Бидайдың плазматикалық мембранасындағы Н+АТФ-азаның активтілігін анықтау

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1.ӘДЕБИЕТКЕ ШОЛУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
1.1. Фузикокциндердің ашылуы және химиялық табиғаты ... ... ... ... ... ... 7
1.2. Өсімдіктердің катионмен белсендірілген АТФ.азалары ... ... ... ... ... . 14
1.3. Цитокинин медиаторын тазарту және оның бидай тамыры өскіндерінің плазмалық мембрасының Н+АТФ.азасына әсерін зерттеу...
15
1.4. Цитокининді байланыстырушы белоктар және цитокинин медиаторы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
16

2. МАТЕРИАЛДАР МЕН ӘДІСТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
18
2.1. Зерттеу әдістері мен объектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18

3. АЛЫНҒАН НӘТИЖЕЛЕР МЕН ОЛАРДЫ ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ...
19

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
26

ҚОЛДАНЫЛҒАНӘДЕБИЕТТЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
27
М.А. Айтхожин атындағы молекулалық биология және биохимия институтының ферменттердің құрылымы мен реттелуі лабораториясында ең алғаш рет фузикокцинге ұқсас екінші реттік цитокинин гормоны ашылды. Ол клеткадағы сигналды трансдукцияда маңызды роль атқаратындығы анықталды. Медиатор екінші сатыдағы сигналды беретін зат, себебі гормон тікелей өзі емес медиаторлар арқылы клеткаға әсер ете алады. Сол себептен цитокинин медиаторын зерттеу ғалымдардың қызығушылығын тудырады. Себебі осы цитокинин медиаторы клетка ішіндегі мембранамен байланысқан ферменттерге әсері өте жоғары [1].
Бұл медиатор бидай тұқымының өніп жатқан ұрығында цитокинин әсерінен пайда болады. Фк мен цитокинин медиаторы арасында жақын қатынасты дәлелденген қосыша мәліметтер алуға болады. Бұл жоспарда ФК-нің өсімдік клеткасының плазматикалық мембранасының Н+АТФ- азасының активтілігіне қасиеті бар екені белгілі. Осы себепті бидай өскіндері тамырының плазматикалық мембранасының Н+АТФ- азасына цитокинин медиаторының әсерін зерттеу мүмкіндігі туындайды [2]. Екінші реттік цитокинин гормоны бидай дәніндегі ұрықтық емес бөлігінің плазматикалық мембранасындағы Н+АТФ-азасын активтендірмейтіндігі белгілі болды. Осыған байланысты осы екінші реттік цитокинин гормонының бидай дәнінің алейрон қабатындағы плазматикалық мембрананың Н+ АТФ-азасына әсерін зерттеу қажет болды.
Осы себепті зерттеудің мақсаты: бидай дәнінің алейрон қабатындағы плазматикалық мембрананың Н+ АТФ-азасының активтілігін жоғарылату.
Осы мақсатқа жету үшін алға қойылған міндеттер:
1. Цитокинин медиаторын бөліп алу;
2. Бөліп алынған цитокинин медиаторының бидай дәнінің алейрон қабатындағы плазматикалық мембрананың Н+АТФ-азасының активтілігіне әсерін қарастыру;
1. Полевой В. В. Фитогормоны. Л.: изд-во ЛГУ, 1982. 248 с.
2. Кулаева О. Н. Гормональная регуляция физиологических процессов у
растений: 41-е Тимирязевское чтение. М. : Наука, 1984. 84 с.
3. Волотовский И.Д. Фитохром – регуляторный фоторецептор растений.
4. Дефлинг К. Гормоны растений. Москва. Мир. 1985. 298 с.
5. Медведев С.С. Физиологические основы полярности растений. Санк –
Петербург. Кольна. 1996. 159 с.
6. Полевой В.В.,Саламатова Т.С. Физиология роста и развития растений.
Ленинград. ЛГУ. 1991. 240с.
7. Қалекенұлы Ж. Өсімдіктер физиологиясы . Алматы 1997. б. 225.
8. Сағатов . К. Өсімдіктер физиологиясы. А. 1998. б. 234-235.
9.Опритов В.А., Пятыгин С.С., Воденеев В.А. // Физиология растений.2002 10. Pyatigin S.S.,Opritov V.A.,Khudakov V.A.// Planta, 1992/ V.286.P.161
11. Пахомова В.М., Гордон Л.Х. // Журнал общ.биологии. 1991.Т.52.С. 36
12.В.В Полевой.Физиология растений. Москва.1989
13.Кулаева О.Н. Цитокинины, их структура и функция. Москва. Наука. 1973.
268 с.
14.Муромцев Г. С. // Физиология растений.1996.Т.43.С.478.
15.Г.А. Романов Гормон связывающие белки растений и проблема рецепции
фитогормонов// физиология растений 1989 Т.36 с.166-167
16.Haberer G., Kieber J.J. Update on Cytokinins. // Cytokinins. New Insights into a Classic Phytohormone - 2002. - 56 – P.1-10.
17.Trofimova M.S., Klychnikov O.I., Nosov A.V., Babakov A.V. Activation of the
additional centers of linkage of fusicoccins on a plasmatic membrane by osmotic
shock. // Plant physiology - 1999. – 46. – P. 9-15.
18.Baunsgaard L., Fuglsang A., Jahn T., Korthout H., de Boer A.H., Palmgren M.
The 14-3-3 proteins associate with the plant plasma membrane H+-ATPase to
generate a fusicoccin binding complex and a fusicoccin responsive system. //
Plant J. -1998. -13. –P.661-671
19.Треушников В.М.,Пятыгин С.С., Опритов В.А // биологические
мембраны.1994.Т.11.С.420
20. Булычев А.А // Мембранный транспорт и биоэлектрическая активность
растениий. Горький ГГУ, 1990
21.Babakov A.V., Chelysheva V.V., Klychnikov O.I., Zorinyanz S.E., Trofimova
M.S., de Boer A.H. Involvement of 14-3-3 Proteins in Osmotic Regulation of
H+-ATPase in Plant Plasma Membrane. // Planta -2000. - 211. – P.446 – 448.
22.Morsomme P.,Boutry M. The Plant Plasma membrane H+ATP
ase:Structure,function and Regulation// biochim. Biophys. Acta. 2000
23.Santoni V., Vansuyt G., Rossignal M. The Chaning Sensitivity to Auxin of the
Plasma Membrane H+-ATP-ase:Relationship between Plant Development and
ATP-ase Content of Membranes // Planta .1991.
24.Baunsgaard L., Fuglsang A., Jahn T., Korthout H., de Boer A.H., Palmgren M.
Тhe 14-3-3 proteins associate with the plant plasma membrane H+-ATPase to
generate a fusicoccin binding complex and a fusicoccin responsive system. //
Plant J. -1998. -13. –P.661-671
25.Palmgren M.G. Plant Plasma Membrane H+ATP ases Powerhouses for Nutrient
Uptake//Annu. Rev.Plant Physiol. Plant Mol.Biol.2001
26.И. А. Тарчевский Сигнальные системы клеток растений. М. : Наука 2002г
27.Roberts D. M. , Harmon A. C. , Calcium-modulated protins: targets of
intracellular calcium signalеs in higher plants // Annu. Rev. Plant Physiol. Plant
Mol. Biol. 1992, v. 43, p. 375-380.
28.Poovaiah B. W.,ReddyA. S. N. Calcium and Signal Transducthon in plant //
Critical Reviews in Plant Sci. 1993. v. 12, №3, p 185-211
29.Ткачук В. А. Фосфоинозитидный обмен и ассимиляция ионов Са2+ //
биохим. 1998. Т. 63 №1. С 47-56
30.Poovaiah B. W., ReddyA. S. N. Calcium and Signal Transducthon in plant //
Critical Reviews in Plant Sci. 1993. v. 12, №3, p 185-211
31.Helper P. K. , Wayne R. O. Calcium and pland development //Annu Rev. Plant
physiol. 1985. v. 36, p. 397-400
32.Trewavas A. , Knight M. Mechanical signaling, calcium and plant form // Plant Molec. Biology. 1994, v. 26, p. 1329-1341.
33.Gilmanov M.K., Dilbarkanova R., Darkanbaev T.B. The latent form of
glutamatedehydrogenase located in spherosomatic structures of a wheat seeds. //
Reports of SA -1982. - Ed 3, V264. - P.737-739.
34.Гильманов М. К. , Францев Ф. П. , Дильбарканова Р. Структурные и
регуляторные особенности глютаматдегидрогеназы высших растений //
Тезисы научных сообщений 4-го Всесоюзного биохимического съезда. М. :
1979, т. 1, с. 252-253.
35.Гильманов М. К. Трансдукция сигналов цитокинина в зерне пшеницы //
Биотехнология, теория и практика. Алматы, 1997, №3, с. 94.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Биология факультеті
Биотехнология, биохимия, өсімдіктер физиологиясы кафедрасы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Бидайдың плазматикалық мембранасындағы Н+АТФ-азаның активтілігін ... курс ... ... Спанкулова З.Б
Ғылыми жетекшілері:
ҚР ҰҒА-ның
академигі ... М. ... ... ... ... ... ... ________2008ж
Норма бақылаушы: ______________ Акимбекова ... ... ... ... профессор _______________ Иващенко А. Т.
“__” ________2008ж
Алматы, 2008
РЕФЕРАТ
Бітіру ... 29 ... 35 ... 4 ... 3 суреттен тұрады.
Бітіру жұмысын Спанкулова Зере Бақтыбекқызы М.А. Айтхожин ... ... ... ... ... ферменттердің құрылымы мен реттелу
лабораториясында өткізді.
Өзектілігі: Мембранамен байланысқан АТФ тәуелді ... ... ... ... ... медиаторының әсерін
зерттеу ферменттердің белсенділігін арттырып, ауылшаруашылығы дақылдарының
өнімділігін жоғарылатады.
Негізгі сөздер: бидай дәні, ұрық ... ... ... ... ... ... ... медиаторы, фузикокцин
Алдына қойылған мақсаты: Бидайдың плазматикалық мембранасындағы Н+АТФ-
азаның биохимиялық қасиеттерін анықтау және оған цитокинин ... мен оның ... ... ... сипаттау және
биотехнологияда қолдану жолдарын қарастыру.
Қолданылған әдістер: Октил сефароза (CL-4B) гидрофобты хроматографиясы
және RP-18 колонкада жасалынатын жоғары қысымды кері ... ... ... ... ... байланыстырушы белоктар
АТФ-аденазин үш фосфат
АДФ-аденазин екі фосфат
ГДГ–глютаматдегидрогеназа
ФК–фузикокцин
6-БАП–бензоламинопурин
МАЗМҰНЫ
|КІРІСПЕ.............................................................|5 |
|.............................................. | |
| |6 ... | ... ... | ... ... ашылуы және химиялық |7 ... | ... ... катионмен белсендірілген |14 ... | ... ... ... ... және оның ... тамыры | |
|өскіндерінің плазмалық мембрасының ... ... ... |15 |
|1.4. Цитокининді байланыстырушы белоктар және цитокинин | ... ... | |
| | ... ... МЕН |18 ... ... ... әдістері мен |18 ... ... | |
| | ... АЛЫНҒАН НӘТИЖЕЛЕР МЕН ОЛАРДЫ ТАЛДАУ............................ |19 |
| | ... ... | |
| | ... ... | ... ... атындағы молекулалық биология және биохимия институтының
ферменттердің құрылымы мен ... ... ең ... ... ... ... реттік цитокинин гормоны ашылды. Ол клеткадағы
сигналды ... ... роль ... анықталды. Медиатор
екінші сатыдағы сигналды беретін зат, ... ... ... өзі ... ... ... әсер ете алады. Сол себептен цитокинин
медиаторын зерттеу ғалымдардың ... ... ... осы цитокинин
медиаторы клетка ішіндегі мембранамен байланысқан ферменттерге әсері өте
жоғары [1].
Бұл медиатор бидай тұқымының өніп ... ... ... ... болады. Фк мен цитокинин ... ... ... ... ... мәліметтер алуға болады. Бұл жоспарда ФК-нің өсімдік
клеткасының плазматикалық мембранасының Н+АТФ- ... ... бар ... ... Осы себепті ... ... ... ... ... ... цитокинин медиаторының әсерін
зерттеу мүмкіндігі туындайды [2]. Екінші реттік цитокинин гормоны бидай
дәніндегі ... емес ... ... ... ... ... болды. Осыған байланысты осы екінші реттік
цитокинин гормонының бидай дәнінің ... ... ... Н+ АТФ-азасына әсерін зерттеу қажет болды.
Осы себепті зерттеудің мақсаты: бидай ... ... ... ... Н+ ... ... ... мақсатқа жету үшін алға қойылған міндеттер:
1. Цитокинин медиаторын бөліп алу;
2. Бөліп алынған цитокинин медиаторының бидай дәнінің алейрон ... ... ... ... ... ... тірі организмдердің тіршілігі үшін ... өте ... ... ... ең ... ... ... реттелуге
тәуелді. Гормондар жетіспеген жағдайда немесе артып кететін болса онда
организмді ... ... ... осы ... ... ... реттеуші патшалық
деп айтуға болады. Өсімдік тіршілігін реттеуде өсімдік гормоны ... зор [5]. ... ... ... онтогенезінің барлық
кезеңдерінен көрінеді. Цитокининді зерттеу ... жаңа ... ... ... ... ... қолы ... клетка бөлінуін реттейді, хлоропластардың дифференцациясына
қатысады. Клетка бөлінуі үшін ... ... зор. Осы ... трансдукция механизмі әлі анықталмаған. Кейінгі ... ... ... ... өсу ... клетка бөлінуіне
әсерін зерттеу бағытында жүргізіледі. Фитогормондар клеткамен клетка, ткань
мен ткань, мүше мен мүше ... ... ... және
физиологиялық программаларды атқарады [6].
Фитогормондар өсімдік организміндегі заттардың ... ... ... ... ... ... алуға,
қартаюға, зат алмасуға қатысады. Өсімдік тіршілігін реттеуде өсімдік
гормоны цитокининнің ... зор ... ... ... онтогенезінің барлық кезеңдерінен
көрінеді. Цитокининді ... ... жаңа ... мен көріністерге
кейінгі жылдары ғалымдардың қолы жетуде.
1.1. Фузикокциндердің ашылуы мен химиялық ... (ФК) 1964 жылы ... ... ... ... amygdale фитопатогенді саңырауқұлағының фитоитоксині ... Бұл ... жас ... ... жапырақтарының саңылауларын
ашқан да, осыдан соң олар жабылмаған [7,8]. Артық транспирация және ... ... ... жас ... тез ... кетеді, яғни
фузикокцин табиғи дексикант ... ... ... ... осы ... құрылысы анықталынды (1-суретте
көрсетілген )
Фузикокциннің гибберлиндер сияқты ... ... ... ... ... ескере отырып, гибберлиндер мен
фузикокциннің туыстығы туралы гипотезаны шығарды. Бұл екеуі де ... ... ... ... ... ... сайын гиббереллиндердің саны артуда. 1960-1980 ... бері ... ... де 15-ке жуық ... ... болды. Олар А,В,С
символдарымен ажыратылады [9].
Жоғары сатылы өсімдіктерде фузикокцин тұқымдасына жататын
заттардың бар ... ... ... ... 1980 жылы ... ... ... рет баспадан басып шығарды. Кейін фузикоцинді
табу үшін жоғары қысымды сұйық ... ... ... ... ... ... Бастапқыда авторлар
Fusicoccum amygdale саңырауқұлағының ... ... ... ... ... ... тапты, ол газды хроматография
мен трисилил туындыларының ... ... ... мұнда
детектирлеу бірнеше таңдалған сипатталған иондармен жүзеге асады [10].
Авторлар фузикокцинді алу үшін жүгері собығын және ... ... ... этил ... гомогенизирледі. Спиртті
экстрактыларды концентрлеп, концентратты хлороформмен экстрагирледі.
Хлороформды экстрактыны ... ... ... ... ... ... ... газ сияқты хроматографияға сынады.
Өсімдіктегі экзогенді А фузикокциннің ... ... бұл ... ... ... 2-3 есе ... Бұл жерден
жоғары сатылы өсімдіктерден табиғи фузикокциндердің ... ... алу ... ... ... анық ... отыр [11].
Кейінірек жоғары сатылы өсімдіктерден табиғи фузикокцинді ... тағы да бір ... осы ... ... ... Бұл жерде авторлар
фузикокцинді бөліп алудың обьектісі ретінде қарқынды өсуімен ерекшеленетін
трансформацияланған қына ... ... ... Бұл
обьектіні таңдап алу себебі төмендегідей, біріншіден ... ... ... ... мен ... зақымдану
мүмкіндігі толығымен болмады. Екіншіден, олардың қарқынды өсуіне байланысты
тамыр клеткаларының ... көп ... ... ... [12].
1 сурет Fusicoccum amygdali Del. Фитопатогенді ... - ... ... (1964 жылы Ballio et all ... клеткаларының культураларынан авторлар спиртті
экстрактыларды ... ... ... ... буландырып, су
қалдықтарын хлороформмен экстрагирледі, одан соң сулы және хлороформды
фазаларда ... ... ... ... ... жүргізді.
Фузикокцин хлороформда болды, ал сулы фазада тек іздің мөлшері ғана ... бұл ... және қант ... ... рецепторлар мен антиденелердің
тиімді байланысуын тежейді. Фузикокцин ... ... ... ... ... тауып отырды (14 тәуліктен бастап). Тазартылған
тамырда өсірілген фузикокциннің максимальды құрамы 1кг ... 150н ... ... ... ... ... масспектрометрлі анализі мынаны көрсетті:
негізінен А типті фузикокцин болды, сондай-ақ ... ... ... ... болу ... ... ... эндогенді фузикокцинді идентификациялау қиын деген ... ... ... және ... идентифицирленген фузикокциндердің бірі А
фузикокцині болып табылады. Ол өз алдына гликозидті үш ... ... ... 680 кД және ... ... молекуласының агликонды бөлігі үш циклді жүйе ... Бұл жүйе ... ... және бес ... ... ... қатар ФК –нің молекуласының агликонды бөлігі тотығу ... ... ... ... 10 ... түрі ... ди, үш ... басқа қатары өзгеше құрылысты болып келеді. Олардың ... ... ... ... мәліметтер бойынша фузикокциннің молекуласы
табиғатта кең таралған дициклопентан және ... ... ... ... деген тұжырымдар бар [14]. Мұндай құбылыстар
саңырауқұлақтарда, ... ... ... ... ... ... (жәндіктерде) байқалған. Фузикокциндердің көптеген түрлері
әртүрлі организмдерден бөлініп ... ... ... С, ... ... ... ... бар
терпеноидтар номенклатурасы бойынша фузикоккандар қатарына кіреді. ... ... ... ... ... ... [14].
Фузикокцинді ары қарай ... ... ... ... ... ... екенін көрсетеді. Бұл жағдай көптеген
өсімдіктердің өсуінде табиғи реттеуші ... ... ... ... ... ... клеткалары, мүшелері, ұлпалары ФК көлемінің
ұлғаюына жауап беруге ... бар, сол ... ... ... ... ... көбеюі, т.б. процестерге байланысы бар. ФК және ФК
заттар тұқымның өсуіндегі маңызды ... ... ... ... ... бар. Г.С. ... лабораториясында ең бірінші рет
фузикокциндердің тұқымның ризогенезіне активті әсер ... ... ... ... ... өте қызықты әсер көрсетті. Осылайша ол
котилидон клеткаларының өнуін ... ... да, бір ... ... өсуін тежеп отырды, бұл фузикокциннің ... ... ... ... [11,14]. ... ... ... роль
атқарады, яғни фузикокцин бұршақ тұқымдастарда түйнектердің ... ... ... ... ... ... газын
меңгеруін активтейді. Сондай-ақ фузикокцин Vigna angularis калеоптилінің
клеткалар апопластарындағы аскорбат концентрациясын ... ... ... ... ... Г.С.Муромцев ФК–нің әртүрлі орта жағдайларында тұқымға ... ... ... үшін ФК еш ... маңызды да, күшті
антистресстік байланыс болып табылады . Муромцев ... ... ... ... ... ... фузикокцин арттыруға
қабілетті екенін көрсетті, мысалы: ... және ... ... ... ... және т.б. РАН өсімдіктер физиологиясы
институтының қызметкерлері тұқымдарды малу (0,68 мг/л ... ... ... ... шашырату (0,34 мг/л фузикокцин) арқылы өсімдіктердің
аязға төзімділігін арттыратындығын ... ... ... артуы
фотосинтетикалық аппараттың даму деңгейімен қанттың жиналуымен жақсы
коррелирленеді, сонымен ... ... ... ... жылдамдатумен де ерекшеленеді. Фузикокцин күрішті ... ... ... картоп түйнектерінің тұрақтылығын
арттыратындығы көрсетілді. Фузикокцин өсімдік үшін ең ... әсер ... ... бірі ... ... [14,15]. Фузикокциннің
осмотикалық стреске бейімделу кезіндегі ... ролі ... үшін ... биохимиялық активтілігін зерттеу бойынша
деректер қажет. Тұңғыш рет 1977 жылы ... Ballio ... ... ... ұштарынан бөліп алынған плазматикалық
мембранасынан фузикокцинді рецепторларды тапты. De Boer ... Фк ... ... ... ... ... сорбентте
тазалау әдісін ойлап тапты, бұл жерде активті топ ретінде биотинилирленген
фузикокцин тігілген [16].
Осы авторлар фузикокцин байланыстырушы ... ... ... ... Richard G.Stout және Robert E. Cleland ... ... үшін фузикокцинге қарсы моноклональды антиденелерді
алды.
Фузикокцин үшін ... ... ... олар фузикокцин
байланыстырушы белоктартың (ФКББ) екі типі. Бірінші типінің ... (Kg) ... 10-11М ... ... ВА) ... ... ... бар, ал екінші типінің константты ... ... 10-7М ... аффинді НА) болатын төмен ұқсастығы бар ... рет осы ... ... ... ... мембранасы
бар функциялардан табылды. Жұмыста белгіленген мембраналарда рецептордың
жоғары аффинді сайттары мөлшерінің төмен аффинділірге қатынасы - [ВА] ... ... 1-ң 2-ге ... ... көрсетілген. Авторлар
фузикокцин әсеріннен тек жоғары афиндік ... ... ... ... ... Мұндай көзқарастар кейінгі жылдары басымдылық таныта
бастады. Фузикокцин рецепторы ретінде ... ... ... қатысуы
фузикокцин байланыстырушы белоктан және Н+АТФ–азадан ... in ... ... ... жұмыс істеген авторлармен ... ... ... ... ... ... ... мөлшері немесе жоқтығы бөліну процесінде олардың инактивациясымен
байланысты болуы мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... сайттар байланысының үлкен лабильділігімен түсіндіріледі. Қазіргі
уақытта жоғары және төмен аффинді сайттардың қызметтік ролі туралы ... ... ... ... аффинді фузикокцин байланыстырушы белоктарды зерттеуде
жақсы нәтижелерге қол жеткізді, олар ... ... ... ... бұл ... гетеродимерлер болып табылатындығы көрсетілді (әрбір
мономердің молекулалық массасы 30 кДа жақын) Бұл ... ... ... ... ... ... communis жапырақтарының
және жүгерінің калеоптилінің ФКСБ құрылымы бойынша ... ... ... ... ... ... ... болып келетіндігі көрсетілді. Фузикокцин байланыстырушы ... ... ... жататындығы туралы De Boer-дің жұмысында
көрсетілген. 14-3-3 ... ... ... ... алайда бұл белоктардың фузикокцинмен байланысуынан кейін
редуктаза нитратының активациясы ... ... ... бір ... ... ... Ол 14-3-3
белок регуляторымен байланысқан. Сондықтан да Н+АТФ-аза фузикокциндердің үш
құрылымды 14-3-3 белогымен байланысты болып келеді. Бұл белоктар ... ... ... ... ... ... сатыдағы
өсімдіктерден және жануарларға дейін табылған. Бұл белоктардың қызметі ДНҚ
мен байланысқан транскрипция факторындағы ... ... 14-3-3 ... ... ... әлі белгілі емес. Басқа
жағынан қарағанда, ФКСБ мембранада молекулалық массасы 90 кД ... ... , ал ... ... ... 30кДа ... ... туралы мәліметтер бар [17].
Фузикокциннің мембраналық ... тез ... ... протондар шығуының стимуляциясы фузикокцинді қоса салысымен
басталады және лаг ... ... Тез ... эффектілермен қатар Фк
өсімдіктерде пролингирленуші, генерализдеуші болып әсер ете алады, ал бұл
оның гормональды қасиеттері үшін ... ... ... мен өсуші
регуляторға қарағанда (гибберлин) фузикокциннің 2-3 қатарға төмен дозасы
(10-20мг/га) назар ... ... ... ФК протеинкиназа
активациясындағы ролі қарастырылуда [18] .
Фузикокциннің клеткаларға ... ... ... ... ФК ... ... ... қышқылдануына қатыстығы туралы айтуға
болады. ФК сұлы калеоптилінің клеткасында ... ... ... ... ... жұмыстарында тұңғыш рет көрсетілді. Аталған ... ... ... ... немесе плазмалемманың ... ... ... ... ... ... ... Шынындада
кейінгі мәліметтерге жүгінсек, ФК ... ... ... калий каналдарының өткізгіштігіне де әсер етеді [19].
Claudio Olivari қызметкерлерімен тұңғыш рет Н+АТФ-азаның Фк мен
активтелуі үшін тағы да ... ... ... қажет ететіндігін бекітті.
Claudio Olivari жұмысында фениарасин ... ... ... спецификалық ингибитор болып есептелетіндігі дәлелденген.
Фузикокцин 14-3-3 реттеуші белокпен ... ... ... ... ... екендігі анықталды,
осылайша Н+АТФ-азаның активациясы тек үштік комплекстің ... ... ... ... ғана ... болады. Мүмкін, фузикокцинмен
активтенетін Н+АТФ-аза кальций ... ... ... да, ... цитоплазмаға тасымалдануын жүзеге асырады. Бұл басқа жағдайлар үшін
өте маңызды [18,20].
Сұлтанбаев Б.Е. ... ... ... ... ... ... дәнінің ұрықсыз бөлігіндегі НАДФ ... ... үшін ... Са2+-ң деңгейін реттеп отыруға болады ... ... ... ... Са2+-ді реттеу бойынша жұмыстары
келесідей түрде өткізілді: ионоформен өңдеген ұрықсыз жартыларын 10мМ ... ... ... Бұл ... кальций ионофор түзген кальций
каналдары арқылы клетканың ішіне еркін өтті. Осылайша ... ... ... ... Басқа жағдайларда ионоформен өңделген ұрықсыз
жартыларды кальций байланыстырушы ... ДГТА ... ... ... ... ... ... кальций клеткадан ағып шыға бастады
да цитозольды кальцидің деңгейі жасанды ... ... ... ... ... ... толығымен басып тастауға
болады, егер де ... ... ... ... ... жасанды
төмендетсе, сол сияқты жасанды түрде цитозольды Са2+-ң ... ... ... ... ... ешбір факторсыз жүргендігін байқады.
Осылайша, бұл нәтижелер цитозольды Са2+ деңгейі ғана ... үшін ... ... көрсетеді. Алайда Сұлтанбаев
қызметкерлерімен клеткадағы кальций ионы ... ... ... ... ... ионының клетка ішіне ... Са2+ ... ... ... ... мембрана арқылы активті
ионды транспорт қамтамасыз етіп отыру керек екендігін дұрыс деп ... ... ... ... ... кальцилі АТФ-азасының
активациясына эмбриональды фактордың эффектілерін зерттеу ... бірі ... отыр ... тірі ... ішкі ... ... ... бөлетін
жұқа қабықтан тұрады. Ондай қабық плазмалық мембрана деп аталады. Клетка
ішіндегі ядро, митохондрия, хлоропластар, ... ... ... ... ... ... да жеке мембрана қоршап тұрады. ... ... ... ... ... ... ... бөліп тұрады.
Клетка өзінің тіршілігін қамтамасыз ету үшін үнемі ... ... ... әр ... заттарды тасымалдайды. Мембраналар заттар үшін
таңдаулы өткізгіш ... ... ... Мембрана жартылай өткізеді, ол
арқылы молекулалар мен ... өтуі ... ... іске ... және
ол белсенді түрде реттеліп отырылады. Көптеген ... ... ... ... ... ішке енеді. Мембрана липидтерден, белоктардан
және көмірсулардан құралады, дегенмен оның негізгі ... ... ... ... ... ... белоктар бар. Олардың
кейбіреулерінің молекулалары липидтік ... ... ... ... ... ... ... құрамына енеді [19,20,22].
Плазматикалық мембраналар әр түрлі ... ... ... ... ... сұйықтардың және сыртқы сұйықтардың
иондарының ... ... ... ... Бұл ... ... ... потенциал энергия пайда болады .
Тірі клеткаларда пассивті және активті транспорт болады. ... ... ... ... бойы ... электрохимиялық
градиенті бойы заттардың тасымалдануын айтамыз. Пассивті ... ... ... ... арнайы каналдар арқылы (Na, K
және ... ... ... ... амин қышқылдар және т.б субстраттар
арнайы тасымалданушылармен ... ... ... ... ал жануарларда Na+ионымен тасымалданады. Бұл
жердегі қозғаушы күш субстрат ... ... ... ... ... ... электрохимиялық градиентке қарсы болса, оны
активті транспорт деп атаймыз. Активті транспорт АТФ ... ... АТФ ... ... ... ... асады. Белгілі АТФ-
азаларға К+, Na+, H+, Ca+ және ... ... ... ... ... НАДН, НАДНФ немесе басқа қышқылды қосындылардың редокс-
тізбегінің энергиясымен қамтамасыз етіледі. ... ... АТФ ... ... Н+иондарының тасымалдануы протонды помпа деген атауға ие
немесе оны Н+ помпалар, ... деп ... да ... мембрана арқылы өткізу - барлық тірі клеткалар үшін аса үлкен
маңызы бар түйінді ... ... ... ... ... ... ... метаболиттерді сіңіруі және сонымен бірге өзіне қажетті
қосылыстарды ... ... ... ... амин ... май ... ұсақ молекулалардан Н+,К+,Na+,CI- иондары плазмалық мембранада
өткізуге көмектеседі. Н+,К+,Na+ иондарын активті түрде алып ... ... ... ... бір ... - мембраналық ферменттің әрекетімен
байланысты. Бұл ... ... ... ... ... және ... сыртындағы К+ концентрациясына байланысты.
Бұл екі ион сонымен қатар сутегі ионы да мембрананың екі ... ... ... байланысты К+,Na+ ... ... ... ... фермент Н+АТФ-аза деп аталады. Бұл фермент өз белсенділігін
Mg2+ қатысында активтенеді ... ... ... ... ... каналдар арқылы үш
Na+ ионы клеткадан сыртқа ... және екі ... ... ... ... ... екі жағындағы иондар концентрациясының әртүрлі болуы
осылайша орындалады. АТФ-аза ферментін ... ... осы ... АТФ ферменттің активті орталығымен байланысады да
цитоплазмадан үш Na+ ... ... ... ... Осының әсерінен АТФ
гидролизденіп, АДФ және Н3PO4 ыдырайды. Бұдан кейін АТФ аза ферменті АТФ ... ... ... ... ... есебінен фосфорланады. Фосфорлану белок
пішінін өзгертеді, каналдар ашылады да, олар арқылы Na+ ... ... ... Na+ ... босаған фосфорланған белокқа клетка сыртындағы
ортада екі ... ионы ... ... кейін гидролиз жолымен фосфат
белоктан бөлінеді. ... ... ... пішіні қайта өзгереді де, ол
бастапқы ... ... ... ... ... канал ашылады да, К+
сорылып клеткаға енеді [7,25].
1.2. Өсімдіктердің катионмен белсендірілген АТФ-азалары
Қазіргі ... ... және ... клеткаларында жоғары ионды
градиенттерін құрастыруда электрохимиялық ... ... ион ... ... ... ... қатар белсенді ... ... және ... ... процесіне қатысатын АТФ - азды
ферменттік жүйе ... ... ... де бар. ... ... ... бір валентті катионмен активтенген АТФ-азаны Скоу ашқаннан кейін,
осы типті ионды ... ... ... ... ... табылған.
Na- K- H+АТФ-аза сол сияқты өсімдік клеткаларынан да ... ... ... кездесуі және ... ... ... ... осы ферменттік жүйе катионды тасымалдау
процесіне қатысады деген ... ... ... ... ... ... ... процесінің АТФ-азды жүйемен белсенді
байланыстылығын көрсете алатын ... ... ... жоқ. ... осы ... дейін жануар клеткасындағы ферменттерге ұқсас АТФ - аза
өсімдік клеткаларында да жоқ ... ... ... ... ... ... мен оның ... ... ... барысында, бұл ферменттік жүйесінің иондық
құрамы мен ортаның рН-на өте сезімтал ... ... ... зерттеу барысында оның активтілігінің субстратқа, активаторға,
ингибиторға және ... да ... ... ... анықталған.
Осыған орай АТФ-азаның көп болуының ... ... ... ... ... жүретін процестерді реттеуші механизмі
болуы мүмкін деген болжамдар жасалған. Сондықтан да АТФ-азаның бір ... ... ... үшін ... жағдайлар жасалған. Соған
байланысты бүтін өсімдіктерге физиологиялық тәжірибелер жүргізілген. Бұл
тәжірибелерде қоректік ортаның ... ... ... ... ... келуші
АТФ-азаның немесе оған ұқсас ... ... ... ... [20,26].
Клетка мембранасы арқылы иондардың белсенді тасымалдануын түсіндіру
үшін қазіргі кезде өзіндік қасиеті бар ... ... ... ... ... жұмыстарының көпшілігі К+, Na+ және Н+
иондарының транспорты жануарлар клеткасының ... ... ... бар ... АТФ-аза белсенділігімен тығыз байланысты
екендігін көрсетеді. АТФ-азаның негізгі белгілеріне Mg+ бар ... ... Н+ ... ... ... ... ... АТФ-азаның
тасымалдау жүйесі әмбебапты болып келеді және тек жануарлар клеткасында
ғана емес ... ... да ... ... Өсімдіктер клеткасында
АТФ-азды белсенділік табылғанымен ... ... ... ... ... ... жұмыстардың жүргізілуі барысында ғана
өсімдіктер АТФ-азасы катионға тәуелді екені анықталған. ... ... ... ... клеткасындағы АТФ-аза әсересе мембрана
бетінде белсенді болған. ... да ... ... ... ... АТФ-азаның өзіндік қасиеті мен белсенділігін анықтау
қызығушылықты тудырады. Бірақта ... ... ... ... әлі күнге дейін мүмкін болмай отыр. Егерде ұлпаларды плазсмолизсіз
гомогендейтін болса, онда клетка қабырғасының ... ... ... ... ... ... бар ... Цитокинин медиторын тазарту және оның бидай тамыры өскіндерінің
плазматикалық ... ... ... ... ... деп ... ... екіншілік гормоны
зерттелінген. Цитокинин медиаторының сипаттамалары: ол ... 100-1000 есе аз ... әсер ... ... ... қасиеттерге ие, сонымен бірге ол бидай тамыры өскіндерінің
плазматикалық мембранасының Н+АТФ-азасының белсенділігін ... ... бірі – ... ... ... әлі толығымен
анықталмаған. Осының барысында цитокининнің екіншілік гормоны туралы сұрақ
туындайды. Осыған ... ... ... ... цитокинин медиаторы
табылды. Бұл медиатор бидай тұқымының өніп ... ... ... ... ... ... [16,22,28]. Цитокинин медиаторының ерекше
қасиеті – бидайдың құрғақ тұқымының алейрон ... ... ... барлық гормональды заттардың ішінде тек фузикокцин
белсендіретіні көрсетілген. Сонымен бірге тазартылған цитокинин медиаторы
деп белгіленген ... ... ... тамырының сыртқы ... ... ... ... мен ... ... жақын қатынасты дәлелдейтін қосымша мәліметтер алуға тура
келеді. Бұл жоспарда ... ... ... ... ... ... қасиеті бар екені белгілі болды.
Осы себепті бидай өскіндері тамырының плазматикалық мембранасының Н+АТФ-
азасына ... ... ... ... ... ... ... фузикокцинге қатынасы туралы сұрақ күрделі, әрі
маңызды ... ... ... ... ... өсімдік клеткасының
плазматикалық мембранасының Н+АТФ-азасының белсенділігіне әсерін ... ... Ал ол ... ... медиаторы мен фузикокцин
арасындағы жақын туыстықты дәлелдеуі мүмкін [24,29].
Цитокининдердің рецепторлары жақында ғана ... ... ... ... ... ... 120–130 кД (құрамында
1036–1176 амин қышқылдарының қалдықтары бар) трансмембрандық белоктардан
тұратындығын ... ... ... бұл ... клеткада
плазматикалық мембрана құрамында болатындығын анық зерттелінді. Негізгі
фитогормондардың нысанасы ретінде ... ... ... өсуі мен даму ... ... ... әсер ... де жануарлар секілді гормон рецепторларының екі типі бар екені
белгілі болды. Рецепторлардың ... ... ... және ... ... ... жатады, олар гормондармен байланысқа түсіп,
гормон рецепторлық комплекс түзеді. Екінші типтің рецепторлары мембранада
жинақталған, сонымен бірге, ... ... ... бетінде орналасқан
рецептор домені әсерлеседі. Гормон рецепторлық ... ... ... ... ... ... ... шақыратын, G – белок арқылы ... ... ... ... ... спецификалық сигналды
индукциялайды. Нәтижесінде клеткада амплификацияға және ... ... ... ... ... сигналды молекулалар пайда болды.
Екіншілік сарапшыларға сАМФ молекулалары, инозитол үш ... және ... ... ... ... ... кейбіреулері клетка метаболизмін
өзгертумен ... ... ... ... белоктарды
модификациялайтын протеинкиназаларды ... ... ... Цитокининді байланыстырушы белоктар және цитокинин
медиаторы
Цитокинин байланыстырушы белоктарды бөліп алу ... 1970 ... Ұзақ ... бойы ... ... арпа және ... ... байланыстырушы белоктары зерттелінді. Нәтижесінде
мембраналық және ерігіш белоктармен, хроматинмен, рибосомамен, белоктық
денешіктермен және тағы ... ... ... ... ... Гормонның белокпен байланысуы тез және ... ... ... ... ... ... коррелияциялайды.
Протеинкиназалардың активтенуі физиологиялық активті цитокининдер үшін
жоғары спецификалық болып табылады. Олар протеинкиназаларды активтендіреді,
сонымен бірге цитокинин байланыстырушы белоктардың активациясы үшін ... ... ... ... ... жоқ. РНК – ... транскрипцияның реттелуін шақыратын цитокинин – рецепторлық
комплексіменен реттеледі.
Шепеляковская және басқа ... ... ... ... ... массасы 70 кД (ЦББ-70) болатын басқа цитокинин
байланыстырушы ... алып ... ... ... 2001 жылы цитокинин
рецепторының жаңа белогы белгілі ... Бұл ... ... ... ... ... ... әрекеттесетін, ал ішкі осы
әсерлесуге CRE 1 белогындағы гистидиннің ... ... ... ... ... ... ... 120 кД жуық болатын ... ... ... ... ... ... үш түрі анықталды. Сигнальды трансдукция жайлы
пікірлерге сүйенетін болсақ ... ... ... ... ... ... ... ферменттің мысалы спецификалық НАДФ-
глутаматдегидрогеназа тәрізді ферменттердің өсу процесіне және ... ... ... шыққаннан кейін алейрон қабатына ... ... ... ... синтезі басталады [28,31]. Қазіргі
уақытта осы ... ... ... ... гормон,
саңырауқұлақтардан бөлініп алынған фузикокцинге ұқсас болып келеді. Себебі
фузикокцин цитокининнің ... ... ... ... және ... ... шақырады. Кейінірек олардың бірі рецептор үшін
бәкелестік ... ... және ... реакция шақыратындығы туралы
пікірлер дәлелденді. Нәтижесінде клетка ... ... ... ... рецепторлар
табылды. Цитокининдер тұқымға әсер еткен соң, оларда фузикокцинмен сәйкес
келетін ... ... ... ... жүреді. Кейінірек бұл медиатордың
клетка ішілік кальций деңгейінің жоғарылауын тудыратындығы дәлелденді,
нәтижесінде, ... ... ... ... ... беретін С
протеинкиназаның белсенділігі артады [32].
2. МАТЕРИАЛДАР МЕН ... ... ... мен ... ... ... Қазақстанда маңызды дақыл болып
бидай саналады. Сондықтан зерттеудің негізгі обьектісі болып жұмсақ
бидайдың «Қазақстан – 10» (Triticum aestivum) және ... ... ... ... ... ... тазарту үшін Triticum aestivum бидайының құрғақ
дәндерінің 2кг алынды. Дән 0,1мМ ... ... су ... ... ... ... Осыдан кейін дәнді салқындатылған 80% ... ... өзі ... К-24 ... 10 ... 000 айналымда центрифугаладық.
Плазматикалық мембрананы бөліп алу үшін дәнді ... ... ... ... ... ... ... цитокинин
медиаторының ерітіндісін қостық, оны 0,01М Трис-НСI буферінде 1000 есе
араластырдық. Дәндер 72 ... ... ... Кесіп алынған тамырларды сүзгі
қағазбен кептірдік те, оларды ... ... НСI-ң 5 мл ... 1г тамыр
болатындай Трис-НСI буфері бар фарфор шыны ыдысқа салып, еземіз. ... 10 ... 1000 ... ... ... ... үстіндегі
сұйықтықты 10000 айналымда 10 минут көлемінде қайта центрифугалаймыз. Тұнба
1 мл Трис-НСI 0,01М буферінде (рН 7,5) жағдайда болды.
Н+АТФ-азаны анықтау үшін ... және ... ... ... пробиркаға 1,7мл 0,01М Трис-НСI, 0,005М АТФ, 0,003М МgCI2 ... ... ... ... 0,2 мл құйылды. Бақылау
пробиркаларына бірден 1мл сірке қышқылы үш ... 20% ... ... ... 250С ... 30 ... Реакция сірке қышқылы үш хлоридінің 20% ерітіндісінен 8мл
қосқанда тоқтады. Түзілген бейорганикалық фосфатты ... Ол үшін ... ... ... ... 15 ... ... сол температурада
культивурледі. Содан кейін Ultra spec 1100 pro спектрофотометрімен толқын
ұзындығы 660 нм-де қоспаның ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... және оның авторластары цитокинин құрамын зерттемеді,
сол себепті оны зерттеудің қажеттілігі туындады. ... ... үшін ... тиімді әдісін қарастыру қажет болды. ... ... ... ... Сұлтанбаевтың әдістерінің негізінде
жасалынды. ... ... ... ... ... сол ... ... медиаторын жоғары дәрежеде тазартатын RP-18 кері ... ... ... ... еді, ... біз ... ... цитокинин медиаторының препараттарын алуға қол
жеткіздік.
Цитокинин медиаторын тазартудың біз жасаған жүйесі ... ... ... центрифугалау, октил сефароза CL – 4В
хроматографиясы, кері ... RP – 18 ... ... Нәтижелерін 2-3-
суреттерден көруге болады. Октилсефароза CL-4B колонкасында бидайдың «Арай»
сорты дәнінің ... ... ... экстрактысының гидрофобты
хроматографиясы. Колонка көлемі ... ... 10% ... ... ... 10% этанолмен жуып өткіземіз. ЦМ
элюциясы 50% ... ... ... соң ... ... ... үшін 80% ... жуамыз
2-сурет. Октилсефароза CL-4B колонкасында бидайдың «Арай» сорты ... ... ... экстрактысының гидрофобты хроматографиясы
RP-18 типті кері фазалы хроматографиясында цитокинин медиаторы тазарту.
Колонканы 10% ... ... ... соң ... ... (10% тен 100% ке дейін) өткіземіз. Цитокинин ... ... ... RP-18 ... кері ... хроматографиясында цитокинин
медиаторын тазарту
Султанбаев басқа авторлармен ... ... ... ... үшін эмбриональды фактор ... ... ... ... ... ... ... авторлар
фактормен немесе фузикокцинмен байланысқаннан кейін берілген ... ... ... ... ... Авторлардың жоғары
аталған зерттеулерінде НАДФ-ГДГ ... ... ... ... ... ... төмендеу әсері де зерттелді [33,34].
Бұл тәжірибелерді олар ... ... – А23187 ... қолдану
арқылы жүргізді. Бұл ионофор мембрана клеткаларында цитозольды Са2+
деңгейін ... ... ... ... ... ... ... үшін авторлар ионоформен өңделген бидай дәнінің ұрықсыз жартысын
алып, 10мМ СаСL2 бар ерітіндіге орналастырды. Бұл кезде ... ... ... ... ... өтіп ... Осылайша, цитозоль Са2+ деңгейі
артып отырды. Басқа жағдайда ионофор өңделген ұрықсыз ... ... ... – (мМ ... ... тұратын
ерітіндіге орналастырады, бұл жағдайда цитозольды Са2+ клеткадан ... да ... ... ... деңгейі жасанды төмендеп кетті.
НАДФ-ГДГ активациясын ... ... ... ... тастауға болады,
егер де бұл жағдайда ЭГТА көмегімен цитозольді ... ... ... ... болады. Егерде жасанды түрде цитозольды Са2+ деңгейін
арттырса, онда ... ... ... НАДФ-ГДГ активациясын
байқады [35]. Осылайша, бұл ... ... ... үшін ... ... ғана ... ... табылатындығын көрсетті. Алайда
Султанбаев авторлармен бірге клеткадағы цитозольды Са2+ деңгейінің ... ... ... ... Сол ... біз ... ... Мембраналық аппаратта (клетканың) плазматикалық мембрана өзінің
орналасуына қарай ерекше орын алады. Ол ... ... және оны ... ... ... физикалық шекара болып
саналады. Плазматикалық мембрана арқылы заттардың ... ... ... және ... ... клеткалармен және сыртқы ортамен байланысы да
жүзеге асады. Плазматикалық мембрана, сондай-ақ, сигналдық функция қызметін
атқарады. Ол ... ... ... ... және ... ... ... метаболизм, клетканың биохимиялық және ... ... ... ... ... және ... ... мембрананың тағы бір маңызды функцияларының бірі
– ионоспецификалық транспорттық АТФ-аза көмегімен оның ... ... ... ... ... қатарынан плазматикалық
мембрананың Н+АТФ–азасы маңызды роль атқарады. Н+АТФ–аза энергия қолданады,
ал АТФ гидролизі ... ... Бұл ... ... ... ... сыртқы ортаға тасымалдау үшін қажет. Клеткадан сыртқа
протондарды шығара ... ... ... ... құруға қатысады. Электрохимиялық потенциалдың пайда болуы
арқасында клетканың сыртындағы ... ... ... ... тасымалданады. Протонды АТФ-аза жұмысы кезінде цитоплазма тотығады
және сыртындағы оң ... ... ... ішіне тасымалданады.
Осылайша неғұрлым Н+АТФ–аза активті болса, соғұрлым клетканың ішіне
катиондар көп ... ... ... ... көмегімен түзілетін катионды каналдың спецификалылығымен
негізделеді, сол себепті Na+, K+ ... ... ... ... ... болады. Жоғарыда аталғандардан шыға отырып,
клетка ішіне ... ... ... ... ... ... Н+АТФ-азасының көмегімен жүзеге асады деп болжау дұрыс болып
отыр. ... ... ... ... ... ... мембрананың протонды кальцийлі АТФ азасының активациясына
тазартылған цитокинин медиаторының әсерін зерттеу болып отыр. Сол ... ... осы ... ... ... ... ... емес.
Біз бидайдың «Арай» сортының үш күндік өскіндерінің тамыршаларынан бөлініп
алынған плазматикалық ... ... ... ... активациясын зерттедік. Бақылау өскіндері суда өсірілсе, тәжірибе
өскіндері 23 ... 6-БАП бар ... ... 100 ... ... медиаторынан тұратын суда өсірілді. 3 -тәулікте ... ... ... ... алды. Бөлініп алынған
плазматикалық мембрананың Н+АТФ- азасының ... ... ... ... көрсетілген.
1-кесте
Бидайдың «Арай» сортының үш күндік ... ... ... ... ... ... ... 6-БАП пен
цитокинин медиаторының әсері
|Варианттар ... ... ... |
| ... белок сағ. | ... |207±12 |100 ... ... |235±9 |113 ... ... ... |285 ... | | ... ... ... ... 23 ... 6-БАП та өсірілген
өскіндерге және бақылау вариантымен ... ... ... ... ... мембрананың Н+-АТФ азасының 2 еселік
активациясы жүргендігі көрініп тұр. Плазматикалық мембрананың Н+-АТФ азасын
цитокинин – 6 БАП ... ... ... енді ... мен жүгерінің ұрығының тұқымсыз ... ... ... Н+-АТФ азасының активтілігіне цитокинин
медиаторының әсерін зерттеу алдымызда тұр.
Зерттеу үшін ... ... пен оның ... ... ... алынды. Зерттеу үшін тұқымсыз жартыларды алу қолайсыз
болғандықтан, жаңа ... ... ... осы ... ... ұсынылды. Олар тұқымсыз жартыларға қарағанда балласты крахмалды
эндоспермдері жоқ және ... ... үшін ... «Арай» жұмсақ бидай сортының ұрықсыз
жартыларынан және сортсыз жүгеріден алынған кебектер қолданылды. ... 12 ... бойы 100 ... ... жоғары тазартылған
цитокинин медиаторы бар ... суда ... ... ... ... ... Келесі тәуліктерде әдістер бойынша
кебектерден плазматикалық ... ... ... мембрананың Н+АТФ-азасының активтілігін анықтаудың
нәтижелері 2 және 3- кестелерде көрсетілген.
2-кесте
Бидайдың «Арай» сортының дәнінің ұрықсыз ... ... ... ... ... ... ... активтілігіне 6-БАП
пен МЦ-тің әсері
|Варианттар ... |% ... |
| ... мкМ Рi/мг | |
| ... ... | ... |308±11 |100 ... 23 мкг/ мл |297±9 |96 ... медиаторы 100 |685±11 |223 ... мл | | ... ... ... жартыларының кебектерінен бөлініп алынған
плазматикалық мембрананың Н+-АТФ азасының активтілігіне 6-БАП пен цитокинин
медиаторының ... ... |% ... |
| ... мкМ Рi/мг | |
| ... ... | ... |317±9 |100 ... 23 мкг/ мл |351±12 |111 ... ... 100 |492±8 |155 ... мл | | ... ... цитокинин медиаторының әсерінен бидай
дәніңің ұрықсыз ... ... ... мембрананың Н+АТФ
азасының екі еселік активациясы жүрген. Ал 3 – ... ... ... ... ... ... ... протонды АТФ-азасы
әлсіз активтелді, бұл обьектінің түрлік спецификасымен түсіндіріледі.
Бұрын фузикокциннің өсімдік және ... да ... ... Н+АТФ азасын активтеуге қабілеті бар екендігі
анықталған болатын. Сол себепті жануар ұлпасының клеткаларынан ... ... ... ... активтілігіне жоғары
тазартылған цитокинин ... ... ... қызық тудырып отыр.
Тәжірибе үшін жыныстық жағынан жетілген ... емес ақ ... мен ... ... плазматикалық мембраналар бұрынғы көрсетілген
әдістер ... ... ... ... ... ... жағынан жетілген сызықты емес ақ егеуқұйрықтардың жүрегі мен
миынан бөлініп алынған ... ... ... 6-БАП пен ... ... ... ... |Н+АТФ-азасының |% бақылауға |
| | ... мкМ | |
| | ... ... сағат| ... ... |352 ± 9 |100 |
| ... 23мкг/мл |336 ± 13 |95 |
| |ЦМ 100 ... |469 ± 7 |133 ... ... |504 ± 9 |100 |
| ... ... |529 ± 8 |105 |
| |ЦМ 100 ... |2470± 15 |491 ... пен ... ... ... плазматикалық мембрананың Н+АТФ-азасы
жоғары тазартылған цитокинин медиаторы препаратына әртүрлі жауап ... ... ... ... төмендегіні айтады. Цитокинин медиаторы
фузикокцин сияқты плазматикалық Н+АТФ-азаны активтендіреді, ал бұл олардың
функциональды ... ... ... ... Біздің
плазматикалық мембрананың Н+АТФ-аза препаратын ... ... ... активтелмейтін митохондрия мембраналарының АТФ-азасын
зерттеген жоқпыз деген нақты дәлелдер ... ... ... ... ... ... катиондар типі тасымалданады деген маңызды сұрақ болып отыр. Бидай
кебектерінен алынған ... ... ... медиаторымен
активтелетін Н+АТФ- аза Са2+ ионы ... мен Mg2+ ... 70% ... ... Mg2+ тек фосфатазалық реакцияны жүзеге
асыру үшін қажет болатындығын ... онда біз ... ... ... ... ... ... Н+АТФ-аза қатаң кальцийге
тәуелді фермент болып саналады. Әсіресе осы фермент кальций ... ... ... ... Біз, сондай–ақ медиатормен активтелген Н+АТФ-аза
Na+ және K+ иондарымен ешқандай активтілік ... ... яғни ... ... ... Na+ және K+ клетка тасымалын жүзеге ... ... ... ... ... ... бидай дәніндегі ұрықтық емес
бөлігінің плазматикалық мембранасындағы Н+АТФ-азасын активтендірмейтіндігі
белгілі болды. Осыған ... осы ... ... ... ... ... алейрон қабатындағы плазматикалық мембрананың Н+АТФ-азасына
әсерін зерттеу қажет болды. Зерттеу нәтижесінде екінші реттік ... ... ... ... ... ... активтілігін
жоғарылататындығы анықталды. Осы тәжірибенің қорытындысы бойынша ... ... ... ... ... ... ... бір
фактордың пайда болуын қамтамасыз ететіндігі белгілі ... ... ... ... ғана ... ... сол себепті екінші реттік
цитокинин гормоны бидай эмбрионында 14-3-3 ... ... ... ... ... ... 14-3-3 ... бидай дәнінің алейрон
қабатына қарай өтеді.
Осы гипотезаны тексеру мақсатында бидайдың ұрықтық және ... ... ... ... ... ... 0,23 ug/ml ... реттік цитокинин
гормонының ертіндісінде бұқтырып қойдық. Бидай дәндерінің ұрықтық бөліктері
2 сағат бойы ... ... ... ... ... ... оның клеткалық емес экстракты қолданылды. Сонымен қатар, мида да 14-3-
3 протеиндерінің көп мөлшері ... ... үшін ... ... ... емес ... алып қолданылды.
Тәжірибеде бидай дәндерінің ұрықтық емес бөлігін 3 сағат екінші реттік
цитокинин ... ... ... ... емес ... ... ... цитокинин гормонынымен қой миының клеткалық емес экстрактында
3 ... ... Екі ... да ... ... емес ... мембранасындағы АТФ-азаның активтілігі жоғары болды. Алейрон
қабатындағы плазматикалық мембрананың ... ... ... ... ... ферментімен байланыстылығын көрсетеді. Осы
Са2+-тәуелді Н+-АТФ-аза ... ... ... цитозольді Са2+-дің
мөлшерін көбейтуге қатысады.
Тәжірибе нәтижесінде ол екінші реттік цитокинин гормонымен ... ... емес ... және ... ... цитокинин
гормонымен қойдың миының клеткасыз экстрактында да алейрон қабатындағы
плазматикалық мембрананың АТФ-ын тек Са2+ ... ғана ... ... ... ... ... ... цитокинин медиаторы
кальций тасымалын клетка ішіне кальцийлі канал ... ... ... ... ... ... ... электрохимиялық потенциал
арқасында жүзеге асады.
Біз ... рет ... ... ... ... ... плазматикалық мембрананың протонды АТФ ... іске ... ... ... ... тамырларынан,
жүгері ұрығынан және бидай ұрығынан, егеуқұйрықтардың жүрегі мен миынан
алынаған нәтижелер медиатордың ... ... ... ... да ... және де ... отырған медиатордың жалпы биологиялық
әмбебаптығын да көрсетті. Плазматикалық ... ... ... АТФ ... ... ... ... болып шықты, яғни ол клетка
ішіне Na және K ... ... ... ... ... ... асырады.
Бұл өте маңызды, өйткені цитозольды кальций ионының пайда болуы НАДФ-ГДГ
активациясы үшін маңызды ... ... ... ... есептеледі. Осылайша,
біз тұңғыш рет әсіресе цитокинин медиаторы ... ... ... ... ... деңгейін жоғарылататын реттегіш болып
табылатындығын бекіттік.
ҚОРЫТЫНДЫ
Алынған нәтижелерден мынандай қорытынды ... ... ... ... әсер ... фузикокцинге табиғаты жағынан
ұқсас екіншілік гормонның түзілуіне алып келеді.
2.Бидай ... ... ... ... СL-4В ... әдісі арқылы цитокинин медиаторы бөлініп алынды.
3.Бөлініп, тазартып алынған ... ... ... және ... қасиеттері зерттелініп, мембранамен
байланысқан ферменттердің ... ... ... әрі ... ... ... мембрананың зерттелініп отырған протонды АТФ ... ... ... ... зерттелініп, клетка ішіне кальций ионының
тасымалын ... ... ... ... ... ионының пайда
болуы НАДФ-ГДГ активациясы үшін маңызды клетка ішілік сигнал ... ... ... ... рет ... медиаторы мембранды
протонды АТФ-аза арқылы цитозольды кальций деңгейін жоғарылататын реттегіш
болып табылатындығын ... ... ... ... ... және кері ... әдістері арқылы ... ... ... ... ... ... ... тамырларынан алынған плазмалық мембраналық
Н+АТФ-азаға тазартылған медиатордың әсері зерттелінді. Сол әсерден ... ... 2 ... көп ... выделен высокоочищенный медиатор цитокинина методами
гидрофобной хроматографии и ... ... из ... зерен
пшеницы. Было изучено действие медиатора ... на ... - ... ... из ... проростков пшеницы. Под ... ... ... возросла более чем в 2 раза.
Summary
It has been isolated high purified mediator cytokinine by methods of a
hydrophobic ... and reverse phase ... ... wheat seeds. It has been ... effect of mediator of
cytokinine on ... membrane ... from roots of wheat ... action of mediator activity ... ... more than in 2 ... ... ТІЗІМІ
1. Полевой В. В. Фитогормоны. Л.: изд-во ЛГУ, 1982. 248 с.
2. ... О. Н. ... ... ... ... у
растений: 41-е Тимирязевское чтение. М. : Наука, 1984. 84 ... ... И.Д. ...... ... ... ... К. Гормоны растений. Москва. Мир. 1985. 298 с.
5. Медведев С.С. Физиологические основы ... ... Санк ... ... 1996. 159 ... Полевой В.В.,Саламатова Т.С. Физиология роста и развития растений.
Ленинград. ЛГУ. 1991. 240с.
7. Қалекенұлы Ж. Өсімдіктер физиологиясы . Алматы 1997. б. ... ... . К. ... ... А. 1998. б. 234-235.
9.Опритов В.А., Пятыгин С.С., Воденеев В.А. // Физиология растений.2002
10. Pyatigin S.S.,Opritov ... V.A.// Planta, 1992/ ... ... В.М., ... Л.Х. // ... общ.биологии. 1991.Т.52.С. 36
12.В.В Полевой.Физиология растений. Москва.1989
13.Кулаева О.Н. Цитокинины, их структура и функция. ... ... ... ... Г. С. // ... ... Романов Гормон связывающие белки растений и проблема рецепции
фитогормонов// физиология растений 1989 Т.36 ... G., Kieber J.J. Update on ... // ... ... into a Classic Phytohormone - 2002. - 56 – P.1-10.
17.Trofimova M.S., Klychnikov O.I., Nosov A.V., Babakov A.V. ... ... centers of linkage of ... on a ... membrane by
osmotic
shock. // Plant physiology - 1999. – 46. – P. ... L., Fuglsang A., Jahn T., Korthout H., de Boer A.H., ... 14-3-3 proteins ... with the plant plasma membrane ... ... a ... binding complex and a ... responsive system.
//
Plant J. -1998. -13. –P.661-671
19.Треушников В.М.,Пятыгин С.С., Опритов В.А // биологические
мембраны.1994.Т.11.С.420
20. Булычев А.А // Мембранный ... и ... ... ... ГГУ, ... A.V., ... V.V., Klychnikov O.I., Zorinyanz S.E.,
Trofimova
M.S., de Boer A.H. ... of 14-3-3 Proteins in Osmotic ... ... in Plant Plasma ... // Planta -2000. - 211. – P.446 – 448.
22.Morsomme P.,Boutry M. The Plant Plasma membrane ... and ... biochim. Biophys. Acta. ... V., Vansuyt G., Rossignal M. The Chaning Sensitivity to Auxin of
the
Plasma Membrane H+-ATP-ase:Relationship between Plant Development and
ATP-ase Content of ... // Planta ... L., Fuglsang A., Jahn T., Korthout H., de Boer A.H., ... 14-3-3 proteins ... with the plant plasma membrane ... to
generate a fusicoccin binding complex and a fusicoccin responsive system.
//
Plant J. -1998. -13. –P.661-671
25.Palmgren M.G. Plant Plasma Membrane H+ATP ases ... for ... ... Physiol. Plant ... А. Тарчевский Сигнальные системы клеток растений. М. : Наука 2002г
27.Roberts D. M. , Harmon A. C. , ... protins: targets ... calcium ... in higher plants // Annu. Rev. ... ... Biol. 1992, v. 43, p. ... B. ... S. N. Calcium and Signal ... in ... Reviews in Plant Sci. 1993. v. 12, №3, p ... В. А. ... обмен и ассимиляция ионов Са2+ //
биохим. 1998. Т. 63 №1. С 47-56
30.Poovaiah B. W., ReddyA. S. N. Calcium and Signal ... in ... Reviews in Plant Sci. 1993. v. 12, №3, p ... P. K. , Wayne R. O. Calcium and pland ... //Annu ... 1985. v. 36, p. ... A. , Knight M. ... signaling, calcium and plant form
// Plant Molec. Biology. 1994, v. 26, p. ... M.K., ... R., ... T.B. The latent form ... located in spherosomatic structures of a wheat
seeds. //
Reports of SA -1982. - Ed 3, V264. - ... М. К. , ... Ф. П. , ... Р. Структурные и
регуляторные особенности глютаматдегидрогеназы высших растений //
Тезисы научных сообщений 4-го Всесоюзного биохимического съезда. М. ... т. 1, с. ... М. К. ... ... ... в зерне пшеницы //
Биотехнология, теория и практика. Алматы, 1997, №3, с. 94.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Саңырауқұлақпен залалданған картоптың қорғаныштық реакцияларына СА2+ -АТФ-аза ферментінің қатысы15 бет
Электромеханикалық қабаттасу5 бет
"АТФ Банкі" АҚ-ның тартылған қаражаттарын талдау және бағалау61 бет
«АТФ банк» акционерлік қоғамының қызмет нәтижелерін талдау35 бет
«АТФ Банк» АҚ27 бет
«АТФ Банк» АҚ туралы11 бет
«атф банк» ақ-ның негізгі қызметін ұйымдастыру12 бет
«АТФ Банк» АҚ-ғы несие бөлімі10 бет
«АТФ банкінің» бағалы қағаздар операциялары31 бет
«АТФ банктің» есебін жетілдіру шараларының методикалық нұсқаулығы17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь