Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы

Ж О С П А Р

1.1. Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы
1.2. Аудит ұғымы және оның даму кезеңдері
1.3. Аудиттің мәні, қажеттілігі және зерделеу аспектілері

Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.1. Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы

Ел Президентінің Қазақстан халқына «Қазақстан -2030» барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» Жолдауында ХХ ғасырдың 90-ыншы жылдары республика экономикасында орын алған дағдарыстың себептері ашылып, оны жеңудің жолдары айтылған. Радикалдық саяси және экономикалық реформаларды жүзеге асыру, КСРО-ның құлауы және қазақстандық экономиканың әлемдік шаруашылық қатынас жүйесіне енуі дағдарыстың болуына, өндіріс көлемі мен өнімдердің, жұмыс, қызметтің бәсекеге қабілеттілігін күрт төмендетуге объективті жағдайлар тудырады. Бұл дәстүрлі нарықтың ығысуына, төлемге қабілетсіздік тудыруға, шектен тыс инфляцияға және көптеген шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметінің тоқтауына әкеп соқтырады. Қалыптасқан жағдайды ескеру арқылы ұзақ мерзімді жеті артықшылықтың бірі ретінде жоғары шетелдік инвестиция мен ішкі жинақ ақша деңгейіндегі ақша нарықтық экономикаға негізделген экономикалық өсу анықталады. Экономикалық өсу қаржы тұрақтылығына, өндірісті әртараптандыруды қамтамасыз етуге, аса маңызды салаларға инвесторларды тартуға, шешуші бизнес салаларының іскерлігін арттыруға, белсенді өндіріс саясатын енгізуге және акценттерді шаруашылық жүргізудің макро-дан микродеңгейіне жылжытуға септігін тигізеді.
Қазақстан Республикасында радикалдық реформалардың стратегиялық курсы нарықтың рөлі мен барлық тауар-ақша қатынас жүйесін күшейтуге бағытталған. Нарықтық экономиканың тиімділігін, оның ғылыми-техникалық жетістіктерді жылдам енгізетінін, адамның қажеттіліктерін жан-жақты қанағаттандыруға мақсаттылығын әлемдік тәжірибе көрсетіп берді. Нарықтық қатынасқа тауар өндірушілердің экономикалық тәуелсіздігі, субъектілердің шаруашылық қызметіне әкімшіліктің араласуын болдырмаушылық, өндіріс саласындағы еркін экономикалық байланыстар және қоғамдық өнім айналымы және оны тұтыну тән. Қазақстандық экономиканы сәтті функциялау үшін оны ұйымдастырудың озық құралдары мен нақты тетіктерін, оның ішінде мақсатты-бағдарламалық әдісті көптеген факторлар бойынша талдауды, жүйелі бақылауды және оңтайлы шешімдерді қабылдауды қолдану аса қажет. Барлық ресурс түрлерінің аса өткір сезілген тапшылық жағдайында ұлттық экономиканың қозғаушы күші кәсіпкерлікке айрықша назар аудару керек. Мемлекеттік меншіктерді жекешелендіруді тездету, өндіріс тиімділігін арттыру, бәсекелестік ортаны дамыту, қаржылық бақылауды жақсарту және осы заманғы нарықтық инфрақұрылымды қалыптастыру сияқты факторлардың маңызы зор. Бір жағынан, шегі жоқ тұтынушылық, екінші жағынан ресурстардың шектеулі болуы шаруашылық жүргізудің қажеттілігін тудырады. Шаруашылық ресурстардың жетіспеушілігін терең сезінбес үшін адамдар барлық іс-әрекетін жоспарға құратын болса, адамдар экономиканың көмегімен тұтынушылардың қажеттіліктерін қанағттандыру үшін өнім, қызмет түрлерін өндірудің барлық мекемелері мен әдістерін қамтиды. Шешім қабылдаушы, шарушылық жоспарын дербес жасайтын әрі осыларға сәйкес әрекет ететін барлық экономика бірліктері шаруашылық жүргізуші субъектілер деп аталады.
ҚР «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп берушілер туралы» заңда «жеке кәсіпкер» және «ұйым» терминдерінің мәні мен айырмашылығы ашып көрсетіледі. Ал, бұл терминдердің мағынасы республика резиденттері болып табылатын кәсіпкерлік қызметпен айналысатын барлық заңи тұлғаларды, сондай-ақ ел аумағында (территориясында) тіркелген бейрезидент өкілдіктер мен филиалдарды білдіреді.
Ұлттық экономиканы реформалау бойынша түбегейлі процестер шаруашылық қызметті басқаруда жаңа ұйымдық және бақылаушы –талдамалы құрылымның пайда болуының объективті қажеттілігімен шарттастырылған. Халық шаруашылығын басқару жүйесін қайта құрудың алғашқы жылдарында-ақ жоспарлы экономиканың дәстүрлі бақылау органдары өсу үстіндегі, яғни арта түскен қажеттіліктерді қанағаттандыру мен барлық мүдделі тұтынушыларды объективті ақпаратпен қамтамасыз ету бойынша пайда болған проблемаларды кешенді шешуде өзінің қабілетсіздігін көрсетті.
Әміршіл-әкімшілік жүйеде төменгі басқару буынының жоғарыға қатаң бағынуы тек жоспарланған тапсырмалардың орындалуын, шаруашылық операциялардың заңдылығын сақтау, яғни оның заңға сәйкес болуын және мемлекет қарауындағы жалпы ресурстардың сақталуын тексеру бойынша тиісті ревизиялық қызметтерді талап етті. Ал, нарықтық экономика жағдайында шаруашылық жүргізуші субъектілердің серіктестермен, инвесторлармен, кредит берушілермен, меншік иелерімен, акционерлермен және басқа да пайдаланушылармен деңгейлес байланыстары бойынша шындыққа жанасымды ақпараттарға қажеттілік бірден артады. Бұл арада тек белгіленген параметрлердің сәйкесетіндігін тексеру ғана емес, сонымен қатар шаруашылық жүргізуші субъектілердің қызметтерін жақсарту бойынша ғылыми негізделген ұсынысын әзірлеуді, оларға кеңес беруді және басқадай да жоғары кәсіби деңгейде тиісті аудиторлық қызмет көрсетуді талап етеді.
Кәсіби аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы – бұл бүгінгі таңда да жалғасын тапқан айтарлықтай ұзақ процесс. Аудиттің қоғамдық рөлін түсінуі үшін оны ұйымдастырудың әдістемесін, теориялық негізін және мәнін ашу керек.
Нарықтық экономикаға өтпелі кезеңде шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметін басқарудың маңызды құралдарының бірі қаржылық бақылау болды. ТМД елдеріндегі нарықтық қатынастың дамуы өндіріс саласындағы бизнестің жаңа қаржылық бақылау жүйесін қалыптастыратын алғышарттарды тудырды.
Қаржылық-шаруашылық бақылау жүйесін түбегейлі қайта өзгерту, енгізу және тәуелсіз аудиттің посткеңестік өңірде «қарқынды» дамыту негізінде мына принциптер жатқызылады:
Қолданылған әдебиеттер

1. Назарбаев Н.А. Казахстан – 2030. процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана.
2. Налоговый кодекс. О налогах и других обязательных платежах в бюджет. – Алматы: Юрист, 2003.
3. Закон Республики Казахстан «О бухгалтерском учете и финансовой отчетности» от 24 июня 2002 года, №329-1 // Нормативные акты по финансам, налогам, бухгалтерскому учету, страхованию: «Қаржы-қаражат» Официальные материалы // Қаржы-қаражат . – 2002.
4. Постановление Национальной комиссии по бухгалтерскому учету от 13.11.96.
5. Стандарт бухгалтерского учета «Представление финансовой отчетности» (Приказ министра финансов РК 17 января 2003 г. № 14) // Бухгалтерский учет и аудит. – 2004.
6. Типовой план счетов и их типовая корреспонденция (Приказ министра финансов РК от 18 сентября 2002 г. № 438) // Бухгалтерский учет и аудит. – 2003.
7. Бухгалтерлік есеп счеттарының жұмыс жоспарын жасау жөніндегі нұсқау және 2006 жылдан бастап қолданылатын бухгалтерлік есеп счеттарының жұмыс жоспары. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 22 желтоқсан 2005 жылғы 426, 427-ші бұйрықтары.
8. Әбдіманапов Ә. Бухгалтерлік және қаржылық есеп принциптері (халықаралық стандарт) оқулық, - Алматы 2006 жыл.
9. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. – М.: Финансы и статистика, 1994.
10. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001.
11. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З:Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп принциптері: Оқу құралы. – Алматы: ЭкономикС, 2003. – 360 бет.
12. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З:Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.А. Қаржылық есеп – Алматы: Экономика, 2001.
13. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. – М.: Центр экономики и маркетинга, 1995.
14. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов. – Алматы, 2004.
15. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии. – А.: Центраудит – Казахстан, 2002.
        
        Ж о с п а р
1.1. Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы
1.2. Аудит ұғымы және оның даму ... ... ... қажеттілігі және зерделеу аспектілері
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1.1. Аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы
Ел Президентінің Қазақстан ... ... -2030» ... ... ... және әл-ауқатының артуы»
Жолдауында ХХ ғасырдың 90-ыншы жылдары республика экономикасында орын алған
дағдарыстың себептері ашылып, оны ... ... ... ... және ... реформаларды жүзеге асыру, КСРО-ның құлауы ... ... ... ... ... ... енуі
дағдарыстың болуына, өндіріс көлемі мен ... ... ... ... күрт ... объективті жағдайлар тудырады. Бұл
дәстүрлі нарықтың ығысуына, төлемге қабілетсіздік ... ... ... және көптеген шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметінің
тоқтауына әкеп соқтырады. ... ... ... ... ұзақ мерзімді
жеті артықшылықтың бірі ретінде жоғары шетелдік инвестиция мен ішкі ... ... ақша ... ... негізделген экономикалық өсу
анықталады. Экономикалық өсу ... ... ... ... ... аса маңызды салаларға инвесторларды
тартуға, шешуші бизнес салаларының іскерлігін арттыруға, ... ... ... және ... ... ... ... жылжытуға септігін тигізеді.
Қазақстан Республикасында радикалдық реформалардың стратегиялық курсы
нарықтың рөлі мен барлық тауар-ақша қатынас ... ... ... экономиканың тиімділігін, оның ғылыми-техникалық жетістіктерді
жылдам енгізетінін, адамның қажеттіліктерін жан-жақты қанағаттандыруға
мақсаттылығын ... ... ... ... ... ... тауар
өндірушілердің экономикалық ... ... ... ... ... ... өндіріс саласындағы еркін
экономикалық байланыстар және қоғамдық өнім айналымы және оны тұтыну тән.
Қазақстандық ... ... ... үшін оны ... ... мен нақты тетіктерін, оның ішінде мақсатты-бағдарламалық ... ... ... талдауды, жүйелі бақылауды және оңтайлы
шешімдерді қабылдауды ... аса ... ... ... ... аса ... тапшылық жағдайында ұлттық экономиканың қозғаушы күші
кәсіпкерлікке ... ... ... ... ... меншіктерді
жекешелендіруді тездету, өндіріс тиімділігін арттыру, ... ... ... ... ... және осы ... ... қалыптастыру сияқты факторлардың маңызы зор. Бір жағынан,
шегі жоқ тұтынушылық, екінші ... ... ... ... ... ... тудырады. Шаруашылық ресурстардың жетіспеушілігін
терең сезінбес үшін адамдар барлық іс-әрекетін жоспарға құратын болса,
адамдар экономиканың ... ... ... ... ... қызмет түрлерін өндірудің барлық мекемелері мен ... ... ... ... ... дербес жасайтын әрі осыларға
сәйкес әрекет ететін барлық экономика бірліктері ... ... деп ... ... есеп және ... есеп берушілер туралы» заңда «жеке
кәсіпкер» және «ұйым» терминдерінің мәні мен айырмашылығы ашып көрсетіледі.
Ал, бұл терминдердің ... ... ... ... ... ... айналысатын барлық заңи тұлғаларды, сондай-ақ ел
аумағында ... ... ... ... ... ... экономиканы реформалау бойынша түбегейлі процестер шаруашылық
қызметті басқаруда жаңа ... және ... ... құрылымның пайда
болуының объективті қажеттілігімен шарттастырылған. Халық ... ... ... ... ... жылдарында-ақ жоспарлы экономиканың
дәстүрлі бақылау органдары өсу үстіндегі, яғни арта түскен қажеттіліктерді
қанағаттандыру мен барлық мүдделі ... ... ... ету бойынша пайда болған проблемаларды кешенді шешуде өзінің
қабілетсіздігін ... ... ... ... ... ... ... тек жоспарланған тапсырмалардың орындалуын, ... ... ... яғни оның ... ... ... ... қарауындағы жалпы ресурстардың сақталуын тексеру бойынша тиісті
ревизиялық қызметтерді ... ... Ал, ... ... ... жүргізуші субъектілердің серіктестермен, инвесторлармен, кредит
берушілермен, ... ... ... және ... ... ... ... бойынша шындыққа жанасымды
ақпараттарға қажеттілік ... ... Бұл ... тек ... ... ... ғана ... сонымен қатар шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қызметтерін жақсарту бойынша ғылыми ... ... ... ... ... және ... да ... кәсіби
деңгейде тиісті аудиторлық қызмет көрсетуді талап етеді.
Кәсіби аудиттің пайда болуы мен қалыптасуы – бұл ... ... ... ... ... ұзақ ... Аудиттің қоғамдық рөлін
түсінуі үшін оны ұйымдастырудың әдістемесін, теориялық негізін және мәнін
ашу керек.
Нарықтық экономикаға ... ... ... жүргізуші
субъектілер қызметін басқарудың маңызды құралдарының бірі қаржылық бақылау
болды. ТМД ... ... ... ... ... ... жаңа ... бақылау жүйесін қалыптастыратын алғышарттарды
тудырды.
Қаржылық-шаруашылық бақылау жүйесін түбегейлі ... ... және ... ... посткеңестік өңірде «қарқынды» дамыту
негізінде мына принциптер жатқызылады:
1. ... ... және ... ... ... ... дәл ... Бақылау субъектілерін мемлекеттік, қоғамдық, аудиторлық
(тәуелсіз), ... ... және ... ... ... ... ... мәселелерін шектеу, оның ішінде бюджеттің кірісі мен
шығысын дұрыс ... есеп ... ... ... ... тиімділігін арттыратын резервтерді анықтау және бағалау;
4. Мемлекеттік, ... ... ішкі ... ... ұйымдар мен жекелеген аудиторлардың әрекет ету салдарын анықтау.
Аудит тарихы көрсеткендей, оның дамуы әкімшілік пен инвесторлар
арасындағы мүдделердің бөлінуінен болды.
Америкалық ... ... ... ... ... мына ... шарттарды тудырады:
- ақпарат жасаушылардың (әкімшілікпен) және пайдаланушылардың (акцияны
иеленушілер, кредит берушілер және ... ... ... яғни ... ақпараттың объективті болмауына әкеп
соқтыруы мүмкін;
- объективті емес ... ... ... шешімдерді
қабылдау жағымсыз экономикалық салдарды тудыруы ықтимал;
- алынған ақпараттың шындыққа жанасымдылығын ... ... ... ... пайдаланушыларында жоқ арнайы білім болуы қажет;
- ақпаратты пайдаланушының оның сапасын тікелей бағалау үшін уақыты мен
материалы әрдайым бола бермейді.
Қажетті ... алу мен ... ... ... қиындықтар аудиторлық
қызметтің аясын тарылтады. Оның ... ... – есеп ... ... ету; ... ... ... пікірін араластырмай жеткізу.
1.2. Аудит ұғымы және оның даму кезеңдері
Аудит термині ... екі мың жыл ... ... ... ... ... аудармадағы мағынасы «ол естиді» немесе «естуші» дегенді білдіреді.
Рухани оқу орындарында озат оқушыны аудитор (тыңдаушы) деп ... ... ... ... ... ... материалды қалай меңгергенін,
тапсырманы қалай орындағанын, яғни оқу ... ... ... ... ... ... ... елдеріндегі мемлекеттік басқару мен
шаруашылық қызмет салаларында лауазымды тұлғалардың ауызша есеп ... ... ... деп ... Есеп берудің бастапқы ауызша түрі
көптеген адамдардың сауатсыз болуына байланысты қолданылған, сөйтсе де ... ... есеп ... ... түрі жазбашадан да жақсы болады деп
есептеген. Олардың ... ... ... ... оңай ... салуға
болады, ал бақылаушы-аудитордың көзіне тура, тіке қарап тұрып өтірік айту
мүмкін емес ... өте ... деп ... ... ... ... болу кезеңі өзгеше әрі ... ... Бір ... ... есеп ... ... көрініс табуын жасау және бақылау біздің дәуірімізге дейінгі ІV
мыңжылдығынан басталады. Сонымен бірге, Ніл, Тигр және ... ... Таяу ... ... ... жоғары дәрежеде
ұйымдастырылған мемлекет құрылып, шаруашылық қызмет жүргізілді, үкімет
өнім, ... ... ... орындалған жұмыс қазынаны толтыру және кіріс пен
шығыс ... ... ... әр түрі жүзеге асырылды, оның
ішінде аудит те бар. ... ...... ... және ... ... ... жол бермеу. Бірқатар бақылау түрлері сол
уақытта Библияда (Інжілде) да суреттеледі. Онда мүлікті екі ... ... ... жалдау, міндеттерді бөлісу мәселелері ... ... ... Мысыр, Рим, Қытай және Греция сияқты антикалық
елдерде де болған. Мысалы, ежелгі Мысырда (біздің дәуірімізге дейінгі ... жж.) ... ... ... ... ал шаруашылық операцияларын
бақылауды үш адам жүзеге асырған. Оның ... не ... ... ... ... белгілеп отырса, екіншісі нақты босатуларды жүзеге асырған, ал
үшіншісі ауытқуды ... үшін ... ... немесе өнімдердің санын
нормамен салыстырып отырған. Ресурстардың ... мен ... ... ... ... ... ... отырған, тікелей
орындаушылар мен қатысушылардан тәуелсіз жүзеге ... ... ... ... пайда болған.
Есепті жүргізу бойынша арнайы заңнама алғаш рет Вавилон мемлекетінде
пайда ... ... заңы ... ... ... ... ... дербес есеп жүргізуді, ал храмға – мемлекеттік есепшілікті
жүргізуді әмір ... ... ... беру жарамсыз деп саналған.
Чжоу династиясы басқарған уақыттағы көне ... ... ... 1122-256 жж.) ... ... ... оның ... барлық үкімет
департаменттерінің мұқият әзірленген бюджеті мен аудиті жүзеге асырылды.
Ал, біздің дәуірімізге дейінгі 700 жылы ол ... ... ... ақша мен ... ... құқығы бар үкімет шенеуніктерінің
адалдығына кепілдік беру ... ... Бас ... ... ... біздің дәуірімізге дейінгі V ғасырда Халық ... ... мен ... ... ал оның ... ... барлық
лауазымды тұлғалардың өкілеттілігі біткенше құжаттарын тексертіп үкімет
аудиторларын қамтыды.
Басқа ... ... ... ... ... арнайы ғылыми
білімнің саласы ретінде бухгалтерлік есептің қалыптасу кезеңімен тығыз
байланысты. ... есеп ... ... рет ... ... ... ұлы математик Лука Пачоли (1445-1517 жж) арнайы ... ... ... ... ... ... іс жүзіндегі пайдалылығын атап кеткен
болатын.
Шаруашылық қызметтің дамуы есептің саапсы мен есеп ... ... ... жаңа ... ... ... ... Англияда аудиторлық
алғаш рет 1299 жылы пайда болды, ал 1324 жылдың ... ... ... ІІ, үш ... ... ... ... туралы жарлықта
аудиторды Оксфорд, Беркенхед, Уэльс провинцияларындағы барлық есепшотты
тексеруге, оларды тыңдауға, олардан ... және ... ... ... ... ... міндеттейді.
ХІІ ғасырдан бастап Англия мен Шотландия, Италия, Франция ... ... ... ... мұрағаттарында (архив) аудиторлық
қызмет туралы мағлұмат жиі ... ... ... екі ... ... аудит қалаларда елдің көзінше, яғни жария түрде – билеп төстеуші
лауазымды тұлғалардың қатысуымен жүзеге ... ... ... ... ... яғни елге ... оқитын болған;
2) ірі поместьенің қаржылық басқарушының ... ... ... орай ... және ... ... ... тексеру, яғни
оны поместьенің қожайыны мен басқарушылар кеңесінің алдында ауызша есеп
берген.
Қалалардың, фабрикалардың ... және ... ... ... ... кезеңіндегі экономикалық өзгерістер есеп пен
аудиттің жаңа тәсілдемесінің пайда болуына итермеледі, яғни ... ... ... ... ... ... құқығы мен пайда және залалдың қатаң
калькуляциясы қойылатын болды. Аудит тыңдау процесінен жазбаша құжатты ... ... ... ... ... ... ХVІІ ... аяғында
Шотландияда белгілі бір лауазымды тұлғаға қалалық аудитор ретінде қызмет
етуіне тыйым салу туралы алғаш рет заң ... ... ету ... батыс
әлемінде сол уақыттан бері осы заманғы ... ... ... ... ... озық тәжірибеге қарамастан, тек ХІХ ғасырдың
екінші жартысында ғана кәсіби аудит тұтас ... әлем мен ... ... ... ... ... Бұл темір жолдарын салу мен
сақтандыру компанияларының, банктердің, акционерлік қоғамдардың ... ... ... жол және ... ... мен ... ... Солтүстік Америкаға аттанғанда, яғни бағыт алғанда олармен
бірге аса ірі ... ... ... ... үшін ... да барды.
Осыған байланысты солтүстік америкалық аудиттің шығу ... ... ... және ХХ ... ... АҚШ-тың тәуелсіз аудиті
ағылшындық үлгімен құрылып келді. Ол балансқа қатысты мәліметтерді егжей-
тегжейлі ... ... ... Х. ... американдық аудиттің сол
кезеңін «есепшоттық аудит» деп атаған, өйткені ... ... ... үш ... ... және ... ... жасауға кетті. Аудит
рәсімі (процедурасы) ... ... ... ... бейімделе
бастағанда шектен тыс қаражатты талап ететін есептеу мен ... ... ... біртіндеп американдық «тестілік аудитке»
өзгеріп, ауысады (трансформацияланады). ... ... ... ... ... операцияларды тексеру мақсатында бизнес бойынша серіктестен
фирманың қызметі ... ... ... іс ... ... кірісті.
Инвесторлардың мүдделерін ескеру арқылы олар ... ... ... бағалауға, сондай-ақ пайда мен залал туралы есеп берулерде және
есепшоттарда көрініс табатын шаруашылық операцияларының нәтижелеріне де көп
назар ... ... ... ... мен ... аса ірі трансұлттық
ұйымдардың құрылуына әкеп ... ... ... мен бизнестің
ғаламдау (глобализация) тенденциясы біршама тереңдей түсті. Кәсіби аудиттің
дамуы үшін Халықаралық есеп стандарттары ... ... (LASC – ... ... ... бақылау органдарының халықаралық ұйымы (NHTOCAN –
1953 ж.), Халықаралық бухгалтерлер федерациясы (IFAC – 1977ж. ... 1979 жылы ... Есеп пен есеп ... халықаралық стандарттары
бойынша үкіметаралық сарапшылардың жұмысшы тобы (ISAR) ... ... ... ... ... маңызы айрықша. Осы жаңашылдықтардың
барлығы ендігі жерде ... ... ... ... нақтылығын
тексерумен ғана шектелмей, салалары мен ауқымының біртіндеп кең өріс алуын
көрсетеді. АҚШ және Ұлыбритания сияқты ... ... ... ... жүйесі қалыптасқан. Оларды жетілдірудің ... ... ... және ... да ... пайдаланушылар тарапынан
шаруашылық жүргізуші субъектілер қызметі туралы сенімді қаржылық ақпаратқа
сұраныстың өсуінен туындап отыр.
1.3. Аудиттің мәні, ... және ... ... бухгалтерлер ассоциациясы комитеті бухгалтерлік есептің
негізгі тұжырымдамасы бойынша (ААА) аудитке мынадай анықтама берді: «Аудит
– бұл экономикалық ... мен ... ... ... ... оның деңгейінің белгілі бір өлшемге (критерийге) сәйкестігін
алудың және мүдделі пайдаланушылардың нәтижелерін ... ... ... ... – кәсіпорында жұмыс істемейтін маманданған
тәуелсіз аудитор ... ... ... ... сырттай қаржылық бақылау.
Мұндай кәсіби бақылау аудитке деген қажеттілік ... ... ... ... ... ... мен капитал өсуінің әсері;
2. ӨЗін-өзі реттеуге ұмтылатын ұйымдар санының арта түсуі;
3. Экономикалық тұрақтылықты, меншік иеленушілерге және ... ... ... ... ... беруді қамтаамсыз ететін
жағдай тудырудың қажеттілігі;
4. Компаниялардың операциясы көп әрі ... ... ... ол ... ... ... ... ммүкіндігі болмағандықтан
аудиторлардың қызметіне мұқтаж;
5. Қаржылық ақпаратты пайдаланушылар компанияның есептік жазбаларына
әдетте қолдары жете бермейді және ... ... ... жиі бола
бермейді;
6. Пайдаланушылар қабылдайтын шешімнің салдары өздері үшін ... ... ... сондықтан да аудиттер арқылы алатын ақпараттың толық
болуы мен анықтығы оларға ауадай қажет.
Аудит – бұл ... ... ... қоғамдардың,
серіктестіктердің және басқа да шаруашылық ... ... ... талдаудың және қаржылық бақылаудың салыстырмалы
түрдегі жаңа бағыты. Бұрын бақылау мен тексеру ... ... ... айтуға болмайды. Алайда көптеген ... ... ... ... ... ... да, ревизия мен аудит екеуі бір ... ... ... ... (творчестволық) дамуын білдіреді. Ол
экономикалық бақылаудың ... мен ... ... ... іс экономикалық талдау, кешенді құжаттық тексеру, балансты
немесе сот-бухгалтерлік сараптаманы ... ... ... ... ... да ... өзінің міндетін жүзеге асыру барысында аты
аталғандардың және ... ... ... ... ... ... ... ғалым Я.В.Соколовтың
айтуынша, тексерудің мақсаты кемшіліктерді құрту және жамандықты жою, ал
аудиттің ...... ... және ... шектеу.
Әкімшілікті құқы бар және сатылас байланысты ұстанатын ... өз ... ... Бұған керісінше, аудиторды клиент өз
қалауымен таңдайды және олардың аарсындағы ... ... жол ... ... ... ... және бақылау түсініктеріне қарағанда, аудит ... ... ... бұл ұғым қаржылық көрсеткіштердің шындыққа жанасымдылығын
тексеруді ғана ... ... ... ... ... ету мен табысты
оңтайландыру үшін ... ... ... ... ... ... ісін қамтиды. Аудитке келісімшарт негізінде жүзеге асырылатын, оның
ішінде, бухгалтерлік есеп, ішкі ... және ... есеп ... ... ... артық шығындарды болдырмау, ресурстарды
пайдаланудың тиімділігін арттыру және шаруашылық жүргізуші субъектілердің
табысын өсіру ... ... ... бизнес сараптамасының өзінше бір
түрі ретінде анықтама беруге болады.
Бизнес аудитін жүргізу үшін ... бір ... мен ... ... ... туралы шындыққа жанасымды ақпарат алудың кең ауқымды
мәселелерін жан-жақты зерделеу қажет.
Мемлекеттің, аймақтың экономикалық ... ... бір ... ... ... субъектілер іс-әрекетінің жағдайы туралы мәліметтерді
алу бойынша бірқатар әдістемелік тәсілдемелер мен ... 310 ... атты ... ... ... ашып көрсетілген. Алайды бұл
стандарт қаржылық есеп берулердің ... ... ... ... ... әдетте экономиканың әр түрлі салаларында оқиғаларды,
процестерді және құбылыстарды бағалауда ... ... ... ... және ... ие. Осы ... бизнес аудитінің
озық түрін ұйымдастыруды жетілдірумен ... ... және ... ... ... мәселелер пайда болады.
Тұтастай алғанда аудитті және талдауды уақытылы жүзеге ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің, өндірісті ұйымдастырудың
тиімділігін және жоспардың ... ... ... ... ... бизнестің жағдайы мен дамуына субъектілердің өзінен басқа
мемлекеттік, қаржылық, кредиттік, ... ... және ... ... белсенді әсер етуі ммүкін. Бірақ осы буындардың бірде-біреуі
салықтық жеңілдіктер беру, кредит және баға ... ... ... ... жұмыс, қызметті өткізуді ынталандыру есебінен бизнесті
басқарудың тиімділігін арттыру үшін қолайлы экономикалық жағдай тудыратын
мүмкіндіктері мен ... бір ... ... да еелулі көмек көрсете
алмайды әрі материалдық өндіріс салаларындағы бизнесті ұйымдастыруды
жақсартуға ықпалын ... ... ... ... ... ... тетігінің
құрамдық бөлігі ретінде қарастыру ... ... ... ... қол ... ... деңгейін төмендетпейінше,
өндірісті ұйымдастыру мен қуаттылықты пайдалануды ... ... ... жабдықтаушылық, өткізушілік және
қаржылық қызметтерін жетілдірмейінше бизнесті оңтайлы жасау мүмкін емес.
Нарықтық ... ... ... ... аудитін дамыту
мәселесінің көп қырлы болуы мына аспектілерді зерделеу үшін ... ... ... ... ... ... ... мазмұнын және мағынасын, оның
бақылаушы-талдамалы қызметінің басқа да шектес ғылымдары және ... ... ... ... ... ... және ... жіктеу; аудиттің даму тенденциясын, тетіктерін, мәселелерін зерттеу;
бизнес аудиті мен талдауының принциптері мен ... ... ... тұжырымдамасын әзірлеу;
2) Әдіснамалық: аудиттің жалпы және жеке әдістемелерін ... ... ... көрсеткіштер жүйесін, өлшемдерін, әдістерін
таңдау, ... ... ... ... ... ... ... анықтау және шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... бизнес аудитін жүргізу мен ... ... және ... ... ... ... ... қызметтердің технологиясы мен нақты
рәсімін (процедурасын) жетілдіру бойынша ұсыныстарды әзірлеу.
Бизнестің кәсіби ... ... ... ... ... ... бизнесті басқарумен байланысты ... ... ... аудитін жүргізу үшін алға қойылған мақсаттарға қол
жеткізу;
- ... ... ... ... ... және ... озық
әдістерін анықтау;
- қаржылық-экономикалық талдау мен аудиттің озық ... ... ... әрі оған ... ... ... жақсарту бойынша халықаралық озық іс-
тәжірибелерді жалпылау;
- бизнестің кәсіби аудитін жүргізудің техникасы мен ... ... ... ... ... алу мен өңдеуге ЭВМ-ді және ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін оңтайландыру.
Кәсіби аудиттің даму проблемаларымен осы аспектілерді - өзара ... ... ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілердің жабдықтаушылық, өндірістік, қаржылық
және өткізушілік ... ... ... мен ... ... ... оның ұйымдастырылуын жетілдіру бойынша,
ұсыныстарды жасау мен әзірлеуді тереңдетіп зерттеудің ... ... ... ... ... Н.А. ... – 2030. процветание, безопасность и улучшение
благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу
Казахстана.
2. Налоговый кодекс. О налогах и ... ... ... в бюджет. –
Алматы: Юрист, 2003.
3. Закон ... ... «О ... ... и ... от 24 июня 2002 года, №329-1 // ... акты ... ... бухгалтерскому учету, страхованию: «Қаржы-қаражат»
Официальные материалы // Қаржы-қаражат . – 2002.
4. Постановление Национальной комиссии по ... ... ... ... ... ... «Представление финансовой отчетности»
(Приказ министра финансов РК 17 января 2003 г. № 14) // Бухгалтерский
учет и ...... ... план ... и их ... ... ... министра
финансов РК от 18 сентября 2002 г. № 438) // Бухгалтерский учет ...... ... есеп ... ... ... ... жөніндегі нұсқау
және 2006 жылдан бастап қолданылатын бухгалтерлік есеп счеттарының
жұмыс ... ... ... ... министрлігінің 22
желтоқсан 2005 жылғы 426, 427-ші бұйрықтары.
8. ... Ә. ... және ... есеп ... ... оқулық, - Алматы 2006 жыл.
9. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта:
Учебн. пособие. – М.: ... и ... ... ... К.Ш., ... Э.Т., жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның
қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: ... ... ... Қ.К., ... З:Н., Құдайбергенов Н.А. Бухгалтерлік есеп
принциптері: Оқу құралы. – Алматы: ... 2003. – 360 ... ... Қ.К., ... З:Н., ... Н.А., ... ... есеп – Алматы: Экономика, 2001.
13. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния ... М.: ... ... и маркетинга, 1995.
14. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов. – ... ... В.К., ... В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на
предприятии. – А.: Центраудит – Казахстан, 2002.

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аудит: мәні, пайда болуы, қалыптасуы28 бет
Аудиттің пайда болуы мен дамуы20 бет
Батыс Европа елдеріндегі аудиттің пайда болуы мен дамуы38 бет
Европа елдеріндегі аудиттің пайда болуы мен дамуы26 бет
Негізгі құралдардың аудиті35 бет
Қазақстанда аудиттің алғашқы адымы17 бет
"Ай Ер Нур" Жауапкершілігі шектеулі серіктестігін бойынша өндірістік іс-тәжірибе есебі37 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
«TASTOBE RESOURCES» ЖШС42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь