Кітапханаларды автоматтандыру тарихы

КІРІСПЕ
I.тарау. Кітапханаларды автоматтандыру тарихы.
1.1. Кітаханаларды автоматтандырудың мақсаттары мен міндеттері.
1.2. Кітапхана автоматтандырудың обьектісі ретінде.
1.3. Автоматтандырылған . кітапханлық ақпараттық жүйенің құрылуының жалпы принциптері.
ІІ. Тарау. ЖОО.ның кітапханаларын автоматтандыру.
2.1. ЖОО кітапханаларын автоматтандыру тарихы.
2.2. ЖОО кітапханаларын автоматтандыруда негізгі бағыттар.
ІІІ тарау. ХҚТУ кітапханасында кітапханалық . ақпараттық технологиясын автоматтандыру.
3.1. ХҚТУ кітапханасында электронды каталогтардың құрылуы.
3.2. ХҚТУ кітапханасында кітапханалық . ақпараттық қызмет көрсетуді автоматтандыру.
IV.БӨЛІМ. АКАЖ жоблауының негізгі принциптері, сатылары және этаптары.
4.1АКАЖ жобалауының негізгі принциптері.
4.2 АКАЖ жобалауында сатылар мен этаптар.
4.2.1 Автоматтандырылған жүйенің жобалауының сатылары мен этаптарының мазмұнына нормативті талап ГОСТ 34.601.90(9) автоматтандырылған жүйеге қамтамасыздандыру үшін олардың үйлесімділігін қосқанда әртүрлі қызметтің түрлерітаралады.
4.2.2 АКАЖ жобалуының нақты үйлескен тәжірбиесінің сәйкесінше Ресей жобалауының ААЖ қатары тәжірбиесінің әртүрлі белгісі бар және АКАЖ жобалауының қиындығы ереже сияқты жұмысының орындалуы төр этапты қосып алады:
Кітаптың негізінде автоматтандырылған кітапхана жүйесінің (АКЖ) көпжылдық жобасының жүйелік талдауы және ақпараттың ғылыми –техникалық автоматтандырылған жүйесі(АҒТАЖ)жатыр, сонымен қатар автор студенттерге жобалау жүйелерінен сабақ беріп, әртүрлі оқу орындарының тыңдаушылары және институттың жұмысшыларының ақпараттық білімін көтеру мақсатында дәріс өткізді. Мұнымен қатар кітаптың методологиялық негізі тапсырмалар интерпритациясы, автоматтандырылған жүйелерде тапсырмалар комплексі мемлекеттік стандарттар автоматтандырылған жүйелердің жобалауының кезеңдері мен логикасы АКЖ және АҒТАЖ жобалау ммәселесімен үйлесімді.
Автордың жеке тәжірибиесі сонымен қатар өңдеуде және АҒТАЖ жобалауында және де крпоративтік кітапханалық ақпараттық жүйелері және олардың желілері –Ресейдің корпаративтік каталогтау (тізімдеу) орталығы, Мәскеудің корпаративтік кітапхана жүйесі және т.б орындарда үлкен мағынаға ие болды. Қазіргі тәжірибие Воройскийге кәсіптік әдебиеттің толық талдауы методологиялық түзету және практикалық түрткі болған аса маңызды пайдалы мәселелерді тіптен толық құруға , әрине, жоғарғы оқу орындарында сәйкес курстарға және жоғарғы орыннан кейінгі мамндықты жетілдіру жүйелерінде оқу құралы ректнде мақсатқа сәйкес пайдалануына мүмкіндік берді.
Воройскийдің кітабының қажетті құндылығы АКЖ кезеңдерінің жүйелік мазмұны және жобалау принйциптерін бір-бірімен байланысты сұрақ үшін басқа қосымша әдебиеттерге назар аударып жүрмес үшін көлемді анықтамалық энциоклопедия мәліметтерін үйлестіре білді. Бұл барлығынан бұрын терминологиялық сұрақтарға қатысты автор өзінің терең еңбегін «Информатика. Жаңа жүйеленген түсіндірме сөздік »пайдалана отырып стандартты және бір-бірімен байланысты аса қажетті түсіндірмелі жеткілікті толық мәлімет берді.
Монографияда ,яғни бағдарламалық техникалық құралдар туралы мәлімет және технологияларды оте қамтып көрсетілген архивтік сақтауда ішкі жүйелер ақпараттық ресурстарды және т.б. АКЖ телекоммуникациялық желісін жобалауда қолданылуы немесе пайдаланылуы мүмкін.
Модификацияның негізгі бағыттылығы жобалаудың дәл автоматтандырылған кітпхана жүйесі табиғи және қонымды ұсынылады. Дәл қазіргі уақытта бұл тапсырма ақпараттық және кітапханалық процесстерді автоматтандыру қазіргі заман жағдайында маңыздырақ. АҒТАЖ жобасының мақсаттылығы үшін мазмұнды берілген монография, идеялар мен әдістерін пайдалануына қатысты АКЖ мен бірлескен басқа кластарға сұақтары , монографияда не туралы бірнеше рет ат-үсті еске алынады, онда маған қалай болу керек , сұрақ арнайы айыптаушылыққа лайық па
Әңгіме АКЖ мен АҒТАЖ-ның дамуы 30 жыл ішінде осы клас жүйесінің шығу тарихы әралуан жолмен бір-біріне сәйкес келмейтін этаптардан тұратындығы.
        
        КІРІСПЕ
Кітаптың негізінде автоматтандырылған кітапхана ... ... ... ... ... және ақпараттың ғылыми –техникалық
автоматтандырылған жүйесі(АҒТАЖ)жатыр, сонымен қатар ... ... ... сабақ беріп, әртүрлі оқу орындарының тыңдаушылары ... ... ... білімін көтеру мақсатында дәріс
өткізді. Мұнымен ... ... ... ... тапсырмалар
интерпритациясы, автоматтандырылған ... ... ... стандарттар автоматтандырылған жүйелердің жобалауының кезеңдері
мен логикасы АКЖ және АҒТАЖ жобалау ммәселесімен ... жеке ... ... ... өңдеуде және АҒТАЖ жобалауында
және де крпоративтік кітапханалық ақпараттық жүйелері және олардың желілері
–Ресейдің корпаративтік ... ... ... ... кітапхана жүйесі және т.б орындарда үлкен мағынаға ие ... ... ... ... ... ... талдауы
методологиялық түзету және практикалық түрткі болған аса маңызды пайдалы
мәселелерді тіптен ... ... , ... жоғарғы оқу орындарында сәйкес
курстарға және жоғарғы орыннан кейінгі ... ... ... ... ректнде мақсатқа сәйкес пайдалануына мүмкіндік берді.
Воройскийдің кітабының қажетті құндылығы АКЖ ... ... және ... ... ... байланысты сұрақ үшін басқа
қосымша әдебиеттерге назар аударып жүрмес үшін ... ... ... ... ... Бұл ... ... сұрақтарға қатысты автор өзінің терең еңбегін «Информатика.
Жаңа жүйеленген түсіндірме сөздік »пайдалана отырып стандартты және ... ... аса ... ... ... ... мәлімет берді.
Монографияда ,яғни бағдарламалық техникалық құралдар туралы ... ... оте ... көрсетілген архивтік сақтауда ішкі жүйелер
ақпараттық ресурстарды және т.б. АКЖ телекоммуникациялық желісін жобалауда
қолданылуы немесе ... ... ... бағыттылығы жобалаудың дәл ... ... ... және ... ... Дәл ... уақытта бұл
тапсырма ақпараттық және кітапханалық процесстерді автоматтандыру қазіргі
заман жағдайында маңыздырақ. АҒТАЖ ... ... үшін ... ... ... мен әдістерін пайдалануына қатысты АКЖ мен
бірлескен басқа ... ... , ... не ... бірнеше рет ат-
үсті еске алынады, онда маған ... болу ... , ... ... ... ... АКЖ мен ... дамуы 30 жыл ішінде осы клас жүйесінің шығу
тарихы әралуан жолмен бір-біріне сәйкес келмейтін этаптардан тұратындығы.
АҒТАЖ-дың өңделуі 1960 ... ... ... және ... қарқынды дамыды. Өзінің тәжірибиесінде және теориясында ... ... ... , ... техникалық құжаттар осы
жүйелерді ... және ... ... ... ... бір ... ... көпшілігін АҒТАЖ ішкі жүйе ... ... ... (АБЖ) ... теория жүзінде
ақталды. АБЖ – да ... іске ... ... әдістерін кеңейтуге
мүмкіндік берді. Сонымен қатар мемлекеттік стандарт 34 ... , іске ... ... ... ... мақсатқа жетпесе
де анықталмаған әрекетке қарамастан осы бағытта жасалғанын байқауға болады.
1990 жылдардан ... ... ... және ... , ... ... жоғарғы дәрежеде дағдарыс болғаны белгілі.Бір уақытта
ресейлік информатикада толығымен техникалық ... ... ... ... бір жағынан дербес техниканы жаппай енгізу екінші
жағынан – интернеттің жрылысты ... ... ... ғасырда АҒТАЖ жинағы
өзіндік ақпарттық индустрияда ... ... ... ... ... ... соқты. ҒТА жүйесінің негізін негізі ... ... ... ... ҒТА-та федералды ұйымдардың жұмысын
көп мөлшерде жалғастырып кеткен бірдей жобалау принциптері және басқаруы
сәйкес деп ... қиын ... ААЖ ... АҒТАЖ-ға қатысты «Газ пром»
сияқты ... ... ... ... немесе ақпараттық
формаларда («интегрум» немесе «Гарант» сияқты) кеөріне ... ... ... ... іске ... ... стандарттарды тоқтата
тұру керек деп есептелмейді, сонымен қатар олардың ... ... ... ... ... ... ... жасап және стандарттық
шешімдерді қабылдау әрекеті жоғалды.
1990жылдары АҒТАЖ жобалауы бойынша басты ... ... ... ... рөлін ойнады және жоғалтты.
Дәл осылай АҒТАЖ-ге сәйкес қазіргі уақытта ешқандай ... және ... ... ... ... жоқтығын
белгілеуге болады.
Кітапхана жұмысында басқа жағдай пайда болды. Кітапхана ... ҒТА –қа ... ... ... ... артта қалып, 1990ж басында
жұмыс жасап жатқан АКАЖ әлемде ... ... ... ... басы моденизация (жаңарту), АКАЖ-ды жаппай енгізуді ... ... ... ... ... басым бөлігі дағдарыс жылдарын
бастан өткізді. Одан ... ... ... мемлекеттік болып,
басқарудың анықталған процесстерін сқтауға мүмкіндік берді. Ең бастысы АКАЖ
–ң тәжірбиелік әрекет шектерінде іске асып, ... ... ... жүйе ... ... ... ... АКАЖ жоблауының біріегей әдістерін тәжірбиеде істеп
шығару және жүзеге асыру ... ... ... комплекс
Воройский монографиясын табысты етті.
Тағы назар аударарлық жайт АҒТАЖ үшін стандартталған және ... ... ... ... АКАЖ үшін өз ... ... МЕКОФ қабылданған , ал MARS форматындағы
сыбайластарын пайдалану идеясын ... ... ... ...... жұмыс жасап жатқан АҒТАЖ MARS-ты ... ... ... ... ... ... MARS ... табылады. Лингвистикалық
қамсыздандыруға қатысты болса, онда оның негізі АҒТАЖ-да тазару (лексика
саласын ... ... ... ... уақытта АКАЖ қабылдамайды деп
есептеуге болады.
Осылайша Ф.С.Воройскийдің монографиясындағы АКАЖ ... ... ... ... ... ... туғызуы мүмкін.
Сол уақытта жасалған істің көпшілігі АҒТАЖ жобалауында мақұлданған
АКАЖ үшін аса маңызды.Бұл соның ішінде ... ... ... ...... ... , ... процессорлар және
АКАЖ –ң басқа компоненттеріне ... АКАЖ ... ... ... құрамды сатыларын қосқанда, сонымен қатар ... ... 34 ... ... ... келе тағы да ... ... АКАЖ жобалауы
үшін құнды құрал екендігін, сонымен қатар осы мамандық ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлеміз.
АКАЖ бен ААЖ әрекетттестігіне қатысты басқа стандарт бойынша даму
(электрондық ... ... ... бер, ... ... ... ... ресурстары, географиялық ақпараттық жүйе ... ... ... ... мүмкіндігінде электрондық кітапхана арнасы
жатыр. Дәл осы концепция-жалпылау және қазіргі информатика ... АКАЖ –ға, ... және т.б ААж ... болуына интегралдайы.
I-тарау. Кітапханаларды автоматтандыру тарихы.
1.1. Кітаханаларды автоматтандырудың мақсаттары мен ... ... ... ... мен жаңа ... ... адам өміріне енгізу процесі мемлекеттің қалыптасуына байланыстцы
елдің экономикасының ... ... мен ... ... ... ілгері басты.Бұл таң қалатын жайт емес: мұндай ... ... ... пен ... ... әртүрлі елдерге енгізу оңай емес.Қазіргі компьютерлік технология
банк ісі, экономика, кітапханалық және ... ... ... ... ... ... ескеруіміз қажет.
Ресей кітапханасында болып жатқан өзгерістер білім мен ақпараттарды
сақтау орны ... ... ... ... ... ... маңызын бұлжытпай көтереді. Қазір кітапханалар тек қана ... ... ғана ... ... ... қолданушыларға
хабардар етеді. Бұл ішкі кітапханалық іс бойынша көрсеткіштерін көрсету
орталығының ауыртпалығы. Шындығында, орталықтандырылған ... ... ... алу үшін және ... ... керек емес әдебиеттермен
толықтыру үшін және қорларды оларға керек емес әдебиеттермен ... ... ... да ... деп ... іріктеліп жинақталған
кітапханалар айрықша қолданған.
Қазіргі заманғы ақша немесе бар, немесе жоқ, алайда өте аз. ... ... ету» ... ... ... ... ... оқырмандарға қызмет көрсетунегізгі стратегиялар мен
тактикалары болады. Соңғысы автоматтандырусыз және сол сияқты комплексіз ... ... ... ... шешімнің қорлармен оптималды
қалыптасуын қолдануын және ... ... ... ... ... және ... жақсы жұмыс құру.
Автоматтандыру бағдарламалық ьтехникалық құралдарды, экономикалық-
математикалық әдістер мен басқару жүйелері сияқты қолдану бөлшектік ... ... ... ... ... мен ... ... операциялармен жұмыс жасаудан босатады.
Автоматтандырудыңт мақсаты өнімділіктің көьте,рілуі мен еңбектің
тиімділігі, ақпарттың өнімінің сапасының ... және ... ... ... ... етуді және бір сказды операцияларды жою.
Адам ортасының ақпараттық әрекеті басқалар сияқты кітапханалық
тәжірибиеде автоматтандырудың ... тән ... ... өңдеуде шарасыз ескілік қолмен жасайтын операцияларды жою;
-өңдеу және қайта жасау процестерін жылдамдатудың маңызы;
-мәліметтердің ... ... мен есеп ... ... ... ... мен ақпараттық ресурстарды есеп үшін жан-жақты
қолдану, сонымен қатар жоғары ұйымдық мәліметтердің ... мен ... ... ... ... ... шешу үшін уақыт босату.Алайда,
автоматтандырудың кітапханалық технологиялары сондай-ақ автоматтангдырылған
кітапхананың барлық жұмысшыларына жақсы белгілітолықтауыш ... ... ... ... ... карточкаларды қолмен
іріктеу мен элетронды каталогтегі көп ... ... ... ... және сапалы көрсеткіштерін салыстыруға бола ма? ... ... ... ... ... және қалыптастыру
міндеттерінің нәтижелерін және процестерін ... ... Осы ... ... комплектатор үстеліне түскен және CD-ROM дискілерін үлен агент
басылымдарын жазуға негізінде қолдану.Мұндай мысалдар көп болуы ... ... ... ... ... ... және ... толық әрекетінің дамуы мүмкін емес.
Кітапхана қоғамның интеллектуальды құндылықтардан иқұралған және ... ... ... зерттеулерден және жеке мәдениеттің дамуы
мақсатында қолдаылуын қамтамасыз ... ... ... ... оқу-тәрбиелік және ғылымдық-зерттеу жұмыстарында басты рөлді
ойнайды. Кітапхана автоматтандыру және механикаландыру – ... ... ... ... оның ... ... қызмет көрсетуді жақсарту сияқты мәселелерді шешеді.
«Қазіргі кітапхана» түсінігі кең мағынаға ие. Оның ... « ... ... ... ... ... ... қорында жаңа әдістерді қолдану арқылы
оқырмандарға қажетті басылымды дамыған қазіргі ... ... ... ... ... ... мәселесі-библиографиялық
процестеркомплексті сапалылыққа ие, олардың үйренуімен ... ... ... ... ... және ... ... енгізу мен меңгеру.
Автоматтандыру мақсатымен ... ... ... ... атқара алады:
-іріктедіп жинақталған, ұйымдармен және қорларды пайдалану мен МҚ,
анықтамалық – ... ... ... мен ... ... ақпараттық
қызмет етуіне байланысты технологиялық операциялардың орындалуына еңбек
шығынын ... ... ... ... құрамын кеңейту сонымен қатар
дәстүрлі емес ... ... іске қосу ... олар үшін
дайындықпен, жүргізумен ... ... ... қамтамасыз ету қызмет және анықтамалық
қызмет көрсету.
-дербес кітапхананың қолданушылар ... ... ... ... және библиографиялық қызмет көрсету мүмкіндіктерін кеңейту;
-барлық көрсетілген мақсаттардың жиынтығы;
Кітапханалық –ақпараттық процесстерін ... ... ... жаңа ғылым ретінде ақпараттық жүйелер, кітапхан ісі және компьютер
ғылымы мен технологиялар түйіскен мөлшерде сипатталады. Негізгі ... ... ... ... қор ... ... он ... принциптерге негізделген ғылыми-әдістемелік схемаларды құру
кітапханалық- ақпараттық жүйелер мен ... ... ... құрылған. Кітапханалық –ақпараттық процесстерін автоматтандыруда
жүйелер мен ... ... ... ... ... ... барлық
салаларында адам әрекеті мен қолданушылар қажеттіліктерінің үйлесімділігі
келісілген. «Қолданушы» түсінігі ... ... ... ... ... ... Кітапханалар
ресурстары мен ақпараттық ... ... ... немесе жұмыстың жедел
жойылған режимінде, ... және ... ... түпдерек
ресурстарынпайдаланушы сапалы алады.Қолданушылардың кең көлемдегі ортасының
қажеттілігі ... пен ... және ... ... өсуі ... ... еңбекті қажет ету, компьютердің еніп кетуіне және оларға қатысты
құралдарды және ... ... ... ... ерекшелігі шетелдерде 70-80жылдары біздіегі жүзжылдық пайда
болуымен байланысты және дербес ... ... ... ... үшін ... ерекшелігінің күшіне әлеуметтік бағыттылығы
және адам ... ... рөлі ... және ... ... ... ... толықтығын талап етуші
жобалауды зерттеу процесінде және жобалау ... ... ... рөл ... АКАЖ ... ... табысты нәтижесі оптималды
таңдауда немесе бағдарламалық-аппараттық ... ... ... ... ... ... ... құралдардың комплексі және ұйымдық-басқарушы
мәселелеріне негізделеді, АКАЖ негізгі ... ... ... ... және ... ... үйлестірушімен, жүйелі талдаудың платформасында эффективті
критерийінің таңдауымен және қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... ... және кітапханалықақпараттық жүйені автоматтандыру
мәселесінің ... іс ... ... ... ... АКАЖ қорлық
принциптерінің құрылуын қадағалауды және жасалған жұмыс ... ... ... ... ... ... ... құрылуының ғылыми -әдістемелік платформасының және желілерінің
қорды принциптері келесідей:
1. ҰҚСАСТЫҚ ... ... ... ... ... және АКАЖ-ға сырттан
алынғандарды енгізу бір-бірінен ... ... ... және ... ... ған болатын ұқсас ғылыми
қолданбалы мәселелер.
2. ... ... ... ... ... таңдауы автоматтандыру
обьектісінің техникалық жабдықтау деңгейінен және бар ... ... және ...... ... жоспарлау анықтайды.
3. БАҒДАРЛАМАЛЫҚ ҚАМТАМАСЫЗДАНДЫРУДЫҢ ИНТЕГРАЛДЫҚ ЖӘНЕ ... ... ... ... тжұмысы
операциялық жүйесінің(ОЖ) кеңетілген ортасында модульдік типтің
интегралдық жүйе ... және ... ... ... ... ... бойынша мәліметтер
қорының басқару жүйесі (МҚБЖ) жасап шығарады.
4. ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ПРИНЦИП.
Автоматтандырылған технологияның жасалған жұмысын және ... ... бар ... және ескі ... технолгия
жағдайында жасалған бағдарламалық-ақпараттық қамтамсыздандыруды
қарапайым пайдалануға жол ... ... ... принциптің ақпаратты бір ретті сұрыптауын бақылау есебі
бойынша бір ... ... және ... және ... ... ... ... үшін ақпараттық ресурстардың әрбір түрінің
бір ретті сақталуына негізделеді.
6.КООРПОРАТИВТІК ... тің ... және ... және ... кітапханалық – ақпараттық ресурсты
автоматтандыру. 7. 7.Интиграцияның желілік принципі.
Интеграцияның ... ... және ... ... ... ... ... және АКАЖ жағдайында әрбір
обьект үшін екі деңгейді ... ... және ... ... ... негізделеді.
8.Мониторинг және басқару принципі.
Кездейсоқ және арнайы жасалған интеллектуалды статистика құралдары
негізінде. АКАЖ ... ... және ... көрсеткіштерін
алу үшін тұрақты мониторинг қажеттілігіне негізделеді.
9.Халықаралық кооперация принципі.
Жасалған жұмыстар жәәне АКАЖ-дың дамуы және желілер ... және ... ... ... және
халықаралық ақпаратттық алмасу хаттамалары мен ережелеріне ... ... ... ... өсуші ақпараттық топтар қиын және көп ... ... қол ... ... ... ... ... келуімен қолданылады. Процесс XXғ 70-80ж басталып дербес
компьютерлердің таралуына негізделеді.
Бұған дейін біздің елде бөлек үлкен кітаханаларда, ... ... және орта ЕС және СМ ... ... ... бағдарламаларда жұмыс жасаған және олар арнайы
қызмет көрсетуді қажет етуі үшін ... ... ... өзінде бұл уақытта ақпараттық-есептеуіш желілер
құрылып ... ... ... ... ... ... де кітапханаларды және олардың желілерін техникалық
жабдықтау ... ... ... ... хабардар етуіне
негізделеді.
Қазіргі уақытта кітапхана түсінігі ақпараттық, ... ал ... ... ... ... ... ... 80жылдарының аяғында компьютерлендіру ұғымы. ... ... 90ж ... ... ... ... ол кітапханалық-библиографиялық ... ... ... ... ... ... мәліметтер қорының құрылуына бағытталған қажетті
өнеркәсіптік міндеттер үшінкомпьютерлендіру мен телекоммуникация
құралдарын ... ... ... ... ... ... және ... бір құралдардың ұйымын және мәліметтердің алмасуын
қамтамсыздандыру үшін байланыстың ... ... ... ... кезінде интернет, электронды почта ... ... ал ... ... ... ... ойлаудың өзі
мүмкін емес болатын.Автоматтандыру ұғымында қол ... ... бар ... ... ... үшін ... сонымен
қатар жүк лифтілері және станцонарлық телефонның болуының түсінігі-
бұның барлығы әрине кітапхананың жұмысын жеңілдетті, бірақ бұның
барлығын ... ... ... ... информатиканың дамуымен және ақпараттық
техникаға тікелей байланысты; ақпараттық технологиялар ... ... ... ... және ... болуына мүмкіндік
береді. Кітапханалық зжұмыста ақпараттық технологиялар ... мен ... ... ... ... ... тіреу технологиялардың санына байланысты. Тіреу
технологиялар –адам өмірінің ... іс ... ... ... технологиялар.
Бағдарламалық өнімдер операциялық жүйелерге, ... ... ... ... ... бағдарламаларына бөлінеді.
Аппараттың функционалды өңдеу пакеттерін төменгі дәрежеде ... ... ... Оларға текстік және кестелік
редакторлар , мәліметтер қорын басқару ... ... ... ... ... мен ... және ... бөлінген ... ... ... ... ... ... толқынды дамуымен байланысы жәнеәрбір саты сайын басқару
жұмыс ... ... ... ... саны ... ... ... да, сонымен қатар
кітапханалық-библиографиялық процесстермен басқару жүйесінде
көрінеді.Жүйеленген ... ... ... ... ... негізінде қойылған.
Жүйелілік функционалды белгілеумен анықталуы автоматтандырылған
жұмыс орны жүйе құрылым ретінде қарастырылады.
- тұрақтылық-мүмкін болатын қайта құруға ... ... ... ... ... орны ... тарауларда оңай жойылып отырған, ал жүйелердің жұмысы жылдам
орнына ... оның ... және ішкі ... әрекетімен
тәуелсіз негізгі функцияларды орындауы қажет.
- Нәтижелілік-жүйенің және оның өнімділігінің құрылуы мен ... ... ... ... тек ... мен адам арасында шектелген міндеттілігі
және ұйым процесінің ұтымдылығына жету. Автоматтандырылған жұмыс
орны(АЖО) болуы мүмкін: ... ... ... ...... ... ... АЖО келесідей түрлерде
болады:
- АЖО қолданушыға;
- АЖО комплектаторға;
- АЖО кітапханшыға;
- АЖО библиографқа;
- ... ... ... ... ... болуы керек:
- техникалық қамсыздандырулар, техникалық құралдар ... ... ... ... ... ... ... т.б);
- бағдарламалық қамсыздандыру (операциялық жүйелер, MS DOS, Windows,
және қолданбалы бағдарламалар, MS Office, Word, Excel және ... ... ... ... ... ақпараттық
әрекеттерді проффесионалды міндеттерді ұйымдастыру үшін
қамтамасыздандыру.Жарқын ... ... ...... MARC және MARC SQL бола алады.
- Ақпараттық қамтамсыздандыру - ... ... ... ... ... ... –ұйымның әдістері мен құралдары, кадрларды
дайындау мен қатар және т.б);
- Құқықтық қамсыздандыру;
- ... ... ... ... ... ... ... , оның
ресурстары мен іздеу жүйелерінің мүмкіндіктерін қолданбау мүмкін
емес.
Интернеттің іздеу жүйелері:
- яндекс
- rambler
- google
- Tela ... ... ... Лупа және ...... ең ... ... жүйесі.2007ж басында 2 млн астам
ресейлік және ... орыс ... ... ... бұрынғы СССР
территориясында серверлер (барлығы шамамен 570 млн ... Ол кең ... ... ... ... ие. ... іздеуге жазылу табиғи тілде жіберіледі-бұл ... ... ... кеңейтпесі автоматты түрде шығарылады.
Жете ... ... ... ... ... ... ... режимінің көмегімен құрастыру.
Яндекс – жалғыз ресейлік іздеу жүйесі, pdf,doc,rtf,swf,ppt,xls
форматында көрсетілетін ... ... ... апта ... 1996ж ... ... ететін бірінші ресейлік кәсіби
іздеу жүйесі. 2002 ж аяғында, ... ... Rambler тағы ... ... тобына кірген іргелі модернизация жасалды.
Қазіргі уақытта жүйе көлемі 150 млн құжаттардан ... ... ... үшін ... талданған режимінде» режимін
пайдалану ұсынылады.Мәзір тараудың көмегімен іздеуде алдын –ала
жазудың кең мүмкіндіктерін жасау.
Google – ... ... ... ... ... ... және іздеу нәтижесінің корректілігі бойынша
сөзсіз көшбасшы глобальді іздеу ... ... ... ... ... орыс ... орындалған. Осының
барлығы иллюстрацияны табу үшін ең жақсы ... ... ... ... ... жүйе кем ... 1 9 9 0ж және ... көп қолданушыларға ескірді. Көрсетілім жүйесінің көлемі
7 0млн бет құрады.
Жүйелердің айырмашылығы :ізделген сөз қолданушы қызығушылығының
дәрежесіне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... мен аудио файлдарды іздеу
үшін арнайы режимдер ... ... ... көп ... ... ең ... болып табылатын «Апортқа» ... ... ... – аз ... ... іздеу жүйесі. Көрсетілім көлемі
15млн аз құжаттар, бірақ аз ... ... ... ... емес ... ... Textrum – шамамен 5 млн биттік көлемді , таяу шетелдер ... ... ... ... жүйе ... ескірген ақпараттардан
құралған.Сапасына қарай жаңалықтарды топтық іздеу, ... ... ... ... бар.
Wais – кеңейтілген ақпараттық – іздеу жүйесі, төрт жүргізуші
ағыммен компаниялардың перспективті жұмысынан құрылған және ... ... ... free wais ... ... ... бірінші
уақытта ақылы болатын. Жүйенің негізін жүзеге ... ... ... ... ... қолданудан іздеу
принципі қойылған.
Сондай –ақ «улитка», «Забор», «Сусанин» және т.б ... ... ... ... іс ... ... ... бар.
Интернет жүиесіндегі іздеу технологичсы каталогтар мен іздеу
серверлердің бар ... ... ... ... ... жүйесі көбірек немесе азырақ мәлімет қорын өзімен
бірге ұсынады. Ақпаратқа мәліметтер қорының сұранысын жіберу ... ... ... қалай коректі тұжырымдалған болса, онда
жауаптың алыну ықтималдығы ... ... ... HTML – ... түрінде келеді.
Интернет каталогтарында сілтемелердің тақырыптық жүйеленген
коллекциясы ... ... ... бірінші кезекте www
құжаттарына ... ... ... ... және ... каталогтан табу
үшін қосылуды пайдаланады.
- серверлер
Әртүрлі іздеу серверлері интернеттегі ... ... ... Олар ... индекстерінің әдістерін бар әртүрлі және
олардағы сөздердің баға әдістерінің ... ... ... ... сұраныс кезінде жауап қайтармаса, онда басқа серверге
жүгінуге тура келеді.
Тұрпайы іздеу үшін бірнеше кілттік сөздерді қатарынан пробел ... теру ... ... ең ... осы ... ... сөзге байланысты құжат ізделінеді. «=» белгісі жалпы жағдайда
міндетті түрде сөздің қатысуымен тікелей ... «-» ... ... ... ... сөз алмасады.Егер іздеу
сервері ештеңе таппаса, ... ... ... ... ... ... «+» ... сөзді алып тастап іздеу ортасын кеңейту
керек. Егер құжаттар үлкен көлемді болса – ... ... қосу ... ... сұраныс – сұраныс қатарындағы сөйлемдер тұжырымы
жауап ретінде әртүрлі септікте, жекеше, ... ... және ... осы сөздердің барлығы кездесетін құжаттар адресінің
тізімін ... ... ... бір- ... ... ... ... сұраныс сөздері кездесетін құжаттар болады. Ал егер сөздер
тізбнегінің сұранысы қатарынан тұрған құжаттты алу ... ... мен ... қосу үшін ... осы
белгілерді үтір арқылы көрсетіп жазу ... Егер ... ... сөздерді шектеу қажет болса тырнақшаға ... ... ... ... SQL-ң ... ... жедел және қолданушыларға қызмет көрсетуде және
құжаттарды өңдеуде сапалы жаңа мүмкіндіктермен ие ... MARC SQL ... туыс ... қатысты және
автоматтандырылған ақпараттық кітапханалық жүйелердің ... ... ... ... табылады.
АКАЖ MARC SQL барлық кітапханалар процесстерін комплексті
автоматтандыруды ... ... ... топталуы;
- Электронды каталогтың басқарудың құрылуын;
- Жүйелендіруін;
- Келген басылымдарды өңдеуді;
- Анықтамалық – ... ... ... ... қызмет көрсету;
- Кітапхана қорының есебі;
MARC SQL бес АЖО-дан тұрады:
-администратор – ... ... ... ... ... функцияны орындайды және мәліметтер қоры мен
административтік жүйені жүзеге асыратын ішкі жүйе;
-каталогизатор- ... ... ... мен ... ... ғылыми және техникалық өңдеу, ... ... ... ... ... ... кіріс формалардың
стандартты жасалынуы, қайталауға тексеру және т.б. ... ішкі ... ... ішкі ... ... ... жүзеге асады:
- іздеу- қолданушы іздеу, қарау және керек әдебиетке тапсырыс бере
алатын ішкі жүйе. «Іздеу» ішкі жүйесі екі ... ... ... ... желі арқылы;
-жинақтау – тапсырыс пен келетін келген әдебиеттер есебі бойынша
келгендерді бақылау, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ішкі жүйе. Ішкі локальді желіде жүзеге асады;
- ... ... ... және ... ... ... ... орындайтын, тізімге ... іске ... ... ... ... ... ... үшін мүмкіндігінше қамтамасыздандырудың ішкі ... ішкі ... ... ... желі ... ... ... ішкі жүйесінде іздеудің 3 түрі жүзеге асады:
Қарапйым- ... ... ... ... )
біріккен және белгілермен бөлінген (пробел,үтір) бір немесе бірнеше
терминдер анықталған болуы керек.
Кеңейтілген- ... ... ... бір ... ... ... анықталған
болуы мүмкін.
Белгіленген- қазіргі іздеулер ең ... ... ... ... ... бойынша іздеу- жұмыс макрообьектілермен жүзеге асса,
құжаттарға сілтемелер құрылады, операциялық ... ... ... MARC-SQL ... ... ... қару үшін өзінің
мәліметтер қорына қосылуға, егер бұл қор бір ... ... ... желілік нұсқа көмегімен құрылған. Болса да мүмкіндік береді.
MARC SQL арқылы қолданушы web-сервер ... ... MARC SQL - MARC - ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін тумасы.
АКАЖ MARC SQL жетілдіру тек библиографиялық фильмнің толық
мазмұнының құрылуы ғана ... ... ... іздеу кезінде неге
мүмкіндік болса сол фильмнің керек жеріне ойналуы, сонымен қатар
кітап сюжеттерін фильм кадрларынан толықтыруға мүмкіндік ... ...... ... ... ... принциптері.
Компютерлік технологияны ендіру дәстүрлі кортотеканы электронды
формаға және ... ... ... ... ... ... ЭК құрылуы бойынша жұмыстар, мәліметтер қорының CD-
ROM-ға жүйелі және ... ... ... ... ... ... ақпараттық желілерде интернет
арқылы кітапханаға ақпараттық-библиографиялық ұйымдарының іздеуінің
жаңа формасын талап ететін мүмкіндік береді.
Ақпараттық-библиографиялық қызмет ... ... ... ... ішкі ... ... түпкілікті
өзгерісіне негізделген оның дамуының жалпы тенденциясының есебінсіз
мүмкін емес.
Жаңа ұрпаққа есептеуіш техниканың құрылуы, бағдарламалық өнімнің
тұрақты ... ... ... ... ... ... CD-ROM ... енуі, гипермазмұнмен ақпараттың
электронды алмасуының жаңа әдістері мен ... ... ... ... ... ұйымының жаңа тенденция қатарын анықтап, сәйкесінше
келесідей болуы мүмкін.
-Тығыз ... ... және ... анықтамалық – библиографиялық қызмет көрсету ел ... ... ... ... ... ... берілген құжаттардың толық текстте жеткізуді рәсімдеу
және құжаттарды жеткізу мен кітаханалық абонент ... ... ... ... ... ақырын интеграциясы
есебінен анықтамалық қызмет көрсету шекарасын кеңейту;
-графикалық ақпараттарды жеткізумен қызмет көрсету мүмкіндіктерін
кеңейту ... ... ... ... ... ... ... арнайы
жинақтарға, ауыстыру нәтижесінде қолайлы;
-автоматтандырылған іздеудің артықшылығымен қызмет ... ... ... ерте шек ... ... 24 сағат бойы қосыла
алатын(кіре алатын) апта көлемінде жойылған қосылуға, электронды
көлемділікке қызмет көрсетудің уақыт шектерін кеңейту;
-құрылымның ... ... ... ... ... қосылу режимінде телекоммуникациялық желі арқылы іздеу
әдістерін пайдалануәртүрлі мәліметтерқорының іздеу мүмкіндіктеріне
байланысты ... ... ... ... күшеюі;
CD-ROM –да мәліметтер қорын пайдалану негізінде орындалған
сұраныс мөлшерінің үлкеюі туралы ... ... ... ... ... ... алу көзі ретінде компакт
дискілердегі мәліметтер қорына қызығушылықтарын ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық – библиографиялық бөлімі (АББ) алдында
қызметкөрсетудің ... ... ... ... ... ... ... дәрежелікке мыналарды жатқызуға болады:
желілік қосылудың эксплутациясына ... жаңа ... қоры ... ... тобы бойынша негізделген ... ... ... және ... ... ... өздігінен іздеу бойынша нақты сипаттама беретін және
шетелдік мәліметтер қорымен танысқан ... ... ... ... ... ... ... көрсету ұйымының
жаңа қадамдарын анықтау негізінде шешуді қажет ... бір ... ... ... ЖОО-ның кітапханаларын автоматтандыру.
2.1. ЖОО кітапханаларын автоматтандыру тарихы.
Ресей ЖОО-ның кітапханалық желісі 500 ... ... ... ... саны жаңа оқу орындарының пайда болуымен өсіп отыр.
Сақталынған бірліктердің жалпы мөлшері ... ... ... ... тақыпрыптарының барлығы ғылым мен техниканы
қамтиды. Өзінің құндылықтарымен ЖОО кітапханаларының желісі ... ең ... ... ... Шынында, әрбір студент, асперант, оқытушы және
ЖОО-ның қызметкерлері ЖОО-ның кітапханасының оқырманы. ... ... жыл үшін ... сан 4 ... ... автоматтандыру дәрежесі жоғары, алайда олардың
барлығы толығымен автоматтандырылған жүйе ... ... ... ... ЖОО ... ПЭВМ бар. ... ... IBM PC AT класындағы
машина емес. Барлық ЖОО кітапханалары бойынша ... ... 2500 дана ... жылда бірнеше кітапхана локальді кітапханалық желінің ... ... оның ... NOWELL INTWARL басқарумен жұмыс ... ... ... ... ... ... ... жүйелерін отандық
бағдарламалық қамсыздандыруды пайдаланады.
Оқу кітапханасы – кітапхана мекемесінің ескілік типі. Оқу барысында
ол ... ... ... курстық және дипломдық
жұмыстарды жазуда ... ... ... ... ... кітапханаға ғылыми әдебиеттерге, консультацияларға, жаңа
публикацияларға асығады.
Жоғарғы білім ... ... ... ... пайда болған
қызмет көрсету жүйесін жылдар бойы бұзды. Бүгін, жинақталу оқу орнының
қаржылық мүмкіндіктерінің ... ... ... қажеттілік туындады:
- оқу құрал әдебиеттерін ЖОО-да және ЖОО ... ... ... ... үшін ... жасау;
- қосымша қаржыландыру көздерін іздеу ... ... ... ... ... кеңес ұйымдары, ұзақ мерзімді
кітапхана бағдарламаларының жасалу жолымен гранттар алу;
- кітапханалардың жаңа ... ... ... көшіру – көбейткіш техникамен, машинамен, ақпарат алу
құралдарымен, аудиовизуалды құралдармен жабдықтау.
Компьютерлік технология және интернет ... ... жаңа ... ... ... жаңа ... технологияны меңгерген
қолданушылар білімінің деңгейінен қалып кетуге құқылы емес. Қазіргі ... ... ... ... қысқа жолмен табуға, оны оқу үшін
қолайлы ... және ... ... ... ... ... ... кітапханаларын автоматтандыру – бұл тек электрондық каталог құру
ғана емес, сонымен қатар барлық іс ... ... және ... ... Жана технологиялармен жұмыстарын бастап
жатқан кітапханашылардың жұмыс ... бір – ... АРМ ... ... компьютерлермен қамтамасыз ету – бұл автоматтандыру ... ... ... ... ... Мәліметтер бір рет енгізілуі
және бірнеше рет материалдық ресурстарды және кітапханашылардың уақытын
үнемдеу үшін ... ... ... ... таңдаудан
бұрын бірыңғай компьютерлік желі қажет. Егер ... қор ... ... ... ... жоспар құруға болады.
ЖОО кітапханалары бірінші кезекте жаңа технологиялардың енуіне және
әдістеріне мұқтаж ашылып жатқан ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын жоғарғы білім
мамандарға барлық талабының өсуімен байланысты оқу ... ... ... ... ... ... ... түрде
экономикалық мақсатқа сәйкестілік. Сондықтан жаңа технология білімінің
қажеттілігі туралы сұрақ жиі ... және ... алу ... ... жаңа талаптар туындайды.
ЖОО кітапханалары жаңа технологияларғакөшу процесінде жоғарғы білім
дамуының тенденцияларына көңіл бөлу қажет және бұл процестер ... ... ... ЖОО ... дамуының жалпы ... ... оқу үшін ... (немесе электрондық) кітапханалар болып
табылатын қазіргі технологиялары пайдаланудың перспективті нұсқа ... ... ...... ... ... коллекцияларын
тиімді пайдалануға және сенімді сақтауға мүмкіндік беретін, алынғандарды
глобальды желі арқылы ақпараттарды алмасу түрі ... үшін ... ... ... ... ... ... ҰОЖ дейінгі барлық тарихы үшін
біздің жүз ... ... ... ... түрде әсер ететін тек бір
технологиялық жаңару – бұл кітап басу технологиясын ... ... ... қажет. Соңғы 30 жылдың ішінде кітапханалық ... ... көп ... ... жүйе және ЭЕМ ақпараттық технологиясы мен
автоматтандырылған ақпаратты өңдеу ... ... ... ... ... кітапхана аумағында қолданыс тапты.
Сандық кітапханалардың ерекшеліктері мынадай болады: біріншіден,
оларды сақтау элементі әртүрлі ... ... ... электронды
құжат; екіншіден, сандық кітапхана – бұл ... ... ... жүйе ... ... ... ... ақырлы қолданушы үшін
бұл көздер толығымен және бірізді діспен ... кез – ... ... ... ... жүйе. Сандық кітапханада қолданушы жұмыстарының
барлық ... мына ... ... ... іздеу,
жеткізу.
Жариялау сатысын автоматтандыру қолданушы рөліне өзгеруге әкеледі –
ол тек оқырман ғана емес автор бола ... ... ... ... және ... ... ақпарат алмасуының болуы – ... шығу ... ... ... ... ... ... толық автоматтандыруға мүмкіндік береді. Ақырында, ... ...... ... тақырыпшасын береді және жүйе
анықталған ақпарат массивінде орындайды. ... ... ... ... ұзақ және ескі процестердің қайнар ... ... ... ... көп ... ... мүмкіндік береді.
Құжатты іздеу технологиясы тек ... ... ... ғана ... ... мәні ... ... сұраныс мағынасы ретінде қарқынды дамуда.
Егер сөз құрамы ... ... ... онда ... ... ... сөздердің
және құжат текстінде сәйкестік болады. Сондықтан бұл ... дәл ... ... сәйкестік мағыналық негізі бойынша, ереже бойынша, сөздің
жұрнағы бойынша талданады.
Сұраныс ... ... ... ... үшін ... ... бейнелейтін қосымша ақпараттық құрылымын жасауға талап етеді. Бұл
технологиялар құрылымдық математикалық аппараттарды қорланады және қарқынды
дамиды. Оларды ... ... ... құжаттарға іздеу сұранысын беріп,
«Тақ логикамен қатысатын», «жұмсақ логика» немесе фузилогика сөз ... сөз ... ... құжатты таңдай аламыз. Басқа ... ... ... ... ... ... ... негізгі
түсініктер және түсініктер арасындағы тәуелділіктер көрсетілетін жүйе
тезаурус немесе ... ие ... ... ... ақпаратты іздеу барысында
сұраныстың орындалу кезінде пайдаланылады.
Сандық кітапханалардың мүмкіндіктері ғылыми зерттеу және ... ... аса ... Кездейсоқ емес, бұл жоба өсіңкі түрде әлемнің
алдыңғы қатарлы ... ... ... ресурстардың
қолжетімділігіның маңыздылығы қазіргі уақытта алдыңғы ... ... ... үшін ... нақтылы салаларда сапалы маманның
дайынедығына мүмкіндік туғызады. Қазіргі ... ... ... ... ... ... уақытта қабілетті емес және өз
уақытында үйренушілерге ... ... ... ... ... ... ... білім салаларында (техника, медицина, биология
және т.б.) байқалады. АҚШ, Еуропа және Жапония ... ... ... ... ... ... және ... жетілді. Олардың ішіндегі
белгілері DLI Phasel (1995-1998) және Phase (1998) болып табылады. Осы ... ... ... асу ... қазіргі технологияларға үлкен
потенциалды жасыруды көрсетті, ... бұл ... ... және әлі ... ... бар ... техникалық қорды талап етеді.
Маңызды мәселелерді келесі түрде бөлуге болады:
- техникалық – жоғары өнімді есептеу ... мен ... ... өңдеу үшін ... ... ... технологиялық – ақырғы пайдаланушы табиғи ... ... ... ... оның жұмысының өткен тәжірибесіне көңіл
бөлетін сандық кітапханамен жұмыс жасайтын құралдар ұйымы;
- ұйымдық – ақпараттық ... кім ... ... ... ... ... кім жауап береді, сандық
кітапханада ... ... ... ... керек және т.б. сұрақтарға
жауап береді;
- Электронды публикацияларда автор құқығын қорғау.
Сандық кітапханалардың коллекциялары екі ... ...... ... ... және ... публикацияларға айналдыру.
Сонда құжат басынан электронды түрде құрылады.
Қазір алдымызда кейінгі ұрапақтың электрондық ақпараттық коммуникация
жүйесінің қалыптасуы ... ... және ... өңдеу ортасында
мәселені өзгертеді. Шапшаң дамушы ... ... ... ... ... жаңа ... ... адамзат өміріне
техникалық деңгейді қамтып ... ... ... ... ... өнімділігі бір уақытта құрал, ресурс және басты тауар болатын
ақпарат өнеркәсіпті ортада ие ... ... ... ... ... ... кітапхана позициясы қоғамдық институт сияқты
ұмытылмайтын және зақымдалммайтын болып көрінді. ... ... ... ... ... социалды институт ретінде жиынтықтармен,
жүйелендірумен, сақтаумен және тұтынушыларға дейін ақпаратты жеткізумен
кәсіби жұмыс ... ... ... ... Бұл ... ... ... кітапхана ақпараттық коммуникацияның дәстүрлі жүйесінде орнықты
орыннан кепілдік берді: ешқандай басқа желілер потенциалды оқырман ... және ... ... ... ала алмас еді.
Интернет – кітапхана монополиясын мәлеметтермен иелік ... ... ... технологиясының пайда болуы. Рөлдердің жылдам өсуі,
ал сонымен қатар және ақпараттың ... ... ... функциясының
мәні сәйкес құжататрды электронды ... ... ... ірі
корпорациялардың және кіші фирмалардың үлкен сандарына келеді. Мұндай
компаниялардың мысалы, әлем ... ... ... ... & Howell, EBSCO, STN, ... ... , ... гарант – парк, ұлттық
электрондық кітапхана және басқалар. Олардың құрылуы және ... ... ... ... ... жұмыс орнына немес кез – келген басқа
нүктелерге жеткізу мүмкіндігімен қызмет көрсететін ... ... ... ... мамандандырылған фирмалар өзінің ... ... ... ... жеткзеді. Бұл әрекеттерді жылдам, көп
жағдайларда ... ... ... және ... ... ... ... қамтылғандығын қамтамасызетеді. Қызмет көрсетуге
құрылған сандық ақпараттық қызмет ... ... ... ... ... ... жоқ. Және де қолданушы аудиториясы
ретінде көп жағдайда бизнес және басқару өкілдері шығады.
Жағдай құжатарды көру үшін ... ... ... қажеті
жоқтығын білдіреді. Тәжірибеде бұл тенденцияның жарқын тойтарысы барлығынан
бұрын талдауда құрылған әрекет, білім бойынша ... ... ... ... ... кітапханалар трансформациясы.
Соңғысының кітапханалардың ерекшелігінің негізгі жинағы ... қоры ... ... Бұл ... ... басында орналасқан
және қазір тек алға жылжытыңқыраған техникалық қарым – қатынастағы бизнес –
құрылымдар, ... ... өзі ... ... сипатталған.
Оның экстраполяциясы кезіндегі әрекет барлық үлкен сандар мәндірек
болатын ... ... ... ... ... ... ... ақылы ақпараттық қызмет болады.
Қазіргі уақытта кітапханалар және фирмалар жинақпен, өңдеумен,
сақтаумен және ... ... ... ... ... жасайтын
ешқандай бір-біріне кедергі болмай, қатты және конкуренсиялар жоқ. ... ... ... ... ... ... ... жинақтан оқырман
жүктерінің едәуір үлесін алады. Алайда, техникалық прогрестің енуі, желіге
қосылған халық ... өсуі ... ... ... ... ... қолданушы олардың іздеу облысында сипаттамалары ... ... ... ... өсе береді. Кітапханаларда
оқырмандардың саны ... ... ... ... ақпараттық
жиынтықтар электронды формада айналымда болатын телекоммуникация жүйесінде
кітапхана ақпаратқа қарым- қатынас процесінде кілттік түін ... ... ... ... уақытқа негізделген – ақпараттық коммуникация
жүйесінде ... ... ... және ... ... ... және шарасыз
процесс. Егер адамның негізі білімнің көлемі құжататрда ... ... Бұл ... ... кемшіліктері мәлімететрдің барлық
түрлерін өзімен бірге анимацияны, дауыс және видеоны ... ... ... ала ... ... ... ... және
таралуының жоғары бағасы жылдам ескіру және материалды жылдам маңыздандыру
мүмкін еместігін. Барлық осы ... ... ... ... ... аумақтарда, барлығынан бұрын экономика және басқаруда қолдану үшін
аз пайдаға ... ... ... Олар әлі ... ... ... барлық түрінің мазмұны кілттік ... ие емес ... ... ... ... және көңл ... әрекеттері үшін өзінің
маңызын сөзсіз сақтайды. Алайда және бұл ... ... ... ... ... қарағанда қысымды бастан кешіреді.
Ақпараттық аумақтардағы тенденцияларда ... ... ... ... ... ары қарай жұымыс істеп кетуге ғана емес
,сонымен қатар ақпараттық эрога үлгеру үмітіне ие болуға қорытынды жасайды.
Тек ... ... ... ... ... ... мәліметтердің
сандық сілемдерімен біруақытта бірнеше бағыттарда жүргізілуі қажет.
Біріншісі, кітапхана ... ... ... ... қосылумен байланысты. Оның жүзеге асуы оқырмандарды интернетпен
қамтамасыз ету және оларды кибер- кеңістігіндегі ақпаратты ... ... ... ... ... кітапхананың рөлі өзгерген жағдайда ақпараттық
сарапшы болатыны байқалады.
Екінші бағыт желіге өзінің мәліметтерін жібереді және қолданушыларға
интернет ... ... ... ... ... Бұл ... ... электрондық
каталогтарын және сандық түрдегі толық мәтіндік құжаттарды қоса ... ... ... ... – веб серверлер құруды іске
асырады. Сонымен қатар ... ... және ... қорынан периодтық
басылымдар жойылған қолданушыға оның талабы бойынша электронды ... ... ... ... ... ... ... сөзбен айтқанда электронды коммуникация жүйесінде ... ... ... таза ... ақпаратты қызметтермен
салыстырғанда талаптанылған және бәсекеге қабілетті болуы қажет.
Жаңа жағдайдағы жаңа рөл ... ... ... ұсыныстарды
көруді қажет етеді. Жұмыстың жаңа формаға және әдістерге бейімделуі олардың
барлық түйіндерінде өзгеріске әкеліп соғуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... ішкі құрылымдардың және ақпараттық ортаның ... ... ... ... тап ... ... жағдайда болашақты көру өте
қажет. Және қайта құру бастамасы үшін сәтті жіберіп алмау керек.
Соңғы жылдары ... ... ... үшін ... кең ... Электронды өнімдерді пайдалану туралы сұрақты
шеше отырып, кітапхана электрондық ақпараттық өнімдердің саудасы және ... ... білу ... ... ... ... сияқты баспа немесе сарапшы,
сондай – ақ жазатын ... ... ... ... артықшылықтары бар:
- кейбір жағдаларда электронды басылымдар пайдаланушыға жайлы болады;
- мазмұн туралы ақпараттар алу кітапханада МБА бойынша ... ... ... ... ... оқырмандарға тез жетеді;
- экономикалық шығындар әртүрлі болуы мүмкін;
- тек электронды версия ретінде жеткізудің құны баспа басылымдарының
құнымен ... ... ... ... ... ... ... жағдайда ақысыз немесе
арзан бағада қосылуға болады;
- ... ... ... ... өткізіледі.
Электронды өнімдерді пайдалану кезінде жеткізілетін ақпараттың сапасын
келесі критерилерге сәйкес көңіл бөлу қажет:
- веб – ... ... ... мен ... ... ... деңгейі;
- графика деңгейі;
- гипертекстік құрылымның деңгейі;
- қолданушыға «достық сүйіспеншілік», санда қолданушыға жұмыс ... ... ... ... басқа беттерге өту және т.б.);
- Home Page пайдалылығы;
- Басқа беттерге қарағанда бірегей бейімділігі;
- Ақпаратты жеткізудің ... ... ... ... қосу ... ... ... Шетелдік
кітапханалар дәстүрлі және электронды ... ... ... ... ... және ... ... алып жүретін, сонымен қатар олардың
арзан бағасына ақпараттарды қайталау пайдасына таңдау жасайды.
Ресейлік кітапханалар сондай – ақ ... ... ... ... ... ... шетелдік әріптестермен салыстырғанда
ұтымды мүмкіндіктеріміз бар. Құралдарды шектегендік тек жинақпен электронды
түрде жеткізу үшін ... ... ие болу ғана ... ... ... ... техникалық мүмкіндіктеріне әсер етеді.
Электронды басылымға сондай – ақ CD-ROM – бұл ... 1мм – ... бір жағы ... ... тұратын диск. Диск салмағы шамамен
15г, диаметрі 12см. Мәліметтер ... ... ... өте тар спиралды толық ұзындығы 5км ... ... ... ... шұңқырлар саны 2,8млрд. Компакт- диск алғашында жоғары
сапалы әуесігі үшін шығарылған; Компьютерлік құралдың жабдықтар ... ... ... өлшемімен, үлкен сыйымдылығы, жайлылығы мен ... ... ішкі ... ... ... ... оптикалық дисклерді пайдалану тиімді болып табылады.
Миллионнан ... ... ... ... мәліметтер қорын бір
дискке жазу мүмкіндігіне ие болуын CD іздеу және оқырмандарды ақпаратпен
қамтамасыз ету техникалық мәселелерін ... ... ... CD-ROM- ... ... қымбат бағада каналдармен байланыс бойынша мәлімет
алмасу қажеттілігін ... ... және ... ... ... ... жинағымен CD-ін құруға мүмкіндік береді. Байланыс
сызықтары мәліметтер қорын оперативті толықтыру және ... ... ... ... ... ... ... технологияның қажетті артықшылығы – толық мәтіндік индекстеу, екі
жақты сілтемелердің құрылуы ... ... кез – ... ... ... ... ... және ДК-де көрсетілуі мүмкін.
Кітапхана үшін желілік CD-ROM мүмкіндігі толығымен пайдалы. Қағаздық
қолданыстан ... ... ... CD-ROM магниттік қолданыс өте ... ... ... ... диск ... арнайы өңдеулерден өтпейді
немесе 50-100 жыл арнайы сақталынғандарды оқи ... және ... ...... күрделі бағдарламаларды тарату құралы ретінде өте
жақсы қызмет етеді. Олар ... ... ... ... ... ... ... Мультимедиялық – ақпараттарды
қолданушылар әртекті және әртүрлі ұйымдасқан ақпараттарды ... ... ... ... ... ... үшін CD оңды құралы болып табылады.
Қазіргі уақытта CD-ROM технологиясы негізінде мәліметтер ... ... және ... ... тағы кеңейетін болады. Көптеген ұлттық
кітапханалар өздерінің дискілерін ... ... ... ... ... ... National ... Британ ... (British National ... ... ... және
т.б. ұлттық библиографиялары. Ресейде ... ... ... Ресей кітап топтамасы екінші рет басылымға шығарылды.
Электронды энциоклапедиялар уақыт өте келе кез – ... ... ... ... еніп ... ... ... әрекетінің осы
аумағы өзінің олар ата – ... ...... ... мүмкін,
қарапайым баспа кітаптың орнына электронды нұсқа келеді.
Соңғы жылдары электронды оқу құралдарын саудада электронды ... орын ... Бұл ... білім беру бағдарламалары информатикаландырумен
байланысты болса, солай жаңа технологияның дамуымен байланысты.
Сондай – ақ, электронды ... – бұл ... ... ... ... ... электронды оқу басылымы; оқу құралына
жаттығулар мен тапсырмалар, карталар мен ... ... ... ... ... ... дипломдық жұмыстарға
нұсқаулар мен анықтамалар және т.б. жатады.
Оқудың түпкі мақсаты оқушы оқып білетін ... ... ... нақты тапсырмалардың шешімі үшін қолдануды ... және ... ... ... ... ... ... білу қажет.
Осы мақсаттарға жету үшін ... ... ... ... ... ... оқу түрлері сәйкес әдебиеттермен қолданылады, әрі сабақ барысы
сәйкесбасылым түрлерімен жасалады; оқулық – ақыл мен ... ... ... ... ... мен методикалық нұсқаулардың мазмұны үшін
осыдан ... ... ... ... ... және білімінің деңгейіне талап көтеріледі:
Электронды оқулық ... ... ... ... фрагмент аралық
адактивтік байланыспен сызықсыз мәтіннің адаптивті үйлестіру мүмкіндігінің
қамтамасыздандырушылар ... ... ... ... ... сәйкес фрагменттердің бірігуінің гипермәтіннің үйлестіруші
басқару жүйесінің құралына кіретін новигаторына ... ... ... ... контурлармен іске асады:
- жұмыс процесінде тікелей қолданушылармен;
- оқу процесіндегі нәтижелердің талдауы бойынша қолданушылармен;
- ... ... ... ... ... ... бойынша
анализатор – бағдарламасымен;
- оқушылармен жеке қарым- қатынас нәтижесі бойынша мұғалімдермен.
Егер электронды құжат жоқ болса, онда кітапхананың басты ... ... ... ... ... ... жасау үшін
әрбір кітаптың библиографиялық сілтемелік мәліметтердің электронды
версиясын ... мән ... ... формада ұсынылуы көптеген кілттік сөздерді
мәтіндік талдау жолымен автоматты әдіспен жасауға мүмкіндік береді.
Білімге жаңа ... ... ... ... ... ... ретінде әрекет етумен тіркелетін жүйенің қосылуы.
2.2. ЖОО кітапханаларын автоматтандыруда негізгі бағыттар.
1. Білім берудің гуманистік ... ... ... - ... шешу және өзі ... ... сияқты құндылықтарды негізге ала ... беру ... ... ... ... ... педагогикалық білім берудің жаңа жүйеге негізгі ... ... ... ... және ... ... ... беру процесінің дайндығын жасау; келешек маман –
педагогтың іс ... ... ... ... жеке ... ... ... дамыту. Ақпаратты тұтынудың пассивті
орны оның ... ... ... ... ... педагогикалық
концепцияларда және теорияларда ... үшін ... ... және пайдалану шеберлігі болады. Бұл оқу орнының
ақпараттық қамтамасыздандыру дәрежесін ... ... – ақ ... ... ... ... ... және қалыптасуын талап
етеді. Педагогикалық оқу орындарының қажетті міндеттері – жаңа ... мен ... ... ... ... қажетті білім беру
факторына құрылымдық бөлімдердің қарқынды дамуы мен ... ... ... ... берудің информатикаландыруда негізгі
функцияларының бірі ЖОО ішкі ... ... ... ... сыртқы
ортамен ақпарат алмасуын кеңейту үшін білім берудің дәстүрлі моделін ... ... ... ... ... ... дәстүрлі кітапханалық - библиографиялық әдістерді
қабылдаудан кітапханалардың ақпараттық ресурстарын ... ... ... пен ... ... жасау. Бұл процестердің
интеграциясы педагог- маман интеллект ... ... ... ... педагогтардың мамандығын көтеру және барлық дәрежелерінде
білім беру ... ... ... ... ... ... ... жаңа
авторлық жүйесін енгізуде педагогтың дайындығын білімнің және оның ... ... ... ... процесі туралы ақпараттар талдауы
жоғары ... ... ... ... мұндай
ақпараттардыпедагогикалық ЖОО кітапханалары ұсынады.
Негізгі ... ... ... және ... жеке ... педагогикалық білім беруде оқу – ғылыми педагогикалық
комплекстің ... көп ... ... ... ... байланысты
орнын басушылықты және интеграцияны қамтамасыз ететін білім беру мекемелері
кіретін педагогикалық білім берудің оқу – ... ... ... ... табылады.
ОҒПК кітапханалары ақпараттың кеңеюі мен ұйымының ... ... ... ... ... беру облысында көп
деңгейлі жүйенің ішкі жүйесі.
ОҒПК кітапханаларының бірыңғай желі ұйымының мақсаты – қордағы олардың
жинағы бірыңғай ... ... және ... ... және ... үшін социалды коммуникацияны ... ... ... ... мен педагогтық ақпараттың көпдеңгейлі жүйесін жасау.
ОҒПК кітапханаларында кітапханалық ... ... ... ... 1998 жылы ... Автоматтандырылған технологиялық
процестер: оқу процесінде кітапты ... ... ... ... ... жазылу, келген басылымдарды техникалық
сұрыптау және каталогтау.
Кітапхананың - анықтамалық – іздеу аппараты ... ... ... ... Оқырмандарға ұсынылады:
- кітапхананың барлық жинағындағы және оның ... ... ... каталогтар және картотекалар;
- жинақ үнемі ... ... ... ... каталогта жаңа ... ... ... ... және ... ... туралы ақпарат және
психология – педагогикалық тақырыптарды қосады;
- педиодтық басылымдардың электрондық каталогы;
Педагогты даярлаудың сапасы оның ... ... ... ... Автоматтандырудың бұл бағыты үшін кітапханалық автоматтандырылған
технологияны енгізбес бұрын кітапхананың барлық ... ... ... – ақ ... жасау мен және анықтамалық ақпарат жасаумен
байланыстыларының сызбасы болу қажет. Жаңа жағдайда жұмыс жасау және талдау
үшін пайдаланылатын инструкциялар ... ... ... ... қажет. Электрондық каталог комплектования, каталогтау, анықтамалық –
библиографиялық ... ... ... ... ... ... ... қадамдарында ПВЭМ– де институт
кафедраларының ақпараттық қызмет көрсетуі библиографиялық ақпаратты ... ақ жаңа ... ... ... ... арқылы жіберу жүргізіледі.
3. Мұндай әрекеттердің түрі, яғни библиографиялық құрал құру ... ... ... ... Кітапханалардың дәстүрлік каталогтардан және
картотекалардан электронды түрге ауысуы бұл процесттің айтарлықтай ... ... ... ... ... ие және ... ... оқырмандардың
сұраныстары бойынша әртүрлі анықтамаларды ... ... ... үшін қолданылады.
Егер университеттің кітапханасы ЖОО алдыңғы қатарлы ғалымдарының
дербес библиографиялық ... ... ... катротекалардың
болуын шапшаңдатады және процесті жеңілдетеді, ескішіл, бірыңғай ... ... ... ... ... этап ... жүруде алдымен кітапханашылар
кафедра мұғалімдерімен ортақтасып материалдар алады, содан кейін сілтеме
құрылымы анықталады, библиографиялық ... ... ... ... ... ... мамандар библиографиялық жазуларды
құжаттармен – түпнұсқалармен салыстырады, ... ... ... ... құрады, анықтамалық ақпарат: көмекші
сілтемелер, қабылданған қысқартулардың тізімі, кіріспелер және т.б. ... ... ... әдебиеттік библиографиялық редакциялау)
редактрленеді. ... ... қор ... ... және кафедралар
мамандарының талқылап және басылымды электронды түрде ... ... ... ... құру ... араласуымен болуы мүмкін.
Оптимальды нұсқа – ... ... ... ... ... немесе
библиографты кеңесші етіп белгілеу. Ол қабылдайды немесе ұсынылған құрылым
сілтемесін түзетеді, МҚ-на ... ... ... және ... ... түзетулерді және библиографиялық материалды дайындауды
іске асырады.
Библиографиялық құрал құрылымы алдын –ала орнатылады, бірақ ... ... ... ... ... ... ... бөлімдерге бөлінеді:
- бөлімдердің негізгі және ғылыми әрекеті;
- ғылыми – педагогикалық және қоғамдық әрекеттің қысқа очеркі;
- өмір және әрекет ... ... ... хранологиялық сілтемесі;
- потенттер және авторлық куәлігі;
- еңбектердің алфавиттік сілтемесі;
- берілген авторлар сілтемесі;
- қабылданған қысқартулардың тізімі;
Библиографиялық материалды кафедра ... ... ... ЖОО ... ... ... ... картотека
негізінде жасалады.
Осылайша МҚ тек қана ...... ... ... қоймай, іздеу мүмкіндіктерінің деңгейін көтереді, бірақ
басылым әрекетін жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
4. ... ... ... кітапханалар алдында техникалық қайта
жабдықтау мәселесі тұр. Әртүрлі ақпараттық өнімдерді оптикалық компакт-
дискілермен кең ... жаңа ... ... ... дамуымен
негізделген.
Бағдарламалық қамтамасыздандыру. Кітапханалық– библиографиялық
процестерді автоматтандырудың ... ... ЭК ... ... ... ... ... түрде ақпаратты пайдаланудың негізгі құралы
автоматтандырылған ... ... ... ... ... мүмкіндігі,
сондықтан кітапхананың электрондық поштасы және интернетке қосылу қажет.
Ақылы қызмет ... ... ... кең және ... ... ... шығындарына негізделген. Күрделі анықтамалық
тақырыптар іздеу ... ... ... ... ... Бөлек
кітапхангалар дискетке өзінің МҚ мен ақпарат, шетелдік МҚБЖ іздеу,
индекстеу ... ... ... ... ... Кітапханалар үшін,
мысалы, бағдарламалық өнімдердің таралуы және ... ... ... ... ... ... ... көрсетулер жаттықтырылады және дәстүрлі
емес.
Кез – ... ... ... ... ... ... ... сияқты ішкі бөлімдерді құру мүмкіндіктері
көрінеді. Олардың ... ... ... ... ... ... ... қатар локальді желі құрылу қажет.
5. Дистанциялық білім беруде ... ...... қызмет көрсету оқу орнының стратегиялық қажетті
процестер әрекетіне – білім берудің жаңа формаларын енгізу, ... ... және ... ... сабақ беру, білім беруде
гуманитарландыруға, студенттердің өзіндік жұмыс ... ... ... ... ... зерттеулерге жетістіктерді өндірістерге
енгізуге бағытталған.
Соңғы уақытта оқырмандардың көпшілігі ақпаратты дәстүрлі емес ... ... жөн ... Бұл ... микрофильмдердегі
құжаттар, дискет немесе CD-ROM диск түрлерінде ... ... ... ... ... ... ұсынылатын қызметті кеңейтуге
мүмкіндік береді: қайта жасалынған ақпараттар мен жинақтар әдістемесіне
оқырмандардың ... ... ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімін жасау; сәйкес қызмет көрсету
орындарына және оқу орнының бөлімдеріне жаңа ... ... ... жіберу; көрмелер мен әдебиеттер көрсетілімін дайындау және т.б.
Жоғары және орта оқу ... ... ... ... ... ... өздерінің жинақтарын ашу керек, оқырмандарға кез –
келген құжатпен ... ... беру ... ... және ... ... ... сервистік қызметтер ұсыну қажет.
Осының барлығы білім берудің жаңа формасына жақындатады және ... ... жаңа қор ... ... ... ... арқылы жүзеге асады. ЖОО
кафедраларының басты мамандары ... ... ... қарап және
әдебиеттер тізімін жасайды.
Оқырмандар ... ... ... ... ... ... тұруы қажет:
- студенттердің өзіндік жұмысы мен мұғалімдердің жұмысы үшін ... ... ... ... электронды кітаптар, оқулықтар, анықтамалар, энциклопедиялар,
сөздіктер;
Оқуға бағытталған компьютерлік ... ... – бұл шет ... мен ... ... үшін CD-ROM оқулықтары.
ІІІ тарау. ХҚТУ кітапханасында кітапханалық – ақпараттық ... ХҚТУ ... ... ... ... каталог – кітапхана оқырмандарының билігіне берілген
уақыттың шынайы режимінде жұмыс ... ... ... ... ... – келген оқырман ХҚТУ-не келгенде сервистік қызмет көрсетуді
көргісі келер еді. Ал оқырман үшін ... ... не? Бұл: ... мәліметтер
бойынша іздеу мүмкіндігін болдыру; берудің жылдам процедурасы; ... ... ... ... ... тапсырыс беру мүмкіндігі; оқырманға
кітапханашының көп ... бөлу ... ... ... ... арасындағы шекараларды жойды. Қолданушы алфавит, жүйелік, пәндік,
өлке тану каталогтары, мақалалар ... ... ... ... ... ... көп аспектілі іздеу мүмкіндіктеріне ие
болады.
Қазіргі заманғы білім беру ЖОО кітапханаларының жұмыс істеуіне ... ... ... ... ... ... ... алмасушы ашық
жүйе ретінде қарастырылуда. Қолданушылардың ... ... ... қызмет көрсетуін мүмкіндіктері мен ... ... ... ... өзгертеді.
ЖОО кітапханалары ақпаратты кеңістікте шеберлікпен бағыт көрсетуші
және еркін кіретін ақпараттық – ... беру ... ... ... электронды ақпараттық ресурстарды жасауға ерекше ... ... ... ...... ... «Liber Media» негізінде жүзеге асады және біздің университеттің
кітапханасының әрекеттерінің ... ... ... тапсырыстан бастап
идентивикациялық басылым штрих коды мен оқырман билетінің штрих ... ... ... ... көрсеу процестеріне дейін қамтиды. Бұдан
біз келушілер берілген кітаптарды есепке алу, есептік ... ... бос ... ... басылымдардың ауысылымдарын бақылау және
т.б. назар аударуға болады.
Автоматтандырылған ақпараттық – кітапханалық ... ... Media» ... ... ... электрондық кітаптардың және
басқа басылымдардың құрылуына шығарылады. Ақпараттың келуі екі ... ... ... жаңа ... және этап ... әдебиеттің
қайта енгізілуі. Қазіргі уақытта каталогта 1989-2006 жыл барлық ... мен ... ... ... жинағы ұсынылған. Қайта енгізу жүйелі
түрде жүзеге асады. Барлық электрондық каталогтар түсініктермен және ... ... ... ҒК ХҚТУ алғаш жұмыстары электронды
ресурстарды жасау мыналарға бағытталған:
- кітапхананы электронды (CD, DVD) ... ... ... ... оқыту бағдарламалары, әдістемелік
комплекстер, оқыту фильмдері, периодтық басылымдарға қосымша;
- ... ... ... ... және ... ... ... каталогтар, мәліметтер қоры);
- интернет желісінің электронды ресурстарның пайдалану (мәліметтер
әртүрлі мекемелер мен ... ... ... таратып
орналастыру);
- өзінің мәліметтер қорын құру;
Университеттің 15 жылдығына ... ... ... ... 2006-2004
жылдарға арналған университет туралы орталық және ... ... ... ХҚТУ-дің өзінің мәліметтер қорының құрылу тәжірибесі
компакт – ... ... ... ХҚТУ ... кездегі мәліметтер
қоры баспа беттері бойынша жүйелі түрде толығады және ... ... ... ... оған ... ... университеттің «ақпараттық –
ресурстар» бөліміндегі сайтын пайдалануға берілген.
Әдебиеттерді сақтау үшін көлемі бойынша қосымша ... ... ... қиындықтар жеткіліксіз қаржыландыру толық мәтіндік
мәліметтер қорының құрылуына негізделген. 2003 жылы желтоқсаннан кітапхана
процесттерінде компьютерлік бөліміндегі қызметкерлер жұмысты методикалық
құралдарды ... ... ... ... ... 2005 ... ... – баспалық бөлімінің келісім бойынша ХҚТУ-ға
жіберілетін барлық басылым кітапханаға электронды түрде жеткізіледі.
Осылайша толық мәтіндік МҚ-ның әдістемелік сілтемелері ХҚТУ-да шығарылған
мәліметтер қоры ... ... ... ... оқу ... ашық ... ... шығатын оқу - әдістемелік және
ғылыми әдебиеттер сияқты ... ... ... ... ... ... қазіргі уақытта мәліметтер қоры шамамен 500- дей ... ... ... ... баспасына қосылу интернетке қосылған немесе ... АБИС Liber Media» ... ҒК ХҚТУ ... ... «сілтемесі»
арқылы мәліметтер қоры сайтында кез – ... ДК ... ... үшін ... ... ... «басылым мерзімі»,
«айдары», «баспасы» бойынша жүзеге асады. Іздеу нәтижесі құжаттар тізімі,
өзімен бірге сілтемелер көрсететін ... ... ... мен ... ... жұмысындағы жоспарлардың ерекше қатар «ХҚТУ ғалымдарының
еңбектері» МҚ және ... ... ... ... мәтіндік
диссертациялардың авторефераттардың құрылуынан тұрады. Дәл қазіргі уақытта
кітапхана процестерін компьютерлерінің бөлімінің ... ... ... ... ... 2006 жылдан бастап диссертация
авторрефераттарын электронды түрге ауыстыру жұмыстарын жүргізуге. Қазір
ашық ... ... ... ... ... ... құжаттардан құралған
авторрефераттардың электрондық нұсқаларын пайдалануға берілген.
Жақын уақыттарда өзіндік біздің университеттің қорғалған
диссертацияларымен толық мәтіндік қорын құру жоспарлануда. ... ... ... дейінгі біздің қызметкерлер жариялаған толық
мәтіндік ұсынылған «ҒК ХҚТУ ... ... ... ұсынды.
Авторлық құқық мәселесінің қолайсыз жағдайынан қашу үшін ХҚТУ-дің ішкі
IP адрестері арқылы толық ... ... көре ... мүмкіндік туады.
Толық мәтіндік МҚ құру бойынша жұмыс тұрақты, үздіксіз процесс болып
табылады. Алайда, онымен параллельді ақпараттарды тұтынушыға ... ... бар ... ... ... ... жүргізу қажет.
Мәселелерді шешуде маңызды ... ... ... ақпараттық сілтемелер,
электрондық пошта жіберу, сонымен қатар студенттерге алғашқы курстарында
өтілетін «ақпараттық мәдениет негіздері» курсы үшін ... ... ... ... ... алады.
Электронды ресурстарды жасау процесінде кітапхана жұмысының негізгі
принципі – ... ... ... ... ғана ... ... ... ресурстарға кез – келген тұтынушыға жалпыға ортақ қосылуды
қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен 2002 жылы ұйымдастырылған ҒК ХҚТУ-дың
кітапханалық процестерді ... ... ... ... ... ... ... жемісті қазіргі уақытта 32 компьютерлерді
қосудан құрылған.
Электронды ақпарат залы кіттапханалық, ЖОО-қ және әлемдік ресурстар
арқылы ... ... ... зал ... ... ... ... принтерлермен, теле – және ... ... ... ... ... бойынша кітаптар сияқты ай
сайынғы толығатын CD -, DVD- дискілер, видео ... ... ... Ерекше сұраныспен экономика бойынша электронды нұсқадағы
оқулықтар, заң ғылымының жинақтары және т.б. , ... ... ... ... ... түрлі салалары бойынша мультимедия –
энциклопедиялар қолданылады.
2002 жылы қазанның ғылыми электронды кітапханалар «Library»
ресурстарына ... ... және ... алынған.
Американдық химиялық орталық, Оксфорд университетінің Америка- физика
институтының қолданушылары мәліметтер ... ... ... ... пайдалануына болады.
Және сонымен қатар қазіргі уақытта ЖОО кітапханасының тек ... ие емес ... ... ... ... сауатты ұсыну қызмет
көрсетуінің кең спектры.
Белсенді жұмыс ... Web – ... ...... кіру кітапхананың
өзгеше айнасы және алға жылжу бойнша көптеген міндеттерді жүзеге ... ... ... бірлестікке ЖОО кітапханасын ... ... ... ... ... ... ... университет кітапханасының қазіргі заман талабына сай ... Web – сайт ... ... ... енді ... ... ХҚТУ ... сайты 2002 жылы
ХҚТУ серверінде таратылған және http://www.MKTU.kz/Libraries/. адресі бар.
Мұнда кітапханалар әрекетінің негізгі бағыттарын үш ... ... ... ... ұсынылған:
- жалпы мәлімет;
- ресурстар;
көрсетілетін қызмет;
«Басты» бет іздеу үшін ақпараттық ресурстар және кітапхана көрсететін
қызметіне қосылу бойынша бастау ретінде ұйымдастырылған. ... ... ... ... ... және ... ... қосылу, соның ішінде электронды каталогтарға, периодтық
басылымдар тізіміне, 1991 жылдан жазылған олардың Web – серверлерімен (егер
мұндайлар бар ... CD ... ... ... ... ХҚТУ ... және ... қойылған толық мәтінді мәліметтер қорымен
құнды болатын беттер қосылған.
«Жаңа келген басылымдар» бөлімінің арқасында кітапханалардың ... жаңа ... ... ... қолданушылардың мүмкіндігі бар.
«Қонақ кітабы» сайты қолданушылармен қарым- қатынас байланысы үшін
құрылған, ол ... ... ... ... ... ... ... және оған сайт бетінен жауап алуға арнайы жасалған форманы ... ... ... келе ХХІ ... ... беру ... ... сапасы ЖОО
ақпараттық потенциалы сияқты кітапхананың ... ... ... ие болды. Сондықтан қазіргі ЖОО кітапханасының даму этабы оның
әрекетінің ... ... ... ... яғни көп ... оқу ... ақпараттық орталығы болып табылады. Ақпараттық
кітапханалық технологияның дамуы бірінші дәрежелі ... ал ... ... ... ... ... ... ақпараттық міндеттер
және қазіргі замиан ... ... ... ... шешуіне
болады.
1990 жылы ХҚТУ ғылыми кітапханасы ... ... ... ... ... және ... ғылыми сұрыптау (ЖБ және ӘҒС)
автоматтандырылған режимде мыналар жүзеге асады:
- жаңа ... ... ... ... коррекциялау;
- каталогтық карточкаларды беру;
- инвентар кітаптарын беру;
- кітапханалық формулярлар беру (шетелдік әдебиеттерге);
- әдебиеттерді іздеу;
- негізгі және толықтырушы ... ... ... ... ... дисциплина бойынша әдебиеттер тізімін толық алуға
болады);
- жаңа түсімдердің ... ... ... көшіру, әдебиеттерді көшіру кезінде келесі
параметрлер бойынша жүзеге асыруға ... ... ... аты бойынша;
- атының кез – келген сөзі бойынша;
- редакторы бойынша;
- серия аумағы бойынша;
- пәндік ... ... ... сөз бойынша;
Қазіргі уақытта кітапхананың электрондық каталогында ендірілген атаулар
26 427.
Жинақтау мен әдебиеттерді ғылыми сұрыптау ... ... ... және ... құрал» бағдарламаларымен жұмыс жасайды.
«Әдістемелік құрал бағдарламасы» енгізуді, түзетуді, жазылған жазбаны
таратуды (жоюды), каталогты карточкаларды беруді, автор бойынша түскен
басылымдарды беруді, кафедра бойынша жаңа ... ... ... ... ...... ... АС «библиограф»
жұмыс жасайды. 1993 жылдан бастап мәліметтер қорының бағдарламасына олардың
математикалық жазылған ... ... және ... мақалалар кіреді.
Дәл қазіргі уақытта «библиограф» мәліметтер қоры шамамен 4 мың ... ... ... ... ... ... қолданушының
қалауы бойынша баспаға шешім қабылдауы мүмкін.
1995 жылдан бастап СБО- да автоматтандырылған режимде «Мұғалімдер
еңбектерінің картотекасы» ... Осы ... ... ... ... болады:
- университеттің кафедралар тізімі;
- мұғалімдер тізімі;
- анықталған кафедра бойынша ... ... ... ... ... ... ... бойынша);
Қолданушылар үшін бастапқы этапта ақпараттық потенциалды игерілген
локальді және глобальді желілерде кітапхананың электронды ... ... ... ... ... жыл ЖБ ХҚТУ ... келесі түрлерінің процестерін жүзеге
асыратын автоматтандырылған кітапханалық – ақпараттық жүйе «Liber»
иемденді:
- сериялық басылымдарды қосқанда кітапхана ... ... ... ... ... ... заманға сай іздеудің барлық
түрлерімен қосылу;
- құжаттардың қозғалысын бақылау;
- кітапхана жұмысын басқару функциясы;
- кітапханааралық қызмет көрсетудің функциясы;
Жақында жетістікке ... және ... ... ... жүйе ... ... әзірленген қазіргі заманғы электронды
каталогтарда іздеу түрлерін, құжаттардың орнын бақылауда, ... ... ... мен кітапхана жұмысын басару, жинақтау және т.б.
жүзеге асырады.
Ішкі және коммуникатифті форматтаp UNIMARK, SBD, (басқаларда ... ... MARK ... ... ... ... есеп ... қажет екені барлығына белгілі.
Бұл этапта автор, мазмұн, баспадан шыққан күні, оның құны мен алынған
даналар саны, сәйкес инвентарлық нөмері ... ... ... ... өнім ... ... ... Содан кейін парақтар
кітаптарға тігіледі және кітапхананың есептік – қаржылық құжаты болады.
«Либер» бағдарламасы ... ... және ... ... ... Бұл ЭК ... пәндік түсінікті енгізу
жолымен іске асырылады. Қазіргі жағдай жүйелеу жұмысын жеңілдетеді және
тұжырымдауға анықсыздан немесе ішкі тарауларға бөлуден құтылуға
көмектеседі, ал құжаттың ... ... үшін ... бар ... ... ... жеткілікті.
«Либер» болашақта дәстүрлік карточкалық каталогтардан бас тартуға, яғни
өз кезегінде іріктеуден және баспадан өткен карточкаларды орналастырудан
құтылуға мүмкіндік береді.
Лазерлік ...... ... ... пайда болуын айта
кетуі керек. Өкінішке орай ғылыми МҚ туралы мәлімет кітапханаға дейін
біздің елдегі ақпараттандыру жүйесі мен компак – дискілерді ... ... ... ... ... қарамастан компьютерлендіру шарасыз жаңа
мәселелердің пайда болуына әкеледі. Барлығынан бұрын, бұл – машина
уақытының тапшылығы. Тамаша нұсқада библиографиялық қызмет көрсету табысты
болу үшін ... ... ... орны ... керек. Компьютерлендіру
жобасын логикалыққа жеткізу үшін қолданушы циклін автоматтандыру
қажет(немесе абонентерге және оқу залында оқырмандарға ... ... ... штрих код арқылы келушілер мен берілген кітаптарды
тіркеуді автоматтандыруға мүмкіндік береді. Кітапхана өзінің «кіру - шығу»
бақылау аппаратын орнату мен ... ... ... билетімен
қамтамасыз ету арқылы кітап қорын ала алады.
Ақпараттық – ... ... ... ... қажетті және
жұмыстың ажыратылмайтын бөлігі. Он жыл ішінде жиналған дәстүрлер мен
тәжірибелер аз ... ... ... ... ... беретін
библиографиялық қызмет көрсеті жүйесін құруға мүмкіндік берді.
Кітапханашылардың негізгі функциясы көмекші картотекалар бөлімі мен
анықтамалық – библиографиялық ... ... ...... ... пайдаланумен қорланатын оқу залдарында
тікелей анықтамалық – библиографиялық қызмет көрсету болады.
Дәстүрлік картотекаларды электрондық формаға ауыстыруға және ... ...... ... ... ... ... беретін
компьютерлік техниканың енгізу ХҚТУ электронды каталогының құру бойынша
жұмысы жүйелілікпен мақсатқа ... ие CD-ROM – дағы ... ... ...... ... ... ұйымына жаңа
іздеу формаларын талап етеді.
Білім және оқу ... ... ... бөлім ретінде орындай
отырып жоғарғы оқу орындардың кітапханалары басқа кітапханаларға
қолданушыларға электрондық каталогқа ... ... ... ... ... ету ... Қолданушылар сервисінің көзқарасымен
қамтамасыз етілу қажет: глобальді ақпараттық ресурстарды іздеуде қолдау;
алынған мәліметтердің дұрыстығының бағасы; білім және оқу үшін
мүмкіндіктерді үйренуде ... ... және ... беру ... өзара әрекет.
ЖОО кітапханаларының мәселелерінің жеткіліксіз қаржыландырумен, соның
ішінде техниканы және маман кадрлардың жеткіліксіздігімен байланысты. Үлкен
көлемдегі ... ... ... ... мәселелер (мәліметтер қорынан CD-
ROM-ға ауысу, сұралатын МҚ-ны бірігіп жазу және т.б.) жоғарғы оқу
орындарының ... ...... ... және ... кезіндегі үйлесімділігі шешілмейді.
Қазіргі уақытта ЖОО кітапханасы техникалық қайта жабдықталған
кітапханалық –библиографиялық және анықтамалық – ақпараттық ... ... ... ... ... жаңа ... даму
босағасында. Барлық үлкен маңыздылық, басты мақсатқа жетудегі ерекшелік –
ақпараттық қолданушыларға ... ... ету, ... ... ... ... ету.
Бүгін қазіргі заман кітапханалар – ақпаратты сақтайтын орын ғана емес
адамзат әрекетінің желісі. Кітапханалардың даму деңгейі ... ... ... жағдайындағы дамуы болады. Кітапханаларды қазіргі заманғы
бағдарламалық – аппараттық жүйелермен және құралдармен жабдықтау. Оларды
тек қажетті және студенттерге ... ... көзі ... ... ... қатар
ғылыми – техникалық және елдер мен толық қоғам социалды процесінің қажетті
элементтеріне айналады. Үлкен ЖОО-ның кітапханалары ... ... ... және ... түрде пайдалануға берілетін электрондық
құжаттардың сақтау орны.
Жаңа технологиялар кітапханалардың мәртебесі ... және ... ... дәрежесіне және оныіздеудің мүмкіндіктерін
кеңейтуін көтеруге әкеледі.
Университет кітапханаларын ақпараттық технологиялар мен техникалық
қайта ... жаңа ... ... ... ... принциптерін
сақтай отырып жаңа функцияларға және өзінің ұйымдық формасы мен
тұтынушыларға қызмет ... ие ... ... ... ... ... электронды
кітапхананы жасаудың пайда болуымен кітапхана туралы жаңа түсініктер пайда
болады.
Болашақ ... ... болу ... Кітапхананы мынадай деп санауға
болады, яғни:
социалды – экономикалық жағдаймен мекен жайына тәуелсіз қолданушыларға
ақпараттарға еркін қосылуға ... ... және ... ... ... ... бөлігі болып табылады және
кез – келген ақпарат көзінен ақпарат алу мүмкіндігін, уақытсыз,
географиялық және ішкі ... ... оның ... ... ... және ... ... және қолданушыға ақпаратты тез алуға
көмектеседі;
Ерекше мәдени және тарихи мәндегі құжаттарға тек құралдарды бұзылудан ғана
емес, сонымен қатар, олардың үлгілерін ... ... ... ... ... ... етеді;
өзінің қорындағы құжаттарын дәстүрлі және электронды түрдегі ақпараттардың
қатынасын амалмен реттейді.
Отандық және шетелдік ЖОО кітапханаларының ... ... ... келе ... беру ... ... ... мәселелерді айта кету қажет:
өзіне электрондық оқулықтар және оқу құралдары, әдістемелік сілтемелер,
электрондық каталогтар және университет кітапханасының картотекаларын
қосқанда біртіндеп құрылу және ... ... ... ... электронды басылымдардан, қолданбалы
бағдарламалардың оқу құралдарынан және т.б. тұратын толықмәтіндік МҚ,
мәселелік – бағыттауыш МҚ;
электронды жинақтарды оқулық, әдістемелік және анықтамалық – ... және ... ... ... ... режимінде сияқты шынайы уақыт
режимінде үйренілген, жойылған қосылуды қамтамасыздандыру;
үйренген МҚ ... және ... желі ... ... ... ХҚТУ кітапханасының
сайты «интернет ресурстары» ішкі бөліміне адрестелген. Бұл сілтемелер ішкі
– біздің ... ... ... отандық және шетелдік ақпарат көздері.
Олардың арасында:
ХҚТУ хабарлары;
УАЖ (Университеттің ақпарат жүйесі) қосылу;
Америка – ... ... ... ... ... ... ... (электронды ғылыми кітапханаға) қосылу;
НТИ ұйымдары;
Интернет желісінде көрсетілген периодттық басылымдардың сілтемелері;
On-line тілмаштар және сөздіктер;
«Қолданушылар» бөлімінде ... ... ... ... мен міндеттері, құжаттардың библиографиялық
сипаттамасы, кітап сататын ұйымдардың тізімі бар.
Осында кітапхана қызметінің ұсынылған ... ... ... әдебиеттерді иеленуде өтініштері;
ақылы абонент қызметтері;
құжаттарды электронды жіберу бойынша қызмет;
қосымша ақылы қызметтер;
Басқа кітапханаларға консультациялық және әдістемелік көмек ... ... ... ... бөлім белгіленген:
ауысымды қор құжаттарының тізімі;
ҒК қызметкелердің публикациясы;
Статистикалық мәліметтер;
Конференциялар мен ... ... ... ... сайт ... қолданушы мен қарама – қарсы
байланыста болу үшін құрылған. Ол ... ... ... арнайы
жасалған форманы пайдалана отырып біздің жұмысымыз туралы пікірлерін
қалдыруға, сайт беттерінен тікелей сұрақ қойып жауап алуға мүмкіндік
береді.
«Сайт ... ... ... бөлімдерінің толық иеархиялық схемасын
ұсынады. Оның көмегімен қолданушы оны ... ... қай ... ... ... ... үшін ... қызықтыратыны «виртуальды анықтама»
бөлімі. «Виртуальды анықтама» желі ішінде қолданушы қызықтыратын сұрағын
қойып оған ... ... ала ... ... ... ... ... ресурсындағы сілтеме түрінде немесе баспалық басылым түрінде болуы
мүмкін. ... ... ... ... ... өткен, өз маманының
шеберлігін көрсететін сертификаттары бар операторлар. Сұрақ қойып оған
жауап алу үшін ... ... KZ» ... ... өтуі қажет.
Тіркеуден өткен қолданушылар «Виртуальды анықтамаға» БОБ ХҚТУ Web –
сайтының ... ... ... ... ... келе ҒК ХҚТУ Web – ... ... бағытталған,
сондықтан оның барлық қалауы мен сипаттамалары жұмыстарында қалаулары
міндетті түрде есептеледі. Осы ресурстың дамуы бойынша жұмыс ... ... ... ... тапсырып қоймай, сонымен қатар оны
маманданған түрде үлестіреді. Маман өсуінде реттеуді жүргізудің маңызы зор.
ХҚТУ басылымының толықмәтіндік ... ... 2002 ... ... ... ... шығарылған қор басылымы. Мұнда ерекше басылымды
ЖОО оқу- әдістемелік жұмыстардың толықмәтіндік нұсқаларында ұсыныстармен
алыстатылады. Әрбір қолданушы ақпараттық ресурстар бөлімінде ЭК ... ... ... ҒК ... ... ... ЖОО кез – ... ДК
–нен толықмәтіндік құжаттарға қосыла алады. Іздеу нәтижесі құжаттар тізімі,
материалдармен толықмәтіндік архивтердегі сілтемелерді ұсынатын мазмұндар.
ХҚТУ-дың ... ... ... – 1998 -2007 ... ... ... ... туралы публикациялары.
«Библиографиялық көрсеткіштер» тізімі 1997 жылы бастап ... ... ... орналастырылған. ХҚТУ ҒК жинағы бойынша тақырыптық
библиографиялық көрсеткіштерді, сонымен қатар ... ... ...... конференцияларға дайындалған
көрсеткіштерді де қосады.
«ХҚТУ ҒК қызметкерлерінің публикациялары» мәліметтер қорында 2003
жылдан біздің қызметкерлердің орталық периодтық баспалары жарияланғаны
сияқты, ХҚТУ ...... ... жинағы мен ғылыми –
тәжірибілік конференциялар жарияланған. Публикациялар тізімі кері
хранологиялық тәртіпте орналасады және олардың мазмұны толықмәтінде
сілтемелер ұсынады.
Алайда ... ... ... ... ... ... ... байланысты университеттердің Web – динайн негізі
бойынша мамандандырылған курстарды кітапхана қызметкерлерінің оқуы
толықмәтіндік. Қорға тек ішкі IP ... ... ... ... университет кітапханасының талаптарына сай
түсінікті, ақпараттық маңызды Web – сайт құруға таоап қойылған. Және ... ... ... жаңа ... ... ... ... үшін оны қызықты және пайдалы етеді.
Әрқашан қолдау табатын, жүйелі ... ... ... ХҚТУ ... ... уақыт өте келе кітапхананың қызмет
көрсетуіндегі негізгі бөлікке айналатын ... ... ... ... ... болу ... келе ХҚТУ ҒК кітапханалық - библиграфиялық процесіне
автоматтандырылған «Liber» жүйесін, және сонымен қатар жетілген техникалық
құралдарды ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі
бар.
3.2. ХҚТУ кітапханасында кітапханалық – ақпараттық қызмет көрсетуді
автоматтандыру.
Алдымен кітапхана құрылымында 3 бөлім: абонемент, оқу ... ... оқу залы ... ... ХҚТУ ҒК ХҚТУ кітапханаларының ірілері, сонымен қатар
ЖОО кітапханалары үшін методикалық орталық болып табылады. Кітапханалар
қоры шамамен 500 000 басылымға ... Жыл ... ол 10 – 20 мың ... Қор ... ... периодттық басылымдармен отандық
секілді және шетелдік методикалық материалдармен, диссертациялармен, көркем
әдебиеттермен ... ... саны 5700 ... құрайды.
Кітапхана жыл сайын 21 мың адамға қызмет көрсетеді. Кітап беру жылына
433954 дананы құрайды.
Қазір кітапхана құрылымына 3 ... ... және ... ... ... ...... бөлім.
Оқу залы мен абонент секторларымен кітап сақтау және ... ... ... университеттердің түрлі корпустарында орналасқан филиалдар
желісі бар.
1989 жылы кітапхана процестерін автоматтандыру басталған және
кітапханада 26 дербес ЭЕМ, ... – ақ ... 20-сы 2001 ... ... ... МҚ – ... ... түрі; тақырып, меню мәтіннің
мағынасы бойынша.
«Гарант» анықтамалық заңдылық жүйесі заң аумағында қабылданған
шешімдерді қолдау механизмін ұсынатын қазіргі заманғы ... ... ... компьютерде заңды дербес банкпен экономикалық ақпараттарды құруға
және осы ... ... және ... жұмыс жасауға мүмкіндік береді.
«Кодекс» мамандандырылған заңдылық жүйесі келесілерді қосады:
профессионалды заңдылық жүйе «Кодекс»
(федериалды және аймақтық заң шығару бөлімдер; халықаралық құқық; саудалар;
мақалалар және ... ... ... ... және ... – арбитраждық тәжірибенің профессионалды жүйесі;
мөлшерлер мен стандарттардың салалалық арнайыландырылған анықтамалық
жүйесі;
компакт – дискілердегі электрондық – құқықтық анықтамалар.
Кез – келген жүйе Windows ... үшін ... ... ... және
мәліметтер қорының ақпараттық ресурстарының жинағын қосады.
Қазіргі замандағы даму этабында нормативті - құқықтық ... ... ... ... өте маңызды, сондай – ақ өндірістік,
коммерциалық, өмірдің тұрмыстық ... және адам ... ... ... ... көптеген мәселелерді шешу нақты мәселелермен
байланысты барлық құжаттар тобын жиі оқуды талап етеді.
Сонымен қатар, МҚ ... ... ... ... ...... тақырып бойынша жасауға болады.
Жоғары есептелген факторлар даму және қазіргі заманғы
автоматтандырылған ... ... ... ... енуін
автоматтандырады, сондай – ақ ақпараттық сұраныстарға
қамтамасыздандырылуының тиімділігін көтеруге мүмкіндік береді.
Қазір ұдайы даму жолында ... ... ... ... бағалау қиын. Қазіргі заманғы кітапханалар – кітап, журнал,
диссертациялар, каталогтар және т.б. басқалар түрінде материалданған сана,
ой, ... және т.б. ... ... бірақ және қолданушыларды локальді
және жойылған режимде қызмет көрсететін автоматтандырылған ақпараттық
орталықтар, жаңа ақпараттық технология енгізу, өзіндік МҚ орталық –
генераторлары және ... ... ... комплекстері.
Әрине, автоматтандыру деңгейі (тәжірибе жұмысына компьютерді ендіру
және соған қатысты басқа жабдықтар) әрбір кітапханада әртүрлі. Алайда бұл
қарқын ұдайы ... ... ... ... ... арқасында
қысқарады, әрқашан өзінің ғана емес сонымен қатар технологияларды,
жүйелерді ендіреді.
Қаланың басқа көптеген ЖОО кітапханалары сияқты кітапханалық
тәжірибеде ХҚТУ өзіне тән артықшылықтарын автоматтандыру:
ақпараттарды ... ... ... ... қол ... жою;
мәліметтерді жаңадан жасау және сұрыптау процестерін маңыздылығын тездету;
есепке алу, есеп беру ... ... ... әр жақты мүмкіндіктерін кеңейту, пайдалану;
Қазірдің өзінде ХҚТУ ҒК барлық кітапханалық және библиографиялық
процестері автоматтандырылған. Алайда біз және дамумен батыс ... ... ... ... деңгейінен қаламыз.
Дәл қазіргі уақытта кітапханада автоматтандырылған режимде жасалады:
комплектования, сондай – ақ электронды құжаттармен;
сұрыптау (тіркеу, техникалық сұрыптау, ... ... ... синтетикалық сұрыптау);
электронды каталогта іздеу;
оқырмандарды жазу және тіркеу;
циркульяция (әдебиеттерді беру /қайтаруды бақылау);
есепке алу және бақылау;
Онлайн режимі үшін телекоммуникация ... ... ... ... ... өзі ... ... оқырман залдарындағы компьютерлер локальді желі
болмай баспалы құжаттарға жинақталды. Қазіргі ... ... ... ... ақпараттар жинағын жинақтауға кіріседі. Қазір
ешбір кітапхана оптикалық дискілерсіз болмайды. Оптикалық компакт – диск
немесе басқаша CD-ROM ... ... ... ... ... ... болып табылады. ROM – Read Only Memory ақпараттарды есептеуге
болатын және ешбір нәрсе қоса алмайтын ерекшелігін білдіретін аббревиатура.
Лазерлік жазу ... ... ұзақ ... және ... мөлшердің
шектеусіздігі есептеледі. Дискідегі мәліметтер бұзылмайды. CD-ді ДК – де,
желіде де пайдалануға болады. ХҚТУ кітапханасында оптикалық дискілерді
пайдалану тиімді ... ... Бір ... ... астам
библиографиялық баяндамаларын жазу мүмкіндігіне ие. CD барлық техникалық
мәселелерге дайындығын, оқырмандарға ақпараттармен ... ету ... ... ... ХҚТУ ҒК CD-ROM ... енгізу қымбат
тұратын байланыс каналдары бойынша мәліметтерді алмастыру қажеттілігімен
толық айырады, және кітапханаға өз ... ... өз CD-ін ... ... ... ... тек мәліметтер қорын толықтыруға
немесе автоматтандырылыған кітапханалық жүйеде оқырмандарға тікелей
сұраныстар жүргізу қажеттіліктері туындаған жағдайда қосылады.
Компакт – дискілер кітапханада күрделі бағдарламалық
қамтамасыздандыруда кең ... ... ... ... қызмет етеді. Олар
әртүрлі тізімдерді, сөздіктерді, энциклопедияларды, анықтамаларды және ... ... ... ... ... ... ... көлемді әртекті ақпараттарды орналастыру қажет, сонда CD-ROM олардың
дамуы үшін өте жақсы құрал болып табылады.
ХҚТУ ҒК автоматтандырылған ақпараттық ... ... ... ... формаларына, ақпарат – іздеу жүйесін пайдалануға әкеледі. Ақпаараттық
– іздеу ... ... ... және ... үшін ... ... ... келесі шартын құру мақсатында іске асырылады, ал құжаттарды
іздеу АІЖ сақталған құралында жүргізілген құжаттың көпшілігінің болуында,
ал сонымен қатар ізделініп отырған құжаттың ... ... ... көрсететін сұраныс кезінде шығарылуы мүмкін. Сондай –ақ сақтау
және іздеу ... бір – ... ... ... ... ... – библиографиялық процестерді толық автоматтандыруға әкелетін
глобальды түрдегі өзгерістер; АІЖ өзі де өзгереді. Егер бұрында сақтау тек
басқа өнімдермен іске ... онда ... және ... түрде тұратын
ақпараттық іздеу жүйесінде сақтау орны баспалық ... ... ... ... ... әрекеттерді автоматтандыру.
Тарихта отандық библиографяиның дамуы 20 ғасырлардың 70 жылдарында
дәстүрлі библиграфиясының даму ресурстары, библиографиялық
қамтамасыздандырылған ақпаратты тұтынушыларға қолдық және ... ... ... шешу мүмкідігінде түсінікті болды.
Еңбек және материалды техникалық ... ... ... СБО
кардинацияларының тиімділігі, библиографиялық баспалардың тұрақты және
толық жүйесін құру ... ... емес ... ... ... шолатын
библиграфияда мәселелер өсті, ағымдағы библиографиялық құрадың ақпараттық
жолу интервалы ұзарты. Кітапханада баспалық карточкалар каталогтарда және
картотекаларда ақпараттардың тойтарысының шапшаңдығы түскендіктен ұзаққа
кешікті. 90ж ... ... ... жұмысын
қамтамасыздандыруды мейлінше азайту, дағдарыс қорғаныста және көңіл
бөлмейтін сипаттаманы қабылдады. Библиографиялық технологияда революциялық
өзгерісте үлкен көлемде дайындау және сақтау, көп ... ...... ... шектеусіз мүмкін болғанның арқасында компьютерлік
технологияның қазіргі заманғы құралдарының негізінде басталды. Оның
ресурстарымен салыстырғанда жалғастырушы баспалар дәстүрлі баспалық
библиографиялық ... ... ... ... ... қатар
баспалық карточкалардың шығуы бағытсыз болды. Қазіргі библиографиялық
процестерді автоматтандыру Қазақстанда жаппай өрістеді деп айтуға болады.
Барлық кітапханаларда ... ... бар және олар ... ... ... ... және мәліметтер қорының көлемі әрқашан
өседі. Көптеген кітапханалар жұмыс жасайтын библиографиялық мәліметтер
қорын ендіруден бас ... ... ... - өзі жұмыс жасайтын
мәліметтер қорын құруда және дайын ... ... ... бар.
Қажетті мәселе – кітапхананың немесе ақпараттық орталықтың профилі
бойынша хронологиялық толық мәліметтер қорын ... ... ... ... ... автоматтандыру бағыттары:
біртіндеп дәстүрлі библиографиялық басылымдард ауыстыратын библиографиялық
мәліметтер қорын (әмбебап, өсуші, мәселелік – тақырыптық, өлкетану) толық
жүйесін құруға;
локальді және ... ... ... ... және ... ... ... библиографиялық іздеуді қамтамасыз ету.
Федериалды ақпараттық орталықтар мен мемлекеттік библиографиялар
қабырғасындағы кітапханалар ақпараттық ресурстардың толығырақ
библиографиясын құрады. Құжаттардың көп түрін қамтиды, алайда көп
кітапханалр ... ... үшін ... ... ... деңгейінде дәстүрлі мемлекеттік библиографияда
көпшілік құжаттардың түрлерінің ағымдағы библиография жүйесі пайда ... ... ... ... және т.б. ақысыз іздеуді
жүзеге асыруға бүгінгі таңда әбден болады.
Библиография ... ... ... ... ... жылдам сұрыптауға қайталаушы функциялар жоғалды, ал ақпарат
бірретті жүргізіледі. Ары қарай редактрленеді, толықтырылады және көп ... ... ... ... ерекшелігі тек дәстүрлі
баспалық басылымдардың электронды аналогтары ғана емес, сонымен қатар тек
электронды формада ... бола ... ... ... ... ... әрекетте өзіне тән екі негізгі жарым – жартылай
бірігетін процестер:
библиографиялық құжаттары;
тұтынушыларға библиографиялық қызмет ... ... осы ... ХҚТУ ҒК жаңа ... ... ... ... процесс, библиографиялық құрал формасы түрінде
құжаттық – жазылған библиографиялық ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... іздеудегі бастапқы библиографиялық ақпаратқа оның
сұрыптауы арқылы толассыздығына алғашқы өзгерісі ... ... ... ... ... ақпараттарды жасап шығару,
оынң бағасы нақты мақсаттарға, қажеттіліктерге немесе сұраныстарға сәйкес.
Қазіргі заманғы шарттарда ... ... ... ... ... аса ... және қажетті. Мәселенің шиеленісі 2
басты себеппен түсіндіріледі:
библиографиялық іздеу өндірілетін көпшілік библиографиялық ақпараттардың
жылдам өсуіне байланысты көп еңбекті қажет ететін ... мен ... саны ... өседі, олармен шешетін ғылыми және
техникалық міндеттердің саны мен қиындығы және нәтижесінде сөзсіз өседі:
саны, ... және ... ... сұраныстардың тығыздылығы.
Бұл пункте библиография ғылымы информатикамен тығыз байланысты.
Өзара шынайы әрекетсіз, тірексіз ғылым ... ... ... ... ... ... ... және бірінші кезекте өңдеу жолына
және механикаландыру мен автоматтандыру құралдарына ... ... ... жете ... іздеу процестерін механикаландыру және автоматтандыру –
бұл ХҚТУ кітапханаларының жұмыстарына бірден – бір бағытталған
библиографиялық ақпараттарды өзінің қолданушыларына библиографиялық
қамтамасыздандырудың тиімділігімен сапасын көтеруге ... ... ҒК ... ... ... 2 негізгі режимде жүзеге асады:
библиография ақпараттандыру режимі;
анықтамалық – ... ... – бұл ... ... сұраныстан тұратын әртүрлі
сұраныстарға жауап. Библиографиялық анықтама 4 түрлі болады:
адресті
тақырыптық
фактографиялық
дәлелдеуші(анықтаушы)
Дәлелдеуші анықтаманы жүргізу дәлелдеуші библиографиялық іздеу ... ...... ... ең күрделі, оны анық
алгоритмдеуге шарасыз болмайды.
Ұзақ уақыт әсер етуші сұраныстармен сәйкес библиографиялық
ақпараттандырудың қажетті формасы библиографиялық ... ... ... оның таңдалынған таралған режимде жеткізу болып табылады.
ХҚТУ кітапханасының сайтында 1991 жылдан бастап ұсынылған жазбалар
ұсынылған және ... ... ... ... көрсеткіш
тізімі бар». Тақырыптық библиографиялық көрсеткіштерді өзіне ХҚТУ ҒК ... ... – ақ ХҚТУ – да ... ... ... - тәжірибелік
конференцияларға дайындалған көрсеткіштерді қосады.
IV-БӨЛІМ. АКАЖ жоблауының негізгі принциптері, ... және ... ... негізгі принциптері.
Автоматтандырылған ақпараттық жүйелердің жұмысының тәжірбиесіне
талдау, АКАЖ ... ... ... ... ... ... орнату және
функционалдау келесі принциптерді талдауға мүмкіндік береді:
• Ұқсстық принципі – жаңаларды өңдеу,толық ... ... ... ақпараттық жүйелердің әртүрлі
функционалды белгілеуді ... ... ... және ... ... ... мәселелер ұқсас.
• Толассыздық,этаптық бойынша және дамудың жұмыс жұмысының орнын
басушылық АКАЖ әрқашан ... ... ... жаңа ... ... ... ... және табысқа жеткен сапалылыққа
қызмет етеді.
• Адаптивтік-АКАЖ кұрамдасы жаңа ... және ... ... ... ... ... ... ететін
баптауларға ие болуы қажет.
• Бағдарламалық және ... ... ... ... ... құрамы (модульдерден)олардың
ауыстырымдарының мүмкіндігін блоктардан қамсыздандырушы немесе
АКАЖ функционалдауының немесе жаңа шарттарға оның ... ... да ... ... ... ... автоматтандырылған технология жаңа
технологияның өңделуін немесе АКАЖ шарттарындағы модернизацияны
(жаңарту) білдіреді және ескі ... ... ... бағдарламалық –ақпараттық қамсыздандыруды қарапайым
пайдалануға жібермейді.
... (осы ...... ... ... үшін құру ... ... және ақпараттық
ресурстарды пайдалану және ерекшелігі, ақпараттық құжаттарды бір
ретті өңдеу, ал сонымен ... ... ... және көп ... ... ұйғарылады.
• Корпоративтік принцип: құралына жоғары деңгейдегі ... ... ... ... кезеңінде АКАЖ
желісімен немесе басқа жүйелердің қатысуымен оның ақпараттық
бағдарламалық бірігуі ... ... ... ... принциптердің талаптарына немесе шешімдеріне, қарама-
қайшы ... ... ... тұрақтандыру барысы және лолардың иманиторингі: АКАЖ
көпмақсатты ақпараттарды пайдалануын осы ... ... ... ... талап етеді.Бұл үшін сұрыптаудың
әртүрлі сатыларында және ... ... ... құжаттардың кірісіне пайдалану қажет, бұдан
қойылатын талап берілгендер ... ... ... ... ... ... мониторинг
сонымен қатар спалы және құрылатын және арнайы интеллектуалды
статистика жасалынатын құралдары ... ... ... АКАЖ-ын алу үшін қажет.
• Жобалау шешімдерінің типизациясы:АКАЖ дамуы және ... ... ... ... ... ... ережелерге сәйкес және халықаралық ақпараттық алмасу
хаттамаларымен іске асырылады.
• Дайын шешімдердің максималды қолданылуы: бағаны ... ... ... ... және АКАЖ ... ... қатар толық жүйеде
жобалаудың қателерінің азаюы, оның құрамындағы бөліктері сияқты,
дайын ... ... ... ... ... жаңа ... құрылуы жұмыстық
маңызды бөлігі ұсынылған шешімнің альтернативті нұсқаларының
талдауымен байланысты, обьекті автоматтандыру және оның ... ... ... ... ... ... ... адамға бейімі: автоматтандырылған
жүйе құрылуы бойынша жұмыстың жетістікті орындалуы, оның ... ... тек ... обьектісінің бірінші адамның сөзсіз
қолдауымен жүзеге ... ... және ... олардың тікелей
жауапкершілігі жетекші ... ... ... ... кеш ... ... бөлімдерінің жауапты жұмыстары сәйкес
бөлімдердің жетекшілігімен бірінші кезекте атқарылыды.
Аталғн принциптердің кейбіреулерімен ... ... ААЖ ... ... амалдық ұқсастығы- бірқатар жалпы
белгілерінің мөлшеріне негізделген, құрылудың анықталған өзгешелігі, түрлі
масштабта ААЖ-дың дамуы мен ... ... және іс ... ... ... ұғынатынымыз ААЖ түрлі жасалған жұмыстарының
методологиясының күйі бірдей тұрақты стандартқа ГОСТ 34 601-90 негізделген.
Бұл ... ... ... АКАЖ жасалған жұмыстарында құру
тәжірбиесін пайдалану мүмкіндігінен және ... ... ... АҒТАЖ-ды АСУ-ды қосқанда түрлі ... және ... ал ... потенциалдық шартта бұл жүйелердің ... ... ... ... толық интеграциясы қамтамасыз етілуі үшін ... ... және ... жаңа ... ... іске ... ... ететін жобалау принципі. Ол
міндетті есепте бұрын жиналған тәжірбие жаңа жобалау шешімдерінен тұрады,
сондай-ақ бұрыннан ... ... мен ... үшін ... ... ... ... электрондық каталогтар,
кітапхананың басқа ақпараттық ресурстары, лигвистикалық қамсыздандырылған
құрылғылар, сонымен қатар ... ... бар ... қатысты.
Дамудың сатылылығы және үздіксздігі - тек қана жобалау принципі ғана емес
ұзақ уақыт бойы өзгермей қалмайтын АКАЖ ... ... ... ... келесідей:
• Басқа обьектілер жобалауларына ... АКАЖ ... ... және т.б) ... ... ... ... «соңғы нұсқасында» біріншіден, толық функционалдауға
дейін оның бастапқы эксплутация процессінде ол әлі өсуі ... ... ... сатыларында мәселенің барлық
жағынан қарастыру мүмкін емес, дамумен және жүйенің ... ... ... ... ... шешілген тапсырмалардың
толық көлемде және олардың қамтамасыздандыру құралдарын ... ... жоқ. Бұл тек ... ... қана емес
экономика жағынан да мүмкін емес. Алайда жоба шешімдері АКАЖ
жүйелік сатылық ... ... оның ... ... және ... ... ... шарттарын құру шараларын қамтамсыз ету керек.
• Тұрақты өздігінен дамудың қажеттілігі және жүйенің қиындығы.
АКАЖ-дың ... ... ... ... ғана
емес, оның ақпараттық ресурстардың жинағы немесе табылуымен және
жүйедегі ішкі қайшылықтардың орын алуы, ... ... ... ... ... ... сонымен қатар техникалық
даму сатыларының ауыстырылымдары және ... ... ... ... ... барлық маңызды адаптивтік
принциптердің жоба шешімдері жүзеге асырылуы мүмкін.
АКАЖ дамуының тәжірбиесін басқа автоматтандырылған ақпараттық жүйелердің
түрлері ... оның ... және ... қарағанда күрделі
процесс болып табылады.
Шығынның есебінсіз де құралдрдың тікелей ... ... ... ... ... мен ... ... жасалынып жатқан жұмыс түйіні жасалынбай қалған тапсырмлардан алыс
болмй қалуы мүмкін. Жүйелі – техникалық ... және ... ... ... және оның функционалдау ... ... ... ... ... эксплутациясыз
мүмкін емес.
Есеппен айтылған жүйенің дамуы ұйымдық сияқты текхнологиялық жоспарда
оның ... ... ... ... қоюы ... Соңғысы,
шешілген функциялардың құрамында жүйенің архитектурасының дамуына және
олардың бөлек ішкі ... мен ... , ... техникалық, технологиялық және басқа да қамтамасыздандыру
құралдарын ... және ... ... жоспарланған сатыларды енгізуге
сипаттама және АКАЖ дамуы, сондай-ақ оларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... болуы қажет.
Дамудың сабақтасьығы бұрынжаслған тәжірбиенің, құралдардың және
ресурстардың мүмкіндігінше ... ... ... ... ... құралдарына және бірінші кезекте әлектрондық
каталогтарға, сөздік-терминологиялық құралдарға және ... ... ... ... ... АКАЖ ... операциялар үшін
дағдылы сақталған, визуалдық жұмыс ... ... мен ... ... жоба ... ... қайта құру жүйесінің ... ... оның ... ... құралған, АКАЖ эксплутациясының
тоқтауынсыз, ішкі шарттардың өзгерісіне сәйкес ... ... жаңа ... ... ... ... ... талаптар, қажеттіліктер пайда болған және бағдарламалық – техникалық
ескірген құралдарды алмастыру ... ... ішкі ... ... ... ... даму процесінде және жүйені толық
жетілдіру, егер бұл процесс ерте ... ... ... ... ... ... болса. Адаптивтік қабылданған конструкторлық,
ұйымдық – ... және ... ... кезіндегі шешімдерінің
сипаттамаларымен қамтамасыздандырылады. Ақпараттық технологияның
динамикалық ... ... ... АКАЖ жобалық шешімдерін және оның
қамтамсыздандырылуына бағдарламалық – техникалық ... ... ... талаптары болып табылады.
Жүйенің модульдік сипаттамсының жүзеге асырылуы ... ... ... бар. ... құрылым секілді бағдарламалық
қамтамасыздандыруға қолданбалы ... ... ... ... ... ... адаптивтік мүмкіндігін көтереді, оны енгізуді
жылдамдатады, сонымен қатр қолданбалы бағдарламалардың ... ... ... ... ... ... ... жағдайларға мол және шашыраңқы бағдарлама пакеттері жатады.
Бұл экс ... ... ... ... ... ... сақталуының ыңғайлылығын қамтамасыздандырылуын түгел болуын
қажет етіп, эксплутацияның көп еңбек сіңіруін кеңейтеді.
Интеграция- концентрация ресурстары мен жүйе ... ... ... ... осы ... ... мен тапсырмаларына
1970-1980жж түйін қойды. Ұқсас мәселе АСУ –мен жұмыс жасайтындарда ... сол ... ... жалпы жүйелік шешім қабылданған болатын:
• Техникалық құралдар- машиналардың бірдей серияда дамитын ... ... ... ... бен ... ... ... технологиялық белгілі қолданбалы
бағдарламалар пракеттердің ... ... ... ... ақпараттық қамсыздандыру
процессінде функцияны бөлу туралы жүйелік келісім негізінде;
АКАЖ сапасының ... ... ... және оның ... ішкі ... ... бар, жасалынған
жүйеге толықтаыш қажеттілік ретінде және ... ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру мәліметтер қорын қолдану
негізінде ортақ ... ... ... мәліметтер ұйымы файлдық
структура ауысымына келуі қажет. Бұған себеп бірнеше:
• Барлық жасалынғандар үшін ... ... ... ... т.б ... ... ... бар болғанда
ғана қамтамасыздандыруы ... ... ... ... және ... ... ... және бағдарламалық қамсыздандыру ... ... ... іздеу және ... ... ... ... ... ... адаптивті талап ететін тұрақты даму, соның
ішінде мәліметтер массивтері ... ... ... ... енгенде файлдық құрылым қолданбалы бағдарламалардың
өзгерісін қажет етеді, сонымен қатар жүйенің дамуына тойтарыс
береді.
Екінші нәтиже: ... ... ... ... ... ... ... арқасында техникалық,
методологиялық қажеттіліктер, тұрақтылық эксплутацияланған рәсімдеулер
және стандарттар, өңдеудің регламенттенген тәртібі және ... ... оның ... ... ... ... ... эксплутациясының
технологиялық дисциплинасын жүзеге асырады.
АКАЖ функциясы процесс тұрақтылығын қамтамасыздандырады:
... ... ... жоғары дәрежелігі.
• Жүйенің құжаттық өзгерісі бойынша жұмыс барысының ... ... ... ұйымдық функционалдық
құрылымы жаңа тапсырмаларға, техникалық және ... ... ... жүйе ... мен ... болуы тиіс.
Жүйенің жақсы функционалды мүмкіндіктері жүйені басқару
технологиясының ... ... ... ... ... ... оның оның жүйемен басқарудың дамуы автоматтандырудың шарасыз
обьектісі болуы керек, әрі қажеттілігі жүйенің ... ... ... ... аз ... эксплутацияларының процесі өзгерістермен қатар жүргізіледі.
Сондықтан технологиялық пәндерді ... үшін ... ... ... айтарлықтай көлемде жедел жүріп отыруды
қажет ... Бұл ... ... ... және
автоматтандырылған процесстердің құжаттық жұмысын ендіру қажет.
Төртінші нәтиже: АКАЖ ...... ... ... ... – функционалдық құрылым(ҰФҚ) арқылы АКАЖ-дың дамуында
және ... ... ... административтік,
тақырыптық(ғылымдық) және қызметттер мен бөліктердің ... ... ... ... ... ... және құжаттарды алмасу әрекеті арқылы және ... ... ... немесе кезекті жоспарлы
– есепті және конструкторлы- технологиялық құжаттықтың ... ... ... ... ... дамушы қажеттілігі кез-келген АКАЖ
анықталған қорда құрылады және дамитындығын дәстүрлі қажеттілікте
кітапхананың ... ... бар ... ... ... ... ... орындалу ұйымын оларға қабылдау.
Бұл дәстүрдің мдамуы ұзақ периодты ... және ... ... ... ... функционалды құрылымының өзгеруі қайта ... ал ... ... ... ... ... өзгертуі, АКАЖ-дың құрылуымен және дамуымен оған ҰФҚ-на
автоматтандырылған жүйе жұмысы жайлы байланыста болмаған қажетті
білімдері және ... жоқ ... ... ... жаңа
техникалық құралдарды,операцияларды және функцияларды ... АКАЖ ... ... мен ... жобалауында оның ұйымдық, конструкторлық, технологиялық
және эксплутациялық құжаттың ттолық жиынтығынан ... ... ... Автоматтандырылған жүйе жобалауы сатылар мен
этаптар қатарының орындалуын шамалайды. Ресейде мазмұнды анықтайтын
орындаіушылар ... мен ... ... ... ... тәртібі, сонымен қатар олардың қабылдау
тәртібі ... жүйе ... ... ... Бір ... анықталған тәжірбиесініғ жағдайы негізінде нормативті
стандарттардың қосылуына қарсы емес.
4.2.1 Автоматтандырылған жүйенің жобалауының
сатылары мен этаптарының ... ... ... ГОСТ ... автоматтандырылған жүйеге қамтамасыздандыру үшін олардың
үйлесімділігін қосқанда әртүрлі қызметтің ... ... ... ... мен ... қарастырылады:
1-кесте
Сондай – ақ стандартта мыналар көрсетіледі:
• САтылар мен этаптар, ұйымдармен орындалумен қатар – АЖ құрылдуы
жұмыстың қатысушылары, ... ... ... ... ... ... ... «Эсизді жоба» саты жеке этаптардың жұмысын барлық сатыларға
шығарсақ және ... ... ... ... ... ... ... біріктірілуге жіберіледі.АЖ
құрылуындағы ерекшеліктеріне тәуелділік және олардың құрылуының
шарттары жеке ... ... ... ... ... ... ... соныменқатар этаптардың жұмысы кезіндегі
тпараллельді орындалуы жаңа ... ... ... ... алып ... ... ... мен этаптар бойынша жұмыс мазмұны;
• Жұмысқа қатысушы ұйымдардың түрлерінің тізімі;
4.2.2 АКАЖ жобалуының нақты үйлескен тәжірбиесінің
сәйкесінше ... ... ААЖ ... тәжірбиесінің әртүрлі
белгісі бар және АКАЖ жобалауының қиындығы ереже ... ... төр ... ... ... ... ... жобалау тексерісі,
концептуалды,эскизді, техникалық және жұмыс жобалауы. ... ... ... ... ... эскиздік және
техникалық жобалау немесе техникалық және ... ... ... ... ... ... ... мазмұн жұмысы әртүрлі сатыларда келесідей
мәлімет беруі мүмкін:
1.Обьектті автолматтандыру жобалау алдындағы тексеру. Жиынтық
жасалады және ... ... ... ... және ... ... ... туралы мәліметтерін қосқанда обьекті автоматтандыру
функционалдауының ерекшеліктері және басқа обьекттермен , сонымен
қатар технико - экономикалық ... ... ... ... және ... ... талаптарды автоматтандырылған
жүйенің жұмысына жүйелі талдаудың орындалуы.
2.Концептуалды жобалауда алдыңғы жоба немесе ... ... ... ... ... ... және ортасының бастапқы күшін қысқаша
сипаттамасын функционалдайды:
• Негізгі мақсаттарды және автоматтандыру тапсырмаларынын тізімін
көрсету;
• Ұйымды - ... ... ... нұсқада құрылған жүйе;
• Іріленген ұйымды – функционалды ... ... ... ... ... ... ... жасалуы.
• Технико-экономикалық негізделу;
• Үлейтілген ... және ... ... ... ... ... ... Тізім және бағдрламалық аппараттақ қамсыздандыру құралдарына
жалпы қажеттілі;
... және ... ... ... үлкейтілген
сипаттамасы, олардың орындалуының уақыты;
• Жұмыстың ... ... ... ... бағасы;
• Техникалық тапсырыс толық жүйеге немесе оның негізгі ... ... ... конструктор және обьект
жұмыстарының схемалық шешімі,сонымен қатар оның ... ... және ... ... ... жоба ... ... жобалауда принципті электрлі схмалар және өңдеу
обьектісінің конструкторлық ... және ... ... ... және ... ... ... дайын тізімі, бағдарламалық жаңа
құрвалдардың ... үшін ... ... жоба ... ... ... ... қорытынды этабын өзімен ұсынатын
соңғы анықтаулар және алдыңғы ... ... және ... ментәжірбиелі сынақ ... ... ... ... өнімдерді өңдеу және өтеу технологиялық және
эксплутациялық құжаттандыруды жасау. Бұл этаптардың нәтижелері
жұмыстық немесе ... ... ... ...

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
Кітапхана жұмысын автоматтандыру14 бет
Кітапхананы автоматтандыру процессі38 бет
Кітапханашының жұмысын автоматтандыру14 бет
Мектеп кітапханасы жұмысын автоматтандыру55 бет
Қазақстан Республикасында ұлттық республикалық автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйе (РАБИС) программасын құру және оны таратудың мәселелері34 бет
Қазақстан Республикасының кітапхана ісін автоматтандыру14 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне арналған тесттер17 бет
Кітапхана қоры негізінде мәліметтерге BDE технологиясы арқылы қатынау40 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь