Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ)

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3


1 ЖҰӨ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ЖӘНЕ ОНЫ ЕСЕПТЕУ ... ... ... ... ... ... ... ... .5

1.1 Жалпы ұлттық өнім түсінігі және оның ұлттық шоттар жүйесіндегі орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5

1.2. Жалпы ұлттық өнімді есептеудің әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6


2 ТӘУЕЛСІЗДІК ЖЫЛДАРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖҰӨ ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10

2.1. Қазақстан Республикасының ЖҰӨ табиғи ресурстардың әлемдік бағалармен модельдеудің мәні мен мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...10

2.2 Қазақстан Республикасының ЖҰӨ динамикасын талдау және ұлттық экономиканың тұрақты дамуының бүгінгі таңдағы мәселелері ... ... ... ... 13


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27
Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) – елдің жалпы экономикалық жағдайының көрсеткіші. Ол ұлттың жалпы материалдық әл-ауқатын бейнелейді, себебі, өндіріс дейгейі неғұрлым жоғары болған сайын, соғұрлым елдің әл-ауқаты жоғары болады.
ЖҰӨ-нің зерттеу заты экономикалық бірлік – белгілі бір уақыт аралығындағы тауарлар мен қызметтерді соңғы тұтынуға жіберетін өндіруші резидент болып табылады.
Әлемде ХХ ғ-дың 2-жартысынан кейін экономиканы болжаудың ролінің өскеніне тарих дәлел болып отыр. Ол әр түрлі қоғамда әр түрлі мақсатта пайдаланғанымен, оның яғни болжаудың әдістері мен тәсілдері ұқсас болды. Капиталистік елдерде болжау мемлекеттік органдарымен қоса жекелеген кәсіпорындар пайдаланатын болса, ал коммунистік елдерде ол тек арнайы мемлекеттік органдармен есептеліп алдағы қысқа немесе ұзақ мерзімдік жоспарлар құруға пайдаланылатын болған.
Экономикалық және саяси-әлеуметтік жағдайлардың күрделенуіне байланысты оларды алдын-ала болжап қарау да қиындап кетті. Бұл өз кезегінде болжау ғылымының дамуына сұранысты өсірді. Мұнда негізгі ауыртпалық математика ғылымына түсті, және математика оны көтере алды деп дөп айта аламыз. Мұнда математиканың қолданбалы салалары пайда бола басталды. Олар: математикалық статистика, ықтималдылықтар теориясы, эконометрика және т.б. ілімдер. /1, 89 б/
ЖҰӨ көрсеткіші жалпы экономикада өте маңызды мәнге ие. Оны өндіріс нәтижелерінің, экономикалық даму деңгейінің, экономикалық өсу темпінің, экономикада еңбектің өнімділігін талдауының және т.б. мінездемелеуге қолданылады.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбын «Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан Республикасы ЖҰӨ динамикасын талдау» деп алдық.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты қазіргі кезеңдегі Қазақстанның ұлттық экономикасының даму деңгейінің негізгі көрсеткіші ЖҰӨ динамикасын талдау және өндірістік саясатының тиімділігін мінездейтін көрсеткіштер мен ЖҰӨ арасындағы себеп-салдарлы байланыстардың сандық бағалауы мен экономикалық түсіндіру болып табылады.
Бұл жұмыста болжау объектісі ретінде Қазақстан Республикасының жалпы ұлттық өнімі болып табылады. Еліміз шикізат экспорттаушы мемлекет болып саналғандығынан мен бұл жұмыста сол шикізаттардың дүниежүзілік нарықтағы бағасымен елдің ЖҰӨ арасындағы байланысты анықтап, алынған модельді әлемдегі шикізат нарқы өзгергенде оның Қазақстанға деген әсері қаншалықты болатынын болжап байқау болып саналады. Шыққан модельді талдауға тырысамын. Және мұнан шыққан есептік мәліметтерді нақты және басқа да әдістермен есептеліп алынған модельдермен салыстыру арқылы талдаулар жасауға тырысамын. Мұнда көптік регрессия, ARIMA, трендтік тәуелділіктер мен мерзімдік компоненттер модельдері пайдаланылады.
1. Л.С. Спанкулов моделирование взаймосвязей межлу ВВП и основными макроэкономическими агрегатами в промышленной политике РК. // Вестник КазНУ. Серия экономическая. №6(28) Стр.89;
2. Макконнел К.Р., Брю С.Л. Экономикс;
3. Сажина М.А., Чибриков Г.Г. Экономическая теория;
4. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика: - Оқулық. – Алматы: Экономика, - 2003. – 432 бет.
5. Башкатов Б.И., Кулагина Г.Д. Экономическая статистика;
6. Каренов Р.С. Состояние и проблемы дальнейшего развития минерально- сырьевого комплекса Казахстана//В сб. Становление и развитие маркетинговой деятельности в условиях рынка, Караганда, 1999,
7. Минеральные ресурсы мира / Мин. природн. ресурсов РФ, ГНПП Аэрогеология». М., 1997
8. Промышленность, сельское хозяйство, и строительство Казахстана 1920- 2000, Агенство Республики Казахстан по статистике, Алматы, 2001, 111с.(с.8-10)
9. Сайдуакасов М.А. Состояние и пути развития геологической отрасли Казахстана. /В сб. Научно-технологическое обеспечение изучения недр Казахстана Алматы-Кокшетау, 2000, с.11-13/
10. Мазуров А.К. Анализ состояния и основные направления работ по повышению конкурентоспособности МСБ РК/В сб. Научно- технологическое обеспечение изучения недр Казахстана Алматы- Кокшетау, 2000, с.14-17/
11. Хамзин Б.С., Жуковский В.И., Мальченко Е.Г., Гранкин М.С. Состояние и перспективы развития минерально- сырьевого потенциала Центрального Казахстана. /В сб. Научно-технологическое обеспечение изучения недр Казахстана Алматы-Кокшетау, 2000, с.38-42/
12. А.А. Френкель, Е.В. Адамова «Корреляционно регрессионный анализ в экономических приложениях»/ М., 1987.
13. Стратегия “Қазақстан Республикасының Индустриялы-инновациялы дамуының 2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы. 2003 ж.
14. Статистика Казахстана. Алматы, - 2011 г. – 453 стр.
15. «Мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің өзекті мәселелері», Қаржы полициясы органдарының құрылғанына 10 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-практикалық конференцияның материалдары – 1 бөлім, Астана, 2009ж.Н. Ә.
16. Қазақстан Республикасының үдемелі индустриялық-инновациялық дамуының 2010-2014 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы / ҚР Президентінің 2010 жылғы халыққа Жолдауы, Астана, Ақорда, 2010 жылғы наурыздың 19-ы. - № 958
17. Сайт журнала «Эксперт-Казахстан» // 29.09.2011 (http://www.expert.ru/printissues/kazakhstan)
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
............................................................................
.................................3
1 ЖҰӨ ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ... Жалпы ұлттық өнім түсінігі және оның ұлттық шоттар жүйесіндегі
орны
.......................................................................
............................................5
1.2. Жалпы ... ... ... ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖҰӨ ДИНАМИКАСЫН ТАЛДАУ
..............................................................10
2.1. Қазақстан Республикасының ЖҰӨ табиғи ресурстардың әлемдік
бағалармен модельдеудің мәні мен ... ... ... ЖҰӨ ... ... және ... тұрақты дамуының бүгінгі таңдағы мәселелері
................13
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
....................25
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
................................................................27
КІРІСПЕ
Жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) – елдің жалпы ... ... Ол ... жалпы материалдық әл-ауқатын бейнелейді, себебі,
өндіріс дейгейі неғұрлым жоғары болған сайын, ... ... ... ... зерттеу заты экономикалық бірлік – ... бір ... ... мен ... соңғы тұтынуға жіберетін өндіруші
резидент болып табылады.
Әлемде ХХ ғ-дың ... ... ... болжаудың ролінің
өскеніне тарих дәлел болып отыр. Ол әр түрлі қоғамда әр түрлі ... оның яғни ... ... мен ... ... ... ... болжау мемлекеттік органдарымен қоса жекелеген
кәсіпорындар пайдаланатын болса, ал ... ... ол тек ... ... есептеліп алдағы қысқа немесе ұзақ мерзімдік
жоспарлар құруға пайдаланылатын ... және ... ... ... оларды алдын-ала болжап қарау да қиындап кетті. Бұл өз кезегінде
болжау ғылымының дамуына сұранысты ... ... ... ... ... ... және математика оны көтере алды деп дөп айта
аламыз. Мұнда математиканың қолданбалы салалары пайда бола ... ... ... ықтималдылықтар теориясы, эконометрика және т.б.
ілімдер. /1, 89 б/
ЖҰӨ көрсеткіші жалпы экономикада өте ... ... ие. Оны ... ... даму ... ... өсу темпінің,
экономикада еңбектің өнімділігін ... және т.б. ... ... ... ... ... жылдарындағы Қазақстан
Республикасы ЖҰӨ динамикасын талдау» деп алдық.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты қазіргі кезеңдегі Қазақстанның ұлттық
экономикасының даму ... ... ... ЖҰӨ динамикасын талдау
және өндірістік саясатының тиімділігін мінездейтін көрсеткіштер мен ЖҰӨ
арасындағы себеп-салдарлы ... ... ... мен ... ... табылады.
Бұл жұмыста болжау объектісі ретінде Қазақстан Республикасының жалпы
ұлттық өнімі болып табылады. Еліміз ... ... ... ... мен бұл ... сол шикізаттардың дүниежүзілік нарықтағы
бағасымен елдің ЖҰӨ арасындағы байланысты ... ... ... ... ... ... оның Қазақстанға деген әсері қаншалықты
болатынын болжап байқау болып саналады. Шыққан модельді талдауға тырысамын.
Және мұнан ... ... ... ... және басқа да әдістермен
есептеліп алынған модельдермен салыстыру ... ... ... ... ... регрессия, ARIMA, трендтік тәуелділіктер мен
мерзімдік компоненттер модельдері пайдаланылады.
Курстық ... ... ... ... келесідей топтастыруға
болады:
1) ЖҰӨ түсінігі мен оның шоттар ... ... ... ... ... ... ретінде талдау;
2) ЖҰӨ-ді есептеудің әдістері мен тәсілдеріне тоқталу;
3) ҚР ... ... ... тоқталу және олардың әлемдік
экономикадағы бағаларға тәуелділігін талдау;
4) ... ... ЖҰӨ ... ... Ұлттық экономиканың тұрақты әрі тиімді дамуының бүгінгі таңдағы
мәселелері мен оны ... мен ... ... ... да
көрсеткіштерімен байланысын макроэкономикалық талдау болып табылады.
Жұмыстың ... екі ... ... ... ЖҰӨ-нің мазмұны мен
экономикалық мәні, оны ... ... мен ... ... ... тарауда ҚР-ның ЖҰӨ динамикасының құрылымы мен оның өсу қарқыны, ... ... ... ... қосар әсерлері қарастырылды.
1 ЖҰӨ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК ЖӘНЕ ОНЫ ЕСЕПТЕУ
1.1 Жалпы ұлттық өнім түсінігі және оның ұлттық ... ... - ... ... белгілі бір уақыт ішінде өндірілген шеткі
тауарлар мен қызметтердің құнын мінездейтін ұлттық ... ... ... ... ЖҰӨ ... ... ... бағасымен есептелінеді,
яғни, өнімге деген барлық сауда-транспорттық бағамдар мен ... ... ... ... ... ... /2, 209 б/
ЖҰӨ-ді есептеудің әдістеріне көшпестен ... ... ... кеңейтіп алуымыз қажет.
Бәрінен бұрын, ЖҰӨ - ол өндірілген шеткі тауарлар мен ... ... ... өнім ... Бұл дегеніміз, өндіру
процесінде қолданылған аралық тауарлар мен ... құны ... ... ... ... көлік транспортының қызметі, көтерме
сауда, коммерциялық және ... ... және т.б. ... ЖҰӨ-ге
кірмейді деген сөз. Олай болмаған ... ЖҰӨ ... ... еді. /3, 259 ... өнім – ол ... ... арналмаған, соңғы пайдалануға тұтынушының
сатып алған тауарлар мен қызметтері. Аралық өнімдер – ол соңғы тұтынушыға
сатылмас ... ары ... ... ... ... ... бірнеше рет
сатылатын тауарлар мен қызметтер.
Өндірістің жиынтық көлемін есептеу ... ... ... ... мен ... бір рет қана ескерілуі қажет. Көптеген ... ... ... ... ... кезеңдерді өткереді. Нәтижесінде
көптеген ... ... ... мен ... ... ... және қайта сатып алынады.
Мысалға, ауыл шаруашылығында өсірілген бидай, ... өнім – ... үшін ... төрт ... ... 1) ауыл ... ... сорттау; 2) тазалау, элеваторларда ... мен ... ... ... ұнтақтау; 4) нан зауыттарында нанды пісіру.
Қосымша құн түсінігін тереңірек ... ... құн (ҚҚ) – ... бір өнімді жасап шығару кезінде белгілі бір кәсіпорында орын алған,
сол кәсіпорынның ... ... ... құн, ... жалақы, пайда, нақты бір
кәсіпорынның амортизациясы. Сондықтан да олардың жасалуында кәсіпорын
қатыспаған ... ... ... ... мен ... ... ... өнімінің қосымша құнына қосылмайды.
Басқаша айтқанда, қосымша құн – ол ағымдағы материалдық шығындарды
алып ... және ... ... ... ... ... ... (немесе шығарылған өнімнің нарықтық бағасы).
ЖҰӨ - ол ... ... ... ол ... ... ... ұлты мен ... тәуелсіз, экономикалық
қызуғышылық ортасы берілген ел территориясында ... ... ... ... үй ... ... Бұл
дегеніміз, олар елдің экономикалық территориясында ұзақ уақыт бойы ... кем ... ... ... айналысып жатыр немесе өмір сүріп
жатыр дегенді білдіреді. Елдің экономикалық территориясы – ол сол ... ... ... оның ... ... ... еркін қозғала алатын территорияны айтады.
ЖҰӨ - ол жалпы өнім, себебі оны ... ... ... ... дейін есептеді. Теориялық жөннен ұлттық өнім таза негізде яғни
негізгі капиталды алып тастап есептелінуі ... ... ... ... ... әдістері
ЖҰӨ келесі үш әдіс бойынша есептеле алады:
Жалпы қосымша құн жиынтығы ретінде (өндірістік әдіс);
Шеткі пайдалану компонеттерінің жиынтығы ретінде ... ... ... ... ... ... әдісі).
Өндірістік әдіспен есептеу кезінде ЖҰӨ барлық өндірістік бірліктердің
– салалар немесе секторлар бойынша топталған резиденттердің ... ... ... ... ... қосымша құн көрсеткіші өнімге деген субсидиді қосатын, өнімге
деген салықты алып тастайтын (мысалға: сату салығы, ҚҚС және с.с.) ... ... ... әдіс ... ... әр ... ... өлшеуге мүмкіндік береді. Жалпы қосымша құн мен ЖҰӨ ... ... ... түрде анықталатын айтып кеткен жөн:
GDP = D + N – U,
(2)
мұнда D – ... ... ... негізгі бағаларда берілген
қосымша құны;
N – өнімдерге салық;
U – ... ... ... ... ҰШЖ ... ... ... тәуелсіз барлық тауарлар, басқа институционалды тұлғаларға
көрсетілетін қызметтер, оның ... ... ... ... ... емес ... нарықтық емес қызметтері, жеке тұрғын үйде
өмір сүру үшін үй ... ... және ... үй ... ... қызметі. Үй шаруашылығы мүшелерінің бір-біріне көрсететін тегін үй
қызметі ҰШЖ өндіріс ... ... ... шекарасына көлеңкелі экономикада өндірілген тауарлар
мен қызметтер қосылуы тиіс (заңсыз өндіріс), яғни заңмен ... ... мен ... көрсетулер және заңмен рұқсат етілген бірақ мемлекеттік
органдардан өз табысын ... үшін ... ... мен ... ... ... пайдалану әдісі бойынша ЖҰӨ пайдалануы келесі ... ... ... мен ... ... тұтынудың шығындары;
жиынтық қор;
тауарлар мен қызметтердің экспорты мен импортының сальдосы.
Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... /4, 29 ... = C + I + E,
(3)
Мұнда GDP – ... ... ...... тұтыным;
I – инвестиция (негізгі қорлардың жиынтық қоры, материалды ... ... ... таза ... – таза экспорт.
Тауарлар мен қызметтерге шекті тұтыну шығындары дегеніміз – ол, тұтыну
тауарлары мен қызметтерге үй шаруашылығының ... және де ... ... және ... емес ұйымдардың индивидуалды және
ұжымды тұтынуға арналған ... мен ... ... ... ... ... ... мыналарды қосады:
тұтыну тауарлары мен қызметтеріне шығындар;
натуралды түрдегі еңбек ... ... ... т.б. ... ... мен ... ... шекті тұтынуы үшін өндірілген тауарлар мен қызметтерді тұтыну.
Мемлекеттік басқару мекемелері мен коммерциалық емес ұйымдардың шекті
тұтынуға ... ... ... ... бұл ... ... ... шығындар минус бұл мекемелердің тауарлар мен қызметтер ... ... плюс осы ... ... ... ... ... мағынасы жоқ үй шаруашылығын тегін ... ... ... ... мен қызметтердің құны, плюс үй шаруашылықтарына тауарлар
мен қызметтер шығындарының мемлекеттік әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және т.б. бюджеттік ұйымдар
үй шаруашылығында жеке ... ... ... ... тауарлар мен қызметтерді көрсетеді. Ұжымдық тұтыну
қызметтері, олар бюджеттік басқару ... мен ... ... қызметтері болып табылады.
Жиынтық қор жинау дегеніміз, ол, ағымдағы периодта өндірілген ... ... ол ... ... ... тауарлар мен
қызметтерді таза иемденуі (тұтынылғандарды алып тастағандағы). Жиынтық қор
жинауға негізгі ... ... ... ... ... ... өзгеруі мен құндылықтардың таза иемденуінен тұрады.
Тауарлар мен қызметтердің экспорты мен ...... ... барлық
елдермен экспортты-импорттық операциялары (туризм, транспорттық ... ... ... компьютерлік, жарнама және т.б. ... ... ... ... ... ... ... табыстарды
қосады: жалдамалы жұмысшылардың еңбек ақысы, ... пен ... ... ... пен ... ... ... өндіріс пен салыққа субсидии),
жалпы пайда және жалпы аралас табыстар. /4, 61 б/
GDP = W + Q + R + P + ... GDP – ... ... ...... ақы ... елдің кәсіпорындары мен ... ... ... өздерінің қызметшілеріне төленген ...... ... төлемдер;
R – жалпы пайда;
P – жалпы аралас табыс;
T – ... пен ... ... ... шегіргендегі).
Жалдамалы жұмысшылардың еңбегіне ақы төлеу – ... ... ... ... ... жұмысқа айырбас ретінде төлейтін
барлық ақшалай немесе натуралды сыйлықтардың жиынтығы. Ол екі компоненттен
құралады:
а) еңбек ақы.
б) ... ... ... ... ... ... ақы ... етуге арналған әлеуметтік сақтандыруға төлемдері.
Өндіріс пен импортқа салық – мемлекеттік басқару органдарымен тауарлар
мен қызметтерді өндіру мен ... ... ... ... ... міндетті төлемдер. Мұнда мынадай салықтар ... ... ... ... ... ... ... қызмет түрлеріне
салықтар, фискалды монополиялардың пайдасына салық, импортқа салық,
экспорт, ... ... ... ... өндіріс құралдары мен жұмыс күшіне
салық.
Өндіріс пен импортқа субсидии – мемлекеттің кәсіпорындардың тауарлар
мен қызметтердің өндірісі, ... ... ... байланысты орындайтын
ағымдағы қайтарымсыз төлемдері.
Жалпы пайда мен жалпы аралас табыс - ... ... ... импорт пен өндіріс салықтарынан ... алып ... ... қосымша құнның сол бөлігінен қалған
пайда мен табыс. Бұл ... ... ... есептегенге дейінгі пайда
(немесе зиян) өлшенеді. Үй шаруашылығына ... ... ... ... ... бұл түрі қожайынның немесе ... ... ... кәдімгі жұмыс үшін сыйақылардан тұрады. ... оны ... ... деп ... ... ... ... ЖҰӨ-нің физикалық көлемінің
индексін және оның ЖҰӨ көрсеткіштерінің компонентерін есептеу үшін, әдетте
қайсы-бір жылдың ... ... ... ... период ретінде
қабылданған тұрақты бағалармен қайта бағалануы қажет. ... ... мен оның ... ... ... ... бар. Олардың ішінде
ең маңыздылары болып табылатындар:
1) бағалар индексінің көмегімен дефлятирлеу әдісі;
2) екілік дефлятирлеу әдісі;
3) ... ... ... ... ... ... ... әдісі;
4) шығындар элементтерін қайта бағалау әдісі[1].
2 ТӘУЕЛСІЗДІК ЖЫЛДАРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖҰӨ ДИНАМИКАСЫН ... ... ... ЖҰӨ ... ресурстардың әлемдік
бағалармен модельдеудің мәні мен мақсаты.
Қазақстанның экономикасы шикізат өндіру саласына ... ... ... ... ... нарқына тәуелді екенін айтпасақ та
түсінікті. Ал дүниежүзілік нарық сол ... ... ... ... ... ... Ол ... заңдылық. Бұдан туындайтын
бірінші ой, егерде дүниежүзілік нарық оның бағасына, ал ... сол ... ... ... ... неге ... ... шикізат бағаларына тәуелді болмауы керек. Әрине
бұны былайша айта салу оңай, бірақ оны ... мен ... ... бола ... Бұл ... ең ... жол ол ... жүгіну. Әрине Қазақстан экономикасы жекелеген ... ... ... ... емес. Ол тек бірнеше көрсеткіштерден
тәуелділіктер мен байланысты анықтауға болады. Сондықтан да біз ... тау, ... және қара ... ... ... ... таңдадық.
Бұл модельді қолдану үшін мен ... ... ... ... ... регрессия модельінде бір тәуелді және бір немесе
бірнеше тәуелсіз айнымалы болады. Мен сол ... ... ... ... ... ЖҰӨ, ал ... айнымалылар ретінде табиғи
ресурстарының дүниежүзілік бағалар көрсеткішін таңдадым. Олардың жалпы саны
11. Атап кетсек:Австралия көмірі; Брент ... ... ... ... мұнайы;
Табиғи газ; Темір; Пр болат; Ыстық болат; Реб болат; Уир болат; Тин.
Біздің жағдайда бұл детерминация коэффициенті R2=0,87092346, яғни ... сан. Бұл ... ... ... ... жатқан көрсеткіштер
арасында сенімді регрессия көрсеткіші екенін көрсетеді. Басқаша ... ЖҰӨ ... ... ... бағаларының өзгеруінің 87%-
не сәйкес келіп отыр. Бұл дегеніміз қалған 13% ЖҰӨ ге бағалар әсер ... ... ... ... ... кестесі. Бірінші бағанада beta
коэффициенттерінің мәні берілген – регрессиялық теңдеудің стандартталған
коэффициенттері. Ал ... ... ... ... ... ... модель парамтрлерінің дәлдік бағалануы.
Келесі бағалау коэффициенттерінің бірі ол Фишер критериі (Ғ). Ғ-
критерий ... ... ... ... ... ... F = ... Бұл кестелік Ғ-критерий деңгейінен едәуір жоғары.
Келесі бағалау коэффициенттерінің бірі ол ... ... = 0,0318 яғни 0-ге ... ол ... ... ... жоғары
маңыздылыққа ие. Жоғарыда айтылып кеткен бағалау коэффициенттері барлығы
да ... ... өте ... ... ие ... ... ... 1 – Регрессиялық талдау стандарты кестесі
| |Beta ... |B ... |t(35) |p-level ... | | |1449694 ... |2.23575 |0.031845 |
|COAL_AUS |0.150519 |0.164564 |3378 |3693.3 |0.91465 ... ... ... |0.608675 |-276 |8525.2 |-0.03236|0.974369 |
|OIL_DUB ... ... |12182 |8792.0 |1.38557 ... ... ... ... |-5536 |6674.0 ... |
|NAT_GAS |0.473338 |0.285193 |39480 |23787.3 |1.65971 |0.105907 ... ... ... |-37024 |16184.2 ... ... ... |0.544225 |-8937 |7597.0 |-1.17641|0.247370 |
|STL_HOT ... ... |1435 |745.4 |1.92519 ... ... ... ... |-455 |1100.5 ... |
|STL_WIR |0.148042 |0.137269 |1096 |1016.4 |1.07848 |0.288195 ... ... ... |-921 |206.5 |-4.46099|0.000081 |
|*Сайт журнала ... // ... ... ... ... ... ең маңызды коэффициенттердің бірі Дарбин-
Уотсон крэффициенті. Біздің жағдайда Дарбин-Уотсон коэффициенті ... тең яғни d2 ол ... ... модель өте үлкен сенімділікті
береді.
Екі өлшемді талдау. Ол деректердің жазықтықтағы визиуалды ... ... ... ... ... гистограммалар, таралу диаграммалары,
ықтималдық графиктері, сызықтық графигтер, диапазон ... ... ... ... және т.б. ... ... ... спецификасын көрсетеді.
Таралу диаграммалары. Екі өлшемді таралу диаграммалары Х және ... ... ... ... ... ... Егер бұл
диаграммалардағы нүктелер бір бұлт секілді орналасса онда екі ... ... ... ... Ал егер айнымалылар бір-біріне
байланысты болса, онда диаграммадағы нүктелер бір ... ... ... ... бойында орналасады[2].
Келесі таралу диаграммасы ол есептелген жалпы ұлттық өнім мен ... өнім ... ... ... болып табылады. Бұл
диаграммаға көз жүгіртсек, диаграммадағы ... бір ... ... жинақталған, яғни есепті жалпы өнім мен нақты жалпы ... өте ... Ал бұл өз ... осы ... модельдің сенімді
модель екендігінің тағы да бір кепілі.
Сурет 1 - Есептелген жалпы ұлттық өнім мен ... ... ... ... ... 2 - ... ЖҰӨ мен ... квадратының арасындағы байланыс
Бұл таралу диаграммасы да есептелген ЖҰӨ мен ауытқулар арасындағы
байланыстың бар ... ... Бұл ... ... көбісі
сызықтың маңайында орналасқан.
Бұл жерде келесіні айта кеткен жөн, ЖҰӨ мен ... ... ... ... болғанымен, оның жекелеген түрлерімен ЖҰӨ
арасындағы байланыс оншалықты ... ... ... ол ... өйткені
Қазақстан экономикасы тек бір ғана шикізат түрінің өзгерісіне тәуелді болып
қалуы мүмкін ... ... ... ... графиктерінде ең қатты
байланысқан деген жекелеген ... ... көре ... графиктер қалайы мен темір ... ... ... мен Қазақстан Республикасының ЖҰӨ ... ... ... эконометрикалық тілмен айтсақ ... 3 - ... мен ... ... ... нарықтағы
бағалары мен Қазақстан Республикасының ЖҰӨ көрсеткіштері ... ... ... ... жоғарырақ бірақ теріс (-
0,77), ал темірде төменірек бірақ оң (0,65). Нүктелердің бірінші графикте
сызыққа ... ... ... ... ... ... ... көп тәуелдірек екенін көрсек болады. Яғни жекелеген ... ... ... үлкен емес.
Жоғары да келтірілген дәйектердің барлығы алынған модельдің сенімді
екенін дәлелдеп отыр.
2.2 Қазақстан Республикасының ЖҰӨ динамикасын ... және ... ... ... ... ... ... Республикасы XXI күрделi өзгерiстермен аяқ басты. Он төрт
жылдан астам уақытта елiмiздiң тәуелсiздiгiмен қатар ... келе ... ... ... мен қолданбалылығына тоқталар кез
жеттi.
Бұл ... ... ... экономикалық қауымдастықта елiмiздiң
нарықтық бағытта дамушы ел деп ... арта ... ... ... ... ... әлем таныған, алдыңғы қатарлы елдер ... ... ... ... күнi ... ... ... жолдарын
табу туралы мәселелi сұрақтар кең түрде талқылауға түсiп отыр. Ол үшiн елде
тұрақты ... өсу және соны ... ... үшiн ... немесе стратегиялар қажет /4/.
Экономикалық өсу әдетте ЖIӨ-нiң нақты өсуiмен бағаланады және оның
өсу қарқынымен ... ... ... ... және өркендеу
кезеңiне байланысты өсудiң екi аспектiсi ... өсу ... ... жету және одан асып ... Қазақстан экономикасы қазiр
экономикалық ... ... ... кезеңiнде өмiр сүрiп отыр. Мұндай 70 жыл
бойы мүлде басқа ... ... ... ендi оған ... нарықтық
экономикаға өту кезiнде ... яғни ... ... орны ... болуы керек.
Халықтың өмiр сүру деңгейi мен сапасын жақсарту бұл қоғамдық
дамудағы республиканың әлеуметтiк – ... ... ... ... ... өмiр сүру ... негiзгi индикаторы: халықтың
табысы, еңбек ақының мөлшерi, ... ақы ... ... ... ақы ... ... жылы сәуiрде ақшаны еркiн айналымға ... ... ... ... Сол жылы ... өсуi ... ... тауар өндiрушiлердiң қызметтерiн активизациялау, iшкi және
сыртқы рыноктағы сұраныстың өсуi бұл ... ... ... өсу ... ... ЖIӨ 2000 жылы 9,8%, ал 2001 жылы оның ... 13,5%-ке, 2002-2007 жылдары 9-10% шамасындағы жоғарғы ... ... Ал 2008 жылы ... ... ... ... ... елдің ЖҰӨ-нің өсу деңгейі 3% деңгейіне дейін төмендеді.
Осыған ... ... ... ... қолдау және одан әрі
дамытудағы бағытталған мемлекеттік және қаржылық бағдарламалардың негізінде
2010 жылдардан бастап ЖҰӨ ... 7% ... ... / 14 ... ... ... ... ЖIӨ-нiң жиынтық өсiмi 80%-
дан астам болды. Сонда ЖҰӨ ... ... ... ... ... ... динамикасын келесi түрде көруге болады екен. /14/.
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | ... 6 – ... пен ЖҰӨ, ... ... ... ... ... толықтай шикiзат түрiнде болып
отыр, ал бұл әлемдiк ... ... ел ... ... Ол ... ... шығындарды ала келедi, әсiресе жергiлiктi ... ... және көп ... ... күшiн қажет етедi. Әлемдегi
дамыған елдердiң барлығы шикiзатты және өндiрiстi ... ... ... ... ... отыр. Шикiзат және
өндiрiстiк экономика дамушы және даму жағынан артта ... ... ... экономикалық қауіпсіздіктің көрсеткіштері келесідей
сипат алады:
1) ЖІӨ құлдырау деңгейі (1990ж. 100%) – 28-30% ... ... ...... ... ... ... сыртқы қарыз деңгейі ЖІӨ деңгейінің 25% аспайды
4) Алтынвалюталық резерв – 2,5 млрд. АҚШ долл. кем ... ... ...... ... ... ... айналымының оң сальдосы 0 ден жоғары
Қазіргі заманғы экономикалық қауіпсіздіктің бастапқы мәндеріне талдау
жасай отырып, ... оны ... ... шараларын түбірімен өзгерту
қажеттілігі тұрғандығын байқауға болады.
Қазақстанның экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып экономикалық
қауіпсіздікті қамтамасыз ... ... ... ... қажет.
Барлық экономикалық қайта құрулар Қазақстанның ... ... ... ... ... ұзақ ... концепцияға негізделуі қажет.
Кесте 2 - Қазақстан Республикасының экономикалық қауіпсіздігінің негізгі
көрсеткіштері /15/
| |Индикаторлар ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | | ... |
| |1) Инфляция деңгейі |30-40% |11,50% |
| |2) ... ... ... ЖІӨ- |25% |28-30% |
| |ге ... ... | | |
| |3) ... ... ... |70-50% |22-27% |
| ... үлесі | | |
| |4) ... өнім |10% ... |
| ... жаңа өнім | | |
| ... ... | | |
| |5) Ішкі ... ... |30 (25)% |65% |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
| |6) 10 ... өте ... ... |8 рет |14-16 рет |
| ... 10 пайыз өте жоғары | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| |7) ... ... |5 балл |2,5 балл |
| ... ... (10 | | |
| ... шкаламен) | | |
| |8) ... ... ЖІӨ- |25% |13% |
| |ге ... ... | | |
| |9) ... ... |2% |0,23% |
| ... ... ЖІӨ- | | |
| |ге ... ... | | ... ... «Мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз
етудің өзекті мәселелері», Қаржы полициясы органдарының құрылғанына 12
жыл толуына арналған ... ... ... – 1 бөлім, Астана, 2009ж.
Сандық мәнге ие болған индикатор-көрсеткіштердің жүйелері ... ... дер ... ... ... оның ... алу үшін ... мұмкіндік береді. Негізгі айта кететін жайт, қауіпсіздіктің ең
жоғарғы деңгейіне барлық көрсеткіштер жүйесі ... ... ... ... бір жіберілетін (рұқсат етілетін) шегінде болғанда ... ... ал бір ... ... ... жету үшін басқаларына
зиян келтірмеу қажет.
Өзіміздің сарапшылардың да, халықаралық сарапшылардың да зерттеулері
экономикалық қауіпсіздікке төнген қатердің әлеуметтік-экономикалық ... әсер ... ... тән кешенді сипаттамасы болатынын көрсетеді.
Олар:
1) макроэкономикалық тұрақтылыққа төнетін қатерлер
2) өндірістік технологиялық қауіпсіздік
3) сыртқы экономикалық қауіпсіздік
4) ... ... ... ... ... қауіпсіздігі
7) ақпараттық қауіпсіздік
8) қазақстандық товарлардың ішкі-сыртқы рыноктардағы
9) бәсекелестігінің төмендігі
10) сыбайлас жемқорлық пен экономиканың қылмыстануы
11) республика облыстары, қалалары мен ауылдарындағы ... ... ... ... ... ... қалыптастыру және қорғау
14) институттарының дамымауы
15) қаржы саласының даму ... ... ... ... нақты сұраныспен сәйкеспеуі
Осының ішінде макроэкономикалық тұрақтылықты сақтау үшін жасап жатқан
шараларына ... ... ... ... тұру ... банк пен ... Республикасының Үкіметі қажетті қаржы-несие және
салық бюджет саясатын жүргізу, сыртқы экономикалық және ... ... және ... ... ... ... ... арқылы
макроэкономикалық саясаттың басты мақсаттарын жүзеге ... ... ... оған ... қауіп елімізде әлі де орын алып отыр
деген пікірді ашық айтуда. /15/
1) ... ... ... өсуі ... ... және ... ... әлемдік рыноктағы жоғары көрсеткіштеріне орай болып
отырған жағдай.
2) Экономикалық тұрақты өсу ... шығу және ... ... ... ... қатаң құрылған және негізделген
мемлекеттік саясаттың ... алға ... ... ... ... ... емес концепцияларға құрылып, ол
өзінің мәселесін монетарлық теорияға сәйкес шешсе, ... ... ... ... ... ... база жоқ.
Елбасымыздың жолдауы бойынша Қазақстан әлемдегi алдыңғы ... ... ... ... ... Ендi осы ... ... асыру үшiн
индустриялы-инноваиялық дамуда сервистiк-технологиялық экономикға өту үшiн
2003-2015 жылға арналған стратегиялық жоспар жасалды /10/.
Экономикалық ... және ... даму ... ... ... жаңа ... ... тиiмдi
модернизациялауды қамтамасыз етедi. Бұл әсiресе Қ.Р-сы үшiн өте маңызды,
өйткенi 1990 жылдан ... ... ... ... ... ... деңгейi құлдырады, ғылыми өнiмдердiң шығуы ... ... ... ... ... бұрынғы
экономикалық жүйе ... ... ... ... iшкi ... ете алмай қалды. Осының салдарынан ЖIӨ көлемi де 1990 ... 1995 жылы 40%-ға ... ... 1996 жылы ... ... ... экономикалық дағдарыс керi
бұрылып экономикалық жандану кезенiне өттiк. Осы жылдардағы ЖIӨ көлемiне
назар аударсақ тек қана 2003 жылы 1990 ... ... ... ... ... ... ғылым мен ғылыми-техникалық қызметтерге
қаржы бөлу өте аз, оның ... 0,9% ... ... Ал ... ... ... онда 2015 жылы ... бойынша оның үлесi 0,6%-ға
дейiн кемидi екен. Бұл стратегияны жүзеге асырған жағдайда 2015 жылы болжам
бойынша ғылым және ... ... ... ... ... ... ... жоспарлап отыр /10/.
Дегенмен, осы бiзде iстелiп жатқан шаралар баршылық, ал ... ... ... одан ... бiз ... ... насихаттап қана емес, оны жан-жақты
дамытып жатқан елмiз. Ал бәсеке ... ... ... ... ... ... ауылдық мекендердi жақсарту ... ... ... Бұл ауыл ... ... ... деген сөз. Үшiншiден, 2003-2015 жылдарға арналған ... ... ... оны ... бастадық. Аталмыш
бағдарламаның келешек үшiн маңызы зор, себебi ... ... ... ... ... ... бiр сала - ... тас және темiр жолдарды, жалпы байланыс жүйесiн жаңартып
немесе күрделi жөндеуден өткiзiп жатырмыз. ... ... ... ... ... ... ... қолға алынуда.
Оның бiрден-бiр дәлелi соңғы жылдары iшкi ұлттық өнiм жылдан жылға көбейiп
келедi. ... ... әлi де ... ... ... ... отыр. Ал
әлем тәжiрибесi көрсеткенiндей дамыған және жаңа ... ... ... ... ... бағытынан сервистiк-технологиялық өндiрiске
көшiп кеткен.
Экономиканың негiзгi секторы болып саналатын өнеркәсiптi қайта және
жанама индустрияландыру уақыт ... ... ... Себебi, өнеркәсiп кез-
келген мемлекет экономикасының түп ... ... ... оны ... ... үшiн инновациялық-инвестициялық ресурстармен қамтамасыз ету
бәсекеге қабiлеттi тауар өндiруге мүмкiндiк берерi ... ... ... ... ... ... ... негiзделген
түрлерi де орын алуда. Атап өтсек ... ... ... және монополистер
мен олигополистер баршылық.
Бiрақ та бiздiң экономикалық өсуiмiз толықтай ... ... ... ал бұл ... тәжiрибе бойынша ел экономикасына тиiмсiз. Ол
өзiмен бiрге көптеген шығындарды ала келедi, әсiресе жергiлiктi экологиялық
мәселелердi ... және көп ... ... ... қажет етедi. Әлемдегi
дамыған елдердiң ... ... және ... ... ... ... ... көшiп отыр. Шикiзат және
өндiрiстiк экономика дамушы және даму жағынан артта қалған елдерге өтуде.
Елбасымыздың ... ... ... ... алдыңғы қатарлы
дамыған елдер қатарына қосылуы керек. Ендi осы мақсатты жүзеге асыру ... ... ... ... өту үшiн
2003-2015 жылға арналған стратегиялық жоспар жасалды /16/.
Қазақстан Республикасын үдемелі ... ... ... ... ... ... ... (бұдан әрі -
Бағдарлама) Мемлекет басшысының «Нұр Отан» ... 2009 ... 15 ... ... тыс XII ... берген
тапсырмасын, Мемлекет басшысының «Жаңа онжылдық - жаңа экономикалық өрлеу -
Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты ... ... ... орындау
үшін, сондай-ақ Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын іске
асырудың екінші ... ... ... ... Республикасының 2020 жылға
дейінгі стратегиялық даму жоспарының түйінді бағыттарына ... ... ... ... және оның ... қабілеттілігін
арттыру арқылы орнықты және теңгерімді өсуін қамтамасыз етуге бағытталған.
Бағдарлама экономиканы ... ... ... ... жалғасы болып табылады әрі құрамына ... 2003 - 2015 ... ... ... «Қазақстанның 30
корпоративтік көшбасшысы» бағдарламасының, ... ... ... да ... құжаттардың негізгі тәсілдерін
біріктірді.
2015 жылға дейінгі кезеңде қазақстандық қамтуды мақсатты дамыту ... және орта ... ... ... бөлу және қайта өңдеу үшін жаңа
бизнес-мүмкіндіктерді мультипликациялаумен экономиканың ... ... ... ірі ... ... іске асыру үдемелі
индустрияландыру саясатының негізгі басымдығы болмақ.
Ірі ... ... ... ... ... ... ... акционерлік қоғамы (бұдан әрі - «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ),
экономиканың отын-энергетика және ... ... ірі ... ... ... ... ... инвесторлар болып
табылады.
Алдағы кезеңде индустрияландыру ... ... ... ... ... ... салаларын дамыту
арқылы басым шикізаттық емес секторды озыңқы дамытуға бағытталған ... ... ... ... ... ... дамытуға
топтастырылады:
• дәстүрлі: мұнай-газ секторы, ... ... ... ... ... аса ... қайта бөлулерге ауыстыратын атом және
химия өнеркәсібі;
• жер қойнауын пайдаланушылар, ұлттық компаниялар және мемлекет ... ... ... ... индустриясы, фармацевтика;
шикізаттық сектормен ... және ... ... ... ... ... ... өнеркәсіп, туризм;
• келесі 15-20 жылда әлемдік экономикада үстем рөлге ие ... ... ... ақпараттық және коммуникациялық
технологиялар, биотехнологиялар, ... ... ... ... ... ... ... емес әрі Бағдарламаның іске
асырылу барысында толықтырылып отырады.
Экономиканы сәтті ... ... ... ... ... ... дамуды басқару жүйесін оңтайландыру және көмірсутегі төмен
экономиканың, сондай-ақ инвестициялар тарту, экологиялық ... ... ... ... ... кері әсерін азайту,
табиғатты пайдаланушылардың ... ... ... ... ... ... ... мәселелерінде «жасыл» саясатты енгізу жолымен
республиканың тұрақты дамуымен ... ... ... ... ... ... тиімсіз
жобалардың іске асырылуына қарсы ... ... ... ... ... ... таңдауға ең алдымен Кеден одағының әлеуетін
іске ... ... ... ... ... ... және
экспортқа бағдарлану жатады.
Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық ... ... ... ... мемлекеттік бағдарлама (бұдан әрі -
Бағдарлама) ... ... «Нұр ... ... 2009 ... 15 мамырдағы кезектен тыс XII съезінде берген
тапсырмасын, Мемлекет басшысының «Жаңа ... - жаңа ... ... ... жаңа ... атты ... ... Жолдауын орындау
үшін, сондай-ақ Қазақстанның 2030 жылға дейінгі даму стратегиясын іске
асырудың екінші ... ... ... ... ... 2020 ... ... даму жоспарының түйінді бағыттарына сәйкес әзірленді.
Бағдарлама экономиканы ... және оның ... ... ... ... және ... өсуін қамтамасыз етуге бағытталған.
Бағдарлама экономиканы әртараптандырудың жүргізіліп отырған ... ... ... ... әрі құрамына Индустриялық-инновациялық
дамудың 2003 - 2015 ... ... ... ... 30
корпоративтік көшбасшысы» бағдарламасының, сондай-ақ индустрияландыру
саласындағы басқа да ... ... ... тәсілдерін
біріктірді.
2015 жылға дейінгі кезеңде қазақстандық қамтуды мақсатты дамыту арқылы
шағын және орта бизнес, кейінгі қайта бөлу және ... ... үшін ... ... ... ... ... секторларында ірі инвестициялық жобаларды іске асыру үдемелі
индустрияландыру саясатының негізгі ... ... ... ... бастамашысы «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-
ауқат қоры» акционерлік қоғамы ... әрі - ... ҰӘҚ» ... ... және ... ... ірі жүйе
құраушы компаниялары, сондай-ақ стратегиялық ... ... ... ... ... емес және ... ал кейіннен өңірлік
нарықтарға бағдарланған ... ... ... Азия елдері) экономика
салаларын қалыптастыру және/немесе күшейту қатар жүзеге асырылатын болады.
Мемлекет озық технологиялар трансфертіне, кейіннен ... ... ... отырып, қазіргі заманғы импорт алмастырушы өндірісті
құру үшін шетел инвесторларын тартуға ... ... орта ... ... ... ... ... экономиканың негіздерін қалыптастыру мақсатында
ұлттық инновациялық ... ... және ... бар ғылыми-технологиялық негіздерді қолдау жалғасады.
Жалпы алғанда, экономиканы әртараптандыруды мемлекеттік қолдау ... ... ... ... ... ... шараларын, сондай-
ақ экономиканың нақты секторларын және жобаларды қолдаудың селективті
шараларын іске ... ... ... ... ... ... жүйелі шаралары қолайлы макроортаны және
инвестициялық ахуалды қалыптастыруға, ұлттық экономиканың ... ... ... арттыру жөніндегі шараларға шоғырланатын болады.
Селективті шаралар басым секторлар мен жобаларды қаржылық және қаржылық
емес қолдау ... ... ... ... ... ... өзінің бизнеспен өзара іс-қимылын республикалық және өңірлік
деңгейде де ... ... ... ... ... ... құрады.
Мұнда негізгі мақсат көптік регрессия әдісі бойынша алынған ... ЖҰӨ мен ... ... ... бағалары арасындағы
байланыс моделін және сол арқылы тұрғызылған болжамды басқа салыстыру ... ... ... ... ол салыстырушы модель ол АРИАО
моделі бойынша салынған ЖҰӨ моделі мен ... ... ... ... ... кеткендей тек шекті өнім
қосылады, ал аралық өнімдер қосылмайды және біз ... ... ... атап ... Әрине бұл жағдайда онда неге олардың арасында
соншалықты үлкен байланыс туындады?-деген сұрақ ... ... ... ... ... Қазақстан ол негізінен шикізат ... ... ... және ол сол шикізатты көп жағдайларда өңдемеді жәй жер ... ... ... Ал ол ... сол ... ... біздің
мемлекет үшін шекті тауар болып саналады. Біз бәріміз білеміз өнім ол ... ... ғана ... ... ие ... Одан тағы ... сұрақ
туындайды: сонда біздің шикізаттар ... ... ... жіберіліп
жатыр. Әрине оны шикі түрінде ешкім тұтынбайды ол ... де ... ... оның бәрі ... ... емес одан тысқары жерде іске
асырылып жатады, яғни шетелге сатылады, экспортталады. Олар ... ... ... ... ... айтпағандық болар еді. ... ... ЖҰӨ ... ... ... бағаларына байланысты
болып отыр.
Бұл тәуелділік біздің экономика үшін жақсы ма, әлде жоқ па? ... ... ... ... ... ... бұның жақсы да жаман жақтары
бар. ... ол ... ... ... ... ... бар, ... болып табылады дегенді көрсетеді, екіншіден, осы ... ... біз ... ... ... аламыз,
үшіншіден бұл біздің пайдалы қазбалар қорларына шетелдік инвестицияларға
тартымдылығын көрсетеді. Ал ... ... ... ... жақтары ол
біріншіден экономиканық өте сол бағаларға көп тәуелді ... ... ол ... ... ... ... тұралап қалуының
көрсеткіші, үшіншіден ол біздің шекті өнім ... сол ... ... ... басқа да ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... салдары көбірек болып
отыр. Оларды қайтсек жоя аламыз? Бұл мемлекеттік деңгейдегі ... және ... ... де ... Ал оған ... менің пікіпім болса, ол әрине
өндіруші, өңдеуші салаларды дамыту, шағын және орта ... одар ... ... ... ... жасап отырған компанияларға жаңа
талаптар қою, атап айтқанда: шығарылған шикізатты ... ... ... жарақтарды отандық кәсіпорындардан сатып алу, ... ... ... ... ... ... өткендердің меніңше ең маңыздысы
болып шағын және орта бизнесті дамыту болып келеді. Дәл осы ... ... ... өнім жасайды, Қазақстанды шикізат емес
тұтыну ... ... ... айналдырады. Ал ол өз ... бір ... ... етіп ... жан-жақты тәуелсіз қылуға
мүмкіндік береді. ... ... ... ... біз қалағандай тиімді болып
тұрмайды. Бұл жәй ғана уақытша құбылыс. Ол бізге ... ... ... ... ... ... онымен ары қарай дамыту қиын.
Себебі бұлардың барлығы ... ... және ерте ме кеш пе ... Ал оның ... жаңа ... ... басады. Ал егер соған
Қазақстан бейімсіз болып ... ол ... ... кетуіне негізгі
себепкер болады.
Бұнда менің ұстанар пікірім осылай, яғни ... бұл ... ... ... ... ... бұл құбылыс алдағы
жылдарда байқалмайтын болады, яғни әлі де кеш ... ... ... келе ... әдістердің
үлкен әмбебаптылығын айта кету қажет. Егер әр түрлі мамандық ... ... әр ... ... әр қалай суреттеп бір тілге келтіре алмаса,
онда оны математикалық тіл оны бір жалпы ... ... оған ... ... бір шешім қабылдауы да мүмкін.
Айтылғандардың бәрін ескерсек біздің ЖҰӨ мен ... ... ... байланыстың анықталуы қуантарлық жағдай. Ол бізге
оны ... ... ... ... ... ... ... да біз осындай тәуелділіктер мен заңдылықтарды көп анықтайтын
болсақ, онда ол экономикамызды дамутудың негізгі ... ... еді. Ол ... ... ... және ... ғалымдардың күрделі жұмыстарын,
оған қоса жаңа ... ... сай ... қамсыздандыру
құралдары мен программаларының болуына талап етеді. Міне ... бірі ... ... ... Ол тек ... регрессия
(Multiple Regression) немесе АРИАО (ARIMA) ғана ... онда ... ... ... мен мәселені шешуге арналған модульдер
жұмыс істейді. Бұл программалық өнім әзірге өзі ... ... көш ... болып тұр.
экономикалық өсу макроэкономиканың негізгі көрсеткіштерінің бірі болып
табылады және курстық жұмысты аяқтай келе келесідей ұсыныстар ұсынылды:
1) Экономикалық өсуді нақты ... ... ... өсуі ... бір ... ... жалпы ұлттық өнімнің өсуі ретінде анықтауға болады. Ол
ішкі және халықаралық әлеуметтік-экономикалық ... шешу ... ... ... қамтамасыз етеді.
2) Экономикалық өсу табиғи ресурстар, еңбек ресурстары, ... ... ... ... ... анықталады. Басқа екі фактор –
жиынтық шығындардың ... ... мен ... ... бөлу –
экономиканың өсу мүмкіндігін іске асырғанда маңызды болады.
3) Мемлекет дұрыс салық саясаты мен ... ... ... ... ... ... ... алады.
Қазiр елiмiз ТМД елдерi iшiнде нарықтық қатынастар неғұрлым ... ... өсу ... ... алдынғы қатарда. Сонғы жылдары
елiмiздегi ЖIӨ көлемi 10% деңгейiнде болып ... Бұл ... ... ... ... экономикалық өсудiң негiзгi қоры болып отырған бұл
елiмiздiң жер ... бай ... ... ... ... ... ... тиiмсiз екенi бiзге белгiлi, сондықтан индустриялық-
инновациялық ... ... ... өту ... ... Онда негiзiнен шикiзат бағытына қарап ... қол үзiп, ... ... әртараптандырып, ұзақ мерзiмдi
жоспарда сервистiк-технологиялық экономикаға өту үшiн өңдеушi ... ... ... iшкi және ... ... ... еңбек
өнiмдiлiгiн арттыру бүгiнгi ұрпақтың мiндетi. /17/
Биылғы Жолдауда көрсетілгендей, Қазақстан 2011 жылды жаңа экономикалық
жетістіктерімен, жаңарған саяси құрылымымен қарсы алды.
Биылғы 2011 жылы ... өсу ... ... 7 ... ... ... ... алғанда ел экономикасы 2001 жылдан бастап жылына
орта есеппен 10 процентке өсіп отырған. Бұл өте ... де ... өсу ... және ... ... өзінде Қазақстанда экономикалық өсу
көрсеткіштері орын алды, мысалы 2009 жылы ЖҰӨ-нің өсімі 3% құрады.
Бүгінгі ... ... ... айтарлықтай резерві қалыптастырылып,
Ұлттық қор қаражатын қоса есептегенде ол шамамен 40 ... АҚШ ... ... ... жұмысымды қорытындылайтын болсам, онда жұмыс негізінен
макроэкономикалық көрсеткіштерді ... ... ... ... және ... да ... ... анықтауға (менің
жағдайымда пайдалы қазбалардың әлемдік ... және сол ... мен ... ... ... ЖҰӨ туралы жалпы түсініктеме беріліп оның ... ... оған қоса ... ... ... қорларының жағдайы
мен оның мемлекетіміздегі тарихына көз ... Және ... ... модельдерге жалпы түсініктеме беріліп өтті.
Жалпы зерттелген жұмыстарды қорытындылайтын болсақ, мұнда Қазақстанның
ЖҰӨ-нің әлемдік табиғи ресурстур ... ... ... және ... ... ... ... Ол бойынша ұсынулар мен ... ... Осы ... мен ... Қазақстанның ЖҰӨ беріктетудің,
сақтандырудың негізгі бағыттары анықталды. Жалпы айтқанда бұл ... ... ... ... және оны ... ... қажет екендігін дәлелдеп берді.
Қолданылған әдебиеттер
1. Л.С. Спанкулов моделирование взаймосвязей межлу ВВП и ... ... в ... ... РК. // ... ... экономическая. №6(28) Стр.89;
2. Макконнел К.Р., Брю С.Л. Экономикс;
3. Сажина М.А., Чибриков Г.Г. Экономическая теория;
4. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - ... - ...... - 2003. – 432 ... ... Б.И., ... Г.Д. ... статистика;
6. Каренов Р.С. Состояние и ... ... ... минерально-
сырьевого комплекса Казахстана//В сб. Становление и ... ... в ... ... ... ... ... ресурсы мира / Мин. природн. ... РФ, ... М., ... Промышленность, сельское хозяйство, и строительство Казахстана 1920-
2000, Агенство Республики Казахстан по ... ... ... ... М.А. ... и пути развития геологической ... /В сб. ... ... ... ... Алматы-Кокшетау, 2000, с.11-13/
10. Мазуров А.К. ... ... и ... ... ... ... ... МСБ РК/В сб. Научно- технологическое
обеспечение изучения недр Казахстана Алматы- ... 2000, ... ... Б.С., ... В.И., ... Е.Г., ... М.С. Состояние
и перспективы развития минерально- сырьевого потенциала Центрального
Казахстана. /В сб. ... ... ... ... ... 2000, ... А.А. ... Е.В. Адамова «Корреляционно регрессионный анализ в
экономических приложениях»/ М., 1987.
13. ... ... ... ... дамуының
2003-2015 жылдарға арналған ұзақ мерзiмдi стратегиясы” – Алматы. 2003 ж.
14. Статистика Казахстана. Алматы, - 2011 г. – 453 ... ... ... ... ... етудің өзекті
мәселелері», Қаржы полициясы органдарының құрылғанына 10 жыл ... ... ... конференцияның материалдары – 1
бөлім, Астана, 2009ж.Н. Ә.
16. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бағдарламасы / ҚР
Президентінің 2010 жылғы халыққа Жолдауы, Астана, Ақорда, 2010 жылғы
наурыздың 19-ы. - № 958
17. Сайт ... ... // ... ... Б.И., ... Г.Д. Экономическая статистика.
[2] В.Боровиков. Statistica для профессианалов. ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық іс-әрекеттердің нәтижесін өлешу, жалпы ұлттық өнім жұө (жіо), қор және ағын15 бет
"Макроэкономикалық көрсеткіштер"4 бет
«Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық және әлеуметтік көрсеткіштерге байланысты»34 бет
Ағымдағы операциялар шоты15 бет
Ақш және халықаралық қатынастар15 бет
Жалпы ұлттық өнім мен жұмыссыздық деңгейі3 бет
Жалпы ұлттық өнім, қор және ағым11 бет
Жұмысбастылық пен жұмыссыздық: демографиялық әлеуметтік көрсеткіштер34 бет
Жұмыссыздық мәселесі туралы мәлімет24 бет
Инновация - өндіріс тиімділігін жоғарылатудың негізгі көзі5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь