Дәлелдемелер теориясындағы дәлелдемелер және дәлелдемелердің қайнар көздерінің түсініктемелерінің ара қатынасы

1. Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің түсінігімен маңызы.
1.1 Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер теориясының ұғымы,
мазмұны және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2. Қылмыстық іс жүргізудегі ақиқаттың сипатымен мазмұны ... ... ... ... 11
1.3 Дәлелдемелердің түсінігі және маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16
1.4 Дәлелдемелердің сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25

2 Дәлелдемелердің түсінігімен қайнар көздерінің ара қатынасы
2.1. Дәлелдемелердің қайнар көздерінің түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
2.2. Дәлелдемелердің қайнар көздерінің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
2.3. Дәлелдемелердің түсінігімен қайнар көздерінің ара катынасы. ... .56


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...59

Қолданылған әдебиеттер тізімі. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 61

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65
Зерттеу тақырыбын негіздеу және оның өзектілігі. Бұл проблеманы зерттеудің өзектілігі елімізде адамның құқығымен бостандығын сақтауға өте жоғары көңіл бөлуімен шартталған. Құқықтық мемлекеттің қалыптасу процесі заңдылықтың жаңа түрлерін міндетті түрде туындатуды қажет етеді, ол біздің елімізде болып өткен және болып жатқан өзгерістерге сәйкес келеді. Қазақстан тоталитарлық режимнен бас тартып құқықтық мемлекет принциптеріне, адам құқықтары мен қажеттіліктеріне негізделген жаңа азаматтық қоғамды құрып жатыр. Бұл шарттарда құқықтық реформаның басты звеносы болып – халықаралық келісімдердің адам құқығы облысында және қоғамның дамуының қазіргі талаптарына жауап беретін қылмыстық заңдылықты жетілдіру және оның жаңа түрлерін қабылдау болып табылады. Сонымен қатар, мемлекетіміздің басшысы Н.Ә. Назарбаев өзінің Қазақстан халқына жолдауында «заңның абсолюттік жоғарылығын орнату және заңға бағынатын азаматтарды қылмыстардан қорғау» [1] қажеттігін атап көрсеткен.
Қылмыстарды адамдар жасайды, қылмыстар адамдар арасында жасалады. Сондықтан да, адамзат проблемасы ескі және әрдайым жаңа проблема болып табылады. Қылмыспен күресудің барлық сатыларында іске қатысушылардың іс әрекетін, оның қылмысқа қатыстылығын анықтау басты міндет болып табылады. Бұл Қазақстан Республикасы ҚІЖК нің 8-бабымен реттеледі.
Бірақ та, тәжірибе барысында іске қатысушылардың кінәлілігін дәлелдеу және дәлелдемелерді жинау барысында шешімін таппаған мәселелер әлі де кездеседі. Мысалы, адамддардың негізсіз ұсталынуы; олардан жауап алу; құқықтарын толық түсіндірмеу; жинақталған мәліметтердің заң бұзу арқылы алынуы және т.б.
Осы аталған мәселелер аталған тақырыпты таңдауға арқау болды. Бұл мәселе, елімізде жүргізіліп жатқан құқықтық реформаға, Қазақстан Республикасының 2010 жылдан 2020 жылға дейінгі кезеңге арналған «Құқықтық саясат туралы» тұжырымдамасына, Қазақстан Республикасы Президентінің 2009-жылғы тамыздың 24-дегі Жарлығына Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жасаған 2010 жылғы 30-қаңтардағы Жолдауына сәйкес келеді.
Зерттеу тақырыбының зерттеулі деңгейі. Қазақстан Республикасында бүгінгі таңда, сонымен қатар Кеңес өкіметі тұсында дәлелдемелер және дәлелдеу теориясына қатысты көптеген заңгер ғалымдар: М.С. Строгович; С.А. Шейфер С.А.; Ю.В. Францифиров; А.И. Новиков; А.О. Трусов; Е.В. Березовская, П.Е. Недбайло, А.В. Наумов, А.С. Пиголкин, А.С. Шляпочников және т. б.; отандық ғалымдардан дәлелдемелерге қатысты А.Ф. Аубакиров; Е.Е. Ерешев; М.Ч. Қоғамов; Б.Х. Төлеубекова; Қ. А. Мами; Б.Қ. Төлеубекова; Т.Қ. Айтмұхамбетов өз еңбектерінде арқау етті.
Зерттеудің мақсаттары мен міндеттері. Жұмыстың мақсаты болып қылмыстық іс жүргізу барысындағы дәлелдемелер және дәлелдеу теориясының ұғымы мен маңыздылығын анықтау, оның тәжірибе барысындағы мәнін анықтау табылады.
1. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Қазақстан халқына жасаған жолдауы;
2. Б.Х. Төлеубекова Қылмыстық іс жүргізу құқығы (Жалпы бөлім). «Жеті жарғы» 2000.- 396 б.
3. Байжасаров Б.З. Доказывание по УД о приготовлении убийства по найму. Автореф. Караганда, 2005.- 29 стр.;
4. Файзулин М. Поводы к возбуждению уголовного дела: правовая природа// Советская юстиция. №2.
5. Смородинова А., Зайцева С., Громов Н. Соотношение доказательств и фактов в уголовном процессе // Российская юстиция. 1998 г. №11;
6. Давлетов А.А. Уголовно-процессуальное познание. Екатинбург, 1994 г.;
7. Ибраев Ч.Р. Доказательства и процесе доказывание в уголовном процессе МД Алматы, Академия МВД РК. - 2001. - 61 стр.:
8. Аубакирова А,А. Фиксация доказательств в криминалистике и судопроизводстве. Автореф. Диссер. На соискание учен. Степ. к.ю.н. Алматы. - Академия МВД РК 1999. - 30 стр;
9. Дегтярев Е.Е. Проблемы использования результатов оперативно-розыскной деятельности в уголовном судопроизводстве (теория и практика). Дисс. … к.ю.н. – Алматы, 1999. – 167 с.;
10. Приветственное слово Бахтыбаева И.Ж. // Процессуальный контроль в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан: современные проблемы и перспективы развития. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2004. – 138 с.;
11. Капсалямов К.Ж. Уголовное преследование и способы собирание док-тв. Учебное пособие. - Астана «Фелиант». 2001. - 112 стр.;
12. Айнабеков Р.К. Процессуальные гарантии как конституционная основа соблюдения прав и защиты интересов лиц, вовлеченных в орбиту уголовного процесса. Магистерская диссертация. – Алматы, 2003. – 97 с.;
13. Алауханов Е.О. Дәлелдемелерді іс жүргізуде қолдану мәселелері. Заңгер №3 2007;
14. Кайыржанов Е.И. Правовое развитие Казахстана за десять лет государственной независимости (Материалы Международной научно – практической конференции). Часть 1. Алматы 2001г.;
15. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі. 1997 жыл 13 желтоқсан;
16. Строгович М.С. Избранные труды. Том 3, теория суд.док. М., 1991 г.;
17. Кокарев Л.Д., Кузнецов А.И., Уголовный процесс: доказательства и доказывание. В., 1995 г.;
18. Майтанов А.М. Доказывание по уголовным делам оканчиваемым составлением протокола обвинения. Авт. Канд. Дисс. Алматы, 2002. - 30 стр.:
19. Когамов М.Ч. Актуальные проблемы совершенствования расследования преступлений в Республике Казахстан. Дисс. на соиск. д.ю.н. – Алматы, 1997. – 262 с.;
20. Руководство по расследованию преступлений: Учебное пособие/ Под ред. Д.ю.н. Гриненко А.В. М.:НОРМА-ИНФРА, 2002. - 768;
21. Зникин В. Результаты ОРД в уголовном процессе // Законность Генерального Прокурора РФ, № 11, 2005.;
22. Шаймуханов А. Особенности развития теории ОРД // Заң және Заман. №6, 2005 – 48 б.
23. Бычкова С.Ф., Гинзбург А.Я. Следственные действия. Краткий коментарий к УПК Республики Казахстан. – Алматы: Аян-Эдет, 1998. - 99 с.;
24. Сурков К. Правовая политика в области ОРД // Юридический мир, № 6 (102), 2005. – 14 с.;
25. Ханов Т.А. Правовые и организационные вопросы применения имущественных мер пресечения в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан. Дисс. к.ю.н. – Караганда. 1999. – 182 с.;
26. Груненков И.А. Правовые значение сроков в уголовном процессе // ҚР ІІМ Академиясында «Жастар және ғылым» атты ғылыми-теориялық конференция материалдар тезисі. – Алматы, 2005. – 161 с.;
27. Матымов Т.С. Процессуальное положение обвиняемого на предварительном следствии. Дисс. на соиск. ... к.ю.н. - Алматы, 2006. – 149 с.;
28. Журсимбаев С.К. Выступления в ходе обсуждения. // Проблемы усиления гарантий прав участников уголовного процесса. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2003. – 122 с.;
29. Богацкий Ф.А. Обеспечение прав подозреваемого при производстве предварительного расследования. Дисс. на соиск ... к.ю.н. – Калининград, 2006. - 223 с.;
30. Капсалямов К.Ж. Уголовно-процессуальное принуждение: гарантии, принципы, реализация. – Астана: Фолиант, 2001. – 160 с.;
31. Кожахметов Е.Б. Проблемы совершенствования системы расследования преступности в РК: спец. 521650 – Юриспруденция. Магистрская дисс. Алматы 2004, 80 с.;
32. Актульные проблемы доказывания в советском уоголовном процессе. М., 1981 г.;
33. Игнатьев Д.Б. Документы как доказательства по делам о налоговых преступлениях: Автореферат дисс.канд.юрид. наук. Краснодар, 2001 г.;
34. Белеусов А.В. Процессуальное закрепление док-тв при расследовании преступлений. - М. Изд. «Юрлтин- Форм»2001. - 174 стр.;
35. Оспанова Г.Т. Актуальные проблемы теории и практики получения образцов для экспертного исследования при расследовании преступлений. Автореф. к.ю.н. Алматы, - 2005;
36. Васильев Л.М., Громов В.П. и др. Гарантии истины в советском судопроизводстве и ее критерии. Ростов-на-Дону, 1991 г.
37. Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының бюллетені №1 2006. - 75 б.;
38. Туякбай Ж.А. Правовые основы государственной политики РК в сфере уголовной юстиции. Научное издание. – Алматы: Жазушы, 2004, - 284 с.;
39. Кан А.Г. Допрос на предварительном следствии: уголовно-процессуальные и тактические направления его оптимизации. Автореф. к.ю.н. Алматы, 2009. - 24 стр.;
40. Давлетов А.А. Основы уголовно-процессуальные познания. - Свердловск, 1991. - 215 стр.;
41. Оспанов С.Д. Уголовно-процессуальное право. Учебник. 2000. - 298 стр.;
42. Шейфер С.А. Проблемы правовой регламентации доказывания в уголовном-процессуальном законодательстве РФ. Государство и право. 1995. - 10.-97. -103 стр.;
43. Францифиров Ю.В. Доказательства и доказывание по уголовному делу: проблемы теории и правового регулирования. Тольятти, 1998 г.;
44. Новиков А.И. Теория доказательств в уголовном процессе от прошлого к современности. Том 1. Уч. Пособие. - Алматы 2002. - 270 стр.;
45. Зинченко И.А. Вещественные доказательства при расследовании преступлении (УП аспект). - Ташкент ТВШ МВД СССР 1991. - 67 стр.;
46. Доля Е. Использование результатов ОРД в доказывании по уг. Делам. Советская юстиция. - 1993. - №3 — 67 стр.;
47. Кокорев Л.Д., Кузнецов Н.П. Уголовный процесс доказательства и доказывание. - Воронеж. - 1995. - 272 стр.;
48. Шейфер С.А. Собирание доказательств в советском уголовном процессе. Саратов, 1986. - 169 стр.;
49. Кипнис Н.М. Допустимость доказательств в уголовном судопроизводстве. М. Юрист. 1995. - 128 стр.;
50. Кузнецова Н.А. Собирание и использование документов в качестве доказательств по уголовным делам. Пособие М. ВНИИ МВД России 2003. - 74 стр.;
51. Матюшин В.Т. Общие вопросы оценки доказательств в судопроизводстве. Уч. Пособие. Хабаровск ХВШ. МВД СССР. - 1987. - 70 стр.;
52. Москалькова Т.И. Этика уг. Процессуального доказывания стадия предварительного расселедования. М. Спарк, 1996. - 125 стр.;
53. Состояние преступности в Республике Казахстан и результаты работы ОВД за 1999 году. – Астана: МВД Республики Казахстан, 2000. – 56 с.;
54. Трусов А.О. О допустимости и относимости доказательства // Советская Юстиция №4, 1990 г.;
55. Кузнецова Н.А. Собирание и использование документов в качестве доказательств / Автореферат, дисс.канд.юрид.наук. М., 1996 г.;
56. Кокорев Л.Д., Кузнецов Н.П. Уголовный процесс: доказательства и доказывание. Воронеж, 1995 г.;
57. Левченко О.В. Общеизвестные факты в уголовно-прцессуальном доказывании // Правоведение 1996 г.№6.;
58. Лупинская П. Допустимость доказательств: пора обеспечить единство судебной практики // Российская юстиция. 1998 г. №11.;
59. Рыжаков А.П. Уголовно-процесуальное доказывание. М., 1997 г. С.23-24.;
60. Решетников И.В. Доказательственное право Англии и США. М.;
61. Бахтыбаев И.Ж. Обеспечение законности в уголовном судопроизводстве // Процессуальный контроль в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан: современные проблемы и перспективы развития. Материалы МНПК. - Алматы: Киік, 2004 // Юридическая газета, № 39.;
62. Комиссаров В.С. Заведующий кафедрой уголовного права МГУ им.Ломоносова // Проблемы усиления гарантий прав участников уголовного процесса. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2003.- 122 с.;
63. Ахпанов А.Н. Реализация принципа состязательности на досудебных стадиях уголовного процесса. // Проблемы усиления гарантий прав участников уголовного процесса. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2003. – 122 с.;
64. Ханов Т.А. Правовые и организационные вопросы применения имущественных мер пресечения в уголовном судопроизводстве Республики Казахстан. Дисс. ... к.ю.н. – Караганда. 1999. – 182 с.
65. Матымов Т.С. Процессуальное положение обвиняемого на предварительном следствии. Дисс. на соиск. ... к.ю.н. - Алматы, 2006. – 149 с.;
66. Груненков И.А. Правовые значение сроков в уголовном процессе // ҚР ІІМ Академиясында «Жастар және ғылым» атты ғылыми-теориялық конференция материалдар тезисі. – Алматы, 2005. – 161 с.;
67. Журсимбаев С.К. Выступления в ходе обсуждения. // Проблемы усиления гарантий прав участников уголовного процесса. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2003. – 122 с.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ
ІШКІ ІСТЕР МИНИСТРЛІГІНІҢ
АКАДЕМИЯСЫ
Жетпісбаев Жандос Бірлікұлы
Дәлелдемелер теориясындағы дәлелдемелер және ... ... ... ара ...... ... мамандығы бойынша
академиялық «құқық магистрі» дәрежесін алу үшін
МАГИСТРЛІК ... ... ... ... ... ... ... іс жүргізудегі дәлелдемелердің түсінігімен маңызы.
1.1 Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелер теориясының ұғымы,
мазмұны және
маңызы......................................................................
.........6
1.2. Қылмыстық іс ... ... ... ... түсінігі және
маңызы.................................................16
1.4 Дәлелдемелердің
сипаты......................................................................
...25
2 Дәлелдемелердің түсінігімен қайнар көздерінің ара қатынасы
1. Дәлелдемелердің қайнар көздерінің
түсінігі......................................33
2. Дәлелдемелердің ... ... ... түсінігімен қайнар көздерінің ара катынасы.
.....56
Қорытынды
............................................................................
.......................59
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
................................................................61
Қосымша.....................................................................
....................................65
2 КІРІСПЕ
3 ... ... ... және оның ... Бұл ... ... елімізде адамның құқығымен бостандығын сақтауға
өте жоғары ... ... ... ... ... қалыптасу
процесі заңдылықтың жаңа түрлерін ... ... ... ... ол ... елімізде болып өткен және болып жатқан өзгерістерге
сәйкес келеді. Қазақстан тоталитарлық режимнен бас ... ... ... адам ... мен қажеттіліктеріне
негізделген жаңа азаматтық қоғамды ... ... Бұл ... ... ... ... болып – халықаралық келісімдердің адам
құқығы облысында және қоғамның дамуының қазіргі талаптарына жауап
беретін ... ... ... және оның жаңа ... ... ... Сонымен қатар, мемлекетіміздің басшысы Н.Ә.
Назарбаев өзінің Қазақстан ... ... ... ... ... және заңға бағынатын азаматтарды қылмыстардан
қорғау» [1] қажеттігін атап көрсеткен.
Қылмыстарды адамдар жасайды, ... ... ... ... да, ... ... ескі және әрдайым жаңа ... ... ... ... ... ... іске қатысушылардың іс
әрекетін, оның қылмысқа қатыстылығын анықтау басты ... ... ... Қазақстан Республикасы ҚІЖК нің 8-бабымен реттеледі.
Бірақ та, тәжірибе барысында іске қатысушылардың кінәлілігін дәлелдеу
және ... ... ... шешімін таппаған мәселелер әлі де
кездеседі. Мысалы, адамддардың негізсіз ұсталынуы; ... ... ... ... ... ... мәліметтердің заң бұзу арқылы
алынуы және т.б.
Осы аталған мәселелер аталған тақырыпты таңдауға ... ... ... ... ... ... құқықтық реформаға, Қазақстан
Республикасының 2010 жылдан 2020 жылға ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Президентінің 2009-
жылғы тамыздың 24-дегі Жарлығына Қазақстан Республикасы ... ... ... халқына жасаған 2010 жылғы 30-қаңтардағы Жолдауына
сәйкес келеді.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... сонымен қатар Кеңес өкіметі тұсында дәлелдемелер және
дәлелдеу теориясына ... ... ... ... М.С. ... ... С.А.; Ю.В. ... А.И. Новиков; А.О. Трусов; Е.В. Березовская,
П.Е. Недбайло, А.В. Наумов, А.С. Пиголкин, А.С. Шляпочников және т. ... ... ... ... А.Ф. ... Е.Е. ... ... Б.Х. Төлеубекова; Қ. А. Мами; Б.Қ. ... ... өз ... ... ... мақсаттары мен міндеттері. Жұмыстың мақсаты болып қылмыстық
іс ... ... ... және ... теориясының ұғымы мен
маңыздылығын анықтау, оның тәжірибе барысындағы мәнін анықтау табылады.
Таңдалған мақсатқа жетуде келесі міндеттерді қойылады:
... іс ... ... ... ... ... ... тоқтала отырып анықтама беру;
– Қылмыстық іс жүргізудегі ақиқаттың сипаты мен мазмұнынын ашу;
– Дәлелдемелердің түсінігі және маңызы, сипаты;
– Дәлелдемелердің ... ... ... және ... ... ... қайнар көздерінің ара катынасы.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы. Ұсынылған зерттеуде құқық қорғау органдары
қызметінің жұмысына, ... ... ... жою ... ... және баға ... дәлелдемелер қарала отырып алдын ала тергеу және сот
тәжірибесінен мысалдар ... ... ... ... Сотына
сот тәжірибесі сұрақтары жөнінде ... ... ... және оларға баға беру жолдарын көрсетуі қажет. Олар міндетті
түрде, заң қолданушы органдар үшін де және ... ... үшін ... ... заң ... пікірталас тудыратын жағдайлар кездеседі.
Кейде, қандайда бір сұрақты шешу барысында, егер аталған ... ... ... ... ... ... лауазымды тұлғалар
Жоғарғы Соттың нормативтік қаулыларына сүйенуге құқықтары барлығын көрсету.
Диссертацияның теориялық маңыздылығы ... іс ... ... ... ... жүйелі және монографиялық тұрғыдан зерттеу
болып табылады. Алынған қорытындылар мен ... ... ... және ... ... әрі ... да ... өз
үлесін қосады.
Диссертациялық зерттеудің тәжірибелік маңыздылығы алынған қорытындылар
мен ұсыныстар құқық қорғау қызметінде көмегін тигізуді көздейді.
Қорғауға шығарылған негізгі ережелер:
... ашу мен ... ... кеңінен қолдану қажет.
Дәлелдемелер мен олардың қайнар көздерінің түсінігіне терең тоқталу
керек.
– Дәлелдемелердің ... мен ... ... ... ... ... тергеу мақсатында қолдану құралы ретінде
анықтауға болады;
– Дәлелдемелердің ... ... ... мен түрлеріне ауқымды
түсінік беру қажет;
Дәлелдемелердің түсінігі мен қайнар көздерінің арақатынасын ... ... ... және ... ... ... ... тақырыбын ашып көрсету және
оларды жүргізу мәселелерін дұрыс ... ... ... ... ... ... ... қажеттігі туындап отыр.
Зерттеу нәтижесінің сыннан өтуі:
Зерттеу жұмысының нәтижелері мынадай басылымдарда жарық көрді:
1) «Дәлелдемелердің сипаты», АМУ ... ... ... ... ... қайнар көздерінің түсінігі. Дәлелдемелердің
түсінігі мен ... ... ... АМУ ... ... 2010 ... ... көлемі мен құрылымы. Жұмыстың құрылымы
зерттеудің ... мен ... ... ... ... мен
мазмұны ғылыми жұмысты орындауға қойылатын талаптар мен ... ... ... кіріспе, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған
әдебиеттер тізімінен, қосымшадан тұрады.
1 БӨЛІМ. ... ІС ... ... ... ЖӘНЕ ... ... іс ... дәлелдеу теориясының ұғымы, мазмұны және
маңызы.
Дәлелдеу құқығы дәлелдеме теориясының құрамдас бөлігі болып табылады,
Н. С. Алексеев атап ... ... ... ... ... ... теориялық негіздерін, заңдық регламентін, даму
сипаттамасын, шетел мемлекеттеріндегі түрлі ... ... ... және т.б. ... іс ... ... дәлелдеме теориясының орнын белгілей
келіп Г. М.Миньковский: «анықтауда, алдын ала тергеуде және ... ... ... ... кез ... ғылыми теория сияқты оның ішкі
тұтастығы және тиісті ғылым шеңберінде салыстырмалы ... ... ... ... ... алғанда былай қылмыстық процестен оқшау қала
алмайтыны ... ... ... да ... ... ғылымынан тысқары
қала алмайтыны түсінікті. Олар бөлік пен тұтас ... ... ... ... деп көрсетеді.
Сонымен құқығы кұрамдас элемент ретінде дәлелдеме ... ... ... ... өз ... ... ... ғылыми-
теориялық базасы болып табылады. Дәлелдеу теориясы ... ... ... ... бір түрі ... ... шындықты
дәлелдеу туралы;
– осы процесте танымның ... және ... ... ... қоғамдық тәжірибенің өзгеше нысандары туралы;
– қылмыстық істерді тергеу және ... ... ... (дәлелденетін тақырыптың) ... ... ... ... сот ісін жүргізудегі дәлелдемелер ұғымы, олардың түрлері
мен жіктелуі туралы;
... ... және ... бағалаудың
принциптері мен ережелері ... ... ... ... кепілдіктер беру туралы.
Дәлелдеме теориясының мазмұны дәлелдеу ... үшін ... ... ... П. С. Элькиндтің пікірі бойынша
дәлелдеу құқығын дәлелдемелерді ... ... ... ... мазмұнын, тәртібін, шектерін және құқықтық
құралдарын реттейтін қылмыстық іс жүргізу нормаларының жүйесі, сондай-
ақ ... ... ... ... қолдану органдары
қорытындыларының негізділігі мен дәлелділігі деп ... ... ... ... мәнін осылай түсіну оның өзіне тән белгілерін
тұжырымдауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... тәсілдері мен кұкықтық реттеу тақырыбы қылмыстық
іс ... ... ... ... ... ... ... кұқықтық қатынастарды дәлелдеу құқығымен ... ... іс ... ... ... дәлелдемелерді жинақтауға,
тексеруге және бағалауға бағытталған тәсілдердің шеңберінен шықпайды,
яғни дәлелдеу ... ... ... іс ... нормаларының кұрамдас бөлігі болып табылады;
– дәлелдеме және дәлелдеу мәселелері бойынша дәлелдеу ... ... іс ... құкығы мақсаттарының бір бөлігімен
сәйкес келеді және әрбір қылмыстық іс бойынша шындыққа қол жеткізуді
және сот әділдігін ... ... ... етуді көздейді;
– қылмыстық іс жүргізу құқығына негізделген ... ... ... ... ... ... және ... бөлімдерге бөлінеді;
– аталған бөлімдердің қарым-қатынасы да ... іс ... ... ... ... құқығын дамытудың кейбір деңгейге ... ... ... мұның өзі қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... және ... барды терендету процесіне дәлелдеу
құқығының оң ықпал етуіне негізі болып табылады;
– дәлелдеу құқығы нормаларының құрылымы ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келеді, сонымен бірге
дәлелдеу құқығының жекелеген нормаларының ... ... ... ... нормаларын құрудың ерекшелігін көрсетеді.
Сонымен, сот ісін жүргізуде дәлелдермен жұмыс істеу, әділ соттың ұзақ
жылдық ... ... ... ... орын ... ... анықтады. Дәлелдеме және дәлелдеу проблемаларының жиынтығы
осы проблемалардың теориялық және практикалық аспектілерін ... ... ... ... әкелді. Әуел баста бөлек-бөлек ... ... ... және ... тән ... ... ... әдебиетте дәлелдеу теориясының мәні ... ... Атап ... Б.Х. ... ... теориясы мен дәлелдеу
құқығы бір нәрсе деп есептей отырып былай деп жазды: «Қаралатын сот іс үшін
мәні ... ... ... мен бағалаудың нормалар жүйесі, бірыңғай
принциптері, сондай-ақ оларды қолданудың ... ... ... ... құқығы деп аталады»[2]. Дәлелдеу құқығының немесе дәлелдеме
теориясының мәнін осылайша түсіну ... ... ... ... ... ... бірінің авторы, академик А. Я.
Вышинскийдің көзқарасы алынған. Ол 1946 жылдың ... ... ... немесе дәлелдеу ... ... ... ... бүкіл сот құқығының басты, орталық теориясы болып табылады.
Бірқатар процессуалистер процессуалдық ... осы ... ... ... ... ... ... дәлелдемелермен пайдалану өнеріне
әкеліп тірейді» [5] деп көрсетеді. ... ... ... іс ... мен ... теориясының арасында генетикалық байланыстың бар
екендігін тани отырып, А.Я. Вышинский сонымен бірге дәлелдеме ... ... ... ... айырмашылықты көрмеді, ол туралы оның
«дәлелдеу құқығының ... ... ... сөзімізді растайды.
«Дәлелдеу құқығының теориясы» термині осы заманғы ғылым «дәлелдеме
теориясы» мен «дәлелдеу құқығы» ... ... жол ... өзге мағынада қолданылады. Мәселе мынада, құқықтағы кез келген
бағыт фундаменталдық-теориялық және нормативтік-қолданбалы екі ... ... ... ... дәлелдеме теориясының құрамдас бөлігі
ретінде дәлелдеу құқығын бір мезгілде, бұрын ... екі ... де ... ... ... ... теориясы;
2) дәлелдеме құқығының нормалар жиынтығы. Бірыңғай әдістемелік
ерекшелігі бар мұндай бөлу нормативті ... ... ... ... ... ... ... сәйкес келе бермейтін қорытынды
ережелердің жүйесінен тұратын факультативті бөлігін ажыратуға мүмкіндік
береді. Мұндай ... ... ... ... ... мазмұнына байланысты заңды да. Міне, осы ... ... ... қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін
айқындайтын) өзгеше міндеттері белгіленуі мүмкін» [4].
Дәлелдеу негізіне іс ... ... ... ... ... тану ... қол ... процесінде таным орнын ... ... ... етеді.
Танымның философиялық проблемаларын жалпы көпшіліктің жетілдіруі,
айналып ... ... ... ... ... ... ... Таным теориясының негізінде біздің санамыздан тыс және тәуелсіз
объективті ... ... тану мен оны ... ... ... ... көзқарас жатыр. Бірден бір ғылыми
әрі дұрыс маркстік-лениндік таным теориясын ... ... ... тудыратынына қарамастан осы заманғы дәлелдеу теориясының
іргетасын құрайтын бірқатар қорытынды ережелердің ұғымды сипатын ... тану ... ... ... ... байланысы мынада:
соңғысы ғылыми тандауы дәлелдеме теориясының шеңберінде ... іс ... ... ... ... ... ... жеке ғылыми ... мен ... ... кез келген саласында ... ... ... ... Мұның дәлелдеме теориясына да тікелей қатысы бар.
Осындай әдістемелік кілт ... осы ... ... ... ... А ... ... деп жазды: «Қылмыстық іс жүргізу танымында
диалектикалық әдісті қолдану жалпы, философиялық және әсіресе қылмыстық ... ... ... ... ... ... Таным қызметін
реттейтін қылмыстық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... айналдыратын призма
сипатында көрінеді. Қылмыстық процессуалдық ... ... бір ... ... ... ... ең әуелі оның философиялық алғы шарттары
болады, ... осы ... ... нормативтік ережелері алынады, содан
кейін философиялық негізге орныққан, ... ... ... іс ... ... ... беріледі [6].
Таным теориясы құқықта объективті түрде пайда болған «терезені»
толықтырды, ол ... аса ... ... ... ...
қылмыстық іс жүргізу құқығының нормативтік нұсқамаларын пайдаланады ... ... ... бірге қылмыстық іс жүргізу қызметінің ажырамас
бөлігін құрайтын таным процесі, ой қызметі, ішкі ... және ... ... ... ... ... Нормативтік реттеу саласынан
тыс қадамының бәрі де «құқықтық терезе» немесе «кұқықтық кеңістік» деп
аталатындарды ... ... ... ... ... және ... ... әмбебап әдістемелік кілттің негізінде жүзеге асырылады, дәлелдеме
теориясына қатысты кілт ретінде біз гносеологияны ... ... ... Методологияның осы аспектісін сипаттай келіп, Ибраев Ч.Р. былай
деп атап етті: «танымның диалектикалык ... ... ... ... ... арқылы өзгере отырып арнайы ғылымдарда және ... ... ... ... ... пайдаланылуы мүмкін»[7, 88
б].
Гносеология— таным теориясының тап өзі. Философияда таным теориясын
белгілеу үшін, ... ... (гр. ... - таным
теориясы) термині пайдаланылады [8, 165 б].
Сонымен бірге методологиялық негіздің әмбебаптығын сөзбе сөз түсінбеу
керек. ... ... ... ... ... түрде таным
саласының ерекшелігін ескере отырып түсіндіруді көздейді. Қылмыстық ... ... ... қол ... ... ... көрінеді: «бұл
жерде таным объектісінің тақырыбы бізді қоршаған әлем емес және ... ... мен ... да ... ... ... бір ... ісі бойынша зерттеу тақырыбы барлық уақытта қылмыстық оқиғаны құрайтын
және соған ... ... ... ... ... Фактілерді зерттеудің ерекше әдістері, ерекше тәсілдері ... ... ... ... ... мен шарттардың ерекшелігі де осыдан...
Алайда дәлелдеудің ерекшелігі қаншама елеулі болса да ол басқа ештеңе ... ... ... бір түрі ... табылады, өйткені оның мақсаты
шындықты айқындау» [9, 34 б.]. Таным теориясы дәлелдеу ... ... ... ... ... Кез келген саладағы ұйымды тану үшін
қажетті ойлаудың жалпыға ортақ нысандары мен ... ... ... Тап осы ... ... «ұғым», «пайымдау», «ой қорытындысы»,
«анықтама», ұғымының қалыптасуының ... не ... және ... түсінік береді. Сонымен, формальды логика танымның диалектикалық
теориясынын құрамдас бөлігі бола отырып, бір мезгілде дәлелдеу ... де ... ... ... дәлелдеме теориясымен байланысының жанама түрдегі
сипаты қылмыстық іс жүргізу ... және ... ... ерекшелігін «соқырға таяқ ұстатқандай» етіп көрсетеді.
Методологияның әмбебап сипаты туралы мәселеге ... ... іс ... ... ... ... ... әр түрлі
жағдайларды қамту үшін формальды логиканың шеңбері ... тар ... ... Мәселе мынада, «формальды логика алынған қорытындылардың ғана
емес, ... ... ... логикалық сілтемелердің дұрыстығын,
шындығын тексеру туралы мәселелермен айналыспайды. Формальды ... ... ... ... туындайтынын, толық емес және дәл емес білімнен толық
және дәл білім алынатынын ... ... ... ... ... осы ... тұтас алғанда танымның диалектикалық теориясының, институттары ... ... іс ... ... ... ... тексеру және бағалау
жөніндегі өзгешелігі бар ... ... ... ... ... ... дәлелдеу теориясының мәнісіне жаңалық ... ... ... ... ... әрекеттер жасалуда. Мәселен,
А.А.Давлетов «дәлелдемелер теориясы» ... ... ... ... ... ... ғылымдағы соңғы жетістіктерді ескере отырып
түзетілуі және ... іс ... ... ... деп ... мүмкін [6,
11 б.] деп есептейді.
Заңдық таным тәсілдерінің гносеологиялық табиғатын және оның ... ... ... ... ... ойға ... құқық қорғау
құқық қолдану қызметінің түрі ... ... ... ... алатын
маңызды орны юрисдикция пайдаланылатын дәлелдеме теориясын пайымдаудың
орындылығына себепші ... ... ... қабылдаған
жағдайда төмендегідей қарым-қатынас қалыптасуы мүмкін ... ... ... ... сипаттағы анағұрлым кең ұғым;
«қылмыстық іс жүргізу ... ...... ... ұғым және
«юрисдикцияда пайдаланылатын дәлелдеме теориясының» ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізу танымы проблемаларын талдап жасау
екі бағыт ... ... іс ... ... ... ... ... тар нормативті
көзқарас;
2) қылмыстық сот ісін жургізудің практикалық танымдық қызметінен
қол үзуге ... ... ... категорияларын
дәлелдемелерге және дәлелдеуге тікелей жүктеуге жеткізетін басы
артық теорияландыру. Екі ... таза ... ... негіздеудің жеткіліксіздігі нормативтік базаны
жасауға ықпал етеді және ... ... ... ... ... ең ... ... ... ... ... ... ... заңдарды жетілдіруге жәрдемдеспейтіні былай тұрсын,
заңдарды қолданудың практикасына теріс ықпалын тигізеді» [13]
дейді.
1.2. Қылмыстық іс ... ... ... мен мазмұны.
Қылмыстық іс жүргізуде дәлелдеудің мақсаты шындықты анықтау болып
табылады. Философиялық ... ... ... ...... ... барабар бейнелеуі, адам мен оның санасынан тыс және
тәуелсіз оны тап сол ... ... ... сот ісін ... ... ... ... қателеспеуіне кепілдік береді. Бұл ... ... ... ... қателікке ұрындырады. Шындыққа қол
жеткізбеу салдарының көрнекі құралы ретінде «гомель ісі» мысал бола ... іс ... 1981 жылы ... мен инспекторды санады түрде «өлтіргені
үшін» бес кінәсіз адам сотталды. Екі ... ... тап сол ... тағы ... ... болды. Бұл қарақшылыктың бәрін К. атты ... үшеу ... екі ... ... ... Бұл ... жоғарыда аталған кісі
өлімдерінің арасында тағы да 11 қылмыс жасаған [14, 24 б.].
Сот қателіктері - әдетте шындыққа көз ... ... ... жеткізу максатын ескермеу соттың сот әділдігін жүзеге асыру функциясын
қандай да бір мағынадан айырады.
Дәлелдеудің ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық сот ісін жүргізу міндеттерінің бірі
ҚІЖК-нің 8-бабында қылмысты тез және ... ашу деп ... Одан ... ... ... ... ... толық және объективті
зерттеу үшін соттың, ... ... ... ... ... ... ... міндетті екендігі ескертіледі. Шындық ұғымының
өзі міндеттер мен принциптерге арналған тарауда да аталады. Атап ... ... ... делінген: «сот тараптардың пікірімен байланысты
емес және өз ... ... іс ... ... ... ... шаралар қолдануға құқылы»[15, 29 б.].
Сонымен, шындық ұғымын қылмыстық ... ... ... ... ... ... өзі оған ... маңыз береді. Бұл ережелер
өзінің мәнісінде мынаны көздейді: қылмысты ашу ... орын ... ... мақсат етеді, ал зерттеудің объективтілігі - ... ... алу және ... ... ... ... ... анығына жетпей шешім қабылдамау. Сонымен, осы бөліктегі
заң ережелерінің мағынасы қол жеткізген білімнің тану ... ... ... ... ... ... ... объектінің шынайы
белгілеріне сәйкес келуі шындық болып табылады.
Қылмыстық сот ісін ... ... ... ... ойша ... ... ... шындыққа қол жеткізіледі. Осы
шындық дәлелдеме теориясында материалдық шындық деп аталады. М.С.Строгович
қылмыстық ... ... ... ... және ... ... ... туралы, қылмыстық жауапкершілікке тартылған адамдардың
кінәлі екендігі немесе кінәсіз ... ... ... мен ... ... ... ... және дәлме-дәл келуі [16, 144
б.] деп ... Және әрі ... ол әз ойын ... ... ... ... деп қорытындылайды. М.С.Строговичтің ... ... да ... ... ... ... шындық
дегеніміз - объективті шындықты дұрыс бейнелейтін адамзат ... және ол ... ... ... тәуелсіз деп түсіндірді. Атап
айтқанда, шындық дегеніміз — болмыстың өзі емес, объективті болмысты ... ... Ол ... ... оның ... ... ... келеді. Қылмыстық сот ісін жүргізу саласында объективті
шындықты әлдеқайда кеш түсіну объективті шындықты ... ... ... ... және ... шындықты зерттелетін фактілер
мен жағдайларға субъективтік пайымдаудың ... және ... дәл ... ... ... Бұрын айтылғандардан көрініп тұрғанындай зерттеушілер
тұтас алғанда дәлелдеудің мақсаты шындықты анықтау деп ... және ... ... түрі болады [17].
Шындықты философиялық түсіну, мұның өзі методологиялық көзқарас
тұрғысынан өте ... оның екі ... ... ... ... шындықты ескеруін көздейді, Шектеулі білімнен анағұрлым терең
және дәл білімге ... ... ... ... сипат береді.
Шыңдықтың салыстырмалылығы тарихи, экономикалық, әлеуметтік сипаттағы
танымның ... ... ала ... ... ... ... онда кез келген салыстырмалы шындықты абсолюттік ... ... Бұл ... ... ... шындықты тақырыпты
толық, егжей-тегжейлі қамтыған және танымның одан әрі даму барысында жоққа
шығарылуы мүмкін емес білім деп бағалайды. ... ... ... ... жүргізуде қол жеткізілетін шындықтың сипаты туралы ... ... ... үшін ... түрде маңызды болып табылады.
Қылмыстық процесте қол жеткізілетін шындықтың екі жақты (салыстырмалы
және абсолюттік) сипаты туралы ... ... ... ... ... көрінеді.
Принципінде абсолюттік шындыққа қол жеткізуге болады деп ... сот ісін ... ... ... ... органдар қызметінің
нәтижесінде де абсолюттік шындыққа қол ... ... деп ... ... және ... ... ... және өзара
байланысы жеткізілетін шындықтың ... да ... ... ... шындыққа қол жеткізу мүмкіндігін
жоққа шығару ісі бойынша сот ... ... және ... сот ... ... мүмкіндігімен қажеттілігіне күмән келтіреді.
Дәлелдеуде салыстырмалы шындыққа қол ... ... ... ... ... келеді, мұның өзі айналып келгенде дәлелдеме
мен дәлелдеудің ... ... ... методологияны жоққа шығаруға
не адамның әлемді тануда меңгере алмайтын шегі бар екендігін тануға ... ... ... ... салулар мен рұксат беру жүйесінде
көрінетін тергеу мен сот органдары қызметінін ... ... ... көлеміне өзінің ізін қалдырады. ... бір ... ... ... ... жағынан құқықтық нұсқамалардың шеңберімен
шектелген. Осы ... ... ... қол ... шындықтың
толық сипаты бар және сондықтан ол абсолюттік ... ... Тал ... одан ... білімдермен салыстырғанда салыстырмалы дәлелдеудің
мақсаты ... ... қол ... ... қолданылып жүрген заңда тікелей
бекітілген жоқ. Бұл мақсат қылмыстық сот ісін ... ... ... ... ... ... орай ... зерттеушілер бұл
мақсат жалпы қылмыстық процеске тән емес деп ... ... ... М.Ч. былай деп қарсылық білдіреді: «Заң шығарушының қылмыстық сот
ісін жүргізу мақсаттарының мазмұны мен міндеттері ... ... ... тиіс, өйткені «мақсаттар» мен «міндеттер» ұғымдарының реңі
өзгешелігі ... ... ... ... ... әр түрлі
аспектіде пайдалану мүмкіндігінде ... ... осы ... оның
философиялық ұғымында зерттелген ... ... ... ... [19].
Әдебиетте «шындыққа қол жеткізу» терминінің заңдылығына қатысты
пікірлер де орын ... ... ... қылмыстық процесте шындыққа қол
жеткізілмейді, дұрысында ... деп ... Осы ... ... ... түзету елеусіз сияқты көрінеді, дегенмен шындықтың мақсат
екендігін назарға алатын ... онда ... ... ол ... қол ... Егер де ... Республикасы ҚІЖК-нің 24-
бабының 3-бөлігінде орын алғанындай «қылмыстық істер бойынша ... үшін ... ... ... ... ететін болсақ, онда мақсатқа
түзілімнің немесе тіпті міндеттің мағынасын беруден бас тартқан қисынды.
Құқықтық ... зиян ... ... ... ... ... ... баға беру объективтік шындықтың мазмұнына енбейді.
Уәкілетті ... ... ... ... ... процесімен
генетикалық өзара байланысы туралы ережені сенімді түрде дәлелдейді.
Бағалау ... ... ... ... жүреді. Сондықтан, бағалау-
қылмыстық процестегі объективті шындықтың ажырамас ... ... ... ... ... «материалдық шындық» терминінің орындылығы
туралы мәселе талқыланды. Оны қылмыстық-процессуалдық ... ... ... құқығындағы шындық ұғымын буржуазиялық құқықтағы формальды
шындық ұғымынан шектеуге байланысты ... айту ... Осы ... ... ... ... жиі қолданады, дегенмен бұл орайда
«объективтік ... және ... ... ... мағыналық
бірлігін жалпы көпшілік мақұлдаған [20] деп ... Оның ... ... ... ... ... ... іс бойынша дәлелдеу процесінде объективтік шындықты анықтау
іс жүргізу кепілдіктері ретінде ... ... бар ... болған уақытта ғана алаламай қарауға және оны мәні бойынша шешуге
жәрдемдесетін ерекшелігі бар сот кепілдіктерін қамтамасыз етеді.
Процеске ... ... мен ... мүдделерін сақтау мен
қорғауға бағытталған ... ... іс ... ... анықтаудың
тағы бір елеулі кепілдігі болып табылады. Принциптердің осы тобына: ... ... және ... болмаса өзгеше түрде айыпталушы
ретінде жауапқа тартуға жол бермеу; тұлғаға қол ... ... ... ... ... жеке өмірін қорғау; хат-хабар, телефондық
әңгімелердің және ... ... ... ... және ... ... құқығын қамтамасыз ету; күш қолдану,
қатер төндіру және өзге де зансыз шаралар арқылы айыпталушыдан және ... ... да ... ... ... ... ... процеске
қатысушылардың және өзге де адамдардың кауіпсіздігін ... ету; ... сот ... ... ... кез ... күдіктенушілікті
айыпталушының пайдасына шешу; өзі қорғауға алған адамның ... ... ... ... ... ... ... болған
мәліметтерді әйгілеуіне тыйым салу; өзіне, жұбайына (зайыбына) және жақын
туысқандарына қарсы, сондай-ақ дін кызметкерлерінің өзіне ... ... ... куәлік беруіне тыйым салу [21] жатады.
Іс бойынша шындықты анықтау кезіндегі принциптердің ... ... ... ... алынатын ережелер сияқты процестің
кейбір принциптері нақты нормада бекітілмегендігі, іс жүргізу ... ... ... ... ... қоса ... принциптерінін
жекелеген нормаларда толық емес бейнелену ... ... ... ... жағдайда оған тікелей қатысы бар кұкық нормасы емес, процесс
принципі сот әділдігі мақсаттарына, тұлғаның құқықтары мен ... ... қол ... кепілдіктері ретінде көрінеді» [22].
Іс жүргізу нысаңдарын заң жүзінде көздеу объективтік ... ... ... ... етуге бағытталған. Кепілдік
берудің мұндай сипатында жалпы іс жүргізу нысаны және іс бойынша ... ... ... ... ... ... бар нысан бой көрсетеді.
Осындай ерекшелігі бар ... ... ... іс ... ... ... ... шығарудың формальды негіздерінің болуы ықпал ... ... егер іс ... ... құрамында қаралса; егер үкімді
қабылдау кезінде ... ... ... ... ... бірі қол ... онда үкім ... шығарылуы тиіс. Мұндай
жағдайларда үкімді жоққа шығару үшін мәнісі бойынша үкімнің ... ... ... ... сәйкес келетіндігі туралы жағдайда
маңызы болмайды. ... ... ... ... жоққа шығарудын құқықтық
салдары заңның барлық нұсқамаларын сақтай отырып істі жаңадан ... ... ... ... ... бағытталған ерекшелігі бар іс жүргізу
нысаны заттық айғақтарды іске тігу мен ... ... ... ... ... түрде тағайындау, сотта куәгерлерден жауап алуды
жүргізудің ... ... мен ... тануды жүргізудің тәртібі және
басқалары жоғарыда аталған топқа жатады.
Әділ сотта іс жүргізу нысанының мағынасын ... ... айту ... ол ... ... мәлім. Бірақ объективті шындықты анықтау
кезіндегі оның мәні ... ... ... кез ... ... іс ... бұзу ... тергеудің, объективтілігіне және іс ... ... ... күдік туғызуы тиіс. Мұндай күдік туындаған
жағдайда кылмыстық іс бойынша объективті шындықтың анықталатындығына деген
сенім өз ... ... ісін ... сатылары мен кезендерінің ревизиялау негізі —
өткен сатының не ... іс ... ... ... ... ... келесі саты, кезең орын алуы мүмкін деген мағынада іс ... ... ... ... береді. Мәселен, айып тағу адамның
кінәсін дәлелдемесе мүмкін ... ... іс ... ... соты іс ... үкім ... мүмкін болмайды. Бұған қоса
жаңа кезендегі іс жүргізу оның алдыңдағы кезеңнің ... ... ... ... көздейді. Талаптан ауытқу олардың сипаты мен
мазмұнына ... әр ... ... ... әкеліп
соғады.
Процессуалдық мәжбүрлеу шараларының жүйесі тұлғаның субъективті
құқықтарын қорғай ... ... сот ісін ... ... ... кепілдіктерін қамтамасыз етеді. Мәселен, анықтау ... ... ... бойынша дәлелді себептерсіз куәгер келмеген ... ... ... адам ... іс бойынша шындықты анықтауға кедергі
келтіруі мүмкін деп жорамалдауға ... ... ... оған ... ... дәлелдемелерді қамтамасыз ету мақсатында почта-
телеграф хат-хабарлары және т.б. пайдалануға тыйым салынуы ... ... ... ... ғана ... оны ... де ... мағынасына ие болады (мәселен, куәгерге тергеушінің
шақыруы бойынша келу ... және ... ... осы ... ықтимал салдарларды түсіндіру кезінде).
Сонымен, қылмыстық сот ісін жүргізудін институттар жүйесі, оның
құрылымы мен ... ... іс ... ... шындықты кепілді
түрде анықтауға бағытталған.
Іс бойынша шындықты анықтаудың кепілдіктері ретінде іс ... ... ... көп ... ... ... беріліп, іс-қимыл,
акті, процедура сияқты нысандарға орын ... ... ... ... ... ... ... қабылданды. Тұтас алғанда бұл мәселе қылмыстық
процеске тән, бірақ бұл ... бір ... ... ... ... ... ... жүргізушілік актінің ажырамас бөлігі. Мәселен, тергеу ... ... ... орын мен ... ... оның ... ... хаттама жасаған адамның қызметі және аты-жөні, іс-қимылға басқа
да барлық қатысушылардың деректері ... ... ... ... тиіс. Хаттаманың міндетті реквизиттерін сақтауды бұзу — ... ... көзі ... хаттаманы жарамсыз деп тануға мәжбур
етеді. Тұрақты қалыптың мұндай ... ... ... ... ... тән. Сот және тергеу құжаттарының іс жүргізушілік тұрақты
нысаны — кепілдік ретіндегі іс жүргізушілік нысанның ... ... ... іс ... ... ...... қалып пен
қозғалмалы негіздің үйлесімі. Сот ісін жүргізудің бір сатыдан екінші сатыға
жылжуға, бір ... ... ... өтуі ... іс жүргізушілік
нысанда ғана ықтимал. ал оның ... бір ізге ... ... бар ... іс жүргізушілік актілер, құжаттар сақталады.
Іс бойынша шындықты ... ... ... мен нысанының
диалектизмімен кепілдік беріледі. Дәлелдеу тәсілі өзінің мазмұнына барабар
болуға тиіс. Бұл орайда ... ... — іс ... ... ... ... ... Мәселен, сарапшының қорытынды жасауына ... ... алу ... ... ... талаптарға сәйкес келмейді.
Аталған ... ... ... ...... айырмашылығына байланысты. Сараптық зерттеудің мәні өзгеше ... ... ... ... ... ... Істі ... барысында дәлелдеудің негізіне алынған сарапшының қорытындылары сот
мәжілісінің хаттамасында және үкімнің сипаттама бөлігінде басқаша көрініс
табатын ... ... ... ... процестегі дәлелдемелердің нысаны
мен мазмұнының диалектизмі көрінеді [25].
Шындықты анықтаудың кепілдігі ... ... ... мәселеде
дәлелдемелердің заңдылығын талал етудің қатысы бар. Атап ... ... ... ... жолмен алынған дәлелдемелердің құқықтық күші жоқ ... Іс ... ... заңсыз жолмен алынғандарды
дәлелдемелер деп атаудың орындылығы ; ... ... ... ... күші ... ... ... дәлелдемелер мен дәлелдеуден
тысқары қалады. Бірақ ... онда ... ... ... ... нәрсе
дәлелдемелер алудың міндетті процедуралық жолы, яғни өзінде тұрақты ... ... ... ... іс ... ... ... табылады.
1.3. Дәлелдемелердің түсінігі және маңызы
Дәлелдеменің түсінігі қылмыстық іс жүргізу кодексінің 115 ... ... ... ... ... сот осы кодексте белгіленген
тәртіппен Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... айыпталушының бұл әрекетті
жасағандығын немесе жасамағандығын және айыпталушының кінәлілігін не кінәлі
емес екендігін, сондай-ақ істі ... шешу үшін ... бар өзге де ... анықтайтын заңды түрде алынған ... ... ... ... ... ... табылады» [26] деп берілген.
Қылмыс оқиғасы өткен шақта болған себептен тергеу мен сотқа қылмыстық
істің жағдайы мен ... ... ... ... ... Іске
маңызы бар кез-келген факт дәлелденуге және осы ... ... ... ... ... ... айтқандай: Қылмысты ашу және қылмыскерді әшкерлеу, бұл
дәлелдемелерді ... ... ... ... ... ... ... заңды жауапкершілікке тартуға мүмкіндік береді, оның кінәлілігін
анықтайды, оған лайыкты жазасын қолдануға көмектеседі.
Қылмыстық іс бойынша ... ... ... ... ... белгіленген тәртіп негізінде анықтама органы, тергеуші және сот
қоғамға қауіпті әрекеттің ... ... ... осы ... жасаған адамның
кінәлілігін және істі дұрыс шешу ... ... да ... ... ... ... анықталады: куәгердің айғағымен, жәбірленушінің
айғағымен, айыпкердің айғағымен, сарапшының ... ... ... және сот ... ... және ... да
кұжаттар, бейне материалдармен, бейне-аудио жазуларымен анықталынады.
Осы фактілі деректер іс бойынша зерттеліп ... ... мен ... сот пен ... үшін ... анықталу құралы ретінде, дәлелдемелер
құралы болады.
Сот ісі бойынша дәледеу дегеніміз - дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... айтамыз.
Сондықтан да, сот дәлелдеудің формальды логикадан айырмашылығы бұл ... ғана ... ең ... ... ... дәлелденеді.
Осы кез-келген фактіні соттық дәледдеме ретінде тану үшін, әрдайым
онда оның ... ... ... ... ... етіледі. Мұнымен оның осы
қарастырылып жатқан іспен байланысын айтамыз, осының әсерінен ол осы ... ... ... ... ... ... ... ұғымының екі жақты сипатты болады:
а) тектік сипаттағы философиялық ұғым;
ә) түрлік сипаттап іс жүргізу кұкықтық ... ... ... ... ... - ... процесі (әдісі), пайымдаудың шынайылығын негіздеу. Кең
мағынасындағы «дәлелдеме» қандай да бір ... ... ... ... бұл ... қисыңды пайымдауларды, сондай-ақ кейбір табиғи
кұбылыстар мен заттардың сезім арқылы қабылдау ... ... ... Тар
мағынасында - бұл шынайы алғышарттардан дәлелденетін тезистерге бастайтын
дұрыс ой ... ... ... түсінік дәлелдемені екі мағынада камтиды:
а) дәледдеме - шындықты анықтаудың ... не ... ... - тану мен ... статистикалық объектісі.
Қылмыстық іс жүргізу құқығы үшін статистикалық объект деген дәлелдеме
ұғымының екінші мағынасы тән, қылмыстық сот ісін ... ... ... түрі ретінде шындықты анықтау процесінің өзі ... ... оның ... ... дербес тарауда айтылады.
«Дәлелдеме» ұғымының қылмыстық іс жүргізуінің мәнін формальды қисынмен
жұмыс істейтін дефинициядан ажырата отырып, ... ... деп ... дәлелдеуде жалаң ойлармен ғана емес, ең әуелі фактілермен жұмыс
істейді» [29].
Әрі карай А.И.Трусов соттық ... ... ... ... ... дәлелдермен іс жүзіндегі деректерді білдіреді;
– жалпы кез-келген іс ... ... ... ... ... ... көмегімен жағдайды айқындауға септігі тигендері,
қылмыстық істі дұрыс шешу үшін маңызы барлары ғана ... ... ... соттық дәлелдемелер арқылы заңда көзделген қылмыстық іс ... яғни ... бір ... ... ... жоққа шығарылады [30].
Р.С.Белкиннің пікірі бойынша «жинақталған, зерттелген және бағаланған
дәлелдемелер дәлелдеудің, яғни шындықты анықтаудың мақсатына қол жеткізудің
құралы ретінде ... ... - ... көз ... ... Сонымен бірге «дәлелдеме
шындықты жасаудын құралы емес».
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің мәні туралы жалпы ... тану ... ... ... ... ... ... -
қылмыстық іс жүргізу құқығының аса маңызды сипаттарынын бірі болып табылады
деп айта аламыз. Дәлелдеме сот әділдігінің басты сипаты. Сот ісін ... ... ... мен ... ... ... іс бойынша шындықты
анықтауға және осы ... істі ... ... ... Дәлелдемесіз
нақты адамға үкім шығаруға құқықтық негіз жоқ [31].
Келтірілген түйінді ... ... ... ... ұғымын
заңды түрде бекітудің негізіне алынған болатын. Және ... ... ... ... ... ... ... болып табылады:
– дәлелдемелердердің ҚІЖК-не сәйкес жолмен алынуы;
– дәлелдемелерде анықталатын жағдайларға қатысы бар іс ... ... ... ... және солардың ... ... ... ... бар ... ... болмағандығын
анықтау;
– мұндай анықтауды анықтаушының, тергеушінің, прокурордың және соттың
ғана құқығына беру;
– қылмыс жасады деп айып ... ... ... ... ... ... анықтау.
Заң іс үшін маңызы бар іс жүзіндегі дерек көздерінің толық тізбесін
белгілейді. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... қорытындысы; заттай айғақтар;
іс жүргізудің хаттамалары және өзге де ... ... Бұл ... кеңейте
түсіндіруге болмайды.
Қылмыстық іс жүргізу құқығы ғылымында соңғы уақытқа дейін дәлелдемені
құқықтық ... ... ... ... ... ... ... айқын аңғарылды.
Дәлелдеме екі жақты табиғаты бар санат. Бір жағынан бұл фактілер, ... ... ... ... Бұл ілім ... екі жақты түсіну»
деген атақ алады.
Осы көзқарасты негіздей отырып М.С.Строгович былай дел ... ... екі ... бар. ... бұл, ... ... ... болмағандығы, оны ... ... ... ... ... осы ... жауапкершілік
деңгейіне байланысты болатын істің ... да ... ... бір ... ... заңда қарастырылған көздер
дәлелдемелер болып ... ... ... мен сот іс үшін ... фактілер туралы мәліметтер аз және сол арқылы осы фактілер анықталады»
[32].
Негізінен ... ... ... ... С.Альперт және
М.Бажановтың еңбектерімен үндес, олар актілерді ғана дәлелдемелер деп ... ... ... ... ... ... соғады деп тұжырымдады:
«дәлелдеменің күрделі және сонымен бірге ... ... іс ... мен осы іс ... ... ... ... арқылы алуды»
[33] айтып жатыр.
Демек, екінші көзқарас іс жүзіндегі ... және ... ... ... ... сүйенді. Бұл көзқарасты В.Я.Дорохов.
М.А.Чельцов, П.А.Лупинская және басқа зерттеушілер ... ... ... ... ... ... пайымдаудағы бірінші
бағыты - дәлелдемелерді қылмыстық іс жүргізу заңдары белгілеген көздерден
алған іс ... ... ... ... ... тұрады.
Дәлелдемелер мен олардың көздері өзара баййланысты, бірақ ... ... ... ... «іс ... ... ... ажыратуға, оларды бір-біріне қарсы қоюға ... ... ... өзара байланысқан, өзара тығыз байланыста болады. Бірақ
бұл аталған категориялардың әрқайсысының дербестігін жоққа ... ... Бұл ой ... ... ... ... ... былай деп жазды; «Заңда ... ... ... алу - осы ... ... ... қажетті шарты. Бірақ бұдан дәлелдемелік мәлімет көзінің өзі
дәлелдемеге айналмайды, оның табиғи құрамдас ... бола ... ... ... ... ... ... деп атап өтті:
«фактілердің өзі емес, фактілер туралы мәліметтер ... ... ... ... қарапайым жалпы түрдегі іс жүзіндегі
деректер - объективті болмыстың фактілері, объективті шындық». Әрі ... ... деп ... ... ... тергеушінің, судьяның, куәгердің
немесе сарапшының, айыпталушының немесе сезіктінің санасынан көрініс тапқан
фактілер дәлелдемелер ... ... Олар ... ... фактілер
түрінде емес, фактілер түріндегі мәліметтер сипатында ... ... ... ... ... ... ... емес, пайымдаулар мен
мәліметтер түріндегі бейне ғана» [36].
Л.М.Карнееваның, Ф.Н.Фаткулиннің және басқаларының ... ... ... дұрыс деп ойлаймыз.
Дәлелдемелерді олардың көздерімен теңестіру:
– қылмыстық іс жүргізу заңына қайшы келеді;
– мазмұны бойынша ... ... ... және ... ... ... қалдырмайды, мұның өзі істің мән-
жайын дәлелдеу кезінде елеулі рөл ... ... өзі ... ... мен ... құндылығын есепке
алмастан адамды айыптау үшін негіз қызметін атқара алмайды, өйткені
айыптау туралы шешім қабылдау үшін іс жүзіндегі негіз ... ... ... ... ... ... үшін ... айта кету керек: өз ... ... ... «Сот ... ... 1969 жылғы 30 маусымдағы және «Қылмыстық істер
бойынша сот сараптамасы туралы» 1971 ... 16 ... ... қабылданатын шешімдерде олардың көздерін санамалап негіздеуді
түсіндірді және талап етті [37].
Сонымен, ... ... ... іс ... ... ... ... дәлелдеме — бұл іс жүзіндегі деректер;
2) іс ... ... ... ... тығыз байланыста
болады, бірақ олармен сәйкес ... және ... ... ... [38].
Және ақырында, біз жоғарыда атап өткендей, Кан А.Г. фактілердің өзін
емес, фактілер туралы мәліметтерді ғана іс ... ... деп ... ... мынадай түсініктер бойынша дұрыс.
1. Қылмыстық сот ісін жүргізу шектерінен тыс ... ... ... ... ... - өткен уақытта шын мәнінде орын алған оқиғалар
туралы ақпарат, яғни бүл объективті ... ... ... тән ... ... ... ұрлады делік. Факт ретінде ұрлық, біздің ... ... тыс өз ... жеке ... ... ... тергеу органдарына белгілі болған ... ... ... сөз жоқ, ... ... бейнесін қалпына келтіру және оны
іс жүргізушілік жолмен бекіту міндеті туындайды. ... ... ... яғни адам ... ... табу ... ... келуі мүмкін. Бірақ
осы өткен уақыт бейнесін тергеуші де сот та тікелей қабылдай алмайды. Бұл
жерде ойша елестету ғана орын алуы ... ... ... ... ... ... деген пікір қате. Мәселе
мынада, олар заттық әлемнің бұйымдары ... ... ... да ... орнына жүрмейді, бар болғаны өткен уақытта орын алған ... ... ... ... ... қабылдаған адамдардың жауаптары
басқа ештеңе де емес, олар өздері қабылдаған оқиға туралы ... ... Бұл ... ... ... да аз рөл ... ... естуі, көз жанарының әлсіздігі, мінез-құлқының ырықсыздығы, қорқыныш,
қиялға ... ... және т.б.). ... бәрі олар ... ... өз ізін ... ... факторлардың
ықпалы, сондай-ақ бірыңғай фактілер және ... ... ... ретінде
түсінуге мүмкіндік бермейді (фактілер туралы мәліметтер фактілердің
өздерімен сәйкес келмеуі мумкін ... ... ... ... ... және ол ... тек
қылмыстық іс жүргізу заңының тәртібінде көрсетілгендей, олар ... ... ... кері ... ... істі шешу үшін ... болып табылатын дәлелдемелерді
қарастырған кезде, екі жағдайға ... бөлу ... ... дәлелдемелер
іске маңызды бар болып табылатын, фактілер жөніндегі ... ... ... ... Осы ... ... ... мен сот органдары іс
бойынша анықталуға жататын ... ... ... ... және осы
фактілерді анықтайтын құралдар болып табылады, яғни дәлелдемелер ретінде
қарастырылады. ... ... ... ... ... ... қайнар көзі ретінде болады, ол тағы да басқа анықталуға
жататын фактінің негізі болып ... ... ... бойынша аныкталуға
жататын фактілер бір-бірімен қабаттасып жатады, мысалы белгілі бір ... бір ... ... ... ... бір ... көздер
бойынша анықталмайды, өйткені оның әрекетіне ешкім қадағалау жүргізбеген,
сондықтан да, ол ... ... ... ... Егер де іс ... ... ... қайнар көздер болмаса, яғни аныкталған
тұлғаның белгілі бір ... ... ... ... жағдайда басқа
фактілерді анықтауға болатын қайнар көздер ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір шешімдер шығаруға болады.
Осы жерден дәлелдемелердің екі ... туып ... ... ол анықталута
жататын фактілер туралы мәліметтердің қайнар көзі, сондай-ақ, дәлелдеме -
ол басқа жөнінде шешім жасауға болатын фактіні ... факт ... ... ғана ... ... де ... деген көзқарас бар.
Осындай ... ... М.М. ... ол ... ... ... ... «егер куәгер өзінің айғағында айыпкер
жасаған кісі өлтірудің куәгері болса, егер сот ... және ... осы ... ... деп ... яғни ... шын мәнінде айыпталушының
әрекеттерін бақыласа, бұл жерден тура және ... осы іс ... ... ... ... факт айыпталушының әрекетін куәгердің
бақылауы, тікелей дәлелдеменің, ал тікелей куәгердің көрсетуі ... ... ... ... қылмысты жасағанда куәгердің бақылау
фактісі дәлелдемелік факт, айыпталушының қылмыс жасағандығын дәлелдейді.
Осы мысалдан мынаны ... ... ... Гродзинский «дәлелдемелік факт
деген түсінікке өзінше мағына береді [40].
Куәгердің қылмысты бақылаған ... осы ... ... ... ... ... және ... осы фактіні
бақыланғандығы жөнінде ... ... ... яғни ... қылмысты бақылау фактісі қылмыстың дәлелдемесі емес, дәлелдемені
құру жөніндегі қажетті жағдайлар. Куәгер осы ... ... ... беру ... оны қабылдау керек, бұл ... ... ... ... ... ... ... ретінде қалыптасу кезеңі.
Барлық дәлелдемелер тергеу және сот тарапынан бағалауға жатады,
олардың әрқайсысы ... ... осы ... ... ... керек. Сондай-ақ бағалауға осы факті бойынша деректердің
сапалығы, дұрыстылығы да ... ... ... оның ... қалай дәлелдейтіндігін бағалауға жатқызылады. Сондықтан да,
дәлелдеме түсінігі дәлелдемені дұрыс, ... ... деп ... ... мәлімет қайнар көздерін немесе сол ... ... осы іс ... ... ... ... фактінің
қорытындысын бағалауды алдын ала шешу, бұл дәлелдемені ... ... ... болмайды. Егер, мысалы, айыпталушының ... бір ... ... ... белгілі бір фактіні
нұсқасы - ол осы іс ... ... ... ... та, бұл ... берілген көрсету анықталса да, сот куәгердің көрсетуін дәлелдеме
деп бағалау керек, ... ... ол бұл ... ... ... ал кей жағдайларда дұрыс емес деп оны ... ... ... фактіге де байланысты және қатысты.
Сонымен, дәлелдеме - бұл дәлелдемелік күш ... ... ... ... ... ... осы ... сипатынан шыға
отырып, оның сапалығын, сенімділігін және ... ... ... ... ... ... ... байланысты әдебиеттерде әртүрлі
көзқарастар бар. Атап айтсақ, С.Д.Оспанов ... ... ... деректер
және қайнар көздер дәлелдеменің бір ұғымы ретінде оның екі қажетті элементі
бір бірінен ... бір ... ... ... ... ... және ... жекелеп алған кезде, дәлелдемені құрамайды. ... ... осы іс ... ... фактілер жөнінде мәлімет болмаса, шынайы
таным құралы болып ... ете ... ... фактілі деректердің кайнар
көзі және фактілер, бір-бірінсіз жекелеп өмір сүре ... ... ... ... мен ... көздердің арасындағы үзіліс олардың
болмауына ... екі ... ... ... ... ... [41].
Тікелей және жанама дәлелдемелердің құрылымын қараған кезде Дорохов
өз ... ... ... былай дейді, дәлелдемелік ... ... ... ғана ... ал ол тікелей де жоқ, онда дәлелдеме
қайнар көзі ... ... ... ... бұл ... ... бар, біріншіден ол жанама ... ... ... деректерді ұқсастырады, объективті шындықтағы
фактілерді және ... ... ... жөніндегі сұрақты
қалдырады, екіншіден, дәлелдеме және қайнар көз ... ... яғни ... бір ... ... қалыптастырады.
Екінші бұл жердегі анықсыздық, Строгович дәлелдеме жөніндегі екі
жакты ұғымды ... ... ... дерек қайнар көзі мен дәлелдеме ұғымын
ұқсастырады. Бірінші анықсыздық жөңінде, тікелей және жанама ... ... ... куәгердің көрсетуі, оның көргенін, кісі өлтіру болған
үйден айыпталушының қалай ... ең ... ... ... және ... осы факт дәлелдеме бола ма деген қорытынды
жасалады ... ... ... ... ... ие ... ... жол берушілігі анықталған кезде, осы нақты
қылмыстық іс бойынша дәлелдемелердің ... ... ... ... ... ... анықтамасы Қазақстан Республикасының ҚІЖК-ң 115-
ші бабында берілген, оның екі ... ... ... көрінеді, фактілі
деректер ұғымы ретінде дәлелдемелер қамтылады: анықталған, белгіленген
деректердің ... көзі ... және ... ... ... ... факт ... көрініс табады.
Сонымен, дәлелдемелер бұлар бірінші кезекте ... ... Ол ... ... ... ... іске жата ... қатыстылық
белгісі болуы керек. Дәлелдемелер, сонымен қатар, белгілі бір заңмен
белгіленген ... деп ... ... ... ... тиісті
(Қазақстан Республикасының ҚІЖК-нің 125-ші бабының 2-ші бөлігі), яғни нақты
қылмыстық іс бойынша жол берушілігі болуы ... Бұл ... ... ... 116-ші ... ... ... заңсыз жолмен
алынған дәлелдемелердің заңдық күші болмайды.
Сонымен қатар дәлелдемелердің негізгі белгілері ретінде белгіленген
фактілер, фактілі деректер өз орны ... ... ... ... ... ... Бұл мынаған байланысты, кылмыстың оқиғасы өткен шақта
болғандықтан ... ... және сот ... бұл ... бақыламаған,
сондықтан тікелей қабылдай алмайды.
Дәлелдеменің екі мағыналығынан қашып құтылуға болмайды, дәлелдеменің
түсінігін тура шектеуге болады, ... ... көзі ... ... көзі ... ... ретінде.
Қылмыстық істе ... ... ... тек ... ... ... ... орай дәлелдемелердің тергеу
органдарына, прокуратураға және сотқа тигізер ... ... ... ... іс ... ... түпкілікті дәлелдену
міндеттелігі және оның ... іс ... ... ... ... олардың барлығына мәлім екендігіне және басқа
да белгілерге қарамастан дәлелденуі ... Тек ... ... іс ... шығарылатын үкімге негіз болып табылады.
Дәлелдемелер болған оқиғаның іс бойынша фактілік ... ... ... ... ... іс ... ... шығаруға негіз болып
табылатын дәлелдемелерді қарастырғанда оның екі ... ... ... іс ... маңызы бар дерек туралы мәліметтерінің қайнар көздері
ретінде болады. Тергеу мен сот осы ... ... ... іс ... ... деректер туралы мәліметтерді алады және осы қайнар
көздер сол ... ... ... ... ... ... ... айыпталушы жәбірленушіге дене жарақатын келтіргені туралы, бұл
дерек туралы мәліметтің қайнар көзі ... ... яғни дене ... ... ... Сондай-ақ дәлелдемелер көп жағдайда анықталуға
жататын деректі басқа деректің көмегімен сол дәлелдеме арқылы ... ... ... ... ... ... көп ... бойынша, мысалы, тұлғаның белгілі бір әрекеттері ... ... осы ... ... асыру барысында көрмегендіктен мәліметтер алатын
қайнар көздер жоқ. Сондықтан ... оны ... ... ... ... ... осы факті жөнінде қайнар көз болмаса онда осымен
байланысты және ... ... ... ... мүмкіндік беретін
фактіні анықтауға болады. Жоғарыда келтіріп кеткен ... ... ... ... онда ... жататын фактіні біз ... ... ... қол ... ... осы ... ... болуы, жәбірленуші заттары айыпталушының ... ... ... туралы қорытынды шығаруға болады. Осы барлық
жиналған ... ... ... ... оның ... ... ... екендігі жайлы және айыпталушымен осы қылмысты жасағаны
туралы қорытынды шығаруга ... ... ... ... екі ... туындайды: анықталуға жататын мән-жай туралы қайнар көз ретінде
және ... ... ... және осы факт ... ... факт ... ... көмегімен дәлелдеу процессінде келесі жағдайлар
анықталынады:
– оқиға мен қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... болған жері, әдісі және баска да мән-жайлар);
– қылмыстық заңмен тыйым салынған әрекетті кімнің жасағандығы;
– адамның ... ... ... ... әрекетті жасаудағы
кінәлілігі, оның кінәсінің нысаны, жасалған әрекеттің себеп дәлелдері,
заңдық және іс ... ... ... жауаптылығының дәрежесімен сипатына әсер ететін мән-
жайлар; айыпталушының жеке басын сипаттайтын мән-жайлар;
– жасалған қылмыстың зардаптары;
– қылмыспен ... ... ... мен мөлшері;
– әрекеттің қылмыстылығының жоққа шығаратын мән-жайлар;
– қылмыстық жауаптылықпен жазадан босатуға әкеп ... ... ... ... адам жасаған қылмыстар туралы іс ... ... ... ... ҚР ҚІЖК 418 бабымен айқындалған.
Сонымен қатар қылмыс жасауға ... ... ... ... іс бойынша
анықтауға жатады. Осы жоғарыда атап ... ... ... ... процессінде шешуге мүмкіндік береді
1.4. Дәлелдемелердің сипаты
Іс бойынша ... ... ... ... ... бет алды сипаты болмайды. Іс жүргізушілік мағынасындағы
белгілі бір дәлелдемелерді тергеудің және ... ... ... ... іс бойынша процеске тарту дәлелдемелердің қатыстылығы туралы
мәселені шешуге негізделген. Дәлелдемелердің ... - ... ... ... ... ... қисынды байланыстың болуы ... ... ... ... ... іс бойынша белгілі ... ... ... ... ... үшін ... мүмкін.
Дәлелдемелердің қатыстылығының өлшемі сипатында мыналар көрінеді:
– дәлелдеменің ізделетін фактімен байланысы;
– нақты дәлелдермен ... ... іс үшін ... тап осы мән-жайды анықтау үшін аталған дәледдемелердің маңызы.
Дәлелдеменің ... ... ... ... мынадан
көрінеді: осы өлшемге сүйене отырып, «тергеу мен сот қылмыстық ... жөне ... ... ... ... ... іс жүзіндегі
материалдардың «үйіндісінен» ... ... шешу үшін ... ... ала ... екі ... өзара байланысты жөне бір ... әр ... ... ... туралы мәселені шешу үшін оларда бар
ақпарат сипатының маңызы болмайды (дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... ... - дәледдеменің мәнділігіне
ықпал ететін ішкі қасиетінің белгісі. Сонымен бірге осы айтылған ... ... ... ол істі басы ... ... ... ... қарсы бар материалдарды іске шоғырландыруға мүмкіндік
береді [44, 16 б.].
Дәлелдемелердің іске ... ... - ... олар ... мен ... ... көзқарасы тұрғысынан дәлелдемелердің
жарамдылығы, толықтығы. Дәлелдемелердің іске жіберілуін қамтамасыз ... ... ... ... ... бөліп көрсету қабыдданған:
дәлелдеудің тиісті қатысушысы;
заңда көзделген дәледдеме көзі;
заңға сөйкес ... ... ... ... ... ... ... мен іске жіберілуі арасыңдағы
арақатынасты айқындай отырып, ... И.А. ... деп ... «Егер
қылмыстық іс жүргізу дәлелдемелерінің мазмұны олардың іске қатыстылығын
көрсетсе, дәлелдемелердің іс ... ... ... осы іс ... ... ... [45].
Дәлелдеудің тиісті қатысушысы туралы ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізуге тыйым
салады. Алайда бұл айыпталушыдан басқасының бәрі де дәледдеуі тиіс ... ... ... ... ... анықтау жүргізетін
адамға, прокурорға жүктеледі. Бұл сотқа дейінгі кезендерде тек ... ғана ... ... ... ... және нақты іс
бойынша оларды қылмыстық сот ісін жүргізуге ... ... ... ... берілгендігін біддіреді. Істі сот қарауы ... ... ... істің материалдарына тігу мәселелерін сот шешеді.
Заңда көзделген дәлелдемелер көзі іс жүзінде ... бар ... ... ... ... ... бірімен сәйкес келегінін
біддіреді. Бұл орайда заң шығарушы ... ... ... үшін ҚІЖК-де
санамаланған кез келген көздер ... ... ... ... ... бір жағдайларда мән-жай қатаң түрде
белгілі бір ... ... ... Мәселен ҚІЖК-нің 240-бабына
сәйкес қаза табуының себептерін ... дене ... ... ... ... айыпталушының, ... ... ... ... ... үшін ... сот сараптамасын
жүргізу жолымен мүмкін болады. Осы жағдайларда анықталатын ... ... бір ... ... ... болады.
Дәлелдемелердің көздеріне қатысты ... осы ... жасы ... ... ... жайттардың дұрыстығына
күмән болған немесе АХАЖ-дың (азаматтық хал акгілерін жазу) ... ... ... ... айыпталушының, жәбірленушінің жасын
анықтау кезінде жасалатын сарапшылар қорытындылары да жатады.
Дәлелдемелердің қатыстылығы мен іске ... ... ... ... ... И.А. ... деп жазды: «Егер
қылмыстық іс ... ... ... ... іске ... дәлелдемелердің іс жүргізу нысаны олардың осы іс ... ... ... ... тиісті қатысушысы туралы талап мазмұнының негізінде
дәлелдеп көрсету айыпталушыға аударуға қатысты қылмыстық іс ... ... ... бұл ... ... бәрі де ... тиіс ... Заңда дәлелдеу функциясы тергеушіге, анықтау жүргізетін
адамға, ... ... Бұл ... ... ... тек осы
катысушыларға ғана дәлелдемелерді мақсатты ... ... және ... ... ... ... сот ісін жүргізуге тарту туралы мәселені шешуге
құқық берілгендігін білдіреді. Істі сот ... ... ... ... істің материаддарына тігу мәселелерін сот шешеді.
Заңда көзделген дәлелдемелер көзі іс жүзінде қолда бар көздің ҚІЖК-нің
115-бабының 2-бөлігіңде көзделген ... ... ... ... Бұл орайда заң шығарушы істің мән-жайын дәлелдеу үшін ҚІЖК-де
санамаланған кез ... ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайларда мән-жай қатаң түрде ... бір ... ... ... ... ... сәйкес қаза табуының
себептерін аныктау, дене ... ... мен ... анықтау,
айыпталушының, куәгердің және жәбірленушінің психикалық жай-күйін анықтау
тиісті сот ... ... ... ... ... Осы ... ... дәлелдемелірінің бірден бір көздері сарапшылардың
қорытындылары болады. Дәледдемелердің ... ... ... ... ... жасы ... ... көрсетілген мәліметтердің
дұрыстығына күмән болған немесе АХАЖ-дың (азаматтық хал ... ... ... ... ... сезіктінің, айыпталушының,
жәбірленушінің жасын анықтау кезінде жасалатын сарапшылар корытындылары да
жатады [47, 49 ... ... ... алу ... ... ... тағы бір ... элементі. Дәледдемелерді жинақтау
мақсатында анықтаушы, тергеуші, прокурор және сот оңда ... ... ... ретінде жауап алу үшін сарапшылар
ретінде ... ... үшін кез ... ... іске тартуға;
кәсіпорындардан, мекемелерден, ұйымдардан, сондай-ақ лауазымды ... ... іс ... қажетті іс жүзіндегі деректерді анықтауға
жәрдемі ... ... ... ... мәліметтерді талап етуге
құқылы.
Дәлелдемелерді сезікті, айыпталушы, қорғаушы, айыптаушы, сондай-ақ
жәбірленуші және оның ... ... ... азаматтық жауапкер және
(олардың өкілдері, сондай-ақ кез келген ... ... ... ... ... ... ... дәлелдеу тәсілдерінің тізбесімен ұштаса келіп дәлелдеменің
екі тәсілмен алынатындығын ... ... ... ... ... ... ... жүргізуі нәтижесінде.
Дәлелдеме алудың басқа жолы жоқ. ҚІЖК-де тергеу және сот қимылдарының
тізбесі егжей-тегжейлі көрсетілген.
Дәлелдеме алуға жәрдемі ... ... ... ... іс-қимылын жүргізу
тәртібі — іске жіберілу категориясының маңызды элементі. Заң ... ... ... екі ... тәртібін көздейді: а) ... ... ... ... қатысы бар жалпы деңгей қылмыстық сот
ісін жүргізуден туындайтын ... ... Осы ... ... ... ... жасаудың жалпы ережелері туралы талаптар
жатады.
Дәлелдемелер деңгейінің жекелеген (нақты) тергеу іс-қимылын ... ... ... ... іске ... — оның факті туралы мәлімет көзі
ретінде осы фактіні анықтаудың құралы бола алу қабілеті және осы тұрғыдағы
түсінікте іске ... — іс ... саны ... ... ... ... іске жіберілу категориясы жоққа шығару
әдісімен шешіледі, оның мәнісі мынада: дәледдемелер ... бір ... ... ... ... белгілер регламеттеледі, ал іске
жіберуге болмайтын қайшы •кейінгінің барлығын да іс ... ... ... іске ... ... тану үшін ... ретінде
қарау керек». ҚІЖК 116-бабында: «Іс жүзіндегі деректер, егер олар осы
Кодекстін талаптарын бұза ... ... ... ... ... ... ... айыру немесе оларды қысу жолымен немесе
қылмыстық процестің өзге де ережелерін бұзу ... деп атап ... ... ... ... ... барлық басқа деректер
дәлелдемелер алудың процедуралық талаптары, іс материалдарына талаптары
сақталған жағдайда дәлелдемелер деп ... [48, 128 ... үшін ... бар, іс ... деректерді алу кезінде жол берілген
ҚІЖК-нің талаптарын бұзу деп мыналар есептеледі:
– күш қолдану, қатер төндіру, ... ... сол ... өзге де ... іс-
қимылдар;
– қылмыстық процеске қатысушы адамға түсіндірмеу немесе толық емес,
сондай-ақ ... емес ... ... туындаған оның өз
құқықтары мен ... ... ... ... қатысы жоқ адамнын тергеу іс-қимылын жүргізуі;
– қарсылық ... тиіс ... іс ... ... іс ... ... елеулі түрде бұзу;
– іс жүзіндегі ... ... ... не ... ... ... емес ... алынуы;
– дәлелдеу барысында осы заманда ғылыми білімдерге ... ... ... ... ... егер осы ... көздері қылмыстық іс
материаддарының тізімдемесіне енгізілмесе, |қылмыстық ізге түсу ... ... ... және өзге де ... шешімін негіздеу үшін
пайдалануға қатаң тыйым ... Осы ... ... ... ... ... іс ... маңызы зор жағдайлар да ыкдал етпейді:
сезіктінің, айыпталушының, жәбірленушінің жөне куәгердің жауаптарын
ҚІЖК-нін, ... ... ... отырып алу, жауаптарды
қолданылып жүрген ... ... ... ... өз ... ... процесті жүргізуші органның
қаулысына сәйкес ... ... ... сараптаманың барлық
белгіленген ережелерді сақтай отырып жасалуы;
қылмыстық процесті жүргізуші органның тиісті ... ... ... іске тігу және ... ... ... жолмен алу, осы әрекетке қатыстылығының ... ... жөне сот ... қажетті хаттамаларын және өзге де
қүжатгарды тиісті түрде рәсімдеу. ... іс ... ... ... ... қылмыстық іс материалдарының тізімдемесіне
еңгізбеу дәлелдемелерді іске жіберу ... шешу ... ... ... елеулі түрде бұзу деп қарау қажет.
Біздің көзқарасымызша, қаралып отырған ... ... ... ... ... салдары да болуға тиіс. Қылмыстық іс бойынша
тізімдемеге қажетті ... ... ... ... ... онда ол ... ... сәйкес анықтаушыға осы тізімдемені
қайта жасау турлы нұсқау ... ... Егер ... ... ... немесе айыптау хаттамасы бар қылмыстық іс өзіне келіп ... ... ... онда ол ... 281-282-баптарына сөйкес
материалдардың тізімдемесін қайта жасау үшін ... ... ... істі ... ... ... басшысына қайтаруға құқылы. Егер
заң бұзушылықты судья (сот) анықтамаса, онда ол ... ... ... ... ... іс ... тізмдемесіне
еңгізілмеген дәлелдемелерді ... ... алып ... ... іс ... ... іске жіберуге болмайтындығын,
сондай-ақ кұкықтық күші жоқ екендігін танудың бастамашылары мыналар бола
алады:
сот;
қылмыстық ізге түсу ... ... ізге түсу ... ... ... күші ... және оларды айыптауды қалыптастыру ... ... ... ... алу ... ... бұзушылыққа жол
берілгендігі анықталса дәлелдеу тақырыбының кез ... ... ... тану ... ... ... ... соттың немесе қылмыстық
ізге түсу органдарының алдында өз өтініштерін мәлім ... ... ... ... адам ... ... ... бас тарту туралы қаулы
шығарады. Тараптардың өтініші ... ... іс ... ... ... ... жол берілмейтіндігі ... ... ... ... ... ... ... түрлі ғылыми мектептер түрлі
мазмұн берді. Анағұрлым кең таралғаны мынадай көзқарастар болып табылады:
1. ... ... ... мен ... ... ... іс жүргізу заң ... ... ... ... ... ... ... түсіну көзқарасын жақтай отырып Ц.М.Каз былай деп атап ... ... іске ... бар ... ғана ... ... талабы теорияда дәлелдемелердің қатыстылығы деп аталады .
2. Дәлелдемелердің қатыстылығы олардың ... ... ... ... ... И.Б.Михайловская дәлелдемелердің
қатыстылығы дегеніміз -олардың іс үшін ... бар ... ... ... түрде анықтайтын қабілеттілігін білдіреді деп есептейді.
Дәлелдемелердің қатыстылығы ... ... мен ... тақырыбына
жататын жағдайлардың арасындағы байланыс деп түсіндіріледі. Мұндай
байланыстың ... ... ... іс ... ... ... ... келтіруге мүмкіндік береді. Осындай
көзқарасты Г.М.Миньковский де білдірді жөне ол В.Д.Арсеньевтің ... ... ... ... ... қолдау білдіре отырып, Ф.Н.Фаткуллин былай деп
жазды: «...Дәлелдемелер мен ... ... ... ... түрде бар себеп-тергеу, кеңістік-уақыт, ... ... ... кез ... ... да нысанды байланыс расталған
жағдайда, осы іс жүзіндегі деректер қатыстылық тұрғысынан танылады, ... ... және ... іс ... ... мен іс ... негізіне алынады» [49].
Үшінші көзқарас мынадай түсініктер бойынша қолайлы болып табылады:
дәлелдемелердің қатыстылығы олардың іс үшін маңызы бар ... ... ... ... ... бәрі де
зерттелетін анықтауға қабілетті емес (мәселен, сарапшылардың ықтимал
немесе ... ... ... үшін ... мен іс бойынша
ізделетін фактілердің арасындағы кез ... ... тек қана ... елеулі
байланыстысы маңызды;
кездейсоқ, маңызы шамалы байланыс ... ала ... мен ... ... бар іс жүзіндегі деректерді дәлелдеу күшінен
айырады.
Әдебиетте дәледдемелердің іске жіберілу категориясының мәні ... ... ... ... ... деп ... «сот ісін жүргізу
нысандарының бәрі де бұлжытпай сақталуы тиіс деген ... ... ... кез ... бұрмалаушылық дәлелдеу тәсілін ... ... ... ұғымды білдірмейді». Әрі қарай ол ... ... ... «айтылғандар өзінің сипаты бойынша ... ... ... ... сот ісін жүргізудің нысандарын
бұрмалаушылықтарға ғана ... Егер ... ... ... ... ... ... сақталғанның өзі олар өз
өзінен дәлелдеу тәсілдерінің іске ... ... ... ... ... ... іске жіберілмейді деп тануға тура
келген болар еді, өйткені іс жүзіндегі ... ... және олар ... ... ... материалдармен жиынтық күйінде бағаланғанға дейін
ешқандай күдік туғызбайтын дәлелдеу тәсілдері болмайды... ... іске ... ... ... ... ... бұрмалау
фактісінің өзі емес, заң ... ... ... тәсілін іске
жіберілмейтіндей ететін заң бұзушылыққа жол берілді ... ... ... ... [50].
Я.О.Мотовиловкердің пайымдауларының ұғымды жағы мынадан көрінеді:
іске ... ... ... өлшемі ретінде кез
келген іс жүргізу ... ... ... дәлелдеменің мәнісіне ықпал
ететінін бөліп көрсететіні деуге болады. ... да егер ... ... хаттамасында оны жүргізудің күні қойылса, бірақ оның басталуы мен
аяқталуының уақыты көрсетілмесе ... ... ... деп ... ... ... барлық талаптар сақталса — бұл ... іске ... ... ... ... ... іске ... туралы мәселе теріс шешілген жағдайда
ұйымдық-құқықтық салдар ретінде істі жүргізуден мұндай дәлелдемені ... ... ... ... ... ... жағдайларды талдай келіп
Матюшин В.Т. мынадай қорытындыға келеді: «Іс ... ... ... бұзу ... ... ... ... процесс шеңберінен тыс
қалдыруға негіз ретінде қызмет істейді және бұл ... жол ... ... мен ... ... ... ... осыған қарама-қарсы пікір ұстанады. Оның көзқарасы бойынша іс
жүргізушілік нысанды бұрмалаушылықтың кез ... олар ... ... дейін дәлелдеме ретінде процестен алып ... ... ... [52, ... ... ... соңғы екі көзқараста мәселені шешпейді және
негіз ретінде құбылыстың сыртқы ... ғана ... оның , ішкі ... ... ... алмайтын механикалық теорияға бейім ... Іс ... ... ... ... ... оларды іске жіберу өлшемдері ... ... ... талап етеді. Және осы мағынада біз үшін Я.О.Мотовиловкердің
көзқарасы дұрыс ол былай деп есептейді:
1) іске ... заң ... ... туындайтын
дәлелдемелер ғана өз өзінен жоққа шығарылуы мүмкін (мәселен, куәгердің,
жәбірленушінің және т.б. ... ... ... ... ... актісіне ғана сүйеніп, адамның психикасын
анықтау мүмкіндігі);
2) іс ... ... ... ... ... ... немесе жеңілдететін мәліметтері бар дәлелдемелерге қатысты
іске жіберілуі туралы мәселе тек қана оң : шешілуі тиіс (керісінше жағдайда
айыпталушының ... ... мен ... ... ... ... өзге ... дәледдемені жоққа шығару фактілер туралы қолда
бар мәліметтердің бүкіл жиынтығын бағалауға негізделуі тиіс.
Процестен дәлелдемелерді алып ... ... ... ... ... С. ... ... түрде көңіл аударуға тұратын
мынадай ой білдіреді: ... ... ... жеткілікті түрде
тиімді болмаса, яғни ... өте аз ... ... ... оны іс ... шындықты анықтау үшін пайдалану мүмкін
болмаған ... ... іске ... деп ... ... ... ... кейін олардың сараптамалық зерттеуін жүргізудің
орнына ... ол ... ... ... мен ... ... алу, із қалдырған объектіге теңдестіруте негіз бола алмайды» [53].
«Дәлелдемелерді іске ... ... ... бір ... бір ... іске ... дәлелдеме белгісі мен ... ... ... екінші жағынан дәлелдеу қызметінің принципі
ретінде (мәселен, ... ... ... ... ... іс жүргізушілік негіз іздейді (А.Г.Калпин). Осы ... ... бір ... бар, ол ... атап ... «барлық
жағдайда да әңгіме іс жүргізушілік нысан тарапынан, яғни ... ... ... сипаты туралы болып отыр».
Сарапшының ықтимал қорытындыларының да іске пікірталас туғызып
келеді. Ю.К.Орлов былай деп ... ... ... ... ... ... ... жанама түрдегі дәлелдемелерге ұқсас... Кез ... ... ... олар негізделетін кейбір ықтималдылық үлесімен ғана
қуаттайды. Егер ықтимал ... ... ... ... ... ... оларды қолдану арқылы дәлелдеудің логикалық схемасы
кез келген жанама түрдегі дәлелдемелерге ұқсас».
2 ... ... ... ... ... ... Дәлелдемелердің қайнар көздерінің түсінігі.
Дәлелдеме ... ... ... тәсілдері ҚІЖК-нің 115-бабының
2-бөлігінде егжей-тегжейлі тізбеленген және мыналарды қамтиды: куәгердің
жауап бepyi, жәбірленушінің жауап бepyi, ... ... ... ... бepyі, сарапшының қорытындысы, заттық айғақтар,
процессуалдық, ic-қимыл хаттамалары және өзге де ... ... ... дәлелдеудің көздері деп деректердің тікелей
көздерін, сондай-ақ, оларды алудың әдістерін, дәлелдеу барысындағы тексеру
мен пайдалануды түсіну керек.
"Көз" ... кең ... ... ... ... ... бар.
Мәселен, КІЖК-нің 116-бабында былай деп белгіленген: көзі белгісіз немесе
сот мәжілісінде анықталуы ... емес ... ... ... және ... жауаптары дәлелдемелер сипатында қызмет ете
алмайды. Бұл ереже кез-келген фактілер туралы ... ... ... ... ... ... сипатында сақтаушылар емес, оларда
нeriзi қаланған ақпарат есептеледі.
Дәлелдемелер көздерінің тізбесіне қатысты ғылыми әдебиетте әр түрлі
көзқарастар калыптасты, ... мәні ... ... ... ... Мәселен, П.П.Якимов дәлелдемелердің дербес
көздері ретінде азаматтық талапкердің жауаптарын, азаматтық жауапкердің
жауаптарын, ... ... ... қарауды ұсынады. Трусов А.О.
осыған ұқсас көзқарасты білдіреді, ол көздер тізбесін кәмелетке толмаған
айыпталушының ... ... ... ... орынды деп
есептейді[54].
Кузнецованың пікірі бойынша заттық айғақтар көздер бола алмайды,
өйткені олар ... ... мен ... фактілер арасындағы аралық,
жағдайда орналасқан. Ол сондай-ақ, ... ... ... ... көздері, яғни олар табылған және алынған орын туралы айтуды орынды
санайды [55].
Дәлелдеме көздері түрлерінің мәні туралы ... ... ... ... пен ... ... ... және
практикалык, мүдделік туғызады және заң шығарушы
қабылдап алуға тұрады деп ... ... ... ... ... да, қарсыластары да бар. Іс
жүргізушілік мағынада дәлелдеме көздері заттың өзі емес, ic үшін маңызы бар
ic жүзіндегі деректермен ... яғни ... ... ... қасиеттері деген Р.С.Белкин мен А.И.Винбергтің
пайымдауы да дұрыс көрінеді. Сараптамалық зерттеуге ... ... ... ... онда ... ... ... олар заттық,
айғақтар да, ерекше түрдегі дәлелдемелер де, дәлелдеудің тәсілдері де болып
табылмайды. Бұл көзқарас Н.А.Селивановтың пайымдауымен ... ... ... деп жазды: "Затты заттық айғақ, деп тану осы затпен істің анықталған
мән-жайы арасындағы ... ... ... Ал салыстырмалы үлгілерге
қатысты мұндай байланыс туралы айтудың өзі артық. Олар ... ... ... ... ... және оның ... icкe қатысына
қарамастан белгілі бip субъектіні немесе объектіні сипаттайды. Салыстырып
карауға көмектесе отырып, мәні ... ... ... ... ретінде
қызмет етеді және осы тұрғыда оларды заттық, ... ... ... ... ... ... және басқа да тетіктермен, сондай-
ақ, зерттеуші өзінің қорытындыларында негізге алатын ... ... ... және ... деректермен салыстыруға болады" [56].
Дәлелдемелердің дербес кездері ретінде қылмыстық ic жүpгiзy заңы ic
жүргізушілік іс-қимыл хаттамаларын ... ... ... да бip ... заң ... ... ... хаттамалары дәлелдеме
көздері болып табылатын тізбе ... ... ... әр
түpлi көзқарас орын ... ... ... ic жүpгiзy заңында
көзделген кез келген тергеу ic-қимылының ... ... ... ... ... деп ... Оған кepiciнше Ф.Н.Фаткуллин мен
В.Я.Дорохов icтің мән-жайын анықтауға бағытталған тергеу ic-қимылдарының
хаттамалары ғана ... ... ... ... деп ... ... осылайша түсіну дәлелдеме мақсатына ... ... ... өйткені жекелеген тергеу іс-қимылдарының қосымша сипаты ғана бар
және тікелей дәлелдемелер жинақтау тәсілдерін құрамайды ... ... көру оны ... және ... ... ... үшін
қажетті жағдайлар жасауға бағытталған). Өзінің көзқарасын жақтай отырып,
Левченко О.В. ... деп ... ... дәлелдеу маңызы туралы мәселе
дәлелдемелерді жинақтаудың ic жүргізушілік тәсілдері болып табылатын тергеу
және сот ic-қимылының хаттамаларына қатысты ғана қойылуы ... ... ... көздері ҚІЖК-де толық, келтірілген және кеңейтіп
түсіндіруге жатпайды, мұның өзі ... емес ... және ... ... ... ... ... процесте осы сипатында шыға
алмайтындығы ic жүpгiзyшiлiк құқығының epeжeciнe ... ... ... ... ... ... ... берген айғағы дәлелдеме ретінде күші болады,
егер олар ... icтep ... ... ... сәйкес алынса.
Нақтырақ айтатын болсақ, ҚР ҚІЖК 82, 119 баптары. Куә ретінде ... ... ... ... бip ... ... болған әрқандай тұлға шақыртылып
жауап ... ... ... ... ... - осы ... ... жауап
бермейтін тұлғаның мәліметі заңмен белгіленген тәртіппен бекітілген және
істелген ic бойынша фактілі деректер туралы ... ... ... ... ... ic бойынша маңызы бар оқиға туралы
жеке қабылдаушылықтар және әрекеттер жайлы мәліметтер негізінде ... Яғни ... ... ... немесе басқалардан ecтyi және
құжаттардан мәлім болуы. Сондықтан куәні ауыстырылмас ... ... ic ... ... куә ... ... беру ... ic
үшін маңызы бар қандайда болсын мән-жай белгілі болуы ... кез ... ... ... ... ... қараган судья
сезіктінің, айыпталушының корғаушысы, сонымен қатар жәбірленушінің,
азаматтық ... және ... ... ... ... ашу кезінде белгілі болған мән-жайлар туралы діни қызметші
өзінің жасы толмауына не психикалық немесе дене кемістіктеріне орай ic ... бар ... ... ... және олар ... ... ... адамдар жатпайды[58].
Іс бойынша маңызы бар жағдайлар туралы мәліметтерді куә ... ... ... немесе қылмыстық ic қозғалғаннан кейін білуі мүмкін.
Ic бойынша анықтауға ... ... ... ... ... ... ... бағалауды қажет eтeтін жағдайлар куәдан жауап алу ... ... ... ... ... ... ... берген
айғақтары сияқты заңмен бекітілген тәртіппен ic ... ... ... ... тікелей icтен, басқаларынан немесе ic құжаттарынан мәлiм
болған ауызша хабарламасы. Жәбipлeнyшi куә сияқты ... iзre ... ... ... талабы бойынша шын көрсетулер беріп және
мұндай мәлiмeттiң қайнар ... ... ... Егер де, ... ... ... ... көрсете алмаса, онда ол хабарлама дәлелдеме күшін
жоғалтады [59].
Сонымен қатар, жәбipлeнyшi айғақ ... бас ... үшін және ... ... үшін ... болады. Басқа сөзбен ... ... ... ... ... бipaқ та олардың ... бар. Ол ... ... ... ... куәға қарағанда
процессуалдық жағдайы ерекше және оның құқықтары кең. ... ... ... ... ... алмастырмас тұлға, ал оның хабарлап
отырған мәліметінің қайнар көзі белгісіз болса, онда ол ... ... ... ... ic жүргізуде жәбірленуші ретінде танылады, егер оған қатысты
қылмыс нәтижесімен моральдық, дене немесе мүліктік зиян ... ... ... ... ... ... ... мүмкін егер де оған залал ҚР-ныц ҚК-
де тыйым салынған әрекеттерді eci дұрыс емес адам жасаған болса (ҚР Қ1ЖК 75
б).
Айыпталушының ... ... ... ... ... ... құрайтын
жағдайат туралы хабарлама. Сондай-ақ, дәл сондай ... ... ... алған ic бойынша басқа да жағдайлар. Айыпталушы
ретінде ... оған ... ... iзгe түсу ... айыпталушы
ретінде жауапқа тарту туралы қаулы шыққан ретте немесе оған қатысты ... ... ici ... ic ... және ... ... басшысымен
айыптау хаттамасы бекітілсе. (ҚP ҚІЖК 69 бабы).
Айыпталушыдан, алдын-ала тергеу сатысында жауап алуға айып ... ... ... қорытындысын жариялау себеп болады. Сондықтан, айыпталушы
берген көрсетуінің epeкшeлiгi оған қатысты тағылып отырған ... ... өз ... ... анықтамасынан тұрады. Сонымен, куәнің
берген көрсетуінен ... ... ... ... eкi ... ... ие болады; бірінші жағынан - ол факті жөнiндe
хабарлама, екінші ... - ... ... ... ... ... ... байланысты заң әдебиеттерінде айыпталушының ... ... ... ... ... туралы хабарлама және қорғану құралы
ретінде[61].
Сонымен ... ... ... ... белгіленген тәртіппен
алынған, айыпталушы ретінде танылған тұлғаның ауызша хабарламасы. Яғни,
тағылган ... ... ... ... ... ... ic
бойынша оған мәлім болған мәліметтер жайлы және icтe бар ... ... ... Бұл ... белгіленген тәртіппен алынған және
бекітілген тұлғаның ауызша хабарламасы. Осы хабарлама және оған мәлім ... ... ... ... және оған ... айып тағылғанға дейін
бұлтартпау шарасы қолдануына негіз болғаны.
Сезіктінің берген көрсетуі ... ... ... ... бар. ... ... бұл жеке дәлелдемелер;
- ... ... ... ... ... көрсетулерінің дұрыстылық жөнінде
процессуалдық кепілдіктер ... ... ... ... ... сезіктінің берген көрсетуі тек қана ... ... көзі ... ... ол ... мүдделерінің қорғану құралы болып табылады.
Сонымен катар, сезіктінің берген көрсетуі айыпталушының ... ... ... ... маңызы бойынша ерекшеленеді. Егер оған
қатысты қылмыс ... ... ... ... ic ... және ... ... ол туралы жарияланып ... ... әлде ... ... бұлтартпау шарасы қолданылса ол сезікті ретінде танылады.
Сонымен қатар жеке ... ... ... ... жатқызуға
болады.
Қылмыстық ic жүргізу кодексінде осы ... ... ... дәлeлдeмeлepдiң қайнар көзі болып табылады [62].
Кейбір жағдайларда, мысалы, келтірген зиянның мөлшерін, ... ... үшін ... талапкерден, азаматтық жауапкерден жауап
алу қажет ... бipaқ, ол ... ... ... ... көзі ... ... пiкipiмiз бойынша, бұл кeмicтiк жойылып, заң шығарушы ҚІЖК 115
бабының 2 б. ... ... ... ... ... ... қайнар көзі ретінде ... ... ... ... дәлелдемелер ретінде танылады, егер олар
қылмыс қаруы болды деп ... ... ... ... ... iзi ... қылмыстық әрекеттің объектісі болса. Сондай-ақ ақша мен өзге ... ... ... ... icтің ... ... ... табуға не айыпты жоққа шығаруға немесе жауаптылықты жеңілдету
мәселелерін шешетін басқа да ... ... ... ... ... анализ жасап кететін болсақ,
онда заттай дәлелдемелерге жатады:
- қылмыс құралы болып табылған заттар;
- өзінде қылмыстың ізі сақталып қалған заттар;
- қылмыстық ... ... ... ... кінәлілерді табуға немесе айыпты жоққа шығаруға немесе жауаптылықты
жеңілдетуге құрал болуы мүмкін басқа да заттармен ... ic ... ... ... ... өте зор, ол одан
қарай криминалистиканың және ... ... ... ... әpi қарай
бағыт алады. Заттай дәлелдемелерді көп жағдайда "мылқау ... деп ... ... олар ... жөнінде көптеген фактілерді бізге ... бipaқ та, айта ... ... ... ... ... ... және
басқа да жазба дәлелдемелері заттай дәлелдемелермен қамтылып кетеді. Заттай
дәлелдемелер деп айтатын себебіміз, өйткені факт жөнінде ... ... ... ... ic бойынша маңызды факт жөнінде мәліметтер белгілі бip
объектіден бастау алады, яғни белгілі бip материалдық заттан. Сондықтан да,
ақпаратты ұстаушы бұл ... ... ... Осы ... ... ... ic ... болжам құрылып, дәлелдеу процессі жүзеге асырылады.
Заттай дәлелдемелердің басқа жеке дәлелдемелерден осы ... ... ... дәлелдемелердің, соның ішінде заттай дәлелдемелердің
қалыптасу механизм бірдей ... ... ... ... басқа дәлелдемелер сияқты өзіне тән белгілерімен
сипатталатын мазмұны, нысаны, қайнар кездері болады. В.Я.Дороховтың пiкipi
бойынша заттай дәлелдеменің ... тек қана ... ... ... ... ... ... және басқа да ... ... ... ... ... басқа жағдайын
және өзіне тән қасиетін қабылдау мүмкін емес ретте, олар басқа дәлелдеменің
мазмұнын құрайтынын туралы айтқан [64].
Дәлелдеу маңыздылығының ... ... ... онда ... санаулы артықшылыгы жоқ, дәлелдемелердің өзара ерекше белгілері
бар. Олармен жұмыс істеген жағдайда осыны ескеру қажет.
Заттық ... ... айта ... ... ... деп көрсетеді:
"Іс жүзіндегі ақпараттың сақтаушысы материалдық объектілер болып табылатын,
ал ақпараттық өзі тілден тыс нысанда ... ... мен ... деп ... ... ... қатарына қылмыстық қызметтің
құралдары мен өнімдері, қоғамдык қayiптi әрекеттің іздері бар ... ... ... ... және т.б. ... Бұл ... ic үшін
маңызы бар жағдайлар туралы тиісті ақпарат ... icтi ... ... ... ... ... қабылдауға болатын материалдық «іздер»
мен нақты фактілер түрінде сақталады және беріледі" [65].
Дәлелдемелерді жіктеудің ... та, ... та ... бар.
Теориялық маңызы мынадан көрінеді: жіктеу зерттелетін объектілерге жүйелік
көзқарастың негізі болып табылады. ... ... ... ... мен әрқилылығына, ic ... ... ... ... ... ... мен ... алуан
түрлілігіне байланысты ... ... бұл өте ... ... ... ... ... айта келіп А.А.Хмыров
былай деп атап өтеді (дәлелдемелерді жіктеу) "оларды жинаудың, зерттеудің
және бағалаудың ерекшеліктерін алдын ала ... ... ... ic ... ... сондай-ақ оларды пайдаланудың жолдары мен
әдістерін, оларды дәлелдеудегі маңызын дұрыс анықтауға көмектеседі. Жіктеу
істің ... ... ... және ... ... ... жәрдесеге
тиіс және жинақталған дәлелдемелер ... бip ... ... ... ic ... ... ... түрде толық
анықталғанын, қайсысы әлі де ... не ... ... ... білуге көмектеседі.
Жеке және заттық дәлелдемелер дәлелдемелік ақпараттың қалыптасу тетігін
сипаттайды және осы тетіктің ақпаратты сақтаушысымен ... ... ... көзі адам ... ... сезіктінің, куәгердің
жауаптары, сарапшы қорытындысы), онда ол жеке дәлелдемелерге жатады. Егер
ақпарат заттар мен ... ... бұл ... ... адамдардың жауап
беруін тіркемеуге тиіс, онда олар заттық дәлелдемелерге жатады.
Дәлелдемелердің дәстүрлі жіктелуі тұтас алғанда осы заманғы ғылымда ... ... ... қалып отыр. Ғылыми жетілдірулер ... ... ... қатысты.
Мәселен, Ю.К.Орлов белгілі бip адамның қылмыстың заңда көзделген
әрекеті ... ... ... ... ... ... ... дәлелдемелер ретінде есептеуді ұсынады. Оның ойынша мұндай
түсінік беру практикада қалыптасқан ... да ... ... ... ... ... ретінде қандай да бip нақты
адамның белгілі бip қылмыс жасағанын әшкерелейтін жағдай ... ... ... ... ... ... көзқарас жағдайында
қарама-қайшы жағдай қалыптасады, оның бip мысалы мынадан көрінеді: толып
жатқан ... ... ... ... ... жасаған адам
анықталмағаны былай тұрсын, қандай да бip нақты адамға қатысты қандай да
бip айғақ жоқ ... ... ... ... ... айтсак, бұл жерде кең ауқымды алуан ... ... ... ... ... ... қылмыс оқиғасының
болғандығын немесе белгілі бip адамның оны жасаған кінәлілігін анықтауына
байланысты ... ... Бұл ... Г.М.Миньковский қарсылық
білдірді. Ол былай деп жазды: "Қылмыс оқиғасына жататын жанама дәлелдеме
көпшілік ... ... бipгe ... де жанама түрде ... ... оның ... нәтижесі) және керісінше" [67].
Жанама дәлелдерді зерттеуде М.М.Гродзинский ерекше көзқарас ұстанды, ол
жанама дәлелдемелер бірегей тұтас дүние болып табылады және ішкі ... ... емес дел ... ... ... көп ... XX ... 40-шы жылдарының
ортасында кеңес ғылымында "айғақтар теориясы" деген ілімді дүниеге әкелді.
Жанама дәлелдердә "айғақтар" терминімен белгілеудің ... ... ... ... ... әшкерелейтін зат па, әлде жағдай ма? ... ... ... ашу ... білдіреді. Ал өтірігін ашу, демек
әлдекімнің әлденеде ұят қылығын ашу. Сонымен айғақ ... ... ... ... өзi "айғақ" және "жанама дәлелдеме" терминдерін
бip синонимдік қатарға қою себептерінің бipi ретінде қызмет етті.
Кезінде А.Я.Вышинский әділетті түрде атап өттi: ... ... ... ... ... ... ілімнің бірқатар маңызды
проблемалары өзара байланысты, олар: ... ... ... ... және кіші ... ... проблемасы;
айғақтардың түйісуі немесе ... ... ... дәлелдемелер мен
презумпция арасындағы қарым-қатынас проблемасы; сот дәлелдемелері ретінде
айғақтардың сапасы мен маңызы проблемасы; жанама дәлелдемелерді жіктеу".
Хаттамалар. ... ... ... сәйкес хаттама дегеніміз - ic
жүргізушілік құжат, онда анықтаушы немесе тергеуші жасаған немесе даярлық
мәжілісінде және ... сот ... орын ... әpбip ic жүргізушілік ic-
әрекет сипатталады, Осындай қорытындыланған ұғым сот iciн жүргізудің әр
түрлі ... ... ... реттейтін бірқатар өзге ... ... ... тапты. Атап айтқанда, ... ic ... ... және сот ... деп бөлу ... Құжаттардың
хаттамаларға қатынасы жалпының жалқыға қатысы екенін ескерсек, хаттамаларды
ic жүргізу ... ... ... ... және сот ... ... туралы қорытынды жасаймыз. Кезеңдік белгілері бойынша
хаттамаларды саралаудың ... ... бар және ... ... ... ... ... сипаттарын тұжырымдауға мүмкіндік
береді. Тергеу және сот ic-әpeкеттepi ... ... ... ... Оның ... ic ... кезеңдеріне
қарамастан хаттамаларды жасайтын жалпы ... ... ... ... ... арқылы көзге түседі. Мәселе мынада: ҚІЖК-де
"хаттама" туралы түсінік берілмеуімен ... сот ... ... ... хаттамаға қойылатын жалпы талаптар туралы нормалар жоқ. Сонымен
бipre заңда тергеу істерінің ... ... ... және ... ... ... 328-бабы) қалыптастырудың тәртібін егжей-
тегжейлі реттейтін нормалар бар. Бұған қоса заңда ... ... ... хаттамаларын жасауға түсінік беріледі (мәселен, тінту немесе
алып қою хаттамасы ... ... ... ... ... ... ... 218-бабы және т.б.), алдын ала тергеу міндетті емес icтep ... ... ... ... ... ... ... және сот іс-әрекеті хаттамаларының ... ... ... ... ... ic-қимылы, оның ішінде жекелеген ... ... ... ... сот ... ... ... барлық сот ic-қимылы сот
мәжілісінің бірыңғай ... ... ... ... тергеу ic-қимылының бірқатар хаттамаларының
алдында оларды жасау туралы қаулы міндетті түрде қабылдануға тиіс (мәселен,
тергеу сараптамасын жүргізген ... ... ала ... ... мынадай хаттамалар жатады:
сезіктіні қылмыс жасады деп ұстау; сезіктіден жауап алу; телефон және өзге
де үн таспадағы әңгімелерін тыңдау; оқиға ... ... ... ... ... ... жерде
тексеру; тергеу сараптамасы; тінту және алу; куәгерден жауап
алу; ... тану және тану ... ... ... қатысты тергеу ic-әрекеті мен ... ... ... ... Алғашқылардың хаттамалары уәкілетті
адамның сотқа дейінгі кезеңдердегі қызметін ic ... ... ic ... ... ала ... екіншілерінің
хаттамалары фактілер жинау және дәлeлдeмeлepдi тексеруге
бағыттау тергеу ic-әрекетінің (жекелеген) ... мен ... ... ... ... хаттамаларын одан әpi сот
кезеңдеріне дейін жүргізілетін ic-әрекет хаттамалары деп түсінеміз.
Іс жүргізушілік үнемдеу мақсатында әр ... ic ... ... ... мен ... бip хаттамада топтаған дұрыс, бұл
орында осы ic-әрекеттердің бipi — екіншісінен туындап жатса, не ... бip ... ... ic ... ... ... ғана ... алып қою ic жүзiндe тінту ісінсіз мүмкін емес, өйткені тап ... ... алып ... ... объектілер табылады. Тінту кезінде
табылған объектілер мiндeттi түрде тексерілуге жaтaды. Нәтижесінде белгілі
бip объекті бip мезгілде екі ... одан да көп ic ... ... ic-әрекеті жүргізіледі. Мұндай жағдайларда ic-әрекеттің барысы мен
нәтижелерін бip хаттамаға топтаған дұрыс. Мәселе мұндай хаттамалардың ... ... ... Бip ... заңнын өзi бірыңғай құжат жасауды көздейді,
мәселен, тінту мен алып қою ... ... тану мен тану ... алу ... ... ... ... аяқталғандығын
жариялаған және айыпталушы мен оның ... ic ... ... ... ... алу; ... ... жауапқа
тарту қаулысына қол қоюдан айыпталушының бас тартуы; айыпталушыдан жауап
алу; айыпталушыға ... ... бipre ... ... және оның ... ic ... ... азаматтық талапкерді, ... ... ... ... ... дейінгі кезеңдерде басқа да процессуалды
ic-әрекеттердің хаттамалары жасалуы мүмкін, оның ... ... де бар. ... ... азаматтар әкелген айғақ көздерін
қабылдаудың хаттамасы жатады. Осыған ... ... ... ... ... атап өтті: "Мұндай жағдайларда мынадай ереже жұмыс істейді,
егер қылмыстық icтi тергеуге байланысты ... ... және ... мен ... ... icтi шешу үшін маңызды болса, онда олар
туралы ... ... ... ... ... ... ... нeгiзi бар деп ойлаймыз, бұл жерде ... ... ... сот iciн жүргізу барысында жасалатын әpбip процессуалдық ic-
әрекет ... тиic ic ... ... ... ... ... ... барысында хаттамамен ресімделетін процессуалдық іс-
әрекеттердің мазмұны ... ... ... саралауға мүмкіндік
береді;
1) дәлелдеу нeгiзiн ... ... ... ic-әрекеттің
хаттамалары;
2) сот iciн жүргізуге қатысушылардың ic жүргізушілік құқықтарын жүзеге
асыруға бағытталған ic-әрекет ... ... ... ... ... ... хаттамалары
жатады (жауап алу, қарау, тану, мәйітті ... ... ... және өзге ... ... ... ... үшін үлгілер алу, тінту, алып қою,
тергеу сараптамасы, ... ... ... жауаптарды тексеру, ұстау,
куәландыру, беттестіру).
Екінші қосымша түрге айыпталушының айыпталушы ... ... ... қаулыға қол қоюдан бас ... ... ... ... ... түсіндіру, айыпталушыны және оның қорғаушысын ... ... ... ... ... ... ... материалдарымен таныстыру хаттамалары жатады. ҚІЖК-де
бекітілген жекелеген хаттамаларды жасаудың ... ... ... ... кез ... ... ... орынды түрде қойылатын
жалпы талаптарды тұжырымдауға болады. Біз осындай талаптар ... ... ... уақыты ҚІЖК-нің 203-бабына сәйкес тергеу ... ... ... ... ... басты сот талқылауының
хаттамасы тікелей тергеу ... сот ... ... ... ал
мұндай мүмкіндік болмаған жағдайда тергеу ... ... ... ... ... жасалады. Бұл жерде уақыт факторы өте маңызды,
өйткені кідіру қағазға түсірілген ақпараттың толық ... ... әсер eтyi ... жазу ... Хаттама қолдан жазылуы немесе машинкаға басылуы
керек. Тергеу ... ... мен ... ... ... ... өзi хаттамалар жасауға кететін уакытты елеулі ... және заң ... ... ... ... ... сот iciн ... мәдениетін көтepeдi.
Хаттамаға ecкepтyлepдi ic-әрекетке қатысушылар өз қолымен жазуы мүмкін.
Стенографиялауға жол беріледі, бұл орайда стенограмма ... ... ... ... жүргізген кезде үн таспаны және бейне жазбаны
қолдануға рұқсат етіледі. Үн таспаға жазылған ... сөз ... ... ... ... ... мазмұны. Хаттамада процессуалдық ic-әрекет жүpгiзyдiң
орны мен күні; ... ... ... тізбeci көрсетілуге тиic;
ic-әpeкeттiң барысын баяндау ... ... ... олардың
деңгейіне қарамастан ic жүзінде орын алған тәртіппен қатаң түрде жүргізілуі
тиіс; адамдардың жауаптары, әдетте, сөзбе-сөз ... ... ... сөзбе-сөз жазу дөрекі, басы артық сөздерді қоспайды.
4) Хаттамаларды рәсімдеу. Хаттаманың мазмұнымен ic жүргізушілік ic-
әрекетке қатысушылардың бәpiн де ... ... ... болып табылады,
мұның өзi ic-әрекетке қатысушылардың ... де қол ... ... орайда қол қоюды жүргізу мыналарға:
а) ic-әрекетке қатысушыларға процессуалдық құқықтары мен мiндeттepiн
түсіндіруге;
б) тұтас алғанда хаттама мазмұнын ... ... ... ... ... ... өзгepicтep мен толықтырулар туралы
хаттамада ... ... ... ... ... ... ... орындалған фотосурет нeгaтивтеpi мен ... кино ... ... ... ... ... ... көшipмeлepi мен
таңбалары тipкeлyi мүмкін. Мұндай қосымшалардың ... ... ... мiндeттi түрде көрсетіледі.
Тергеу және сот ic-әpeкeттеpi хаттамаларының сот iciн ... ... ... ... ... ... не ... pөлi мен ic
жүргізушілік функциялардың өзара байланысынан көpiнeдi. ... ... ... жүктелетін құқықтық салмаққа байланысты, өйткені
процессуалдық құжат тұтас алғанда ... ... ... ... ... табылады. Осыған байланысты Н.Г.Муратованың мынадай
пікірімен ... ... ... ол ... деп атап ... ... ic ... актілер қылмыстық ic ... ... ... ... ... олар тұтас алғанда және әрқайсысының
жеке түрде ... ... ... ... және ... бip ... мен
функцияларды орындайды". Тергеу және сот ic-қимылының хаттамалары уәкілетті
адамның (органның) және процеске өзге де ... ... ... ... ... Мәселен, жауап алудың
хаттамасын талдай отырып, жауап алынған ... ic ... ... қорытынды жасауға болады. Егер соңғысының орнына куәгер сөз ... онда ол ... да ... ... жалған жауап бергені үшін
қылмыстық жауапкершілікке тартылады. Егер жауап алынатын адам ... онда ... ... беру ол үшін ... ... ... болып табылады.
Құқықтық қатынастарға қатысушылардың мәртебесіндегі мұндай айырмашылықтар,
олардың заңды құқықтарын жүзеге асыруы мен міндеттерін орындау ... ... ... ... ... ... туралы пайымдауға мүмкіндік
береді.
Тергеу және сот іс-әрекеттері хаттамаларына ... ... ... ... ... үшін ... жасауды жүзеге асыруға
жәрдемдеседі. Бұл, әcipece мерзімдерді бұзу ... ... ... ... ... аса маңызды. Мәселен, кылмыс жасады ... ... ... ... жасалған күн адамды қамаудан босату
туралы шешім қабылдаған уақытта аса ... ... бipi ... және сот ic-әрекетінің хаттамалары куәландыратын рөл атқарады,
өйткені ... ... ... ... ... ... қалпына
келтіруге және оның заң белгілеген ережелерге сәйкестік деңгейін бағалауға
мүмкіндік береді.
Тергеу ic-әрекетінің хаттамалары мазмұнын соттың ... ... ... ... ... ... өзi істің мәні ... және ... ... ... ... шарты болып табылады.
Сот іс-әрекетінің хаттамалары апелляциялық және ... ... ... сот ... ... заңдылығын
айқындауға мүмкіндік береді.
Ресей империясының 1864 жылғы қылмыстық сот iciн жүргізу жарғысының 467-
бабында тергеудің әpбip басты ... ... жеке ... ... ... ... ... ретінде тану, оқиға болған жерде жауапты тексеру,
тергеу сараптамасын қоспағанда бүкіл тергеу ic-әрекеті белгіленді. ... ... ... және ... ... мен ... ... оның ішінде өзге тергеу іс-әрекеттерінің хаттамасында
тіркелгендігі ... ... ... жарғы алдын ала тергеу барысында тек қана үш түрлі ic
жүргізуші құжаттарды, ... ... және күн ... ... Іс жүзінде сотқа дейінгі жасалған барлық өзге ic ... ... ... ... Сот ... ... ... сүйене отырып, тергеушілер кейде ic үшін маңызды ақпаратты
тергеу ... ... ... ... П.В.Макалинскийдің
куәландыруы бойынша қараудың немесе тінтудің хаттамаларында мәніci бойынша
ic-әрекетке ... ... ... ... ... ақпаратты
немесе өзге тергеу ic-әрекеттерінің хаттамаларында - жауап алудың ... ... ... ... ... болады екен.
Аталған жарғының 470-бабына сәйкес тергеу ic-әрекеті хаттамасына ... қол ... және ... үшін "олардың ауызша өтініші
бойынша өздері сенім білдіретін адамдары" қол ... ... ... тергеу iciнe қатысы жоқ адамның хаттамаға қол ... ... ic ... ... күшінен айырды, өйткені құжат ықтимал бұрмалаудан
қорғалмаған болатын. Бұл ... ... ic ... ... сот ... ... сауаты жоқтардың бұрын орын алған өздepi қоятын крест
белгісінің орнына қабылдаған ... де ... ... ... ... ic жүpгiзy
кодексінің (ҚР ҚІЖК) 123-бабына сәйкес, ... егер ... ... ... және ... баяндаған немесе куәландырған
мәлiмeттepдiң қылмыстық ic үшін маңызы болса, ... ... ... icкe тipкeлeдi және онда оның сақталуының ... ... ... Алынған және icкe қосылған құжаттар ағымдағы есеп, есеп ... және өзге де ... ... талап етілген жағдайда, олар заңды
иесіне қайтарылуы немесе егер ол ic үшін залалсыз болса ... ... не ... ... ... мүмкін.
Қылмыстық ic қозғау нысанында "құжаттар" мен ... ... ... ... ... дәлелдемелер ретінде құжаттарды бeкiтy
туралы ғана емес, сонымен ... ... және өзге ... тipкeлгeн
мәлiмeттep туралы да мәселелер құрастырылады. Өйткені, ҚР ҚІЖК-нің 123-б ... ... ... ... да, өзге ... да ... ... мүмкін.
Құжаттар жазбаша да, өзге нысанда да көрсетілген ... ... ... ... бipre осы ... ... ... алынған, талап етілген немесе табыс етілген тергеуге дейін
тексерулердің ... ... және ... да ... ... ... ... сондай-ақ, компьютерлік
ақпаратты қамтитын материалдар, фото және ... ... ... да ... ... ... мен ... барлығы, және оларды жинау тек
қылмыстық, сот iciн жүргізу сатысында ғана емес, сонымен қатар қылмыстық ic
қозғалғанға дейін де ... ... ... ... ... талап ететін құжаттар мен материалдар түpi заң шығарушымен атап
көрсетілмеген. Яғни, ҚР ... 181-б. 2 ... ... ҚР ҚІЖК-нің 123-
б. 2 бөлігінің ережесіне сәйкестендірілуі тиіс.
Прокурорға, ... ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарындағы жазбаша немесе ауызша нысандағы
құжаттар және материалдар ретінде материалдық ... ... ... ревизорлар мен аудиторлардың ревизиялық және ... ... ... ... ... қылмыс белгілері туралы
мәліметтерді толықтыратын, ревизорлық және аудиторлық ... ... ... үшін ... ... ... ... құжаттар
тізімінен алып тастауға болмайды.
Ревизия және құжаттық тексеру aктici, түсініктеме – ҚР ҚІЖК-нің ... ... ... ... үшін маңызы бар мәліметтерді
дәлелдемелер ... ... ... ... ҚР ... ... ... "өзге де құжаттардың" бip түpi болып табылады.
Қылмыстық ic қозғауға себеп болатын, мемлекеттік органның лауазымды
тұлғаның ... ... ... функцияларын атқарып отырған тұлғаның
хабарламасын прокурорға, тергеушіге, анықтаушыға беру туралы талабын заң
шығарушы ... ic ... ... ... ... ... ала ... сатысында құжaт-дәлeлдeмeлepдi жинау тәсілдерінің
барлығы кеңінен қолданылады.
Дәлелдемелер ретінде жол берілетін өзге ... ... ... типтілігін және осы қызметтің маңыздылығын ескере және ... ... ... ... отырып, заң шығарушы осы әрекетке ерекше
құқықтық нысан береді. Құжат-дәлелдемелерді ... ... ... ... ... ... қызмет құрылымы туралы ұғыммен сай
келеді. А.И.Ракитовтың пiкipi ... ... ... - ... құрайтын ілім алуды қамтамасыз ... ... ... жиынтығы зерттеудің соңғы мақсатын қамтамасыз ететін зерттеу
рәсімін қалыптастырады.
Заңмен көзделгендей (ҚР ҚІЖК-ң 125-б), ... ... ... ... ... ... элементі ретінде, құжаттар
дәлелдеу құралы ретінде қолданылуы үшін ... ... ... ... және алу тәсілдерін қамтиды. Өйткені, жинау қызметі дәлелдеу
субъектісі белгілі құжаттарды ... ... ал ... ... жинаудың бастапқы және қызметті элементі болып табылады. Алдын
ала іздеусіз (ізгe ... табу ... ... ... ... ... азаматтық жауапкердің және олардың өкілдерінің
құжаттарды, заттарды беру кезінде орын алады.
Қылмыстық ic бойынша дәлелдемелер ... жол ... ... ... жинау болған оқиғаның мән-жайын, тұлғаның ic-әрекетін, ... ... ... және оның ... ... және ... үшін қажет. Өйткені, қылмыстың оқиғасы әрдайым өткенге жатады,
сондықтан оның сипатын ... ... ... ... ... жол
беретін құжаттар мен заттарды іздеу, табу жолымен қайта ... ... ... ... ... және ... кезекті
процессуалдық қызметін жеңілдетеді, яғни дәлелдемелік мәліметтерді қамтитын
тұлғадан жауап алынады, сондай-ақ, процессуалдық құрал ... ... және ... ... ... ... мақсатына қол
жеткізудегі маңызыдылығын ескере отырып, бұл қызмет процессуалдық болып
табылмайды және құжаттар жинаудың нeгiзгi ... ... ... ... әрекетімен қоса жедел-іздестіру қызметі процессуалдық
емес таным нысаны ретінде қызметі ... ... ... ... алу ... ... және өзге де процессуалдық
әрекеттерді (тінту, алу, оқиға болған жерді ... ... беру ... ету, ... алу және т.б.) ... Республикасының "Жедел-іздестіру кызметі туралы" Заңы
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Keңeci 1994 ... ... ... ... қызметінің бipi ретінде қылмысты ... ... ... және ... ... ... Жедел-іздестіру
қызметін мынадай органдар жүзеге асырады:
a) ішкi icтep органдары;
ә) ұлттық қауіпсіздік органдары;
б) қорғаныс министрлігінің әскери барлау ... ... ... ... ... ... ... органдары;
г) Қазақстан Республикасы Президентінің күзет қызметі;
ж) қылмыстық атқару (жедел-іздестіру қызметі туралы Заңының ... ... ... ... 1-2 тармақтары) қылмыс белгілерін
және оны жасаған адамдарды табу мақсатында ... ... ... ... ... ... Осы ... Қазақстан
Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасының ішкі icтep органдары
туралы" Заң күші бар Жарлыгында ... ... ... ... ... былай деп жазылған: "Жедел-іздестіру қызметі туралы" Қазақстан
Республикасының Заңына сәйкес қылмыстардың алдын ... және ... ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, сондай-ақ
қылмыстық-атқару заңдарымен белгіленген бас ... ... ... ... ... ... ... асыруға міндетті. Бұл
ретте жедел-іздестіру шараларын жүзеге асыруға ... ішкі ... ... мен ... ... ішкі ... белгілейді". Одан әpi аталған Жарлықтың 11-бабына (1-бөлім, 10-
тармақ) сәйкес өздеріне уәкілеттік ... ... ... ... ... органдары "қылмыстық icтep бойынша сараптамалар және жедел-іздестіру
материалдары бойынша қажетті зерттеу ... ... бар", ... ... ... ... сәйкес ішкі icтep органдары "занда
көзделген жағдайларда және тәртіппен қылмыстық ic жүргізу ... ... ... ... ... ... ... тартуға,
дерек мәліметтерді жинау мен зерттеу үшін ғылыми-техникалық ... ... ... Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасының ұлттық
қауіпсіздік органдары туралы" Заң күші бар ... да ... ... регламент бар. Мәселен, осы ... ... ... ... ... ... жүктелген міндеттерді орындау
үшін "жалпы және арнаулы жедел-іздестіру шараларын ... ... ... де ... ... ... регламентінің заңдық тұрғыдағы
көздерін талдау - олардың жедел-іздестіру ... ... ... ... келтірілгендерге ұқсас жалпы ережелер шектерінен шықпайтындығы
туралы куәландырады. Сондықтан, ... ... ... мен процессуалдық емес ақпараттың арақатынасын анықтамас бұрын
төмендегідей мәселелерде айқындалуы қажет:
- аныктау органдарының жедел-іздестіру қызметін жүзеге асыру құқығы ... ... ... емес ... мәні.
1. Қолданылып жүрген қылмыстық ic жүргізу заңдары анықтау органдарына
мыналарды жатқызады:
- ішкі icтep органдары;
- ұлттық қауіпсіздік органдары;
- әділет ... ... ... органдары;
- кеден органдары;
- әскери полиция органдары;
- шекара бөлімдерінің командирлері;
- әскери бөлімдердің командирлері;
- Қазақстан Республикасының ... ... ... және өкілетті өкілдіктерінің басшылары;
- мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдары;
- ... ... ... басшылары, теңіз кемелерінің
капитандары.
Сонымен, анықтау органдарының тiзбeci "Жедел-іздестіру қызметі туралы"
Заңмен жедел-іздестіру ... ... ... ... берілген органдар
тізбесімен толық көлемде сәйкес келмейді. ... ... ... ... ... ... ... қызметін жүргізуге
құқылы емес, сондай-ақ осындай құқығы бар әpбip орган анықтау органы болып
табылмайды. Мұны мысал арқылы ... ... ... ... ... 6-бабына сәйкес ішкі icтep ... ... ... асыратын субъектілердің бipi болып табылады. Ішкі icтep
органдарының жүйесін мыналар құрайды: Қазақстан Республикасының ішкі ... оған ... ... ішкі icтep ... ... icтep ... көлік, калалық, аудандық, қалалардағы аудандық,
поселкелік бөлiмшeлepi, сондай-ақ ерекше және ... ... ... ... мен ... Әpбip ... ... құрылымы
- функциясы тұрғысынан қандай да бip қызметке, бip ... ... және ... ... ... ... тергеу, кадр және
т.б.) күpдeлi жүйесін бiлдipeдi. Ішкі icтep органдары ... ... ... да осымен түсіндіріледі, оған сәйкес жедел-iздecтipy ic-
шараларын жүзеге асыруға құқылы ішкі icтep ... ... ... ... ішкi icтep ... ... ipiктey сипаты жедел-іздестіру қызметімен айналысуға құқығы бар
басқа да органдарға тән. ... ... ... бұрын атап
өтілгеніндей, "Жeдeл-iздecтipy қызметі ... ... ... ішкi ... ... мұның өзi мұндай құқық жедел-іздестіру қызметінің
мiндeттepiн орындайтын бөлiмшeлepдe болатынын көздeйдi. Бұл ... ... ... ... ... 12-бабының 3-бөлімінде бip мәні
регламенттеледі, онда: "Жедел-іздестіру ... ... ... ... ... және ... санаттарының тiзбeciн жедел-
іздестіру қызметін жүpгiзyшi органдардың басшылары белгілейді деп жазылған
[55].
Әдicтeмeлiк түсініктерден ... ... ... ... ... ... ... тізбеде келтірілген жекелеген органдар
анықтауды жүзеге ... ... ... ... ... көрсетпеуге және сот
шешімдерін орындау тәртібін бұзушылыққа байланысты қылмыстар туралы icтep
бойынша әділет ... ... ... және ... ... ... жедел-іздестіру қызметінің субъектілері болып
табылатын Қорғаныс министрлігінің әскери ... ... ... ... ... ... қазіргі уакытта ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын
анықтау органдары мен органдардың мұндай саралануы анықтау субъектілері мен
жедел-іздестіру ... ... мен ... байланысты, Ал
шындығында жедел-іздестіру шараларын жүргізу негіздерінің тізбeci қылмыстық
сот iciн жүргізу мақсаттарынан тысқары жатыр. ... ... ... ... ... ... негіздер ретінде мыналарды көздейді:
а) қозғалған қылмыстық істің болуы;
ә) жедел-іздестіру ... ... ... ... ... ... ... жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған құқық бұзушылық;
- жауап алу, ... және сот ... ... қылмыстық жазадан
жалтарып жүрген адамдар;
- азаматтардың хабарсыз кетуі және танылмаған мәйіттердің табылуы;
- шет мемлекеттер мен ... ... ... ... ... ... хабарламалар;
б) өздерінің қарауындағы қылмыстық істер бойынша тергеушінің жазбаша
тапсырмалары және ... ... ... ... ... ... көмек беру туралы шартқа (келісімге) сәйкес халықаралық
құқық қорғау ұйымдарының және шет ... ... ... ... ... қоғам, мемлекет мүддесі мен оның экономикалық және қорғаныс әлеуетін
нығайту мүддесіне орай ... ... алу ... ... ... болады.
Сонымен, анықтау мақсатына жедел-іздестіру шараларын жүргізу жолымен
қол ... ... бipaқ ... ... ... ... ... шешуге ғана бағытталмаған. Бұл орайда анықтау ... ... ... ... ... ... анықтау тиicтi органдар ... ... ... ic ... ... ... ... ол қылмыстар туралы арыздар мен ... ... ... ... icтi қозғауға, ол ... ... ... тапсырмасы бойынша іздестіру және тергеу ... ... ... ... ... ... шаралар қабылдауға
бағытталған. Осыған байланысты жедел-іздестіру қызметінің мазмұнының маңызы
аз емес. "Жедел-іздестіру ... ... ... 1-бабында белгіленгендей
"жедел-іздестіру қызметі - азаматтардың өмipiн, ... ... мен ... ... ... ... шет ... мен
халықаралық ұйымдардың арнаулы қызметтерінің қылмысты қол сұғуынан, ... ... ... ... мен ... ... қамтамасыз ету
мақсатында арнайы уәкілдік берілген ... ... өз ... Қазақстан Республикасының Конституциясына, осы ... ... ... да ... мен ... құжаттарына сәйкес жүзеге
асыратын жария және ... ... ... және ... ... ... жүйесі.
Жедел-іздестіру қызметінің заңды түрде бекітілген ұғымына түciнiк беру
оның ... ... ... ... ... ... ... қызметінің мазмұнына мынадай ұғым береді
белгілі бip адамдар мен ... ... ... және ... ... ... ... іздестіру, торуыл және бөгеттерді ұйымдастыру,
іздестіру иттерін қолдану, құжаттар мен үй-жайларды ... ... да ... ... ... және т.б. ... ... ic-шаралар.
Проблемаға мұндай көзқарасты Р.С.Белкин де ... Ол ... ... ... қызметі дегеніміз -процессуалдық емес анықтау
органдарының дайындалып жатқан немесе жасалған қылмыстарды ... ... мен ... ... оның байланыстары туралы
мәліметтер жинауға, объектілерді – ... ... ... иелерін
белгілеу және олардың амандығын қамтамасыз етуге бағытғалған іc-қимылы"
[54]. ... ... ... ... анықтау мен жедел-іздестіру
қызметін жүзеге асыратын субъектілерінің ... ... ... ... ... бipгe ... ... мен жедел-іздестіру ic-
шараларының ұғымдарын ішінapa қосып жіберуге жол беріледі.
Жоғарыда айтылғандардан мынадай ... ... ... ... ... ... бәріне де анықтау жүргізу құқығы
берілмеген, ... іс ... ... ... ... ретінде
тіркелгендері нақ осындай міндетті жүзеге асыра алады. Бұл жағдайдың
қылмыстық сот ісін ... ... мен ... үшін ғана ... іс
жүргізушілік емес ақпаратты, әскери барлау, экономикалық және ... ... ... ... өзге де іс жүргізушілік ... ... ... ... ... бар.
"Жедел-іздестіру кызметі туралы" Заңда (11-бап) жалпы және арнайы жедел-
іздестіру ic-шараларының тiзбeci белгіленген. Мақсатына байланысты ... бет алды ... ... ... шешу үшін ... iciн жүргізудің) "Жeдeл-iздecтipy қызметі ... ... ... төмендегідей арнайы жедел-іздестіру ic-шаралары жүpгiзiлyi мүмкін:
a) ішкi icтep органдары — сотталғандардың хат-хабарларын цензуралау;
посылка және бандероль ... ... ... ... ... және өзге де ... ... компьютер жүйeлepiнeн және өзге
де техникалық құралдардан ... алып ... ... iшiндe
арнаулы техникалық құралдарды (дыбыс-бейне ... ... және ... ... ... ... мен ... отырып байқау; тұрғын және басқа жайларға, үйлерге, ғимараттарға,
жер учаскелеріне, көлік және өзге техникалық құралдарға кipy және ... ... ... органдары - почта бақылау; байланысын почта-
телеграф арналарында сыртқы белгілері бойынша ... ... өзге ... тындау; байланыстың техникалық арналарынан,
компьютер жүйeлepiнeн және өзге де ... ... ... ... байқау, соның iшiндe арнаулы техникалық құралдарды (дыбыс-
бейне жазбаларды, кино-сурет түсірілімдерін және ... ... ... мен ... ... отырып байқау; тұрғын және
басқа жайларға, үйлерге, ғимараттарға, жер ... ... және ... ... кipy және ... ... анықтау органдарына қатысты айтатын болсақ, оларға жалпы жедел-
іздестіру шараларын ... ... ... ... қатарына мыналар
жатады:
- азаматтарға, қызмет адамдарына сұрақ қою, олардан ... ... ... жария және жария емес қатынастар орнату, оларды ... ... ... ... ортаға қызметкерлерін енгізу;
- қылмыстық қызметті бейнелейтін мінез-құлық үлгілерін қолдану;
- құпия кәсіпорындар мен ұйымдарды пайдалану;
- жеткізілімдерге жедел бақылауды жүзеге асыру;
- арнайы ... ... ... ... алу ... мекемелер, кәсіпорындар және ұйымдар және де
анықтамалар жинау және тексеру;
- сынама мен үлгілерді зерттеу үшін ... ... ... ... сатып алу;
- іздестіру иттерін қолдану;
- белгілері бойынша ... ... және ... ... ... ... ресми емес тipкey және іздерін алу, ... ала ... ... ... ... ... адамдардың iзiнe түсу және оны ұстау;
ұсталған адамдарды жеке ... ... ... және ... ... қатысы болуы мүмкін заттары мен құжаттарын алып қою, ... ... ... және өзге де ... ... ... құралдарын
тексеру;
- қарулы қылмыскерлерді ұстау жөніндегі операцияларды жүргізу;
- ... ... ... алу және ... тіркеу жүйелері
бойынша тексеру.
Қылмыстық сот iciн жүргізу мақсаттарына қол ... үшін ... ... ... ... ... ... емес сипатында.
Бұрын атап өтілгендей дәлелдемелерді icкe жіберудің өлшемі оларды
алудың және қылмыстық ic ... ... ic ... ... ... табылады. Бұл нені білдіреді? Жедел-іздестіру ... ... ... ... ... ic ... жолымен
алынған процессуалдық емес ақпараттың өзін дәлелдемелерді icкe ... ... ... және ... болмайды. Бұл ереже "Жедел-
іздестіру қызметі туралы" Заңның 14-бабында бекітілген, ... ... ... ... ... материалдар тергеу жұмыстарын әзірлеу
және жүзеге ... ... ... алу, ... ... және ... ... шараларын жүргізу үшін сондай-ақ қылмыстық ic
жүргізу заңдарына сәйкес олар ... ... ... ic ... ... пайдаланылуы мүмкін" делінген. ... ... ... ... ... ... ... кылмыстық іс
жүргізу заңдарында көзделген нысанға келтірілгенге дейін оларды ... ... ... болмаған жағдайда ешқандай құқықтың салдары
болмайды, жеке және заңды тұлғалардың ... ... және ... ... үшін негіз болып табылмайды.
Сонымен, жедел-іздестіру қызметі ... ... ... ... іске ... ... ... өлшемдері заң
шығарушының көзқарасы тұрғысынан мыналар болып табылады;
1) мұндай ақпаратқа заңда көзделген ic жүргізу нысанын ... ... ... ... ic ... емес ақпаратты «Жeдeл-
іздecтipy қызметі туралы» ... ... ... және ... ... ... өткізy жолымен алу (11, 12-баптар).
Іс жүргізу яғни, дәлелдемелік және ic жүргізуге жатпайтын, яғни жедел-
іздестіру ic-шараларының ... ... ... ара ... ... ... мыналар алынады:
- дәлелдемені (ic жүpгiзy ақпаратын) қылмыстық ic жүргізу ... ... алу және іс ... ... емес өзге ... алу;
- дәлелдемелер тобынан ic жүргізу жолымен алынған ақпаратты алып тастау
үшін құқықтық негіздердің болуы.
Жалпы және арнайы жeдeл-iздecтipy ic-шараларының ... ... ... және ... түciндipyгe жатпайды. Анықтау органының тиістi түрде
жүргізбеген жедел-iздecтipy ic-шаралары, принципінде, оның барысында
алынған ic ... емес ... ic ... жолмен дәлелдеуде
пайдаланылуы мүмкін материалдар тобынан алып ... Cipә, ... заң ... жедел-iздecтipy қызметі ... ... ... жедел-іздестіру ic-шараларын саралауды
негіздеудің бipi ретінде есепке алу ... ... ... ... сотталғандардың хат-хабарларына цензура жүргізу сияқты арнайы
жедел-іздестіру ic- шараларын жүргізуге құқылы ... ішкі icтep ... және ... ... ғана почта және тізімдеріне бақылауды
жүзеге ... ... ал ... ... ... почтаның кез-келген
түрін бақылауға ала алады және ... ... ... ... ... В.Зажицкийдің, А.Р.Ратиновтың және басқа да зерттеушілердің
еңбектері ... Бұл ... ... ... ... Заң ... да әлі күнге дейін сақталып отыр.
Дәлелдемелер тобынан ic ... ... ... ... алып ... ... ... болғанның өзінде ол ic ... ... ... өтеді деген сөз емес. Қылмыстық сот iciн ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі болуы
мүмкін.
Дәлелдемелер сипатындағы ақпаратты алып тастаудың құқықтық негіздері
ретінде мыналар көрінеді:
көзі ... ... ... ... ... қызмет ете
алмайтын ережеге сәйкес;
қорғаушының (өкілдің) ... ... ... айыпталушыдан
(сезіктіден) өзіне мәлім болған ... ... ... куәгер ретінде
айышталушының (сезіктінің) қорғаушысынан (адвокаттан, кәсіподақ пен басқа
да қоғамдық ұйымдардан) жауап алуға ... ... үшін ... бар құбылысты дұрыс қабылдауға дене және ... ... ... көтермейтін және олар туралы дұрыс жауап
бере алмайтын адамдардан куәгерлер ретінде жауап алуға тыйым ... ... анық ... ... болмауы не қорытындының
негізделмегендігі себептеріне байланысты ... ... ... ... ... ... пікір алшақтығы жағдайында сараптама
қорытындысын пайдаланудың ... ... сот iciн ... ... ... білдіруге әкeлiп соғатын
жағдайлардың бар болуы;
- өзінің кeлiciмiнciз адамнан өзіне, жұбайына (зайыбына) және ... ... ... дін қызметкерлерінен, өзіне сенім білдіретін
дiндecтepiнe қарсы жауап алуға тыйым салу;
- дайындалып жатқан немесе жасалған ... ... ... шағымдарды
дәлелдемелерге емес, алдын ала тексеруден кeйiн қылмыстық ic қозғайтын
себептерге ғана ... ic ... ... ... да аталған көздерден
алынған ақпарат, ақпарат иегерінің жүргізушілік ... ... заң ... ... ... дәлелдеме ретінде танылмайды.
Тұтас алғанда мұндай ақпаратты жедел-іздестіру мақсатында ... ... ... шешу ол ... ... сот iciн жүргізуден
шығарып тастау туралы іс жүргізушілік емес ақпараттар ... ... iciн ... ... ... ... ақпарат емес, жедел-іздетіру
қызметі мақсаттарына қол ... үшін ... бар ... ... ... байланысты болады. Психикалық ауытқудан зардап шегетін
адамнан алынған ақпараттың жeдeл-iздecтipy қызметі үшін маңызы болуы мүмкін
емес.
Сонымен бipre Д.И.Бедняков атап көрсеткеніндей ... және ... ... ... ... шекара жок, өйткені ол (ic
жүргізушілік емес ... ... ... ... ic ... болуы мүмкін не кейбір ic жүргізушілік шeшiмдepдi қабылдаған
кезде және тергеу ic-қимылы тактикасында пайдаланылуы мүмкін".
"Жедел-іздестіру қызметі туралы" Заң ... ... ... ... ... күші жоқ деген ҚІЖК-нің ережелік түсіндіруі жаңа,
қосымша сипат алды. Бұрын көрсетілгендей "Жедел-іздестіру қызметі туралы"
Заңның 11, ... ... ... сот iciн ... мақсаттарына қол
жеткізу үшін анықтау ... ... ... ... ... жeдeл-iздecтipy шараларын жүргізу жолымен ғана алынады, басқаша
жолмен ... ... ... ... ... яғни ... ... Заң белгілемеген жолмен алынған ic жүргізушілік емес ақпарат оның
заңсыздығына байланысты сот iciн ... ... да, ... ... ... да пайдаланылмайды. ҚІЖК мен "Жeдeл-
iздecтipy ... ... Заң ... бiз ... ... арақатынасы дәлелдеме ақпаратының табиғатын екі жақты
түсiндipeтiндiктepiмeн ... Бip ... тек қана ... сот iciн ... ... ... ic ... талабы
олардың өтyiнiң бірыңғай ic жүpгiзyшiлiк жолын бiлдipeдi. Және ... ... ... ... ic ... жатпайтын ақпарат
ic жүpгiзyшiлiк нысан алған уақытқа дейін заңды деп танылмайды. Басқаша
айтсақ ic ... ... ... дейін ic жүргізуге жатпайтын
ақпарат дәлелдеу мақсаттары көзқарасы тұрғысынан заңсыз болып ... ... ... ... ... Заң ... ... ic-шараларын өткізу нәтижесінде алынған ic жүргізуге жатпайтын
ақпарат ... ... ... ... табылады, өйткені оны алу құқықтық
нұсқамаларына сәйкес келеді. ... ... үшін бұл өте ... ... ... ... Заң қылмыстық ic жүргізу ... бipi ... ... бipre, бұл ... ... жоқ. ... қызметі туралы"
Заңның көзқарасы бойынша заңсыз болып ... ic ... ... ... яғни ... нысан алу мүмкіндігін ... және ... ... да, қылмыстық ic ... да ... ... ... ... ... ... қызметі туралы" Заңның көзқарасы бойынша заңды болыл ... ... ... ақпарат белгіленген тәртіппен ресмиленген ... ... ... ... ... ... көзқарасы бойынша өзінің
"заңсыз" сипатын сақтап қалады. Демек, әңгіме ic жүргізу және ic ... ... ... ... ... ақпараты мен дәлелдемелер
туралы болуға тиic.
Бiз үшін ҚІЖК-нің ... 4 ... ... өзi бipшама
дәл емес сиякты: "Заңды бұзу арқылы алынған дәлелдемелер ... күші ... ... Егер ... - осы ... туындайтын барлық
салдарымен бipгe ерекшелігі бар аталым болып табылса, онда ic ... ... ... ... ... бәpi де ... ... жоқ. Қаралып отырған норманың мағынасы мынада: заңсыз
жолмен алынған деректер дәлелдеме ... ... ... ... заңды да болады, заңсыз да болады дегендей ой қалдырады. Бірақ
бұл құқықтық қисынсыздық. Не ... бар және ол ... ... ... келеді, не қандай да бip ... ... ... олар ... ... ... Демек заңсыз жолмен алынған
дәлелдемелер туралы айтуға болмайды.
Жедел-іздестіру жолымен алынған дәлелдемелер мен ic жүргізуге жатпайтын
ақпараттың ... ... ... ... ... маңызы бар.
Әңгіме шығу тегі техникалық құралдарын қолдануға ... ic ... ... туралы болғанда бұл проблеманың айырықша күрделілігі
көзге түседі.
Қылмыстық сот iciн ... ... ... ... ... ic ... ... әр түрлі көздерімен регламенттеледі.
Мәселен, ішкі істep органдары ... ... ... ішкі icтep
органдарының өздepiнe жүктелген мiндeттepдi орындауы үшін оларға жария және
жария емес ... ... оның ... ... ... бipлeciп жұмыс істеуге тарта отырып ic жүзіндегі дepeктepдi ... ... үшін ... ... ... отырып жүзеге асыруға,
суретке түcipy, ... ... кино және ... түсірілім жүргізуге, анықтау
барысында ғылыми-техникалық зерттеу жүргізуге құқығы бар eкeндiгi айтылады.
Жалпы сипаттағы бұл нұсқама ... ... ... ... ... ic ... заңында көзделген тәртіппен сенімділігі
тексерілген, ... ... ... жазба жолымен алынған кез-
келген ic жүзіндегі деректер қылмыстық ic бойынша ... ... Және әpi ... ... ic ... ... ... алдын
ала тергеу немесе жедел-іздестіру ic-шараларын жүргізу барысында кино-сурет
түсірілімді және бейне, дыбыс-бейне жазбаларды пайдалана отырып алынған ... ... ... ... танылатыны айтылады.
Телефонмен cөйлecyдi және өзге де әңгiмeлepдi ... ... ... бұл ... ... ... ҚІЖК-нің 237-бабы peттeйдi.
Сонымен бipre заңда кино-сурет түcipiлiмдepдi және ... ... ... ... ... ... ақпаратын
дәлелдемелерге айналдырудың ic жүргізу құралдарына байланысты бөлiгiндe
кемшіліктер бар.
ҚІЖК-нің 237-бабынан ... ... ... ... ... қолдану арқылы ақпараттың алынған уақытына қарамастан ... ... ... ... ала ... немесе жедел-іздестіру ic-шараларын
жүргізу барысында) бұл ақпараттың сенімділігі айғақ адамдардың, ал ... - ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етіледі. Керісінше жағдайда мұндай ақпарат (ic жүзіндегі ... ... ... ... ... ... ақпаратын анықтаушыға немесе
тергеушіге берудің ұйымдық-процессуалдық шарттарының өзi ... ... ... беру ... ... ic ... ... ал ic жүргізушілік көзқарас тұрғысынан қызметтің аталған сипаты
аса маңызды. Дәлелдемелерді сот iciн ... ... ... ... ... ... ic ... талаптарды есепке алу кино-
сурет түсірілімдерді, бейне, дыбыс-бейне жазбаларды қолдану жолымен алынған
ақпаратты жедел-іздестіру қызметкерінің тергеу органына беруінің ... ... ... ... ... ... құралдарды қолдану арқылы жедел-іздестіру
ic-шараларын жүргізуге рұқсат берген жедел-іздестіру бөлiмiнiн ... ... ... ... ... тиісті құжатты алады, оған алынған
материалдар қоса тіркеледі. Материалдарды зерттеу жедел-іздестіру бөлімінің
бастығына төмендегі екі ... бipiн ... ... ... ... ... ... алудың тиісті iciнe ғана
жіберу;
2) материалдың түпнұсқаларын тергеушіге, ал ... ... ... ... алу iciнe ... ... ... беру ic жүргізу жолымен жүзеге
асырылуға тиіс. Материалдарды бepyдi ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің тергеушіге берген егжей-
тегжейлі рапорты бола алады. Мұндай құжатта, дәстүрлі реквизиттермен қатар
мыналар көрсетілуге ... ... ... пайдаланудың мақсаты;
- техникалық құралдарды қолдануды жүзеге асыратын нақты адамдар;
- техникалық құрал қашан, қай жерде, қандай ... ... ... ... тетіктерінің түpi (объективтер, микрофондар)
және таспалар, сондай-ақ бар болса олардың заводтық нөмipлepi;
- техникалық құрал қолданылған адам (адамдар) туралы қысқаша деректер;
- тіркелген ... ... ... ... құралдың түpiнe байланысты рапортқа
фонограммасы бар ... ... ... ... қоса ... қосымшасы бар рапорт ілеспе хатпен бipгe тергеу бөлiмi бастығының
атына жiбepiлeдi. Баянат пен ілеспе хат ... ... ... алу ... жүрген қылмыстық ic жүргізу заңдарына рапорт сияқты ... ... ... (фр. rapport) — ... ... ... мәселелер бойынша
әскери қызметкердің бастыққа өтінішін айтқан ... ... ... ... ... жазбаша баяндамасы. Қаралып отырған жағдайда рапорт өтініштің
ролін орындайды және осы түрінде ұйымдық-процессуалдық ... ... ... ... мен ... ... ... ic жүргізуде дәлелдемелер ic бойынша маңызы бар фактілерді
анықтау үшін ... ... ... ... ... және заңда
белгіленген нысанның біріккен түpi ... ... ... ... ... ... термин маңызды
белгілемейді. Тек ерекше жағдайларда дәлелдемелердің қайнар көздерін атау
үшін қолданылады.
ҚІЖК 115 б. 2 б. ... ... ... ... ... ... қайнар көзі болып табылады. Мысалы, заттай дәлелдеменің
қайнар көзі болып заттай дәлелдемені ... ... және сол ... ... ... ... әдебиетте дәлелдемелерді табатын
тұлға деп белгілейді. Дәлелдеменің қайнар көзі дәлелдеменің сыртқы нысанына
әcepi өте көп ... ... ... ... айыпталушы, сезікті өз
айғақтарын тек өздеріне сай ... бepiп, әр ... ... ... ... ... ... өздерін кейбір кезде дәлелдемелердің
қайнар көзі деп ... бipaқ ... ... бұл тұлғалар
кірмейді. Осы тұлғалардың процессуалдық, ... ... ... ... ic ... ... ... мүмкін емес болады.
Заттай дәлелдемені "тасушы" (носитель) болып тергеуші, куәгерлер және
сол затты берген тұлғалар болады. ... ... ... ... аты-
жөнін, сипатын хаттамада белгілемесе, ол icкe тіркелінген ... күші ... ... бойынша тергеу әрекеттерінің хаттамалары
тергеушіден бөлек, ... ... ... ... ... қайнар
көзі болады деп жазады. Сол сияқты сарапшының қорытындысы сарапшыдан бөлек
қорытындыда белгіленген ... көзі ... ... Бipaқ, ... ... тексеру үшін тергеушіні, қатысқан куәгерлерді айғақ,
беру арқылы жүргізіледі, осыған ... ... В.Д. ... қате [43]. деп айтуға болады.
Дәлелдемелердің жарамдылығын анықтау үшін заң ... ... ... болуын талап етеді. Егер де қайнар көзі белгісіз ... ... күші ... жарамсыз болып табылады. Қайнар көздің ... ол ... ... қалыптасқанын тексеруге мүмкіншілік береді.
Дәлелдеменің өзі және қайнар көзінің біріккенін, мағлұмат ... ...... растайды. Адам есту, көру, түсіну мүшелері арқылы
сыртқы әлемдегі ... ... ... ... ретінде
қолданылады.
Қылмыстық, процессуалдық, дәлелдеме жалпы мағлұмат саласында "белгі"
дейді. "Белгі" деп оқиғаның ... ... ... туралы мәлімет
әкелетін әр түрлі физикалық, процесс ... ... ... тек кемінде
eкi объектілердің арасында пайда болып және белгімен болмыстың арасындағы
арақатынасты көрсетеді.
Кез ... ... ... түрде (магнитофондық, лента, дискета,
құжат, электромагниттық толкындар) болуы ... ... ... ... ... ... есінде мәлімет "белгі-қалып" түрінде белгіленеді. Тұлғаның
психикалық, қабылдауына ... ... ... ... жалпы жүйке
жүйесінің ерекшеліктері әсер етіп, ... емес ... ... ... және тұлғаның ол туралы "белгі-қалыпы" біріккенде
шынайы болмыстағы материалдық объектіні сипаттауға ... ... ... ол ... ойы оған ... әсерін тигізе алмайды.
Қылмыстық процестегі дәлелдеме жалпы белгі болып, ic ... ... ... ... ... ... жәбірленушінің, сезіктінің, айыпталушының ... ... және өзге де ... ... олар ic бойынша маңызы
бар мәліметтің сөз арқылы қалыптасқан материалдың нысаны деп ... ... ... ... ic ... ... ... мән-
жайлардың тізіміне, құқықтық талаптарға алу, ... ... ... ... ... болып табылады.
Кейбір авторлар дәлелдемені "екі сипатты", "екі мағыналы" деп ... ... ... ... ... көзі және дәлeлдeмeнiң өзі бipге
болу қажет. Жеке ... ... ... ... жояды.
Өзге авторлар дәлелдеме және дәлелдеу заты бipгe екенін айтады. Бірақ,
дәлелдеу заты және дәлелдеме, ... зат және ... ... ... ... көздері және дәлелдеменің өзi бip-бірімен тығыз
қатынаста болып, бөлек болуы мүмкін емес, ceбeбi арақатынастары логикалық,
байланыспенен бeлгiлeнeдi.
Қорытынды
Осы жұмыста қылмыстық іс ... аса көп ... ... ... қарастырып кеттік. Дәлелдеме және олардың қайнар көздері
қылмыстық іс жүргізуде аса зор орын ... Осы ... ... ... заң ... сүйене ғана қоймай ... ... да ... ... ... мен сот ... жинақталған тәжірибе
дәлелдемелерді анықтауға маңызды ... ... ... ... ... дәлелдемелерді дұрыс бағалауға және белгілі бір қылмыстық ... ішкі ... ... ... саналады. Тәжірибені тануға және бағалау
қорытындыларын тексеруге қолдану сәті лауазымды тұлғалардың біліміне ... ... ... ... тақырып бойынша зерттеу жұмысы барысында келесідей қорытындылар
жасалынды:
Біріншіден, бұл ... ... ... және ... Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексінде және
заң әдебиеттерінде бекітілген деректерге негіздеп дәлелдемелер құқық қорғау
органдары және ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының қылмыстық кодексінде көзделген әрекеттердің болғандығы
немесе ... ... бұл ... жасағандығы немесе
жасамағандығы және айыпталушының кінәлілігін немесе кінәлі емес ... істі ... шешу үшін ... бар өзге де ... ... ... ... іс жүзіндегі деректерді түсінеміз.
Екіншіден, іс бойынша жиналған және бар фактілік деректер дәлелдеме
ретінде болу үшін олар ... ... ... және ... ... тиіс,
яғни, белгілі бір мән-жайларды негіздеген дәлелдеуге және жоққа шығаруға
жарамды болуы қажет.
Үшіншіден, ... ... заң ... сай ... тиіс оның ... мен ... бекітілуі және қылмыстық іс жүргізуде қолданылуы заңда
көрсетілген тәртіпте жүргізілуі тиіс.
Төртіншіден, дәлелдемелердің қайнар көздерінің ерекшеліктері.
Жоғарыда тізбектелген дәлелдемелердің ... ... ... мына жайды
айтып кетпеуге болмайды: дәлелдемелердің жіктелуі қылмыстық іс жүргізуде
маңызды орын алады, ... ол ... ... ... және ... ... ала анықтайды. Дәлелдемелердің бөлек түрлерінің
процессуалдық режимінің және оның қолдану ... мен ... ... ... ... ... дәлелдемелердің жіктелуінің қорытындылай келе
әрқайсысын сипаттай кетейік.
Заттай дәлелдемелердің дәлелдемелік ... ... ... және осы ... мен ... ... арасындағы байланысты
анықтайды.
Егер мағлұмат тұлғадан алынатын болса ... ... ... ... мен ... ... онда ол ... қатарына жатқызылады. Егер де ақпарат заттарда және құжаттарда
сақталса, онда олар ... ... ... Құжаттарға
байланысты ескеретін жай тұлғалардың айғақтарын құжатқа бекітілген мағлұмат
заттай дәлелдемелерге ... ... ... ... ... ... жөн.
Дәлелдемелер дәлелдеуге байланысты жалғыз құрал болып табылады.
Дәлелдеу процесінің дәлелдемелер қылмыстық сот өндірісінде объективтік
шындыққа жетуге көмектесетін құралдар ретінде болады. Осы ... ... ... байланысты қылмыстық істерді тергегенде және
шешкенде дәлелдемелерге ... ... аса көп ... ... қажет.
Магистрлік диссертацияны қорытындылай отырып қылмыстық іс жүргізудегі
әрбір шешім дәлелдемелерге ... ... ... жөн. ... ... әділ шешім шығару және істің түпкілікті қорытындысы дәлелдемелерге
сүйене отырып жүзеге асырылады. Қылмыстық іс ... ... ... ... ... көрініс тауып отыр.
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің мәні туралы жалпы түсінік шындықты
тану ... мен ... ... түскен кезде дәлелдеме – қылмыстық іс
жүргізу құқығының аса маңызды ... ... ... ... ... ... ... Сот ісін жүргізуді жүзеге асыратын органдардың
бүкіл қызметі іс бойынша шындықты анықтауға және осы ... істі ... ... ... нақты адамға үкім шығаруға құқықтық негіз
жоқ, әділеттілік үшін атап өту ... ... ... ... көп қырлылығына байланысты қандай да бір негізі немесе белгісі
бойынша дәлелдемелерді толық жіктеу мүмкін емес.
Қолданылған қайнар көздер:
1. Қазақстан ... ... Н.Ә. ... ... ... ... Б.Х. ... Қылмыстық іс жүргізу құқығы (Жалпы бөлім). «Жеті
жарғы» 2000.- 396 б.
3. Байжасаров Б.З. Доказывание по УД о ... ... ... ... ... 2005.- 29 ... Файзулин М. Поводы к возбуждению уголовного дела: ... ... ... №2.
5. Смородинова А., Зайцева С., Громов Н. Соотношение доказательств ... в ... ... // ... ... 1998 г. ... ... А.А. Уголовно-процессуальное познание. Екатинбург, ... ... Ч.Р. ... и ... доказывание в уголовном
процессе МД Алматы, Академия МВД РК. - 2001. - 61 стр.:
8. Аубакирова А,А. ... ... в ... и
судопроизводстве. Автореф. Диссер. На соискание ... ... ... - ... МВД РК 1999. - 30 ... Дегтярев Е.Е. Проблемы использования ... ... ... в уголовном судопроизводстве (теория и
практика). Дисс. … к.ю.н. – Алматы, 1999. – 167 с.;
10. Приветственное ... ... И.Ж. // ... ... ... ... Республики Казахстан: современные
проблемы и перспективы развития. ... ...... ... – 138 ... ... К.Ж. Уголовное преследование и способы собирание док-тв.
Учебное пособие. - Астана «Фелиант». 2001. - 112 стр.;
12. Айнабеков Р.К. Процессуальные ... как ... ... прав и защиты интересов лиц, вовлеченных в орбиту
уголовного процесса. Магистерская диссертация. – ... 2003. – ... ... Е.О. ... іс жүргізуде қолдану мәселелері.
Заңгер №3 2007;
14. Кайыржанов Е.И. Правовое ... ... за ... лет
государственной независимости (Материалы Международной научно –
практической ... ... 1. ... ... ... ... ... іс жүргізу кодексі. 1997 жыл
13 желтоқсан;
16. Строгович М.С. Избранные труды. Том 3, теория суд.док. М., 1991 ... ... Л.Д., ... А.И., ... ... ... и
доказывание. В., 1995 г.;
18. Майтанов А.М. ... по ... ... ... ... ... Авт. ... Дисс. Алматы, 2002. -
30 стр.:
19. Когамов М.Ч. Актуальные проблемы ... ... в ... ... ... на ... д.ю.н. –
Алматы, 1997. – 262 с.;
20. Руководство по ... ... ... ... ... Д.ю.н. Гриненко А.В. М.:НОРМА-ИНФРА, 2002. - 768;
21. Зникин В. Результаты ОРД в ... ... // ... ... РФ, № 11, ... Шаймуханов А. Особенности развития теории ОРД // Заң және Заман.
№6, 2005 – 48 ... ... С.Ф., ... А.Я. ... действия. Краткий
коментарий к УПК Республики Казахстан. – Алматы: Аян-Эдет, 1998. -
99 ... ... К. ... ... в ... ОРД // Юридический мир, № 6
(102), 2005. – 14 с.;
25. Ханов Т.А. Правовые и ... ... ... мер ... в ... судопроизводстве
Республики Казахстан. Дисс. к.ю.н. – Караганда. 1999. – 182 с.;
26. ... И.А. ... ... ... в ... процессе // ҚР
ІІМ Академиясында «Жастар және ғылым» атты ... ... ... – Алматы, 2005. – 161 с.;
27. Матымов Т.С. Процессуальное ... ... ... ... ... на ... ... ... - Алматы,
2006. – 149 с.;
28. ... С.К. ... в ходе ... // ... усиления
гарантий прав участников уголовного процесса. Материалы МНПК. –
Алматы: Киік, 2003. – 122 с.;
29. Богацкий Ф.А. ... прав ... при ... ... ... на ... ... ...
Калининград, 2006. - 223 с.;
30. Капсалямов К.Ж. ... ... ... ...... ... 2001. – 160 ... Кожахметов Е.Б. Проблемы совершенствования системы расследования
преступности в РК: спец. 521650 – ... ... ... 2004, 80 ... ... ... доказывания в советском уоголовном процессе. М.,
1981 г.;
33. Игнатьев Д.Б. Документы как ... по ... о ... ... дисс.канд.юрид. наук. Краснодар, 2001
г.;
34. Белеусов А.В. Процессуальное закрепление ... при ... - М. Изд. ... Форм»2001. - 174 стр.;
35. Оспанова Г.Т. Актуальные проблемы теории и ... ... для ... исследования при ... ... ... ... - ... Васильев Л.М., Громов В.П. и др. Гарантии истины в ... и ее ... ... 1991 ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы сотының бюллетені №1 2006. - 75
б.;
38. Туякбай Ж.А. Правовые основы ... ... РК в ... юстиции. Научное издание. – Алматы: Жазушы, 2004, - 284
с.;
39. Кан А.Г. ... на ... ... ... и ... ... его ... Автореф.
к.ю.н. Алматы, 2009. - 24 стр.;
40. Давлетов А.А. Основы ... ... ... 1991. - 215 ... ... С.Д. ... право. Учебник. 2000. - 298
стр.;
42. Шейфер С.А. Проблемы правовой ... ... в ... законодательстве РФ. Государство и право. 1995. -
10.-97. -103 стр.;
43. Францифиров Ю.В. Доказательства и доказывание по ... ... ... и ... ... Тольятти, 1998 г.;
44. Новиков А.И. Теория доказательств в уголовном процессе от прошлого
к современности. Том 1. Уч. Пособие. - ... 2002. - 270 ... ... И.А. Вещественные доказательства при расследовании
преступлении (УП аспект). - Ташкент ТВШ МВД СССР 1991. - 67 ... Доля Е. ... ... ОРД в доказывании по уг. Делам.
Советская юстиция. - 1993. - №3 — 67 ... ... Л.Д., ... Н.П. ... ... ... ... - Воронеж. - 1995. - 272 стр.;
48. Шейфер С.А. ... ... в ... ... ... 1986. - 169 ... ... Н.М. ... ... в ... М. ... 1995. - 128 ... ... Н.А. ... и использование документов в качестве
доказательств по уголовным делам. Пособие М. ВНИИ МВД России ... 74 ... ... В.Т. ... ... оценки доказательств в судопроизводстве.
Уч. Пособие. Хабаровск ХВШ. МВД СССР. - 1987. - 70 ... ... Т.И. ... уг. ... ... ... ... М. Спарк, 1996. - 125 стр.;
53. Состояние преступности в Республике Казахстан и ... ... за 1999 ...... МВД ... Казахстан, 2000. – 56
с.;
54. Трусов А.О. О ... и ... ... ... ... №4, 1990 ... Кузнецова Н.А. Собирание и использование документов в качестве
доказательств / ... ... М., 1996 ... Кокорев Л.Д., Кузнецов Н.П. Уголовный процесс: ... ... ... 1995 ... ... О.В. Общеизвестные факты в ... // ... 1996 ... Лупинская П. Допустимость доказательств: пора обеспечить единство
судебной практики // ... ... 1998 г. ... ... А.П. ... ... М., 1997 г. ... Решетников И.В. Доказательственное право Англии и США. М.;
61. Бахтыбаев И.Ж. Обеспечение законности в уголовном судопроизводстве
// Процессуальный контроль в ... ... ... современные проблемы и перспективы развития. Материалы
МНПК. - Алматы: Киік, 2004 // Юридическая газета, № ... ... В.С. ... кафедрой уголовного права МГУ
им.Ломоносова // ... ... ... прав участников
уголовного процесса. Материалы МНПК. – Алматы: Киік, 2003.- 122 с.;
63. Ахпанов А.Н. ... ... ... на ... ... ... // ... усиления гарантий прав
участников уголовного процесса. Материалы ...... ... – 122 с.;
64. Ханов Т.А. Правовые и организационные ... ... мер ... в ... судопроизводстве
Республики Казахстан. Дисс. ... к.ю.н. – Караганда. 1999. – 182 с.
65. Матымов Т.С. ... ... ... на
предварительном следствии. Дисс. на соиск. ... ... - ... – 149 ... Груненков И.А. Правовые значение сроков в уголовном процессе // ҚР
ІІМ Академиясында «Жастар және ғылым» атты ... ... ...... 2005. – 161 ... ... С.К. Выступления в ходе обсуждения. // Проблемы усиления
гарантий прав участников ... ... ... ... ... Киік, 2003. – 122 с.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 81 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заң психологиясы жайлы түсінік3 бет
Абай дәуірі5 бет
Атыс негіздері16 бет
Нұра өзенінің негізгі гидрологиялық сипаттамаларын есептеу46 бет
Тəрбиенің жалпы заңдылықтары мен принциптері 12 бет
Еңбек құқығының қайнар көздері13 бет
Еңбек құқығының қайнар көздерінің жүйесі11 бет
XVIII ғ Қазақ-орыс қатынасы9 бет
«Айнымалы жұлдыздар үшін информация мен энтропия қатынасын анықтау»48 бет
«Бала мазасыздығына ата-анамен бала қарым-қатынасының әсері»24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь