Жарнамадағы нейролингвистикалық бағдарламалау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 6
1 НЕЙРОЛИНГВИСТИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАМАЛАЛАУ: ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ҚЫЗМЕТІ

1.1 Нейролингвистика тіл ғылымының бағыты ретінде ... ... ... ... ... ...8
1.2 Жарнама дискурсы және тілдік сана ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20

НЕЙРОЛИНГВИСТИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАМАЛАУДЫҢ ЖАРНАМА САЛАСЫНДА ҚОЛДАНЫЛУЫ

2.1 Көптілді жарнама мәтіндерінің құрылымы ... ... ... ... ... ... ... 33
2.2 Жарнама мәтіндерінің салыстырмлы талдауы ... ... ... ... ... ... ... ...37


ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...44
Нейролингвистика – тіл ғылымының жаңа саласы ретінде танылып жүр. Ал нейролингвистикалық бағдарламалау – адам санасына сөйлеу арқылы ықпал ету нейролингвистиканың бір бөлігі болып табылады. Нейролингвистикалық бағдарламалауды жарнама саласында тілді қажеттілігне қарай тиімді қолдануға, норманы сақтауға,т.б үшін қолдануға болады.
Баспасөз құралдары, газет – журнал, радио, теледидар, тіпті ғаламтордың өзінде көптеген жарнама мәтіндерін кездестіруге болады. Ал, осы жарнамалар адам санасына қалай әсер етеді? Сондай-ақ, жарнама мәтінінің әсерлі, көпшілікке түсінікті, терең мағыналы болуы үшін оған нақты құралдарды пайдаланған жөн. Бұл тұрғыдан алғанда нейролингвистикалық бағдарламалаудың жарнама үшін таптырмас құрал екені айқын.

Зерттеу жұмысының нысаны: Нейролингвистикалық бағдарламалау мен оның ерекшеліктері, тіл біліміндегі алар орны.

Зерттеу жұмысының мақсаты: қазіргі Қазақстандағы жарнама тіліндегі нейролингвистикалық бағдарламалаудың тілдік ерекшеліктерін қарастыру, бірнеше тілде қатар беріліп жүрген жарнама мәтіндерінің құрылымына талдау жасау.


Зерттеу міндеттері:
 тілдік сана, сөйлеу әсері, жарнама дискурсы ұғымдарына түсініктеме беру;
 қазіргі тіл білімінің негізгі бағыттарының бірі болып саналатын нейролингвистиканың негізгі даму кезеңдерін көрсету;
 нейролингвистикалық бағдарламалаудың негізгі түрлері мен тәсілдерін анықтау;
 нейролингвистикалық бағдарламалаудың көптілді қоғамдағы жарнама мәтіндеріндегі көрісін айқындау
Зерттеу жұмысының әдіс – тәсілдері: Зерттеу жұмысында материалдарды жинақтау, сұрыптау, байқау, интросппекция, жүйелеу, талдау, т,б әдіс – тәсілдер қолданылды. Көрсетілген әр бір әдіс көзделген мақсаттарға жету үшін зерттеудің белгілі бір кезеңдерінде қолданылды.
1.Асанбаева С. А Жарнама саласында мемлекеттік тілді қолданудың социо - лингвистикалық мәселелері. – Алматы, 2006. – 86б
2.Активные процессы в языке и речи [ сб. ст.\ ред – кол.: Л.И. Баранниковаи др ]. – Саратов: Издательство Саратовского университета, 1991. – 142с
3. Ахманова, О.С Словарь лингвистических Терминов. – Издательство 4 – е, стер. - М.: ком Книга, 2007. - 569 с
4. Лингвистический энциклопедический словарь\ Науч. – ред. Совет. Изд- во «Сов. Энцикл»., 1990. – 682 с
5. Даутова Г.Х Жарнамадағы нейролингвистикалық бағдарламалау // ҚазҰУ Хабаршысы. № 3, 2004.
6. Дегтерева, Татьяна Алексеевна Пути развития современной лингвистики. [ В 3 – х кн] М., « Мысль», 1964
7. Постовалова В.И. Язык как деятельность. – Москва.: Наука, 1982. – 222 с.
9. Проблемы современной лингвистики. Сборник работ линг – тов филол. фак. МГУ. [ Под. Ред. Ю. С. Степанова]. М., изд. Моск. ун – та, 1968
10. Мальцева В.А Проблемы речевого воздействия в профессиональном дискурсе // ҒА Хабарлар. – 2008 ( № 3). – 25б.
11.Мисяченко В.С Прагматические средства языка в рекламном дискурсе \\ ҚазҰУ Хабаршысы. - № 7 – 8 ( 123- 124). 2009. – 56с
12. Психолингвистические проблемы семантики. Академия наук СССР.
Издательство « Наука» М., 1983. – 283с
13. Психолингвистические исследования в области лексики и фонетики. Сборник научных трудов. Калинин, 1983
14. Психолингвистика – М., «Прогресс», – 1984
15. Психолингвистические исследования значения слова и понимания текста. Межвузовский тематический сборник научных трудов. Калинин, 1988
16. Психолингвистика және әлеуметтік тіл білімі. Қазіргі күйі және болашағы. Халықаралық конференция материалдары. – Алматы « Қазақ университеті», 2003. – 300 б.
17. Психолингвистика и социолингвистика: состояние и перспективы: Материалы междунар. конф\\КазНУ им. аль – Фараби; Алматы; Қазақ Университеті, 2003. – 299с
18. Розенталь, Д. Э, Теленкова М. А Словарь справочник лингвистических терминов. – М.: Просвещение, 1985. – 399с
19. Стариченок, В.Д Большой лингвистический словарь/ Ростов н /Д: Феникс, 2008. – 810с
20. Темірбекова С. Ұ Жаңа замандағы теледидар жарнамаларының мәдени аясы \\ҚазҰУ Хабаршысы. № 5 – 6 ( 121- 122), 2009
21. Тургунтаева Г.А Термины родства в информационно – рекламных текстах\\ҚазҰУ Хабаршысы. №2 (121 – 122),2008
22. Хасанов, Б .Х Национальные языки двуязычие и много язычие: поиски и перспективы. – Алма – Ата: Казахстан, 1989. – 133с
        
        ІҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ - ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ФИЛОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ
ЖАЛПЫ ТІЛ БІЛІМІ ... ... ... ... курс ... ... жетекші:
ф.ғ.к., доцент
Ж.Қ. Ибраева
Норма бақылаушы: ... ... тіл ... кафедра меңгерушісінің
рұқсатымен қорғауға жіберілді
ф.ғ.д., профессор ... ... ... Жарнамадағы нейролингвистикалық бағдарламалау
Жұмыстың өзектілігі: Қазіргі таңда түрлі бұқаралық құралдар арқылы
таратылып жатқан жарнама мәтіндерінің ... әсер ... ... бірі
екені анық. Осыған байланысты жарнама мәтінінің құрылымы, оның өзіне тән
тілдік ерекшелігі зор мәнге ие. Осы және өзге де ... ... ... ... ... ... ... пәні: Қазақстандық жарнама мәтіндерінің тілдік
ерекшелігі мен оның жалпы халыққа ықпалы
Тірек сөздер: нейролингвистика, ... ... ... ... тілдік
сана, бұқаралық сана, нейролингвистикалық бағдарламалау, ... ... ... 45 ... ... ... ... мақсаты: ... ... ... тіліндегі
нейролингвистикалық бағдарламалаудың тілдік ерекшеліктерін қарастыру;
Зерттеу міндеттері:
- «тілдік сана», ... ... ... дискурсы» ұғымдарына
түсініктеме беру;
- қазіргі тіл білімінің негізгі бағыттарының бірі ... ... ... даму ... көрсету;
- НЛБ – дың негізгі түрлері мен ... ... НЛБ – дың ... ... ... ... ... айқындау
Зерттеу әдістері: зерттеу жұмысында ... ... ... ... жүйелеу, талдау, т,б әдіс – ... ... әр бір әдіс ... ... жету ... ... бір ... қолданылды.
Глоссарий
Сөйлеу ағыл. speech-1. Тіл ... ... ... ... мен ... арқылы айқындалатын, қарым-
қатынастың тарихи қалыптасқан ... 2. ... бір ... ... ... тіл арқылы өзара іс- қимыл жасау ... ... ... ... - ... мен ... ... жерінде п.б.
ғылыми пән. Нейролингвистика тіл жүйесі мен мидың қарым-қатынасын
зерттейді.
Нейролингвистикалық ... - НЛП ... ... жеке ... ... байланысты оған әсерлі ... ... ... ықпал ету (іс - әрекет және ойлау тұрғысынан).
Сөйлеу актісі ( лат. аctus - іс-қимыл) ... speech act - ... ... бір ... ... - тілдік мінез - құлқының
қағидаларымен реттелетін, ... ала ... ... нақты бір
сөйлеу жағдайында сөйлеуші айтатын, тыңдаушы қабылдайтын сөйленіс. ... үш түрі ... а) ... акт ( ... act), ... ... тұрғыдан дұрыс мағынасын айту ... ... акт ( ... act), ... ... ... тарапынан
уәде, ант, қысым болу актісі( б) перлокутивті акт ... ... ... ... ету ... (мыс,. иландыру, сендіру).
Сөйлеу ықпалы ағыл.perlocutionary effect - жеке адамның немесе
ұжымның санасына және мінез-құлқына ... ... ... ... ... ... ... асырылатын ықпал. Кез - келген сөйлеу
актісі ... ... ... ... ... ... ықпалының тиімділігі
бірнеше факторларға байланысты. Бұндай факторларды сөйлеу ықпалы ... ... ... ... ... науқанында
қолданылатын бірыңғай шоғырландырылған қайталау, эмоциялы қысым( әсер ету
және техникалары, логикалық ... ... ... ... және ... ... және т.б ... ықпалының ең күшті
жағдайы - тіл арқылы ептілік, айла-шарғы жасау, бұл ретте ... ... ... ... ... ... және өзіне нұқсан келтіретіндей іс-
әрекеттерге баруы мүмкін.[3, 216б]
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
........................................ 6
1. ... ... ... МЕН ... ... тіл ... ... Жарнама ... және ... ... ... ЖАРНАМА
САЛАСЫНДА ҚОЛДАНЫЛУЫ
2.1 ... ... ... ... ... ... ... ... – тіл ... жаңа ... ... танылып жүр. Ал
нейролингвистикалық бағдарламалау – адам санасына сөйлеу арқылы ... ... бір ... ... ... ... жарнама саласында тілді қажеттілігне қарай тиімді
қолдануға, норманы сақтауға,т.б үшін ... ... ... ... – журнал, радио, теледидар, тіпті ғаламтордың
өзінде көптеген жарнама мәтіндерін кездестіруге болады. Ал, осы ... ... ... әсер ... Сондай-ақ, жарнама мәтінінің әсерлі,
көпшілікке түсінікті, ... ... ... үшін оған ... ... жөн. Бұл тұрғыдан алғанда нейролингвистикалық бағдарламалаудың
жарнама үшін таптырмас құрал екені айқын.
Зерттеу ... ... ... ... мен оның
ерекшеліктері, тіл біліміндегі алар орны.
Зерттеу жұмысының ... ... ... ... ... ... тілдік ерекшеліктерін қарастыру,
бірнеше тілде қатар беріліп жүрген жарнама мәтіндерінің құрылымына талдау
жасау.
Зерттеу міндеттері:
▪ тілдік сана, сөйлеу ... ... ... ... ... ... тіл ... негізгі бағыттарының бірі болып
саналатын нейролингвистиканың ... даму ... ... ... негізгі түрлері мен
тәсілдерін анықтау;
▪ нейролингвистикалық бағдарламалаудың көптілді қоғамдағы
жарнама мәтіндеріндегі көрісін айқындау
Зерттеу ... әдіс – ... ... ... материалдарды
жинақтау, сұрыптау, байқау, интросппекция, жүйелеу, талдау, т,б әдіс ... ... ... әр бір әдіс ... ... жету
үшін зерттеудің белгілі бір кезеңдерінде қолданылды.
Зерттеудің дереккөздері: Бітіру жұмысында әр түрлі телеарна, радио,
газет – журналдарда ... ... ... әр ... ... интернет
– сайттар пайдаланылды.
Жұмыстың құрылымы: Зерттеу жұмысы кіріспеден, негізгі ... ... ... ... ... ... БАҒДАРЛАМАЛАЛАУ: ҚҰРЫЛЫМЫ МЕН ҚЫЗМЕТІ
1.1 Нейролингвистика тіл ғылымының бағыты ретінде
Қазіргі таңда тіл білімі интегративті ғылым ... ... ... ... оның ... ... болуы, соның бірі –
нейролингвистика. Нейролингвистика - неврология мен лингвистиканың ... п.б. ... пән. ... тіл ... мен ... ... ... Ми жарақатынан пайда болатын сөйлеудің бұзылуы орта
ғасырлық медицинада да ... ... ... ... ... зерттеу (((
ғасырдың екінші жартысында ... ... ... айналысқан
лингвистер( И.А Бодуэн де Куртенэ, В.А Богородицкий, Л.Лурия, Л.С.Выготский
афазияда ... ... ... ... ... пәніне афазия түрлері кіреді (фонологиялық, грамматикалық,
лексикалық, семантикалық).
Сөйлеу - бір мезгілде болатын нақтылы сөйлеу. Сөйлеудің дыбыстық және
жазба түрлері бар.
Нейролингвистикалық ... НЛП ... ... жеке ... ... ... оған әсерлі стратегиялар ,
принциптер көмегімен ... ету (іс - ... және ... тұрғысынан).
Моделдеу - НЛБ - дың жалғыз әрі алғашқы қызметінің бірі. Ал, қалған
қызметтерінің барлығы (НЛБ – терапиясы, НЛБ – ... ... және ... ... ... ... өте келе ... моделдену.Бұл нейролингвистика бағытының өкілдерінің тұжырымдалған
пікірі [3, 25].
Нейролингвистикалық бағдарламау (НЛБ) - адам ... ... ... күнде шешуге уәде беретін жұмбақ аббревиатура. Бұл не?
Алдымен, НЛБ-ға берілген бірнеше анықтамаларға ... ... ... бағдарламалау - бұл адам миында тез өзгерісті
жүзеге асыратын, адамды психологиялық ... ... ... ... ... және ... дамуын мақсат ете отырып, оларға саналы
түрде емес әсер ... ... ... ... ... ... бағдарламалау -   бұл эпистемология, яғни «біз
қалай білеміз және ... ... ... ... ... ... оның формасы өзгергенде, оның мазмұны да өзгереді, демек, барлық
әлем өзгереді дегендерді қарастыратын ... ... ... жеке ... ... тіл мен оның сипаттамасын саралаумен ... ... және ... ... ... ... ... тәсілдері мен механизмдерін айқындайтын білім.
Нейролингвистикалық бағдарламаудың тарихына қысқаша шолу ... ол ең жас ... бірі ... саналады (техника жинау,
эпистемологияның саласы), дегенмен, НЛБ ... ... ... он ... жас (НЛБ ... 1976 жылы ... пайда болды). Оның
негізін қалаушылар — ... ... және Джон ... «бунтарей-
шестидесятников» өкілдері. ... ... ... Бэндлермен
сөйлескендер оның өзіндік ... ... ... ... ... ... дегенді ашық айтпайтын адам дегенді айтатын болған. Бұнымен қатар,
ол өте ... ... тез ... және өте ... ... ... іс-әрекетін бақылауға шебер жас ... ... бұл ... ол ... ... соң, оның ... ... ғылымдар мен философия болғанына қарамастан, ғылымилыққа
ұштасты. Бэндлер университет қабырғасында және ... ... ... түрлі
психотерапиялық ағым өкілдерімен жиі араласты. Осы ... ... ... Бэндлер гештальт-терапия тобын бастады. Оның ... ... Джон ... ... Дәл осы ... ... болашақ НЛБ
үшін өнімді кезең болғандығын өздері де ... ... мен ... тек
топ жетекшісі бола қоймай, олардың бірі екіншісінің ... ... ... ... жеке ... ... әсер ететін әрекеттердің
тізімі жинақтала бастады. Дәл осы ... ... ... ... болып
табылды. НЛБ бағдарламасына үлкен ықпал еткен эриксон терапиясы болды. Ол
адамның транс күйіне батуының ... және ... ... болжайды. Гипноздың аталған бағытының негізін салған Милтон
Эриксонмен таныспас бұрын, Бэндлер сол кезеңдегі танымал отбасылық ... ... ... ... етті.
Қазіргі тіл білімінде нейролингвистикалық бағдарламалауды адамдардың
жеке субъективті тәжірибесінің ... ... ... және іс-әрекет
стратегияларын, табысты стратегиялардың модельденуі мен ... ... жеке ... аясы деп ... ... психологияның заманауи бағыты болып табылады. Ол
жиырмасыншы ғасырдың 70-жылдары АҚШ-та ... ... ... ... ... ұлы психотерапевттер Фрица Перлз, Вирджинии Сатир және Милтон
Эриксонның ... ... ... ... ... ... қалаушылар
(және олардың алғашқы шәкірттері мен ... ... ... Джон Гриндер, Ричард Бендлер,Грегори Бейтсон, Альфред
Коржикский, ... ... ... ... Фриц Перлз, Стив ... ... ... Бьюселик, Энн Энтус, Энтони Роббинс, Лэсли Камерон,
Джудит ... ... ... и ... ... ... ... жасаушылар нәтижелерге қол жеткізе бастады,
аталған ғалымдардың шәкірттері де өз кезегінде айтулы ... ие ... ... жасалған кемеңгер психотерапиялық
модельдер олардың өз таланттарын біліммен ұштастыруға көмектесті.
Әрбір модельді жасау НЛБ-ны жасаушылар үшін ... ... ... ... ... Бір ... ... заңдылық екінші модель үшін де
қызмет етті. Бір модельдің негізгі ... ... ... оны ... де ... асыруға болатын болды. Қорытындысында НЛБ-ны одан
әрі ... және ... ... болды.
Әдістің өзегі, сондай-ақ НЛБ-ның ғылыми түбірі оның ... ...... ... Бұл ... лингвистика
(трансформациялық грамматика) және кибернетика (жүйе теориясы). Атаудың
нейрологиялық бөлігі бізде ... ... ... ... ... жүйемізбен байланысын көрсетеді. Лингвистикалық – ... ... мен ... үшін ... ... ... ... сөзі біздің тәжірибемізде, ... ... ... ... мен лингвистиканың арасындағы өзара қарым-қатынасты
және өзара байланысты құбылыс екендігін көрсетеді.
Дегенмен, НЛБ деген не? Бұл ... ... ... өте көп. ... адамдардың көпшілігі, әдетте, бұл сұраққа жауапты қызықты ... ... ... қызығады, сұрайды… Оларға жоғарыда аталған
анықтамаларды ... ... олар оны ... ... сөзге барлық
әлемді қалай сыйдырмақпыз? Осыдан келіп ... өмір ... ... – байқап көр деген нақыл шыққан болса керек.
Ал көп анықтама көбейген үстіне ... ... НЛБ – бұл ... тілі және ... ... кемеңгерлігін модельдеу туралы
ғылым. Бұл тұрғыда НЛБ-ны нотамен салыстыруға болады. ... ... ғана ... ... сыры ... ... ... емес пе?!
Енді кез келген жақсы музыкант оны қағаз бетіне ... ... ... әуенге қызыққан сияқты, НЛБ-ны жасаушылар адамзат баласының
кемегерлігін бөліп алуды және ... ... ... ... алуды
үйренді.
Психологтар НЛБ-ні жетістікке жетудің психотехнологиясы деп береді.
Иә! Бізді бәрінен бұрын жетістікке жету ... Ал ... ... мен ... жете ... ... қандай айырмашылық бар?
Біріншілердің қатарына қалай ... ... Бұл ... жауап
әлдеқаган беріліп қойған және бұны үйренуге де болады.
Жалпы, осы бағдарламалау түрі ... ... ... ... ... ... классикалық әдісі. Әрине, бұл НЛБ ... ... ... ... жай: қолайлылық.
Қазіргі ғылымда НЛБ-ды қоршаған әлем модельдерімен және оларды қоршаған
әлеммен байланыстыра жұмыс істейтін өнер деп ... ... ... дамыған кездің өзінде де өнерге орын бар. «Равно как и ... ... ... ... ... свои технические навыки, а уж
на их основе строится настоящее искусство».
Бұл шынымен де маңызды өмірлік ... ... Тек ... деңгейде емес, шынайы өмірлік қажеттіліктермен ... ... ... ... ... ... ол біздің жақсы
болуымыз үшін және кемеңгерлікке қол жеткізуіміз үшін назарымызды өзімізді
қоршаған әлемдегі барлық жақсылық атаулыға ... ... ... ... ... не ... ... Біздің іс-
әрекетіміздің астарында қандай уәж бар? ... ... ... және ... не ... Және ... ... болмай жатқан қабілеттерді қалай өзгертуімізге болады? Әрине
сұрақтар көп, ал ең ... ... ... табуға болатындығында, ал ... ... ... ... ... НЛБ-ға баға жетпейді. Ол іс жүзінде кез
келген психологиялық мәселелерді ... ... ... ... шешіп қана қоймай, бәрін тиянақты әрі ... ... ... маңызды қадамдарын да белгілеп береді.
Медицинада НЛБ-ды адам миын ... ... деп ... ... ... ... ... енгізуді ұмытып кеткен
компьютермен салыстырған болатын. Қалай ... адам ... ... ... ... ... Жаман және сынғыщ - тастан әлдеқайда қолайсыз.
Себебі, онымен қалай жұмыс істеу керектігін білмейді. Демек, бұл ... ... ... – бұл ақиқатталмаған мүмкіндіктер хаусынан ... ... Біз ... ... әлемінде өмір сүреміз. Олар тіл
жетпес өте көп. Тек оларды таба білу және ... ... білу ... Олай болса, біз немен айналысамыз. Неге тек қана ошақ? Себебі, НЛБ
әлі өте жас, енді ғана күш ... ... НЛБ ... ... бастаймыз дегенге саяды дейді.
Демек, адам тіпті фундаменталды психологиялық білімге ие болмаса да, ол ... ... ... өзін ... бір ... ... ретінде сезінуі
мүмкін.
Ал, енді НЛБ-ның пайда болуына не ... ... ... қызықтырған ең қарапайым сұрақ еді, ол: «Қалай?». Біз қалай
ойлаймыз? Қалайша данышпан адамдар өз істерін ... ... Бұны ... ... Дәл осы ... ... ... арқылы түрлі жұмбақтардың
шешімін табуға талпынды. Оларды ең қатты ... ... ... ... бір ... ... қалай құрылған? Оны қалай шешуге болады,
ол үшін не ... ... осы ... ... ... НЛБ-ны жасаушылардың басты назарын жеке
тәжірибенің маңызды элементтеріне аудартты. Егер ... ... ... деген сұрақ және оның себептері қызықтырса, енді НЛБ-ны ... ... ... және оның құрылымына қызығушылық танытты.
Неге көпшілік психологтар кез келген проблеманың себебін табуға ... ... ... еді, олар ... ... бір ғана тәсілін білді:
проблеманың себебін табу және оны жою. Алайда Баланы ... ... үшін ... әлі оны ... ... іздеуге бола ма? бұл қалай жүзеге
асатындығын білу ғана жеткілікті. Және оны жүзеге асыра білу ... ... ... ... «кім ... ... сұраққа жауап табуға көмектеседі. Ал
«не істеу керек?» деген сұраққа ... табу үшін ... ... сұрақ
көмектеседі.
Шынтуайтқа келгенде, НЛБ-ны жасаушыларда «неге?» деген ... ... Бұл ... ... ... ... «Қалай?» деген сұрақты қою
арқылы ... ... ... ... адам пайдаланатын стратегияны
анықтады. Ал «неге?» деген сұрақ тек ... ... бару ... етеді.
Айталық, көз алдымызға шамды дұрыс жаққан адамды елестетейік, ол бұны
қалай жасады ... ... ... біз ... ... көреміз:
Бұл стратегияны мақсатына сай «неге?» ... ... қою ... біз ......... деген схемалық жауап аламыз.
Талап етілгені осы ғана.
Күлкілі? Дәстүрлі психотерапевттердің жасайтыны да осы ... ... ... ... бір ... ... ... жылда жүзеге асыруын қалай түсінеміз?
«Неге?» деген қарапайым сұрақ көптеген және ... ... ... ... ... Сіз неге ... Дәл «не ... емес,
«неге?» деген сұрақ! Бұған саналы түрде жауап беретіндер шамалы. ... ... ... не ... ... ... болу ... – ал
бұл неге? Шынай жауап беру қиын ба? Жоқ қиын ... тек ... Сол ... ... қызығы, «неге?» деген сұрақ пайдалы іс пен ойын сауықтың арасын ... ... ... ... біз ... ... ... не үшін кітап оқисыз? Онда жазылғандарға сену үшін бе? ... ... ... ... ... ... ... оқумен айналысып
жатқаныңыздан не пайда? Сіз бұл ... ... өз ... ... ... ... ... қызық? Сол сұрақтарға ойланып көрініз… Адам одан не алғысы
келеді, соны алады ... Егер сіз ... ... ... сіз онда ... жетесіз. Көңіл көтергіңіз келді ме? – Оңай! Ал НЛБ ... бұл ең ... ... біз ... ең басты сұрағы – бұл «қалай?». бұл сұрақты ... ... не ... ... оның механизмі мен құрылымына
қызығамыз. Біз ... бір ... ... ... ... көз ... оны өзіміз жүзеге асыруға тырысамыз. Неғұрлым жақсы схемаларды таба
білсек, біз үшін соғұрлым жетістікке ... жол ... ... ... ... ... сұрақты қою арқылы, басқа да
сұрақтар өз пайдасын тигізетіндігіне көз жеткізді. Мысалы, «не ... ... ... ... ... ... ... деген сұрақ мақсат пен
ниетті анықтауға мүмкіндік береді. Жалпы НЛБ-ның даму үдерісінде көптеген
қызықты әрі пайдалы сұрақтар табылды, ... ... ... ... негізгі
сұрақ болып қала берді. Себебі, бұл ... ал ... ... ... ... ... ...
әрбір адамның әлем туралы ... және ... ... мен ... ... әрекеттерінің жекелеген
принциптерінің тұтастылығы.
НЛБ сөздігі
Жалпы, адамдар өздерінің әлем туралы түсініктеріне жауапкершілікпен
қарайды. Солай! ... ... ... ... ... ... индивидумның
тәжірибесінен (кейде сырқатты) алынады. Онда бірнеше жыл бұрынғы ... ... ... ... ... яғни түсінікте олардың әбден
қалыптасқан бағалары мен жеке құндылықтары өмір ... Бұл ... ... ... ... ... Оларды белгілі бір тәртіпке сала
отырып ... мен ... ... ... әлем ... түсінігі – ең дұрыс түсінік. Олар өздерінің
дұрыстығын өлімге бас ... ... ... ... ... де ... әрине олардікі дұрыс! Өздерінің карталары бойынша.
Басқаша қалай болуы мүмкін?
Карта ... ... – бұл ... ... емес, біздін әлем
туралы қарапайым түсінігіміз.Бұл шынымен де ... бір ... ... ... ... әлем ... өте көп. ... жеке адамда ол өзіне ғана ... оны ... ... ... қай ... ... керек, бұны қалай анықтаймыз? Жалпы
сендегі ... ... ... ... екендігін қалай бағалауға болады?
Негізгі ұстанымдары қандай? Оны немен салыстыруға болады?
Бұл жайлы не ... ... ... шынай карта ешқашан болмайтынынан
бастайық. Карта ... ... ... ... ... ... онда да онша емес болады. Бай карталар болады, онда үлкен ... ... ... ... ... (тар, ... болуы мүмкін
– біртекті пікір және механикалық реакциялы. Түрлі түсті ашық ... ... ... ақ ... ... ақ-қара түсті болуы мүмкін.
Олар әртүрлі болады. Олардағы дамудың ... ...... Жаңа
мүмкіндіктерді қосу, күтпеген жерден тың пікір-көзқарастар, іс-әрекеттердің
варианттарының қосылуы. Неғұрлым иілгіш, неғұрлым еркіндік, ... Егер ... ... ... ... енсе, оның
картасын қабылдасаңыз, егер жағдаяттың ... ... оны ... егер сіз оған жаңа ... ... – бұл ... сіздің
өміріңізді тиімді етуге көмектеседі. Дегенмен, шынайы болмайды.
Х.Л. ... ... ... айтсақ:
"күрделі проблемалар әрқашан түсінуге қарапайым, жеңіл дұрыс емес
шешімдерге ие болады".
Әлем моделі не үшін ... не үшін ... ... ... ... ... схемалары
қажет? Адаспас үшін. Басың ауған жаққа емес, нақты белгіленген жерге жету
үшін. Бұл әрине ... ... ... ... жерге келіп,
жергілікті жердің ... ... ... ... ... ... көруге және ең жақсы варианты таңдай аламыз. Ең қызық
жерлерге баруға болады. өзіміздін ... ... ... ... ... мүмкіндікдікті пайдаланып қоршаған әлем туралы ақпаратты
жеткізу болады. Бәрін ... да, ең ... ... дәл осы ... ... осындай мақсаттар үшін көптеген карталар мен атластың
түрлері ... да ... ... ... ... ... болады –
түрлі ресурстарға нұсқаудан бастап, қауіп туралы ... ... Бұл ... ақпараттардың бірі болып табылатынына еш күмән жоқ.
Карта белгілі бір жүйені толықтай ... ... ... Жердегі
адамдарың бәрі оны ғарыштан көрмесе де, оны глобустан көргені анық. Бізде
содан өз ... ... ... болмасын белгілі бір түсінік елес бар. Біз
оны ойлай аламыз.
Ақиқат туралы біздің түсінігіміз де ... ... ... бай әрі ... ... ... ... айыруға жақсы тәсіл. Ұрыстың, тартыстың ... біле ... оны өз ... ... етіп ... болады.
Жетістіктік механизмін, бақыттың көзін, ... ... ... ... оңай табуға болады. НЛБ жеке тұлғаның ... жаны ... оның ... ... ... бітіру жұмысымыздың мақсатының бірі – НЛБ – дың жарнама
саласында қолданылуы. Оған ... ... ... зерттеу
негізі етіліп алынып отыр. Ең алдымен , жарнамаға, жарнама ... оның ... ... ... ... ... ... белгілі, бірақ көпшілік мақұлдаған
арнайы анықтамасы жоқ. ... ... ... ... ... - ... бір ... қызмет көрсетудің, тұтынушылық қасиетін
туғызып, оған ... ... ... үшін таратылған хабарлама»(1).Ал,
қазақ тілінің түсіндірме сөздігі жарнаманы «спектакль, концерт,жиналыс,
лекция, спорттық жарыстар, ойын-сауық ... ... деп ... совет энциклопедиясы бойынша «реклама» бар, «жарнама» деген тағы ... ... ... reclamo – жар салу ... ... ... көп ... үшін әр түрлі товарлар мен өндірілетін
қызметттердің жариялау.
2. Белгілі бір адамдар, ұйымдар, ... пен өнер ... ... ... ... ... ... деген ( «спектакль,
концерт, лекция немесе көрермендерге арналған басқа да ... ... ... ... ... бір түрі». Көріп
отырғандай, кейбір сөздіктерде «жарнама» мен ... ... ... ... сөз ... қарамастан, екі анықтама берілген. Әрине,
сөздіктегі бұл екі анықтаманың да бір нәрсеге - жарнамаға қатысты екеніне
күмән келтіруге ... ... әр ... жиналыс, конференция туралы
хабар беру жарнама болса, спектакль, ... ... ... ... ... беру де басы ... ол да жарнама.
1. Жарнамаға шет елдерде ерекше мән берілген. Айталық, Америка
Құрама штаттарында жарнамалау мәселесі жақсы ... ... АҚШ – та орта ... ... ... ... жұмыс атқаратын
американдық күніне 1450 ... ... ... Сондықтан
болар, «американдықтар жарнамамен бірге туады, өмір сүреді және ... ... ... сөз ... ... 3бет ... - өте күрделі құбылыс. Оны түріне ... ... ... ... ... бірі - сауда-саттық (коммерциялық) жарнама,
екіншісі - ... ... ... ... өзі ... ... ... болып екіге бөлінеді. Өнеркәсіптік жарнамаға белгілі бір
фирманың өнімдері мен қызмет көрсетуге арналған жарнамалары ... ... ... ... ... мен ... жеке жарнамалар жатады.
Жарнама ақпарат құралдарынан берілуіне байланысты, газет, журнал,
кино, радио, теледидар, ... ... ... т.б ... болып
бөлінеді.
Жарнаманы адамның қабылдау мүшелеріне байланысты бөлу де заңды
нәрсе. Оны көру ... ... ... есту арқылы қабылданған
жарнама деп топтастырады.
Таралу көлеміне ... - ... ... жалпыхалықтық,
дүниежүзілік болып бөлінеді.
Берілу ретіне байланысты бір рет ... ... ... ... ... ... ... жарнама деп топтастырылады.
Жасалуына қарай, арнайы жарнама ... және ... ... ... жарнама болып екіге бөлінеді.
Жарнаманың көркемделуіне байланысты да ... ... бір ... ... екі ... ... түсті т.б мәтінді жарнама,
суретті жарнама т.б.
Әрине, жарнама ... ... ... ... ... ... жан-жақты қарастыра келіп, оған ... ... ... Жарнама деген- белгілі бір зат пен құбылысты, ... ... елге ... ... ... ... сұранысты күшейту
мақсатымен(ауызша, жазбаша) жарияланған ... ... - ... көп астарлы саласы. Оның ... ... ... ... т.б ... ... ... тұрғыдан алғанда, жарнама - сөз, жарнама ... - ... ... ... мәтін немесе шығарма, тіпті
бөлек кітап, кино болуы да мүмкін.
Жарнама тілі халық арасында кең тараған тіл ... ... ... ... ... жарнама, әлеуметтік тұрғыдан танымал ... ... ... ... сөз болып қалады. Ал, көпшілікке танымал
тілде жарияланған жарнама шын мәнінде жарнама ... ... тіл мен ... ... әрі ... әрі ... жалпыға түсінікті де әсерлі
жазылуы шарт.
Жарнама тілінің сөздік құрам жағынан да өзіндік ерекшеліктері болады.
1. Жарнама тілі бай ... ... ... ... жұтаң келген жарнамаға
көпшілік елең етпейді.
2. Жарнама ... ... ... өмір ... сай, ... дамып отыруы
қажет. Өмір жылжып алға басса, ал оны өрнектеуші сөз ... ... ... ... ... сөздік құрамы үздіксіз баю үстінде.
Тіліміз ішкі мүмкіндік негізінде пайда болған сөздермен, жаңа ... ... ... ... түсуде.
Сонымен қатар бұрын қолданылған сөздердің жаңаша, жаңғыртыла
қолданылуы да жиі кездеседі. ... ана ... ... қолданылған
мынадай сөздер белсенді жұмсалуда: хұқ, салым, егемен, ... ... ... сауын, тауар, ханым, мырза т.б.
Тілімізге кірме сөздер де көптеп енуде. Мысалы, басқа тілдерден
тікелей, орыс тілі ... ... ... ... мен атаулар бар:
магнитофон, кассета, ксерокс, компания, ... ... ... ... аудио -, видео -, лицензия, маркетинг, менеджмент,
арбитраж, акция, коммерсант, биржа т.б.16 бет ... - тек қана ... ... ... ... ... ... да әлеуметтік лингвистика құзырындағы мәселе.Жарнама
жеке ... ың ... ... туындысы емес, ол ұлттар мен халықтар
қарым-қатынасының ... ... ... қоғамдық құбылыс. Жарнаманы
адамдардың әр бір адам қолданады. Жарнама адамдардың ... ... ... туындаған, оны адамдардың бір-бірімен байланыс
жасауына себеп болған құбылыс десек те болады.
Жарнаманың ... оның ... ... адам ... ескеріп жасалған кезде ғана артады. ... ... ... ... талаптандыратын бір түрткі болады. Бұл түрткіні
психологияда мотив деп атайды. Түрлі ... әсер ... ... ... әр ... ... түсіп отырады. Жарнама оқырманның,
тыңдарманның, көрерменнің назарын бірден аударуы ... ... ойлы ... және ойсыз назар деген болады. Біріншісі адам ... көру үшін күш ... ... ... ал ... затты немесе
құбылысты адамның ойламаған ... ... оған ... көңіл бөлуі.
Жарнама негізінде ойламаған жерден адам назарына ілігіп, оның санасына әсер
ету керек. Ол ... ... ... ... ... ... итермелейді. Кейбір жағдайларда жарнама тұтынушының ... ... ... ... ... мағынасымен қызықтырып, кейбір жағдайда
ойламаған ... ... ... ... Жақсы жарнама адам санасында
белгілі бір бейне (образ) қалыптастырады. Мұндай жағдайда біз «жарнама»
образымен ... ... ... ... болуы пайдаланған
тұжырымдамаларға тікелей байланысты.
Егер де мұндай дәлелдер жарнамада жоқ ... онда ... ... ... ... ... ... тағы бір ұтымды жақтарының бірі
- сезімге тікелей байланысты бір нәрсені ... ... ... - бір ... ... ... ... арқылы белгілі бір сезім ағынын
туғызу.
Кез-келген ортаға байланысты әр ... ... ... ... ... ... мен ... жетістігі. Жарнама хабарлары,
мейлі ол ... ... ... не радио, теледидар арқылы берілсін, тұтынушы
мен көрермендер арасында психологиялық ... ... ... ... ... ... мәселе. Жарнама белгілерін дұрыс
қолдана білу жарнамашының шеберлігіне байланысты. Жарнаманың ... ... ... бір ... ... ... ... жиынтығы
ретінде қарастыруға болады. Осы белгілер арқылы адам өзіне қажетті тауар
жөнінде жан –жақты мәлімет ... ... ... ... ... ... Бұл эмоциялық күйзеліс күйінде өтеді.Жақсы жарнама –дәл
және нақты хабар мен ойдағыдай жаңалықтардың дер кезінде ... ... ... ... әлі өз ... ... жоқ. ... жасауға
психологтар, социологтар, тілшілер, экономистер керек.
Жарнама алдымен адамдардың ақылы мен ... әсер ету ... ... ... нәтижесінде жасалған іс - әрекет адамдардың
жеке еркі бойынша ... іс - ... ... жеке еркі ... ... болуы тиіс. Кейбір адамдар ... ... ... ... Мұндай адамдарды психологияда
белсенді ... деп ... Олар ... жиі ... ... ... ... плакат, хабарландырулар, мерзімді баспасөз, теле және
кинофильмдер адамдардың барлық мінез-құлқына сәйкес жасалынуы ... ... ... көңіл аудартып, тұтынушыны іс-әрекет жасауға ... ... ... ... іс-әрекет жасалса,онда жарнаманың
мақсатына жеткендігі [1, 12-13б]
1.1 Түрлі жағдайлардың әсер ... ... адам ... ... өзгерістерге түсіп отырады. Жарнама оқырманның, тыңдарманның,
көрерменнің назарын бірден аударуы керек. Осыған байланысты жарнама мәтіні
жоғарыда кестеде көрсетілгендей ... ... ... керек.
2. Жарнама дискурсы және тілдік сана
Жарнама тілі (мәтіндерінің тілі) өзге мәтіндерден ерекшеленеді. Жарнама
мәтінінің ... ... ... ... қандай болуы керек? 1. Сөйлемдер қысқа әрі мәнді,
мағыналы болуы ... 2. ... ... ... ... ... ... жөн: 3. Жарнамашының алдына қойған мақсаты мәтінде нақты
әрі дәл берілуі тиіс: 4. Жарнама мәтіні ... ... ... ... ... алатындай жағдайда болуы керек: 5. Есте ұзақ уақыт
сақталып, іс-әрекет жасауға ... ... ... ... ... ... ... таңба ретінде
бір лексикалық единицадан тұратын мәтін де, шағын форматты мәтін ... ... ... ... ... ... ... қанатты сөздердің, мақал – мәтелдердің құрылымына жақын келеді.
Жарнама мәтіні – қысқа, ... ... ... ... бір мақал – мәтел
қысқа, ықшам құрылымда болып, ... ... ... ... ... ... ... жеке адамды тәрбиелеу міндетін көздесе, ықшам
құрылымды жарнама мәтіні ақпаратты ... ... ... әсер ету, адресатты белгілі бір қызмет, іс - әрекет ... ... ... ... қызықтылығымен, басқа мәтіндерге ұқсамауы керек.
Сонымен қатар онда бір ... юмор ... ... Әрқашан бір мәтінді
қайталай беруге болмайды, оған қосымша бір-екі сөйлем қосылуы ... ... ... ойды ... үшін жарияланатын заттың
ерекше қасиеттерін көрсете алатын ... ... ... мол қолданылады [7,36 20]
Қоғам дамуының қазіргі жағдайында жарнаманың ... ... ... ... себептері бар.
Біріншіден, тіл дамуының қазіргі кезеңінде коммуникативтік актіні
қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... ... ... коммуникацияның мақсаты мен міндеттеріне қарай
тілдік құралдарды таңдап алу адресант пен ... ... ... ... ... ... отыр. Жарнама – бұқаралық коммуникацияның
құрамдас бөлігі, функционалдық стильдік ... бар, ... ... қатынас орнататын, адресант пен ... ... ... ... жарнама – қазіргі қоғамға, қоғамның мүшесіне ... ... ... ... ... – мәдениетпен тығыз
байланысты ұғым. Яғни, жарнама – тілдік ... ... да ... ... ... ... Ал ұлттық мәдениеттің тілдің ұлттық
белгілері (сөз ... ... ... ... ... ... ғана өзінің негізгі мақсаттарын атқара алады.
Ұлттық мәдениеттің көрінісі бола ... ... ... беру және ... ... бір дәрежеде ықпал ету қызметін
атқарады.
С.П. Козлова (1989) бүгінгі таңда лингвистикалық әдебиет жарнамалық
мәтін ерекшелігін, тек қана іс - ... ... ... ... ... ... бір түрі деп баяндайды . Жарнама – ең алдымен жазбаша
түрде жазылған мәтін. Жарнама ...... акт, Ло ... ... ... ала жазылып дайындалады. Жазбаша тілдік акт ретінде жарнама
мәтіні әлеуметтік ... ... оған ... бір ... бағытталу
және нысаналық мақсаттылық тән, демек жарнама мәтіні – ... ... бір ... бар, ... бір мақсатты көздеген акт). Мәселен,
А.А.Леонтьев 1974 жылы ... ... ... іс - ... ... ... ... жарнама мәтіні перлокутивті актіні туғызу қажет,
басқаша айтқанда, адамның іс - ... ... ... ... ... ... ... жарнама мәтіні ұлттық мәдениеттің бір белгісі ретінде,
жазбаша түрде жазылған мәтін ретінде ... ... ... ... ... қарым – қатынаста. Қазақ жарнамаларының әлеуметтік ... ... оның ... тілдің белгілерін көрсету мүмкіндігі де кеңейіп отыр.
Қазіргі қазақ жарнамасы ... ... ... тілдің лексикалық
құрамында жүріп жатқан үдерістерді : сөз ... ... ... ... ... ... ара ... тануға болады. Ақпарат беру көздеріне ... да ... ... ... ... ... мәтінінің тілдік
сипаты арқылы, қазақ әдеби тіл нормаларын, тәл ... ... бір ... ... ... ... қатар жарнаманың тілі
вербалды емес құралдарымен бірігіп келіп, ... ... ... ... жеке ... мінез – құлқына әсер етеді.
Қазіргі қазақ жарнамаларының:
- ақпарат беру әлеуметтің;
- ... акт ... ... ... перлокутивті акт ретінде тиімділігінің төмен болуының;
- қоғам мүшесінің ... ...... ... әсер ... ... мәтінінің тілдік мінез – құлқына тікелей байланысты.
Коммуникативтік актінің бір түрі ретінде ... ... емес ... ... ... ... түс, ... тыныс
белгілері, жарнама обьектісінің визуалды бейнесі қолданылатындығы белгілі.
Визуалды бейне, қаріптің ... ... ... ... ... ... емес ... прагматикалық функция атқарады.
Бірақ, ең басты жайт, басты заңдылық – кез – келген жарнамалардың
ақпарат ... ... ету ... ... ... беруге міндетті
түрде тілдік құралдар қатысады.
Жарнама мәтіні құрылымымен ерекшеленеді: онда тілдік таңба ретінде
бір лексикалық единицадан ... ... де, ... ... ... де
пайдаланылады. Осыған байланысты жарнама мәтінінің құрылымдық сипаты,
тілдегі ... ... ...... ... ... ... мәтіні – қысқа, ықшам құрылымда болады. ... бір ...... ... ... ... халықтың ұлттық мәдениетінен хабар беру,
ұлттық өнегені насихаттау, жеке адамды ... ... ... ... ... мәтіні ақпаратты жеткізу, адресатқа ... әсер ету, ... ... бір ... іс - әрекет жасауға
итермелеуі тиіс.
Қысқа, ықшам құрылымда болғанымен, жарнама ... ... ... ... стильдік ерекшеліктер жан – ... ... ... ... ... ... тілін
зерттеушілер, жарнаманың коммуникативті – прагматикалық қызметін ... ... рөлі зор ... ... ... беру және ... ... атқаруда
морфологиялық тұлғалардың, тіпті тыныс белгілерінің де қызметін ... ... ... ағымына сай жарнамаға жаңа мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ... мәтінінің
сапалы, түсінікті, мағыналы құрылуына баса назар аудару қажет.
Жарнаманың әсерлілігі, оның ықпалының ... адам ... ... ... ... ғана ... ... әрекетке
бағыттайтын, қажетін өтеуге талаптандыратын бір түрткі болады. Бұл ... ... деп ... ... жағдайлардың әсер етуіне қарай
адам психологиясы әр түрлі өзгерістерге түсіп ... ... ... ... ... ... аударуы керек. Психология
ғылымында ойлы назар және ойсыз назар ... ... ... адам ... көру үшін күш жұмсап, тырысуы керек, ал екіншісі – затты немесе
құбылысты ... ... ... ... оған ... ... Жарнама
негізінде ойламаған жерден адам назарына ілігіп, оның ... әсер ... Ол ... ... арттырып, көздеген затын сатып алуға
итермелейді. Кейбір жағдайларда жарнама тұтынушының сезіміне әсер еткеннен
кейін, екінші ... ... ... ... бір ... оны ... ... таңдантып, абдыратады. Жақсы жарнама адам
санасында белгілі бір ... ... ... байланысты сезімдерді
нығайтып, қалыптастырады. Мұндай жағдайда біз ... ... ... ... дәлелді болуы пайдаланған тұжырымдамаларға
байланысты. Егер де мұндай дәлелдер ... жоқ ... онда ... санасына ықпалы әлсіреуі сөзсіз. Жарнаманың тағы бір ұтымды жақтарының
бірі - ... ... ... бір ... көргенде туындайтын
ассоциациялар. Бұл – бір ... ... ... ұқсату арқылы белгілі бір
сезім ағынын туғызу.
Кез - келген ... ... әр ... ... ... ... – жарнама компаниялары мен агенттіктерінің жетістігі. ... ... ол ... ... арқылы немесе радио, теледидар арқылы
берілсін тұтынушы мен көрермендер арасында психологиялық байланыс ... ... ... ... – маңызды мәселе. Жарнама
белгілерін дұрыс ... білу ... ... ... ... адам санасында белгілі бір уақыт аралығында белгілер
(сигнал) ... ... ... ... Осы белгілер арқылы адам
өзіне қажетті тауар жөнінде жан – жақты мәлімет алады. ... ... ... процесс жүреді. Бұл эмоциялық күйзеліс түрінде ... ... – дәл және ... ... мен ... ... ... берілуі. Жарнама жасайтын мамандар бізде әлі де өз дәрежесінде
қалыптасқан жоқ. ... ... ... социологтар, тілшілер,
экономистер керек.
Жарнама психологиясына байланысты шет ел ... ... ... ... ... ... Ч. ... Р:Браун:
«реклама не может решать столь непосильные задачи. ... ... ... ... ... ... ... ерекше құбылыс: «Реклама – это всякая
оплаченная форма распространения сведений о ... и ... ... в ... ... ... Тұтынушының өнімді сатып алуына
тек қана өнімнің өзі емес, оған жасалған жарнама хабар әсер ... ... ... ... ... адам ... ерекшеліктері еске
алынса, онда жарнама мақсатына жетеді. ... ... ... ... ынталандыру – мұның барлығы психологиялық процестер.
Жарнаманың іс – шараларын ... ... ... ... ... ... бір ... байланыста болатынын еске ұстаған
жөн. Бұл өзі бірге ... ... ... ... ... ... т.б. болуы
мүмкін. Сонымен қатар өнімді сатып алуға шешім қабылдау ... ... ... ... де ... алу ... ... кезеңдерден тұрады. Түрткі жағдай (мотив)
адам санасы арқылы өтіп, мінез – ... әсер ... ... байланысты
кеңес ғалымы В.В.Усов адам мінез – құлқының екі ... ... ... ... – құлық, яғни сананың белсенді қатынасынсыз өтетін қимыл,
екіншісі «проблемалық» ...... – жан – ... ... ... ... Нәрсені сатып алуға түрткі болған ... ... ... анық ... ... ... ... болған сайын бағаға
қатынас әлсіз бола бастайды. Күнделікті сұранымдағы өнімдердің ... ... ... ... бір ... ие ... Ал қажеттілікті
қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... қалмайды. Қажеттіліктің пайда болуы адамда белгілі бір эмоциялық
жағдайды қозғайды. Сатып алынған өнімнен ... ... күш ... ... ... – күйі ... ... Бірақ адам біршама
уақытқа дейін ешқандай әсерге ұшырамайды. ... ... ... ... ... ... ... – күй қайта оралады. Жаңа психологиялық қызу ... ... ... ... ... ... алын ... күйзеліс тез қайтады, ал кейбіреуінің санасында ұзақ уақыт
сақталады. ... ... ... ... қайта оралады. Сатып алынған
өнімнің нәтижесіндегі психологиялық салдарды тұтынушылар әр түрлі көтереді.
Сатып алушының бұл психологиялық ... ... ... ... ... ... ... жарнама жұмыстары үшін негізгі
позиция болуға қызмет ... ... ... ... ... оның қандай
қажеттіліктерді қанағаттандыра алатындығына байланысты бағалайды. Сондықтан
сатып ... ... ... болған жағдайын (мотивін) адамдардың әлеуметтік
өмірінің, жанұя – ... ... ...... ақыл – ... қоғамдық және өндірістік ұжым өміріне қатысу аспектісінде
қарастыруға болады.
Талғам, әдеттенушілік, дағды болады, ол – адамның ... ... ... ... ... ... ... адамның іс -
әрекет нормалары мен пікірі көрінісі.
Еліктеу деген болады, ол – басқа ... ... ... ... ... әлеуметтік топтардың белді мүшелеріне қарай бой ... ... ... ... сатып алынуына әрқашан белгілі
экономикалық, ... ... ... ... әсер ... ... ... не үшін сатып алғанын біледі. Бірақ күткен
өнімді сатып алу себебін ... ... ... ... ... сатып алады. Кей жағдайда адамның беделі де әсер ... кісі ... ... із ... ... ... шығарылған, әсіресе арақ – шарап өнімдерін жарнамалауда
шетел артистерін жиі ... ... ... тұтынушылардың әдет – ғұрпы, көзқарасы, талғамы
маңызды рөл атқарады. Олар ... ... өту ... нақты
қажеттіліктің қанағатандырылуы негізінде пайда болады. Нәтижесінде
тұтынушының өнімге деген ... ... ол үшін ... ... ... жағдайда жарнама сатып алуға бірден түрткі болып, есте сақтау арқылы
санада әсер ... ... ... осы ... ... ... алуға себеп
болады.
Жарнама адамдардың көңілін аударса, онда ол есте тез ... ... ... ... аз сөз қолданылып, түрлі – түсті ... ... да ... ... ұтымды, тиімді, дәл қолдана білу
керек.
Есте сақтау қабілеттерінің ерекшеліктеріне қарай ... ... ... ... а) ... ... ... көретін жарнаманы жақсы
сақтайды, ә) қайсы ... ... б) енді ... ... естерінде жақсы сақтайды.
Жарнамалардың әлеуметтік психологиялық факторлары:
Жарнама тек қана экономика ғана ... ... ... ... ... да ... сұранымы үнемі бірқалыпты болып тұрмайды. Ол үнемі өзгеріс
үстінде болады. Бұл өзгерістер тек қана ... өсу ... ... ... Ол ... бір психологиялық әсердің және техникалық
прогрестің әсерінен де болуы мүмкін. Адамдардың ... ... ... ... ... ... ... оның өзгеруіне мамандығы, білімі,
жынысы, жасы сияқты факторлар да өз ... ... Олар ... процестердің біршама ерекшеліктерін еске ұстауды қажет ... ... ... ... ... ... әлеуметтік топ екендігінде.
Кез – келген әлеуметтік процеске қатынасушылар ешқашан ... ... ... ... бір ... ағы оның бір бөлшегі болып саналады.
Адамдардың бір бірімен қарым – ... ... ... ... ... ... ... зерттеу барысындағы кейбір жасына, жынысына, қызметіне,
тұрғындардың ... ... ... ... ... ... ... ерекшеленіп тұратын жарнама көптеген материалдардың
аумағындағы басқа жарнамаларға қарағанда едәуір назар аудартады. Бірақ өте
үлкен көлемді жарнаманың да ... ... ... ... ... ... ... зер салып қарайтын болсақ,
оның әлеуметтік қызметі мен қоғамға тигізетін әсерінің нәтижелері де әлі де
болса ... ... ... ... ... талап етеді.
Жарнаманың бірсыпыра проблемалары әлеуметтік психологиялық сипатта болатыны
белгілі. Өйткені хабарды қолдану мен ... адам ... ... ... ... ... байланысты О.А. Феофанов былай дейді: жарнама
мақсаты – ... ... ... көзқарасын анықтап, соған сәйкес ... ... ...... ... ... покупателя и
соответствующим образом повлиять на нее»).
Шетелдік ғалымдар ... ... адам сана ... әсер ... ... пайымдайды. Жарнаманың адам сана сезіміне әсер ету үшін
көптеген әдістер қолданылады. ... бірі – ... ... ерекшелігін
«имиджін» көрсету. Бұл әдіс шетел жарнамаларында жиі ... ... ... ... ... ... ... өнімдердің көптеп пайда
болуына байланысты әрбір кәсіпорын өз ... ... үшін ... ерекше
қасиеттерін көрсетуге тырысады. Сол арқылы тұтынушыларға ... ... ... болып, кейін осы қасиеттері, ерекшеліктері жеткіліксіз
болғанда өнімдерін өткізу үшін ... ... ... ... Америкада «Маlboro» сигареті біраз уақытқа дейін әйелдерге арналған
сигарет есебінде жарнамаланды. Кейін бұл ... қана ... ... ... емес деп, ... ... арналғанын» көрсете
келе сигаретке жаңа «имидж» берді.
Шетелдік жарнамаларда «имидж» тек қана өнімнің сорттарына ғана ... ... ... ... ... және әр ... үгіт –
насихат, білім алу алаларында да жиі қолданылады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... байланысты
адамдардың мінезін анықтау әдеті жөнінде де көп айтылған. Айталық», «БМВ»
автомобильдерін ... тек қана ... ... ... ... ... ғана сатып алуға мүмкіндіктері бар. Сол сияқты көптеген қала
дүкендерінің көпшілікке арналмағандығын сыртқы көріністерінен оңай ... ... ... ... ... ... «Грапро», «Райымбек»,
«Азимут» т.б. фирмаларының ... мен ... ... ... ... сататын дүкендерге кез келген адам кіріп, сауда ... ... ... де жарнаманың мұндай психологиялық ... ... ... лингвистикалық жағы.
Қазір не көп – ілінген жарнама көп. Олардың қаншалықты психологиялық,
лингвистикалық немесе ... ... ... ... ... ... ... айналысушылар ғана емес, қарапайым қала тұрғындарының өздері
– ақ байқауларына ... ... ... өркениетті елдер зерттеген басты
мәселесі мен оның негізгі ... ... ... ... ... өнімге немесе қызмет көрсету түрлеріне деген қызығушылығын туғызып,
сатып ... не ... іс - ... ... ... Бұл ... алдымен
тұтынушының қажеттілігін ескеру – басты назардағы мәселе. Жарнамаланып
отырған өнім ... ой ... ... ... ... етіп
қабылдай алатын жағдайда жарнамаланатын болса, бұл ... ... ... ... іске ... өз ... атқаруы үшін жарнама мәтінін құрастыру
кезінде адам сана – сезімінің ерекшеліктерін ескеріп ... ... ... ... ... адам сана – ... әсер ... мынадай
кезеңдері бар: назарды өзіне аударту, қызықтыру, ынталандыру, сатып алуға
немесе басқа да іс - ... ... ... дәлелдеме жасау, сатып алуға
немесе іс - ... ... ... ... ... мәтіні адам психикасының осындай ерекшеліктерін
ескерген кезде ғана ... ... ... ... ... ... үшін көптеген тілдік
құралдарды, әсіресе, салыстырулар, теңеулер, әр түрлі көрем ... ... ... ... ... ... әсері жақсы болып,
тұтынушының тез, жылдам қабылдауына мүмкіндік береді. Тағы бір айта кететін
мәселе – жарнама ... ... әрі ... ... ... Бұл тұтынушының
санасында тез қабылданып, ұзақ уақыт сақталуына тез әсерін тигізеді.
Бір сөзбен айтқанда, жарнамада жалғыз сөздің өзі әсерлі ... ... орыс ... ... айтқандай: «В этом искусстве уметь единым
словом, намеком вызвать у читателя ... ... ... ... ... сөз арқылы сезім құйынын ояту, биіктерге шақыру, ойды
өзгерту, әрине, бұл оңай нәрсе ... ... да ... ... өзін осы
жолға бағыштаған адамнан қажымас еңбекті, таудай талапты, көп ... ... ... ... ... ... көңіл бөлуі тиіс:
біріншіден, жарнамасының алдына қойған ... ... ... ... ... мәтіннің тез қабылданып, өз ... ... ... ... ... ... үшіншіден, жарнама мәтіндері
тұтынушыға психологиялық ... ... әсер ... соны ... ... тілі (мәтіндерінің тілі) өзге мәтіндерден ерекшеленеді.
Жарнама мәтінінің өзіндік ... ... ... ... болуы керек?
1. Сөйлемдері қысқа әрі мәнді, мағыналы болуы тиіс;
2. Жарнамаланатын заттар жөніндегі хабар мейлінше түсінікті ... ... ... қойған мақсаты мәтінде нақты әрі дәл берілуі тиіс;
4. Жарнама ... ... ... ... ... ... аудара
алатындай жағдайда болуы керек;
5. Есте ұзақ уақыт сақталып, іс - әрекет жасауға ынталандыруы қажет.
Зерттеушілер жарнама мәтінін бірнеше топқа ... ... Еске ... ... Әсер ... ... ... жарнама тілінің ерекшеліктері туындайды.
Жарнама мәтінін құрастырған кезде оның үш ерекшелігін естен шығармаған
жөн.
1. Жарнаманы ... ... Ол ... ... ... ерекшеленеді.
2. Ақпарат – хабарламаның мазмұны да, сыртқы пішіні де ... ... ... және де оқырманның
қызығушылығына тікелей байланысты.
3. ... ... ... бір іс – қимылға шақырады.
Зерттеуші ғалымдардың айтуынша, ... ... оны ... ... пайдалану үлкен де қызықты индустрия.
Қазіргі заман маркетингісінің бес қағидасы мынадай:
1. Тауарды ... баға ... ... өткізуді ынталандыру.
4. Консюмеризм – тұтынушыны қорғау, эколгияны
сақтау.
5. Табиғат байлығын саналы түрде пайдалану.
Жарнама ... ... ойды ... үшін ... ... ... көрсете алатын тілдің экспрессивтік – ... ... мол ... ... ... ... ... мақал – мәтелдерді
қолдану жиі кездесіп жүр. Мысалы, «Алладан - мейір, адамнан - пейіл» ... ... ...... ... ... ... өте жақсы
құрастырылған. Сол сияқты «Нұрлы болашаққа бірге қадам басайық» ... ... ... көп ... жүр. ... ... жаңа ... деген жаңа
сөз «Сеймар» консорциумының жарнамасында қолданылған.
Мақал – мәтелдер көше жарнамаларында да ... ... ... ... ... сықақ кеш «Базарыңның барында ойна
да күл» ... ... ... ...... – сан ғасырлар бойы халықтың көзімен бірге
жасасып, ұрпақтан ұрпаққа мұра болып келе ... ауыз ... ... ... ... мәтіндерінде орнымен қолданылған мақал – мәтелдер
өзінің ерекше қасиетімен көпшілікке әсерлі, көңілге қонымды, ... ... ... ... ... ... мақал – мәтелдермен
қоса ұлы адамдардың нақыл сөздерін қолдану да көрініс беруде.
Күнделікті ... ... ... ... ... ... Уәлихановтың, әл – Фарабидің нақыл сөздерін
қолдануда. Айталық, «Ақыл – ой халықтар арасындағы ... ... ... ... ... да олар ең ... игілікке қол жеткізу үшін
келісімге келуге тиіс»(әл – араби), сондай – ақ «Бутия» фирмасының ... ... мен ... ... ... «...
шынайы сұлулық қандай да болсын сыртқы ... ... ... ... Жарнамада мұндай нақыл сөздерді қолдану жарнама мәтінінің негізгі
мазмұнын ашып, оның көркемдік ерекшелігін арттырып, жарнама ... ... ... ... ... егемендік алғаннан бері қазақ тілі мемлекеттік ... ... ... ... тікелей жарнама саласына байланысты жаңа нақыл
сөздердің пайда болуы. Мысалы, « ... ... ... ісің ... ... «Қазақта Абылайдай хан болмаған, «Абылай хан – ... ... ... «Елу жылда ел жаңа, жүз жылда қазақ - енді ... ... ... ... ... ... басты құралы болып
саналады. Безендірулер жарнамалардың тез түсініліп, оңай ... ... ... ... ... мынадай түрлері бар:
Фотосуреттер - өнімнің немесе іс - ... ... ... ... ...... ... өнімнің графикалық символы.
Сауда белгісі – арнайы тәсілмен жазылған фирманың атауы.
Көркем суреттер – жарнама мәтінінің мазмұнын ... ... ... әсер ... ... АҚШ – та ... ... безендіру мәселесіне көп
көңіл бөлінеді. Айталық, атақты «Коко – ... ... ... ... ... ... ... «Тойота»
компанияларының бір ғана атауының өзі – жарнама. Бұл жөнінде Л.Делл мен
Т.Линданың зерттеулерінде жан – ... ... ... сияқты құрама мәтіндерде сыртқы бейнелегіш ... ... ... бір ... ... табылады.
Жарнаманың әсерлілігі, оның ықпалының артуы адам психикасының кейбір
ерекшеліктерін ескеріп, жасалған кезде ғана ... ... ... ... ... анықталған:
1. Өзіне назар аударту.
2. Қызықтыру.
3. Сатып алуға ынталандыру.
4. Тауар немесе қызмет көрсету түрлеріне нақтылы ... ... ... ... ... іс - ... мәжбүр ету.
Жарнама адам санасына екі түрлі әсер ... ... ... ... ... жету үшін ... құрал ретінде пайдалану.
Жарнаманың әсері дәлелді болу үшін пайдаланған тұжырымдардың нақты
болғаны жөн. Егер де ... ... ... жоқ болса, онда жарнаманың
адам санасына ... ... ... ... ... ... мән ... бір құбылыс –
сөйлеу әрекетінің ... ... ... түрде айтсақ, адамның
сөйлеуге деген ниеті десе де болады.
Сонда, интенциялық ... өзі – ... ... ... ... ... Бір ... айту әрекетін орындау дегеніміз –
айтылымға ниетті қосу ... сөз. ... ... санадағы ниет
айтылыстағы ниетке айналады.
Тілдік қатысымға түспекші адам мақсатқа жету үшін және ... ... үшін ... ... ... ... сол ... бұл айтқанға
қалай қарайтыны, қзінің айтатынының желілік мазмұнын ... түзу ... ... , ... салмағын ойластырып алады. Дәл сол ниетті
күшейту үшін және ниетін іске ... үшін ... адам ... ... ... атаулының бәрін ескереді.
Сөйлеу әрекетінің интенцияға байланысты болуына ықпал ететін бес
фактор бар: 1. айтушы (адресант), 2. ... ... 3. ... ... ... 5. диалог жүргізудің шарттары, орны мен уақыты.
[1,127 – 129б]
Жарнамалық мәтіннің лингвистикалық ерекшеліктері
Соңғы он жыл ... ... ... ... ... ретінде-
мәтінді линнгво-мәдени тұрғыдан зерттеудегі адамзат мәдениетінің феномені
ретінде қарастырып жүр. ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырады. Осылай, зерттеушілер «дискурс»
ұғымын ... ... бұл ... өзге ... ... ... ... тұрғыдан түсіну әр түрлі, мысалы, М.Стаббс
дискурстың үш негізгі ... ... ... - бұл ... ... тілдік бірлік: дискурс тілді қолданудағы әлеуметтік контекспен
тығыз байланысты:
Дискурсқа прагматикалық ... ... ... ... Э. Бюиссанстың теориясына назар аудару қажет, ол тілді тұтас ... ... ... өз ... ... тілдегі нақты шифрларды
қолданатын байланыс, ал сөз аталған байланыстарды ... ... акт ... 2001: ... өзге, шетел лингвистикасында қабылданған Э. Бенвенистің
дискурстік трактовкасы, ол ... ... болу ... ... ... ... ... обьект ретінде қарайды.
Деректерге сүйенсек, ХХ ғасырдың 50 ... ... ... ... ... отырып, француз лингвистикасына тән дискурс
терминін жаңа мағынада қолданды. Бұл жаңа мағына айтушыға\ ... сөз ... ... 1952 жылы Зелиг Харрис « Дискурс – анализ»
атты мақаласында аталған терминді пайдаланды. Бірақ бұл ... мән ... ... Атап айтқанда, Э.Бенвенист ... ... ... ашық қатынасын түсінсе, З.Харрис дискурс деп айтылымның
бірізділігін, сөйлемнен ірі мәтін бөлігін ұғынады. 60 – ... ... ... ... ... отырып, дискурстық талдаудың мақсат – міндеттерін
өз түсінігіне сай ... ... ... ... мәні екі ... ... речь, погруженная в жизнь\ өиір жүктелген сөз ... ... ... ... ... ... Бұл
көзқарастар бірін – бірі толықтырады, себебі мәтіннің тууы мен түсінуілу
үрдісін коммуникативтік жағдайдан тыс алып ... ... ... [ 6,85
б]
Дискурсты тілге қарсы сөйлеу ретінде қарастыратын болсақ, әрине
мәтін категориясының енгізілуінің міндетті екені түсінікті. Бұл ... ... мен ... ... құрайтын элементтерді бөліп көрсетеміз.Т.ван
Дейк дискурс пен мәтінде ... ... ... ... ... ал
«мәтін»- бұл айтылған сөздің абстрактілі грамматикалық жүйесі; ... ... ... ... қатысты ұғым, «мәтін»- бұл тіл жүйесіне,
формальды лингвистикалық білімге қатысты ұғым(Т. ван Дейк 1989: ... ... енді ... өзі болмайды, сөйлеудің
абстрактілі ұғымы.Дискурс мәтін болып табылмайды, алайда ол мәтін ... ... онда ... коммуникативтік мәселелерді шешетін сөйлеудің
комплексі ретінде қаралады,
Карасик қазіргі заманға сай саяси, заңды, ... ... ... ... ... ... және ақпараттық дискурс түрлерін бөліп көрсетеді. (Карасик
2004:239)
Институционалды дискурсқа ір түрлі ғылыми зерттеулерде көп көңіл
бөлінеді.Институционалды ... бір ... ... ... ... ... ... және жазбаша мәтін қасиеттерін жинаған,
паралингвистикалық және экстралингвистикалық , прагматикалық тұрғыдан ... ... ... Аренс1995:56)
Жарнаманың мақсаты- тұтынушыны өзіне тарту, жарнама-өзіндік
әлеуметтік- мәдени құбылыс.Оның пайда болуы мен ... ... ... да ... ... қалыптасқан психологиялық, әлеуметтік,
лингвистикалық ерекшеліктерге ... өзге ... ... жарнама дискурсы нақты мақсат,
баға, стратегия, ... ... ... мен ... ... ... қатысушылары- жарнама беруші мен тұтынушы.
Егер жарнаманың ... ... ... ... назарын жарнамаланып
отырған тауар не қызметке аудару ... онда ... жету үшін ... тәсілдер қолданылады ол арқылы реципленттің қызығушылығы
өсіп,индивидуум санасында жарнамалық дискурстың бекітілуіне ... ... ... ... сөйлеу актісіне –сенім мен
сенімсіздік, ... ... ... ... әсерлерді жатқызуға
болады .Жарнамалық дискурстың базалық концептісі - «жарнама беруші» ... . ... ... ... әсер ету ... мен әсер ... ретінде түсіндіріледі. «Тұтынушы» концептісі әсерге ықпалға тап
болу ... ... ... ... ... деп ... және ... әсердің компоненттерін атауға болады.
Зерттеушілердің пікірінше, қазіргі кезде ... ... және т.б ... әр ... ... мен ... тұратын өз
жеке тілін жасауда.Соңғы он жыл ... ... өз ... ... ... әлеуметтік аумақта да өз орнын ала бастады, медиамәтіннің тек
жеке адамға ғана ... ... ... ... ... ... жеке ... мен қатар, тұтас санаға да әсер етеді.
Медиапсихологтардың айтуынша, адамның қоршаған ортаны тануы оны ... ... ... Білім жағынан ... ... жас ... ... ... тануда көбіне бұқаралық құралдағы
ақпараттар мен жарнамаларға ... ... әсер ... бұл
түрін сананың тарихи еместігі деп көрсетеді:»Бұқаралық ақпаратты қабылдаушы
болып жатқан мәтінге байланысты мәтінді өз әрекетін құру үшін ... ... ... ... әлем бейнесін құраудағы құралының
бірі болып табылады,
Көпшілік қарым-қатынасында жарнама маңызды орын алады. Жарнаманың
мақсаты- ... ... ... немесе хабар беру емес, аталған тауарды
иемденуге итермелеу т.б. жарнамалық дискурсты эмоиивті ... деп ... ... ... ... ... аудиториясы) нақты
бір өмір стилінің өкілдері ретінде қаралады.
Вербальды және ... емес ... ... ... ... ... ... құрайды, Олардың алуан түрлілігіне ... ... ... ... қосылуының нәтижесінде болады.
Мұндай әрекеттің үш түрін бөліп көрсетуге ... ... ... ісер ... ... ... ... әсер ету; 3.сөйлеудің
рационалды формасы арқылы әсер ету.
Этологиялық мағына арқылы әсер ету ... ... ... ... әсер ету ... ... ... арқылы- спорт,
телевидение, шоу-бизнес жұлдыздарының қатысуымен өтеді.
Сөйлеудің ... ... ... әсер ету ... ... құралады.
1. НЕЙРОЛИНГВИСТИКАЛЫҚ БАҒДАРЛАМАЛАУДЫҢ ЖАРНАМА САЛАСЫНДА ҚОЛДАНЫЛУЫ
2.1 Көптілді жарнама мәтіндерінің ... ... ... ... ... мәдениеттерде болып жатқан
тенденцияларды көрсетіп, қоғам өкілдерінің қызығушылығы мен ... ... ... мен ... ... арасындағы
байланыс - нақты жағдайға байланысты қойылған коммуникативті мәселелер,
оған қол жеткізу үшін ... ... ... жаңа ... ... жаңа ... әрекетіне жетелейді.Маңыздысы - жарнама
дискурсын қабылдаушы мен оны жіберуші арасындағы қатынас ... ... ... бар ұқсас бағдарламалар ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету
үшін - жарнама дискурсын жасаушылар «әлем аудиториясы» моделін қолданады.
Жарнамалық хабар - тұтынушы аталған тауарды иемдену ... ... ие ... т.б. ... арқылы құралады.Жарнамаланып отырған
өнімнің сапасы мен қызметін жай ғана сипаттау ... ... ... ... ... алушы жайлы фондық ақпарат маңызды ... ... ... ... ... ... өмірі, сөйлеу
әрекеті, талғамы жайлы білуі тиіс.
Жарнама дискурсы - қоғамдағы және оның әр ... ... ... ... - өте ... ... Оны түріне қарай
топтастырсақ, ... ... ... ... бірі - ... ... ... - ... ... ... жарнаманың
өзі өнеркәсіптік және сауда жарнамасы болып екіге бөлінеді. Өнеркәсіптік
жарнамаға белгілі бір фирманың ... мен ... ... ... ... ... ... сауда жарнамасы мен ... жеке ... ... ... ... ... байланысты, газет, журнал,
кино, радио, теледидар, телефон, ... ... т.б ... ... ... ... мүшелеріне байланысты бөлу де заңды
нәрсе. Оны көру ... ... ... есту арқылы қабылданған
жарнама деп топтастырады.
Таралу ... ... - ... ... ... ... бөлінеді.
Берілу ретіне байланысты бір рет берілетін жарнама, бірнеше рет
берілетін ... ... ... ... деп ... қарай, арнайы жарнама агенттері және ... ... ... жарнама болып екіге бөлінеді.
Жарнаманың көркемделуіне ... да ... көп( ... бір түсті жарнама, екі түсті, түрлі түсті т.б ... ... ... ... ... ... көптігі жарнаманың жалпы түсінігін
қиындатады. Жарнаманы жан-жақты қарастыра келіп, оған ... ... ... ... деген- белгілі бір зат пен құбылысты, іс-әрекет пен
қызметті елге таныту, насихаттау, ... ... ... күшейту
мақсатымен(ауызша, жазбаша) жарияланған хабарлама жиынтығы[1,7-8б]
Жарнама - өмірдің көп астарлы саласы. Оның ... ... ... ... т.б ... ... ... тұрғыдан алғанда, жарнама - сөз, жарнама ... - ... ... ... ... ... ... тіпті
бөлек кітап, кино болуы да мүмкін(9)
Жарнама тілі халық арасында кең тараған тіл болуы шарт., ... ... ... ... ... ... ... болмауына
байланысты, иесін таппас жүйесіз сөз болып қалады. Ал, көпшілікке танымал
тілде жарияланған жарнама шын мәнінде жарнама ... ... тіл мен ... ... әрі қысқа, әрі нұсқа, жалпыға түсінікті де ... ... ... тілінің сөздік құрам жағынан да өзіндік ерекшеліктері
болады.
1. Жарнама тілі бай болуы тиіс. Сөздік ... ... ... жарнамаға
көпшілік елең етпейді.
2. Жарнама тілінің сөздік құрамы өмір талабына сай, өзгеріп,
дамып ... ... Өмір ... алға басса, ал оны өрнектеуші сөз
өзгеріссіз қала ... ... ... тілінің сөздік құрамы үздіксіз баю ... ішкі ... ... ... ... ... жаңа атау,
терминдермен, терминдік тіркестермен толыға түсуде.
Сонымен қатар бұрын қолданылған сөздердің ... ... да жиі ... Мысалы, ана тілімізде ... ... ... ... ... хұқ, салым, егемен, жалгер, делдал,
құжат, қожалық, сауын, тауар, ханым, мырза т.б.
Тілімізге кірме сөздер де көптеп ... ... ... тілдерден
тікелей, орыс тілі арқылы ... ... ... мен ... ... ... ... компания, дистрибьютор, бизнесмен, валюта,
инвестор, фирма, аудио -, ... -, ... ... ... ... коммерсант, биржа т.б.16 бет дисс
Жарнама - тек қана экономикалық құбылыс емес, әлеуметтік сипаттағы
құбылыс, сондықтан да ... ... ... ... адамдардың ың ойдан шығарған туындысы емес, ол ұлттар мен ... ... ... болған қоғамдық құбылыс. Жарнаманы
адамдардың әр бір адам қолданады. Жарнама адамдардың ... ... ... ... оны ... ... байланыс
жасауына себеп болған құбылыс десек те болады.
Жарнаманың әсерлілігі, оның ықпалының артуы адам психикасының
ерекшеліктерін ... ... ... ғана ... ... ... ... өтеуге талаптандыратын бір түрткі болады. Бұл түрткіні
психологияда мотив деп ... ... ... әсер ... қарай адам
психологиясы әр түрлі өзгерістерге түсіп отырады. Жарнама оқырманның,
тыңдарманның, ... ... ... ... ... ... ойлы ... және ойсыз назар деген болады. Біріншісі адам бір
нәрсені көру үшін күш ... ... ... ал ... ... ... адамның ойламаған жерден байқап, оған еріксіз көңіл бөлуі.
Жарнама ... ... ... адам назарына ілігіп, оның санасына әсер
ету керек. Ол тұтынушының қызығушылығын арттырып, көздеген затын ... ... ... ... ... тұтынушының сезіміне әсер
еткеннен кейін, екінші кезеңде мағынасымен қызықтырып, кейбір жағдайда
ойламаған жерден ... ... ... Жақсы жарнама адам санасында
белгілі бір бейне (образ) ... ... ... біз ... ... Жарнаманың әсері дәлелді ... ... ... ... де мұндай дәлелдер жарнамада жоқ болса, онда жарнаманың адам
санасына ықпалы әлсіреуі сөзсіз. Жарнаманың тағы бір ... ... ... ... ... байланысты бір нәрсені көргенде туындайтын ассоциациялар.
Бұл - бір нәрсені екінші нәрсеге ұқсату арқылы белгілі бір ... ... ... ... әр ... жарнамаларға назар аударта
білу – жарнама компаниялары мен агенттерінің жетістігі. ... ... ол ... ... арқылы не радио, теледидар арқылы берілсін, тұтынушы
мен көрермендер арасында психологиялық ... ... ... ... ... ... ... Жарнама белгілерін дұрыс
қолдана білу жарнамашының шеберлігіне байланысты. ... ... ... ... бір уақыт аралығында белгілер (сигнал) жиынтығы
ретінде қарастыруға болады. Осы ... ... адам ... ... ... жан ... ... алады. Нәтижесінде адамның ойында психикалық
процесс жүреді.[1, 8б]. Бұл ... ... ... өтеді.Жақсы жарнама
–дәл және нақты хабар мен ... ... дер ... ... ... мамандар бізде әлі өз дәрежесінде қалыптасқан жоқ. Жарнама
жасауға психологтар, социологтар, тілшілер, экономистер керек.
Жарнама ... ... ... мен ... әсер ету ... психологиялық әсерінің нәтижесінде жасалған іс - ... ... еркі ... ... іс - ... адамдардың жеке еркі бойынша
жасалған ... ... ... Кейбір адамдар өздерінің ойларында,
көзқарастарында тұрақсыздық білдіреді. ... ... ... ... деп атайды. Олар өмірде жиі ... ... ... берілген плакат, хабарландырулар, мерзімді баспасөз, теле және
кинофильмдер адамдардың барлық ... ... ... ... ... жарнама көңіл аудартып, тұтынушыны іс-әрекет жасауға ынталандыруы
тиіс.Егер жарнамаға көңіл ... ... ... ... ... ... ... салыстырмалы талдауы
Қазіргі күнде жарнама қазақ, орыс, ағылшын тілінде қатар ... ... қай ... болса да, оның әдеби тіл нормасына сай берілуі –
бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі. Бұл ... шешу ... ... ... ... ... отыр. Нақты айтар болсақ,
Қазақстан Республикасы Тіл туралы заңының 21- ... ... ... ... ... прейскуранттар, баға
көрсеткіштері басқа да көрнекі ақпарат ... ... ... ... ... да тілдерде жазылады.
Қазіргі кезде қазақ тілінде кейбір жаңа ... ... ... болуда. ... ... ... ... ... ... сауда(оптовая торговля), сөйлеу қосыны(
переговорный пункт) – ... ... ... – сөз ... ... пайда болған сөздер де аз
емес. Қазақша ... ... орыс ... ... ... ... ... жаңа буын(новое поколение), жапсырма(наклейка), ... т.б ... ... ... ... ... ... құрамының бір бөлегі теле-, кино-
, авто- сияқты бірнеше сөздер бар. Олар ... ... ... ... саласында қысқартылған сөздер де қолданылуда. Кез келген сөз
қысқартыла бермейді, тек күрделі атаулар қысқарады.
Соңғы уақытта өмірдің өзге ... ... ... ... ... қысқарған сөздер пайда болуда.
1. Қысқарған сөздердің көбі ... ... ... ... ... ... алу арқылы жасалады, ұжымшар(ұжымдық шаруашылық – колхоз) т.б.
2. Күрделі атаудың бірінші сөзінің алғашқы буыны және ... ... ... ...... ... ... Күрделі атаудың әр сөзінің басқы дыбысы алынып қысқаруы. ... ... ... ... ... қатар газет, журналдардың
атаулары жарнамада да ... ... ... қысқартылып
беріледі. Мысалы, ЕҚ – Егемен Қазақстан газеті; ЖА – Жас алаш ... ... бір ... дүниеге көзқарасын танытуда аударма да үлкен
маңызға ие, себебі ... өзге ... ... ... де ... ... бейнесін танытуда тіл мен мәдениет негізгі факторлар ... ... тілі ме ... ... ... аударманың
маңыздылығын атап көрсетеді. Оның зерттеуінде қазақ мәдениетінің ағылшын
тілінде көрініс табуы ... ... ... ... ... ... ... тиіс
нәрсе – ұлттық - мәдени лексиканың ... ... өзге ... беру ...... мәселелердің бірі.
Себебі, әр тілдің тек өзіне ғана тән ерекшеліктері бар. Ол ... ... ғана тән ...... салт – дәстүрге байланысты ... ... т.б ... ... ... ... орыс және ағылшын
тілдеріне мынандай тәсілдер арқылы беріледі:
- генерализация. Мысалы, қарындастар – ...... – тети – ... ... кез ... ... бірнеше тіл қатар жүреді. Негізгі
мемлекеттік тіл - қазақ тілімен қатар орыс және ... тілі ... Мұны ... саласынан да байқауға болады.
Күнделікті өмірде басым бөлігі орыс тіліндегі жарнамаларға назар
салатынымыз жасырын емес. Бұның себебі – жарнама ... ... елде енді ... ... келе ... сала. Жарнама алғашқы кезде тек орыс тілінде ғана
беріліп жүрді. Тек соңғы жылдары ғана орыс ... ... ... ... ... ... жүр.
Жарнама мәтіні екі түрлі қасиетке ие; бірі – белгілі бір ... ... ... – сол ақпарат арқылы ықпал ету.
Жарнамадағы ықпал ету концтрукциялары көбіне тез ... ... ... тұрады; сатып ал, дәмін көр, қолдан т.б. ... : « ... ... бе – сатып ал!»; « ... ... ... ... ... ... мәтіні тек бір ғана ... ғана әсер ... ... ... ... ... жарнамаларда көбіне ықпал ету
жасырын тұрады. Яғни, сұрақ беру арқылы да ықпал етіп тұруы мүмкін. Мысалы:
« Тіс ... ... ... ... ... ... сіз ше?»;
« Сіз білесіз бе, бізде ғана тауар сатып алу арқылы
Сіз 10 пайыз жеңілдікке ие ... Сіз ... бе, ... ... алу ... 24 айға ... кепілдікке ие боласыз?»...
Мұнда жарнама берушіні сіздің қандай тіс пастасын қолданатыныңыз
қызықтырмайды. Алдыңғы бөлігінде тіс ... ... « ... ... пастасын қолданатыны жайлы хабарлап, сол арқылы адресатқа психологиялық
тұрғыдан әсер етеді. « Ал, сіз ше?» ... ... ... де ... етуді
ұсынады.
«Ал, сіз ше?» деп басталатын сұрақтар жаңа ақпаратқа ие. ... ... ... ... ... кей жағдайларда ұсыныс тұрғысынан
келеді.Жарнамада әрекетке итермелеу барысында әр ... ... ... беру де ... ... мәтінінде: « Қайызғақсыз шаштар арманыңды жақындата түсе
ме?Неге олай ... егер сен жаңа «Head and ... - ты ... ... and ... ... ... келтіруші элементтерден тұрады. Ол
қайызғақтың пайда болуының алдын алып, бас терісін қалпына келтіреді.
Ал, бұл ... және сау ... үшін ең ... ... «Head ... . Енді сен ... ... дайынсың». – Мұнда ауызекі
стилі қолданылған. Сұрақ ... алу ... ... ... ... тек
тұтынушының назарын аудару үшін ғана қолданылады.
Прагматиктердің көзқарасы тұрғысынан алғанда жарнама мәтінінің
мақсаты – ... бір ... ... жай ... Жарнамадағы прагматиканың
басты белгісі – жарнамаланып отырған тауарды алуға тұтынушыны итермелеу.
Жарнама ... әр ... ...... ... Тілдегі прагматикалық механизмдерді іздеу дегеніміз –
сөйлеудің прагматикалық әсерін білдіретін лексикалық ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады. Мысалы,
тұрмыс тауарлары мен әйелдер тұтынатын косметика өнімдеріне байланысты
мынадай ... ... ... аромат, нәзіктік, баурап алу,
мереке, хош иісті, ... ... ... ... Азық – ... байланысты прагматикалық тұрғыдан ... ... ... нәзіктік, рахат, қуаныш, тәтті, құнарлы, жағымды,
табиғи, сұрыпталған т. б. Тұрмыстық техникаға байланысты ... ... ... ... ... ... бұл ... беру барысында жаңа мағыналық –
экспрессивті белгілерді де жасайды.
Енді үш тілді салыстыру арқылы ақпараттық – жарнама ... ... ... ... қалыңдық көйлегін жарнамалайтын суретте былай
жазылған: Келін мен ене жарасымы – ... ... ... и ...
Ағылш.: bride and mother clothing, бұл жерде келін – невестка - Ағылшын
тілінде bride сөзі ... daughter – in – low сөзі ... ... ... ... ... сөз сай ... Сондай – ақ, назар сала ... бір жайт – ... және орыс ... ене ... ... ... Екі тілде де бұл сөзге балама табуға болады, алайда,
нақты жағдайда ол ... ... сай ... ... ... мәтіндерінде бауыр сөзі конкретизация тәсілімен аударылып
жүр. Мысалы: «Адамның баласы – бауырың». « Әр ... ... бір – ... Орыс ... –« Сын ... – твой ... А это ... и другие
народы – братья тебе, и с другими живи в мире и согласий. – a son of a ... your brother: that is;all the people are your ... live in ... concord with them. ... ... ... бауыр сөзі орыс және ағылшын
тілдерінде ұқсас мағынаға ие, мұнда ол ... ... ... бір ...... мәтінінде бауыр сөзі орыс тілінде әпке
сөзінің ... ... ... ... қызғыштай қорғаған Зәкия бауырымыздың әр
сөзінен елін, ... ... ... ... оны ... шын ... ... кәміл сенуге болады. Хочется
верить, что каждый человек, ... и ... свою ... ... ... всем сердцем, воспримет, проникновенные слова нашей уважаемой
сестры Закий. – I want to believe that every person, loving his ... and culture6 will ... the wishes of Zakia and stand ... отырғанымыздай, ағылшын тілінде бауыр сөзі элиминацияға
ұшырап, оның орнына антропоним қолданылған.
Екі тілде қатар беріліп жүрген ... ... ... – сөз
аудару мағынасыздыққа алып келуі мүмкін. Нәтижесінде бұл ... ... ... ... ... ... ... айналуы да
мүмкін. Мысалы, аctiv байланыс қызметіне байланысты «Приз говорит за себя,
пора говорит за ... ... ... ... ... өзі – ақ сөйлеп
тұр. Енді жүлде үшін сөйлейтін кез келді!». ... ... ... ... бұл ... ... ... бұл жарнама түсініксіз болып,
ешқандай әсер етпеуі мүмкін. Бұдан шығатын ... – тек ... өз ... толық сақтап қалатын жарнаманы ғана сөзбе – ... ал ... ... ... трудно справиться с пятнами. Чистящий порошок «Bis» легко и
бережно удаляет даже сильные загрязнения, ... ... себя ... – это самое лучшеечистящее средство.
Чистит дом и все, что в нем».
«Дақпен күрес қандай қиын. «Bis» тазартқыш ұнтағы ... ... ... жақсы тазартып, жақсы иіс қалдырады.
«Bis» - бұл ең жақсы тазартқыш құрал.
Әдетте, жарнамада сөйлеу стилінің белгілері де қатысып отырады. Сөйлеу
стилінің ... ... ... ... өзіне назар
аудартады.
Жарнамада сонымен қатар, «только»,яғни «тек» сөзінің қолданылуы
арқылы ұсынылып ... ... ... ... өзге де ... ... «Финт» - только для тех, кто правда крут»; «Мир ... ... ... для вас»; « Если масло то только ... ... ... макароны «Султан».
Үш тілдегі жарнама мәтінінің құрылымына келер болсақ, жүргізілген
сауалнама бойынша халықтың көпшілік бөлігі жарнаманың ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... авторлары әр түрлі
құралдарды пайдаланғанда жарнамаланып отырған тауардың ... ... жаңа ... құрауға тырысады. Тіл прагматикасын субьектіге әсер
етуші құрал ретінде қарар болсақ, онда эмоционалды – бағалауыштық сөздерді
тіл ... ... ... дер ... ... жету үшін жарнама берушілер фразеологизмдерді
қолданады.
Любовь с первого взгляда – любовь с первой ложки:
«Время собирать камни – ... ... ... ... ... мәтіндерінде мақал – мәтелдерді
қолдану жиі кездесіп жүр. Мысалы, «Алладан - ... ... - ... ... ... мәдени – қайырымдылық күніне шақыру жарнамасы өте жақсы
құрастырылған. Сол сияқты «Нұрлы болашаққа бірге қадам басайық» ... ... ... көп ... жүр. ... ... жаңа ... деген жаңа
сөз «Сеймар» консорциумының жарнамасында қолданылған.
Мақал – ... көше ... да ... ... Мысалы,
Б.Ибрагимовтың ұйымдастыруымен болатын сықақ кеш «Базарыңның барында ойна
да күл» деген мақалмен жарияланады.
Қазақ мақал – мәтелдері – сан ... бойы ... ... ... ... ... мұра ... келе жатқан ауыз әдебиетінің бай
саласы. Сондықтан жарнама мәтіндерінде орнымен қолданылған мақал – мәтелдер
өзінің ерекше ... ... ... ... ... ұтымды келуі
сөзсіз.
Қазақ тілінде жарияланып жүрген жарнамаларда мақал – мәтелдермен
қоса ұлы адамдардың нақыл сөздерін қолдану да ... ... ... беріліп жүрген «Әлемсистем» корпорациясының
жарнамалары Абайдың, Шоқан Уәлихановтың, әл – Фарабидің нақыл ... ... ... – ой ... ... ... түкке қажетсіз
екенін көрсетеді, сондықтан да олар ең басты игілікке қол жеткізу ... ... ...... ... – ақ «Бутия» фирмасының Loreal
фирмасының косметикасы мен ... ... ... ... ... қандай да болсын сыртқы ықпалға кіріптар ... ... ... ... ... ... қолдану жарнама мәтінінің негізгі
мазмұнын ашып, оның көркемдік ерекшелігін арттырып, жарнама стилінің дұрыс
қалыптасуына өзіндік ... ... ... ... қазақ жарнама
мәтіндерінде ...... ... жиі ... жүр. ... ... ... адамнан - пейіл» деп аталатын имандылық, мәдени – қайырымдылық
күніне шақыру ... өте ... ... Сол ... ... ... қадам басайық» деген сөз жарнама мәтіндерінде көп кездесіп
жүр. «Жаңа ... жаңа ... ... жаңа сөз ... ... ... – мәтелдер көше жарнамаларында да кездесіп ... ... ... ... ... кеш ... ... ойна
да күл» деген мақалмен жарияланады.
Қазақ мақал – мәтелдері – сан ... бойы ... ... ... ұрпақтан ұрпаққа мұра болып келе жатқан ауыз ... ... ... ... мәтіндерінде орнымен қолданылған мақал – мәтелдер
өзінің ерекше қасиетімен көпшілікке әсерлі, көңілге қонымды, ұтымды келуі
сөзсіз.
Қазақ тілінде ... ... ... ...... ұлы ... ... сөздерін қолдану да көрініс беруде.
Мысалы, теледидарда ... ... ... ... Шоқан
Уәлихановтың, әл – Фарабидің нақыл сөздерін қолдануда. Айталық, «Ақыл – ... ... ... ... ... ... ... сондықтан да
олар ең басты игілікке қол ... үшін ... ... ... ... сондай – ақ «Бутия» фирмасының Loreal фирмасының косметикасы мен
парфюмерияларын ... ... «... ... ... ... ... сыртқы ықпалға кіріптар емес» сөздерімен берілген. Жарнамада ... ... ... жарнама мәтінінің негізгі мазмұнын ашып, оның
көркемдік ерекшелігін арттырып, жарнама ... ... ... ... ... барысында көп тілде берілетін ... ... ... ... басқа жолдарын қарастырған дұрыс деген қорытындыға келдік.
Осыған байланысты қазақ тіліндегі ... ... ... жүр деген ... ... ... сауалнама жүргізген
едік.Сауалнамаға барлығы 25 адам қатыстырылды. «Қай ... ... ... ... ... деген сұраққа сауалнама барысында
оппоненттеріміздің берген жауабы төмендегідей:
| жас | ... | орыс ... | ... тіліндегі |
|ерекшелігі |тіліндегі ... ... |
| ... | | ... – 25 | 30 % | 50% | 20 % ... - 30 | 40% | 50% | 10% ... - 35 | 50% | 50% | ... - 40 | 50% | 50% | ... ... ... ғылыми нәтижелерге ... ... ... ... зор ... сауалнама және психолингвистикалық эксперимент ... ... 100 жуық ... ... жиналды, оның ішінде
жапсырма қағаздар, теле және ... ... ... ... және
т.б. Жарнама құбылысы қазақ елі үшін жат құбылыс болса да, оның бізге әсер
етуші факторлардың бірі екені даусыз. Жарнама ең ... ... ... одан ... әсер ... ... қызметін атқарады. ... ... ... көптеген шетел ғалымдары зерттеген, ал
қазақ тіл ғылымында бұл болашақтың еншісінде.
Жаңарған көзқараспен қарар болсақ, жарнама жат ... ... ... ... ... ... ... беруші құрал, қоғамдағы жаңалық
хабаршысы.
Қоғамдағы күнделікті өзгерістерге байланысты көптеген жаңа ... ... ... жаңа сөздер, жаңа атаулар пайда болады. Ал, ... адам ... ... ... ықпал ету арқылы ендіреміз.
Қысқа мерзім аралығында жарнама өзінің қызметін ... ол ... ... ... әсер ... сөзсіз.
Тұтынушыны тауарды алуға итермелеуге байланысты толымды ... , ...... сөздердің пайдаланылуы қажет.
Жарнамада сондай – ақ ауызекі сөйлеу тіліне тән сөздердің қолданылуы
да өз әсерін тигізеді. Кейбір ... ... дәл осы ауыз ... ... ... ... ... күшке ие
Қазіргі қазақ жарнамасының өз тыңдаушысына ... бар ... ... ... ... ... тұрған бірнеше тілде берілген ... ... ең ... орыс тіліндегі жарнамаға назар аударарымыз
жасырын емес. Бұл қазақ тіліндегі жарнаманың әлі де ... ... ... ... ... ... ... екенін көрсетеді.
Жарнама мәтіні өмір талабына сай, өзгеріп, дамып отыруы қажет.
Өмір жылжып алға басса, ал оны ... сөз ... қала ... ... ... тілінің сөздік құрамы үздіксіз баю үстінде.
Тіліміз ішкі ... ... ... ... сөздермен, жаңа атау,
терминдермен, терминдік тіркестермен толыға түсуде.
Сонымен қатар, бұрын қолданылған сөздердің ... ... да жиі ... ... көңіл аудартып, тұтынушыны іс-әрекет жасауға
ынталандыруы тиіс.Егер жарнамаға көңіл ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1.Асанбаева С. А Жарнама саласында мемлекеттік ... ... - ... ...... 2006. – ... ... в языке и речи [ сб. ст.\ ред – кол.: ... др ]. – ... ... ... ...... ... О.С Словарь лингвистических Терминов. – Издательство 4 –
е, стер. - М.: ком Книга, 2007. - 569 с
4. ... ... ... ... – ред. ... ... «Сов. Энцикл»., 1990. – 682 с
5. Даутова Г.Х Жарнамадағы ... ... // ... № 3, ... ... ... ... Пути развития современной
лингвистики. [ В 3 – х кн] М., « ... ... ... В.И. Язык как ...... ... 1982. ... с.
9. Проблемы современной лингвистики. Сборник работ линг – тов филол.
фак. МГУ. [ Под. Ред. Ю. С. ... М., изд. ... ун – та, ... ... В.А ... речевого воздействия в профессиональном
дискурсе // ҒА ... – 2008 ( № 3). – ... В.С ... ... ... в ... ... \\
ҚазҰУ Хабаршысы. - № 7 – 8 ( 123- 124). 2009. – 56с
12. Психолингвистические проблемы семантики. Академия наук ... « ... М., 1983. – ... ... ... в ... лексики и фонетики.
Сборник научных трудов. Калинин, 1983
14. Психолингвистика – М., «Прогресс», – 1984
15. ... ... ... ... и понимания
текста. Межвузовский тематический сборник научных трудов. Калинин, 1988
16. Психолингвистика және ... тіл ... ... күйі ... ... ... ... – Алматы « Қазақ
университеті», 2003. – 300 б.
17. Психолингвистика и ... ... и ... ... ... им. аль – ... ... Қазақ
Университеті, 2003. – 299с
18. Розенталь, Д. Э, ... М. А ... ... ... – М.: Просвещение, 1985. – 399с
19. Стариченок, В.Д ... ... ... ... н ... 2008. – ... ... С. Ұ Жаңа замандағы теледидар жарнамаларының мәдени
аясы \\ҚазҰУ Хабаршысы. № 5 – 6 ( 121- 122), ... ... Г.А ... ... в информационно – рекламных
текстах\\ҚазҰУ Хабаршысы. №2 (121 – 122),2008
22. ... Б .Х ... ... ... и ... язычие:
поиски и перспективы. – Алма – Ата: ... 1989. – ...... ... ... ... www.googl.kz
27. www.massagan.com
28. www.til.gov.kz
-----------------------
Есте ұзақ уақыт сақталатындай болуы керек
Іс - әрекет жасауға ынталандырып тұруы қажет
Жарнамаланатын ... ... ... ... ... ... әрі мәнді
Назарды бірден аударатындай
Жарнама стилі қандай болу керек?
Жарнама
мәтіні
ақпарат
беруші
сендіруші
еске салушы
әсер етуші

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нейролингвистикалық бағдарламалау70 бет
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет
Borland Delphі ортасының интерфейсі28 бет
Delphi бағдарламалау тілінде проектіні құрастыру22 бет
Delphi бағдарламалық ортасында «Pascal бағдарламалау тілінде файлдармен жұмыс істеу» электрондық оқу құралынжасап шығару19 бет
Delphi ортасында анимация құру13 бет
Delphi-дің компоненттер тақтасы22 бет
Delphi-де математикалық есептеуге арналған бағдарлама құру19 бет
Delphi7 обьектілі бағытталған бағдарламалау ортасы17 бет
Dеlрhi ортасында ақпараттық жүйе құру35 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь