Атмосфераның температуралық режимі

КІРІСПЕ 1Әдебиеттерге шолу
2 Атмосфераның температуралық режимі
3 Атырау қаласының физика . географиялық сипаттамасы
Семей қаласының физика . географиялық сипаттамасы
5 Графикке талдау

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Ауа температурасы ауаның жылулық режимін сипаттайды. Ауа температурасы атмосфераның әр нүктесінде әртүрлі болады, кеңістік және уақыт бойынша өзгеріп отырады. Жер бетіне жақын ауа температурасының өзгеру шегі өте үлкен. Ең жоғарғы мәні - абсолюттік максимумы 58 0С Ливия шөлінде, ал төменгі мәні – абсолюттік минимумы -88 0С Антрактидадағы «Восток» станциясында тіркелген.
Ауа температурасының негізгі статистикалық сипаттамалары (орта, орташа, квадраттық ауытқулар) айлық, тәуліктік минималды, максималды температуралар.
Температураның негізгі сипаттамалары бақылу жүргізілген ауданның жалпы термикалық режимі туралы ақпарат береді. Ауа температурасының жылдық жүрісі төселме беткейдің температурасының жылдық жүрісі төселме беттің температурасының жылдық жүрісімен анықталады. Температураның жылдық амплитудасы, ең жылы және ең салқын айлардың орташа айлық температураларының айырмашылығы болып табылады. Ауа температурасының климаттық негізгі элементі ретінде ауа-райыының сипатын және режимін білдіреді.
Ауаның жылуы және салқындауы төселме беткейдің жылу режиміне бағынатындықтан ауа температурасысының тәуліктік жүрісі төселме беткейдің температурасының тәуліктік жүрісімен анықталады. Ауа температурасының (2м биіктікте) минимальді мәні күн шығар алдында байқалады. Көкжиектен күн көтерілген сайын алғашқы 2-3 сағат ішінде ауа температурасы тез өседі, сосын оның өсуі баяулайды. Ауа температурасының максимальді мәні тал түстен 2-3 сағат кейін (14-15 сағ.) орнығады. Одан кейін температура төмендейді – алдымен баяу, сосын жылдамырақ.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1Әдебиеттерге шолу
2 Атмосфераның температуралық режимі
3 Атырау ... ...... ... ... ... – географиялық сипаттамасы
5 Графикке талдау
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... Ауа температурасы
атмосфераның әр нүктесінде әртүрлі ... ... және ... ... ... Жер ... жақын ауа температурасының өзгеру шегі өте
үлкен. Ең жоғарғы мәні - абсолюттік ... 58 0С ... ... ... мәні – абсолюттік минимумы -88 0С ... ... ... температурасының негізгі статистикалық сипаттамалары (орта, орташа,
квадраттық ауытқулар) айлық, тәуліктік ... ... ... сипаттамалары бақылу жүргізілген ауданның жалпы
термикалық режимі туралы ақпарат береді. Ауа температурасының ... ... ... ... ... ... ... беттің
температурасының жылдық жүрісімен анықталады. Температураның жылдық
амплитудасы, ең жылы және ең ... ... ... ... ... болып табылады. Ауа температурасының
климаттық негізгі ... ... ... ... және ... ... және салқындауы төселме беткейдің жылу ... ауа ... ... жүрісі төселме беткейдің
температурасының тәуліктік жүрісімен анықталады. Ауа температурасының (2м
биіктікте) минимальді мәні күн ... ... ... ... ... ... алғашқы 2-3 сағат ішінде ауа температурасы тез өседі,
сосын оның өсуі баяулайды. Ауа ... ... мәні тал ... ... кейін (14-15 сағ.) орнығады. Одан кейін температура ... ... ... ... ... ... ШОЛУ
Ауа температурасы ауа күйінің ең маңызды термодинамикалық сипаттамасы
болып табылады.
Ауа температурасы атмосфераның әр ... ... ... және уақыт
бойынша өзгеріп отырады. Биіктеген сайын температура әр қабат сайын және
әртүрлі ... ... ... ... ... 10-15 ... дейін ауа
температурасы төмендейді, одан 50-60 км ... ... ... ... ... температурасын сонымен қатар топырақ температурасы, су температурасын
халықаралық температура шкаласы немесе ... ... ... ... Цельсия шкаласының ролі мұздық еру температурасына сәйкес
келеді, ол +100 ... ... ... ... ... және тағы ... ... Фарангейт шкаласы қолданылады. Бұл
шкаланың нолі қар мен нашатыр қоспасының температурасына тең. ... ... ... плюс 32 0F, ал 100 0С-сы плюс 212 ... ... ... Цельсийға және керісінше бойынша көшуге болады.
t 0C= (519)(tF-32) және t 0C= ... ... 0 0F ... ... ... ... ... метеорологияда температураның абсолютті шкаласы ... ... Ол ... нолі ... ... ... тоқтау
температурасына, яғни ең төменгі температураға сәйкес ... ... ... ... бойынша минус 273,15 0С-ға тең. Кельвин ... ... тек оң ... ... көпжылдық декадалық және орташа тәуліктік температураны табу үшін
графикалық әдіс ... ... ... ... ... ... ... әдісі
Минималды жән максималды температураларды бақылау, анықтау үшін минималды
және максималды термометрлер пайдаланылады.
Абсолютті минималды және абсолютті ... ... ... ... ... периодына әр айдың немесе жылдың ең жоғарғы
және ең төменгі температураларды сипаттайды.
Мұхиттар мен теңіздер үстінде ауа ... ... ... ... 2-3 сағатқа кешірек байқалады. Ірі су ... ауа ... ... ... ... ... Оның
себебі – мұхит үсті ауасында су буының ... ... ... күн
радиациясы жақсы жұтылады және ондай ауаның өзіндік сәулешашуы да ... ... ... жылы ауа ... басып кіргенде ауа температурасының
жоғарыда айтылғандай тәуліктік тербелісі бұзылады, яғни ... ... ... ... ... өсуі ... ауа-райында ауа температурасының өзгерісі ... ... ... ... ауа ... тәуліктік амплитудасы
әрқашандатопырақ беті температурасының тәуліктік ... ... Ауа ... тәуліктік амплитудасы әртүрлі факторларға
бағынышты. Маңызды факторлар:
1) Географиялық ендік. Ендік өскен сайын ауа температурасының тәуліктік
амплитудасы ... Ең ... ... ... субтропиктік ендіктерде
байқалады. Жыл бойында орташа алғанда тәуліктік амплитуда тропиктік
облыстарда 12 0С шамасында, орта ендіктерде 8-9 0С, ... ... ... ал одан ... 1-2 0С құрайды.
2) Жыл мезгілі. Қоңыржай белдеуде ... ... ең кіші ... ең ... ... ... ... олар күзгі маусымнан біршама
үлкен болады. Ауа температурасының тәуліктік амплитудасы түннің ... ... ... ... жазғы түн өте қысқа болатындықтан
температура өте төмен ... ... ... ... ... ... ... тәулік бойы күн батпайтын кезде ...... ... ... түні кезінде температураның тәуліктік
тербелісі тіпті байқалмайды, ал ... мен ... ... ... өседі (Диксон аралында 5-6 0С құрайды). Тропиктік ендіктерде
температураның тәуліктік амплитудасы жыл ... онша ... ... 20-22 0С ... ... ... ... сипаты. Су беті үстіндегі ауа температурасының
тәуліктік амплитуда ... ... кші ... ... және ... ол 2-3 0С құраса, құрлық ішінде 20-22 0С-ға дейін өседі. ... мен ... ... ... ... тәуліктік амплитудасы 30 0С-
ға дейін жетеді.
2) Бұлттылық. Ауа температурасының тәуліктік амплитуда бұлттылық өскен
сайын азая ... Бұлт ... ... ... ... ... ... жер бетінің сулешашуын атмосфераға жібермей ... ... ... Жер ... ... Ойпаң жерлерде (жыра, шұңқыр, аңғар) ауа күндіз
тұрып қалатындықтан қатты қызады, ал түнде керісінде ... ауа ... ... ағып ... ... ... ... қарағанда ойпаң
жерлерде температураның тәуліктік ... ... ... ... ... ... амплитуда тегіс жердікінен кіші болады.
4) Теңіз деңгейінен биіктік. Теңіз ... ... ... ауа
температурасының тәуліктік амплитуда азаяды, ал максимальді және ... ... ... кешігіп орнығады. Тропапауза биіктігінде де
амплитудасы 1-2 0С құрайтын ... ... ... ... ол, бұл ... ... күн ... жұтуымен байланысты.
Ауа температурасының жылдық ... ... ... ... ... жүрісімен анықталады. Температураның ... ең жылы ең ... ... ... ... ... болып табылады. Солтүстік жартышарда құрлықта орташа айлық
максимальді температура шілдеде, минимальді –қаңтарда ... ... ... ... экстремальді температуралар кешігіп орнығады:
максимумы – тамызда, минимумы – ... Су беті ... ... ... ... ... үстіндегіден біршама кіші болады.
Ендік өскен сайын ауа температурасының жылдық амплитудасы да ... ... мәні ... ... ең ... мәні ... ендіктерде байқалады.
Теңіз деңгейінен биіктген сайын жылдық ... ... ... және ... ... ... байланысты ауа температурасының жылдық жүрісінің төрт ... ... тип. ... ... жылына температураның ... мәні – ... және ... ... бен ... теңелуінен кейін,
күн экватор үстінде тұрғанда, және екі минимумы – ... және ... ... ... байқалады. Бұл жерде температураның ... ... ... жыл бойы ... жылу аз өзгереді. ... ... 10С ... ... 5-10 0С ... ... тип. Тропиктік ендікте температураның қарапайым жылдық
жүрісі байқалады, ... ... және ... ... күн ... орнығады. Жылдық амплитуда экватордан қашықтаған сайын өсе ... қыс пен ... ... жылдық амплитудасы тұхиттар үстінде 5-
10 0С, құрлықтар үстінде 10-20 0С ... ... ... типі. Бұл белдеуде де температураның максимумы жазғы
және минимумы қысқы күн тоқырауынан ... ... ... ... жартышары құрлық үстінде шілдеде, теңіздер үстінде және
жағалауда тамызда ... ... ... ... ... да ... Мұхиттар мен жағалаулар үстінде олар орташа алғанда
10-15 0С, құрлықтар үстінде 30-50 0С болады, ал
60 0 ендікте 60 0С-ге ... ... тип. ... ... қыс ұзақ және суық, жаз ... ... ... ... жылдық амплитудасы мұхиттар мен ... 25-40 0С, ал ... 65 ... ... ... ... минимумы
қаңтарда байқалады.
Бұл жоғарыда айтылған ауа температурасының жылдық жүріс ... ... ... ... ал жеке жылдары жылы және салқын ауа массаларының
басып кіруінің арқасында оларда біршама ауытқу байқалады.
Ауаның ... мен ... ... ... жылу режиміне
бағынатындықтан ауа темпераурасының тәуліктік жүрісі төсеме ... ... ... ... Ауа температурасының
минималды мәні күн шығар ... ... ... ... сайын алғашқы екі сағат ішінде ауа температурасы ... ... оның өсуі ... Ауа ... ... талтүстен кейін екі-үш сағат кейін орнығады. Одан ... ... - ... ... сосын жылдамырақ.
Тұрақталған ауа райында ауа температурасы ... ... ... ... Бірақ ауа температурасының тәуліктік
амплитудасы ... ... беті ... тәуліктік
амплитудасынан кіші болады. Ауа температурасының тәуліктік ... ... ... ... ... ... ендік. Ендік ... ... ауа ... ... азаяды. Ең ... ... ... ... Жыл ... ... ... тәуліктік тәуліктік амплитуданың
ең кіші мәні ... ең ... мәні ... ... ... ... маусымнан біршама үлкен болады.
3) Төселме беткейдің ... Су беті ... ... ... амплитудасы құрлық үстідегіден кіші
болады.
4) Бұлттылық. Бұлттылық ... ... ау ... ... азая түседі. Бұлт қабаты күндіз күннен ... ... ... жер ... ... шашуын атмосфераға
жібермей ауаның салқындауына кедергі жасайды.
5) Жер бедері. Ойпаң ... ауа ... ... ... ... ал ... керісінше салқын ауа биік жерден ойпаңға
ағып ... ... ... ... ... ойпаң жерде
температураның тәуліктік амплитудасы ... ... ... ... ... ... тегіс жердікінен кіші
болады.
6) Теңіз деңгейінен биіктік. Теңіз деңгейінен ... ... ... ... ... ... ал ... мен
минимумы байқалатын уақыт кешігіп орнығады.
Органикалык және органикалык емес әлемде болып жатқан ... ... ... ... ... ... Ауа ... негізгі элементі ретінде ауа райының ... және ... ... ... ... ... факторлармен
анықталады. Оны ендіктің ұзындығы мен республиканың физикалық жағдайының
біркелкі еместігімен және ауа ... ... ... ... Сонымен қатар, мұндай жағдайда атмосфера циркуляциясының ықпалы,
суық және жылы ауа ... ... ... мен ... әр маусымда
барикалық жағдаймен бірігіп әрекет етуі ең бастысы болып табылады. ... ... ... ... әр ... алып ... температурасының амплитудасының үлкен қарама-қайшылығы, жылдық және
маусымдық ... ... ... құрғақшылықтың солтүстіктен
оңтүстікке қарай тез өсуі, өз кезегінде барико - циркуляциялық ... ... ... бөлігінде радиациялық баланстың қалыпты жағдай болып
табылады. Қазақстан суық ... ... жылы ... ... етеді, өз
кезегінде солтүстіктен оңтүстікке қарай жоғарылай ... ... жылы ... ... 10 айға созылады.
Солтүстік аудандарда қарлы қыс ұзақ және суық. Кей жылдары қысы қатаң, 45-
50 ºС ... ... Аз да ... кей ... ... Азиядан жылы ауа
массалары кіреді. Солтүстік аудандарда жазы қоңыр ... кей ... ... 35-40 ºС ... ... соңы мен күздің басында үсік
болуы мүмкін.
Оңтүстік аудандарда қыс аязсыз және ... ... ... 15-20 ºС, ... ... күндері минус 30-35 ºС-ға жетеді. Арктикалық және сібір ... ... кей ... минус 40 ºС-қа жетуі мүмкін.
Көктемгі үсік сәуірдің соңында, күзгі үсік қыркүйектің ортасында ... ... ... ... аймақтарды қоспағанда, жаз ұзақ
болады. Бұл жерде бөлек күндері ауа температурасы 45-47 ºС-қа жетеді. ... ... 70 ... ... ... Шөл ... құрғақ
және өте ыстық ауа райы болады.
Қазақстанның таулы аудандарында термикалық режим бойынша жазық жерлерден
айырмашылық болады. Таулы ... ... ... ... ... ... жерге қарағанда ауа температурасы төмен болады. Тау
зонасында радиациялық-орогафиялық инверция қатты дамыған. Тау ... және ... ... ... ... ... ұзындығы
орналасуы және басқа факторлар әр ... ... ... септігін
тигізеді.
Ауа температурасы режиміне, сонымен қатар үлкен су обьектілері: ... Арал ... ... ... ... және ... да өзендер әсер
етеді. Қазақстан териториясында ауа-райы жыл мезгілдердің ... ... Шөл ... орташа айлық температурасы
тұрақты болады. Қазақстанның оңтүстік бөлігі үшін көктем қысқа, ал ... ... ... ... ... ... ... оның
жылдық амплитудасы оның тербелісі, ең жылы және ең салкын ... ... ... ... ... табылады. Сәйкес
келетін мәлімет климаттың континентал ... ... ... ауа ... ... амплитудасы 18-20 ºС-дан
биік таулы аймақтарда 38-40 ... және ... ... одан да ... ... ... үшін, ең суық ай - қаңтар айы, ең жылы ай ... Тек биік ... ... ауа ... ... максимумы тамыз айында байқалады. ... ... ... тән. Оңтүстікке жылжи отырып амплитуда төмендейді ... ... 37-39 ºС ... ... ... ... температураның
жылдық амплитудасы 30-35 ºС төмендейді.
Ауа температурасының режимі жергілікті жердің биіктігіне және ... ... ... Қыстық және жаздық температура айырмашылығы
тауда және жазық жерлерде бірдей болмайды. Бұл Іле ... ... ... ... ... ауа ... ... таралу сипаты бойынша 7 түрге
бөлінеді:
1) Қысы ұсақ, суық және ... ... жаз, ауа ... ... 37-38 ºС ... Бұл ... дала, дала зонасында байқалады.
2) Суық қыс және ыстық құрғақ жаз. Жылдық температура амплитудасы 36-38
ºС. Оңтүстік дала ... және ... шөл ... ... жаз және ... суық қыс. ... амплитудасы 38-40 ºС
құрайды, оған ... ... ... ... ... ұзақ жаз және ... қысқа қыс, амплитудасы 30-35 ºС
және ... ... ... жатады.
5) Ыстық - құрғақ жаз және суық қыс. Жылдық амплитудасы 30 ºС. ... ... және ... шығыс жатады.
6) Суық қыс және салқын - ылғалды жаз. Жылдық ... 20-25 ºС ... да ... ... Таулы және биік таулы аудандар жатады.
7) Қатаң қыс және жылы ... жаз, ... ... 40 ºС және ... ... ... Оған ... Алтай, Шығыс Қазақстан аймақтары
кіреді.
Әдеттегі ауа температурасының ... ... ... ... орнықты болады. Бұған тек барико-циркуляциялық емес, сонымен
қатар радиациялық ... әсер ... Бұл ... ... ... және ... ... ашықтығы Орта
Азиядан жылы ауа массасының және ... суық ... ... ... Бұл ... ... ауа - ... температурасының
қарама - қайшылығын туғызады. Ал ... бәрі ауа ... алып ... ... абсалютті амплитудасы, жыл үшін ең ... ... ... ... ... ... ... жазық
жерлері үшін маңызы бар. Ауа температурасының абсалютті ... ... ... Жоғарғы көрсеткіші Қазақстанның батыс
аудандарында байқалған. Жылдық ... ... ... –көктемде
және күзде, абсалютті минимум – жазда байқалады.
Максималды ... ... ... ... 2км ... ... Іле ... максимум 30-35 ºС, теңіз деңгейінен 3 ... ... 21º ... ... ... ... ауа температурасының
абсалютті максимумы 40º-қа, ал ... ... ... ... және ... ... 45-46º-қа дейін барады. Ең жоғарғы
температура Қазақстанда 1944 жылы Шардара станциясында ... ... ... ... ауа температурасының
абсалютті минимумы болып табылады және мұндай ... ... ... ... ... Қазақстанның солтүстік - шығысында абсалюттік
минимум минус ... ... ... өте ... ... болуы,
жергілікті орографиялық – антициклогенезімен, сонымен қатар ... және ... ... ауа массаларының келуімен байланысты.
Ауа температурасы кеңістікте және ... ... ... тұратын
метеорологиялық элемент. Бөлек жылдары айлық ауа ... ... ... температурасымен ерекшеленеді және
Қазақстанның әр аудандарында ... ... ... және ... ... жүрісінің ауытқуы
солтүстікке ... ... ... ... ... ... қысқы және көктемгі ... ... ... ... ... төмен болады. Жаз және күз айлары үшін ауа ... ... ... солтүстікте ±1º; ±1,5º , оңтүстікте ± 0,8º; ±1,2º-
ты құрайды. Айта ... жылы және суық ... ... бірнеше
жылдар бойы қайталануы мүмкін, қалыпты анамалия бұл кезде ... ... Бұл ... Қазақстанның термикалық жағдайында
ылғалды және ... ... ... ... ерекшеленеді. Өнімсіз
жылдар үш-төрт жыл қайталануы мүмкін, ал өнім бітік ... ... рет, кей ... екі рет қана ... мүмкін. [2]
2.Атмосфераның температуралық режимі. Режимнің түзілуі
Атмосфераның температуралық режимі деп ауа ... ... және оның ... бойынша өзгеруін айтады.
Атмосфераның жылу жағдайы ең алдымен яғни, көмкеруші бетпен, көршілес ... ... ауа ... және ... ... анықталады.
Жылу алмасуда турбуленттік және термиялық конвекция көп роль ... жылу ... ... тәртіпсіз қозғалыста ауа көлемдерінің
алмасуының нәтижесі болып табылады. Термиялық конвекция төменгі ауа ... ... ... ... ауа көлемдерін тік бағытта алмастыру өтеді
Көмкеруші қабат пен оған жанасушы ауа ... жылу ... ... жеке қабаттарының арасында сәулелі энергия роль атқарады.
Күн радиациясының ауаны қыздырудағы ролі, атмосфераның жоғарғы ... ... ... ... ... ... жылу ... түрлерінен де тыс
өтуі мүмкін, мысалы атмосфера қысымы өзгергенде ... ... ... ... ... ... өзгеруін жекелік деп
айту қабылданған. Олар ауаның нақты көлемі ... ... ... бірге қозғалатын ауа шарындағы ... жеке ... ... ... ... жылу ... ... суық
нәтижесінде өзгеруі мүмкін.
Жерге қатысты ауа температурасы күндік жүрісте көмкеруші қабаттың
температурасын ... ... ауа жер ... ... және ... үйшіктегі температураның күндік жүрісінің амплитудасы
топырақ бетіндегіге қарағанда аз, күндік жүрісте ауа ... ... күн ... ... ... ... ... ал максимал -14-15 сағ.
сәйкес келеді.
Ауа температурасының күндік ауытқуы көмкеруші қабаттың жылу алмасуымен
байланысты болғандықтан, ... аса ... ... ... ... ... ... байланысты азаяды, ал максималдар және
минималдар уақыт ... ... ... ... ... ... және төменгі стратосферада да ... ... ... ... ... және сәулелену радиациясымен анықталады.
Төменгі тропосферадағы ауа температурасының жылдық жүрісі ең алдымен
көмкеруші қабаттың жылдық ... ... ... ... ауа
температурасының жылдық жүрісінің ерекшеліктері 2 тарауда көрсетілген. [7]

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атырау және Семей қалаларының физика – географиялық сипаттамасы24 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Іле атырауында арналық процестердің гидроморфологиялық дамуы63 бет
Іле өзенінің су режимі23 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Балқаш көлінің бассейініне физикалық-географиялық сипатама33 бет
Балқаш көлінің су деңгейі33 бет
Жем өзенінің ең аз ағындысын есептеу58 бет
Солтүстік Қазақстанның салқын мерзімдегі термикалық режимі туралы18 бет
Тахеометр-автоматтар және электронды тахеометрлер9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь