Ауған соғысысынан кейінгі жылдардағы білімнің дамуы

Мазмұны.

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

ІІ.Негізгі бөлім.
1Ауған соғысысынан кейінгі жылдардағы білімнің дамуы ... 4
2.Қазақстанда ғылымның дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
3.Ауғаныстан соғысынан кейінгі жылдары халақ интеллигенцияны даярлау жолдары ... ... ... ... ... ... ..16

ІІІ.Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

IV.Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22

V.Сілтеме ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
Кіріспе.
Ағарту саласындағы қалпына келтіру жұмыстары. Соғыс жылдарында Қазақ ССР-інде, бүкіл еліміздегі сияқты, селода жалпыға бірдей жеті жылдық және қалада он жылдық білім беруді жүзеге асыру уақытша тоқтап, мектептердің балаларды қамтуы едәуір төмендеген еді. Соғыс қиратқан шаруашылықты қалпына келтіру туғызған елеулі материалдық қиындықтарға қарамастан, ағарту ісіне арналған қаржылар жылдан-жылға арта түсті. Егер 1946 жылы бұл мақсаттарға арналып 85,6 миллион сом босатылған болса, 1950 жылы 146,5 миллион сом босатылды. Бұған қоса, Қазақстанда, бүкіл еліміздегі сияқты, мектептерге көмек көрсету, жаппай білім беру қорын, сондай-ақ жетімдер мен мұқтаж балаларға көмек қорын жасау жөніндегі жексенбіліктер ұйымдастырылды. Халық сирек қоныстанған, шалғайдағы мал шаруашылықты аудандарда мектеп ісінің ойдағыдай дамуына аудан, Облыс орталықтарындағы және ірі село-лардағы мектептердің жанындағы мектеп-интернаттардық, жа-тақханалардың санының артуы мүмкіндік туғызды. Мәселен, С1947/48 оқу жылында Ақтөбе облысының бір өзінде ғана 1595 оқушыға арналған 42 интернат ұйымдастырылды . 1953 жылы республиканың мектеп-интернаттарында мал өсірушілердің 40 мықға жуық балалары оқыды, бұдан басқа мал жайылым учаскелерінде 300 жеті жылдық мектеп жұмыс істеді.[1]
Алайда республиканың бірқатар аудандарында балалардың барлығы бірдей (әсіресе қазақ қыздары) жеті жылдық мектеппен қамтылмады, мектептердегі сабақтар бірнеше сменамен жүргізілді.:
КПСС пен Совет мемлекеті қазақ орта мектептерін нығайтуға, олардың санын көбейтуге және қазақ жастарының он жылдық орта мектеп көлемінде толық білім алуы үшін қажетті жағдайлар жасауға барынша көңіл бөлді.Қазакстан Компартиясьь ның Орталық Комитеті 1946 жылғы декабрьде «Қазақ орта мектептерін нығайту туралы» қаулы қабылдадьу Қазақ мектептеріндегорыс тілін оқытуды жақсарту женінде шаралар қолданылды.11949/50 оқу жылынан бастап Қазақстанда жалпыға бірдей міндетті жеті жылдық, ал облыс және ірі өнеркәсіп орталықтарында — он жылдық білім беруге көшу барлық жерде бірдей дерлік басталды. Төртінші бесжылдық жылдары ішінде Қазақстанның орта мектептерін 40 мың ұл мен қыз, оның ішінде 4,5 мың қазақ бітірді, ал соғыс қарсаңында қазақорта мектептерін не бары 380 адам бітіріп шыққан еді. 1950 жылы Қазақстанда жалпы білім беретін 9088 мектеп жүмыс істеп, оларда 1 438 226 оқушы оқыды.
Соғыс жылдарында заводтар мен фабрикаларда, колхоздар мен совхоздарда әкелері мен ағаларының орнында жұмыс істеп, ездерінің мектепте білім алуын аяқтай алмай қалған жастардың өндірістен қол үзбей оқуы үшін жұмысшы және село жастарының кешкі және сырттай оқу мектептері ашылды. Бес жыл ішінде олардан 2500 адам орта білім алып шықты. Бесжылдықтың аяғында республикада осындай 363 мектеп болып, оларда 35 мың адам оқыды. Бірақ бұның өзі оқығысы келетіндердің барлығын қамти алмады, оның үстіне үй-жай, арнайы оқулықтар мен программалар, мүғалімдер жетіспеді [2].
1.Соғыстан кейінгі жылдардағы білімнің дамуы.
Тұтас алғанда республикадағы мектеп ісі ілгері қадам басты: мұғалім кадрларының саны артып, кәсіптік дәрежесі арта түсті, мектептердің оқу-материалдық. базасы нығайтылды. Партия мен үкімет мұғалімдердің материалдық жағдайына үнемі қамқорлық жасап отырды. 1949 жылы мүғалімдердің жалақысы арттьтрылып, еңбек еткен жылдары үшін төленетін пенсия ұлғайтылды. 1947 жылы Қазақ оқу-педагогика баспасы құрылды.
Халыққа білім беру жүйесін жетілдіру 50-ші жылдарда совет елінде мәдени құрылыста зор өрлеу болды.Қолайлы саяси және экономикалық жағдайлар халыққа білім беру ісін одан әрі дамытуға себептесті.
Келген халықтың соғыстан кейін қайтуына және оның тың игеру кезеңінде жаңадан келуіне байланысты, халықтың құрамының және оның қоныстануының ерекшеліктері, өріс алғав миграция процестері — осының барлығы халыққа білім беру органдарының алдына жаңа күрделі міндеттер қойды.
Қазақстан Компартиясы Орталық Комитеті мен республика Министрлер Советі республикадағы халыққа білім берудің жайына бірнеше рет талдау жасады. Еңбекшілер депутаттарының Советтері балалар мен жасөспірімдердің есебін алумен үнемі шұғылданып отырды. Барлық қалалар мек елді мекендер Советтердің атқару комитеттерінің шешімімен мектептер орналасқан микроаудандарға бөлінді. Әрбір мектеитің жанында құрамында Советтің депутаттары, ата-аналар комитетінің председателі, мектептің директоры бар жалпыға бірдей міпдетті түрде білім беру комиссиялары құрылды, олар жұртшылықтың көмегімен балалардың есебін алып, олардың мектепке келуін қадағалады, балаларды мектепке тартуға шаралар қолданды. Балаларды оқумен толық қамту үшін комиссиялардың ұсынуы бойынша селолық жерлерде қоғамдық интернаттар ашылды, мұқтаж балаларға материалдық көмек көрсетілді, балаларды мектепке көлікпен жеткізу ұйымдастырылды.
Селолық жерлерде жаппай білім беру жолындағы кедергі неке-семья қатынастарындағы ескінің феодалдық-байшылдық қалдықтары (жастайынан үйлендіру, алып қашу, қалыңмал беру) болды. Республиканың партия және совет органдарыныд ескінің феодалдық-байшылдық қалдықтарына қарсы дәйекті күрес жүргізуінің нәтижесінде казақ қыздарының орта мектептен шығьш қалуы азайды.
Әдебиеттер.
1. А.Сабырханов. Ұлы бетбұрыс – Алматы, 1981ж.
2. А.Сабырханов. Қазақстан мен Россияның ІX ғасырдағы қарым-қатынастары – Алматы, 1970ж.
3. В.Г.Семенов., В.П.Семенова. Губернаторы Оренбургского края – Орынбор, 1999г.
4. Ғ.Маймақов. Қазақстан Республикасының саяси-құқықтық тарихы – Алматы, 2000ж.
5. История Советского крестьянства. Т-2. Советское крестьянство в период социалистической конструкции народного хозяйсива. Кнец 1927-1937. М., 1986г.
6. Казахстан в XVІІІ – ІX веках – Алматы, 1969г.
7. Қазақ ССР тарихы – Алматы, V-том, 1982ж.
8. Қазақстан тарихы. очерктер – Алматы, 1994ж.
9. Омарбеков Т. 20-30 жылдардағы Қазақстан қасіреті – Алматы, 1997ж.
        
        Мазмұны.
І.Кіріспе...................................................................
..................3
ІІ.Негізгі бөлім.
1Ауған соғысысынан кейінгі жылдардағы білімнің дамуы....4
2.Қазақстанда ғылымның дамуы............................................11
3.Ауғаныстан ... ... ... ... ... даярлау
жолдары..........................16
ІІІ.Қорытынды...............................................................
.........20
IV.Әдебиеттер...............................................................
......... 22
V.Сілтеме...................................................................
.............23
Кіріспе.
Ағарту саласындағы қалпына келтіру жұмыстары. Соғыс жылдарында Қазақ ССР-
інде, бүкіл еліміздегі сияқты, ... ... ... жеті ... ... он ... ... беруді жүзеге асыру уақытша тоқтап, мектептердің
балаларды қамтуы ... ... еді. ... ... ... ... туғызған елеулі материалдық қиындықтарға қарамастан, ағарту ісіне
арналған қаржылар ... арта ... Егер 1946 жылы бұл ... 85,6 ... сом босатылған болса, 1950 жылы 146,5 ... ... ... қоса, Қазақстанда, бүкіл еліміздегі сияқты, мектептерге
көмек ... ... ... беру ... сондай-ақ жетімдер мен ... ... ... жасау жөніндегі жексенбіліктер ұйымдастырылды. Халық
сирек қоныстанған, шалғайдағы мал шаруашылықты аудандарда мектеп ... ... ... ... ... және ірі село-лардағы
мектептердің жанындағы мектеп-интернаттардық, жа-тақханалардың санының
артуы мүмкіндік туғызды. Мәселен, С1947/48 оқу ... ... ... ... ғана 1595 ... арналған 42 интернат ұйымдастырылды . 1953 жылы
республиканың мектеп-интернаттарында мал ... 40 ... ... ... ... басқа мал жайылым учаскелерінде 300 жеті ... ... ... республиканың бірқатар аудандарында балалардың барлығы бірдей
(әсіресе қазақ қыздары) жеті ... ... ... ... ... ... жүргізілді.:
КПСС пен Совет мемлекеті қазақ орта мектептерін нығайтуға, олардың санын
көбейтуге және қазақ жастарының он жылдық орта ... ... ... ... үшін ... ... ... барынша көңіл бөлді.Қазакстан
Компартиясьь ның Орталық Комитеті 1946 жылғы ... ... ... ... ... ... қабылдадьу Қазақ мектептеріндегорыс тілін
оқытуды жақсарту женінде шаралар қолданылды.11949/50 оқу ... ... ... ... міндетті жеті жылдық, ал облыс және ... ... — он ... ... беруге көшу барлық жерде бірдей
дерлік басталды. Төртінші бесжылдық жылдары ішінде ... ... 40 мың ұл мен қыз, оның ... 4,5 мың қазақ бітірді, ал соғыс
қарсаңында қазақорта мектептерін не бары 380 адам ... ... еді. ... Қазақстанда жалпы білім беретін 9088 мектеп жүмыс істеп, оларда 1 438
226 оқушы оқыды.
Соғыс ... ... мен ... колхоздар мен совхоздарда
әкелері мен ағаларының орнында жұмыс істеп, ездерінің мектепте білім алуын
аяқтай алмай ... ... ... қол ... оқуы үшін ... және
село жастарының кешкі және сырттай оқу мектептері ашылды. Бес жыл ішінде
олардан 2500 адам орта ... алып ... ... ... республикада
осындай 363 мектеп болып, оларда 35 мың адам оқыды. Бірақ бұның өзі оқығысы
келетіндердің барлығын қамти алмады, оның ... ... ... ... ... ... ... [2].
1.Соғыстан кейінгі жылдардағы білімнің дамуы.
Тұтас алғанда республикадағы мектеп ісі ілгері қадам басты: мұғалім
кадрларының саны артып, ... ... арта ... ... ... ... нығайтылды. Партия мен үкімет мұғалімдердің материалдық
жағдайына үнемі қамқорлық жасап отырды. 1949 жылы мүғалімдердің жалақысы
арттьтрылып, еңбек еткен жылдары үшін ... ... ... ... ... ... ... құрылды.
Халыққа білім беру жүйесін жетілдіру 50-ші жылдарда совет елінде мәдени
құрылыста зор ... ... ... және ... ... ... беру ісін одан әрі ... себептесті.
Келген халықтың соғыстан кейін қайтуына және оның тың игеру кезеңінде
жаңадан келуіне байланысты, халықтың ... және оның ... өріс ... ... ...... ... халыққа
білім беру органдарының алдына жаңа күрделі міндеттер қойды.
Қазақстан ... ... ... мен ... ... ... халыққа білім берудің жайына бірнеше рет талдау ... ... ... ... мен ... есебін
алумен үнемі шұғылданып отырды. Барлық ... мек елді ... ... ... шешімімен мектептер орналасқан
микроаудандарға бөлінді. ... ... ... құрамында Советтің
депутаттары, ата-аналар комитетінің председателі, мектептің директоры бар
жалпыға бірдей міпдетті ... ... беру ... ... ... ... ... есебін алып, олардың мектепке келуін
қадағалады, балаларды мектепке тартуға шаралар қолданды. ... ... ... үшін ... ... ... ... жерлерде қоғамдық
интернаттар ашылды, мұқтаж ... ... ... ... ... көлікпен жеткізу ұйымдастырылды.
Селолық жерлерде жаппай білім беру жолындағы кедергі ... ... ... ... ... алып қашу, қалыңмал беру) болды. Республиканың партия және совет
органдарыныд ескінің феодалдық-байшылдық қалдықтарына қарсы дәйекті ... ... ... ... орта ... шығьш қалуы азайды.
Республикада ұлан-байтақ тың жер 'игеріліп, индустрия алыптары бой ... ... ... 50-ші ... халыққа білім беру ісі көп ілгері
басты. Осының барлығы республиканың экономикалық географиясын ғана өзгертіп
қойған жоқ, ... ... ... ... мен ... көптеген
жаңалықтар енгізді. Тың және тыңайған жерлер игерілген ... ... 1954 ... өзінде 84 мектеп ашылды, комсомол жолдамасы бойынша тыңға
тұрақты жүмысқа 1078 мұғалім келді[4].
Социализм құрылысындағы табыстар, әлеуметтік-экономикалық дамудың жоғары
қарқыны және ... ... ... кейің материалдық-техникалық базасын
жаңа дәрежеге көтерді.Егер 1951 жылы Қазақ ССР-інде халыққа білім беруге
жұмсалған қаржының ... 1526 ... сом ... 1960 жылы ол екі ... ... 3780 миллион сомға жетті .
Мектеп жергілікті бюджеттен де орасан көп ... ... ... ... ... ... көпшіліктің қатысуы өсе түсті.
4951 —1955 жылдардың ішінде колхоздар ғана 82,7 мың орындық 700 ... ... ... үлес қосуы тың жерлердің ... ... ... ... ... ... өзінің
парызын түсінуде жоғары саналылық керсеткен коммунистердің, еңбекшілердің
қалың бұқарасының инициативасынық ... ... ... село ... ғана ... ... бірге жұмысшы табы, қала
тұрғындары да көмектесті. Пархоменко атындағы Қарағанды машина жасау заводы
жұмысшылары мен қызметшілерінің ... ... өріс ... ... ... кептеген заводтар мен ... ... ... ... қоғамдық қаржылар есебінен лабораторияларды, кабинеттер
мен оқу-өндірістік шеберханаларды жабдықтады .
Қоммунистік партия мен Совет үкіметі мүғалімдердің материалдық жағдайына
одан әрі көп ... ... ... ... жерлердегі мүғалімдер мен
олардың семьяларының ... үшін жаңа ... мен ... ... ... ... ... берілді, ал тегін пәтер
болмаған реттерде жергілікті Советтер ... ... ... ... ... қамтамасыз етіп отырды, үй іргесінен учаскелер бөлді. ССР
Одағының үкіметі жергілікті өкімет органдарына мұғалімдер үшін үй ... ... ... 50-ші ... республика мектептерінің мұғалім кадрларымен қамтамасыз
етілуінде сапалык және сандық жағынан ... ... Екі ... ... ... педагогикалық жоғары оқу орындары кебейді.
Мүғалімдердің білімін жетілдіру институттарының жүйесі кеңейді және олардың
қызметі едәуір жақсара түсті. 1953 ... ... ... ... ... ... ... болып, ол мектептердің политехникалық
білім беруге көшуі және мұғалімдердің міндеттері туралы ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесін өсіруге және
жетілдіруге жағдай жасады.П955/56 оқу ... ... ... саны 9240-қа жетіп, олардық 3022-сі жеті жылдық және 1117-сі
орта мектеп болды . Орта ... ... саны күрт ... ... қазақ орта мектептерін 17 мың адам, немесе ... ... ... 22 есе көп адам бітірді.
Коммунистік партияның лениндік ұлт ... ... ... 3395 ... 3758 орыс, 134 өзбек, 53 ұйғыр және 9 ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын
мектептер жұмыс істеді, оларда балаларды оқыту екі және одан да ... ... ... ... ... ... ... мен қоныстануының ерекшеліктерін одан әрі ескеріп отырды мектептер
жанында интернаттар, пансионаттар және т. б. ашылды)[5]7
Елімізде мектепте білім беру іс жүзінде ... ... ... жоғары оқу
орындары абитуриенттер конкурсын енгізген кездегі жаңа жағдайда мектепте
оқыту мен тәрбие берудің біршама ... ... ... ... ... жете ... бірден-бірге анық
байқалды. Сондықтан партияның XIX съезі орта мектепте ... ... ... ... алға қойды. Мектептерде политехникалық
оқытуды тиянақтау процесінде қиындықтар аз ... жоқ. ... ... ... ... оқыту
талаптарына сай келмеді, политехник-мұғалімдер кадрлары жоқ еді, халыққа
білім беру органдарының политехникалық оқытуды ұйымдастыру жөніндегі ... ... XX ... мектептегі істің жайын талдауға көп көңіл бөлді, оның ... ... ... ... қол үзуі алі де жойылмай отырғанын атап
көрсетті: ... ... ... тез ... ... ... пен ауыл ... өндірісінің мәселелері бойынша білімнің
неғіздерін үйрететін жаңа ... ... қана ... ... ... ... колхоздар мен совхоздардағы тәжірибе
учаскелеріндегі және мектеп шеберханаларында еңбекке іс ... ... ... және ауыл шаруашылық өндірісінің ... ... ... ... бастады және өнеркәсіп пен ауыл
шаруашылық кәсіпорындарында ... ... ... ... ... Сол ... ауыл ... жүмыс
істейтін оқушылардың оқу-өндірістік бригадалары да пайда болды[6].
1958 жылы «СССР-де мектептің өмірмен байланысын нығайту ... ... ... беру ... одан әрі ... туралы» заң қабылданды.
Қазақстанда мұндай заң 1959 жылы қабылданды. Заң ... жеті ... ... ... ... мектеп, он жылдық мектептің орнына жалпы
білім беретін он бір жылдық еңбек ... ... ... онда ... ... ... негізінде жүзеге асырылуы, тиіс болды.
Соғыстан кейінгі және ... 50-ші ... ... ... ... беру ... ... ілгерілеу кезеңі болды. 1946
жылдан 1959 жылға дейін ... ... ... ... 344,5 мың ... жас жүмысшьт, оның ішінде 50 мың көмірші, ... ... және ... 4,4 мың ... ... КПСС Орталық
Қомитетінің 1953 жылғы сентябрь Пленумынан кейін және әсіресе тың ... ауыл ... ... ... беру жүйесі кедінен
ерістеді. 50-ші жылдардың ішінде бұл жүйе ... ауыл ... ... ... мен басқа да мамандары даярланды 21.
* 1954 жылдан бастап білікті кадрлар даярлау үшін ... ... ... ... негізінен орта білімді жастар қабылдандыЛГехникалық
училищелер универсал станок> тарда ... ... ... ... кен ... мен қазу ... ... крандар,
экскаваторлар, күрделі қүрылыс машиналзрының машинистері ... бар ... ... ... ... ... ... білім беру жүйесінде даярланған
білікті жұмысшылардыд саны 1941 жылғымен ... 8 ... ... ... ... қазақ оқушыларының саны да
сонша есе ... ... жылы ... ... ... беру жүйесін қайта күру ... оқу ... да ... ... қүрылымы бір жүйеге
келтіріліп, бірыңғаи жалпы білім беретін базасы бар ... ... ... ... ... ... Кәсіптік-
техникалық училищелердің иегізгі екі үлгісі: ... ... ... жоқ ... арналған қолөнер училищелері және орта білімі бар адам-дарға арналған
техникалық училищелер белгіленді.
50-ші жылдары ... ... және ... орта ... ... ... мен ... мамандар даярлау дәрежесін көтеруге, бұл процесті
жоспарлауды жақсартуға барынша көңіл ... ... ... бұл үшін
перспективада мамандарға деген қажеттілік анықталды. Мәселен, республика-
иың жоғары ... беру ... ... ... ... жылдарда соғысқа
дейінгі уақыттан әлі де көп нәрсе қалған болатын: педагогикалық ... ... ... ... ... ... ... медицина
және басқа салалары бойынша мамандар, сондай-ақ ауыл ... ... баяу ... ... мен ... арасында қазақтардың
үлес салмағы біршама төмен болды.
Соғыс аяқталғаннан ... ... ... және ... ... ... ... жоғары оқу орындары мен техникумдары ... ... ... мен ... ... тобы да ... ... республиканың жоғары оқу орындары мен техникумдарындағы оқытушы-
профессор құрамына байланысты жағдай біршама қиындай түсті.
,ВҚП(б) Орталық Комитеті мен ... ... 1947 ... ... «Қазақ ССР-
інде жоғары және орта білім беруді одан әрі дамыту шаралары туралы» ... ... ... және ... оқу ... салуға, оқу
жабдықтары мен құрал-саймандарын алуға арналыи қосымша қаржылар бөлінду
Қазақстанға ... оқу ... ... ... жіберілді, орталық
институттар мен уыиверситеттерде Қазақстаннан келіп оқитын оқытушылар үшін
аспирантурадағы орын еаны ... ... ... және
еліміздің басқа қалаларының жоғары оқу ... мен ... ... жастарға кең мүмкіндіктер жасалды. ... ... ... ... және орта білімді мамандар даярлауға ерекше көңіл бөлінді.
Республикадан тыс жерлердегі жоғары оқу ... ... ... жіберу
жоспары белгіленді. Осының барлығы ... ... ... ... жоғары және орта білімді 60 мың иаман, оның ішінде қазақтардан
осындай 18 мыңнан астам маман ... ... ... ... Орталық Қомитетінің шешімі бойынша 1949 жылы Москвада,
Ленинградта, ... және ... ... да ... ... ... ... жөніндегі бір жылдық және екі жылдық курстар
ашылды, кандидаттық емтихандар ... ... ... таңдауда және жазуда оқытушыларға көмек көрсету жөніндегі
консультациялық пункттер құрылды.
2.Қазақстанда ғылымның дамуы.
1951 жылдан 1955 жылға дейін ... 8 жаңа ... және 22 ... оқу орны ашылды. 1950—1953 жылдары Қарағандының өзінде ғана екі жоғары
оқу орны — медицина және кен ... ... ... ... жылдары
мал дәрігерлік-зоотехникалық және медицина институттары жүмыс істей
бастады. 1956 жылы ... мен ... ... ... жоғары білімді мамандарға деген қажеттері ... ... ... ... тапсырды. Еліміздің жоғары оқу ... ... ... және ... географиясы да неғұрлым терең ой-
ластырылып жасалатын болды. Жаңа жоғары оқу орындарының көпшілігі облыстық
қалаларда, соның өзінде сол ... ... үшін ... тапшы
мамандықтар бойынша кадрлар даярлайтын оқу орындары ашылды. СГЭ50—1959
жылдар ішінде ... ... оқу ... мен ... ... 63 060 ... және орта білімді 132 050 маман даярлап шығарды.З
Жоғары және арнаулы орта оқу орындарының бәрінде қабылдау ... ... ... орыс ... де, ... ... ... Студенттердің арасында қазақтардың саны едәуір арта түсті[7].
Жаңа оқу орындарының — ... ... (1957 ж.), ... ... (1958 ж.), ... ... (1958 ж.) институттарының —
ашылуымен қатар бұрыннан бар жоғары оқу ... ... ... жаңа
факультеттер ашылды. 1956 жылдан бастап, мәселен, Шымкент технология
институты құрылыс ... ... ... ... ... ... инженер-механиктер даярлайтын болды. Қазақ ауыл
шаруашылық институтында (электрлендіру және гидромелиорация ... ... ... ... ... және азаматтық
қүрылыс, түсті металлургия және кен өнеркәсібінде ендірістік процестерді
автоматтандыру, қара және ... ... ... механикалық
жабдықтары мамандықтары бойынша) жаңа инженерлік факультеттер мен бөлімдер
ашылды.
Тың және тыңайған жерлердің игерілуі, ... ауыл ... ... ауыл ... ... оқу орындары мен
техникумдарының жүйесі едәуір кеңейіп, олардың жұмысы жақсарды. Әсіресе
орта ауыл ... ... беру ... ... ... 30
техникумнан басқа үш жылдық агрокомия мектептері, орта ауыл ... және ... ... ... оқыту бөлімдері жұмыс істеді.
Тыңдағы облыстарда ғана 1954 жылдың өзінде 10 ауыл ... ... ... ... жақсарды, бұған 1956 жылы жоғары
оқу орындары мен ... ... үшін ақы ... ... ... қамтамасыз етуге арналған қаржының арттырылуы
жағдай. Жоғары оқу орындары мен техникумдарда студенттердің ... ... ... ... болды. 1957 жылы жоғары оқу орындарына
қабылдау ережелері өзгертілді. Жоғары оқу орындарына түскен ... ... ... бар және ... ... ... оралған
адамдар жеңілдіктермен пайдаланды.
Сырттай және кешкі жоғары және арнаулы орта ... беру ... ... ... Егер 1947 жылы республиканың жоғары оқу орындарының сырттай
оқыту жүйесі арқылы 264 ... ... 1951 жылы — 930, ал 1957 жылы ... ... адам ... Қазақстанда осымен қатар сырттай оқытатын
орталық институттардың филиалдары мен оқу-консультациялық пункттері ... 28 ... оқу орны 60-шы ... ... 70 ... кадрлар даярлады, ал 139 арнаульг орта оқу ... 86 ... адам ... ... село интеллигенциясының қатары едәуір артты. Республиканың
ауылдары мен селоларында жоғары білімді 30 мыңнан астам, аяқталмаған жоғары
білімді 20 ... ... ... орта ... 120 ... ... жалпы орта
білімі бар-143 мыңнан астам және орталау білімі бар 72 ... ... ... ... 1959 ... 1 декабрьде жоғары білімі бар казақ
мамандарының саны 30 мыңнан, арнаулы орта ... бар ... ... 35 ... асты . Алайда рес-публика халқының жалпы санындағы
мамандардың үлес салмағы жалпы одақтық ... және ... ... ... әлі де ... ... ... құрамы едәуір нығайтылды. Бірақ оқытушылардың
арасында, әсіресе ... ... ... ... оқу ... ... мен ... дәрежесі бар мамандар әлі де аз болды.
Қазақстанның жаңа советтік интеллигенциясы саны жағына ғана емес, сондай-
ақ сапа жағынан да өсе ... оның ... ... ... ... Партия профессор-оқытушылар құрамының және студенттердің
арасында зор идеологиялық жүмыс жүргізді. Мәдени құрылыстағы, ... ... ... ... ісіндегі табыстар аркылы ленйндік
ұлт саясатының ізгі сипаттары анық көрінді.
Қазақ ССР ... ... ... ... ролі де ССР ... ... ... негізінде-1946 жылғы июньде Қазақ ССР Ғылым
академиясының құрылуы республ'иканың мәдени өміріндегі ірі оқиға болды.
Ұлттық Ғылым академиясының ... ... ... ... ... жаңа ... ... республикада ғалымдардың көптеген
білікті кадрларының өскенін, ғылыми мекемелердің нығайып, кеңейе түскенін
көрсетті ... ... ... ... орыс ...... С. И. ... И. П. Бардин, А. М. Панкратова және басқалар үлкен көмек
көрсетті.
Академияның тұңғыш президенті ... ... ... ғалымы және
Қазақстанда ғылымды талаптты ... ... ... Сәтбаев
сайланды.
1950 жылдың аяғында Қазақ ССР Ғылым академиясының ... 50 ... ... оның ... 19 ... 13 сектор, екі ... үш ... бағы және 8 ... база ... ... ... ... академиясында 500-ге жуық аспирант оқыды.
Қазақстан ғалымдарының табыстарын Совет үкіметі жоғары бағалады. 1946
жылы ... ССР ... ... ... В. А. Бальмонтқа
қойдың жаңа түқымы «қазақтың биязы жүнді» қойын өсіріп шығарғаны ... ... ... Е. В. ... Қазақстандағы ванадий рудасының
жаңа кен орындарын ашқаны және игергені үшін, 1948 жылы Қазақ ССР Ғылым
академиясының ... Н. В. ... ... ... ... атты
еңбегі үшін, геология минералогия ғылымыыың кандидаттары Г. Ц. ... Г. Л. ... ... ... ... ... анықтауға қатысқаны
үшін СССР Мемлекеттік сыйлығы берілді. 1951 жылы ... ССР ... ... И. Г. ... ... кан сорғыш кенелері»
атты еңбегі үшін және республика генетиктерінің бір тобы А. И. ... Ә. Е. ... және ... ... ... ... деген
жаңа тұқымын өсіріп шығарғаны және жетіл-діргені үшін СССР ... ... ... ССР ... ... ... (1947 ж.), Гурьевте және
Қарағандыда (1949 ж.) болған бірқатар ... ... ... ... региондарының өндіргіш күштерін ... ... ... ССР ... ... ғылыми мекемелері
1946—1949 жылда-ры халық шаруашылығына енгізу үшіи 900-ден астам ұсыныстар
мен зерттеулер берді.
Қазақстанның ғылыми-зерттеу ... ауыл ... ... ... ... ... бағыттап, үйлестіріп отырды. Филиалдың
ғылыми қызметкерлері ауыл шаруашылығы өндірісінің жаңашылдарьшен және ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық
дақылдарының көптеген жаңа сорттарын ... ... 140-қа жуық ... ... болды, оларда 1600 ғылыми
қызметкер, оның ... 105 ... ... ... ... ... 815 ғылым кандидаты, доцент (олардың 179-ы қазақ) жұмыс істеді.
Бірақ бүл жылдары мұнай геологиясы, ауыл ... ... ... ... сияқты ғылым салалары бойынша жоғары білікті мамандар әлі
жоктың қасы ... ... ... бағыттары.ЗО-ші жылдарда Советтік
Казақстанның ғылымы зор ... ... ... ... ... мен ... жаңа өрлеуі, сондай-ақ ғьглыми ... ... ... ... ... ... даттама атақтар
таңу, догматизм мен жаттандылық, ғылыми жаңалықтардың беделі жолындағы
күресті ... ... ... жою ... ... ... ... жұмыстарына демократиялық негізде басшылық етудщ нормалары қалпыка
келтірілді, творчестволық дискуссиялар өрістетіліп, ... ой ... ... ... ... ... мекемелердің жүйесін ұйымдық ... және ... ... ... ... ... ... жылдардың басында-ақ біздің республикада да академияның жүйесінде
іргелі, теориялық ғылымдардың ғана ... ... ... ... ... шоғырландыру сияқты ... ... ... ... ... ... ... өзі белгілі бір дәрежеде ғылымның
іргелі бағыттарын дамытуға жәрдемін тигізді, соның езінде де ... ... ... халык шаруашылығы үшін тікелей маңызы бар ғылыми
жұмыстарды орындауында көп қарбаластық пен ... ... ... қойғанда, мұндай қарама-қайшылық салалық ғылыми-зерттеу
меке-мелерінің дамуын тежеді. ... 50-ші ... ... ... ... ... асырылды.Ғылым академиясының жүйесінен
қолданбалы тақырыпты зерттейтін ... ... ... өзі, ... ... ... кекейтесті мұқтаждарына жақындата түсті,
екінші жағынан теориялық зерттеулердің ... ... ... ... Ғылым академиясы аса маңызды ғылыми
зерттеулерді үйлестіріп огыратын орталыққа айналдырды.
3.Соғыстан кейінгі жылдары ... ... ... ... ... жаңа институттар, секторлар мен лабораториялар
(Физика-техника, Экономика институты, Алтай кен-металлургия ... ... ... ... ... ... ... ашылды. Қазақстаи Компартиясы Орталық Комитетінің ұсынысы бойынша
Қазақ ССР Ғылым академиясы Жалпы жиналысьь ның сессиясы 1952 ... ... ... ССР Ғылым академиясының президенттігіне ғылымда танылған,
кен ісі саласындағы ірі ғалым, Коммунистік ... ... ... ... Қонаевты сайлады .50-ші жылдары Қазақстан ... ... ... үшін қыруар еңбек сіңірді. Мәселен, Астрофизика
институтын басқарған академик В. Г. ... ... ... ... ... пайда болуы туралы бірегей болжам айтты. 1952
жылы ... ... ... ... ... ... жүргізген Құс жолының фотометриясы негізінде фотометриялық
карталар жасалды. 1957 жылы Қазақстан астрофизиктері ... ... ... жылының програмімасы бойыкша зерттеулерге қатысты.
СССР Ғылым ... ... ... ССР ... ... секторының (Совет Одағындағы осындай бірден-бір
сектордың) меңгерушісі Г. А. ... ... зор ынта ... ... ... ... және инфрақызыл түстердің ездігінен сәуле шығару
құбылысы ашылды.
1957 жылы академик И. В. ... және ... ... ... ... ... ... ядролық физика саласындағы
жұмыстар қолға алынды, Физика-техника институты Ядролық физика ииституты
болып қайта ... атом ... мен ... ... бастады. 1958 жьшы
СССР және Қазақ ССР Ғылым академияларының космос сәулелерін зерттейтін биік
таудағы Тянь-Шань ... ... ... ... ... теориясы, диф-ференциялды
теңдеулер, автоматты басқару саласында зерттеулер жүргізді. ... ... ... ... ... ... (қазақ тілінде)
жөнінде бірқатар оқулықтар алды. Машина және есептеу ... ... ... ... ... зерттеудің халық шаруашылығы
үшін зор маңызы болды.
Қазақ ССР Ғылым академиясының Геологкя ... ... ... ірі ... ... айналды. Торғай иінінің солтүстік
бөлігіндегі (Қашар, Сарыбай, Соколов және басқалары) темір рудасының мол
кен ... ... үшін ... мен ... бір тобы С. ... Д. Д. Топорков, С. В. Горюнов, А. И. Кочергин, В. ... В. Т. ... О. Ф. ... және М. Г. ... ... ... болды.
Геология ғылымдары институтының жетекші ғалымдары Совет ... ... ... жаңа саласы — минерал шикізаттар кен орындарының
табиғатта таралу ... ... ... ... ашты.
Негізгі-негізгі пайдалы қазбалардың олар ... ... ... жаңа кен ... анықтауға және белгілі болған кен орындарының
запастарын қайта бағалауға көмектесті. ... осы жаңа ... ... ... ... ... жасаған Қ. И. ... И. ... Р. А. ... Г. Б. Жилинскийге, И. П. Новохатскийге, Лениндік
сыйлық берілді.
У. М. Ахмедсафин жетекшілік ... ... ... ... және ... ізденістері арқылы табиғи-геологиялық жағдайлары
алуан түрлі ұлан-байтақ территорияны қамтитын ... ... ... ... жиналуы мен орналасуының заңдылықтарын зерттеу және анықтау
проблемасын комплексті ... ... ... ... ... ... ... келген ұлан-байтақ алқапта ежелден жатқан 400 миллиард текше метрге
жуық және жыл ... ... ... 3,5 ... ... метр тұщы ... бары ... .
Қазақстан гидрогеологтарының тың игерілген аудандарда ... ... ... ... ... ... тыңдағы жүздеген жаңа
совхоздарды, колхоздарды, машина-трактор станцияларын және дала қостарын
сумен жабдықтау жөнінде ... ... ... ... ... ... аяғында гидрогеологтар Қазақстанның артезиан
бассейндерінің ... ... ... аяқтады.
Тың эпопеясы республиканың топырақ зерттеушілерінің іздестіру жұмыстарына
себепші болды.Топырақтану институтының қызметкерлері ... ... ... 300 ... ... 47 ... ... етті. Қысқа мерзімде 100 миллион гектар тың және тыңайған жерлер
зерттелді, оның 25 миллион ... ... ... ... да болсын
шығын жұмсамай, дереу игеруге болатын еді.
Ботаника институты тың игеру кезеңінде Павлодар облысындағы 19 совхоздың
жерін ірі ... ... ... ... ... мен ... ... жөніндегі зерттеулердің ... және ... мәні ... ... мен ... ... ... жағынан алғанда жаңа процесті — мыс рудасы мен ... ... ... ... ... ... Металлургия
процестерін едәуір тездетуімен қоса циклонды балқыту металдың ысырабын күрт
кемітті.
Ш. Ш. Шокин басқарған Энергетика институты ғалымдарының бір тобы ... ... ... ... ... аяқтады, онда энергетикалық
ресурстар, энергетика шаруашылығының сол ... жайы ... ... ... электрлендірудің бас ... ... ... ... ... байланысы, ауыл
шаруашылығы экономикасының ... ... ... ... ... ССР ... ... Экономика институты 1952—1956 жылдар ішіыде
экономиканың жекелеген салаларын дамытудың әр ... 50 ... ... мен реко ... әзірледі. 50-ші жылдардың екінші жартысында
институт 22 тақырыпты талдап-шешті, олардың көпшілігінің (жергілікті
құрылыс ... ... ... ... ... ... ... мәселелері, машина жасаудағы мамандандыру ... ... және тағы ... зор ... маңызы
болды.
Қазақстан тарихшылары туысқан республикалардың жетекші ғылыми
коллективтерімен ... ... 50-ші ... ... ... ... ... және региондық ірі-ірі конфереяциялар мен
ғылыми сессиялар өткізді. Әсіресе СССР Ғылым академиясының және Орта ... мен ... ... ... ... дейінгі және
совет дәуірлеріндегі Орта Азия мен Қазақстан ... ... ... ... (1954 ... январь—февраль) және Алматыда
(1957 жылғы май) өткен біріккен ғылыми ... зор ... ... тарихшылардың ғана емес, сонымен бірге жазушылардың, лингвистердің,
әдебиет зерттеушілердің, правотану мамандарының, эконойистердің қатысуымен
«Қазақ ССР тарихының» жаңа екі томдық, ... ... 1957 және ... екі том да ... ... ... біріншісінде — революцияға
дейінгі Қазақстанның тарихы, ...... мен ... ... ... Басылым жұртшылықтан жоғары баға ... 40 ... ... ... ССР ... кептеген проблемалары
бойынша монографиялар, мақалалар жинақтары, документті жинақтар жарияланды.
Қорытынды.
Сонымен қорыта келгенде қазақ ССР ... ... ... археология
және этнография. институты қазақтың ұлы ағартушы-демократтары Ш. Уәлиханов
пен Ы. Алтынсариннің шығармаларын басып ... ... ... ... ... археология картасын» жасап
бітірді. Археологтар суретке түсіру жұмыстарынан көп ... ... ... ... ... ... ... және Орталық
Қазақстанның территориясын мекендеген тайпалардың ежелгі мәдениетінің
проблемалары ... ... ... ... ... лингвислика, өнертану едәуір өрледі. Тамаша
совет жазушысы әрі ғалымы, академик М. О. ... ... ... ... ... ... ақындық творчествосы
саласында зерттеу жұмыстарын жүргізіп, оның таңдаулы үлгілерін жариялады.
Көп томдық ... ... ... ... ... ... ғалымдар қазақ диалектолоғиясының мәселелерін, қазақ
тілі дамуының заңдылықтарын зерттеді. Бірқатар сөздіктер, монографиялар
мен ... ... ... ... ... ... Тіл ... құрылуы Қазақстанда тюркологияның дамуына зор ықпал жасады.
Әдебиеттер.
1. А.Сабырханов. Ұлы бетбұрыс – Алматы, 1981ж.
2. А.Сабырханов. Қазақстан мен ... ІX ... ...... ... ... ... Губернаторы Оренбургского края –
Орынбор, 1999г.
4. Ғ.Маймақов. Қазақстан ... ... ... ... 2000ж.
5. История Советского крестьянства. Т-2. Советское ... ... ... ... ... хозяйсива. Кнец 1927-
1937. М., 1986г.
6. Казахстан в XVІІІ – ІX ...... ... Қазақ ССР тарихы – Алматы, V-том, 1982ж.
8. Қазақстан тарихы. очерктер – Алматы, 1994ж.
9. Омарбеков Т. 20-30 ... ... ...... ... Ұлы бетбұрыс – Алматы, 1981ж.
2.А.Сабырханов. Қазақстан мен Россияның ІX ғасырдағы қарым-қатынастары –
Алматы, 1970ж.
3.В.Г.Семенов., В.П.Семенова. ... ... края – ... ... ... саяси-құқықтық тарихы – Алматы,
2000ж.
5.История Советского крестьянства. Т-2. Советское крестьянство в ... ... ... хозяйсива. Кнец 1927-1937. М.,
1986г.
6.Казахстан в XVІІІ – ІX веках – Алматы, ... ССР ...... V-том, 1982ж.
8.Қазақстан тарихы. очерктер – Алматы, 1994ж.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауған соғысы4 бет
Қазақстан 1941-1945ж Ұлы-отан соғысы9 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Бастауыш сынып оқулықтарының лексикалық қорын анықтау62 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
Соғыстан кейінгі жылдары очерктерден құрастырылған жинақтар12 бет
Қазақстандағы 1921-1922 жылдардағы ашаршылық8 бет
Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмір (1925-1940)17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь