Ауылшаруашылық тұрғындарының құқықтық нормаларының түсінігі

Жоспар

Кіріспе.

Негізгі бөлім.
1.Ауылшаруашылық тұрғындарының құқықтық нормаларының түсінігі.
2.Азаматтардың өзіндік қосалқы шаруашылығы жерлерінің құқықтық жағдайы
3. Ауыл шаруашылық тұрғындарының шаруашылығындағы мүліктің құқықтық тәртібі

Қорытынды.
Кіріспе.
Азаматтардың өзіндік шаруашылығы аграрлық сектордың маңызды құрылымдық бөлігі. Ол қазіргі кездегі нарықтық қатынастар мен аграрлық реформалау ауыл шаруашылық өндірісте өзінің тұрақтылығы мен дамуының нәтижесінде ерекшеленіп отыр.
Өзіндік қосалқы шаруашылығының ауыл тұрғындары өміріндегі маңыздылығы мемлекетпен аса бағаланбаса да өзін саяси және әлеуметтік-экономикалық талаптардан тәуелсіз өмір сүре алатын ауыл шаруашылықтың тұрақты құрылымы ретінде танытты.
Өзіндік қосалқы шаруашылықтың дамуындағы аса маңызды фактордың бірі болып, оның ауыл шаруашылығын мемлекеттің қаржыландыру міндетінің барысында және халықты ауыл шаруашылық өнімдерімен қамтамасыз етудегі тигізетін ықпалы танылады. Сонымен қатар, өзіндік қосалқы шаруашылық көп балалы аналардық зейнеткерлердің еңбегін пайдалануға, болашақ өсіп келе жатқан ұрпақтың еңбекке құштарлығын оятуға, қоршаған ортаны, жерді аялауға әсерін тигізеді.
Қазақстан Республикасынында жүргізілген аграрлық реформалар кезінде мемлекеттік азық-түлік ресурстарын толтыруда өзіндік қосалқы шаруашылықтық рөлі өсті. Бір жағынан бұл: өзіндік қосалқы шаруашылықтарға жер учаскелерінің жеке меншікке берілуіне, өзіндік қосалқы шаруашылықты (ӨҚШ) жүргізу үшін жер учаскелері мөлшерінің ұлғаюына және бағылатын мал санының шектелуіне байланысты болды.
Ал екінші жағынан: ауыл шаруашылық құрылымда ӨҚШ қарқынды дамуын тек экономикалық белсенділікпен ғана емес, оның өсуін ұжымдық шаруашылықта өндірістік төмендеуімен байланыстыратын кейбір авторлардың да пікіріне келіспеуге болмайды.
Әдебиеттер.
1.'Теория государства и права. / Под ред. Бабаева В.К. М.: Юристь, 2002.
2.Аграрное право. Учебник для вузов. / Под ред. Быстрова Г.Е., Козыря М.И. М. 1998.
3.Воронин Б.А. Аграрное право как отрасль права, отрасль науки, отрасль законодательства и учебная дисциплина. Актуальные проблемы аграрного права России: теория и практика. Сборник научных статей. М. Право и государство. 2004.
4.Аграрное право. / Ответ.ред. БыстровГ.Е., Козырь М.И. М: Юриспруденция, 2000. 18-бет
5.Жетписбаев Б.А. Аграрное право РК. Алматы: Дәнекср, 2000. 39-бет.
        
        Жоспар
Кіріспе.
Негізгі бөлім.
1.Ауылшаруашылық тұрғындарының құқықтық нормаларының түсінігі.
2.Азаматтардың өзіндік қосалқы шаруашылығы жерлерінің құқықтық жағдайы
3. Ауыл шаруашылық тұрғындарының шаруашылығындағы мүліктің құқықтық тәртібі
Қорытынды.
Кіріспе.
Азаматтардың өзіндік ... ... ... ... ... Ол ... кездегі нарықтық қатынастар мен аграрлық реформалау ауыл
шаруашылық өндірісте ... ... мен ... нәтижесінде
ерекшеленіп отыр.
Өзіндік қосалқы шаруашылығының ауыл тұрғындары өміріндегі маңыздылығы
мемлекетпен аса бағаланбаса да өзін ... және ... ... өмір сүре ... ауыл ... ... құрылымы
ретінде танытты.
Өзіндік қосалқы шаруашылықтың дамуындағы аса маңызды ... ... оның ауыл ... мемлекеттің қаржыландыру міндетінің барысында
және халықты ауыл ... ... ... ... ... ... ... қатар, өзіндік қосалқы шаруашылық көп ... ... ... ... ... өсіп келе ... еңбекке құштарлығын оятуға, қоршаған ортаны, жерді аялауға әсерін
тигізеді.
Қазақстан Республикасынында жүргізілген аграрлық ... ... ... ... ... өзіндік қосалқы шаруашылықтық
рөлі өсті. Бір ... бұл: ... ... ... ... жеке ... берілуіне, өзіндік қосалқы шаруашылықты (ӨҚШ)
жүргізу үшін жер учаскелері мөлшерінің ... және ... мал ... байланысты болды.
Ал екінші жағынан: ауыл шаруашылық құрылымда ӨҚШ қарқынды дамуын ... ... ғана ... оның өсуін ұжымдық шаруашылықта
өндірістік ... ... ... авторлардың да пікіріне
келіспеуге болмайды.
1.Ауылшаруашылық тұрғындарының құқықтық нормаларының түсінігі.
Азаматтардың өзіндік ... ... (ӨҚШ) - бұл ... жеке
меншік құқығы мен уақытша жер пайдалану құқығына ... жер ... ... ... ауыл ... ... ұйымдардың
өндірістік қызметін ақылы түрде пайдалану және жеке ... ... және жеке ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық өнімдерін ендіруге байланысты шаруашылық-
еңбектік қызметтің ерекше нысаны.
ӨҚШ ауыл шаруашылық өндіріс қызметінің ... ... ... ... ... ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... қосымша қайнар кезі болып табылады.
Сонымен бірге, ӨҚШ - азаматтардың мәдени-тұрмыстық, тұрғын жай және
материалдық қажеттерін ... ... ... ... ... ... қайнар көзі.
ӨҚШ-тың иелері негізгі табысты ... ... ... ... шаруашылықтағы ауыл шаруашылық өнімдерін өндіру мен өткізуге
байланысты қызмет ауыл ... жеке ... ... ... ... ... азаматтардың негізгі жұмыстары үшін қосымша болып табылады
және кейінгі қамтылу тәртібі арқылы жүзеге асырылады.
Бұл негіздерге байланысты ӨҚШ ... ... ... ... жеке ауыл ... өндірістік және кәсіпкерлік ... ауыл ... ... мен ... да еңбекке жарамды
жастағы азаматтар үшін ӨҚШ негізгі жүмыстан бос ... жеке ... үшін ауыл ... ... ... ... ... табылады. Ол қызмет аясының кейінгі және қосымша түрі болғандықтан,
кәсіпкерліктің бір нысаны ретінде тіркелуге жатпайды және ... ... ... Бұл ... ӨҚШ ауыл ... ... дұрыс ықпал жасайды.
ӨҚШ-тың коммерциялық емес бағытта қызмет жүргізуін көрсететін негіздің
бірі, оны жүргізетін тұлғаға ... ауыл ... ... ... ... және ... ... Республикасының жер заңдары кез ... ... ... мен ... ... ... адамдарға
(бір өзін немесе отбасы ... ... ... ... ... ... ... өсіру үшін ӨҚШ жүргізу үшін ... ... ... даму кезеңінде ӨҚШ-қа ауыл шаруашылық қызметті реттейтін құқықтық
механизмді жүзеге асыратын экономикалық міндеттер жүктеледі. Бірақ, бүгінгі
күні ӨҚШ ... ... кең ... қатынастар дамыса да, не
экономикалық, не заң әдебиеттерінде ӨҚШ-тың біртұтас ... ... ... бұл ... өз ... ... Мысалы, ӨҚШ құқықтық
жағдайын зерттеуші В.В. Устюкова былай деп көрсетеді: "Кейбір авторлар ӨҚШ-
ты өзіндік және ... жеке ... ... ... ал басқа авторлар ӨҚШ-ты бір қызметтің нақты түрі, сонымен бірге
жеке еңбек қызметі" деп ... ... ... бір түрі ... ... ... ... да әдебиеттерде кездеседі. Қосалқы шаруашылық, сонымен қатар, "үйдегі
еңбек ... деп ... ... әдебиетте кеңінен тараған пікірдің
бірі, ӨҚШ-ты жеке меншіктің ерекше бір түрі немесе жеке меншіктің объектісі
ретінде тану болып табылады. ... ... ӨҚШ ... ... ... ... да түсініктемелер беруге болады. Біз, бұл ... ... ... маңызы бойынша түсінуді қиындыққа
соқтыратын және олардың құқықтық реттелуіне нұқсан ... ... ... жол ... - ... В.В. ... ... өркендеу талаптарының дамуы кезінде ӨҚШ-қа көп көңіл ... ... да, ... сипаттайтын негізгі белгілерді нақты бекіту талабы
қойылған.
XX ғасырдың 80 жылдары профессор А.С. ... ... ... байланысты кетерілген тероетикалық мәселелері бүгінгі күнге
дейін өзекті болып отыр. Бұл ... ... ... ... ... оның ... көріп білуге, сол арқылы осы құқық нормаларын
жүзеге асыруға байланысты тәжірибелік нұсқаулықтарды өңдеуге көмектеседі.
ӨҚШ жүргізуші ... ... ... орны ... яғни ӨҚШ ... ... әлеуметтік мәртебесін анықтайды, ол мамандық емес ... ... ... ... ... ... ретінде сипаттауды ерекше
көрсеткен маңызды орны алады деп, көрсетеді В.В. Устюкова.
ӨҚШ ауыл шаруашылық ... ... ... ... және т.б. ... да ... алады. Сонымен бірге, осы пікірге
қарсы шығатындар, ӨҚШ мұндай сипаттамасы ӨҚШ ... үшін ... ... ... ... ... ... дейді. Жер учаскесін
беретін кезде бұл белгі әсер етпейді. Бірақ, ӨҚШ-ын ... үшін ... ... ... кезінде ӨҚШ-ты жанама түрде рәсімдеуі
керек. осы уақытқа дейін ӨҚШ-ты жүргізуші азаматтар үшін шөп шабу мен ... ... ... ... ... ... ... толық
реттелмеген, мұндай қажеттілікті осығанға дейін 1999 жылы А.С. Стамқұлов
көрсеткен еді.
Кейбір ... ... және ... ... ... түсінігі
негізгі жұмыстың болуы немесе болмауымен байланысты емес, ол "ӨҚШ жүргізуші
азамат табыстық тұрақты түрлеріне иеленді ме" дегенді білдіреді. Бұны ... ... Егер ... ... да ... көздері болса, онда ... ... ... ал жоқ болса алғашқысы ма? Байқауымызша, бұл
дұрыс тұжырым емес сияқты. Адамдар еш ... ... ... табыс көздерін
иеленуі мүмкін, мысалы: акциядан түсетін дивиденттер, мүлікті жалға беруден
түскен табыс, ... ... ... ... т.б. ... жағдайда
ол тең дәрежеде 30-50 соттық жерде ... ... ... және жер ... берілген жер учаскелерінде кеңейтілген ӨҚШ-ты және шаруа қожалығын
жүргізе алады.
Бұны тұрақты табыс көзіне ие емес адамдарға байланысты да айтуға ... бұл ... ... ... ... ... ... болмайды.
Қазіргі кезде ӨҚШ-ның құқықтық мәртебесі анықталмаған. ... ... ... да жоқ. Қазақстан Республикасының Жер кодексінде ӨҚШ
жер қатынастарына тікелей реттеуге байланысты тек төрт ... ... ... өзі ... мен ... ... талап етеді. Біздің
ойымызша, заңда ҚР қандай азаматтарына және қай жаста ӨҚШ-ның жүргізу үшін
жер ... ... ... ... ... тиіс.
ӨҚШ қызметін реттейтін арнайы акт жоқ, осыған байланысты ӨҚШ ... күші бар заң ... ... деп ... ... ... ӨҚШ туралы заңда оның түсінігін, белгілерін
көрсету, ӨҚШ-ты ... ... ... ... ерекшеліктерін
анықтау. Мұндай белгілердің қатарына: ӨҚШ коммерциялық емес, ... ... ... ... және кейінгі сипаты жатады. ӨҚШ-тағы өнімдер
адамдардың өздері үшін ... ... ... ғана сатылуға
жіберіледі.
Кейбір әдебиеттерде ӨҚШ - қызметіне кәсіпкерлік сипат беру ... ... ... ... бұл ... жол ... ... себебі, қазіргі кезде ӨҚШ-
табыс көзіне салық төлемейді, салық ... ... ... және ... есеп ... т.б. ... бұл бір
мезетте өзгеруі мүмкін, егер де ӨҚШ ... ... ... ретінде танылса,
сондықтан бүл мәселеге абайлап қарауымыз керек.
ӨҚШ тауар өндірісімен айналысатындығы ... ... ... екендігін көрсетсе де, ондай болып табылмайды, себебі, ӨҚШ өнімдер
коммерциялық мақсатқа емес, өзіндік ... ... үшін ... ... қосалқы, тұтынушылық сипаты да осында.
В.В.Устюкованың ӨҚШ мәселелерінде заңды түрде ... ... ... ... ... "ӨҚШ ... деген түсінік нормативтік-құқықтық
актілерде жиі кездессе де, ... заң оның ... ... бермеген.
Бірақ, бұл терминге анықтама беру тек мынадай жағдайда ғана мәнді болады
дейді:
Егер шаруашылық ... ... тек ... ғана емес, сонымен бірге
басқа да отбасында бірлесіп тұратындар және
ортақ ӨҚШ жүргізуші отбасы ... ... ... ... ... жас мөлшерінен бастап); Барлық мүшелеріне (тек жұбайларына ғана
емес) белгілі-бір құқықтар ... ... ... ... ... ... мұрагерлік құқық және т.б.)1.
Сонымен бірге, біздің ойымызша ӨҚШ туралы Заңда осы шаруашылықты жүргізу
үшін жер учаскелерін беру ... ... ... ... ... бұл кезде жер ... ... мен ӨҚШ ... ... болмайды. ӨҚШ мүшелігі байланысты қатынастарды ... ... ... ... мен ... ... жүргізу фактісі
рөл атқаруы керек. Мүндай заңда, аграрлық қатынастардың осы түрін құқықтық
реттеуді жүзеге асыру үшін теориялық негіз болып табылатын ӨҚШ ... ... беру ... ... ... ... акті үшін ӨҚШ ... түсіні-гін беру үшін
қолданыстағы экономикалық және заң әдебиеттерінде берілген сипаттайтын
белгілерін басшылыққа алу ... ӨҚШ жеке ... ... ... ретіндегі түжырымға қарсылық
білдіруі керек. Сонымен, В.А. Белянов былай жазады: ... ... ... қүрылған кіші жеке шаруашылықтар жеке меншіктің
арнайы нысаны - өндіріс қүралдарына меншік, ... ... ... жеке ... қамтамасыз етуге қызмет көрсететін меншік түрін
қүрды3.
Ал, Д.А.Хорунжий ӨҚШ-ты өндірістік сипатына байланысты жеке меншіктің
объектісі ретінде ... біз ӨҚШ ... ... ... ал ... бір ... біріне негізделеді деп танимыз.
Нақты, дәлірек көзқарасты В.В. Гречко берді, ол: "азаматтардың жеке
меншігінің ерекше түрі ... ... үй ... бұл ... және ... қажеттілікті қанағат-тандыру
негізгі табысқа қосымша қайнар көзі болып табылатын және ... ... ... ... және оның ... ... жеке еңбегімен
пайда болған тұтыну мақсатындағьі мүліктің жиынтығы"1.
ӨҚШ - бұл қоғамдық ауыл шаруашылық өндірісті толықтыратын ... ... ӨҚШ ... үшін жер учаскелері бірі мен ауыл тұрғындары
жеке тұтынуы, сонымен бірге нарықта өткізу үшін пайдаланылатын азаматтардың
жеке ... ... ... ауыл ... ... өндіреді (нарық кең
мағынада түсіндіріледі - өнімді өткізудің кез келген жолы).
Бұл жерде ӨҚШ-қа ұқсастығы болса да ... ... ... қызметінің
кірмейтіндігін айту керек, себебі, ол арнайы актімен реттеледі.
Мемлекеттің ... ... ... ... мақ-сатында
азаматтарды ӨҚШ өндірілген ауыл шаруашылық өнімдері үлкен ... ... ... бүгінгі күні ӨҚЖ әлі де болса мемлекеттің қолдауына
мүқтаж. Бұл ... Б.А. ... ... ... ... ... Республикасында ӨҚШ тиімді дамуы үшін мынадай шарттар қажет деп
көрсетеді:
* Ауыл және қала ... ӨҚШ ... ... үшін ... моральдық алғышарттарын құру;
* Азаматтарға ӨҚШ жүргізу үшін қаржы-материалдық көмек көрсету;
АҚШ жүргізу ... ... ... ... заң нормаларын
дамытып отыру;
АҚШ жүргізуге ниет ... ... жер ... ... егін ... ... және ... кіші габаритті техникалармен қамтамасыз ету;
Үй маңындағы учаскелерді және басқа да уақытша пайдаланылмайтын жерлерді
толық пайдалануды қамтамасыз ету;
Тұрғын, ... ... мен ... ... ... мен ... эпидемиясы мен басқа да ауруларымен күресу үшін
ветеринарлық, санитарлық қызметтермен
қамтамасыз ету;
Ауыл ... ... ... ақылы түрде пайдалануды қамтамасыз
ету;
* Ауыл шаруашылық ... ... ... баға бойынша өткізуге
көмекті қамтамасыз ету;
* Құқықтық және экономикалық ... ... ету және ... ... ... бағдарламасы, Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 22.12.1997 жылғы "Қазақстан Республикасы ауыл шаруашылығын 2010
жылға дейін дамыту стратегиясы туралы және ауыл ... 2010 ... ... ... ... ... байланысты шаралардың ашық
жоспары туралы" Қаулысы бар. Бұл актіде ӨҚШ рөлі мен ... ... ... ... ... өзіндік қосалқы шаруашылығы жерлерінің құқықтық жағдайы
ӨҚШ негізгі дамуының шарты болып- жер учаскесінің ... ... ... ... ... сәйкес, Қазақстан
Республикасында мемлекеттік және жеке меншік тең және ... ... ... жер ... меншікте болады, бірақ заңда
бекітілген негіздерде, тәртіпте және мөлшерде жеке меншікте де ... ... ... Жер ... ... ... жер ... Қазақстан Республикасы азаматтарына ... ... ... үшін жеке ... ... ... (ҚР ... 26-
бабы.)
ӨҚШ жүргізу үшін жеке меншікте жер учаскесі бар Қазақстан Республикасы
азаматы, егер азаматтықтан шығатын болса, онда ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес 1 жыл ішінде
қайта рәсімделуге жатады. Жерге құқықты иеліктен шығару және қайта рәсімдеу
Жер ... ... ... ... ... Республикасының азаматтарына өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізу
үшін жеке меншікке жер учаскелері ауыл шаруашылығы ... ... елді ... ... және ... жерлерден беріледі. (ҚР ЖК-нің 102-
бабы).
Оралмандарға өзіндік қосалқы шаруашылық жүргізу үшін жер учаскелерін
беру ... елді ... ... ауыл ... ... ... жер қорының, арнайы жер қорының жерінен және босалқы
жерден уақытша өтеусіз жер ... ... ... асырылады.
Берілген жер учаскелері Қазақстан Республикасының азаматтығын ... Жер ... ... ... негізінде олардың жеке меншігіне
өтеді. (ҚР ЖК-нің 46-бабы).
Әдебиеттерде көрсетілгендей, 90 жылдары ... ... ... ... "ӨҚШ жүргізуге арналған жер учаскелері" ... ... бүл ... терминнің дүрысырақ атауға ауыстырылуы деп
қарастырылды. Мұндай ... 90 ... ... ... да орын алды.
2003 жылғы Қазақстан Республикасының Жер кодексінде "үй маңындағы жер
учаскесі" 101-бапта кездеседі. Шаруа (фермер) қожалығын ... үшін ... ... және ... ... үйі бар ... үй ... жер
учаскесі меншік құқығында сақталады, ол шаруа (фермер) қожалығының жер
учаскесінің құрамына кірмейді. Бұл баптан ... үй ... ... ... жерлер болып табылады. Мұндай жерлер ӨҚШ ... ... ... ... ... ретінде танылады, ол туралы Қазақстан
Республикасының Жер кодексінің 50-бабында айтылған.
Қазақстан ... ... жер ... жеке ... мынадай мөлшерде беріледі:
- Ауылдық жерде ӨҚШ (үй маңындағы және ... ... қоса ... үшін - суарылмайтын жерден 0,25 гектар және суармалы жерден 0,15
гектар беріледі.
ӨҚШ жүргізу үшін қайтадан ақысыз жер ... жол ... елді ... ... бос жер ... жағдайда жеке түрғын
үй қүрылысы үшін және ӨҚШ ... үшін жер ... осы ... ... ... жер ... ... шегінде біртұтас алаң болып
беріледі.
Жеке меншікте болуы мүмкін жер ... ... (ең ... ... ... мен ... қарай облыстық (республикалық
маңызы бар қалалардың және астананың) өкілді және ... ... ... ... ... ... жер ... ұтымды пайдалану мақсатында
жергілікті өкілді және атқарупы органдардың бірлескен шешімдерімен суармалы
жерлерді пайдалану ерекшеліктері ескеріле отырып, суармалы жерлердегі ... ... жер ... ең аз мөлшері белгіленуі ... ... үй ... жерлерді пайдаланумен ғана шектелмейді.
Қазақстан Республикасы азаматтарын ӨҚШ жүргізу үшін жер учаскелері мал
айдау мен жайылым үшін ... ... жер ... құқығына берілуі
мүмкін.
ӨҚШ үшін мал ... мен ... үшін ... ... ... ... құқығының мерзімі -5 жылдан аспау керек. ... ... ... жер ... ... ... және кейінгі жер пайдалануға
беруге жол берілмейді. (ҚР ЖК-нің 36-бабы).
Б.Жетпісбаевтың пікірінше, ӨҚШ жүргізуге ... жер ... жеке мал ... үшін берілген жерлер және қызметтік жер учаскелері
де жатады, - дейді. Бірақ, біз, бүл ... ... ... ... ... байланысты қосыла алмаймыз, себебі, жер заңы ... ... жер ... ... және ... жер санаты ӨҚШ-
қа жатпайды. "Жеке мал өсіру" түсінігі қазіргі кезде аграрлық құқықта да
жоқ.
Қызметтік жер телімі - жер ... жеке ... ... ... ... ... беріледі, ал ӨҚШ жүргізу үшін жер ... ... ... ... жер телімінен жер учаскесін беру
тәртібі қызметтік жер телімін беру туралы ... ... ... (ҚР ... ... ... үшін мемлекеттік меншіктегі жерлерден жер учаскелерін беру
мынадай тәртіп арқылы жүргізіледі:
* Жер учаскесіне тиісті қүқықты беру ... ... ... ... өтінімді қанағаттандыру мүмкіндігін анықтау (жер
учаскесін алдын ала таңдау);
* Жерге орналастыру жобасын өңдеу және бекіту;
Жер учаскесіне құқықты беру туралы жергілікті ... ... ... Жер учаскесі орналасқан жерде шекараларын анықтау;
* Жер учаскесіне құқықты куәландыратын құжаттарды дайындау
және ... Жер ... ... ... ... ... жеке меншік құқығына немесе жер пайдалану құқығына беру
заңда көзделген ... ... ... ... шеңберінде
жүзеге асырылады.
Жер учаскесін беру туралы шешім ... оны ... бас ... жергілікті
атқаруы органмен құрылған комиссияның қорытындысы негізінде қабылданады. Ол
комиссияның құрамына: жергілікті өкілді органның депутаты, жергілікті жер
ресурстарын ... ... ... және қала ... және ... ... ... болса) органдарының өкілдері кіреді. Жергілікті
атқарушы органның шешімі бойынша комиссия құрамына басқа да тұлғалар кіруі
мүмкін.
Жер ... жеке ... ... ... жер пайдалану құқығын алуға
мүдделі жеке тұлғалар жер учаскесі ... ... ... атқарушы органға өтініш білдіреді.
Өтініште мыналар көрсетіледі: жер учаскесін пайдалану мақсаты, оның
болжамды ... ... ... ... жер учаскесінің бар немесе жоқ
екендігі туралы мәліметтер. Жер учаскесіне құқық беру ... ... ... ... 3 ай ... ... ... тиіс.
Атқарушы органның тапсырмасы бойынша аймақтық жер ресурстарын басқару
жөніндегі органдар (елді ... ... ... және қала ... ... ... сұранып отырған жер учаскелерін өз нысаналы
мақсатында пайдалану мүмкіндігін анықтайды.
Жер учаскесіне құқықты беруден бас ... ... ... алып қою ... ... кездерде жергілікті атқарушы органның
шешімімен жүргізіледі, ол негізі болу керек, көшірмесі 7 күн ішінде өтініш
иесіне тапсырылады.
Жер учаскесіне тиісті ... беру ... ... ... шешімі жерге орналастыру жобасының негізінде қабылданады. Ол
шешімнің көшірмесі 7 күн ішінде өтініш ... ... ... ... куәландыратын жергілікті жер ресурстарын басқару
жөніндегі органмен берілетін құжаттар қатарына мыналар жатады:
- Жер ... жеке ... ... беру негізінде жер
учаскесіне жеке меншік құқығы туралы акт;
- ... ... жер ... құқығы негізінде жер учаскесіне
уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығы туралы акт.
Жер учаскесінің шекарасы белгіленбегенше, оны ... ... ... ... жергілікті атқарушы органның ... ... оны ... жол ... Бұл норманы дұрыс сақтамау жер
учаскесін өз еркімен басып алу деп танылып, ... ... әкеп ... ... ... ... жер учаскелерінен ешқандай
мәмлелер жасасуға жол берілмейді (ҚР ЖК-нің 43-бабы).
ӨҚШ жүргізу үшін жер ... жеке ... ... ... азаматтар өз
жер учаскесіне ешқандай органның ... ... ... ... ... ... және билік етеді.
Қазақстан Республикасы заңдарына ... жер ... ... ... ... ... өзгертпей кез келген мәмлелер жасаса алады ( ҚР ЖК-
нің 25-бабы).
Егерде заңдарда өзгеше ... ӨҚШ ... үшін жер ... ... ... мен пайдаланупылар мынадай құқықтарға ие:
жердің нысаналы мақсатын өзгертпейтін шаруашылықпен
айналысуға;
ауыл шаруашылығы және өзге де ... мен ... себу мен ... ауыл ... ... мен жер ... ... нәтижесінде
алынған өзге де өнімге және оны откізуден түскен ... ... ... ... ... шаруашылығының қажеттері үшін жер учаскесінде бар құмды, сазды, қиыршық
тасты және басқа да кең таралған пайдалы қазба-
ларды, ... ... жер үсті және жер асты ... кейіннен
мәмілелер жасасу ниетін көздемей, белгіленген тәртіппен пайдалану, сондай-
ақ жердің өзге де ... ... ... жер ... мемлекеттік қажеттіктер үшін алып қойылған (сатып алынған)
жағдайда келтірілген шығынды толық көлемінде
өтетіп алу;
* жерді ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізу,
оралымды басқару құқығымен жер учаскесінің нысаналы мақсатына сәйкестікте
тұрғын үйлер, өндірістік, тұрмыстық және озге де ... ... ... ... ... ... ... және өзге де
арнаулы талаптарға сәйкес суландыру, құрғату және
өзге де ... ... ... ... мен өзге де су ... ... бар. (ҚР ... 64-бабы).
Өзіндік қосалқы шаруашылық иесінің өз еркімен шаруашылық жүргізумен
өзіне жеке меншік берілген жер ... ... ... салынбаған кез
келген ауыл шаруашылық мәдени өнімдерін өсіруге құқылы. Ондай өнімдерді
өсіру үшін жергілікті ... ... ... емес. ӨҚШ-та малдарды,
құстарды және ... да ... ... ... ... ... рұқсат
беріледі.
ӨҚШ қызметінің ұйымдастырылуына ... ... және ... ... жол ... ... ... иелері мен жер пайдаланушылардың міндеттері:
* жерді оның нысаналы ... ... ал ... жер ... ... ... беру актісіне немесе жалдау
шартына (өтеусіз уақытша жер пайдалану шартына) сәйкес пайдалануға;
* санитарлық және ... ... ... ... ... ... ... асыратын шаруашылық
және өзге де қызмет нәтижесінде халықтың денсаулығы мен ... ... ... санитарлық-эпидемиологиялық, радиациялық және экологиялық
жағдайдың нашарлауына жол бермеуге;
* жерді қорғау жөніндегі іс-шараларды ... ... жер ... жер ... ... ... және ... заңдары мен шартта көзделген басқа
да төлемдерді уақытылы төлеуге;
* жануарлар дүниесін, орман, су және ... да ... ... пайдалану
тәртібін сақтауға, жер учаскесінде орналасқан,
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекет қорғауындағы тарих,
сәулет ескерткіштерін, археологиялық мұра мен ... ... ... ... етуге;
* жер учаскесінде шаруашылық және ... ... ... ... кезінде
қүрылыс, экологиялық, санитарлық-гигиеналық және
өзге де арнаулы талаптарды (нормаларды, ережелерді, нормативтерді)
сақтауға;
* ... ... ... ... жер ... ... жай-күйі мен пайдаланылуы туралы мәлі-
меттерді уақтылы табыс етіп отыруға;
* басқа меншік иелері мен жер ... ... ... ... ... ... ... және оның қүнарлығының
нашарлауына, сондай-ақ топырақтың құнарлы
қабатын сыдырып алу құнарлы қабаттың біржола жоғалуын болғызбау үшін ... ... ... ... ... ... беру ... оны сыдырып алуға жол бермеуге;
- көзделген тәртіппен сервитуттар беруді қамтамасыз етуге ... жер ... ... жер пайдалану
туралы шарттарда көзделген басқа да ... ... ... ... ... ... мен учаскенің жер пайдалану-
иыларына, егер өзгеше көзделмесе, жер ... ... ... ... (оны ... бойынша пайдалану,
сервитуттар беру, салықтар мен өзге де міндетті төлемдер төлеу ... ... Жер ... ... ... ... ... сервитуттар мен нормативтік негізінде белгіленген басқа да
пайдалық талаптарын жер учаскесі меншік иесінің немесе жер ... ... ... ... (ҚР ... ... Жер ... жеке меншік құқығы немесе жер пайдалану құқығы мынадай
жағдайда:
* ... иесі - жер ... ... жер ... жер ... құқығын
иеліктен иығарып басқа тұлғаларға берген;
* меншік иесі ... ... ... жер ... жер пайдалану
құқығынан бас тартқан;
* жер учаскесіне меншік құқығынан немесе жер ... ... ... заң актілерінде көзделген
өзге де жағдайларда айырылған ретте тоқтатылады.
2. Меншік иесінен, сатып алуды қоса ... жер ... және ... жер ... ... алып ... ... иесінің немесе жер пайдаланушының міндеттемелері
бойынша жер учаскесінен немесе жер пайдаланушыдан жер учаскесі мемлекеттік
қажеттер үшін сатып алуды қоса ... ... ... сай ... отырған немесе Қазақстан Республикасының
заңдарын бүза отырып пайдаланылып ... жер ... ... ... ... ... мәжбүрлеп алып қойылған;
* Радиактивті ластауға үшыраған жер учаскесін, құны тең жер учаскесі беріле
отырып, меншік иесінен немесе жер ... ... ... ... ... ... жол ... Жер пайдалану құқығы бұдан басқа да мынадай негіздер бойынша
тоқтатылуы ... ... ... ... ... жер учаскесі кепілде тұрған жағдайларды қоспағанда, жер ... ... ... ... өтеусіз ауқытша жер пайдалану
шартының мерзімінен бұрын тоқтатылуы;
Жер пайдаланушыға қызметтік жер ... ... ... ... ... ... мүмкін. (ҚР ЖК-нің 81-бабы).
Жер учаскесі мемлекеттік қажеттіліктер үшін ... алу ... жеке ... ... жер ... ... құны тең ... жер учаскесін
беру арқылы алып қойылуы мүмкін. (ҚР ЖК-нің 84-бабы).
Егер учаскені пайдалану Қазақстан ... өзге де ... ... ... ... ... ... бүза отырып жүзеге
асырылса, атап айтқанда, егер учаске ... ... ... ... оны ... ауыл ... жері құнарлылығының
едәуір төмендеуіне не экологиялық жағдайдың едәуір нашарлауына әкеп ... ... ... ... ... ... туралы
заңдарында көзделген жазалау шаралары қолданылғаннан кейін жер учаскесі
меншік иесінен және жер пайдаланушыдан алып ... ... (ҚР ... ... иелерінен және жер пайдаланушылардан жер учаскесін алып қою жер
ресурстарын басқару жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... учаскесін алып қою туралы талап арыз меншік иесіне немесе жер
пайдаланушыға ... ... ... ... бір жыл бұрын учаскені
мақсаты бойынша пайдалану ... ... ... ... ... ... осы ... ішінде жер учаскесінің меншік иесі не жер ... ... ... ... ... ... шаралар қолданбаған
жағдайда ғана берілуі мүмкін.
Жер учаскесін алып қою ... ... арыз ... Республикасының
әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңдарында көзделген жазалау шаралары
қолданылғаннан, талап арыз беруден кемінде үш ай ... ... ... ... ... ... ... заңдарының бұзылуын жою қажеттігі
туралы жазбаша ескерту жасалғаннан кейін ғана және осы мерзім ішінде меншік
иесі ... жер ... ... ... ... ... Республикасы
заңдарының бұзылуын жоймаған жағдайда берілуі мүмкін.
Егер меншік иесінің немесе жер пайдаланушының Қазақстан Республикасының
заңдарын бұзуы учаскені нысаналы мақсатқа сай пайдаланбауында ... ... ... ... бергенге дейін жер ресурстарын басқару ... ... ... ... ... ... жер пайдаланушының өтініші
бойынша жер учаскесінің нысаналы ... ... ... ... ... Бұл жағдайда учаскенің нысаналы мақсатын өзгерту туралы мәселе оң
шешілмеген кезде ғана талап-арыз берілуі мүмкін.
Сот шешімімен учаскені меншік иесінен немесе жер ... ... ... жер ... меншік құқығы немесе жер пайдалану ... ... ... сатып алынған жалдау құқықтарына қатысты)
Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу және атқарушылық заңдарында
белгіленген тәртіппен ашық ... ... ... ... ... алып қою шығыстары шегеріле отырып,
бұрынғы меншік иесіне немесе жер ... ... Бір жыл ... үш рет ... ... ... ... жер учаскесін немесе
оларға жер пайдалану құқығын сату мүмкін ... ... жер ... ... ... жер ... қосылады (ҚР ЖК-нің 94-бабы).
Қазақстан Республикасының заң актілерінде көзделген жағдайларда, қылмыс
немесе өзге де ... ... ... үшін меншік иесінен немесе жер
пайдаланушыдан жер учаскесі сот тәртібімен санкция ... ... ... ... адам мен оның ... ... үшін қажетті, сотталған
адамға жеке меншік құқығымен тиесілі немесе оның ортақ ... ... ... онда үй мен ... қора-жайлары орналасқан жер
учаскелері, сондай-ақ өзіндік қосалкы шаруашылық жүргізу үшін қажетті жер
учаскелері Қазақстан ... ... ... ... сәйкес тәркіленбеуге тиіс. Тәркіленген жер учаскелері мемлекеттік
меншікке қайтарылады. Тәркілеу объектісі болып табылатын ... ... не жер ... ... ... Республикасының заңдарында
белгіленген тәртіппен сатылуы мүмкін (ҚР ЖК-нің 94-бабы).
3. Ауыл шаруашылық ... ... ... ... ... шаруашылықтың құқықтық тәртібі, жалпы шаруа-шылықтың
құқықтық мәртебесі ... ... ... ... ... нақты
анықтамаға ие болған жоқ. Тек ұжымдық шаруашылық ... ... ... ... ... азды-көпті нақты анықталған болатын.
Осылайша, 1964 жылы Қазақ КСР АК-де азаматтардың жеке ... ... саны ... ... ... ... деп көрсетілген.
Осы заңмен артық малды алудың тәртібі анықталады ... ... ... ... жеке ... ... ... қорлары, сонымен бірге олардың жеке қаражаттарына сатып алған
немесе мүрагерлік тәртібімен не сыйлау ... ... және ... ... ... ... жеке ... қүрайды.
¥жымдық шаруашылықтың жарғысына сәйкес тек ұжымдық шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... тұратын
азаматтардың жеке меншігінде бола ... ... ... ... ... мүлкі оның мүшелеріне бірлескен меншік ... және ... ... ... ... ұжымдық шаруашылық
ауласының меншігінде үй жанындағы жер телімінде орналасқан пайдалануындағы
қосалқы ... ... үйі, ... ... құсы мен ұсақ ... мүлкі болуы мүмкін екені белгіленген.
Сонымен бірге, ұжымдық шаруашылық ауласына оның меншігіне берген аула
мүшелерінің ... ... ... ... түскен еңбек
табыстары немесе олардың басқа да ауланың меншігіне берген мүлкі, ... ... мен ... қаражаттарға сатылып алынған жеке
тұтыну заттары жатады.
Ұжымдық шаруашылық ауласының мүлкін иелену, пайдалану және баеқару ... ... ... арқылы жүргізіледі.
Ауланың мүлкін иелену, пайдалану және басқару туралы дау он алты жасқа
толған кез келген аула ... ... ... сотпен шешіледі. 15 жастан
16 жасқа дейінгі тұлғалар шағымдарды ... ... ... ... ... ... ... береді, ал 15 жасқа
дейінгі тұлғалардың мүдделеріндегі шағымдарды олардың ата-аналары (асырап
алулылары) немесе қамқорпылары береді ... КСР АК ... ... ... да: ... ... ... мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауапкершілігін; ұжымдық шаруашылық
ауласы мүшесінің үлесі мен ... ... ... ... ... ... шаруашылық ауласын бөлуді; ұжымдық шаруашылық ауласының
бөлісі мен бөлу құқығын жоғалтуды; ортақ үлестік ... ... мен ... ... ... меншікке жататын тұрғын үйді
пайдалану құқығы мен басқа да мәселелерді анықтады.
Азаматтардың жеке ... ... ... ... 1987 ... ... алып ... Тек КСКП ОК және КСРО Министрлер Кеңесінің 1987 жылғы ... ... жеке ... ... ... баулар мен
бақшаларды өсіруді дамыту жөніндегі қосымша шаралар туралы" Қаулысымен
халықтың жеке ... ... ... және ... ... бірге совхоздардың жүмысшылары мен қызметкерлерінің және ... ... да ... үй ... ... көлемінің белгіленген
шекті нормаларының қалыптасқан практикасынан бас ... ... ... ... ... үй ... телімдері мен жеке қосалқы
шаруашылығындағы малдарды және құстарды ұстаудың көлемін, осы ... ... ... ... және ... ... ... шаруашылықтар
және совхоздар, ұжымдық шаруашылық жұмысшыларынық совхоздардың жұмысшылары
мен
кызметкерлерінің, басқа да ауылдық тұрғындардың қоғамдық өндіріске қатысуын
есепке ала отырып ... осы ... ... ... жеке ... ... ... бас тартудың мақсатқа сәйкестігі мойындалса да,
тәртіптеудің өзі жойылған жоқ, тек ... ... ... ... ... ... ... шаруашылықтарға және совхоздарға
берілді.
Қорытынды.
Нарықтық экономиканың жағдайында бұнда жеке қосалқы шаруашылықты қатаң
тәртіптеуге деген қажеттілік жойылды. 1964 жылы ... КСР ... жеке ... ... ... жеке ... құқығын жеке
меншік субъектілерінің құқығы бойынша екі топқа бөлуге болады: ұжымдық
шаруашылық ... ... ... ... ... және ... ... жаңа Азаматтық кодексіне сәйкес заң шығарушы жеке
қосалкы шаруашылықтың мүлкін топтаудың бүндай тәсілінен бас тартты, ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексінің 188-бабына сәйкес, меншік
иесіне мүлікті ... ... және ... ... ... ... Азаматтық кодексінің 191-бабына сәйкес, заңдық
актілерге сәйкес азаматтарға немесе заңды тұлғаларға тиесілі бола алмайтын
мүліктің жекелеген түрлерінен басқа, кез ... ... жеке ... ... ... ... ... саны мен құны шектелмейді. Азаматтардың
жеке қосалқы шаруапылығын заңды "басыбайлықтан босату" ғана ... ... ... ... аясы да ... ... ауыл шаруашылығының техникаларын: тракторларды, шөп
шапқыштарды, астық ... ... ... ... арналған үй
фермаларын және еңбектің өнімділігін арттыруға, оны ... ... ауыл ... ... да ... меншікте ұстауға
болады.
Әдебиеттер.
1.'Теория государства и права. / Под ред. Бабаева В.К. М.: Юристь, 2002.
2.Аграрное право. Учебник для ... / Под ред. ... Г.Е., ... М. 1998.
3.Воронин Б.А. Аграрное право как отрасль права, ... ... ... и ... ... Актуальные проблемы аграрного
права России: теория и практика. Сборник научных статей. М. ... ... ... ... / Ответ.ред. БыстровГ.Е., Козырь М.И. ... 2000. ... Б.А. ... ... РК. ... ... 2000. ...

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Олжабай батыр» жырының тарихи-фольклорлық сипаты3 бет
Абайдың «Желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайлы4 бет
Абайдың «желсіз түнде жарық ай» өлеңінің аудармасы жайында3 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама16 бет
Ауыл-село мұғалімдерінің өсу жолдары, олардың құрамындағы сандық және сапалық өзгерістер13 бет
Меншікті қалыптастыру кезеңдерінің негізгі ерекшеліктері мен нәтижелері7 бет
Нарық жағдайында агроөнеркәсiп саласында майлы дақылдар iшкi кешенiн қалыптастыру және дамыту (Оңтүстік Қазақстан облысы агроөнеркісібі мысалында)23 бет
Шыртылдақ қоңыздар биология,зиянды фазасы,таралуы,есептеу әдістемесі5 бет
Қазіргі қазақ аулының мәдени өмірі61 бет
Семей қаласы жергілікті өзін-өзі басқаруының құрылымының сызбасын келтіру және толық сипаттама беру5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь