды қосылыстардың (күкірт ангидриді, азот
оксидтері, альдегидтер, хлорлы көмірсутектер т.б.) мөлшері ауада ... 5-6 есе көп ... 12 ... бас ... бас ... ... Созылмалы бронхит ауруларымен ауыратын адамдардың ... ... ... ... ... ... қалдықтар құрамында 140-қа жуық зиянды
заттар болады. Олардың көпшілігі түссіз, ... ... ... ... ... қоймайды. Медициналық-санитарлық зерттеулер нәтижесінде адамның
денсаулығына зиянды заттардың бірлесіп әсер ... аса ... ... ... ... ... жалпы жағдайын нашарлатып, жыныс ... ... бас ... ... ... ... ... түрлі
аурулары, ағзаның жалпы улануын туғызып, түрлі ауруларға қарсы тұра ... ... ... ... ... транспорт түрлерінен шыққан
газдар, түтін, ірі қаралардың ... ... ... ... Күн ... ... ... түсуіне кедергі келтіреді.
Атмосфераның құрамындағы зиянды заттардан жануарлар мен ... ... ... орындарынан шыққан қалдықтар құрамындағы фторлы және мышьякты
қосылыстардан бал аралары ... ... бал ... ... ... ... ... аңдардың атмосфераның ... газ, ... ... әсерінен улану оқиғалары көп кездеседі.
Өсімдіктер үшін әсіресе, улы болып саналатын күкірттің, фтор, хлордың
қосылыстары мен ... Олар ауыл ... ... ... ... ... үлкен зиян келтіреді. Дәнді дақылдардан бұл газдарға
өте сезімтал арпа, көкөністерден шпинат, қырыққабат, салат, ... ... ... ... ... ... болатын шығын ұлттық табыстың төрт пайызын, АҚШ үш пайызын,
Жапонияда сегіз пайызын құрайды.
2.3. ... ... адам ... әсері.
Ауаны ластаушы заттар негізінен жер бетінен санағанда үш км биіктікке
дейінгі аралықта жиналады. Төменгі ... ... ... ... ... ... 4-10 мкм ... шаң-тозаң 1 км-ге
дейін көтеріліп жан-жаққа жүздеген км қашықтыққа тарайды. Одан ірілері 300-
500 м ... ... ... ауа ... ... ... ... түседі.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша ... ... ... жуық түрі ... аурулармен сырқаттануы ауаның
ластануымен байланысты. Ауадағы шаң-тозаңның көп ... өкпе ... ... ... негізгі ластаушылар қатарына көміртек тотығы, ... газ, азот ... ... күйе мен күл ... ... аса ... автомәшинелерден ауаға қосылатын көмір
тотығы, халық оны иісті газ деп те ... Бұл газ ... ... (қанның ішіндегі бояушы қызыл зат) қосылып, дененің оттекті
пайдалануына кесел ... ... ... ... ... ... ... бере алмайтын халге түсіреді. Ауыр қолды жұмыс істейтін
кісілер көмір тотығын аз жұтса ... ... ... ... мүмкін.
АҚШ-тың ұлттық онкология институты қатерлі ісіктердің 60-90 %-не дейін
Экологиялық факторларға, әсіресе, ... ... ... ... ... 12 ... ... зерттеулер автомәшинелер жүретін тас
жолдарға жақын ... ... ... ... ... ... ... алыс тұратындармен салыстырғанда 9 есе артық болғанын көрсетті.
Күкірт қышқылының тамшылары ауада тұман болып ... да, ... ... түседі. Ол металды тотықтырады, метаны, бетонды, бояуды
күйдіріп, жеп ... ... ... мен ... зиян ... ... ... өнеркәсіп орындары мұржаларынан
тараған азот тотығы мен ... ... ... ... пен нитрит топырақтан ауаға қосылған адамдар өкпе ауруына шалдығып,
дәрумендердің алмасуы бұзылады. Нитрит емшек сүтімен ... ... ... ... ... бұзылып, денесі көгеріп кетеді.
Отын жаққанда, өрт болғанда адамдардың іс-әрекетінен ауаға көмірқышқыл
өте көп ... Бұл ... ... ... ... ... мен дем алу
жылдамдап, бас ауырып, құлақ шуылдап, қан қысымы ... ... ... Газ тым көп ... кісі ... де ... ... қорғасын қосындылары да адамдар үшін өте ... ... ... мен тері ... денеге өтіп, қандағы қызыл заттарды азайтып,
жүйке жүйесіне ... ... ... ... ... ... көз ауруына
және ұрпақсыздыққа әкеліп соғады.
Бензин булары – қауіпті жарылғыш зат. Адамның қан қысымы ... ... ... жиі ... ...... температурада тез буға айналып кетеді. Уытты,
бүйрекке зиянды.
Кадмий – көптеген қорытпалар құрамына кіреді. ... ... ... мен шектерге зияны бар.
Кобальт – уытты, тері және демікпе ауруларына ұшыратады.
Марганец – ... ... ... өкпеге, бүйрекке және қан
айналым жүйесіне зияны көп.
Мырыш – адамдарды құю безгегімен ауыртады.
Қорытынды
Қоғам мен табиғат ара қатынасы көп жылдық және ... ... ... шаралары да жан-жақты болса, пайдалы және жемісті болар ... ... ... ... мен өзгерістердің
қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін алдын ала ... ... ... маңызы зор
Ауаны ластаушы заттарды зерттегенде туатын қорытынды – бұл ... үшін таза ... зор ... ... ауа ... ... ... Дегенмен, қазіргі ауадағы
газдардың қалыптасқан үлес салмағы бұзылмай ... ... ... ... ... биологиялық прцестер осы құрамға үйренген және көндіккен.
Сөйтіп, атмосфералық ауаны ластанудан ...... ... оның жағдайын бақылап отыру адамдардың, бүкіл ... ... ... ... ... күмән туғызбайды.
Туған табиғатты, атмосфералық ауамызды, жалпы қоршаған табиғи ортаны
аялап, олардың ластануына жол бермеу, ұрпағымыздың, халқымыздың ... ... ... ... ... жеке ... ... абыройлы борышымыз
және жауапты міндетіміз деп ойлаймын.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Ғ. ... ... ... ... Ұ.Б. Асқарова «Экология және қоршаған ортаны қорғау»
Алматы, 2004 ж
3. Е. Мамбетқазиев Қ. Сыбанбеков «Табиғат қорғау»
Алматы, 1990 ж

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атмосфера туралы жалпы түсінік. Атмосфераның ластануы29 бет
Атмосфераның антропогендік ластануы6 бет
Атмосфераның ластануы және қоршаған ортаға әсерін бағалау16 бет
Атмосфераның ластануы мен ластаушы көздер7 бет
Атмосфераның ластануы туралы9 бет
Атмосфераның химиялық ластануының ғаламдық әсерлері9 бет
Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс9 бет
Негізгі абиотикалық факторлар және ағзалардың оларға бейімделуі. Биосфера ғаламдық экожүйе. Биосфераның ғаламдық экологиялық проблемалары: Әлемдік мұхиттың, атмосфераның, топырақтың ғаламдық ластануы. Экологиялық жағдайлар мен экологиялық дағдарыс14 бет
«Атмосфераның құқықтық режимі»16 бет
Алматы қаласының орналасуы мен климаты23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь