Ипотекалық операциялардың есебі мен аудиті

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1 ИПОТЕКАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ЖӘНЕ «АТФБАНК» АҚ СИПАТТАМА
1.1 Ипотекалық операциялардың экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.2 «АТФБанк» АҚ технико.экономикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... .19
1.3 «АТФБанк» АҚ есеп саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

2 «АТФБАНК» АҚ ИПОТЕКАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ЕСЕБІН ҰЙЫМДАСТЫРУ
2.1 «АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру процесі ... ... ..38
2.2 Ипотекалық операцияларының синтетикалық және аналитикалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
2.3 Берілген ипотекалық несиелер бойынша провизиялар қалыптастыру есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54

3 «АТФБАНК» АҚ ИПОТЕКАЛЫҚ ОПЕРАЦИЯЛАР ЕСЕБІНІҢ АУДИТІ
3.1 «АТФБанк» АҚ ипотекалық операцияларға аудит жүргізуді ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..66
3.2 Ипотекалық операциялар бойынша тәуекелділіктерді басқару жүйесін дамыту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 72

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .78

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .82

ҚОСЫМШАЛАР
Тақырыптың өзектілігі. Ипотекалық несие – бұл батыс елдерінде жоғары қарқынмен дамып келе жатқан қаржы нарығы бағыттарының бірі болып табылады. Бүгінгі күні, ол Қазақстан үшін де жаңа түсінік емес. Ипотека дегеніміз - қозғалмайтын мүліктерді (жерді, үйлерді,құрылыстарды) кепілге алу арқылы банктердің ұзақ мерзімге беретін ақшалай қаржысы. Қазірде мамандар ежелден келе жатқан қозғалмайтын мүлік бойынша «пәтер маселесін» шешудің бірден бір перспективті жолы ретінде ұзақ мерзімді ипотекалық несие жүйесін дамыту деп есептейді.
Шетел тәжірибесінен белгілі болғандай егер, мемлекет тарапынан дұрыс және тиімді саясат жүргізілетін болса, онда ипотекалық несие өзін-өзі қамтамасыз ететін және де бұл нарықтың белгілі бір дәрежеде дамуына әкелетін жүйеге айналады. ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 27 қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Біз жаңа тұрғын үй құрылысы бағдарламасын іске асыруға кірісіп кеттік. Елімізде жыл сайын 6 миллион шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілуде. Алайда біз жарты миллионнан астам жас отбасыны жеке баспанамен қамтамасыз етуге тиіспіз» - деп атап көрсеткені белгілі [1]. Ал, тұрғын үй нарығының дамуы және олардың құрылуы әрқашанда экономикалық өсудің негізі болып табылатыны белгілі. Себебі, біріншіден адамдар өздерінің өмір сүру жағдайын жақсарту, тамақ-ас, киім кешек және т.б. үшін ең алдымен баспана құру мәселесін алдына қояды, яғни ол үшін қажетті қаражат жинаумен айналысады. Екіншіден, өндіріс күшін орналастыру, экономиканы құрылымдық жағынан қайта құру, осылардың бәрі мемлекет тарапынан тұрғын үй құрылысына қомақты қаржы бөлінуін талап етеді. Үшіншіден, осы тұрғын үй құрылысының дамуы құрылыс заттарын өндіретін ұйымдар, жобалау, инфрақұрылымды объектілер құрылысы, жол құрылысы, қалалық көлік сияқты және т.б. мыңдаған адамды қамтитын салалардың дамуына алып келеді. Ұзақ мерзімді ипотекалық несиенің экономиканың нақты секторына тиімді әсері негізінде мемлекетке миллиардтаған доллардағы шетелдік тікелей инвестициялар тартылады. Сондықтан, ипотекалық несиелендіру тек қана экономиканы емес, сондай-ақ онымен тығыз байланысты басқа да салаларды жедел дамыту қабілетіне ие болатын жекелеген механизмдердің бірі болып табылады.
Қазақстанда ипотеканы дамыту 1995 жылдың 23 қарашысындағы №2723 «Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» ҚР Заңы негізінде басталған болатын. Осы бұйрық негізінде ипотека кепілдікке қойылған қозғалмайтын мүлік немесе оның бір бөлігі кепілдікке қоюшының немесе үшінші тұлғаның қолданысында және басқаруында қалатын кепіл зат ретінде қарастырылады. Осындай несие ресурстарының жетіспеуі және халық табысының төменділігі шарттарында ҚР үкіметі ұзақ мерзімді ипотекалық несиелендірудің тиімдірек моделі ретінде малайзиялық үлгіні таңдады. Осы үлгіге сәйкес мемлекеттің қатысуымен тұрғын үй нарығын жетілдіретін институттар және де банктермен ипотекалық келісім негізінде қамтамасыз етілген ипотекалық облигациялар шығару арқылы қайта қаржыландырылуын қамтамасыз ететін агенттік, яғни ипотекалық компания құрылды.
1. ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» атты Қазақстан халқына Жолдауы 2012 жыл 27 қаңтар
2. Разумова И. А. Ипотечное кредитование: Учебное пособие 2-е издание. - Санкт-Петербург: Питер, 2009. - 298 с.
3. Косарева Н.Б. Основы ипотечного кредитования, Москва, 2006
4. С.Г.Ерошенков Анализ истории и эволюции ипотеки на примере развитых и развивающихся стран - М.: МАКС ПРЕСС, 2002, 212 с.
5. Афонина А. В. Ипотечный кредит. Ростов-на-Дону: Феникс, 2008. - 162 с.
6. Кострикин П.Н., Кузьминов А.Н., Мутовин С.И. Мировой опыт ипотечного кредитования. - М.: МАКС Пресс, 2002. - 204 с.
7. Дюзельбаева Г. Развитие системы ипотечного кредитования в зарубежных странах / Деловой мир (Астана), 2003
8. Сейткасимова Ж.Б. Казахстанское ипотечное кредитование / Деловой мир (Астана), 2001, №3
9. Банковское дело: Учебник для вузов // под ред. Г. С. Сейткасимова -Алматы: Каржы-каражат - 1998.-576 с.
10. Галанов В.А. Рынок ценных бумаг: Учебник. — М.: ИНФРА-М. — 379 с
11. «АТФБанк» АҚ сайты, atfbank.kz
12. «АТФБанк» АҚ Жарғысы
13. «АТФБанк» АҚ Бухгалтерлік есеп Департаменті туралы Ережесі, 2007
14. «АТФБанк» АҚ Бухгалтерлік балансы, 2011-2012 жыл
15. Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы ҚР заңы, 28.02.2007 ж
16. «АТФБанк» АҚ Есеп саясаты, 2007
17. Екінші деңгейдегі банктерге арналған бухгалтерлік есептің Типтік шоттар жоспары, №275 30.07.2002 ж.
18. Международные стандарты финансовой отчетности. – Алматы: БИКО, 2008. – 512 с.
19. «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінің кассалық операцияларын жүргізу» ережесі, 2009 жыл 15 қараша №394
20. «АТФБанк» АҚ-ның кассалық операцияларын жүргізу ережесі», «АТФБанк» АҚ-ның басқармасымен бекітілген, 15.12.2009 жылы №47
21. «АТФБанк» АҚ Несие саясаты
22. «АТФБанк» АҚ филиалдарында берілген жаңа несиелер бойынша орталықтандырылған бухгалтерлік есеп операцияларының ережелері, «АТФБанк» АҚ Директорлар Кеңесінің шешімімен бекітілген 22.10.2002 жылғы №23 хаттама
23. «АТФБанк» АҚ бөлшек несиелерінің орталықтандырылған есеп ережелері, АТФБанк» АҚ Басқармасы бекіткен, 30.04.2008ж. №19 хаттама
24. «Корпоративтік және шағын және орташа бизнес несиелерін, «АТФБанк» АҚ-ның қоржынындағы банкаралық депозиттер және бағалы қағаздарын балансқа шығару ережелері», Банк Басқармасымен бекітілген 22.10.2008ж. №48 хаттама
25. «Берешектерді балансқа шығару және «АТФБанк» АҚ-да бөлшек бизнес бағдарламасы, Банк Басқармасымен бекітілген,17.03.2008ж. №14 хаттама
26. Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп. – Алматы, Экономика -2008 – 650 б.
27. Мақыш С.Б. Банк ісі: Оқулық. – Алматы, 2010 – 560 б.
28. Активтерді, шартты міндеттемелерді жіктеу және оларды күмәнды және үмітсіз санатына жатқыза отырып, провизиялар (резервтер) құру ережесі / Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының қаулысы 2002 жылғы 16 қарашадағы N 465
29. Куницына Н.Н., Хисамудинов В.В. Банковский аудит. – М.: «Финансы и статистика», 2005, 128 с.
30. Аудит банков: Учебное пособие / Под ред. Г.Н. Белоглазовой, Л.П. Кроливецкой, Е.А. Лебедева. – М.: Финансы и статистика, 2004. – 352 с.
31. «АТФБанк» АҚ Ішкі аудит Қызметі туралы Ереже, 2007
32. Александрова Н.В. Риски секьюритизации банковских активов и снижение с помощью механизмов повышения надежности. // Финансы и кредит. №29(269). - 2007.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ... ... ... және аудит» кафедрасының меңгерушісі
« » 2013 ... ... ... ... ... мен аудиті («АТФБанк» АҚ мысалында)
тақырыбына
5В050800 – «Есеп және аудит» ... ... ... ... ... жетекшісі
э.ғ.к., аға оқытушы ____________ Оралбаева Ж.З.
Нормабақылаушы: ____________ ... ... ... үй ... ... және олардың құрылуы әрқашанда экономикалық
өсудің негізі болып табылады. Себебі, біріншіден адамдар өздерінің өмір
сүру ... ... ... киім ... және т.б. үшін ең ... құру ... алдына қояды, яғни ол үшін қажетті қаражат жинаумен
айналысады. Екіншіден, өндіріс күшін орналастыру, экономиканы ... ... ... ... бәрі ... ... тұрғын үй құрылысына
қомақты қаржы бөлінуін талап етеді. Үшіншіден, осы тұрғын үй құрылысының
дамуы ... ... ... ... ... инфрақұрылымды
объектілер құрылысы, жол құрылысы, қалалық көлік сияқты және ... ... ... ... дамуына алып келеді. ... ... тек қана ... ... ... онымен тығыз
байланысты басқа да салаларды жедел дамыту қабілетіне ие болатын жекелеген
механизмдердің бірі болып табылады.
Жұмыстың ... ... ... экономикалық тұрғыдан
сипаттама бере отырып, оның есебі мен аудитін ұйымдастыруды ашып көрсету.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін диплом ... жазу ... ... қойылды:
- ипотекалық операциялардың экономикалық мәнін ашу;
- ... ... ... алынған «АТФБанк» АҚ қызметіне ... ... ... беру және есеп ... ... ... АҚ ипотекалық операциялардың ұйымдастыру процесінің
ерекшеліктеріне ... ... АҚ ... ... ... ... сұрақтарын жан-жақты ашып көрсету;
- ипотекалық несиелер бойынша провизия қалыптастыру тәртіптерін
анықтау;
- «АТФБанк» АҚ ... ... ... ... әдістемесін
зерттеу;
- берілген ипотекалық операциялар бойынша тәуекелділіктерді басқару
жүйесін дамыту мәселесін қарастыру.
Зерттеу объектісі – ретінде Қазақстан Республикасында жеке ... ... ... ... ... ... үй сатып алуға, сондай-ақ
ағымдағы ипотекалық ... ... ... ... ... ... ірі ... банктердің бірі - «АТФБанк» Акционерлік ... ... ... ... АҚ ипотекалық операциялардың
есебін ұйымдастыру сапасын жақсартуға, сондай-ақ ипотекалық ... ... ... ... міндеттер кешенін ... ... ... және оны ... ... ... ... бірге, ипотекалық операцияларға ... ... ... ... БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика және бизнес Жоғары мектебі
«Есеп және аудит» кафедрасы
Диплом жұмысын ... ... ... ... операциялардың есебі мен аудиті («АТФБанк» АҚ
мысалында)
26.12.2012 жыл № 4-3591 ... ... ... тапсыру мерзімі «03» маусым 2013 жыл
Жұмысқа берілген бастапқы тапсырмалар: «АТФБанк» акционерлік қоғамы
Диплом жұмысында қарастырылатын сұрақтар тізімі ... ... ... ... ... ... ... «АТФБанк» АҚ технико-
экономикалық сипаттамасы және есеп саясаты;
б) «АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелеуді ... ... ... ... және ... ... ... ипотекалық
несиелер бойынша провизиялар қалыптастыру есебін ұйымдастыру
в) ... АҚ ... ... ... ... ... операциялар бойынша тәуекелділіктерді басқару жүйесін дамыту
Мазмұны
Кіріспе................................................................
..............................................5
1 Ипотекалық операциялардың теориялық негіздері және «АТФБАНК» ... ... ... ... «АТФБанк» АҚ ... ... АҚ ... ... АҚ ... операцияларының есебін ұйымдастыру
2.1 «АТФБанк» АҚ ипотекалық ... ... ... ... синтетикалық және аналитикалық
есебі.......................................................................
......................................................46
2.3 Берілген ипотекалық несиелер ... ... ... ... АҚ ... ... ... аудиті
3.1 «АТФБанк» АҚ ипотекалық операцияларға ... ... ... ... ... тәуекелділіктерді басқару жүйесін
дамыту......................................................................
..................................................72
Қорытынды..............................................................
...................................78
қолданылған ... ... ... несие – бұл батыс елдерінде жоғары
қарқынмен дамып келе жатқан қаржы нарығы бағыттарының бірі болып табылады.
Бүгінгі күні, ол ... үшін де жаңа ... ... Ипотека дегеніміз -
қозғалмайтын мүліктерді (жерді, үйлерді,құрылыстарды) кепілге алу арқылы
банктердің ұзақ мерзімге беретін ақшалай ... ... ... ... жатқан қозғалмайтын мүлік бойынша «пәтер маселесін» шешудің бірден бір
перспективті жолы ... ұзақ ... ... ... жүйесін дамыту деп
есептейді.
Шетел тәжірибесінен белгілі болғандай егер, мемлекет ... ... ... ... ... ... онда ипотекалық несие өзін-өзі
қамтамасыз ететін және де бұл ... ... бір ... ... ... ... ҚР ... Н.Ә. Назарбаевтың 2012 жылғы 27
қаңтардағы «Әлеуметтік-экономикалық ... - ... ... ... атты ... халқына Жолдауында «Біз жаңа тұрғын үй ... іске ... ... кеттік. Елімізде жыл сайын 6 ... метр ... үй ... ... ... біз ... миллионнан
астам жас отбасыны жеке баспанамен қамтамасыз етуге тиіспіз» - деп атап
көрсеткені белгілі [1]. Ал, ... үй ... ... және ... ... экономикалық өсудің негізі болып табылатыны белгілі. Себебі,
біріншіден ... ... өмір сүру ... ... ... ... және т.б. үшін ең алдымен баспана құру мәселесін алдына қояды, яғни
ол үшін ... ... ... ... ... ... ... экономиканы құрылымдық жағынан қайта құру, осылардың ... ... ... үй ... ... ... ... талап етеді.
Үшіншіден, осы тұрғын үй ... ... ... ... ... жобалау, инфрақұрылымды объектілер құрылысы, жол ... ... ... және т.б. ... адамды қамтитын салалардың дамуына
алып келеді. Ұзақ мерзімді ипотекалық несиенің экономиканың нақты секторына
тиімді әсері ... ... ... доллардағы шетелдік тікелей
инвестициялар тартылады. Сондықтан, ипотекалық несиелендіру тек ... ... ... ... ... байланысты басқа да салаларды
жедел дамыту қабілетіне ие ... ... ... бірі ... ... ... 1995 ... 23 қарашысындағы №2723
«Жылжымайтын мүлік ипотекасы туралы» ҚР Заңы негізінде басталған болатын.
Осы бұйрық негізінде ипотека ... ... ... ... немесе
оның бір бөлігі кепілдікке қоюшының немесе үшінші тұлғаның ... ... ... ... зат ретінде қарастырылады. Осындай несие
ресурстарының жетіспеуі және халық ... ... ... ... ұзақ мерзімді ипотекалық несиелендірудің тиімдірек моделі ... ... ... Осы ... сәйкес мемлекеттің қатысуымен тұрғын
үй нарығын жетілдіретін институттар және де банктермен ипотекалық ... ... ... ... облигациялар шығару арқылы ... ... ... ... яғни ипотекалық компания
құрылды.
Шешіліп отырған ғылыми ... ... ... ... ... ... ... жиі көтеріліп жатыр және де ол ... ... ... ... ... ... ... Оның
классикалық моделі ретінде еуропалық (немістердің) және американдық
модельдер қарастырылады.
Бәрімізге ... ... үлгі ... ... бойы ... ... тауып келеді және де ол тек қана ... ... ... сатып алудың басты нысаны болып табылады. ... осы екі ... ... өзіндік ерекшеліктері мен формаларына
байланысты қолданылып жүр. ... ... ... сонымен қатар,
Қазақстанда да тұрғын үй мәселесін шешуде қолайлы және тиімді үлгілерді
издестірумен байланысты және ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... жатыр.
Дипломдық зерттеудің мақсаты. Жұмыстың ... ... ... ... ... бере ... оның ... мен
аудитін ұйымдастыруды ашып көрсету.
Осы мақсатқа қол жеткізу үшін диплом жұмысын жазу ... ... ... ... ... экономикалық мәнін ашу;
- зерттеу объектісі ретінде алынған «АТФБанк» АҚ қызметіне технико-
экономикалық тұрғыдан сипаттама беру және есеп ... ... ... АҚ ипотекалық операциялардың ұйымдастыру процесінің
ерекшеліктеріне тоқталу;
- «АТФБанк» АҚ ипотекалық ... ... ... ... ... ашып көрсету;
- ипотекалық несиелер бойынша ... ... ... ... АҚ ... ... ... жүргізу әдістемесін
зерттеу;
- берілген ипотекалық операциялар бойынша ... ... ... ... қарастыру.
Зерттеу объектісі – ретінде Қазақстан Республикасында жеке тұлғаларға
дайын ... ... ... ... ... үй ... алуға, сондай-ақ
ағымдағы ипотекалық несиені қаржыландыруға тиімді шарттармен ипотека ұсынып
отырған ірі коммерциялық банктердің бірі - ... ... ... ... және ... ... отандық және шетелдік
экономист-ғалымдардың еңбектері, Қазақстан ... ... ... ... Республикасы Ұлттық банкінің нормативтік
құжаттары құрады. Зерттеу жүргізу ... ... ... ... экономикалық және бұқаралық ақпарат құралдарының
жарияланымдары пайдаланылды.
Зерттеудің ... ... ... АҚ ипотекалық операциялардың
есебін ... ... ... ... ... несиелер
бойынша провизвия қалыптастыруға бағытталған міндеттер кешенін шешу
қажеттілігі мәселесін ... және оны ... ... ... ... ... ... операцияларға аудит ... ... ... ... ... ... Жұмыста ұсынылған
ипотекалық операцияларға аудит жүргізу бағдарламасын ... ... ... ұйымдастырушылық аспектісін жетілдіруге септігін тигізеді.
Сондай-ақ ипотекалық операциялар бойынша тәуекелділіктерді ... ... ... ... банк жүйесінің тұрақтылығын нығайтуға және
сенімділігін қолдауға ықпал етеді.
Жұмыстың құрылымы мен құрамы. ... ... ... ... ... және ... ... қолданылған әдебиеттер тізімінен,
қосымша беттерден тұрады. Жұмыс 83 ... ... ... 7 ... ... және 4 ... ... Ипотекалық операциялардың теориялық негіздері және «АТФБАНК» ... ... ... экономикалық мәні
Ипотека түсінігі дүниежүзілік қаржы экономика жүйесіне ... ... Оны ... ... ... VI ғ.) ... ... Ал
Солонның замандасы Драконт (б.э.д. 621 ж.) осы тұста әр түрлі жеке меншікке
немесе оның ... да ... ... ... қастандық үшін қатаң
жазалау тәртіптерін енгізген. ... ... 594 жылы ... ... ... ... ... иесіз қалған мүлкті мұрагерлер
қауымына өткізу қажетсіздігі ... ... ... ... ... ... ... асырды. Соның арқасында кез келген адам өз
меншігінен өз бетінше көшу немесе ... ... ... ие ... ... ... ... бір өлшемдегі жерді) мүлік ретінде өткізу үшін
қарызгердің атымен бірге бұл ... ... бір ... ... кепілі
болып табылатындығын білдіретін қазық қағуды ұсынады және де ол «ипотека»
деп аталады [2].
Осындай ... ... жер ... ... ... есептелініп
отырылған. Кейінірек бұл үшін «ипотеклық кітап» қолданылған.
Ипотекалық институттың жаңадан даму ... Рим ... ... Яғни ... жүз ... онда жеке ... ... несие беретін ипотекалық мекемелер ... ... ... Пия (б.д. II ғ.) ... ... ... үшін
арнайы заңдар қабылданған. Сол кездің өзінде онда 50 шақты банкпен 800-
ден астам ... ... ... ... ... ... несиелендіру жүйесіне қолдау көрсетіп келген. Соның негізінде
әлеуметтік институттар кұрылған. Сондай-ақ, император Троян кезінде жетім-
жесірлерге ... ... ... сол ... ең ... ... ... 5% ставкамен ипотекалық несие беруші қаржылық-қайрымдылық қорлар
құрылған. Негізінен ... ... ... ... ... үш
негізгі даму кезеңдерінен, яғни фидуция, пигнус және ипотека кезеңдерінен
өтті [3].
Фидуция - бұл сенім немесе ... ... ... ... асырылатын
түбегейлі қамтамасыз ету формасы болып ежелгі рим ережелері негізінде
қалыптасты және ... ... рим ... даму ... ( яғни латынша - жүзеге асырылмаған кепіл зат ) ... ... ғана ... ... да алғашқы несиелік келісім негізінде жүзеге
асырылатын кепіл зат туралы келісім шарт тек қана ... ... ... негізгі мәні ол - келісім шарт жасалынуы мен ... ... ... кредиторлардың құқығының ресми түрде бекітілуі және
де сол келісім бойынша кепілдіктің ... ... ... берілуі.
Бұдан кейін егер міндеттеме толығымен өз уақытысында орындалатын ... ... ... ... өз ... қайтарылуы міндеті. Осылайша
фидуция келісімі де өзінің даму кезеңінен өтті.
Фидуцияның алғашқы даму ... ... ... ... ... құрал көзге түспейді, яғни кредитор тікелей өзіне не тиімді болса, онда
оны, атап айтқанда, қаласа қарызгерден міндеттемені орындауын ... ... ... ... ... отырды. Кейінірек, кредитор үшін тиімді
болып табылатын бұл артықшылықты жою ... ... ... ... ... ... ... сонда да келісімді жүзеге асыру барысанда
кредитор үшін пайдалы болып табылатын және ... кері әсер ... сол ... ... ... келесі даму кезеңі қарызгерді ... ... ... ... арқылы өзінің айтарлықтай тиімді жақтарымен
айырықшаланды.
«Пигнус» келісімі, яғни ... ... ... туралы келісім
кепілдікке қойылған мүлікті меншік ретінде емес керісінше тек қана қарызгер
тарапынан міндеттемелердің орындалу ... ... ... ... ... ... кредитордан кепілдікке қойылып ... ... тек қана ... ... ету ... ие болады.
Сөйтіп, кредитор үшін тек қана бір ... ... ол, егер ... ... ... ... ғана өз зияндарының орнын толтыру үшін
кепілдікке қойылған затты сату құқығы. Соның арқасында ғана ... ... өз ... ... ... шек ... Егер осындай
жағдай түзетілсе, онда кредитор мүлікті сатудан түскен пайдамен қарызгер
міндеттемесінен артқан ... ... оған ... ... ... түрі ... реттеліп отырды және де оған жатпағандарды тек қана ... ... ... ... ... ... ... сатысы сол кездегі саяси
және экономикалық ... ... ... ... ... ... айтқанда
Римдегі құл иелену шаруашылығының әлсіреуі мен жерлердің ... ... ... ... ... ... ... әкелді. Дегенмен,
сол кездегі заңдылықтарға ... ... ... ... ... ... құралдарына басқа ештеңесі жоқ ұсақ ... ... ... ... ... ... келісімді кепілдендіру үшін
сай келмеді. Осындай мәселені шешу ... ... жаңа ... өз ... құралдарын жалға берушінің меншігіне өткізбей-ақ
оларды кепілдікке қою ... ... ... ... болды.
Кейінірек кепілдіктің бұл түрі оның басқа да түрлеріне, атап айтқанда
қозғалмайтын мүлік кепілдігіне де тарады. Осылайша, ... ... ... ... ... ... келісім-шартқа, екіншіден,
қарызгердің өз міндеттемесін орындауын және де бұл міндеттеме ... ... ... ... ... ... ... арқылы өз
шығындарын жабу құқығын беретін кепілдік туралы ... ... ... ... Мұндай келісімдерді куәландыру үшін алғашқыда қарызгер мен
кредитор арасында жай ғана ... ... ... ... ... ... және ... болмаған құжаттар жасалынып отырылды. Сондай-ақ, үш және
одан да көп ... ... ... жеке құжаттар да сондай күшке
ие болды. Сөйтіп ипотеканың классикалық бұл ... да ... ... ... Соның тұсында жақтардың келісімінсіз жүзеге ... ... ... ... ... Бұған заңды ипотека, яғни император
бұйрығымен инвестордың жасаған ипотекасы, ... ... адам ... «фиска» ипотекасы, яғни мұраға қалдырушының мүлігіне ипотека,
күйеуінің мүлігі негізінде алған әйелінің ... және т.б. ... ... ... ... ... орны ... болды. Айтарлықтай күрделі құрылымға ие болған
келісімдердің тіркелуі кешіктірілген жүйе ... ... мен ... етті. Сөйтіп, мемлекеттің осындай функцияларының әлсіреуі нәтижесінде
ежелгі заманның соңына шығуына байланысты ... ... ... бойы өмір ... ... ... ипотека біртіндеп орта ғасырлар заңдарында кездесе
басталды. Атап ... ... ... ... ... өмір сүрді.
Еуропа мелекеттерінде ипотека екі түрлі сипатқа ие. ... ол тек ... ... қолданылады, екіншіден, кепілдікке қойылған мүлік
кредитор емес сот арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... қарызгердің мүлігін өз қарамағына алмай-ақ,
және басқа да кредиторлардың бәсекелестігінен қорғанудың ең дұрыс ... ... Яғни орта ... ... бері келе ... ... «ипотека – бұл табиғатынан ажыралмас, ол тек қана ... көру ... ... [4, 98 ... est tota in tota, et tota in qualibet parte» - яғни ... толығымен өтелмейінше қанағаттану ... сол ... зат ... ... асырылады. Кепілдікке қойылған мүліктің бір
бөлігінің сатылуы кредиторды ол бойынша міндеттемелерді ... ... ... айырмайды. Ипотека қозғалмайтын мүлік негізінде жүзеге
асырылып, оның иесі ауысуынан тауелсіз ... ... ... ... ... ипотеканың тоқтатылуына
немесе қателігіне алып келеді, бірақ керісінше ... ... ... тек қана ... рим құқығы мен ғана емес сондай-ақ, еуропа
мемлекеттерінің заңдарымен де мойындалған. Рим заңдылықтары ... ... оның ... ... және ... қанағаттану дәрежесін
білдіретін өз шығындарын жабатын сомма мен ипотека ... ... ... Ал XVII-XIX ... ... ипотекалық
заңдылықтары бойынша талап етілетін сомманың көлемі оның ... ... ... өсіп отыратын сомма көлемінің ... ... ... ... ... Рим ... негізінде
ипотека Еуропа заңдарында да көрініс тапты.
Америка мен Англияда ипотека (mortgage) өзіндік ... ... ... ... ... өзінің негізгі міндеттемелерін орындау
барысында ... ... ету ... ... ... ... ... 180 б.].
Сонымен, тарихи ипотекалық несиелендіру қарызгердің өз міндеттемелерін
қамтамасыз етудің ең ... ... ... шаруашылық қатынастар
негізінде дүниеге келді.
Ипотекалық несие – бұл ... ... ... ала ... ... берiлетiн несиенің түрi болып табылады. Қамтамасыз етiлген
несиелер, банктiк несиелермен салыстырғанда банктер үшiн ... ... ... ... ... банк ... алған мүліктерiн сата
отырып, өз қаражаттарын қайтарып алады.
Классикалық түсiнiкте, ипотека – бұл тек несие беру ғана ... ... ... ... ... ... ... етiлген облигациялар
шығарумен байланысты қосымша несиелiк ресурстар тарту ... ... ... ... екi ... ... ... мүмкiн:
1) Тұрғын-үй құрылысын несиелеу;
2) Халықтың тұрғын-үй сатып алынуына ұзақ мерзiмдi несие беру.
АҚШ-та ХХ-ғасырдың басында ... ... ... ... ... ... ... шығаруға болатынын түсiнiп, экономиканың ... iрi ... ... ... ... құрылымдық өзгерiстер
жүзеге асырылған болатын. Ең алғашқы тұрғын үй ... ... 20 мың ... ... ... ... ... несиелердi
сатып алу үшiн 18 жылдық кезеңге екi млрд. доллар салынған, осының есебiнен
банктер меншiктi тұрғын үй сатып алуды ... ... ... ... ... ... Содан кейiн ипотекалық несиелердi сақтандыратын
Федералды тұрғын үй әкiмшiлiгi құрылды, ...... ... ... ...... Мей (Federal National ... құрылды [4, 50 б.].
Ал Германияда да тұрғын үйлердi салуды кешендi қаржыландыру үшiн
банктердегi халықтардың жинақтарын ... ... ... жүйе ... аса ... ... Федерациясында ипотекалық жүйенi дамыту үшiн заңды негiз және
механизмдер ... ... ... қатынастарға өтуi ипотеканың
дамуына әсерiн тигiзiп, бiздің елiмiзге лайықты модельдің ... ... ... ... ... ... ... жылдық
шығындарының нақты экономикалық мөлшерi табыстарының ... аз ... Ал, бұл ақша ... ... ... бередi. Көбiнесе бұл
қаражаттар банктердегi салымдар ретiнде немесе жылжымайтын мүлік ... ... ... ... елдердегi ипотекалық несиелердің жiктелуi [6]
Ипотека – дамыған елдердегi қаржылық операциялардың кең тараған түрi.
Бұл ... ... көп ... ... ... салуды ипотекалық
несиелеу банктің өтiмдi активтерiнің бiрi болып табылады. Дамыған елдерде
ипотекалық несиелеудің схемалары әртүрлi ... ... ... ... ... елдерiнің схемалары қолданылады [7].
Ипотекалық несиелеудің американдық ... ... ... ... ... бiр құрылысқа байланыссыз болады. Мысал келтiретiн болсақ,
клиент банкке тұрғылықты үй сатып алу ... ... алу ... Өз ... банк ... ... ... тарихын зерттейдi, және
негiзiнен бұрынғы несиелер ... өз ... ... ... ... Егер несие алушы банктің қойған талаптарына ... ... онда ... ... үй алу мақсатына, өзi қайтара алатын
несие сомасын алады. ... ... ... ... ... ... ... ағымдағы табысы және оның өзгеру мүмкiндiгi үлкен роль
атқарады.
Несие алушының ... ... ... ... ... сәйкес келетiн тұрғын
үй iздеу. Тұрғын үйдi өзi немесе делдал ... ... ... ... байланысты, қазiргi кезде, дамыған елдердің кез-
келген бөлiгiндегi тұрғын үй нарығын зерттеп бiлу көп қиындық туғызбайды.
Сондықтан болар, ... ... ... өте ... ... ... ... американдық схемасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... де, оны сатуға мүмкiндiк
берiледi. Бұл ... ... ... ... ... сатылады. Ал,
ипотеканың немiс схемасы американдықпен салыстырғанда икемсiз болып
саналады.
Бұл ... ... ... ... ... ал ... қатысушыларының
ақша қаражаттарын коллективтi салу қоғамдарынан құрылған.
Классикалық немiс схемасы бойынша пәтердi несиеге сатып алу ... жыл ... ... ... уағытында төлеп отыру қажет. Бұл
пәтер сатып алушының дәулеттiлiгiне және ... ... ... ... ... сатып алынатын пәтер бағасының жартысын
жинағаннан соң ... ... ... таңдаған пәтерiне көшуге құқық берiледi
де, ол қалған соманы, әдетте, он жыл iшiнде ... ... ... құнын
өтегеннен кейiн қоғам мүшесi пәтердің иесi болады.
Пәтердi таңдау бiрқатар ережелермен шектеледi, бiрiншiден, тек ... ... ... ... ... Iс жүзiнде, бұл қоғам өз
қатысушыларының ақша-қаражаттарын ... ... ... Ұйдің заказ
берушiсi болып отыр. Бұл ... ... ... өте ... ... ... ... жинаған ақшаларын пайдаланып, ... ... ... ... ... ... банктер ипотекалық
несиелеудің әдiстерiн енгiзуде [8]. Енді ... ... ... Жер учаскелері ипотекасының ерекшеліктері. Ипотекалық несилендіруде
ауыл шаруашылығына қатысты жерлер тек қана осы ауыл ... ... ... ... ... ... мен ... қатысты
несиелік келісім шартты қамтамасыз ету үшін ғана тартылады. Қалалық құрылыс
ережелеріне сәйкес ... мен ... ... ... ... несиелендіру объектісі болып табылмайды. Ауыл ... ... ... ... ... жалпы меншігіне тән жерлер
бойынша ипотека тек қана сол ... ... ... ... ... ... белгілі бір көлемдегі жеріне жүргізілуі мүмкін.
Көлемін есепке алғанда жеке учаске ретінде қолдануға жарамайтын және
мұндай категорияға ... ... ... ... учаскесін ипотекалық несиелендіру және кепілхат бойынша келісім
шартқа сайкес кепілдікті ұстаушы болып ҚР Ұлттық ... ... ... ... ... бар ... ... беруші меншігіндегі кепілдікке қойылған жерде орналасқан
немесе соған салынатын ғимараттар мен құрылыстарда сол жер мен бір ... ... ... егерде кепілдік беруші меншігіндегі кепілдікке қойылған жер
учаскесінде орналасқан ғимараттар мен құрылыстар ... ... онда сол ... ... ... ... ... қарызгердің
төлем қабілетсіздігіне байланысты мүлікті жүзеге асыру жағдайында
кепілдікке қойылған жер иесі онда ... ... мен ... ... ... орналасқан шамадағы жер көлемін пайдалану құқығын
өзінде сақтайды.
Егерде ипотекалық несиелер бойынша ... өз ... ... ... ... басқа да қателіктерге жол берілсе оның
иелігіндегі жер учаскесі иелігінен алынып ... ... және де ... «қарыздың орнын толтыру» деп аталады
2. Енді ұйым ипотекасының ... ... ... ұйым
ипотекасының объектісі болып жалпы бірыңғай мүліктік кешен ретінде ұйымның
өзі болып табылады. Заңды ... ... ... ... ... ... және ... емес активтер, оның ішінде: ғимараттар
мен құрылыстар, ... ... ... мен ... ... ету құқығы, патент, және т.б. құқықтары мен қарыздары да жатады.
Сонымен бірге ... ... ... мүлігінің құрамына алынбаған
табыстары, сатып алған мүліктері, ұйымның өз ... ... ... ... ... ... мерзімі аралығында ... да ... ... ... ... келісімінде кепілдік ретінде
оның барлық активтері немесе баланс активінің бір бөлігі де ... ... ... ... ... қою ұйым мүлкінің
иелерінің толық келісімі ... ... ... ... негізінде жүзеге
асырылады. Ал егерде осы ... ... ... ... шарт ... ... ол жарамсыз деп есептелінеді.
Ұйым ипотекасы оның ... ... ... кем ... ... ... ... етілуі мүмкін.
Банкроттыққа ұшырап жатқан немесе ликвидациялау және қайта құру туралы
шешім қабылданып ... ... ... ... кепілдікке қоюға жол
берілмейді.
Ипотекаға кепілдікке ... ... ... мен ... ... ... толық түгендеу арқылы анықталады. Түгендеу актісі, бухгалтерлік
баланс және ұйымның мүлкінің құрамы мен құны ... ... ... ... ... кепілхатқа тіркелуі қажет.
Егерде кепілхатта көрсетілген ұйым активінің жалпы соммасының көлемі
өзгермейтін болса, онда кепіл берушінің ұйым ... ... ... ... ... ... ... беруге және т.б. құқығы бар.
Сондай-ақ, бұл ипотекалық келісім шарттың басқа да ... ... ... үй мен ... ... ... Тұрғын үй ипотекасы
үй немесе пәтер сатып алу ... ... ... ... ... құру ... құру ... берілген несиені қайтаруды қамтамасыз ету үшін жузеге
асырылады. Егерде тұрғын үй ... ... ... ... да ... немесе үйі
болса және де ол пәтер иесінің отбасы ... ... өмір ... ... ... ... және ... көлемде болса, онда ол
ипотека объектісі бола алады.
Тұрғын үйдің бір бөлігін құрайтын бөлме ипотекалық несиенің ... ... тек қана ... ... ... ... тұрғын үй
немесе пәтер қойылуы мүмкін.
Тұрғын үй немесе пәтерде ... және ... ... шарт ... ... да ... қарастырылған шарттар негізінде онда тұрып ... ... ... ... ... аукционда сатылуына байланысты одан
көшірілуіне негіз болып табылмайды. Басқаша айтқанда олармен ... ... ... жалгерлік немесе басқа да келісімдер өз ... ... ... ... ... ... осындай тұрғын немесе пәтерлерді
жеңілдіктермен ... алу ... ие ... басқа да шарттар қарастырылмаған ипотекалық несие бойынша
келісімде қарастырылмаған болса кепілдік ... ... ... келісімімен тұрғын үйдегі бос бөлмені (пәтерді) жалға беруге
құқылы.
Бірақ, ол кепілдік ұстаушының келісімінсіз де ... ... ... ... егерде жалгер мен жасалынатын келісім мерзімі несиені қайтару
мерзімінен бұрын бітетін болса.
Ипотекалық ... ... ... ... ұзақ мерзімді
несиелер беретін қаржы ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзімге берілуіне байланысты ол бойынша
пайыздық төлемдер мен негізгі қарыз сомасының бір ... ... ... ... ағымдағы табыстар есебінен өтеуге мүмкіндік беретін
қаржыландырудың тиімді және қолайлы тәсілі ... ... ... ... ... ... ... жағдайында несие бойынша
міндеттемелер арендалық төлемдер ... ... ... ... ... ... ... үшін қажетті құралдарды кепіл
хаттарды шығарып сату ... ... Олар өз ... ... ... ... әкелетін банктің қарыз міндеттемелері болып ... ... банк ... ... және кепілдендірілген
ипотекалық несиелер мен қамтамасыз етіледі.
Банк тарапынан шығарылатын құнды қағаздар ... ... ... ... банктер кепілзат түрін таңдауда және несие
көлемін белгілеуде қатаң ережелерге бағынуға міндетті. Заң бойынша ... қана ... ... ... ... жер учаскесі кепілдігімен
берілуі мүмкін. Сондай-ақ, берілетін несие сомасы жер ... ... ... ... ... 60 % - нан аспауы керек.
Кепілдіктің құнын есептеу үшін әрбір ипотекалық банкте банк басқармасы
тарапынан ... және ... ... ... расталған
арнайы инструкциялар қолданылады.
Банктің өз клиентіне ... ... ... ... кепілхаттарды
шығарып сату мен құнды ... ... ... ... болып
келеді. Кепілхаттар әдетте ... ... ... ... өз ... ... бағамен сатылады. Бірақ, сату бағамы банктің
кепілхаттарды сатудан түскен таза пайдасына сай ... ... ... ... өз құнды қағаздарын басқа несие институттары яғни
коммерциялық ... ... ... ... ... ... Әрине,
көрсеткен мұндай делдалдық қызметі үшін ... банк ... деп ... ... ... [9]:
Таза пайда = сату курсы – бонификация,
(1)
Кепілхаттарын шығару арқылы банктер эмиссияның барлық кезеңінде олар
бойынша тұрақты пайыздар ... ... ... ... ... ... шығындары да болады. Сондықтан, пайыздық ставка тек қана ... ... ... пайыздарды ғана емес сондай-ақ, банктің
ағымдағы шығындарын да жабуы тиіс.
Ипотекалық банк кепілхаттар ... ... ... ... мерзімі біткенге дейін ... ... ... ... бойынша тұрақты пайыздар бекітуі мүмкін.
Міне осындай ерекшеліктері арқылы кепілхаттарды сату ... ... ... ... ... ... ... берілетін
несиелерден айырмаланады.
Қазіргі кезде кепілхаттар 10 жыл мерзімге шығарылуда. Жаңа ... ... ... ... ... ... ... берілу
шарттарына өзгертулер енгізіледі. Егер де кепілхат ... ... ... ... ... ... ... да төмендейді.
Дегенмен, тәжірибеде банкпен берілетін несие үшін талап ... ... ... түсінбестікпен қарсы алынады, өйткені олар бұл
пайыздардың немен байланысты екендігін толық түсініп ... Оның ... ... ... және оған ... проценттік ставка бойынша оның
берілу шарттарын дайындауға міндетті болып табылады және де ол ... ... ... ... ... ... ... оларды
өзгертуге құқығы жоқ.
Ұсынылған несиені беру үшін банк өзі шығарған кепілхаттарын сатуы
қажет. Басқа ... алып ... ... ... ... берілмеуі
мүмкін, ал пайыздарды банк тек қана несиені берген соң ғана ала алады. ... ... ... ... мен ... хаттары бойынша өтелетін
төлемдер арасындағы уақыт айырмашылығын толтыру үшін банкке айлық 0,25%-ын
құрайтын ... ... үшін ... ... ... банктер қарызгерлерге несиені жедел түрде өтеу құқығын тек
қана пайыздық төлемдерді өтеу бойынша келісілген ... ... соң ... ... ... ... өтеу ... 10 жылдан кем болмайды, яғни
кепілдікхаттарын пайдалану мерзімімен бірдей етіп бекітіледі. Өйткені, егер
қарызгер несиені алуымен кері ... ... ие ... жағдайда банк
несие бойынша пайыздардаң қарызгер тарапынан өтелмеуіне байланысты құнды
қағаздар иелеріне пайыздық төлемдерді өтей ... ... ... ... еді. ... жағдайларды ескере отырып банктер ... ... ... банктерімен біріге отырып жүзеге асырады. Бұл
ынтымақтастық құрылысты ... ... ... ... ... ... берілуі оны жинақ банкі арқылы өтеу сияқты шарттар
негізінде ... ... ... ... ... сосын жинақ банкінің
несиесі беріледі. Ипотекалық несиенің өтелуі 15-20 жылға созылады және ... ... ... ... банкінің несиесі өтелініп болады.
Екінші жағдайда ипотекалық несиенің өтелуі оның жалпы сомасының 30% -
ын не жинақ банкімен ... ... ... беру есебінен созылады.
Сөйтіп, ипотекалық несие ұзағымен 10-15 жыл ... ... ... ... ... ... ... негізінде өтеледі. Егер өтеу үшін қажетті
сома толық болмаса ипотекалық ... ... ... ... ... ... артықшылығы бар ипотека ... ... ... ... тұрақты проценттер төленіп
отырылатын қарыз міндеттемелері болып ... Ол ұзақ ... ... ... және осы ... ішінде ұстаушысын тұрақты капиталымен қоса
белгілі мөлшерде пайдамен де қамтамасыз етіп отырады.
Басқа құнды қағаздар ... ... да ... облигациялар)
биржада айналымға түседі және де банктер олардың кепілдігімен несие бере
алады. Егер қаражат қажет болса, онда ... ... ... ... ... ... қою ... кепілдікке байланысты құқықтар ... ... ... ... ... астындағы арнайы регистрге енгізіледі және де
сол тұлғаның қол қоюымен кепілхаттағы қажетті жабу ... ... әр ... ... ... ... ... бірге
купондар кітапшасы да шығарылады. Ол төленетін пайыздар ... ... ... ... ... ... және де оларды көрсету
арқылы оның ұстаушысы онда ... ... ала ... ... ... ұмытып немесе өткізіп жібермеу үшін олардың уақтылы өтелуін
қамтамасыз етіп отыратын ипотекалық немесе басқа да банктерде кепілхаттарды
сақтау ... өз ... ... ... ... ... ие. ... бойынша пайыздар төленіп басталғаннан 4 жыл өткеннен кейін оларды алу
құқығы тоқтатылады. ... ... тек қана ... ... Ол өз ... ... ипотекалық несие және кепілдік
хаттар бойынша басқарушысының яғни кепілхаттар ... ... ... ... ... ... отырып кепілдік хаттарды иемденуге құқық
беретін ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету оның келесідей негізгі құрылу
және қызмет ету принциптерін сақтаумен ... ... ... [10].
1. Лицензиялау – яғни кепілхаттарды шығару үшін арнайы лицензия қажет.
2. Орын толтыру принципі.
Ипотекалық банк ... ... ... ... сомасы әр
уақытта ипотекалық несие арқылы жабылып ... ... ... ... ... шығарылған облигациялардың жалпы сомасы олар
бойынша жылжымайтын мүлік кепілдігімен берілген ұзақ мерзімді несиелердің
жалпы көлемінен аспауы ... ... ... ... мүлік құнының тек қана 60-70% облигацияны
қамтамасыз ету үшін тартылуы ... ... ... банк ... ... несие көлемі кеплдіктің 60-70% сондай-ақ, шығарылған
кепілдік хатының көлемі де ... ... ... ... ... 60-70% ... ... Жабу регистрі.
Облигацияларды жабуға қызмет ететін барлық активтер кепілдікке
қойылған объектінің сипатын, ... ... ... пайыз ставкасын,
негізгі қарыз бойынша төленетін соманы, кепілдіктің сомасын, кепідікті
пайдалану ... ... ... ... ... Облигация ұстаушылардың артықшылықтары.
Банктің банкроттық жағдайында облигация ұстаушыларының өз ... ... ... жабу ... ... ... ... «Қорғаныс тірегі» принципі.
Ипотекалық несие операцияларымен және кепілдік ... ... ... ... және ... ... оның ... да
қызметтерінен қатаң тәрізде ерекшеленген болуы ... ... ... ... ... ... асырмайды, оның жүзеге асыратын
операцияларының саны ... ... ... принципі.
Дүниежүзілік банктік тәжірибеде ипотекалық банктердің қызметі үстінен
қатаң қадағалау жүргізіліп ... Атап ... банк ... меншік капиталының артып отыруы, бекітілген нормативтердің
орындалуы, пайыздық ставка саясатына, ішкі және сыртқы аудиттік тексеруіне
бақылау ... ... ... ... ... жабу
принципінің сақталыну болып табылады. Ол үшін әрбір банкке бақылау органы
тарапынан ... ... ... ... ... етіп ... ... тағайындалады. Фидуциарий жабудың ... жабу ... ... дұрыстылығына бақылау жасап
отырады. ... ... ... ... бойынша қажетті
сертификаттармен қамтамасыз етеді. Әдетте шығарылған кепілхат ... ... ... ... де ... ... ... ипотекалық несие үшін қажетті ресурстарды тарту тиімділігін
қамтамасыз ету ... ... ... және өз ... ... қамтамасыз ететін екінші нарық болуы қажет.
1.2 «АТФБанк» АҚ технико-экономикалық сипаттамасы
1995 жылы құрылған «АТФ ... ... ... ... банк
жүйесіндегі алдыңғы қатардағыларының бірі болып ... 1995 ... ҚР ... ... «Алматинский торгово-финансовый банк» ЖАҚ
болып ... «АТФ ... ҚР ... ... ... және шетел
валюталарымен жүргізілетін операцияларға №59 бас лицензия алды. 2001жылы
«Алматинский торгово-финансовый банк» ААҚ, ал 2002 ... ... ... ААҚ ... ... 2003 жылдың қазан айынан бастап «АТФ Банк» АҚ
болып қайта ... ... ... ... қазақстандық және
халықаралық құрылтайшылардың белсенді ... ... ... банк ... ... ... ... болып отыр. «АТФ Банк»
АҚ 18 жыл ішінде банктік қызметтің барлық саласында айтарлықтай нәтижәлерге
қол жеткізді және ... 3250 ... адам ... атқаратын, заман
талабына сай алып компаниялар тобының біріне айналды ... ... ... ... және ... ... құндылықтар жиынтығы – банк қызметі және оның ... ... үшін ... ... ... ... АТФБанктің
құндылықтары – тұрақтылық пен табыс кепілінің басты шарты. Бизнестің жаңа
бағыттарының дамуы, шығын деңгейінің төмендеуі, сонымен ... ... ... ... енгізу, бұл – даму деңгейіне қарамастан ... ... ... Банк» АҚ әмбебап қаржылық институт бола отырып, Қазақстанның қор
және валюта нарығында ... орын ... Банк ... ... ... активтерінің саны бойынша ірі үштікке кіреді. Банк
қызметінің ... ... ... ... ... — 2012 ... шілдесіндегі жағдай бойынша банк активтері 7 миллиард 830 миллион АҚШ
долларын құрайды.
«АТФ Банк» ... ... және ... ... ... ... ... органдарымен және кәсіпкерлермен
ынтымақтастықты дамыта отырып ... ... ... Банк ... ... барлық аумағын қамтиды. АТФБанктің ... ... ... ... барлығында орналасқан 17 филиалы
бар. АТФБанктің Қырғыз Республикасында – ...... ЖАҚ, ... ...... ЖАҚ ОКБ және Тәжікстанда – «Сихибкорбанк»
ЖАҚ, «еншілес» банктері бар ... ... ... 18 жыл бойы ... халқына банктік
өнімдер мен қызметтер ұсынып келіп, 2007 жылы әлемге танымал UniCredit
Group-тың мүшесі ... ... және ... ... ... ... ... үшін АТФБанк акцияларының бақылау пакетін UniCredit
Group-тың бөлімшесі болып табылатын австриялық банк Bank Austria-ның сатып
алуы ... ... 2007 ... ... ... жасалды. 2007 жылы 14
қарашада UniCredit Group тобының бөлімшесі Австрияның ... ... және ... ... ... ... ... үшін,
«АТФБанк» АҚ-ның жалпы шығарылған акционерлік ... ... 91,8% ... ... аяқтады. Келісімнің бағасы шамамен 2,117 млн АҚШ долларын
құрады. Бұл ... айта ... ... бұл ... ... ... ... ең ірі банктік келісім болып табылады. Сонымен қатар, италяндық
инвесторлар АТФБанктің ағымдағы даму ... аса ... деп ... оның ары ... ... асуын толық қолдайды.
«АТФБанк» АҚ ұйымдастырушылық құрылымы [12]:
- ... ... ... ... ... есеп және ... нәтижесі бөлімі
- Операционды бөлім, оның ішіне кіретіндер: заңды ... ... ... ... және ... ... ... оперциялар секторы.
- Бөлшек бөлімі, оның ішіне кіретіндер: тұтынушылық несиелендіру секторы
және бөлшек қызметтердің сатылу секторы
- Инфотехнологиялар секторы
- Бірлескен несиелендіру
- Кіші және орта ... ... ... әкімшілік бөлімі
- Несиелерді қамтамасыз ету бөлімі.
- Қауіпсіздік қызметі
- Күзет және ... ... ... ... – Қазақстан халқының әл-ауқатын өсуі және
экономикалық өркендеуі мақсатында банк кең ауқымда банк ... ... ... ... ... ... ... Банкінің лицензиясына сәйкес Банк
операциялардың мынадай түрлерін ... және ... ... ... ... Жеке және ... тұлғалардың банк шоттарын ашу, жүргізу және
депозиттерді қабылдау
- Банктің және банк ... ... ... ... ... ... ... ашу және жүргізу
- Кассалық операциялар: қолма-қол ақшаны қабылдау және ... ... ... қайта есептеу, сұрыптау, орау және сақтау
- Аударым операциялары: заңды және жеке тұлғалардың ақша ... ... ... тапсырмаларын орындау
- Есептеу операциялары: заңды және жеке ... ... ... да ұзақ ... ... есептеу (дисконт)
- Қолма-қол шетел валютасында айырбастау операцияларын ұйымдастыру
- Төлем ... ... ... ... мен ... ... ... құжаттарын инкассациялауға қабылдау (вексельден басқа)
- Аккредетивті ашу және растау, олар бойынша міндеттемелерді орындау
Банктік заңнамалармен қарастырылған басқа да ... ... ... ... инкассациялауға қабылдау,
төлемшілерге вексельдерді төлеу жөніндегі қызмет көрсетулерді ... ... ... ... төлеу, делдалдық тәртіппен вексельдерді
қаржыландыру
- Лизинг қызметін жүзеге асыру
- Жеке меншік ... ... ... ... ... ... ... сенім білдірушінің мүддесі және тапсырысы
жөнінде ипотекалық займдар бойынша талап ету ... ... ... операциялар: құжаттамалық түрде шығарылған бағалы
қағаздарды, клиенттердің құжаттары мен құндылықтарын сақтау, ... ... ... ... және үй-жайларын жалға беру жөніндегі қызметтер.
«АТФБанк» АҚ бэк-офистің құрамында бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... - ... АҚ бухгалтерлік есеп пен
есептілік саласындағы бірыңғай әдістемелік саясатты қамтамасыз ету, банктің
қызметі жөніндегі қаржылық және ішкі есептілікті ... және оны ... ... банк пен ... да ... ... ... [13].
Департамент өз қызметін, Қазақстан Республикасының қолданыстағы
заңдарын, Қазақстан Республикасы ... ... ... актілерін
басшылыққа ала отырып, Банк жарғысының ережелеріне, Банк ... Банк ... ... ... мен ... ... ... құзырына кіретін мәселелер бойынша департаментінің барлық
жарлықтарын банктің құрылымдық бөлімшелері мен ... ... ... ... ... есеп пен ... департаменті, операцияларды
аналитикалық есепте ... мен ... ... ... ... ... ... оның жүзеге асыратын банк бөлімшелеріне
бере отырып, шоттар ... ... ... ... есебіне
жауапкершілікте болады.
Бухгалтерлік есепті жүргізу департаменті бухгалтерлік есепке қатысты
нормативті актілерді жасау мәселелері ... ... ... да ... ... ... басқа департаменттерімен, банктің
тиісті бөлімшелерімен өзара қарым-қатынаста болады.
Департамент көптеген функцияларды орындайды. Ол ... ... ... ... ... ... ... үшін бірыңғай және міндетті бухгалтерлік есепті жүргізу ... ... ... ... және банктегі құжат ... ... ... ... ... ... , ол ... және
статистикалық есептіліктерді жинауды, тексеруді, топтастыруды ұйым-
дастырады. ... ... оның ... ... өз ... ... ... бюджетке басқа да міндетті төлемдерді есептеу мен төлеуді жүзеге асыру
жатады. Ол және де ... ... ... оның ... ... ... бөліп таратумен айналысады және олардың
қолданылуы жөнінде ұсыныстар жасайды. Осы ... ... ... ... департаменттер мен банктің басқа да құрылымдық ... ... ... оның ... ... ... ... табылатындарын
да талап етеді.
Бухгалтерлік есеп департаменті бухгалтерлік есептің жаңа прогрессивтік
әдістерін енгізеді, енгізіліп ... ... жаңа ... ... ... жаңа ... мен ... бойынша
бухгалтерлік есептін ережесі мен тәртібін жасап, оны ... ... ... ... ... бекітуіне ұсынады. Ол келіп
түсетін бухгалтерлік есепке, ... ... ... айналымына
және бақылауға қатысты ... ... ... ... хаттар мен жауаптарды дайындайды. Сол сияқты
есептілікті құрастырады, бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... тапсыруға дайындайды, жыл
сайын банктің ... ... ... ... ... филиалдардың
бухгалтерлерін оқытуды жүргізеді, оларға түсініктемелер ... ... ... ... есеп пен есептілікті жүргізу сұрақтары бойынша
оларға түсініктемелер мен нұсқаулар дайындайды.
«АТФБанк» АҚ ... есеп пен ... ... ... ... ... Банкішілік операциялардың есеп бөлімі;
2. Жинақтаушы есептіліктер бөлімі;
3. Банк ... ... ... бөлімі.
Департаментті бас бухгалтер басқарады, ол тікелей Басқарма төрағасының
осы мәселемен айналысатын орынбасарына және Банк ... ... Ол жоқ ... кезде бас бухгалтердің міндеттерін оның орынбасары
орындайды. Бөлімдердің кызметіне тікелей басшылықты бөлім бастықтары, ... ... ... ... мен ... басқару Бас бухгалтердің
орынбасарына жүктеледі.
Есепті кезеңдегі «АТФБанк» АҚ қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... Ол үшін ең ... 1-кесте
мәліметтерін пайдалана отырып баланс активтерінің құрамы мен құрылымына
талдау жасайық.
1-кесте
«АТФБанк» АҚ ... ... мен ... ... баптары |01.01.2012 ж |01.01.2011 ж ... ... | | ... |
| |мың ... |% |мың ... |% |мың теңге |% ... | | | | | | ... ... ... ... |93 489 173 |9,59 ... |22,0 |
|ҚРҰБ шот |26 813 179 |2,73 |16 454 497 |1,69 ... |39,0 ... ... 194 |17,31 |18 971 838 |1,95 ... |-11,0 ... | | | | | | ... ақша | | | | | | ... | | | | | | ... ... 000 |0,01 |2 058 |0,01 |74942 |97,0 ... ... ... ... 603|81,11 |-35354790 |-5,0 |
|берілген несиелер| | | | | | ... ... |27 951 037 |2,84 |16 381 541 |1,68 ... |41,0 ... | | | | | | ... құралдар |20 418 897 |2,08 |21 613 835 |2,22 |-1194938 |6,0 |
|мен МЕА | | | | | | ... ... 941 |0,37 |7 564 640 |0,78 ... ... | | | | | | ... де ... |10 814 867 |1,10 |8 388 065 |0,86 |2426802 |22,0 ... салықтық|1 141 010 |0,12 |1 070 890 |0,11 |70120 |6,0 ... | | | | | | ... ... 067|100 ... 140|100 |7888927 |1,0 |
|Ескерту – [14] дерек көзі негізінде автормен құрастырылған ... ... ... ... банк активтерінің жалпы
жиынындағы үлес салмағы неғұрлым жоғары баланс бабына «Клиенттерге берілген
несиелерді» жататындығын көруге ... Бұны ... ... ... ... яғни ... ... бос ақша қаражаттарын жинап, соларды өзіне
пайда әкелетіндей көздерге ... ... ... ... ... АҚ ... берілген несиелері үлесі 2011
жылы 81,11% құраса, бұл көрсеткіш 2012 жылы 76,73% ... яғни ... ... ... ... бірге банк активтерінің 7888927 мың теңгеге
көбейгендігін көруге ... ... ... мен ... ... ... кейін осы
активтерді қалыптастыру көздеріне, яғни банк пассивтеріне талдау жасаудың
маңыздылығы бар. Ол үшін 2-кесте ... ... АҚ ... ... ... ... ... |01.01.2012 ж ... ж ... ... |
| | | ... |
| |мың ... |% |мың ... |% |мың теңге |% |
|МІНДЕТТЕМЕЛЕР | | | | | | ... және ... |20,03 ... ... ... ... ... |383 | | | | | ... | | | | | | ... ... |1 937 |0,01 |5 005 |0,01 |-3068 ... ... |540 653 |58,77 |497 160 939|54,57 |43492855 |9,0 |
|шоттары мен |794 | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |13,71 |130 007 500|14,27 |-3909136 |-3,0 |
|құнды қағаздар |364 | | | | | ... |64 864 112|7,05 |64 548 978 |7,09 |315134 |0,1 ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... де ... 609 |0,37 |1 957 581 |0,21 |1442028 |74,0 ... шегіндірілген|183 037 |0,02 |183 037 |0,02 |0 |- ... | | | | | | ... | | | | | | ... |392 795 |0,04 |365 163 |0,04 |27632 |8 ... ... |93,59 ... ... |8834120 |1,0 |
|ЖИЫНТЫҒЫ |031 | | | | | ... ... |62 986 036|6,41 |63 931 229 |6,56 |-945193 |-1,0 ... МЕН ... |100 ... 140|100 |7888927 |1,0 ... ... |067 | | | | | ... | | | | | | ... – [14] ... көзі ... ... ... ... мәліметтерінен көріп отырғанымыздай, 2011 жылы банк пассивінің
93,44% банк ... 6,56% ... ... ... ... ал 2012
жылы сәйкесінше 93,59% және 6,41% ... ... Бұны ... ... ... ... капиталмен жұмыс істейтіндігімен
түсіндіруге болады. «АТФБанк» АҚ міндеттемелерінің 2011 жылы 54,57%, ... жылы 58,77% ... ... шоттары мен депозиттері құрап
отырғандығын көруге болады. Сонымен, ... АҚ ... күні ... ... ... ... табысты жұмыс істеп отырған ірі ... ... ... ... ... «АТФБанк» АҚ есеп саясаты
Есеп саясаты – бұл банктің ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ белгіленген нормалардың талаптарына
және банк қызметінің ерекшеліктеріне орай ... ... ... және ... ... ... ... [15].
Банктің есеп саясатында банк активтері, амортизациялары, баланстық
құны, банктік күн, ... күн, ... ... күн, есеп ... кіріс, инвестиция, капитал, кассалық операциялар, ликвидациялық құн,
Есеп беру аралығы, операциялық күн, бастапқы құн, ... және тағы ... ... банк ... ... ... ... құралдарын,
тауарлы материалдық қорларын, материалдық есем активтерін ... ... ... ... Республикасының белгілі бір заңдарына
сәйкестендірілген. ... банк ... және ... ... ... Еңбек Кодексіне сәйкес жүзеге асырады. Банкте тағы да
кіріс және ... ... ... және ... ... да жүргізеді.
«АТФБанк» АҚ есеп саясатын ашу ... банк ... ... ... ... ... үшін қолданылған бағалаудың негізін;
- қаржылық есептілікті дұрыс түсіну үшін айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... есептілігін құрастыру кезінде қолданылатын негізгі
жағдайларды пайдаланушыларға түсіндіру үшін, есеп ... ... ... ашып ... ... ... ... мүмкін.
- табыстың негізгі түрлерін мойындау;
- банк иемденетін бағалы қағаздарды бағалау;
- нәтижесінде активтер мен ... ... ... ... мен басқа да жағдайлар арасындағы және нәтижесінде
шартты міндеттемелер мен ... ... ... ... да оқиғалар
арасындағы шектеулер;
- берілген қарыздар бойынша үмітсіз қарыздарды тану негізі және оларды
есептен шығару тәртібі;
- ... ... ... ... ... ... ... есептемелерді анықтау үшін негіздер және осындай есептемелерді
есептеу әдістері.
Қаржылық есептілікте қолданылатын нақты есеп ... ... ... ... ... ... негізін қалыптастыратын бағалардың
негізі де ... тиіс ... ... ағымдағы құны, сату ... ... ... ... ... бағалау негізін қолдану
кезінде, мысалы, қайта бағалауға активтердің ... бір ... ғана ... ... негіз қолданылатын активтің санатын көрсету жеткілікті. Есеп
саясатын ашу, қолданушылар операциялар мен ... ... ... ... үшін ... және олар ... ғана ... қалмай,
келесілерді ашу керек:
- табысты мойындау;
- еншілес және ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалармен бірігу;
- бірігіп қызмет ету;
- материалдық және ... емес ... ... және ... ... ... ... жылжымайтын мүлікке инвестиция;
- қаржылық құралдар және инвестиция;
- жал;
- зерттеу және өңдеуге кететін шығындар;
- тауарлық-материалдық қорлар;
- салықтар, оның ішінде мерзімі кейінге ... ... ... ... ... ... шығындар;
- шетел валюталарын қайта бағалау және тәуекелдерді хеджерлеу;
- салалық және ... ... ... ... ... ... бөлудің негізі;
- ақша және оның эквиваленттерін анықтау;
- ... ... әсер етуі ... қаржылық есеп берудің
бабтарында болатын өзгерістер;
- үкіметтік гранттар.
Егер банк шетелдерде ... ... ... ... ... болса, онда оң және теріс бағамдық айырманы тануға және оларды
хеджерлеуге қатысты есеп саясатын ашып көрсету керек.
«АТФБанк» АҚ-ң ... ... ... ... ... резервтерден және бөлінбеген таза пайдадан (бөлінбеген ... ... үшін ... ... 3001 « Жарғылық капитал – жай
акциялар» және 3025 ... ...... бар ... ... бойынша жазу жүргізіледі. Акцияны шетелдік валютада
төлеген жағдайда, келіп түскен шетелдік ... сол ... ... ... ... Егер Банк ... ... орналастырылған акцияларын
өтеп алған жағдайда, орналастыру бағасы және өтеп алу ... ... ... ... бұл өтеп алу ... және ... сату
бағасы арасындағы айырмашылығы 3599 « Бөлінбеген таза ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Акциялардың түрлерінің
тәуелділігі бойынша сатылғанда 3003 «Өтеліп алынған жай акциялар» және 3027
«Өтеліп алынған артықшылығы бар акциялар» шотында ... ... ... ... ... ... сомасының көрсетілуі, сондай-ақ салымның
бағасынан енгізілген салымдардың артуы, анықталған құрылтайшылық ... ... ... капитал» шотында жүзеге асырылады [17].
Негізгі құралдар және ... емес ... ... ... ... құнына байланыссыз, бір жылдан астам қызмет ету мерзімі
бар ғимараттар, құрылыстар, кеңселік ... ... ... ... ... жатады. Сонымен қатар олардың қатарына
Орталықтандырылған-сақтандыру сигнализациясы да жатады.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... құралдар есебінің тобы бойынша әрбір ... ... ... ... ... ... шоттар ашылып жүргізіледі.
Бухгалтерлік есепте материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... яғни жай қызметтер үрдісінде сатуға
арналмаған және ұзақ мерзімге ... ... ... ... ... ... ... табыс алынады деген ықтималдылық болса және
егер оларды сенімді бағалауға болатын болса ғана олар ... есеп ... ... ... ... (№38 ҚЕХС)
материалдық емес активтер басқа ... ... ... немесе әкімшілік
мақсаттар үшін өндірісте немесе ... мен ... ... физикалық
мәні жоқ сәйкестендірілетін ақшалай емес активтер болып табылады. Және
іскерлік ... ... ... Көп ... мұндай активтерге бақылау
орнатылады және іскерлік беделден айқын ажыратылады [18].
Материалдық емес активтердің құны ... ... ету ... ... есептен шығарылуы керек. Материалдык емес ... оның ... ... ету мерзімі ішінде жүйелі түрде жүзеге
асырылады. ... ... ... ... ... банктерде пайдалану моделін сипаттау керек. Егер мұндай ... ... ... ... ... тең ... әдісін пайдалану
керек. Материалдық емес активтердің тиімді қызмет ету мерзімін мерзім сайын
қайта қарастыру керек.
Бастапқы тану ... ... ... АҚ ... ... үшін:
– Банк болашақта активтермен экономикалық кіріс алу арқылы жоғары
деңгейлі сенімділігі болады;
– Жылжымайтын мүліктерді, ... ... және ... ... ... ... алудағы шығындары сенімді бағаланады;
– Ұзақ мерзімді қолдану бір жылдан ... ... емес ... ... Банк ... ... экономикалық табыс алу сенімділігінің
жоғары деңгейде ... ... ... ... ... ... мүмкін немесе арендаға
берілуі мүмкін).
Активті мойындаған кезде өзіндік құнымен ... ... ... мен ... емес ... өзіндік құнының объектісіне
мыналар кіреді:
1. ... ... алу ... ... ... және орны
толтырылмайтын салықтар және жеңілдіктер мен ... ... ... ... ... активті пайдалану орнына тікелей жеткізу ... ... ... ... ... ... – ақ іс - ... және берілген активтерді енгізу және құрумен байланысты басқа да
шығындар.
Негізгі құралдар мен ... емес ... ... ... каржылық есеп стандарттарымен 16 «Негізгі
құралдар» жүргізіледі, ХҚЕС 38 «Материалды емес активтер», санымен ... АҚ-ң ... ... ... АҚ-ның негізгі құралдар және
материалды емес активтерді бухгалтерлік ... алу ... ... ... ... негізгі құралдар мен материалды емес
активтер тозуын есептеу тозу ... ... ... ай ... ... ... топтар және нормалар бойынша жүргізілетіндігін білдіреді.
3-кесте
Негізгі құралдар мен ... емес ... ... ... тозу ... ... ... ... ... % |
|I ... ...... |10 ... ... және ... |25 ... |Концелярлы машиналар және компьютерлер|40 ... ... ... қосылмаған басқа да |15 |
| ... | ...... [16] ... көз негізінде жасалған ... есеп беру ... ... ... ... ағымдағы кезеңдік
шығындар ретінде мойындалады, сондықтан да, бухгалтерлік жазуларға сәйкес
негізгі құралдар мен материалды емес ... ... ... сәйкес
жүргізіледі.
Инвестиция есебі. «АТФБанк» АҚ-ның инвестициялау объектісінде
қатысушылық үлесінің ... және ... әсер ... ... есеп
шоттары және есеп әдістеріне сәйкес таңдалады:
1) бақылаудың немесе елеулі қатысушылығы болмаған жағдайда Банк ... ... және ... ... қолданады;
2) елеулі қатысушылық бар ... ... – Банк ... ... ... тигізеді және бұл жағдайда үлестік қатысушылық
есеп әдісі қолданылады. Банк үлестік ... есеп ... ... егер ол ... компанияларға елеулі әсер етуін тоқтатса,
бірақ өзінің инвестицияларын таза және толық сақтайды егер ол ... ... ... ... іске асырылатын болса. Осындай
жағдайда өзіндік құн әдісі қолданылады:
3) бақылаудың бар ...... ... ... ... Сондықтан да шоғырланған ... ... ... ... ... есеп ... – бұл бухгалтерлік ... ... ... ... алынған құны бойынша есепке алынады,
сатып алынғаннан кейін инвестицияның таза активтер объектісінде инвестордың
үлестік ... ... ... ... ... әдісі келесі белгілермен мінезделеді:
1) инвестор сатып алу кезінде инвестицияны сатып алу ... ... ... ... ... немесе шығынының үлесі Банктің
кірісінде немесе шығынында мойындалады;
3) Банк алынған девиденттерді табыс шотына сәйкестендіріп жатқызады.
Инвестиция ... ... ... ... ... ... ... Сыйақының бар болуы 1747 «Капиталдағы
инвестиция бойынша табыстың бар болуы және бағынышты қарыз» шотында ... ... ... ... ... немесе ассоциаланған ұйым
болмаса 1476 «Басқа да ... ... ... ... қорлар есебі. «АТФБанк» АҚ-ның тауарлы-материалдық
қорларды тану критерийлері:
• Банк болашақта активтермен ... ... алу ... ... ... Сатып алу объектісінде нақты шығын бағаларының мүмкіндігі.
Қорлар есебі орталықтандырылған ХҚЕС 2 «Қорлар» сәйкес ... және 1602 ... да ... ... шотында
жүргізіледі. Берілген шотта бухгалтерлік есеп жүргізіледі:
1) Банкке қорларды сатып алу ... ... ... тағайындалған
дайын өнім,тауар,басқа да материалдар)
2) Банк өзінің меншігіне қатысты немесе сот шешімімен ... ... ... ... мүлкі.
3) Банк өзінің меншігіне қатысты немесе сот шешімімен қарызгер Банк
алдындағы міндеттерін орындамаған жағдайда алдағы ... ... ... ... да ... ... құны өзіндік құнымен есептелінеді:
1) қорларды сатып алудағы шығындар ... алу ... ... ... және ... тауарлы-материалдық қорларды орналасқан орнына жеткізу және тиісті
қалпына келтіру,тасымалдау дайындау шығындарымен байланысты.
3) өнімді қайта өңдеу ... ... және ... орындау).
Өнімді өндірудің өзіндік құнына қосылмайтын шығындар есеп ... ... ... ... ... құны ... балансында шот – фактура
негізінде ҚҚС сомасын алып тастап, теңгемен және ... ... ... ... ... ... ҚҚС: ... жүк
декларация және бюджетке төленген нақты ҚҚС негізінде бөлінеді.
Банкте қорларды орташа құнмен ... ... ... ... ... және ... кезеңде жүзеге асырылған орташа ... ... ... ... ... ... құнынан төмендеу және ... таза ... ... ... есепте нақты құнсыздану көрсетіледі
егер қордың орнын толтыру құны баланстық құнынан төмен болса. ... және ... ... ... ... ету мақсатында
қорларға «АТФБанк» АҚ-ның басқармасы бекіткен «АТФБанк» АҚ – дағы ... ... емес ... және ... материалдық қорларды
инвентаризация жүргізу ережесіне» сәйкес инвентаризация ... ... ... ... АҚ үшін қолма-қол ақшаларды
басқару қаржы нарығының ... ... ... ... ... және оның ... ... кіреді. Сенімділікті қамтамасыз
ету (қолма-қол ақшаларды қабылдау, жалған ақшаларды тану), сондай-ақ иелік
ету, нақты валютаны айырбастау және сату ... ... ... ... Сөйтіп банкте көптеген төлем тәртіптері жүзеге
асырылады. ... ... ... ... ... ... есеп ... шотына төлемдерді жүргізу мақсатында салады, ... жеке ... ... ... ... ... олар ... (сыйақы) алу үшін салады.
Кассалық операциялар - бұл банк ... ... ... ... ... ... ... Басқаша
айтқанда, барлық ұйымдар мен мекемелер, олардың меншік түріне байланыссыз
өз ... ... ... және ... ... қолма-қол ақшалай есеп
айырысуын жүргізу бойынша қызмет көрсетуі - бұл ... ... ... және ... деңгейдегі банктердің кассалық операцияларды жетілдіру тәртібі
2009 жылғы 15 қарашадағы №394 «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі
банктерінің кассалық операцияларын жүргізу» ... ... ... ... ... ... ... кассалық операцияларды жүргізудің жалпы тәртібі;
- ақшаны жеткізу және ... ... ... ... қабілеттілігін анықтау тәртібі;
- зақымданған банкноттар мен ақаулы тиындарды ... және ... ... ... қызмет көрсету, қолма-қол ақшаларды
өңдеу және кассалық жүмыстарды ... ісін ... үшін ... ... ... ... ... кассалары, қайта есептеу
кассасы, кешкі касса және т.б. ... ... ... ... және ... да банктік операцияларды жүзеге асыру үшін банк
орналаспаған жерден де есеп-кассалық бөлімшелерді ... ... ... ... ... ... бар болуы 1001 «Кассадағы қолма-қол
ақша» шотында көрсетіледі. ... ... ... ... жылы №47 ... ... басқармасы бекіткен «АТФБанк» АҚ-ның
кассалық операцияларын жүргізу ережесіне» сәйкес жүргізіледі.
Кассалық ... ... ... [20]:
- қолма-қол ақшаны қабылдау;
- қолма-қол ақшаны қайта есептеу;
- қолма-қол ақшаны ... ... ... айырбастау;
- қолма-қол ақшаны беру;
- қолма-қол ақшаны іріктеу;
- қолма-қол ақшаны бумалау;
- құндылықтар мен қолма-қол ақшаны сақтау.
Қолма-қол ақшаны қабылдауды кіріс кассалық ... ... ... және ... ... операциялық күннен келесі есепке алу кіріс
кассалық ордерде жүзеге асырылады.
Қолма-қол ақшаны қабылдау келесі кіріс ... ... ... ... қолма-қол ақша жарнасын жариялау
2) кіріс кассалық ордерде.
Қолма-қол ақша мен ... ... ... құжаттар мен
міндетті деректемелер болуы керек.
Қолма-қол ... ... беру Банк ... шоттарында
операциялық күн бойы шығыс кассалық құжаттар негізінде жүргізіледі:
1) ақшалай чек
2) шығыс кассалық ордер
Қолма-қол ақшаны қабылдау және беру ... ... және ... кассалық
құжаттарды жүзеге ... 1001 ... ... ақша»
корреспанденциялық шоттарда 2203 «Заңды тұлғалардың ағымдағы шоты» ... ... ... ... ... пайдаланады.
Кассалық операциялардың қызмет көрсету комиссиясының ... ... ... ... ... комиссиялық кірісі» шотына
жатқызылады.
Жұмысшылардың банкке есеп беруі кешкі ... 1004 ... ... шотында көрсетіледі.
Бөлімшелердегі қолма-қол ақшаның қозғалысы, қоймасы жоқ ... ... ... ақша және 1002 ... банкроттар шотында жүргізіледі
және филиалдардың арнайы кассалық шоттар есебі ... ... ... ... ... түсімді қабылдау 1870/2870
«Басқа да транзиттік шоттар» шотын пайдалана отырып жүзеге асырылады.
Дебиторлық ... ... ... ... деп ... жабдықтаушыларға тауарлар және қызмет көрсетулері және т.б. үшін
алдын ала төлем ... ... ... банк ... қарызын
айтады.
Банктік қызмет бойынша дебиторлық ... ... ... ... ... ... бойынша дебиторлар»
1860 «Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар»
1861 «Кепілдеме бойынша ... ... ... ... және ... ... мен бақылауы бас банктің әкімшілік- шаруашылық
қызметін бағдарлау және бақылау ... ... ... ... асырады.
Ай сайын дебиторлық берешектер жіктелімі және ... ... ... сәйкес жүргізіледі. Банктік қызмет
бойынша дебиторлық берешектерді қалыптастыру осы Есеп ... 58 ... ... ... ... дебиторлық берешектерді қайта бағалау
сондай-ақ шетелдік валютада қалыптастырылған осы Есеп саясаттың 57 ... ... да ... мен ... ... ... және кездейсоқ
сипатқа ие банктің дебиторлық берешек сомасын, басқа баланстық шоттар
бойынша түсу ... ... ... ... ... қызметі бойынша есеп айырысу сомаларын көрсететін 1860 ... ... өзге ... баланстан тыс шотында жүргізіледі.
Бухгалтерлік есепте Банктің жұмысшыларының және бөтен тұлғалардың
заңсыз іс әрекеттерінің ... ... ... ... ... ... ... қызметі бойынша басқа да дебиторлар
және кредиторлар» баланс ... ... ... бұл ... есебі үшін
дербес шоттар үшін кассирлердің ақшаларының кем шығу және ... шығу ... ... ... шоттардан ерекшеленуі болуы керек. Зияндар ... ... ... ... және ... ... түсіндіріледі.
Басқа да дебиторлар кредиторлар есебі ... ... ... ... ... ... да ... шотында жүргізіледі.
Банктің әкімшілік-шаруашылық қызметі бойынша дебиторлық және кредиторлық
берешектері ... ... ... ... және ... ... ... кезінде басқа да баланстық ... ... ... ... ... қызметтер үшін алдын ала төлемдер (үй-жайды жалға
алу, телекоммуникациялық қызметтер, телефон және ұялы ... ... ... ... ... ... ... үшін абоненттік төлемдер,
негізгі құралдарды жөндеу үшін алдын ала ... ... және ... ... ... үшін алдын ала төлеу, коммуналдық
қызметтер және т.с.с. үшін ... ала ... ... ... ... негізінде келісімшартта келісілген тәртіпте және ... ... ...... ... оқиғаларыдың
нәтижесінде пайда болған ... ... ... ... ... экономикалық табыс әкелетін ресурстардың жұмсалуын талап етеді.
Қысқа мерзімді міндеттемелер – ... ... ... ... бір жыл ... ... ... операциялық цикл бойында ... ... ... ... ... ... борыш,
төленуге тиісті шоттар, алынған вексельдер,
Салықтар бойынша қарыздар, төленуге тиісті ... ... ... алдындағы қарыздар, басқа да ... тиіс ... ... ... кезең
табыстары, күтпеген жағдайға қатысты есептелген төлемлер жатады. ... ... ... ... құрамына кіретіндер:
- қалыпты операциялық цикл ішінде төлеуге тиістілер;
- 12 ай ішінде орындалатын.
Ұзақ мерзімді міндеттемелер – бұл жоғарыда анықтамаға сай, ... ... ... күннен кейінгі бір жылдан ... ... ... ... ... міндеттемер, кредиторлық ... ... ... ... ... міндеттемелер, басқа
да ұзақ мерзімді міндеттемелер жатады.
Төлемі 12 ай ішінде жүргізілетін ұзақ мерзімді пайыздық міндеттемелер,
келесідей ... ... ... ... ... жіктелуі мүмкін:
- бастапқы мерзімі 12 айдан көп;
- міндеттемелерді қайта қаржыландыру емеуріндері бар;
- емеуріндер шартпен ... ... ... және ... ... ... ... қолданыстағы салық заңдылықтарына сәйкес жүргізіледі. Қаржы-
шаруашылық қызметінің нәтижелерін анықтаудағы ерекшеліктерін және ... ... ... ала отырып, банк табыс және шығын сомасын
есептегенде осыларға қатыстырып бөледі.
Корпоративтік табыс ... ... ... орталықтандырылған Басты
банктің орналасқан жері бойынша жүргізіледі.
Тауарлардың және қызметтердің әрбір түріне байланысты төленген ... ... ҚҚС алып ... ... ... ... ... сәйкес есепке алулға тиісті емес, 1851 «Салықтар бойынша
және бюджетке міндетті ... да ... есеп ... ... Аналитикалық есеп сатып алынған тауарларға, жұмыстарға,
қызметтерге және негізгі құралдарға ... ... ҚҚС ... ... орталықтандырылған Басты банктің орналасқан жері ... ... жер ... ... құралдары салығы және бюджетке
міндетті басқа да төлемдер 2851 «Салықтар бойынша және ... ... да ... есеп айырысу» шотында ... және 5760 ... ... және ... ... ... бюджетке міндетті басқа да
төлемдер» шығындар шотына жатқызылады.
Банкаралық қарыздар. Банк ... ... ... ... келісім-
шарттарға тәуелді жеке беткі шоттар ашумен жүзеге асырылады:
1) қаржылық институттар ... ... ... банктерден ұсынылған және басқа банктерден алынған қарыздар;
• ҚР Үкіметінен және ҚР-ның жергілікті атқарушы ... ... ... ... ... ... қарыздар;
• Басқа банктерден және ұйымдардан алынған қарыздар;
2) валюта түрлеріне байланысты:
• ұлттық ... ... ... ұзақ ... ... үшін ... ... индекстік төлемдер;
3) қарыздардың мерзімдеріне байланысты:
• овернайт;
• қысқа мерзімді;
• ұзақ мерзімді.
Қарыздардың есебі осы қызметтік жазулар негізінде жүзеге асырылады.
Банкке ... ... ... ... ... банк ... ретінде 1655 «Банкке алынған ... ... ... ... жалдық төлемдерді өтеу міндеттемеге жатады. Банкке
алынған негізгі құралдардың ... ... алу ... банк ... ... алынған ғимараттар,көліктер,құрал-жабдықтар,тасымалдау және басқа да
құралдар» шотында есепке алынады.
Шығыс пен ... ... ... ... ... нәтижесінде
банктің алатын негізгі табыстарының түрлеріне сыйақы, қызмет көрсеткені
үшін алым, комиссиондық және ... ... ... ... Табыстың әрбір түрі банк қызметінің тиімділігін бағалауға мүмкіндік
алатындай бөлек ашып ... мен ... ... ... ашылуы ҚРҰБ басқармасының
қаулысымен бекітілген №275 ... ж. ... ... ... ... негізінде жүргізіледі. Табыстар және шығындар шоттарының ашылуы
шоттар жоспарының келісімімен жіктелім бойынша есепке алынған: ... ... ... ... 5000-5999 шоттар «Шығыстар».
Басты банк филиалдарымен есеп айырысу үшін банкішілік шоттар ашылады:
4351 « Басты кеңселермен есеп айырысу бойынша табыстар»
4352 «Жергілікті ... есеп ... ... ... Басты кеңселермен есеп айырысу бойынша шығындар»
5152«Жергілікті филиалдармен есеп айырысу бойынша шығындар»
Табыстар және шығындар есебі бухгалтерлік есептің негізгі ... және ... ... ... 1 ХҚЕС ... жүргізіледі.
Банк табыстарын теңгемен есептеу әдісі есепке алынады және ... ... ... алумен бойланысты және берілген қарыздар, депозиттер,
форвордтар, лизингтік операциялар, ... ... ... бойынша
комиссиялық табыстар, соның ішінде:
• Клиенттердің басқа және ағымдағы шоттары бойынша;
• Басқа банктердегі салымдардың орналастырылуы бойынша;
• Банк ... және ... ... ... ... ... ... және басқа банктерді қаржыландыру операциялары бойынша;
• Делдалдық және диллерлік ... ... ... ... ... корреспанденция шоттары, аударым бойынша комиссиялары,
аккредитивтер, инкассалық және басқа да ... ... ... ... ... акциялар және басқа да бағалы қағаздар бойынша
девиденттер;
4) клиенттердің есеп айырысуы үшін ... ... ... ... және ... да ... ... толтыру
төлемдері;
5) шетелдік валютамен сату-сатып алу,бағалы қағаздар бойынша ... сату үшін ... ... ... және ... ... бағалау бойынша табыстар;
7) басқа да қызметтер үшін банктен көрсетілген соның ішінде инкассолау
үшін төлемдер;
8) банк активтерін сатудағы түсімдер;
9) мойындалған ... ... ... және басқа да
экономикалық санкция;
10) негізгі құралдар және материалдарды ... ... ... ... ... ... да табыстар;
12) басқа да кездейсоқтық табыстар.
Банк шығындардың теңгемен есептеу ... ... ... және ... ... Сыйақы алумен бойланысты және ... ... ... ... бағалы қағаздар операциялары
бойынша комиссиялық шығындар, соның ішінде:
• Клиенттердің басқа және ағымдағы шоттары бойынша;
... және ... ... кооперативтердің
салымдары бойынша;
• Басқа банктерден қолдану уақытында алынған несиелік ресурстар үшін;
... ... және ... ... ... валютадағы
біріктірілген ұйымдар бойынша;
2) қызмет көрсету және коррепонденттік қарым қатынас комиссиялары
бойынша;
3) клиенттердің ... ... және ... шығындар операциялары
бойынша;
4) шетелдік валюталарды, бағалы қағаздарды сату – ... алу ... сату ... және баланстық құнының арасындағы айырмашылығының
құрылуы;
5) есепті кезеңдегі анықталған өткен кезеңдегі ... ... ... ... және ... ... ... жылдағы банк
клиенттерімен өндіріп алған артықшылықтары;
• Есептелгенге дейінгі ... және ... ... ... ... ... банк қызметін қамтамассыздандырумен байланысты айырмашылығы бар
шығындар;
• Банк жұмысшыларына еңбекақы ... және ҚР ... ... ... және ... ... ... шығындар;
• Жұмысшылар санынан қысқартылуымен, жұмыстан босатылуымен ... ... ... ... ... демалыс күндердегі жұмыстар үшін төлемдер;
8) тіркелген активтер бойынша ... ... ... ... ... ... банк ... қамтамассыз ету бойынша шығындар;
10) ақша қаражаттарды, құндылықтарды, банктік құжаттарды ... ... ... ... ... қызметпен байланысты демалыс шығындары;
12) банк қызметтерімен байланысты ұсыну шығындары;
13) ... ... және ... да міндетті аударымдар ҚР
қолданыстағы Заңдылықтарының ... ... ... ... валюталық биржа қызметтері, ... ... ... ... ... қоса ... ... акциялардың, облигациялардың және басқа да ... ... және ... байланысты шығындар;
16) мүлікті сақтандыру, қарыздар және ... ... ... ... егер ... ... ... мерзімі
аяқталғаннан кейін міндетті қайтаруға жатпаса;
17) мойындалған айыппұлдар, ... ... ... ... да ... ... шығындар.
«АТФБанк» АҚ-ның Есеп саясаты Директорлар кеңесімен бекітілген
кезден бастап Есеп саясатын жүргізуде көптеген күштер жұмсалды. Бұл ... ... ... мен операциялар Қазақстан Республикасының
анықталған заңдылықтарының және Банк құжаттарының ішкі нормативтерінің
тәртібімен шешіледі.
2 ... АҚ ... ... ... ұйымдастыру
2.1 «АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелеуді ұйымдастыру процесі
Қазақстан Республикасында қызмет ететін екінші деңгейлі ... ... ... рөл ... ... және ... үй құрлысына
керекті қаражат банкпен беріледі. Қазіргі ... ... ... ... несиелеу нарығында барынша қолайлы жағдайлар туғызуға ұмтылуда.
Былайша айтқанда ... ... ... өз ... жаюда. Егер
клиент банктен ипотекалық ... ... ... онда ... ең ... несие алу шарттарымен таныс болуы керек.
Несиенi алу мақсатымен ... ... АҚ бару ... онда ... өтуi ... Ол үшiн ... өзiнiң тұрақты табыс мөлшерi
туралы ақпарат ұсынады және анкета толтырды. ... ... ... ... ... алдын-ала қорытынды, несиенiң ең жоғары сомасы және несие
бойынша ай сайын төленетiн төлем мөлшерi туралы ақпарат ұсынылады.
«АТФБанк» АҚ ... ... ... өз ... ... ... [11]:
- Мақсаттық тобы: жеке тұлғалар
- Қарыз алушы: жалданып және тұрақты жалақы алатын жеке тұлғалар, ... ... ... ... ... Жасы: ең төменгі – 21 жас; ең жоғары – толық өтеп болған кездегі
жасы ер ... үшін 63 жас, әйел ... үшін 58 ... ... ... ... ең ... төлем Қарыз алушы зейнетақы жасына
жеткенге дейін жүзеге асырылуы керек.
- ... ең ... ... ... ... алушы үшін – 45000 теңге
немесе Қарыз ... мен ... ... сияқты тұлғаның жиынтық табысы – 70000
теңге. Клиенттің тiлегi бойынша ... ең ... ... ... ... ... ... мүшелерiнiң табыстары ескерiлуi ... ... ... ... – ұлы, ... ... ... туған
бауырлары қоса қарыз алушы бола алады.
- Қарыздық жүктеме ... ... ... ... үшін табыстың
60% жоғары болмауы керек, ал АҚШ долларында ... ... үшін - ... болмауы керек.
Ипотекалық несие беруден бас тарту белгілері «АТФБанк» АҚ несиелеу
саясатының талаптарына сәйкес анықталады.
Егер Қарыз алушының ... ... ... онда ол ... ... ... ... келесідей туыстарын тарта алады: әйелін немесе
күйеуін, ұлын, қызын, шешесін, әкесін.
Қарыз алушы сияқты ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуі керек. Жұмыс орынындағы еңбек
өтелі 6 айдан аз болмауы қажет. Үздіксіз ... ... – 12 ай ... керек.
- жеке кәсіпкерді мемелекеттік тіркеу куәлігі ... ... ... ... тиіс.
Қарыз алушы тұрақты мекен-жайы, тіркелген орны, байланыс телефондары
туралы мәліметтер беруі қажет.
Қарыз алушының несиелік қабілеттілігі ... ... ... ... Жеке ... ... ... жауап беруі
тиіс:
- жылдық айналымы 2500000 АҚШ долларынан көп болмауы тиіс;
- ҚР ... және өз ... ... асыратын;
- Бизнестің жұмыс істеу 24 айдан аз емес;
- Теріс несиелік тарихы болмауы ... ... ... ... бойынша қарыздары да болмауы керек;
- Салықтар бойынша қарыздары жоқ ... ... ... өзiнiң несие алу мүмкiндiгін банк сайтында орналасқан
ипотекалық калькулятор арқылы бағалауына болады және ... ... ... оның ... ... сонымен қатар несиенiң бүкiл мерзiмi
бойы төленетiн қорытынды соманы есептей алады.
Бұдан басқа, Клиент ... ... ... режiмiнде де алдын-ала
квалификациядан өте алады. 
«АТФБанк» АҚ қорытындысы жағымды болған ... ... ... беру процедурасы жүзеге асырылады.
«АТФБанк» АҚ ипотекалық несие бойынша өнімі – ... ... ... Банк өз ... жеке ... мен жеке ... филиалдары
арқылы сатады.
Аталған өнімнің негізгі мақсаттары келесідей болып анықталған [21]:
- қозғалмайтын тұрғын-үйлерді сатып алу (үлестік қатысу келісім-шарты
бойынша да сатып ... ... ... ... салу үшін ... жер участіктерін сатып алу;
- тұрғын-үй құрылысын салу;
- ипотекалық қарыз бойынша ссудалық ... ... ... ... ...... және АҚШ доллары болып табылады.
Ипотекалық қарыздың ең төменгі мерзімі – 6 ай, ал ең жоғары мерзімі ... ... ... ... 180 ай, АҚШ ... ... ... 240 ай
Ипотекалық несиенің ең төменгі мөлшері 300 000 теңге немесе 2 000 АҚШ
доллары. Ең ... ...... ... ... 130 000 АҚШ ... ... сатып алатын үйiн өзi таңдайды. Бiрақ ол үй Банкпен
белгiленген ең төменгі сапа ... ... ... тиiс. ... алынатын
немесе жөнделетiн үй ипотекалық несие бойынша кепiл болып табылғандықтан
Банк тұрғын үйдi ... аса зор мән ... Бұл ... ... ... ... iшiнде бағалауды тәуелсiз бағалаушы жүргiзуi тиiс. Сондай-ақ
бұл Клиентке тұрғын үйдiң құны және ... оған ... ... ... ... шын ... ... қатар несие мөлшеріне байланысты келесідей талаптар ... ... ... ... тұрғын-үй ипотекалық несиені қамтамасыз
ету ретінде кепілге алынған жағдайда оның құнының 80% ... ... ... үйді ... жер ... ... алынатын қозғалмайтын
тұрғын-үймен қоса кепілге қойған жағдайда сатып ... ... ... 100% ... емес ... ... қажет.
Несие құрамына несиенi пайдалану  сыйақысы және негiзгi қарыздың
бөлiгi кiретiн ... ... ай ... ... ... ... немесе
жарым-жартылай мерзiмiнен бұрын өтеуге мерзiм шектеуiнсiз рұқсат етiледi.
Соның iшiнде қарыз алушының ... ... ... ... ... ... қайта қарастырылады:
- бастапқы мерзiмдi сақтай отырып және ... өтеу ... ... ... ... қосымша келiсiм бекiтiлмейдi;
- бастапқы мерзiмдi қысқарта отырып, несие шартына ... ... жаңа ... бойынша айлық аннуитеттi төлемнiң ... ... ... төлемнiң мөлшерiнен аспайтын болады деген шартпен.
Енді ипотекалық ... беру ... ... Қозғалмайтын тұрғын-үй сатып алу үшін Қарыз алушының ағымдық шотына
ипотекалық несие түріндегі барлық соманы бірден беру;
2) Несиелік ... ашу ... ... Бұл жағдайда Банкте несиені
қамтамасыз ету үшін қалдырылған тұрғын-үйлер сатылып алынады.
Ипотекалық ... екі ... ... беріледі [11]:
1-транш – ссудалық қарызды төлеу үшін қарыз ... ... ... ... Бұл сома ... ... өтініші негізінде Сатушының
шотына аударылады;
2-транш – ... ... ... ... ... ету ... қалдырылған мүліктердің құжаттары банкке
өткізілгеннен кейін ғана ... АҚ ... ... ... ...... ... беру туралы шешім қабылданғаннан кейін 3
айдың ішінде беріледі, ал 2-транш 1-транштан кейін 2 ай ... ... АҚ ... ипотекалық несиені қайтару – графикке сәйкес ... ... ... ... ... өтеу – ... әдіс ... бірдей сома бойынша жүргізіледі.
Клиент төлем мерзiмiн жылына 2 рет 30 ... ... ... ... Егер бұл ... ... ... жатса, онда Клиентке мерзiмi өтiп
кеткен қарызды 90 күннiң iшiнде өтеу мүмкiндiгi берiледi. ... ... орын ... ... оларды шешу үшiн Клиенттің жеткiлiктi
уақыты бар.
Төлем мерзімі өтіп кеткен ... ... Банк пеня ... ... ... ... әрбір күн үшін өткен төлем сомасының 0,50%.
Ипотекалық несиені уақытынан бұрын қайтаруға рұқсат етіледі.мерзімінен
бұрын өтеуге қабылданатын ... ең ... ...... ... үш айлық мөлшерінен аз болмауы керек.
«АТФБанк» АҚ ... ... ... ... жеңілдіктер
көзделмеген.
Ипотекалық несие алу үшін алғашқы жарна мөлшерінің ең төменгі шегі -
20% болып ... ... ... АҚ ... ... шотының болуы міндетті
түрде талап ... ... ... ... келесідей талаптар қойылады:
- қарыз алушының жинақ шотындағы ақша қаражаттары;
- банктің Кепіл саясатының талаптарына сай келетін 1960 ... ... ... алынатын немесе меншігіндегі қозғалмайтын мүліктер;
- саман, каркастан салынған үйлер кепіл ... ... ... жер ... қосымша қамтамасыз ету кепілі ретінде
ғана алынады;
- өндірістік мақсаттағы және ... ... ... ... ... алынатын тұрғын-үй Қарыз алушының атына рәсімделген ... ... ... ... алу ... бiрi ... ... немесе жөнделiп жатқан тұрғын
үйдi зақымдану тәуекелдiгiнен сақтандыру, сондай-ақ Клиенттің өмiрi ... ... ... ... ... табылады. «АТФБанк» АҚ
кепілге қалдырылған мүліктерді өрттен, найзағай ... ... ... ... ... ... ... талап етеді.
Қарыз алушы жыл сайын сақтандыру төлемдерін төлеп отырады.
«АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелер ... ... ... келесі 4-
кесте түрінде көрсетейік.
4-кесте
«АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелер бойынша сыйақы мөлшерлемелері
|Валюта түрі ... ... ... ... сыйақы |
| | ... ... |12 айға ... |11,0% ... |
| |12-60 ай ... |14,0% ... |
| |60-180 ай ... |14,5% ... ... |12 айға ... |10,0% ... |
| |12-60 ай ... |13,0% ... |
| |60-240 ай ... |13,5% ... ...... [11] ... көзі ... ... ... ... несиелер бойынша өтініштерді қарау кезінде ... оның ... ... ... ... үшін – 4000 теңге;
- Ипотекалық несиені бергені үшін комиссия – несие сомасынан 1,65%.
Ипотекалық несие беру ... бiрi ... ... ... қатар
сатып алынған тұрғын үйге деген меншiк құқығына да бiр уақытта ие болады.
Клиент сатып алатын тұрғын үйiдi, сондай-ақ ... ... ... ... шарттарды бекiтеді:       
-   Клиент және банк немесе банктiк емес ұйым арасындағы несие шарты,
онда несиенi алу және өтеудiң барлық шарттары ... және ... ... ... үйдi ... ... шарты;
-    сатып алынатын тұрғын үй кепiлiнiң шарты (ипотекалық шарт);
-    тұрғын үйдi сақтандыру шарты;
-    Жеке сақтандыру және еңбек қабiлеттiгiн жоғалтуды ... ... ... ... ... ... банктегi арнайы
шотқа бастапқы салымды салады. Несие берiлгеннен кейiн тұрғын үйдiң толық
құны ... ... ... кезең – Клиент сатып алған тұрғын үйге
деген ... ... және оны ... кепiлге беру. Сатып алу-сату шартын
рәсiмдеу сәтiнен басттап Клиент тұрғын үйдiң меншiк иесi болады. ... ... ... ... ... айырмашылығы болуы мүмкiн
несие берудiң ... ... ... есте ... ... ... ... керекті құжаттар тізімін банкке тасырады.
Ипотекалық несиені рәсімдеу және беру үшін ... ... ... ... ... Несие шартына қол қойылғанға дейiн мiндеттi ... ... ... ... ... ... ... қойған өтiнiш-анкета;
1.2 Қарыз алушының отбасының құрамы туралы анықтама;
1.3 Қарыз алушының/қоса ... ... жеке ... ... ... ... бiрге тұратын барлық ... ... ... жеке ... ... ... кәмелетке толмаған отбасы мүшелерiнiң тууы ... ... Неке қию ... ... неке бұзу ... куәлiк (көшiрме)
немесе өтiнiш беру сәтiне ... ... ... жоқ екендiгi
туралы қарыз алушының нотариалды куәланған мәлiмдемесi;
1.8 Неке келiсiм-шарты (бар болса) (көшiрме);
1.9 Бар ... ... ... кадрлар қызметi куәлаған еңбек
келiсiм-шарты, ... ... ... ... ... ... еңбек
кiтапшасының көшiрмесi;
1.11 Қарыз алушының (қоса қарыз алушының) негiзгi және ... ... ... ... бар ... ... ... алушының (қоса қарыз
алушының) басқа да ... ... сол ... алынған жерлерiнде куәланған
анықтамасы;
1.12 Тұрғын үйдiң меншiк иесi (қоса меншiк иесi) ... ... үй ... кәмелетке толмаған мүшелерiнiң мүддесiмен қамқорлық
көрсету органдарының рұқсаты;
1.13 Ипотека ... ... ... ... ... соның
iшiнде:
- сатушыда болатын ... ... ... пәтердiң немесе үйдiң
жоспары;
- кадастрлық нөмiрi бар жер ... ... ... ... ... ... ... (жеке үй бойынша);
Жылжымайтын мүлiкке деген құқықты мемлекеттiк тiркеу туралы куәлiк (Халыққа
қызмет ... ... ... немесе үйдi бағалау кесiмi.
- Құқықтық кадастрдың тiркеу парағынан ... бар ... ... ... ... ... (Дайындайтын – тұрғын үй
сатушысы, сату күнiне қажет).
1.14 Жеке сақтандыру және ... ... ... ... ... ... шартына қол қойғаннан кейiн мiндеттi түрде ұсынылатын
құжаттар:
2.1 Мемлекеттiк ... ... ... бар ипотека шартының
түпнұсқасы;
2.2 ... ... ... сатып алынған және қарыз алушының
атына рәсiмделген тұрғын үйдiң сатып алу-сату шартының Жылжымайтын ... ... ... ... сондай-ақ тұрғын үйге және ... ... ... ... ... ... ... да құжаттар;
2.3 Несие қаражаттарына сатып алынатын ... үй ... және ... ... ... қарастырылатын жағдайларда) жұбайының және
басқа да кәмелетке толған отбасы мүшелерiнiң, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... органдарының нотариалды
куәланған рұқсаты;
2.4 Несие  есебiнен сатып алынатын ... ... ... ... ... және ... ... сақтандыру шарты, сақтандыру
төлемдерiнiң төленгенiн растайтын құжаттар. Бастапқы салымды ... ... ... – бастапқы салымды төлеу бойынша құқықтық жауапкершiлiктi
сақтандыру шарты;
3 Гарант немесе кепiлгер бар болған ... ... ... ... ... ... ... басқа да қосымша құжаттар:
3.1 Жеке немесе заңды тұлғалардың гарантиялары/кепiлдiктерi;
3.2 ... ... жеке ... ... Егер жеке ... ... ... – отбасының құрамы
туралы, жұмысы және ... ... ... ... ... ... ... ұқсас);
3.4 Егер заңды тұлға гарант/кепiлгер болса –жарғының және құрылтай
құжаттарының нотариалды куәланған көшiрмелерi, ... ... және ... ... ... және ... беруге дейiнгi соңғы
есептiк күнге деген ... және ... ... нотариалды куәланған көшiрмелерi;
3.5 Қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... шарты,
гаранттың/кепiлгердiң  (заңды тұлғаның) құқықты органының шешiмi;
3.6 Гарантия, ... ... қол ... ... ... ... куәланған қолтаңбаларының үлгiлерi;
3.7 Қажет болған жағдайда Компанияның сұрауы бойынша – ... ... ... ... ... және төленген
зейнетақы төлемдерi туралы зейнетақы қорларынан анықтамалар.
4 Кепiл берушi қарыз алушы ... ... (зат ... ... ... Ипотека заты деген құқықтарды белгiлейтiн ... ... ... ... ... ... пәтердiң немесе үйдiң жоспары;
кадастрлық нөмiрi бар жер учаскесiне ... ... ... (пайдалану
құқығының) мемлекеттiк кесiмi (жеке үй бойынша);
Жылжымайтын мүлiкке деген құқықты мемлекеттiк тiркеу ... ... ... ... орталықтан). Пәтердi немесе үйдi ... ... ... ... ... ... бар ақпараттық
анықтама (Жылжымайтын мүлiк жөнiндегi орталықтан). 
5 Қарыз алушы заңды тұлға құрмаған кәсiпкер болған жағдайда ұсынылуы
қажет ... ... ... ... ... ... комитетiнiң анықтамасы;
5.2 Кәсiпкердi тiркеу туралы куәлiк (патент);
5.3 Белгiлi ... ... ... жүзеге асыру
лицензиялары;
5.4 Сауда орнының немесе өндiрiс орнының бар ... ... ... ... ... ... ... меншiк құқығын растайтын
құжаттар немесе жеке ... ... ... ... ... ... болу ... көрсетiлген дебиторлық және кредиторлық
қарыздар расшифровкасы;
5.7 Алдыңғы жылдардың салықтарының төленгендiгi ... ... АҚ ... ... келесідей талаптар ... ... ... ... Берілетін ипотекалық несие, ол бойынша жүзеге асырылатын бір ... ... ... ... ... ... бойынша ағымдағы
мідеттемелер қалдығы ұлттық валюта теңгеде анықталады;
2. Несиелер үш және одан артық ... ... ... ... үй ... ... ... сыйақы мөлшерлемесі
тұрақсыз болып табылады (кейбір жағдайларда тұрақты).
4. Ипотекалық несие көп қабатты ... жеке бір ... ... ... учаскесімен бірге тұрғын үйді ... ... ... тұратын
коттедждегі пәтерді алу үшін беріледі.
5. «АТФБанк» АҚ ай сайынғы немесе тоқсан ... ... ... схема бойынша берілетін ипотекалық несиелерді жүзеге асырады.
Оны есептеу формуласы [21]:
(2)
мұнда:
• – аннуитеттік төлем ...... ...... ... пайыздық мөлшерлеме
• – кезеңдер саны.
Бұл коэффицент қарызгердің өз ... ... ... ... және тағы басқа онымен байланысты міндеттемелерінің үлес
салмағын ... ... ... ... ... ... құнының
арасындағы қатынас жүзеге асырылған ипотекалық несие сомасымен кем дегенде
қозғалмайтын мүліктің ... ... ... оның бағаланған құнының
қатынасы ретінде есептелінеді (КЗ).
Жоғарыда ... ... ... бұл ... ең жоғарғы көлемі
кепілдікке қойылған мүліктің сатылу бағасының немесе есептелген құнның 70%
- нан аспауы тиіс. Ол ... ... ... ...... ... коэффициенті, %
• – ипотекалық несие сомасы;
• – ... ... ... сомасы.
Бұл коэффициент «АТФБанк» АҚ өз мойнына ... ... ... ... ... Ол ... ... болса тәуекел де соғұрым
жоғары болады.
«АТФБанк» АҚ ипотекалық несиелері төлемқабілеттілік, қайтарымдылық,
мерзімділігі шарттарында, ... оны ... ... қатаң бақылау
жасау арқылы беріледі. Бұл несиенің кепілдігі ретінде соның негізінде сатып
алынатын үй ... ... ... туралы келісімде келесідей шарттар
қарастырылады:
- ипотека заты;
- кепілдікке қойылған үйдің бағасы;
- ипотекамен қамтамасыз ... ... ... ... несиелердің берілуі)
- берілген несие сомасы мен ақша ... ... ... ... ... ... несие мерзімі (яғни негізгі міндеттемелердің орындалу мерзімі)
- ипотекаға қойылған ... ... ... ... көрсетпе;
- ипотекаға қойылған мүлікті сақтандыру бойынша қойылатын талаптар;
- ипотека затын ... ... алу және т.б. ... ... келісім шарт бойынша екі ... ... ... ... ... мен ... қорғалуын кепілдендіруі
тиіс.
Егерде қарызгер несиені ... ... ... ... ... өз ... ... толтыру үшін жүзеге асыра алады.
2.2 Ипотекалық операцияларының синтетикалық және ... ... АҚ ... ... есеп жүргізуде несие саясатының
жалпы қағидаларын (меморандум) әзірлеп-жасайды, оның басты мақсатын және
несие ... ... ... ... ... ... ... сапалы несие қоржынын қалыптастыруға мүдделілік танытады. Несие
саясаты – бұл жеке және ... ... ... ... капиталды
орналастыратын кредитор ретінде банктің қызметі.
Несие саясатына әсер ... ... ... ... ... ... ... өмірлік қызметін қамтамасыз ететін жүйе түсінігі
анықталады. Бұл ... ... ... және ... байланыс пен комуникацияның қазіргі құралдары.
Несие саясатына әсер ететін ішкі факторларға банктің ресурстық базасы
және оның ... ... ... ... ... ... ... персоналдың болуы жатады. Банктердегі
ресурстардың болуы несие саясатын ... ... ... табылады.
Несие саясаты несие беру және ресімдеу, оны басқаруға ... ... мен ... анықтайды. Ақылды несие ... ... ... ... несие стратегиясы мен тактикасын жасаудағы
директорлар кеңесі мен несие бөлімі қызметкерлерінің ... ... ... Банктің айқын несие саясаты несие тәуекелдерін дұрыс басқаруда
негізгі бағыт сілтеуші болып саналады.[21]
Несие ... ... ... ... ... ... кеңесі
мен банктің жоғары деңгейдегі қызметкерлерінің алдында жол беруге болатын
тәуекел деңгейі мен банктің ... ... ... ... ... ... ... өзі қызмет көрсететін ауданның
(аймақтын) несиеге деген ... ... аса ... болып
табылады, олай болмағанда банк өз мағынасын өзінен өзі жоғалтады.
«АТФБанк» АҚ-да несие саясатының ... ... ... ... ... (кампаниялык бағыты), несие түрлері мен саланы
(клиенттерді) таңдау, қолайлы түрде ... ету мен ... ... ... ... ... және олардың ... ... ... ... ... ... ең жоғары шектен асып ... ... ... ... қарыз алушыға ссудалар берудегі ... ... ... ... АҚ-ның несие саясаты банк менеджментінің ... ... ... ... ... ... қалыптасады:
1. Несие қоржынын қалыптастырудағы «АТФБанк» АҚ-ның мақсаты
(несиелердің түрлері, ... ... ... көлемі, несиелердің
сапасы);
2. Несие комитетінің ... ... ең ... ... ... ... өкілеттігі;
3. Қызметкерлердің міндеттері және ақпараттар беру, тексеру, бағалау
және клиенттердің несиеге тапсырыстары бойынша ... ... ... ... ... үшін ... құжаттардың жиыны (қаржылық
есеп, шарттар, кепілдіктер, міңдетгемелер және ... ... ... ... және несиемен қамтамасыз етуді жүзеге
асыру;
6. Пайыздық ставкалар саясатын сипаттау, ставкалар мен ... ... ... ... ... ... стандарттарын, несие салымдарының ең жоғары
мөлшерін сипаттау, проблемалық несиелерді анықтау және ... ... банк ... ... танда несиелеуге
болатын экономика ... ... ... ... ... жобалы
қаржыландыру тандаудағы біліктілігіне негізделеді.
«АТФБанк» АҚ-ның ипотекалық несиелендіруінің артықшылықтары [11]:
1. Қаржыландыру құнының төмендігі. Банк ... ... ... ... ... ... пайыздық шығындарын
тиімді жасауға ықпал етеді.
2. Пайыздық мөлшерлемелерді төмендету мүмкіндігі. ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді
және түзетіледі, сондай-ақ банк пен клиенттер арасындағы ... ... ... ... ... ... мерзімін ұзарту мүмкіндігі. Несие желілері аясында
жобаларды қаржыландыру тек төмен ... ... ... ғана
емес, сондай-ақ несиелендіру мерзімін 3 жылдан 5 ... ... ... береді. Несие алуға берілген өтініштер жедел түрде қаралады. Банк
қызмет көрсету сапасын жақсарту үшін бар күшін салады, ... ... ... ... тез ... ... асырылады.
4. Несие алуға берілген өтініштер жедел түрде ... Банк ... ... ... үшін бар ... ... осының нәтижесінде жобаны
сараптау жұмыстары тез арада ... ... ... қаржыландыру. Біздің банкіміздің қызметтерін
Республиканың барлық облыс орталықтарында пайдалануға болады. Банктің ... ... ... аймақтық филиалдары мен есеп ... ... ... шет ... де ... ... бар.
Ипотекалық несиелерді беру үәкілетті органдардың құзыреттері
бекітілген шешімі ... ... ... есебі мынадай талап
етулерге сәйкес жүргізіледі:
1) Директорлар Кеңесінің шешімімен бекітілген, ... ... ... жаңа несиелер орталықтандырылған бухгалтерлік ... ... ... ... ... «АТФБанк» АҚ-ның Басқармасы бекіткен «АТФБанк» АҚ-ның бөлшек
несиелерінің орталықтандырылған есеп ... ... ... [23].
Банктің несие саясатына сәйкес және Банкте берілген қарыздардың/
Банктік қарыздардың келісім шарттары ... ... ... ...... алушының қаржылық жағдайына байланысты ... ... ... ... аталуындағы қарыздар;
2) қайтарымсыз – белгілі бір тәуекелдің туындауынсыз және ... ... ... ... ... ... ... қарыздың келісім шартында ақшалай белгілердің қайтарымдылығы
және келісім шарттың ... ... ... ... ... ... ... банктік қарыздар келісім-шарттарының
әрқайсысына бөлек төмендегілерге ... ... ... ... ... ... ... бойынша:
• Жеке кәсіпкерлерге берілген ипотекалық қарыздар;
• Жеке тұлғаларға берілген ипотекалық қарыздар;
2) валюта түрлеріне байланысты:
• ұлттық ... ... ... ... валютада валюталық баламаның бекітілуі ;
• ұзақ мерзімді ... үшін ... ... ... ... ... несиелеудің мерзіміне байланысты:
• қысқа мерзімді
• ұзақ мерзімді
Берілген қарыздар бойынша қайта бағалау және индексациялау:
1) шетелдік валютада;
2) ұлттық валютада валюталық баламаның ... ... ... ... ... ... козффициент есебімен;
Бекітілген балама бойынша қарыздар немесе индекстелген қарыздар
бойынша ссудалық ... ... ... ... ... ... ... бекітілген қарыздар:
➢ жеке тұлғалар бойынша қарыздар – 4705 «Бекітілген ... ... ... ... бағалаудан түскен табыс» шотынан 4705
«Бекітілген валюталық балама қарыздарымен қарыздарды қайта бағалаудан
түскен табыс»шотына;
➢ жеке кәсіпкерлер бойынша қарыздар - 4710 ... да ... ... ... табыс»шотынан 4734 «Басқа да қайта бағалаудан жүзеге
асқан табыс» шотына;
Өсімақы өтеу кезінде индексацияланады(автоматтандырылған).
Қарыздар бойынша ссудалық берешектер индекстеу ... ... тыс ... есепке алынатын 7130 «Залалға есептен ... ... ... ... бойынша сыйақыларды есептеу айдың соңында және ... ... ... алу әдісіне сәйкес 1740 ... ... және ... ... ... ... алынған табыстар» және 1733
«Банктік операциялардың түрлерін бөлек жүзеге асыруға ұйымдарға ... және ... ... ... есепке алынған табыстар» шотында
жүргізіледі. Сонымен қатар сыйақы күн ... ... ... және ... кезде
кез-келген күнде есепке алынады.
Мерзімі өтіп кеткен ... 1741 ... ... ... ... ... бойынша мерзімі өтіп кеткен сыйақылар» және 1734 «Банктік
операциялардың түрлерін ... ... ... үшін ... ... ... ... лизинг бойынша мерзімі өтіп кеткен сыйақылар» шотында есепке
алынады. Берілген қарыздар ... ... ... алу ... ... 4411 ... берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша ... ... ... және 4417 ... ... ұзақ ... ... сыйақы алумен байланысты ... ... ... қарыздардың мерзімі өтіп кеткен сыйақылары бойынша
табыстар ... 4424 ... ... қарыздар бойынша мерзімі өтіп
кеткен міндеттемелерден сыйақы алумен байланысты табыстар» ... ... ... ... ... ... алу банктік қарыздар келісім-
шартына сәйкес жүргізіледі.
Қарыздар бойынша жоспарланған төлемді төлеу үшін ... ... ... ... 2792 «Берілген қарыздар бойынша алдын-ала ... ... ... ... ... ... комиссия есептеу 1818
«Есепке алынған басқа да комиссиялық табыстар» шотында жүзеге асырылады. 31
күнде қолма-қол ақшаның мерзімі өтіп ... ... ... сыйақы және
комиссия төлегенде сыйақы мен ... ... ... жүргізіледі.
Ерекше жағдайларда баланста сыйақы мен комиссияны есептеуді тоқтату тек
Банктің уәкілетті органдарының ... ... ... қабылдаған берілген қарыздар бойынша пайыздық сыйақы есептеуді
капиталдандыру ... егер бұл шарт ... ... ... келісім-шартта
тікелей ескертілген немесе оған қосымша келісім жасалған ... ... ... мына ... ... ... 1740 ... берілген қарыздар және қаржылық лизинг ... ... ... 1417 ... ... ұзақ ... ... 1429 «Клиенттерге берілген басқа да қарыздар»
Қарыздарды өтеу банктік қарыздың келісім-шартының талаптарына сәйкес
жүргізіледі. Банктік қарыздың келісімшартыда көрсетілген несиені өтеу ... ... ... ... Мерзімі өтіп кеткен қарызды ... ... ... ... ... ... ... қарыз алушының кез келген шотында акцептісіз тәртіпте жүргізіледі.
Қарыздар бойынша берешектерді өтеу арнайы 1870, 2870 ... ... ... ... төлемдердің кезектілігі банктік қарыздың келісім-
шартының талаптарында жүзеге ... ... өтеу ... талаптар болмаған жағдайда келесі кезектілікпен жүзеге асырылады:
1) өсімақы және басқа да айыппұлдар санкциясы;
2) мерзімі өткен ... ... ... ... және сыйақылардың жоспарланған
сомасы;
4) комиссиялар, сыйақылар және негізгі борыштардың ... өтеу ... ... жетпеген,кейінге қалдырылған комиссиялар және
сыйақылар;
6) өтеу мерзімі келіп жетпеген комиссиялар және сыйақылар;
7) мерзімінен бұрын өтеу ... ... ... өтіп ... ... ... ... шоттарда жүргізіледі:
1424 «Клиенттердің қарздары бойынша мерзімі өтіп кеткен берешектер»
1741 ... ... ... және ... ... ... өтіп кеткен сыйақылар»
1836 «Берілген кепілдіктер бойынша қызметтер үшін мерзімі өтіп кеткен
комиссиялық табыс»
Берешектерді балансқа шығару келесілерге сәйкес ... Банк ... ... «Корпоративтік және шағын және орташа
бизнес несиелерін, «АТФБанк» АҚ-ның ... ... ... ... ... балансқа шығару ережелері» [24]
2) Банк Басқармасымен бекітілген (17.03.2008ж. №14 ... ... ... және ... ... ... бизнес
бағдарламасы бойынша жеке тұлғаларға берілген несиелері бойынша оларды өтеу
нұсқаулары» ... ... ... және комиссиялар бойынша мерзімі өтіп
кеткен берешектерге тұрақсыздық төлемі (айыппұл, өсімақы) ... ... ... төлемі (айыппұл, өсімақы) баланста 1879 ... ... ... ... ... ... ... Банктік қарыздар келісім шартының талаптарында қарыз алушының
несиені төлеу жолымен қарыз алушыға ... ... ... ... Арыз хаттамасы жолымен қарыз алушыға тұрақсыздық төлемін (айыппұл,
өсімақы) мойындау;
3) тұрақсыздық төлемі (айыппұл, ... ... ... пайдасы үшін
соттың шешімімен заң күшіне ... ... ... ... төлегенде табыстар есебі 4900
«Тұрақсыздық төлемі (айыппұл, өсімақы)» шотында жүргізіледі.
Баланстан тыс берешектерді - ... ... ... ... ... ... ... «АТФБанк» АҚ-ның Басқарма Төрағасы
бекіткен, «АТФБанк» АҚ-ның берешектерді есептен шығару регламентіне сәйкес
жүргізіледі. ... тыс ... ... ... борыштарды,
сыйақыларды, комиссияларды және өсімақыларды есептен шығару Банк уәкілетті
органының шешіміне сәйкес жүргізіледі.
Есептен шығарудан бұрын қарыздар бойынша ақша ... ... ... ... ... ... ... ал мерзімі өткеннен кейін
алынған ақша қаражаттары 4921 «Банк қызметі бойынша басқа да ... ... ... оларды есепке алуды, бакылауды, несие мәселелерін
реттеу ... ... ... ... ... ... асырады. Сонымен бірге
несие бөлімі заңды және жеке тұлғаларға несие беру жұмысын аткарады. ... ... ... ... етуі ... Несиелердің
қайтарымдылығы айыпақымен, кепілмен, кепілдемемен және зандармен немесе
шартпен көзделген ... ... ... ... мүмкін. Клиенттің
несиені кайтаруға жоғары кабілеттілігі мен сенімділігі болған жағдайда банк
несиені қамтамасыз етусіз-ақ (банктік ... беру ... ... ... беру туралы несиелік комитеттің шешімі негізінде несие ... ... ... ипотекалық несиелік келісім мен кепіл келісім
дайындайды. ... ... ... ... ... оны ... несиелік шотын ашу және жабу ішкі бухгалтерияның бұйрығы
бойынша жүзеге ... ... ... сомада немесе бөлшектеп келесідей
зандармен беріледі:
- қарыз алушының есеп айырысу шотына несие ... ... ... ... ... ақша беру;
- қарыз алушының жазбаша көрсетілген шотына несие сомасын аудару;
- басқа да жолдармен.
Қызмет көрсетіп отырған банк клиенттерге ипотекалық несие ... ... ... ... ... [26]:
Дт 1417 «Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар»
Кт 1001 «Кассадағы колма-қол ақша»
2203 «Клиенттердің ... ... банк ... ... клиенттерге несие беру кезінде мынадай
бухгалтерлік жазу жасалады:
Дт 1417 «Клиенттерге берілген ұзақ ... ... 1051 ... ... есепшоттары».
Несиені қайтару кезінде өткізбелер керісінше жасалады. Теңгелей берген
несиені қайтарған кезде:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»
1051 «Банктердің корреспонденттік есепшоттары»
Кт 1417 ... ... ұзақ ... ... ... бірі - ... болып табылады, яғни клиент
несиені пайдаланғаны үшін белгіленген пайызын ... ... Осы ... ... ... банктер делдалдық қызметі үшін өтемақы ... ... ... ... төлемдер төленбеуінің тәуекелін өздеріне алады, өйткені
банктің салымшылар алдындағы ... ... ... ... Банк қызметінің негізгі түрі ... ... ... және
басқаларға несие беру болып табылады. Бұл қызметтің өзін-өзі ақтау ... ... ... пайыздық мөлшерлемесі банк өзі берген несиеге
қарағанда едәуір төмен. Банктік ... ... ... ... байланысты [27]:
- несиелік қаражатқа деген сұраныс пен ұсыныстың қатынасы. Қандай да
болмасын нарықта сұраныс несиелік қаражат ... ... ... ... ҰБ ... ... ... Бізде ҰБ екінші деңгейдегі банктердің
пайыздық саясатын анықтауға араласпайды, ... ... үшін ... төмендету немесе жоғарылату, ынталаңдыру, міндетті резерв
нормасын, қайта ... ... ... ... ... берілген несиенің көлемі және мерзімі (несиенің көлемі жоғары және
несие ұзақ болса, онда пайыздық мөлшерлеме де жоғары ... ... ... ... құны ... ... ... банкке
қаншалықты қымбатқа түседі);
- қарыз алушының несие қабілеттілігі. Банк қарыз алушының ... ... ... ... ... ... төмен белгілейді және
керісінше, егер қарыз ... ... ... банк ... ... белгілейді;
қамтамасыз ету сипаттамасы (кепілдік ... ... ... ... дәрежесі);
несиенің мақсаты.
Банктік несиенің пайыздық мөлшерлемесі деңгейіне әсер ететін тағы да
бір ... ... - сол ... ... ... ... ... мөлшерде қалыптаспаған банктің табыстық деңгейі жоғары емес және
күтілмеген жағдайлар кезінде резервтің сенімділігі немесе ... ... ... ... басқа әрекет ете алмайды. Банктер
бұл позиция бойынша тиісті ... ... онда ... пайыздық саясатты
ұстануларына жол береді.
Есептелген пайыздар олар есептелген кезеңнің пайдасы ретінде танылады.
Несиелер бойынша пайызды төлеу және аудару үшін келесідей бухгалтерлік
өткізбелер ... ... ... ... ... ... ... кезде [26]:
Дт 1740 «Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша
есептелген кірістер»
Кт 4417 «Клиенттерге берілген ұзақ ... ... ... ... ... кірістер».
Есептелген пайызды төлеу кезінде:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»
1051 «Банктердің ... ... 1740 ... ... ... және ... лизингі бойынша
есептелген кірістер»
Келісімшартқа сәйкес, пайыздарды төлеу ай сайын жүргізілетін болса
онда ... ... ... ... ... пайыздар алған кезде:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
2203 «Клиенттердің ағымдағы есепшоттары»
1051 ... ... ... 4417 ... ... ұзақ ... ... бойынша сыйақы
алуға байланысты кірістер».
Кешіктірілген пайыз сомасына:
Дт 1741 «Клиенттерге берілген қарыздар және ... ... ... ... ... 1740 ... берілген қарыздар және қаржы лизинг бойынша
есептелген кірістер».
Клиенттердің кешіктірілген қарыздары ... ... ... 1741 ... ... ... және ... лизинг бойынша
мерзімі өткен сыйақы»
Кт 4424 «Банктің ... ... ... ... ... ... ... байланысты кірістер».
Сонымен, «АТФБанк» АҚ ипотекалық операцияларды беруді өзінің ішкі
несиелік саясатына және банктік операцияларды ... ... ... ... ... несиелерді беру мерзімділік, қайтарымдылық, төлемділік,
қамтамасыз етілу және мақсаттық бағыты бойынша пайдалану шарттарымен жүзеге
асырылады.
Клиенттерге ... беру және ... ... ... ... ... ... шешімі бойынша жүргізіледі. Ипотекалық несие
алғаш берілген кезде «Клиенттерге берілген ... ... ... ... ретінде жіктелген актив алғашқы танылғаннан кейін, Банк
әділ құны бойынша бағаланатын қаржылық актив ретінде анықтай алады.
Ипотекалық несиелерді беру және ... ... ... сұрақтар,
сыйақы мөлшерлемелерін төмендету немесе жоғарылату және т.б. қосымша
шарттар Ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... бекітілген келісім-шартқа сәйкес
несие берілген валюта түрінде көрсетіледі. Бұл жағдайда несиелер бойынша
есеп айырысулар мен ... ... ... түрі ... ... ... ... берілген ипотекалық операциялар
алғашқы тану кезінде нақты ... ... ... ... несиелердің одан әрі қарай ... ... ... ... ... ... амортизациялық шығындар сомасында
жүргізіледі, себебі бұл несиелерге әділ құны бойынша ... ... ... ... ... ... провизиялар қалыптастыру
есебін ұйымдастыру
Клиенттерге берілген ипотекалық несиелерді жіктеу, оларды банктің
бухгалтерлік ... ... банк пен оның ... арасындағы шарт
талаптарын өзгертпейді, оның ішінде банктің талап етудің негізгі ... ол ... ... ... ... шарт ... ... айыппұл мен өсімпұлды толық көлемде алу құқығына әсер етпейді.
Барлық жеке және заңды тұлғаларға, оның ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкіметіне, Қазақстан
Республикасының Ұлттық Банкіне қойылатын талаптар мен ... ... ... міндетті басқа төлемдер бойынша есептерді қоспағандағы
шартты міндеттемелер жіктеуге жатады.
ҚР барлық коммерциялық банктер ... мен ... ... ... ... ... қарсы провизияларды (резервтерді)
қалыптастырады [28].
Банк ипотекалық ... ... ... ... құнсыздануы кезінде, яғни – ипотекалық ... ... ... шарт ... ... не ... ... нақты қаупінің
болуы кезінде банк алдындағы ипотекалық несиелер бойынша ... не ... ... ... ... ... ... кезінде қалыптастырады
Ипотекаларды жіктеу және провизияларды (резервтерді) ... ... ... ... ... ... және ... (резервтерді) қалыптастырудың нақты іс-
қимылдарының Банктің ішкі саясатының талаптарына сәйкес келуі;
- жіктеу және провизияларды (резервтерді) оған ... ... ... барлық ақпаратты кешенді және объективті талдау;
- жіктеу және ... ... ... ... ... және есеп беруде провизиялар (резервтер) мөлшерінің өзгеруін
көрсетудің шынайылығы.
Ипотекалық несиелер стандартты және жіктелген ... ... ... ... талап ету шарт талаптарына сәйкес
орындалмаған активті не ол ... ... ету ... ... ... жалпы орындалмайтындығы туралы ... бар ... ... ... ... жатпайтын актив стандартты болып ... ... ... ... ... ... ... провизиялар (резервтер) – нақты активтің құнын жоғалтуға
душар ... тану ... ... ... ... ... осы ... белгілі-бір белгілері
бойынша бағалау нәтижесі бойынша айқындалады. Несие бойынша жинаған баллдар
саны бойынша оның жіктеу санаты мен ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиенің жіктелімі 
|№ |Критериийлер ... ... ... ... ... |тұрақты |- 1 ... ... |0 ... ... |+1 ... ... |+2 ... |өте қиын |+3 ... |Төлемдерді өтеудің мерзімін өткізу ... ... он екі айда ... ... ... төлемдерді өтеуде|-1 |
| |мерзімін өткізуі жоқ | ... ... он екі айда ... ... дейін төлемдерінің мерзімін|0 |
| |өткізуі бар болған және ... өтеу ... әлі ... |
| ... | ... |14 - 30 күн |+1 ... ... ... |31 - 60 күн |+2 ... |61 – 90 күн |+3 ... |90 ... күн |+4 ... |Қамтамасыз етудің сапасы ... ... |-2 ... ... |-1 ... ... |0 ... ... |+2 ... ... ... ... ... |үш жылдан кем |0 ... |үш ... ... |+1 ... - [28] ... көз ... ... ... несиені беру сәтінде қаржылық ахуалы былай жіктеледі [28]:
1) тұрақты қаржылық ахуал:
- қарыз алушының қаржылық ... ... ... несие бойынша
тұрақты және уақтылы төлемдерді жүзеге асыру мүмкіндіктері тұрғысында
жүргізіледі, ... ... ... ... мен ... ... және ... тарихын талдауға сәйкес ипотекалық несие
уақтылы және толық көлемде өтеуге қабілетті;
- ... ... ... үй үшін ... ... ... сондай-ақ
сатып алу-сату бойынша мәмілелерді жасасумен байланысты шығыстарды жабуға
және ипотекалық ... ... ... ... ... жеткіліктілігі;
- қарыз алушы білімінің деңгейі, кәсіби тәжірибесі, экономиканың
тұрақты дамудағы және ... ... ... ... ... ... өз міндеттемесі бойынша банкпен есептесу мүмкіндігі
күмән туғызбайды;
- қарыз алушының ай сайынғы жиынтық кірістерінің сомасына (жеке табыс
салығы мен ... ... ... ай ... ... ... ай ... төлемдерді, мүлік салықтарын, жылжымайтын мүлікті
сақтандыру ... ай ... ... жеке ... шарт ... ... Республикасы заңнамасымен және шарттармен
көзделген басқа тұрақты міндетті төлемдерді қоса ... ... ... 40 ... аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 40
АЕК-ке дейін болғанда;
- 50 пайыздан аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері ... 65 ... ... ... 60 ... аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 65-
тен 90 АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан аспайды, қарыз алушының ай ... ... ... ... ... ... егер осы көрсеткіштерге сәйкес барлық міндеттемелер бойынша төлем
жасау барысында ... ... ... ... ... ... ... мен
Алматы қалаларында кірістің 15 АЕК кем емес болса, басқа өңірлерде 10 ... ... ал жасы 15-ке ... ... үшін - ... ... кем емес ... жағдайда;
2) қанағаттанарлық қаржылық ахуал:
- қарыз алушының қаржылық ахуалын бағалау ипотекалық несие бойынша
тұрақты және уақтылы ... ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігінің немесе кірістер
деңгейінің ... ... ... белгілер бар, қарыз алушының
кредит тарихы жоқ;
- несие бойынша шарттың қолданылу ... ... ... ... ... ... ... қабілетті факторлар анықталды, бірақ
олар елеусіз, бұл ... ... ... несие жөніндегі өз
міндеттемелері бойынша есептесуге және төлем ... ... ... ... ... ... сенімділік бар;
- экономиканың тұрақты дамудағы және әлуетті рентабелді секторындағы
жүйелі жұмыспен қамтылғандығы клиенттің өз ... ... ... ... күмән туғызбайды;
- қарыз алушының ай сайынғы жиынтық кірістерінің сомасына (жеке табыс
салығы мен зейнетақы жарналарын шегергенде) ай ... ... ... ай ... ... мүлік салықтарын, жылжымайтын мүлікті
сақтандыру бойынша ай сайынғы төлемдерді, жеке ... шарт ... ... ... ... және ... басқа тұрақты міндетті төлемдерді қоса алғанда) жалпы сомасының
қатынасы:
- 50 пайыздан аспайды, ... ... ай ... ... ... 40
АЕК-ке дейін болғанда;
- 60 пайыздан аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 40-
тан 65 АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 ... ... ... ... ай ... ... мөлшері 65-
тен 90 АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан көп, қарыз ... ай ... ... ... 90 ... ... болғанда;
- осы көрсеткіштерге сәйкес барлық міндеттемелер бойынша төлем ... ... ... ... әрбір мүшесіне келетін кіріс Астана мен
Алматы қалаларында кірістің 15 АЕК кем емес болса, басқа ... 10 ... ... ал жасы 15-ке ... ... үшін - көрсетілген мөлшерлердің
жартысынан кем емес болған жағдайда;
- тоқсанына бір ретке ... ... одан ... қоса ... ... ... соңғы он екі ай ішінде, әр тоқсаннан бастап жылына ... ... ... ... өтеу ... кезінде соңғы жиырма төрт ай
ішінде, бір жылдан бастап және одан да көп өтеу кестесі кезінде ... ... ай ... бір ... ұзарту бар;
3) қанағаттанғысыз қаржылық ахуал:
- қарыз алушының қаржылық ахуалын ... ... ... ... және уақтылы төлемдерді жүргізу мүмкіндіктері тұрғысында
жүргізіледі, ... ... ... ... немесе кірістер
деңгейінің уақытша нашарлауын көрсететін белгілер бар, ... ... ... ... ... ... бойынша шарттың қолданылу мерзімі ішінде қарыз
алушының төлем қабілеттілігін ... ... ... факторлар
анықталды, бірақ олар елеусіз, бұл ретте заемшы ипотекалық ... үй ... өз ... ... ... және ... ... уақытша факторлармен күресуге  қабілетті екеніне сенімділік
бар;
- экономиканың тұрақты дамудағы және әлуетті ... ... ... қамтылғандығы клиенттің өз міндеттемелері бойынша банкпен
есептесу мүмкіндігі күмән туғызбайды;
- қарыз алушының ай сайынғы жиынтық кірістерінің ... ... ... мен зейнетақы жарналарын шегергенде) ай сайынғы міндеттемелердің
(заем бойынша ай сайынғы төлемдерді, мүлік салықтарын, ... ... ... ай ... ... жеке сақтандыруды, шарт бойынша
жауапкершілікті, Қазақстан Республикасы заңнамасымен және ... ... ... ... ... қоса алғанда) жалпы сомасының
қатынасы:
- 50 пайыздан  аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері ... ... ... 60 ... ... ... алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 40-
тан 65 АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан аспайды, ... ... ай ... ... ... 65-
тен 90 АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан  көп, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің ... 90 ... ... ... осы көрсеткіштерге сәйкес барлық міндеттемелер бойынша төлем жүргізу
барысында заемшы отбасының әрбір мүшесіне келетін ... ... мен ... ... 15 АЕК кем емес ... ... ... 10 АЕК кем
емес, ал жасы 15-ке толмаған балалар үшін - ... ... кем емес ... ... қарыз алушыда мерзімі ұзартылған міндеттеме және шығынға жазылған
борыштар (несиелік бюродан ... ... ... банктердегі
кредиттер бойынша мерзімі өткен берешегі, сондай-ақ осы банкте мерзімінде
төленбеген төлем құжаттары бар (№2 картотека). ... заем ... ... ... ... борыштың қалдығы бойынша, банктің меншікті
капиталының 0,02 пайызынан аз ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға берілген кредиттерге таралмайды;
- тоқсанына бір ретке дейін (және одан ... қоса ... ... кезінде соңғы он екі ай ішінде, әр тоқсаннан бастап жылына бір
ретке дейін (қоса ... өтеу ... ... ... ... төрт ай
ішінде, бір жылдан бастап және одан да көп өтеу ... ... ... ... ай ... екі мерзімін ұзарту бар;
4) тұрақсыз қаржылық ахуал:
- қарыз алушының қаржылық ахуалын бағалау ипотекалық несие бойынша
төлемдерді ... және ... ... ... ... ... қарыз алушының төлем қабілеттілігінің ... ... ... және ... нашарлауын көрсететін белгілер бар, қарыз
алушының несиелік ... ... ... ... тұрақсыздығы немесе рентабелділігінің тұрақсыз
деңгейі бар секторда жұмыспен ... ... ... кірістің
басқа көздері жоқ болғанда, инфляцияның ағымдағы қарқынын ескере ... ... ... ... төлем қабілеттілігі ... ... ... ... негізгі борыштың елеулі бөлігін ипотекалық
несие қамтамасыз етуге берген жылжымайтын ... ... ... ... ... мүлігін сату есебінен ғана өтеу мүмкін, заемшы ... ... ... ... алмайды деген ықтималдылық басым;
- қарыз алушының ай сайынғы жиынтық кірістерінің сомасына (жеке табыс
салығы мен ... ... ... ай ... ... бойынша ай сайынғы төлемдерді, мүлік салықтарын, жылжымайтын мүлікті
сақтандыру бойынша ай ... ... жеке ... шарт ... Қазақстан Республикасы заңнамасымен және ... ... ... ... ... қоса алғанда) жалпы сомасының
қатынасы:
- 60 пайыздан аспайды, қарыз ... ай ... ... мөлшері 40
АЕК-ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан аспайды, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 40-
тан 65 ... ... ... 70 ... көп, қарыз алушының ай сайынғы кірісінің мөлшері 65 АЕК
астам болғанда,
- осы көрсеткіштерге сәйкес барлық міндеттемелер бойынша төлем ... ... ... ... ... ... кіріс Астана мен Алматы
қалаларында кірістің 15 АЕК кем емес болса, басқа өңірлерде 10 АЕК ... ал жасы 15-ке ... ... үшін - көрсетілген мөлшерлердің
жартысынан кем емес болған жағдайда;
- қарыз алушыда мерзімі ұзартылған міндеттеме және ... ... ... ... анықтамамен расталған, басқа банктердегі
кредиттер бойынша мерзімі өткен берешегі, ... осы ... ... ... ... бар. ... тәуекелдің бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы бойынша заем сомасы банктің меншікті ... ... аз ... ... ... ... расталу жөніндегі талап
жеке тұлғаларға берілген несиелерге таралмайды;
- тоқсанына бір ... ... ... одан ... қоса ... ... кезінде соңғы он екі ай ішінде, әр тоқсаннан бастап ... ... ... ... алғанда) өтеу кестесі кезінде соңғы ... төрт ... бір ... бастап және одан да көп өтеу кестесі кезінде ... ... ай ... үш ... ... ... өте қиын қаржылық ахуал:
- қарыз алушының қаржылық ахуалын бағалау ипотекалық несие бойынша
төлемдерді тұрақты және ... ... ... ... ... қарыз алушының төлем қабілеттілігінің немесе кірістерінің
деңгейінің қиын деңгейге дейін тұрақты және ... ... ... ... жоқ, қарыз алушының несиелік тарихы немесе қарыз алушының
төлем қабілеттілігі туралы өзге ақпарат қарыз алушының банктің ... ... ... ... ... ... еңбекпен қамтылмауы немесе коммерциялық қызметінің жоқтығы ... ... зиян ... не өзге ... қызметті
жалғастыруға мүмкіндік бермейтін факторлар анықталды, заемшы банкпен ... ... ... ... ... ықтималдылық басым;
- қарыз алушының ай сайынғы жиынтық кірістерінің сомасына (жеке табыс
салығы мен зейнетақы жарналарын ... ай ... ... ... ай ... ... ... салықтарын, жылжымайтын мүлікті
сақтандыру бойынша ай сайынғы төлемдерді, жеке ... шарт ... ... ... заңнамасымен және шарттарымен
көзделген басқа тұрақты міндетті төлемдерді қоса алғанда) жалпы сомасының
қатынасы:
- 60 ... көп, ... ... ай ... кірісінің мөлшері 40 АЕК-
ке дейін болғанда;
- 70 пайыздан көп, қарыз алушының ай ... ... ... 40 ... астам болғанда;
- несиелеудің барлық мерзімі ішінде төрт және одан ... ... ... ... ... осы ... ... коэффициенттерді тартқан
жағдайда, қарыз алушының және тең ... ... ... кірістері мен
шығыстарынан есептеледі.
Отыз күнтізбелік күннен ... ... ... ... ... болған сайын
қарыз алушының (тең қарыз ... ... ... ... ... Осы ... ... алушының (тең қарыз алушының) қаржылық
ахуалын бағалау бұдан кейін ай сайынғы негізде мерзімі өткен берешек ... ... ... ... Қамтамасыз ету сапасы мынадай ретте жіктеледі:
1) сенімді қамтамасыз ету – мынадай талаптарға сәйкес ... ... ... ... ... сомасының (тәуекелді бағалау күніндегі негізгі
борыштың қалдығы) қамтамасыз ету құнына қатынасы 50 ... ... ... ... сомасының (тәуекелді бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) қамтамасыз етудің құнына қатынасы 65 ... ... ... ... үй ... ... (тәуекелді бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) қамтамасыз етудің құнына ... 50 ... ... мөлшерде кредитор болып табылатын банкпен айрықша қатынастармен
байланысты емес сақтандыру ұйымы сақтандырған ... ... ... ... несие сомасының (тәуекелді бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) кепіл ... ... 70 ... ... және ... үй заемы сомасының (тәуекелді бағалау күніне негізгі борыштың
қалдығы) қамтамасыз етудің ... ... 50 ... асып ... ... ... ... кепілдік беретін қор»
акционерлік қоғамы кепілдік берген не ... ... үй ... ... ... ... ... борыштың қалдығы) қамтамасыз етудің
құнына қатынасы 65 пайыздан асып түскен мөлшерінде несиелік тәуекелі ... ... ... табылатын, банкпен айрықша қатынастармен
байланысты емес сақтандыру ұйымы сақтандырған, ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етудің құнына қатынасы 50 ... асып ... ... ... ... ... ... жылжымайтын мүліктің нарықтық құны төмендеуіне
ықпал етуге қабілетті ... оның ... ... ... ... ... қалада немесе өзге елді мекенде жаңа жылжымайтын мүліктің
құрылысының көбеюі немесе кепілге ... ... ... ... ... анықталған жоқ;
2) жақсы қамтамасыз ету - мынадай талаптарға ... ... ... ... ипотекалық несие сомасының (тәуекелді бағалау күніндегі ... ... ... ету ... ... 60 ... аспайды;
- ипотекалық тұрғын үй заемы сомасының (тәуекелді бағалау күніне
негізгі борыштың қалдығы) ... ... ... ... 75 ... және ... ... сомасының (тәуекелді бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) қамтамасыз етудің құнына қатынасының 60 ... ... ... ... болып табылатын банкпен айрықша қатынастармен
байланысты емес сақтандыру ұйымы сақтандырған несиелік тәуекел бар;
- ... ... ... ... бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) кепіл құнына қатынасы 80 пайыздан аспайды және ... ... ... ... ... ... борыштың қалдығы)
қамтамасыз етудің құнына қатынасы 60 пайыздан асып ... ... ... ... ... ... қор» акционерлік
қоғамы кепілдік берген не ипотекалық несие сомасының ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің құнына қатынасы 75
пайыздан асып түскен мөлшерінде несиелік ... бар ... ... табылатын, банкпен айрықша қатынастармен байланысты емес сақтандыру
ұйымы ... ... ... үй ... сомасының (тәуекелді бағалау
күніне негізгі борыштың қалдығы) ... ... ... ... ... асып ... мөлшеріндегі несиелік тәуекелі бар;  
- кепілге берілген жылжымайтын мүліктің нарықтық құны төмендеуіне
ықпал етуге қабілетті факторлар, оның ... ... ... ... ... ... ... өзге елді мекенде жаңа жылжымайтын мүліктің
құрылысының көбеюі немесе кепілге салынған ... ... ... ... ... жоқ;
3) қанағаттанарлық қамтамасыз ету - мынадай талаптарға сәйкес келетін
жылжымайтын мүліктің ипотекасы:
- ипотекалық несие ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету құнына қатынасы 70 пайыздан аспайды;
- ипотекалық ... ... ... ... ... ... қалдығы) қамтамасыз етудің құнына қатынасы 85 пайыздан аспайды
және ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етудің құнына қатынасының 70 пайызынан асып
түскен мөлшерде кредитор ... ... ... ... ... емес ... ұйымы сақтандырған несиелік тәуекел бар;
- Қазақстан Республикасындағы тұрғын үй ... ... ... іске ... ... құрылған жылжымайтын мүлікті
сатып алуға ипотекалық несие сомасының (тәуекелді бағалау күніне негізгі
борыштың қалдығы) қамтамасыз ету ... ... ... ету ... ... ... аспайды және ипотекалық тұрғын үй ... ... ... күніне негізгі борыштың қалдығы) қамтамасыз етудің
құнына қатынасынан 70 пайыздан асып түскен мөлшерінде не ... ... ... ... ... ... ... қалдығы) қамтамасыз
етудің құнына қатынасынан 85 пайыздан асып ... ... ... ... ... беру қоры» акционерлік қоғамы кепілдік
берген несиелік тәуекелі бар не ... ... ... банкпен айрықша
қатынастармен байланысты емес сақтандыру ұйымы сақтандырған, ипотекалық
тұрғын үй ... ... ... ... ... негізгі борыштың
қалдығы) қамтамасыз етудің құнына қатынасынан 70 ... асып ... ... ... ... ... қамтамасыз ету - мынадай талаптарға сәйкес келетін
жылжымайтын мүліктің ипотекасы:
- ипотекалық несие сомасының (тәуекелді бағалау ... ... ... ... ету ... қатынасы 70 пайыздан астам;
- кепілге берілген жылжымайтын мүліктің нарықтық құны ... ... ... ... оның ... ... ... жылжымайтын
мүлкі тұрған қалада немесе өзге елді мекенде жаңа жылжымайтын мүліктің
құрылысының көбеюі ... ... ... ... ... ... нәтижесіндегі факторлар анықталған;
- Ипотекалық несиені жіктеу мақсатында қамтамасыз ету ... ... және ... ... соңғы үш жылда бағалау құны бар жылжымайтын
мүлкі қабылданады, оның құны ең кем ... екі ... ... ... қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңына
сәйкес анықталатын жылжымайтын мүлікті сату бағасынан немесе осы ... ... ... ... ... жаңа ... мүлік
түрінде ұсынған жағдайда, осы мүлікті ... құны ... ... ... ... бойынша провизия қалыптастыру тәртібі
|Баллдардың саны ... ... ... мөлшері |
| ... ... ... ... |
| | ... |
|1 ... ... |Стандартты |0 ... | | ... ......  2 ... |1 ... |5 ... – төлемдерді уақтылы және |
|алғанға) дейін | ... ... ... | | |
| |2 ... |10 ...... ... ұстап|
| | ... ... ... емес |
| | ... ...  3 ... |3 санатты |20 ... - ... ... және ... ... | ... ... ... | | |
| |4 ... |25 ... - төлемдерді төлеуді |
| | ... ... ... толық емес |
| | ... ...  4 ... |5 ... |50 ...... ... ... ... | | ... және одан |Үмітсіз |100 пайыз - ... ... ... | | ... - [28] ... көз ... ... ... ... ... ... ... ... есептейді және
оны толық көлемде уәкілетті органға ұсынатын тиісті реттеушілік ... ... ... ... провизиялардың (резервтердің)
қажетті мөлшері ол (олар) бойынша осындай қамтамасыз ету болған ... ... ... ету ... кемілген негізгі борыш (талап ету)
сомасы бойынша есептеледі.
Жіктелген ипотекаларды, сондай-ақ ... ... ... ... қажетті өзгерістерді банк айдың ең соңғы жұмыс ... 7 ... ... күнінен артық емес кезеңде ай сайын жасалады.
Бірыңғай несиелер портфелі бойынша провизиялардың (резервтердің)
мөлшерін, оның ... ... ... мен оның ... ... ... ... ең соңғы жұмыс күніне дейін 7 ... ... ... емес ... ... ... ... алушының қаржылық жағдайын, сондай-ақ оның әкімшілік-шаруашылық
қызметіне байланысты тәуекелдерді және ол алған міндеттемелердің ... ... ... ... ... басқарушы органы
бекіткен ішкі ережелерге сәйкес мөлшердегі бөлінбеген кіріс ... ... ... ... кредиттерді қоспағанда банк
стандартты несиелер бойынша провизиялар (резервтер) қалыптастыра алады.
Клиент ипотекалық ... ... ... қайтармаған кезде, ол
кешіктірілген қарыз деп есептеледі [26]:
Дт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі»
Кт 1417 ... ... ұзақ ... ... бір уақыт өткеннен кейін клиент ... ... ... 5455 «Клиенттерге берілген зайымдар мен ... ... ... резервтерге ассигнование»
Кт 1428 «Клиенттерге берілген зайымдар мен қаржылық лизинг бойынша
арнайы резервтер».
Одан соң өтелмегең борыштар ... ... ... 1428 ... ... ... мен ... лизинг бойынша
арнайы резервтер».
Кт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің ... ... ... ... ... қарыздарын төлеген кезде:
Дт 1001 «Кассадағы қолма-қол ақша»
2203 ... ... ... ... ... есепшоттары»
Кт 1424 «Банк қарыздары бойынша клиенттердің мерзімі ... ... ... ... ... ... тексерулер қорытындысы бойынша
провизиялардың (резервтердің) деңгейін көтеруді талап ете ... ... ... ... ... ... ... мен шартты
міндеттемелердің мөлшеріне қатыссыз әрбір есепті күнге жасау қажет. Арнайы
резервтерді қалыптастыру қажеттігі болмаған жағдайда нормативтерді ... ... ... ... ... ... ... орган банктер ұсынған активтерді жіктеу туралы есепті
түзетуді талап ете ... ... ... ... ... ... есеп
беруді түзету қажеттігі туралы жазбаша ... ... Банк ... ... ... 5 (бес) ... күні ... активтерді және шартты
міндеттемелерді жіктеу туралы есептерді қосқанда немесе уәкілетті органның
талаптарымен ... ... банк ... ... ... ... осыларды қарау нәтижелері бойынша банктердің ... ... ... есеп ... ... ... ... шешім қабылдайды.
3 «АТФБАНК» АҚ ипотекалық операциялар есебінің аудиті
3.1 «АТФБанк» АҚ ... ... ... ... ұйымдастыру
«АТФБанк» АҚ-ның атқарымдық жүйесінің маңызды қызметі ол – ресурстарды
бөлу. Мұнда ең маңызды механизм несиелік ... ... ... ... ... байланыстары және мақсаттық ... ... ... ... ... ... ... бағалау өте қиын. Тауарлық
өндіріспен ... дами ... ... жүйе оның ақша ... және есеп
айырысу, несиелендіру,делдалдық және капиталды қайта бөлудің функцияларын
қамтамасыз етеді.
«АТФБанк» АҚ-ның несиелік протфелінің сапасына, ... ... ... ... ... үшін ... ең алдымен сол банктегі
несилеу бойынша нормативтік базаны талап етілуі қажет.
Ипотекалық операцияларға аудиторлық ... ... ... ... ... – банктегі ... ... ... үшін ... ... ... ... және олардың мемлекет
заңдылығына сәйкестігін тексеру болып табылады [29].
Коммерциялық ... ... ... реттеу үшін қажетті
құжаттар мыналар:
- ҚР ... ... ... және банктік қызмет туралы заң
- Кепіл туралы заң
- Акционерлік қоғам туралы заң
- ... ... ... ... ... тәртібі туралы ереже
- Ипотекалық операциялар бойынша резервтерді құру және оларды
пайдалану тәртібі ... ... ... ... ала отырып, «АТФБанк» АҚ өзінің ішкі
нормативтік құжаттарын жасауы керек. Олар:
- ... ... ... ... мемарандум
- Клиенттерге несиелерді беру тәртібі туралы регламент
- Банктен клиенттерге берілетін несиелердің әрбір түрі ... ... Жеке ... ипотекалық несиелеу туралы ереже
- Кепіл туралы және оны рәсімдеу тәртібі туралы ереже
- ... ... ... ... беру ... туралы ереже
- Қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалау тәртібі туралы ереже
- Банктік несиелік комитеті туралы ереже
Аудит жоспарын дайындап ... ... ... фирманың басшылығы
міндетті болмаса да ... ... ... ... ... талқылайды. Жоспарды тексеру ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау сатысында келесі
құжаттарды дайындайды:
- Тексерілетін ұйым бизнесінің сипаттамасы;
- Бухгалтерлік жүйесінің сипаттамасы;
- Ішкі бақылау жүйесінің сипаттамасы;
- Тексерілетін ... ... ... ... ... несиелік саясаты туралы мемарандумда банктің кем
дегенде 1 жылға арналған несиелеу саясатындағы ... ... ... ... ... нарықта ақша қаражатын орналасуының географиялық аймақтары,
- несиелердің экономика саласы ... ... ... ... ... валюта түрлері бойынша құрылымы,
- қамтамасыз етудің банкте қабылданған түрлері және т.б.
«АТФБанк» АҚ-ның клиеттерге ақша ... беру ... ... ... міндетті турде көрсетілуі қажет:
- Несие алу үшін қажетті құжаттар тізімі және банк тарапынан қойылатын
талаптар
- Несиелік өтінішті қарау ... ... ... ... дайындау және бекіту тәртібі
- Несиелерді беру және оларды қайтару тәртібі
- Несиелік оперцияларды бухгалтерлік есепте көрсету тәртібі. [21]
Несиелер бойынша пайыздық есептеу ... ... ... ... есептеу және оларды өндіріп алу тәртіптері туралы ішкі ... ... және оның ... танысудан басталады.
Аудитор тексеруді жургізу үшін «АТФБанк» АҚ-нан ... ... ... Тексеріп отырған кезең арасындағы берілген ипотекалық несиелер
бойынша есептеліген пайыздар ведомосі;
- «АТФБанк» АҚ мен ... ... ... бекітілген келісім шарт;
- Нақты бір несиелік келісім шарт бойынша қарыз алушының жеке ссудалық
шоттарының көшірмесі.
Осы аталған ... ... ... ставканың дұрыс
қолданылғандығын пайызды есептеу кезеңділігінің дұрыс алығандығын тексеру
үшін пайдаланылады. Сонымен ... ... ... ... ... төлеу тәртібінің сақталуына да көңіл бөледі. Аудитор сол банктегі
пайызды есптеу техникасын және пайызды есептеу боынша ... ... ... ... ... ... етеді. Тексеру нәтижесін
аудитор келесідей кесте ретінде қортындылайды:
- ... ... ... ... және келісім шарт күні
- Қарыз алушы жеке тұлғаның аты
- Ипотекалық несиенің тексерілген кезеңдегі қалдығы
- Кезеңдегі күндер ... ... ... ... ... банктің табысы ретінде көрсету датасы
- Пайызды төлеу тәртібі.
«АТФБанк» ... ... ... ... - ... ... ... жүргізудің соңғы кезеңі болып ... ... ... ... ... ... үшін банктен келесідей құжаттар талап
ету қажет:
- Банктің бухгалтерлік балансы;
- Несиелер бойынша ... құру ... ... есеп;
- Банктің акционерлеріне және құрылтайшыларына берілген несиелер турлы
мәліметтер;
- Банктің несиелік портфелінің ... ... ... ... ... берілген несиелер және несиелер бойынша қарыздар туралы
мәліметтер;
- Сәйкес жылғы ... ... ... ... ... меморандум.
Банктің несиелік саясатына бағалау жасау үшін ең алдымен банктің
басына және ... ... ... ... ... нақты талдау
жүргізілуі қажет. «АТФБанк» АҚ-ның баланс ... сол ... ... ... ... ... алуға болады.
Талдау жүргізу барысында теңгемен және шетел валютасында жеке-жеке
қарастырылады. Және несиенің ... ... ... ... ... үлес ... есептелінеді.
Аудитор банктен берілген несиелерді аймақтар бойынша және экономика
саласы бойынша топтастырып арнайы кесте ретінде көрсете ... ... ... ... талдау нәтижесін аудиторлық қортынды міндетті ... ... жеке ... ... қажет. Сол арқылы банктің несиелі
саясатына баға береді. Бағалау ... ... ... ... ... қажет [30]:
• Банк активіндегі несиелік операция үлесі
• Несиелік жалпы көлемдегі берілген ірі несиенің үлесі
• Қайтару мерзімі кейінге шегіндірілген қарыздар жалпы ... ... ... ... ... ... ... бар тұлғаға берілген
несиелік үлесі.
«АТФБанк» АҚ несие беру ... ... ... ... өтеу ... тәртібінің сақталуын, қарыз алушының қаржылық
жағдайына талдау жасауды тексеріп отыру қажет.
Несиелік ... ... ... ... ... ... ссудалық шоттарға талдау жасау және олардың
айналымын ... ... ... ... ... ... несиені іріктеу қандай ... ... яғни ... ... және ... ... ... анықтайды. Іріктеме көлемін
анықтағаннан кейін аудитор тексеру объектісін қалыптастыру керек, қайсы
несиені ... ... ... ... анықтайды. Бұндай жағдайларда банктің
ірі акционерлеріне көп көңіл бөлінеді. Сонымен ... ... өтіп ... ... текскруді қажет етеді.
2) Тексеру объектісі қалыптастырылғаннан кейін аудитор таңдалған
қарыз алушының ссудалық ... ... ... ... ... және
олардың субшоттармен сәйкестігін тексереді. ... ... ... және ... ... ... бойынша құжаттарына
тапсырма береді.
3) Банктің несиелік операциясының құжаттар бөлігін тексеріп болғаннан
кейін аудитор бұл ... ... ... ... көшеді. Бұл
тексеру баланстық шоттардың дұрыс ашылуына көмектеседі.
Несиелік келісім шарттағы талаптар ... ... ...
соманың салыстырмалығын, ссудалық шоттарда есепке алынуын және келісім шарт
бойынша несиенің сомасын сәйкестендіріп тексереді.
Несиені өтеу деректемелерін ... ... ... ... ... берілмейді.
4) Мерзімі өтіп кеткен берешектерді тексеру талдаудың уақыттылығымен
және оның көрсетілуінен басталады. ... өтеу ... ... берілген
мүлігін, банк оны аукционда сата алмайтындығына , сату- сатып алу қызметін
банк атқара алмайтындығын тексеруге көп ... бөлу ... ... ... және ... ... бойынша жоғалтулар
болу мүмкіндігін тексереді. Тексерудің негізгі бөлігі қалыптастырудың
уақыттылығы және ... ... ... ... ... ... АҚ-ның активті операциялары аудиті ... ... ... ... банктен ұсынылатын және басқа
реттеу органдарының заңдарын сақтауын ... ... ... ... энд Янг» ... ... жүргізеді. Банк операцияларында
несиелік ... ... ... өте қажет етеді. Банктiң iшкi
аудитiнiң ... ... ... ... ... iшкi
аудитiнiң (бақылаудың) Ұлттық Банк белгiлеген барлық талаптарына ... ... ... ... ... ... ... аудит
жүргізудегі негізгі мақсат бухгалтерлік есептің ... ... ... және ... ... ... мүмкін болатын
жоғалтулардың орынын жабу үшін ... ... және ... дұрыстығын тексеру болып табылады.
Көрсетілген мақсатқа тиімді түрде қол ... үшін ... ... бойынша аудит бағдарламасында келесідей сұрақтар
міндетті түрде қамтылу керек:
1) ... ... ... ... ... ... ... көрініс табуын бағалау;
2) қаржылық есептілікті ... ... ... ... ... қарыз алушылардың банк алдындағы ... ... ... ... берілген ипотекалық несиелер бойынша алынған пайыз сомаларының
есепте толық және дер кезінде көрсетілуін бағалау;
4) ... ... өтеу ... мерзімдері бұзылған несиелердің
«мерзімі өткен қарыздар есебі» шотында толық және дер ... ... ... ... ... ... өз уақытында төлемеуін
бухгалтерлік есеп ... дер ... және тоық ... ... баланстан тыс шоттар бойынша қалдықтар алынған ... ... ... ... ... тыс ... бойынша қалдықтар қарыз алушылардың есептен
шығарылған сомасын шынайы көрсететіндігін ... ... ... ішінде ипотекалық несиелер бойынша мүмкін болатын
жоғалтуларды ... ... ... ... ... ... заң ... сәйкес келетіндігін бағалау.
Ипотекалық операцияларға аудит жүргізу кезінде ақпарат көзі ретінде
келесідей ... ... ... ... несиелік досьесі (келісім-шарт, бекітілген
қосымша келісімдер, ... ... ... ... ... ... кепілдеме, банктік гарантиялар туралы ... ... ... ... және ... ... есептілікті растау кезіндегі бухгалтерлік есептің
баланстық және ... тыс ... ... ... нақтылап көрсету;
3. аудиторлық іріктеуге алынған клиенттердің ссудалық шоттарынан
көшірмелер;
4. бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... операциялардың бухгалтерлік есебі ... ... ... ... ... ... ... аудит
бағдарламасы
|Рет|Тексеру кезеңдері ... ... | ... ... ... ... ... қалдықтарды алу, соның ішінде | |
| ... ... ... ... ... қарыздар | |
| |есебі ... | |
|2 ... ... үшін ... ... ... | |
| ... ... ... | ... жалғасы |
|3 ... ... ету ... баланстан тыс шоттары | |
| ... ... алу | |
|4 ... ... ... ... ... бойынша мүмкін | |
| ... ... ... арналаған провизиялар есебін | |
| ... ... ... ... алу | |
|5 ... шот ... ... ... ... растау күніне| |
| ... ... ... ... ... көшірмелер алу| |
|6 ... ... ... ... көшірмелер мәліметтерін | |
| ... ала ... ... ... ... | |
| ... | |
|7 ... ... ... қатарына жатпайтын ипотекалық| |
| ... ... | |
|8 ... ... ... ... алынған ақпараттарды | |
| ... есеп ... ... | |
|9 ... ... келісім-шартта көрсетілген соманы қарыз | |
| ... ... ... ... ... | ... ... ету үшін ... соманы баланстан тыс шоттар | |
| ... ... ... ... | ... ... ... қайтару графигінде көрсетілген негізгі | |
| ... ... ... ... ... және дер | |
| ... салыстыру | ... ... ... қайтару графигінде көрсетілген есептелген| |
| ... ... ... ... ... және дер | |
| ... ... | ... ... бойынша құрылған провизвияларға аударымдардың | |
| ... ... | ... ... және ... есеп ... салыстыру | ... ... ... ... ... ... ... | |
| ... ... ... | ... ... мерзімі кешіктірілген шоттарға жатқызуды құжаттық | |
| ... ... ... тексеру | ... ... ... кейінге шегіндірілген шоттарға жатқызылған | |
| ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... пайыздарды төлеу | |
| ... ... ... | ... ... ... ... ... дұрыстылығын | |
| ... | ... ... ... алу ... болмаған жағдайда оларды | |
| ... ... ... ... | ... |Қарыздардың баланстан тыс есептер шотына жатқызылуын | |
| ... ... | ... ... шығарылған қарыздар есебі бойынша бухгалтерлік | |
| ... ... ... | ... ... тыс шоттарға аударылған негізгі қарыз сомасы мен | |
| ... ... ... ... ... | ... ... ... ... тәртіптерінен ауытқулар болған | |
| ... ... ... бөлімі бойынша | |
| ... ... ету | ... ... ... дәлелдеу мақсатында түзету | |
| ... ... | ... – кестені автор құрастырған ... ... ... ... ... жүргізу
бағдарламасын кезең бойынша ... ... ... құжаттау»
стандартына сай аудитордың ... ... ... керек. Бұл құжатта
аудитор өзінің қорытындыларын негіздеуі қажет болып табылады.
Жоғарыда ұсынылған бағдарлама ... ... ... ... есебі ҚР ҰБ талаптарына сәйкестігінің деңгейі
туралы кәсіби пікір ... үшін ... ... ... ... ... ... деп ойлаймыз.
3.2 Ипотекалық операциялар бойынша тәуекелділіктерді ... ... АҚ ... ... ... кезінде тәуекелдерді басқару
жүйесіне қойылатын талаптарға келесілер жатады [31]:
1. Жеке тұлғаларға берілген ипотекалық тұрғын үй ... ... ... ... етілген ипотекалық несиелерді немесе
жылжымайтын мүлік құрылысы мақсатында ұсынылатын, сыйақы мөлшерлемесі және
басқа ерекше ... ... ... байланысты тәуекел деңгейін
айқындайтын ішкі несиелік саясатты әзірлейді.
Банктің ипотекалық несиелер ... ... ... ... несиелеудің географиялық аймақтары;
- банктің несие портфелінің әр тараптануы;
- ипотекалық несиелерге - түрлері және ... ... ... ... одан да тәуекелі көп заемдарға лимиттер);
- несиелердің түрлері бойынша ереже мен шарттар;
- ... беру ... және ... ... қоса ... ... басқару, беру, кепілге бақылау,
несиені қайтару және талдау тәртібі;
- жылжымайтын мүлік құнын бағалаудың ресми емес және ресми бағдарламасы;
- банк ... ... ... ... ... және ... ... уақтылы және толық ұсынуын қамтамасыз ету;
Тәжірибелік-құрылғылық және құрылыс ... ... және ... коммерциялық объектінің несиелік ... ... ... техникалық-экономикалық негіздемелерді және сезімталдық және
тәуекелді талдауды жүргізуге ... ... ... ... ... ... өзгерістеріне сезімталдығы, оның ішінде
мөлшерлеме сыйақылары, бос ... ... ... ... проценті);
- инвестициялардың бастапқы көлеміне ең аз ... ... ... ... ... (мысалы, ауыртпалық түспеген
мүліктің немесе оның инвестициясының болуы);
- меншікті ... ... ең аз ... ақша ... мен қарыз алушының немесе базалық актив ... ... ... ... ... және ... ... бойынша
лимиттер;
- кіріс алып келетін мүлікті жалға алудан және сатуға беруден алдыңғы
талаптар;
- кірісті емес активтермен байланысты кредиттер ... ... ... ... ... пайдалануға беруге, сатудан бұрынғы талаптар
және ең аз талаптар;
- несиелік ... ... ең аз ... ... ... ... көрсетуді қамту» коэффицентінің ең аз
мөлшерін белгілейді – қаншама рет таза ... ... жыл ... ... ... ... жабады.
Борышқа қызмет көрсетудің қамту коэффициенті ипотека бойынша төлемге
таза операциялық кірістің қатынасы ... ... ... АҚ ... мүлік нарықтарындағы жағдайды несиелік
шешімдер үшін ... бар ... ... ... ... ... ... талдайды.
Нарықтық сұраныс және ұсыныс факторларына ескерілуге тиіс ... ... ... ... халықтың саны және жұмыспен ... ... қоса ... ... ... бөлу талаптары;
- бос қалған үй-жайлардың, құрылыстың және абсорбциидің ағымдағы және
болжалданатын проценттері;
- жалға алу төлемінің мөлшерлемесі және ... ... ... қоса ... сату ... жобалардың әр түрлі түрлері үшін ағымдағы және болжалданатын
пайдалану шығыстары;
- ... ... ... ... оның ... ... әр ... бағалау үрдісі, оның ішінде дисконт және ... ... ... ... мөлшерлемесі;
Ипотекалық несиелер несиенің барлық тиісті факторларын, оның ішінде
мыналарды көрсетеді:
- салынған мүлік құны;
- қарыз алушының ... ... ... борышты өтеудің қайталама көздерінің болуы;
- несие сапасын жақсартатын қосымша кепілдің немесе қаражаттың болуы
(мысалы, кепілдік немесе ипотеканы сақтандыру).
3. ... ... ... ... несиелік саясат банктің
басшысы үшін қолайлы тәуекел деңгейін көрсетеді және несиелік ... үшін ... ... ... ... беретін
стандарттарды көздейді. Стандарттар мынадай сәттерді қамтиды:
- мүліктің түріне қарай несиенің ең көп ... ... ... ... ... ... ең көп ... несиені біртіндеп өтеу кестелері;
- ипотекалық несиелердің әр түрлі түрлері үшін сыйақы мөлшерлемесін
белгілеу құрылымы;
- мүліктің ... ... ... ... ... құнына бөлу керек»
коэффициент лимиттері.
4. «АТФБанк» АҚ жылжымайтын мүлік портфелі бойынша несиені басқару
тәртібін ... ... ... ... ... басқару тәртібі мыналарды
құрайды:
- қарыз алушы ұсынған ақпаратты тексеру жөніндегі ... ... ... есеп ... ... мен ... кепілді бағалаудың түрлері мен кезеңділігі (құнды бағалаудың ресми
және басқа түрлері);
- несиелік мәмілені жабу және ... ... ... ... ... ... оның ішінде сыйақы;
- депозитке салынған ақша сомасын шартты басқару;
- кепілге салынған мүлікті басқару;
- несиені ... ... ... тәртібі.
- кепілге салынған жылжымайтын мүлікті сот арқылы сату рәсімдерін
өткізу ... ... АҚ ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Банк әзірлеушінің қабілеттілігін көрсетілген ... мен ... жоба ... ... ... ... Банк ... жобасын
табысты аяқтау ықтималдығын бағалау барысында мынадай ... ... ... ... ... ... айыппұлға әкеп
соғады;
- жауын-шашынды ауа райы, материалдық немесе ... ... ... нормативтік талаптардан төмен жұмыстың ... өту үшін ... ... ... ... артуына және
жобаның жалпы құнының бастапқы бюджетпен салыстырғанда өсуіне, құрылыстың
аяқталуын кешіктіруге алып ... ... ... барысында жеткізушілер мен қосалқы мердігерлер жобаның
басындағы келісілген немесе қаржы бөлінген төлеммен ... одан ... ... ... ете ... бас ... немесе қосалқы мердігердің арасындағы ... ... ... ... мен қызметтерді ұсынуға қабілетсіздігі;
- салынып біткен құрылысты немесе салынып ... үйді ... ... ... ... ... қаржылық мүмкіндігіне және оның әзірлеу мен
абаттандыру саласындағы ... ... ... шын мәнінде бюджет
аясында және құрылыс жоспарларына сәйкес ... ... ... ... ... ... тараптардың сипаты, жұмыс тәжірибесі және қаржылық
жағдайы;
- құрылыс объектісінің сметалық құнының өсуіне алып келетін құрылыс
барысында пайдаланылатын ... және өзге ... ... жылжымайтын мүлік объектісінің, оның құрылысының аяқталу және оны
пайдалануға беру ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарында (жер ресурстарын басқару
жөніндегі жергілікті атқарушы билік, сәулет пен қала ... ... т.б.) ... ... аяқталған құрылысты немесе салынып жатқан үйді ... ... ... ... ... жобасы бойынша несиелік досьесінде
мынадай құжаттама болуы керек:
- қарыз ... ... ... ... ... мен ... барлығын дәлелдейтін заемшы туралы қаржы ақпараты;
- кредитор мен қарыз алушының құқықтары мен міндеттері көрсетілген,
құрылысқа кредит беру ... ... ... бөлу ... мен төлем
төленбеу оқиғасы;
- банктің кепілге салынған мүлікті өндіріп алуына негіз ретінде не
банк ... ... түсу үшін ... ... ... ипотекасы туралы тіркелген шарт;
- жерге меншік құқығын (пайдалануды), сондай-ақ қаржыландырылған
ғимаратқа (банкке құрылыс объектісінің жер ... ... ... беру ... ... ... ... белгілейтін және өзге
құжаттардың заңнамаға сәйкестігіне заңды қорытындысы;
- сақтандыру полистері мен сақтандыру ... ... ... немесе елеулі сақтандыру өтемдерін алатындығын ... оның ... мына ... ... ... ... өрт және тиісінше, су тасқынынан сақтану жағдайларында;
- меншіктің ағымдағы жай-күйінің және оның құрылысты аяқтау ... ... бос ... ... ... жету ... ... көрсететін бағалау қызметін немесе өзге ... ... ... бар ... тиісінше бағасы;
- жобалау жоспарлары, салынып жатқан құрылыстың жоспарын көрсететін
технико-экономикалық негіздеме және құрылыс бюджеті,
- ... ... ... ... және ... ... ... жанама құрылыстарды тексеру және жер қыртысы бойынша
қортынды.
6. «АТФБанк» АҚ жылжымайтын мүлікпен байланысты ... ... ... ... ... ... ету бағаларын жүзеге
асырады.
Ипотекалық несиелер бойынша қамтамасыз етуді бағалау барысында банктер
пайдаланылатын критерийлер несиелік ... ... ... ішкі
құжатымен реттеледі.
Ипотекалық несиелер бойынша қамтамасыз етуді бағалауға қатысты банктің
ішкі ... ... ... ... ... бойынша қамтамасыз етуді бағалауды жүзеге
асыратын бағалаушылардың критериилері және ... ... ... ... ... ету ... тиісінше бағалауды жүзеге асыру рәсімдері;
- бағалау мазмұнының критериилері;
Бағалау: бағалаудың жалпы ... ... ... келеді.
Бағалауды қамтамасыз ету объектісіне қаржылық мүддесі жоқ бағалаушы
жүргізеді. Ол ... ... ... және ... ... ... беру туралы шешімге сәйкес негізделген талдауы бар болуы
керек. Егер, қамтамасыз ету салынып ... ... ... құрылу жағдайындағы
ғимарат түрінде ұсынылған немесе жалға алу ... ... емес ... ... ... ... және сатылмаған алаңдары болған жағдайда
тұжырымдармен талдауды және есепті қоса ... және ... ... ... ... бар ... жүзеге асырады.
7. «АТФБанк» АҚ жыл сайын ипотекалық несиелер бойынша қамтамасыз етуді
қайта бағалауды жүзеге асырады.
Қамтамасыз етуді қайта бағалау тәуелсіз ... ... ... ету құны 35 000 ... ... көрсеткіштен жоғары ипотекалық
несиелер бойынша жүзеге асырылады.
«АТФБанк» АҚ қайта бағалау нәтижесі бойынша несиенің ... ... ... ... ... ... ... бағалау мына жағдайларда жүргізілмейді:
- тұрғын үйді жөндеу;
- несие шартының талаптарын қайта ... ... ... байланысты заем бойынша жаңа немесе қосымша қамтамасыз етуді ұсыну
банк шығынының тәуекелін азайтуы мүмкін.
«АТФБанк» АҚ ипотекалық ... ... ... ... қайта
бағалауда пайдаланылатын критериилері несиелік саясатты айқындайтын
банктердің ішкі құжаттарымен реттеледі.
Қорытынды
2000 жылдан ... ... ұзақ ... ... үйді ... ... қалыптастыру мен тиісті деңгейде ... ... ... ... дамыту арқылы әр түрлі материалдық өндіріс
салаларына, өнеркәсіпке, ауыл шаруашылығына, ... ... ... ... ... ... ресурстарды тарту мәселесі қолға алына
бастады. Көптеген елдердің тәжірибесі көрсеткендей, мемлекетіміздегі тұрғын
үй саласының дәл ... ... ... үй ... ... игі
нәтижелерге қол жеткізуге болатынын пайымдайды. Себебі, Қазақстанда тұрғын
үйге деген қажеттілік өте жоғары, ... ... ... ... өз қаражаты есебінен осы қажеттіліктерін қанағаттандыруы тіпті
қиынға соғып отыр. ... ... үй ... аса мән ... ... да құрылысын жүзеге асыруға бағдарлану қажет.
Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеу жүйесін қалыптастырудағы
ең басты жетістікке 2000 жылы ... ... ... ... ... ... және ұзақ ... тұрғын үй құрылысын
қаржыландыру туралы ... ... ... қол ... ... ... мемлекеттегі ипотекалық несиелеу жүйесін
дамытуда ... ... ... ... ... ... негізі
алынатын болды. Дегенмен, Қазақстан Малайзия емес, оның ... ... ... ... ... ... елдердің
тәжірибелері қаншалықты егжей-тегжейлі зерттелсе де, қазақстандық нарықтың
ерекшеліктері ипотекалық ... ... ... ... ... ... ... қиыншылықтарды жою жөнінде жаңа міндеттер қойып отыр.
Банктер де өз мүмкіншіліктерінің ... осы ... мен ... ... несие берудің халықаралық тәжірибесімен және Қазақстандағы
банктердің осындай несие беру қызметтерімен таныса келе, ипотекалық ... ... ... сараптап, ең үлкен кемшілігі ипотекалық
несиелер ... ... ... (сыйақы) мөлшерінің тым жоғары
екендігіне көз жеткізуге болады. Ипотекалық ... беру ...... бір ... негізін құрайды. Мемлекетте
ипотекалық несиелер, негізінен, ... ... үйді ... алуға беріледі. Тек
кейбір банктер ғана тұрғын үй ... ... және ... ... ... ... ... отыр.
Дамыған елдердегі ипотекалық несиенің топтамасын жасағанда несиелеудің
нысаны ретінде мыналар негізге алынды:
- жер ... ... ... жер ... ... немесе пайдалану;
- тұрғын үй құрылысын жүзеге асыру;
- тұрғын үйге ... ... ... ... ... несиелеу түрлерінің ішіндегілерден
тұрғын үй құрылысына, яғни дайын тұрғын үй сатып алуға немесе тұрғын ... ... ... беру ... ... ... несиелер есебінен жер телімдерін сатып алу жер ... ... ... ... емес. «Жылжымайтын мүлік ипотекасы
туралы» заңға сәйкес кепілдікке қойылатын жылжымайтын мүлік ... ... ... тиіс. Ал, Қазақстанда жер жеке меншікке берілмейді. Ипотекалық
несие беру шарттарының біркелкілігіне ... ... де ... ... ... Коммерциялық банктер 1970 жылға дейін салынған
жылжымайтын мүлікті сатып алуға ... ... ... де ... ... ... береді. Сонымен қатар, ипотекалық несиелеудің тағы бір
кемшілігіне несие алушыға өзіне қолайлы ... ... өтеу ... ... ... ... болады. Тіпті, таңдайтындай кестеде
де жоқ. Банк несиелері аннуитеттік төлемдер кестесіне сай, несие ... ... ... мөлшерде төлемдер жасау арқылы өтеліп келеді.
Сөзсіз, мұндай есеп ... банк үшін де, ... ... үшін де ... ... Бірақ, несиені өтеу барысында бірнеше кестенің қолданылғаны жөн.
Өйткені, кейбір несие алушылар үшін ... жыл бойы ... ... ... отырып, соңғы несие өтеу мерзімі жақындағанда бірден негізгі
несие сомасын төлеу қолайлы болуы ... ... ... ... ... ... бөлігін бастапқы кезде, ал қалған бөлігін ... ... жөн ... ... ... тәжірибеде ипотекалық
несиелерді өтеудің бірнеше кестесі қолданылғанымен, Қазақстандағы банктерде
несие өтеудің кедергісі анағұрлым аз, әрі ... ... ең ... ... кеңінен пайдаланылады. Себебі, қалған кестелерді жүзеге
асыру тәуекелді ... ... ... ... кәсіби біліктілікті талап
етеді. 2007 ... бас ... ... жарна мөлшері тұрғын үй құнының
30 пайызын құрады. Қазіргі таңда бастапқы жарна мөлшерін 15 ... ... ... ... ... Бұл, өз ... қалың
көпшіліктің несие алуға деген қабілеті мен талпынысын ... ... ... ... үй құнының 15 пайызына тең келетін нақтылай ақшасы ... ... ... Ресейде және батыстық елдерде «аралық несиелер» деп
аталатын жүйе іске асырылады. Аралық ... – ескі ... үйді ... ... 90 ... берілетін және оны сату арқылы несие сомасы өтелетін ... ... ... ... несиенің мәні мынада: банк несие алушымен
келісімшарт жасап, келісімшартқа сай оған ескі ... үй ... 70 ... ... ... ... ... Бұл қаржы жаңа тұрғын үйді
сатып алуға қажетті ипотекалық несиенің бастапқы ... ... ... Ал, ... ... 90 күн ... ескі пәтерін сатып, аралық несиені
толығымен өтеуге міндеттенеді.
Аралық ... ... ... ... ... өте төмен
екендігіне мән берген жөн. Бізде Қазақстанда аралық ... беру ... ... ... ... ... төлейтін қаржының жетіспеушілік
мәселесі де басқаша едәуір тиімді де қарапайым тәсілмен шешіледі.
Бастапқы жарна мөлшерін ... ... ... аса ... бірі – сақтандыру компаниялары арқылы ипотекалық несиелерді
сақтандыру болып табылады. Ипотекалық несиені ... ... 10 ... Осы ... ... соң ... салдарынан банкке келетін
зиян мөлшері оған қолайлы деңгейге дейін азаяды. ... банк ... ... ... ... немесе жарым-жартылай қайтармауынан
сақтандырылады.
Жалпы ипотекалық несиелендірудің Қазақстандық моделі келесідей болып
келеді:
1 – ... үй үшін ... ... ...... үйге деген құқықтың берілуі;
3 – ипотекалық несиені беру;
4 – үйді кепілдікке қою (ипотека);
9 – ... ... ... пен ... ... ...... жағдайы жүзеге келгенде сақтандыру көлемінің өтелінуі;
11 – кепідікке қойылған мүлікті тәуелсіз түрде бағалау;
12 – ... ... ... тексеру және ипотеканы тіркеу;
13 – қарызгер тарапынан өз ... ... ... ... ... ... ... ретті нарық
5 – ипотекалық несие бойынша талап ету құқығын төмендету;
6 – ипотекалық несие үшін ақшалай ...... ... ...... ... үшін ... қаражаттар.
«АТФБанк» АҚ ипотекалық операцияларының бухгалтерлік есебі мен оған
жүргізілетін аудитті зерттеу ... ... ... ... ... ... ... үшін Малайзиялық модель ең тиімді деген
қорытындыға ... ... ең ... ... ... қамтамасыз ететін ипотекалық несиелендіру жүйесі қызмет
етуі керек. ... ... ... ... ... көлемін жоғарылату
үшін несиелендіруді басқа эквивалентісіз теңгеде және де онша ... ... ... ... мерзімін ұзарту арқылы ... ... ... АҚ бүгінгі күні қаржылық, соның ішінде банктік нарықта
табысты жұмыс істеп отырған ірі банктердің бірі ... ... ... ... ... ипотекалық несие түсініксіз қандай да бір ... ... ... ол ... ... ие қазақстандықтар үшін қозғалмайтын
мүлік сатып алудың шынайы мүмкіндігі ... ... ... ... кездері
«АТФБанк» АҚ алғашқы міндетті төлем ... ... 20%-ға ... мерзімінің 3 жылдан 30 жылға ұзартылуы, ал пайыздық ставканың
24%-дан 12%-ға ... ... ... ... ... ... АҚ ... несиелер есебін ұйымдастыру жолға қойылған
және ҚР ҰБ барлық талаптарын сақтай отырып жүзеге асырады.
4. Банкте ... ... ... ... ... ... ... сомасы банк тәуекелділіктерін
азайтуға мүмкіндіктер береді.
5. ... АҚ тек ... ... ғана ... ... банк ... ... өту кезінде несиелік операцияларына аудит
жүргізіледі. Ипотекалық операциялардың ... ... ... ... үшін
банкте ішкі бақылау қызметін жұмыс істейді.
6. Біз «Ипотекалық операциялардың ... ... ... ... ұсындық. Бұл бағдарлама «АТФБанк» АҚ ипоитекалық
операциялардың ... ... ҚР ҰБ ... ... деңгейі
туралы кәсіби пікір ... үшін ... ... аудиторлық
дәлелдеме алуға мүмкіндіктер береді деп ойлаймыз.
Еліміздегі ипотекалық несиелеу жүйесін одан әрі ... үшін ... ... ... ... ... үй ипотекалық несиелер нарығына ұзақ мерзімді бюджеттен ... ... ... әмбебап тетіктерін құру және ... ... ... облигациялар шығару;
- барлық нарыққа қатысушылардың ... ... ... етудің инфрақұрылымын және ипотеканың тармақталған
құрылымын қалыптастыру;
- тұрғын үй жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... және ҚҚС алып тастайтын салықтық
ынталандыру жүйесін іске қосу, сондай-ақ, ипотекалық несие беруші
банктерге салықтық ... ... ... ... ... арасында еркін бәсекенің дамуы
үшін тең жағдай қалыптастыру;
- қарыз ... ... ... ... ... өтей ... ... тұрғын үйдің жүзеге асырылуына
байланысты әлеуметтік қорғау механизмдерін құру және ... ... ... ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Әлеуметтік-экономикалық
жаңғырту - Қазақстан дамуының басты ... атты ... ... 2012 жыл 27 қаңтар
2. Разумова И. А. ... ... ... ... ... - Санкт-Петербург: Питер, 2009. - 298 с.
3. Косарева Н.Б. Основы ... ... ... ... ... ... истории и эволюции ипотеки на примере
развитых и ... ... - М.: МАКС ... 2002, 212 с.
5. Афонина А. В. Ипотечный кредит. Ростов-на-Дону: Феникс, 2008. ... ... ... П.Н., ... А.Н., Мутовин С.И. Мировой опыт
ипотечного кредитования. - М.: МАКС ... 2002. - 204 ... ... Г. ... ... ... кредитования в
зарубежных странах / Деловой мир ... ... ... Ж.Б. ... ... ... / Деловой
мир (Астана), 2001, №3
9. Банковское ... ... для ... // под ред. Г. ... ... ... - ... с.
10. Галанов В.А. Рынок ценных бумаг: Учебник. — М.: ИНФРА-М. — 379 с
11. «АТФБанк» АҚ сайты, atfbank.kz
12. ... АҚ ... ... АҚ ... есеп Департаменті туралы Ережесі,
2007
14. «АТФБанк» АҚ Бухгалтерлік балансы, 2011-2012 ... ... есеп және ... есептілік туралы ҚР заңы,
28.02.2007 ж
16. «АТФБанк» АҚ Есеп ... ... ... ... банктерге арналған бухгалтерлік есептің Типтік
шоттар жоспары, №275 ... ... ... ... ... отчетности. – Алматы: БИКО,
2008. – 512 с.
19. «Қазақстан Республикасының ... ... ... ... жүргізу» ережесі, 2009 жыл 15 қараша №394
20. «АТФБанк» АҚ-ның кассалық ... ... ... ... ... ... 15.12.2009 жылы №47
21. «АТФБанк» АҚ Несие саясаты
22. «АТФБанк» АҚ филиалдарында ... жаңа ... ... ... есеп ... ... АҚ Директорлар Кеңесінің шешімімен ... ... №23 ... ... АҚ ... ... ... есеп
ережелері, АТФБанк» АҚ Басқармасы бекіткен, 30.04.2008ж. №19
хаттама
24. «Корпоративтік және ... және ... ... ... АҚ-ның қоржынындағы банкаралық депозиттер және
бағалы қағаздарын балансқа шығару ... Банк ... ... №48 хаттама
25. «Берешектерді балансқа шығару және «АТФБанк» АҚ-да бөлшек ... Банк ... ... №14
хаттама
26. Міржақыпова С.Т. Банктегі бухгалтерлік есеп. – Алматы, Экономика
-2008 – 650 ... ... С.Б. Банк ісі: ...... 2010 – 560 ... ... шартты міндеттемелерді жіктеу және оларды күмәнды
және үмітсіз санатына жатқыза отырып, ... ... ... / ... ... ... Банкі
Басқармасының қаулысы 2002 жылғы 16 қарашадағы N 465
29. Куницына Н.Н., Хисамудинов В.В. ... ... – М.: ... ... 2005, 128 ... ... ... Учебное пособие / Под ред. Г.Н. Белоглазовой, Л.П.
Кроливецкой, Е.А. Лебедева. – М.: ... и ... 2004. ... ... ... АҚ Ішкі ... ... туралы Ереже, 2007
32. Александрова Н.В. Риски ... ... ... ... с ... механизмов повышения надежности. // Финансы и
кредит. №29(269). - 2007.
-----------------------
Ипотекалық несиелер
Несиелер объектiсiне байланысты
Гарантияларға байланысты
Ипотекалық облигацияларына байланысты
Несиелеу субъектiсiне байланысты
Жер учаскелерiн алуға ... ... ... ... құрылыстарға байланысты
Тұрғылықты емес құрылыстарға байланысты
Сақтандырылған несиелеуге байланысты
Сақтандырылған несиелеуге
Басқа да гарантияларға байланысты
Алғашқы нарыққа байланысты
Екiншi деңгейдегi ... ... ... несиелеуге байланысты
Мердiгердi несиелеуге байланысты

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 94 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Екінші деңгейлі банктегі банктік есептің теориялық негіздері81 бет
Мамандандырылған қаржы-несие мекемелерің экономикалық рөлі29 бет
Ақша қаражаттар қозғалысының есебі39 бет
Біріккен кәсіпкерлік8 бет
Банктің активті операциялары13 бет
Банктердің факторингтік операцияларының экономикалық негіздері62 бет
Валюталық операция түрлерін жүргізетін және реттеу органдары мен ұйымдары30 бет
Валюталық операциялардың даму тарихы3 бет
Валюталық операциялардың жіктелуі23 бет
Валюталық шоттар17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь