Бағалы қағаздар нарығы және оны қалыптастырудың теориялық-методологиялық негіздері

КІРІСПЕ

1 БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ.МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Бағалы қағаздар нарығы ұғымы, оларды құру және басқару принциптері мен мемлекеттік реттеу негіздері
1.2 Бағалы қағаздар нарығының инфрақұрылымы
ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Тақырыптың өзектілігі. Нарық - күрделі, әрі жан-жақты қызмет атқаратын қоғамдық қатынастар жиынтығы. Ол бір жағынан тауар және көрсетілген қызмет нарығын қамтыса, екінші жағынан қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз кезегінде, қаржы нарығы мен қозғалмайтын мүлік нарығынан тұрады. Осы аталған нарықтардың өзара байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды. Ал бұл механизм несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа қатысушы - кәсіпкерлер іскерлік шартқа қол койып, өздеріне бағалы қағаз түрінде міндеттеме алады. Кәсіпкерлердің өзара жасасқан дәл осы міндеттемелері - экономикалык механизмнің тұрақтылығының кепілі.[1, 33-б.]
Зерттеу пәні. Жалпы тұрғыдан алғанда бағалы қағаздар нарығы бағалы қағаздарды шығару және айналысқа түсіру бойынша оған қатысушылар арасында туындайтын экономикалық қатынастар жиынтығы деп қарастырылады. Кез-келген нарық сияқты бағалы қағаздар нарығы - оның объектісі, субъектісі және олардың арасындағы қатынастардың бірлігі. Бұл нарықтың объектісі - бағалы қағаздар, ал субъектісі - нарыққа қатысушылар. Экономикалық қатынастар - ол нарық субъектілерінің, яғни нарыққа қатысушылардың бағалы қағаздармен жүргізетін кез-келген іс-әрекеті, яғни қолданыстағы шаруашылық заңнамаларына сәйкес жүргізілетін әртүрлі операциялар.
Зерттеу объектісі. Бағалы қағаз нарығы субъектілерінің қатынастары экономикалық-құқықтық механизмге негізделеді. Бүл бағалы қағаздардың материалдық түрі ретінде оның маңызын дәлелдейді. Бірақ бағалы қағаздардың маңызы онымен шектеліп қоймайды. Бағалы қағаздар кез-келген мемлекеттің төлем айналымында маңызды орын алады, себебі олар арқылы мемлекеттің инвестициялық қызметі жүзеге асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі қаржы тікелей халық шаруашылығының ең тиімді саласына құйылады, яғни оларды нарық жүйесіндегі ең өміршең субъектілер ғана ала алады.
1. «Валюталық реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. Алматы, 28 сәуір 1997 жыл.
2. «Қазақстан Республикасында валюта операцияларын жүргізу ережесіне толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы». Ұлттық банк, 18 қаңтар 2002 жыл, № 24 қаулы. Егемен Қазақстан 12 наурыз 2002 жыл, № 54.
3. «Бағалы қағаздар нарығы туралы» ҚР заңы (2009.13.02. берілген өзгерістер мен толықтырулармен)
4. 2007-2011 жылдарға арналған ҚР қаржы нарығының даму концепциясы, 25.12.2006ж
5. Еуразиялық экономикалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттердiң бағалы қағаздар рыногындағы ынтымақтастығы туралы Келісім (Астана қ., 2004 ж. 18 маусым) Қазақстан Республикасы Президентінің 23.09.04 ж. N 1446 жарлығымен бекітілді.
6. Правила распространения биржевой информации г. Алматы 2004. Утверждены решением Биржевого совета АО "Казахстанская фондовая
биржа" (протокол от 20 октября 2004 года № 37)
7. Рынок ценных бумаг: учебник/под ред. В.А. Галанова, А.И. Басова. – 2-ое
изд.,перераб. и доп. –М: Финансы и статистика, 2008
8. Гитман Л. Дж., Джонк М.Д. Основы инвестирования. Пер. с англ. – М.: Дело, 1997
9. Көшенова Б.А. «Бағалы қағаздар нарығы және биржа ісі». Оқу құралы.- Алматы: 2007
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 БАҒАЛЫ ҚАҒАЗДАР НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ-МЕТОДОЛОГИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1. Бағалы қағаздар нарығы ұғымы, оларды құру және ... ... ... ... ... Бағалы қағаздар нарығының инфрақұрылымы
Қорытынды
қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Нарық - күрделі, әрі жан-жақты қызмет атқаратын
қоғамдық қатынастар ... Ол бір ... ... және ... ... ... ... жағынан қор жинау нарығын қамтиды. Соңғысы, өз
кезегінде, қаржы нарығы мен ... ... ... ... ... ... өзара байланысы ұлттық экономикалық механизмді құрайды.
Ал бұл механизм несиеге негізделген. Басқаша айтқанда, нарыққа ... ... ... ... қол ... өздеріне бағалы қағаз түрінде
міндеттеме алады. Кәсіпкерлердің өзара жасасқан дәл осы ... ... ... ... кепілі.[1, 33-б.]
Зерттеу пәні. Жалпы тұрғыдан алғанда бағалы қағаздар нарығы ... ... және ... ... ... оған ... ... экономикалық қатынастар жиынтығы деп қарастырылады. ... ... ... ... нарығы - оның объектісі, субъектісі және
олардың арасындағы қатынастардың бірлігі. Бұл ... ... - ... ал ... - ... ... Экономикалық қатынастар - ол
нарық субъектілерінің, яғни нарыққа қатысушылардың бағалы ... ... ... яғни ... шаруашылық
заңнамаларына сәйкес жүргізілетін әртүрлі операциялар.
Зерттеу объектісі. Бағалы қағаз нарығы ... ... ... ... Бүл ... ... түрі ретінде оның маңызын дәлелдейді. Бірақ ... ... ... шектеліп қоймайды. Бағалы қағаздар кез-келген мемлекеттің
төлем айналымында ... орын ... ... олар ... ... ... ... асырылады. Дәлірек айтқанда, бұл күрделі қаржы
тікелей халық шаруашылығының ең тиімді саласына құйылады, яғни оларды ... ең ... ... ғана ала ... ... ... НАРЫҒЫ ЖӘНЕ ОНЫ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ ... ... ... ... нарығы ұғымы, оларды құру және басқару
принциптері мен мемлекеттік реттеу негіздері
Бүгінгі таңда бағалы қағаздар ... ... ... кездеседі.
Мысалы, нарық сатып алушы мен сатушының кездесетін орны, сатып ... ... ... ... ... ... ... алмастыруға қызмет ететін
механизм, бағалы қағаздарды шығаруға және айналысқа ... ... ... ... және т.с.с. Келтірілген анықтамалардың
барлыгы да капитал ... ... ... ... қатынастарды
сипаттайды. Бағалы қағаздар нарығының басқа кез-келген нарықтан бір ғана
айырмашылығы бар - ол ақша ... ... ... ... ... ... ... тауар өндіру үшін немесе алғашқы капиталды өсіру ... ... ... бос ақша ... тарту мерзіміне байланысты
нарық ақша нарығы және капитал нарығы ... ... ... деп ... ... ... халықтан қысқа мерзімге (1 жылға дейін) ... ... ... ал ... ... бағалы қағаздар (ақша нарығымен
салыстырғанда) үзақ ... бойы ... ... [1, 78-б.]
Бағалы қағаздар нарығы (қор нарығы) - ол қаржы нарығының құрамдас бір
бөлігі. Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... ... Ол ... ... — бағалы қағаздар. Олар, біріншіден, ... ... ... ... яғни олар бойынша табыс алу құқығы
және табыс төлеу міндеттемесі пайда болады. Бұдан бұрын ... ... өз құны аз ... да, өте ... нарықтық бағамен сатуға болады.
Бағалы қағаздардың көрсетілген құны ... өте ... ... ол ... ... ... капиталдың белгілі бір мөлшерін
көрсетеді. Егер бағалы қағаздарға нарықтық сұраныс оның ұсынысынан жоғары
болса, онда оның ... ... ... ... ... ... де ... мүмкін). Бұндай нарықтық бағаның номиналдан ауытқуы,
бағалы қағаздардың «жалған ... ... ... ...... ... ... белгісі, яғни өндірістік
капиталдың оқшауланып ... бір ... ... ... ... ақша ... немесе басқа материалды құндылықтардың
орнына жүретін «символы» болғандықтан оны «қордың құндылықтары» деп те
атайды. Сонымен ... ... ... «қор ... немесе құралы»
болып та есептеледі. Себебі тек сол кұралды пайдаланып, нақты құндылықтарға
қол жеткізуге немесе сол ... бір ... ... ... ... ... ... нарығы — капитал нарығының, яғни ақша және
басқа материалдық құндылықтардың нақты қызметінің көрінісі.
Бағалы қағаздар нарығының маңызы. ... ... ... ... ... ... ... тарту анағүрлым жеңіл. Акция
және облигация ... ... ... ... ... және ... 2 апта, эмиссия проспектісін шығарып және ... ... ... 2-4 апта, оларды сатып алу-сатуға және есеп ... 2-
3 апта ... ... ... ... 1,5-2 ай ... ... (шығарушы)
өзіне қажетті капиталды жинап, оны басқару құқығына ие ... ... ... ... де ... ... қалыптасқан.
Акциялары Франция ұлтгық қор индексіне ... ... ... ... қағаздармен операцияларының көп бөлігін (70%-ке дейінгі)
Франциядан тыс елдерде жүргізеді. Батыс Еуропа қор ... ... ... ... ... ... ... қызметінен
табады. Сондай-ақ американдық компаниялардың шетелдердегі қызметінен тапқан
пайдасы өте қомақты, мысалы, ол акциясына ... қор ... ... ... орташа 25-30% құрайды.
Халықаралық бағалы қағаздар нарығы, ұлттық нарық тәрізді, алғашқы және
екінші нарықтардан ... ... ... бір ... эмитенті өзінің
бағалы қағаздарын басқа елде (немесе ... ... ... ал
екінші нарықта арнаулы қаржы мекемелерінің делдалдық етуімен бағалы
қағаздарды қайта сату ... ... ... ... ... ... ... алушы және сатушы ретінде орталық және коммерциялық банктер,
сақтандыру компаниялары және басқа да ... емес ... ... ... ... нарығы — экономикалық өрлеуді көп жағдайда
қаржыландыратын ең оңай және ең қолайлы қаржы ... ... ... ... оның ... ... ... нарығының,
бірсыпыра белгілеріне, айналысқа түсетін активтер түріне, сондай-ақ олардың
сатылу тәсілдеріне қарай ... ... ... ... ... ... ... белгілеріне және қоғамдық танылуына қарай:
• халықаралық және ұлттық;
• жергілікті және аймақтық нарық ... ... ... ... ... ... нарық, мысалы, бағалы
қағаздардың нақты түрінің (акция, облигация, және т.б) немесе опциондар,
фьючерстер, валюта ... деп те ... ... ... елдерде бағалы қағаздарды сату тәсіліне
қарай төмендегідей ... ... ... дамуда. [2, 134-б.]
- алғашқы және екінші нарық;
- ұйымдастырылған және ұйымдастырылмаған;
- жай және қос аукциондық нарық;
- ... және ... ... ... және ... ... ... бағалы қағаздардың жаңа шығарылғандары орналастырылады.
Олардың эмитенттері корпорациялар, үкімет және ... ... ... бұрын шығарылған бағалы қағаздар қайта сатылады. ... — ол ... ... алу және сату ... ... ... бағалы
қағаздардың бүкіл айналысы кезіндегі оның бір иемденушіден ... ... [3, ... ... - ол ... ... бекітілген ережеге сай
бағалы қағаздар нарығына кәсіби ... ... ... ... ... ... бойынша бағалы қағаздардың айналысы.
Ұйымдастырылмаған нарық - ол нарыққа қатысушыларға арналған ережені
сақтамай-ақ бағалы қағаздардың ...... ... ... ... формасы. [3, 151-155-б.]
Биржалық нарық - бағалы қағаздарды қор нарығына саудаға түсіру, ол ... ... ... тыс нарық - бұл бағалы қағаздарды қор нарығынан тыс ... Ол ... және ... да ... ... нарық - ол өзіне жай аукцион, голландиялық аукцион және қос
аукционды біріктіретін нарық. Олар ... ... ... және ... сондай-ақ қатысушылардың өзара жарысқа
түсуімен ерекшеленеді.
Жай аукциондық нарық деген қор құралдарына сұраныс ... ... ... ... сатып алушылары бар және монополиялы ... ... бар ... ... аз ... және ... олар ... сату туралы өздерінің ұсыныстарын алдын ала
баға белгілеу бюллетеніне енгізу үшін ... Баға ... ... ... қызығушылық білдірген сатып алушыларға үлестіріледі.
Сөйтіп олар аукционға ... ... ... ... ... өз бағаларын
ұсынып, қағаздарды сатып алу ... ие болу үшін ... ... ... сатуға түсірген сатушылар айырықша жағдайда болады.
Себебі алғашқы сатып ... ... алу ... ие болу үшін ең ... ... ... Сөйтіп аукционнан сатып алушылар азайған сайын тауар
бағасы да төмендейді. Біркелкі ... ... саны ... ... ... ала келісілген бағамен сату мүмкіндігі және соған сәйкес жай
аукционды өткізудің мәні төмендейді. Осы ... ... ... ... ... нарыққа орналастырғанда ұйымдастырылатын жай
аукцион жатпайды. Себебі оларды монополиялы ... ... ... ... ... ... мәлімдемесі күні бұрын
жинақталады. Содан соң ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды сатып алу мәлімдемесін ... ... баға ... [4, ... аукционды нарықтың жай нарықтан айырмашылығы - онда ... ... алу ... сату құқына ие болу үшін өзара жарысқа түсетін
көптеген сатушылар мен ... ... ... және компыотерленген нарықтың бірінен-бірінің ... ... ... және ... ... ... орын ... олар бір-бірімен тікелей кездеспейді;
сауда жүргізу және оған қызмет ету процестері түгелдей автоматтандырылған;
саудаға қатысушыларға бағалы қағаздарды ... ... ... ... ... ... енгізеді.
Кассалық нарық (немесе «кэш» нарық, я «спот» нарық) - ол мәмілені дереу
(1-2 жұмыс күнінде) орындау. Ал мерзімді нарық -ол ... ... ... ... күнінен бастап 3 айға дейін) бекітілген нарық.
Қазіргі кезде әлемде осы аталған нарықтардың қосындысы іспеттес төрт
нарық концепциясы ... ... ... қор ... деп ... онда ... өткен қор
құндылықтарымен мәміле ... ... ... ... ... ... оны сату процесіне көптеген ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды орналастырумен
инвестициялык банктер шұғылданады. Әдетте, ... ... ... шығарылымның барлығын сатып алып, шығарылымды
орналастыруға өзіне ... ... ... ... Андеррайтердің
жүргізетін іс-шаралар кешенін андеррайтинг деп атайды. [4, ... ... — ол ... тыс нарық, онда биржада тіркеуден өтпеген
бағалы қағаздармен операциялар жүргізіледі. Бағалы ... ... ... - ол ... ... қағаздарды қайта сату. Сатып алу-
сату ... көп ... ... инвестициялық
диллерлердің, трейдерлердің (биржаның сауда аймағындағы фирмалардың өкілі)
қатысуымен нарықтық баға ... ... ... ... тыс ... онда қор ... тыс ... тіркеуден өткен бағалы қағаздар сатып алынып, қайта сатылады. Оларға
жоғары комиссиялық ақы бекітіледі.
Төртінші нарық немесе компьютерленген нарық, онда сауда қор ... ... желі ... ... Бұндай жүйенің көмегімен
инвесторлар комиссиялық ақыдан және қор нарығының тұрақсыздану қатерінен
көп сома үнемдейді.
Қорытындысында бағалы қағаздар нарығының ... ... айта ... «Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... бағалы қағаздар нарыгы, ал «екінші нарық» -
қайталама бағалы ... ... деп ... ... ... ... ... және оларды құру принціптері.
Халықаралық тәжірибеде қалыптасқан қор ... ... деп жеке және ... ... ... ... ... болатын
бағалы қағаздар жиынтығы түсініледі. Ол мынаны білдіреді: портфельдің
құрылуы және болашақта оның ... мен ... ... ... ... тәуекел/табыс қатынасымен жаңа инвестициялық сала құрайды. Бірақ
жаңа портфель белгілі бір корпаративті ... әр ... ... ... облигация, тәуекел және үкіметпен кепілденген, яғни
негізгі сумма және ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... анықтайды. Жалпы портфель бағалы
қағаздардың бір түрінен тұруы мүмкін, сонымен қатар ол өз ... ... ... ... ... ... алады. Бірақ әр бағалы қағаз
өздігінен мұндай ... жете ... ... ... ... жиынтығына өздігінен алынған бағалы
қағаздар жете алмайтын және тек қана ... ... ... ... инвестициялық сипаттама бере отырып инвестициялау шарттарын жақсарту
үшін қажет.[6, 66-б.]
Осылай ... құру ... ... ... ... ... жетуге болады. Бағалы қағаздар ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін құрал болып
табылады.
Портфельді инвестиция бойынша табыс белгілі бір ... ... ... портфельге енгізілген қағаздың барлық жиынтығы бойынша жалпы пайданы
көрсетеді. Пайда мен тәуекел арасында сандық сәйкестік мәселесі ... ол ... ... ... ... ... жетілдіру және
инвестициялар қалауымен жаңаларын құру ... ... ... ... ... ... оларды айқындау үшін жалпы шешім сызбасын тез арада
табуға болатын, бірақ соңына ... ... ... ... ... ... қасиеттерін есепке ала отырып ... ... ... ... ... болады. Бұлардың әр қайсысында бар
тәукел, иемденушіде мүмкін ... ... және ... бір ... ... ... арасында жеке баланс болады. Осы
факторлардың қатынасы бағалы қағаздар ... ... ... ... ... түрі – бұл оның табыс және тәукел ... ... ... ... табылады.. Портфель түрінің
жіктелуі кезіндегі маңызды белгісі ... ... ... ... ... ... ... өсуі немесе ағымдық төлем – ... ... ... ... ... ... ... түрлерін қарастырайық.
Өсу портфелі бағам құны өсетін ... ... ... түрінің негізгі мақсаты – алынатын дивидендпен қоса портфельдің
салым құнының ... ... ... ... аз көлемде шығарылады.
Портфельге кіретін ... ... ... ... өсу қарқыны осы топты
құрайтын ... ... ... өсу ... ... ... өсіміне бағытталған. Бұл
портфельдің құрамына жас, тез ... ... ... кіреді.
Портфельде инвестициялар айтарлықтай қауіпті, бірақ бір уақытта ең жоғары
табыс әкелу мүмкін. [6, 73-б.]
Консервативті өсу ... ... ... ... ... Ол ... бірақ бағам құнының тұрақты өсу қарқынымен сипатталатын ірі, танымал
компаниялардың акцияларынан құралады. ... ... ұзақ ... ... қалады. Консервативті өсу портфель ... ... ... өсу ... агресивті және консервативті өсу портфелінің
инвестициялық қасиеттерінің үйлесімін ... Бұл ... ... ұзақ
мерзімге алынған сенімді бағалы қағаздардың және құрамы үнемі өзгеріп
тұратын қауіпті қор ... ... ... ... капиталдың орташа
өсіміне және ... ... ... деңгейі кепілденеді. Тұрақтылық
консервативті өсу бағалы қағаздармен, ал табыстылық агресивті өсу бағалы
қағаздармен ... ... ... өсу портфелі портфельдің кеңінен
таралған моделі болып табылады және жоғары тәуекелмен кездескісі келментін
инвесторлармен көбінен ... ... ... ... ... – пайыздық және дивидендтік
төлемдер – алуға ... ... ... ... ... ... қасиеттері жоғары ағымдық төлемдер болатын облигация және
басқа да бағалы ... ... ... ... ... және ... сипатталатын акциялардан тұрады. Бұл портфель түрінің
ерекшелігі оның құру мақсаты ... ... ... көлемі
тәуекелдің минималды деңгейіне сәйкес келетін белгілі бір ... ... ... ... Портфельді инвестициялаудың объектілері төленетін
тұрақты ... және ... ... жоғары қатынасы бар қор нарығының
сенімділігі жоғары құралдар ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздардан құралады
және ол минималды тәуекел деңгейінде орташа табыс әкеледі.
Табысты қағаздардың портфелі ... ... ... ... ... ... жоғары корпорация облигацияларынан, бағалы
қағаздардан тұрады.
Өсу және табыс портфелі қор ... ... ... бағам құнының
төмендеуінен, төмен дивиденд және ... ... ... ... Осы ... құрамына кіретін қаржылық активткрдің бір бөлігі
иемденушіге бағам құнының ... ал ... ... ... портфель әрекет ету мерзімі әр түрлі болатын бағалы
қағаздар түрлерінен тұрады. Оның негізгі ... әр ... ... ... бойынша қаражаттың түсуінің жиілігін қамтамасыз ету болып келеді.
Арнайыландырылған портфель кәсіпорынның белгілі бір ... ... және ... ... салым жасауға негізделген.
Аудандық және салалық портфель бөлек ... ... ... ... ... ... осы саласына қатысатын белгілі бір
компанияның ... ... ... ... табыстылықты қамтамасыз ететін
бағалы қағаздарынан құрылады.
Қазіргі уақытта портфельді ұйғарым барған сайын қор нарығында таралуда
... ... бұл ... жеке ... ... ... үшін
қолданады. Мұнда агент үшін де (банк), сенуші үшін де (клиент) маңызы болып
шешім қабылдауға көмектесетін ... ... ... ... бағам
толқуларының (периодтылығы және орташа шаршылық ауытқу көлемі) динамикасын
талдауға, болып жатқан бағам толқуларын ... ... және ... ... бөлу ... Бұл ... ... отырып қаржылық
менеджерлер белгілі бір қағаздарға инвестициялау жөнінде, оларды портфель
құрамына енгізу жөнінде шешім қабылдауға көмектеседі.
Шетелдік ... ... ... тек қана жеке ... ... ... және олардан құрылған инвестициялық
портфельдерге салымдарды қарастырады.[8;386-389]
1- кесте. Инвестор түрі мен портфель түрі ... ... ... ... |Тәуекел |Бағалы қағаз |Портфель түрі |
| ... ... ... | ... ... |Мемлекеттік |Сенімділігі жоғары, |
| ... | ... ... ... |
| | | ... ірі ... |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... мен | |
| | | ... | ... ... ... ... |Мемлекеттік |Диверсификацияланған |
|агресивті |капитал салу | ... | |
| ... оның ... ... аз | |
| | | ... ... | |
| | | ... ірі, бірақ| |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | ... ... ... |Шағын ... ... |
| ... | ... ... ... да |
| ... | |венчурлы ... |
| |тез өсу | ... | |
| ... | |табыстылығы | |
| | | ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... ... | ... ... Б.А. ... ... ... және ... ісі. Оқу құралы.- |
|Алматы: 2007. [9;54-56] ... ... ... ... ... ... әр ... портфель түрі белгілі бір ұстаушыда тұрақты нәрсе болмайды, керісінше
нарық жағдайына және ... ... ... өзгерістеріне
байланысты түрленеді. Халықаралық тәжірибеде арнайы рейтенгтік ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздарды
талдайды.
Портфельді инвестициялар портфельді құрумен байланысты және бағалы
қағаздар мен басқа да активтерді ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі мен табыстылығы,
олардың өсуі және өтімділігі. Портфельді құру кезінде негізгі мақсат ... банк ... ... үйлесуіне жету болып табылдады.
Бағалы қағаздар портфелін құрудың келесі этаптарын көрсетуге ... ... ... ... ... ... ... мен табыстылығының үйлусуін бағалау;
- бастапқы портфель құрамын анықтау;
- портфеь басқару сызбасын таңдау.[9;54-56]
Инвестициялық портфельді құру ... ... ... ... ... ... объектісінің қаржылық жағдайымен шарттастырылған
акцияларды қайта бағалау факторларды ескеру керек.
Инвестициялардың мүмкін объектісін қаржылық талдау барлық деңнейлерде
инвестициялық ... ... ... ... ... ... жағдайы белгісіз жеке және заңды тұлғалармен жұмыс істемейді.
Дамыған мемлекеттерде қаржылық есептіліктің басылымы – бұл іскерлік
байланыстардың ... ... ... ... ... ... бар. ... қаржылық талдау бойынша жұмыс сапасы
қызметкерлердің ... ... ... және
қолданатын аудиттің әдісімен анықталады.
Облигациялар акцияларға қарағанда қандай да бір ... ... ... олардың сапасы өздігінен біртекті емес. ... ... ... ... ... келесі сұрақтарға жауап беру керек:
- Облигация ұстаушылар алдында ... ... ... ... табысы жеткілікті ме?
- Қарызды өтеу үшін айналымдағы қаражат жеткілікті ме?
- Компания қарыздары мен активтерінің сәйкестілігі ... ... өтеу үшін ... ... ... ме?
- Тәуелсіз рейтенгтік агенттіктері бойынша компания облигациясының
рейтингі қандай?
Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... мен құрылымы оның
түріне сәйкес келу үшін оны басқару қажет. ... ... деп ... қағаздар жиынтығына белгілі бір ... және ... ... ... ... мыналарға мүмкіндік береді:
- алғашқы инвестицияланған қаражатты сақтауға;
- табыстылықтың максималды деңгейіне жету;
- портфельдің инвестициялық бағыттылығын қамтамасыз ету.
Басқаша ... ... ... ... ... ... және оны ... мүдделеріне сәйкес ... ... ... ... Сондықтан факторлар мониторингі
негізінде портфель құрылымын оның құрамдас бөліктерінің ... ... ... қажет.
Активті және пассивті болып сипаттауға болатын портфельге қолданатын
әдістер мен техникалық мүмкіндіктер жиынтық басқару әдісін көрсетеді.
Алғашқы және қымбаттылардың ... ... ... ... ... ... ... мониторинг болып табылады:
- қор нарығы, оның даму тенденциясы;
- қор нарығының секторлары;
- бағалы қағаздар эмитент-фирманың қаржылық-экономикалық көрсеткіштері;
- бағалы қағаздардың инвестициялық қасиеттері.
Демек, ... ... ... портфель түріне сәйкес келетін
инвестициялық қасиеттерге ие бағалы қағаздарды таңдау ... ... – бұл ... және ... ... ... негізі.
Басқарудың активті моделі портфельдің инвестициялық мақсаттарына жауапты
болатын мұқият бақылау және құрал-жабдықтарды ... ... ... ... кіретін қор құралдарының құрамының тез өзгеруін қарастырады.
Мониторинг – бұл ... ... ... ... табыс көлемін
болжамдау және бағалы қағаздармен операциялар интенцификациясының
базасы.[10, 315-б.]
Активті басқарумен ... ... ... ... ... ... алу керек және табыстығы төмен активтерден тезарада құтылу
міндетті. Ал бұл кезде ... ... ... және оның ... ... ... ... маңызды. Демек, “жаңа” портфельдің
құнын, табыстылығын, тәуекелін және ... да ... ... ... табыстылығ төмен “көне” портфельдің сатылымын есепке
ала отырып салыстыру қажет.
Мұнда портфель құрамының өзгерісі бойынша ... ... ... айта кету жөн. Бұл белгілі бір деңгейде айырбс формасына немесе
“свопингке” байланысты.
Менеджер қор ... ... ... талдау нәтижесін іске асыра
алу керек. Менеджер жобаны іске ... ... ... ... сақ ... ... болу керек.
Пассивті басқару бұл ұзақ тиімділікке ... ... ... ... ... диверсификацияланған портфель құру болып
табылады. Мұндай көзқарас сапыс ... ... ... толы ... кезінде мүмкін. Инфляция кезінде, яғни көбінесе қысқа ... ... ... бар болғанда, сонымен қатар қор нарығыны тұрақсыз
коньюктурасында пассивті басқарудың тиімділігі төмен болады.
Біріншіден, ... ... ... ... ... ... тұратын
портфель үшін тиімді болады, ал отандық нарықта портфельдер аз.
Екіншіден, бағалы қағаздар портфелі ұзақ уақыт аралығында ... үшін ұзақ ... болу ... Бұл пассивті басқарудың негізгі
артықшылықтарын жүзеге асыруға ...... ... ... ... ... динамикалылығы портфель төмен айналымда
болуына мүмкіндік береді, себебі мұнда табысты ғана ... ... ... да ... болады.
Пассивті басқарудың сирек қолданатын әдісі – ... қор ... қор – бұл ... нарығының күйін сипаттайтын таңдалынған
биржалық индекс қозғалысын көрсететін ... Егер ... ... ... ... ... онда ол индексті есептеген кезде қағаздар
құратын бағалы ... ... ... ... ... ... уақытта
бағалықағаздар нарығының тиімділігі төмен, сондықтан индексті әдісті
қолдану күтілетін оң нәтиженің орнына ... ... ... 397-б.]
Белгілі бір қиындықтар портфельді ұстап тұру әдісін қолданғанда да
туындайды.
Пассивті ... ... ... емес ... қағаздарда
инвестициялаумен байланысты. Мұнда бағаның ... ... ... ... ал бұл ... ... ... табцыс алуға мүмкіндік береді. Бірақ Қазақстан нарығының
тұрақсыздығы мұндай кепелдік бермейді.
Өз қаражатының нормативті тиімді ... ... ... ... қаражатын ала отырып қажетті минималды портфель ... ... ... ... ... табыстылықпен және
минималды тәукелмен портфельге бағалы қағаздаоды таңдау ... ... ... ... ... ... ... басқару кезіндегі
қарықтық өзгеріс емес, минималды тәуекелден төмен портфель табыстылығының
түсуі табылады. Осылай табыстылық ... ... ... ... нарығының конъюктурасы портфельді басқару әдісін анықтайды деп айтуға
болады.
Басқару тактикасын таңдау ... ... де ... ... ... ... басқару тактикасын қолдансақ, ұтысты күту
қиын. Мысалы, күнделікті табыс портфеліне ... ... ... өтелуі екіталай.
Басқару тактикасын таңдау менеджердің бағалы қағаздарды тааңдаау және
нарық жағдайын ... ... ... Егер инвестор бағалы
қағаздарды таңдау немесе уақытты ескеру қабілеті ... ... онда ... ... құру және тәукелдерді қолайлы деңгейде ... Егер ... ... ... жақсы болжай алатындығына күмәнсіз болса,
онда ол ... ... және ... ... түріне байланысты
портфель құрамын өзгерту ... ... ... ... ... басқару займдар облигациясының портфелі ... ... және ... ... толқуларын есептеудің бұл жағдайда
табыстылығы төмен.
«Активті» де, ... де ... ... клиент тапсырысы
бойынша жүргізіледі немесе келісім-шарт негізінде жүзеге асырылады. Активті
басқару сату- сатып алу және ... ... ... ... құруды жүзеге асыратын арнайыландырылған қаржылық мекемелердің
жоғары шығындарын ұйғарады. Басқарушы нарық жөнінде білімді, ... және т.б. ... ала ... қор құндылқтарымен операцияларды
орындайды. Мұнда пайда белгілі бір ... ... ... ... ... ал пайызбен коммисиондық сыйақылар алынған
пайдаға байланысты болады. Бұл қызмет түрі “Investment ... ... ... ... қағаздар портфелін басқару бойынша келісім-шарт деп
аталады.
Басқарудың ... ... – ақша ... арнайыландырылған
мекемеге беруды ұйғарады. Ол иеленуші атынан әр түрлі қор құралдарына пайда
алу мақсатымен салымдар үшін ... ... ... ... үшін ... ... алынады. Шетелдік
тәжірибеде мұндай операциялар “Private banking” немесе ... ... деп ... [11, ... ... келе ... қағаздар нарығы ... ... ... көп ... ... ең оңай және ең ... көзі. Әлемдік тәжірибеде нарықтың, оның ішінде ... ... ... ... айналысқа түсетін активтер түріне, сондай-
ақ олардың сатылу тәсілдеріне қарай көптеген түрлері кездеседі. Төменде
әрқайсысының мазмұны ... ... ... ... осы аталған
нарықтардың қосындысы іспеттес төрт нарық ... ... ... портфель құру үрдісінде берілген сипаттамамен жаңа инвестициялық
сапаға жетуге болады. Бағалы ... ... ... минималды
тәукелде қажетті табыс тұрақтылығын қамтамасыз ететін құрал болып табылады.
1.2 Бағалы ... ... ... ... ... пайда болуы сауда және өсімқорлық
(ростовщиктік) несие түрлерімен ... ... Олар ... ... сияқты қарыз міндеттемелерінің пайда болуына әсер ... ... ... одан әрі дамуы акционерлік қоғамдардың пайда болуымен
және мемлекеттің эмиссиялық қызметімен байланысты. ... ... ... ... ... XIX ғ. ортасында өрістей бастады. Осы кезде ... да ... бола ... ... бағалы қағаздармен жеке
адамдар (трейдер - аторней) және банк қызметкерлері айналысты. Кейіннен бұл
іске ... ... да ... ... ... ... ... алғашқы даулар да (оның
ішінде сотқа талап қою) ... ... бұл ... ... ... туралы шыққан заңдар жетілген және
бағалы қағаздар нарығының құқықтық негіздерін қалыптастыру процесі аяқталды
деуте болмайтын еді. Дегенмен ... ... ... ... пайда болған бағалы кағаздар нарығын құқықтық ... ... мен ... ... ... ... [12,
65-б.]
Бағалы қағаздар нарығына қатысушылар деген бағалы қағаздарды сатушы, не
сатып алушы, ... ... олар ... есеп ... және ... ... ететін жеке немесе заңды тұлғалар. Олар бағалы
қағаздардың айналымдылығы бойынша өзара ... ... ...... ... ... сипаттамасы.[12, 83-б.]
Қазіргі кезде бағалы қағаздар нарығына катысушыларды олардың нарыққа
араласуына және нарықтағы позициясына қарай шартты түрде бес ... ... топ, ... ... нарығына негізгі қатысушылар: мемлекет,
жергілікті әкімшілік органдары, ірі ұлттық және халықаралық ... ... ... ... ... атағы бар. Сондықтан олар
шығарған бағалы қағаздар ешбір қиындықсыз өтеді. Нарық ол қағаздарды ... ... ... ... Бұл ... ... ... және
жергілікті әкімшіліктің қағаздары, сатып алушыға жоғары табыс түсірмейді.
Дегенмен, халықтың кейбір топтары ... ... ... ... ... ... отбасылар және с.с. табысы аздар) беретін
табысы аз ... ... ... өз қаржыларын жұмсауға мүдделі. АҚШ-
та оларды «көктүбірлі» («голубые корешки») деп атайды.
Екінші топ, ... ... ... ... ... ... ... - несие институттары. Олар:
коммерциялық және инвестициялық банктер;
сақтандыру қорлары;
зейнетақы қорлары және с.с. ұйымдар.
Бұл институттардың көпшілігі әртүрлі инвесторлардың, яғни ... ... ... қаржысын біріктіріп, оларды ... ... ... мүмкіндіктерін іздестіреді. Олар акцияның бақылау бумасын иемденуге
немесе ... ... қалу ... ... үшін өз ... әртүрлі
шаруашылық салаларына жұмсауға ұмтылады.
Үшінші топ, жеке инвесторлар, яғни жеке адамдар, оның ... ... ... қағаздары әрқашан қауіпті. Статистика деректері
дәлелдегендей олардың 3/4 бөлігі ... ... ... ... тек 1/4
бөлігі ғана кейбір табысқа қол жеткізеді екен. ... ... ... ... ... ... ... бар екенін дәлелдеді. Мысалы,
электронды-есептегіш техникалар, ... ... ... үй ... ... сияқты өнім шығаратын шағын өндірістер. Сондай-ақ кейбір шағын
кәсіпорындар экспорт ... де ... ... ... ... және ... ... киімдерді, галантерея заттарын шығарушылар).
Сондықтан халықтың бірсыпыра тобы тәуекелге бел ... ... ... осы ... ... сатып алуда.
Төртінші топ, бағалы қағаздар нарығының делдалдары, яғни брокерлер мен
дилерлер. Олардың қолындағы хабарлар, керекті байланыс ... ... ... ... ... ... береді. Дилерлер қолында өз
капиталы болғасын көптеген операция ... ... ... ... алған қағаздарды өзінде көп ұстамайды. Олар ... ... ... ... ... ... ... жібереді. Себебі олардың іс-
әрекеті – алыпсатушылық.
Бесінші топ, ... ... ... ... және ... ... Әрбір елде бағалы қағаздар нарығына қатысушыларды
және оған ... ... ... ... ... мемлекеттік заң
актілерінде елдің экономикалық жағдайы аңғарылады. Мысалы, экономиканың
дағдарысы кезінде заңдар мен ережелер тез ... ... [13, ... ... ... ... сауда-саттық жұмысын қамтамасыз етіп,
оның міндетін атқаратын делдалдарды кәсіби мамандар деп те атайды. Ол жұмыс
баға белгілеу үщін және ... ... ... ... ... ... Ол үшін ... талаптарына сай әдейі дайындалган ... ... ... ... экономикалық, техникалық және кейбір күтпеген
жағдайды шешетін психологиялық дайындықтары ... ... ... ... ... нарығы кәсіби мамандарының мол тәжірибесі мен ... ... да ... ... қағаздар нарығының кәсіби мамандары:
1. Брокерлер - делдал ретінде келісімге қатынасатын адамдар. ... ... ... ... ... ... ... өкіл емес, ешбір
жақтың шарттық қатынастарына қатыспайды, жекелеген тапсырмалар негізінде
жұмыс істейді. Брокерге әрбір жеке ... ... ... ... Ол тек ... шегінде әрекет етуге міндетті.
2. Дилерлер - өз ... ... ... ... ... -
нарык конъюнктурасын бақылаушылар. Бағалы қағаздар нарығындағы брокерлер
заңды тұлға ретінде тіркелген ... ... ... ... ... мемлекеттерінде олар не жеке фирма, не ... ... ... Жаңа ... ... олар ... ... мекемесі болып та ... ... ... ... алу
мақсатында шағын кәсіпорын ретінде тіркелгендіктен олардың жарғылық қоры
өте аз ... ... бұл ... өз ... ... ... өсіру мақсатында клиенттер санын көбейтуге ұмтылуда. [13, 154-б.]
Құрылымы жөнінен брокерлік ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды сату белімі және хабарлама-техникалық
бөлімінен тұрады. Шамамен фирмада 15-20 адам ... ... ... ... ... (кеңес беру);
Бағалы қағаздарды алғашқы нарықта орналастыру және екінші нарыкқа ... ... құру және оны ... және с.с. ... ... ... брокерлер ақша нарығында бірсыпыра ерекше ... атап ... ... ... алушыларға делдалдық жасау және
мәмілені қамсыздандыру, оның ішінде, биржалық ... ... ... қорытындылай келе, бағалы қағаздар нарығы дегеніміз —
экономикалық ... көп ... ... ең оңай және ең қолайлы
қаржы көзі. Әлемдік тәжірибеде нарықтың, оның ішінде бағалы ... ... ... ... ... активтер түріне, сондай-
ақ олардың сатылу тәсілдеріне қарай көптеген түрлері кездеседі. Төменде
әрқайсысының ... ... ... ... ... осы ... қосындысы іспеттес төрт нарық концепциясы кеңінен мойындалуда.
Осылай портфель құру үрдісінде берілген сипаттамамен жаңа ... ... ... ... ... портфелі инвесторға минималды
тәукелде қажетті табыс тұрақтылығын қамтамасыз ететін құрал ... ... ... әрбір елдің мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы, бір
жағынан, отандық нарықтың ... ... сай ... ... ... елдердегі тәрізді мемлекеттік бағалы қағаздар ... ... ... және оның ... жаңалықтарын қамтып көрсетеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН әдебиеттер тізімі
1. «Валюталық реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. Алматы, 28
сәуір 1997 ... ... ... ... операцияларын жүргізу ережесіне
толықтырулар мен өзгерістер енгізу туралы». Ұлттық банк, 18 қаңтар 2002
жыл, № 24 ... ... ... 12 наурыз 2002 жыл, № 54.
3. «Бағалы қағаздар ... ... ҚР заңы ... ... мен ... ... ... арналған ҚР қаржы нарығының даму концепциясы,
25.12.2006ж
5. Еуразиялық экономикалық қоғамдастыққа мүше мемлекеттердiң бағалы
қағаздар рыногындағы ... ... ... ... қ., 2004 ж.
18 маусым) Қазақстан Республикасы Президентінің 23.09.04 ж. N 1446
жарлығымен бекітілді.
6. Правила ... ... ... г. ... 2004. Утверждены
решением Биржевого совета АО "Казахстанская фондовая
биржа" (протокол от 20 октября 2004 года № ... ... ... бумаг: учебник/под ред. В.А. Галанова, А.И. Басова. – 2-ое
изд.,перераб. и доп. –М: ... и ... ... ... Л. Дж., ... М.Д. ... ... Пер. с англ. – М.:
Дело, 1997
9. Көшенова Б.А. ... ... ... және ... ісі». Оқу құралы.-
Алматы: 2007
-----------------------
Тауар саудасының биржаға дейінгі формасы
Тауар саудасының ұйымдасқан ... ... ... формасы
Сауданың компьютерлік жүйесі
Фьючерстік шартпен компьютерлік жүйе саудасы
Фьючерстік шартпен биржалық сауда
Биржалық ... ... ... ... ... ... басқа формалары
НАРЫҚТЫҚ ҚАТЫНАСТАР
Операциялар
Активтер
Қатысушылар
Сатып алу
Жұмыс күші
Алғашқы сатушылар
Сату
Капитал
Соңғы сатып алушылар
Кепілдік
Тауар
Нарықтық делдардар
Сыйға тарту
Сенімді басқару
басқалар
Несиелеу

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздар нарығының дамуын мемлекеттік реттеу81 бет
Ғылым түсінігі6 бет
Қазақстандағы ежелгі қола және тас дәуірі12 бет
Қазақстандағы қола дәуірі туралы18 бет
Қоғам философиялық таным обьектісі ретінде7 бет
Ұлттық мерзімді басылымдардың Қазақстан тарихының өзекті мәселелеріне жаңа көзқарасты қалыптастырудағы рөлі: тарихнамалық талдау (1985-2005 жж.)205 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Адам капиталы теориясының методологиялық аспектiлерi13 бет
Алматы қаласының агломерациясын қалыптастырудың экологиялық ерекшеліктері35 бет
Ауыл мектебі оқушыларының экологиялық тәрбиесін қалыптастырудың теориялық негіздері5 бет
Бағалы қағаздар нарығының дамуын мемлекеттік реттеу81 бет
Ғылым түсінігі6 бет
Қазақстандағы ежелгі қола және тас дәуірі12 бет
Қазақстандағы қола дәуірі туралы18 бет
Қоғам философиялық таным обьектісі ретінде7 бет
Ұлттық мерзімді басылымдардың Қазақстан тарихының өзекті мәселелеріне жаңа көзқарасты қалыптастырудағы рөлі: тарихнамалық талдау (1985-2005 жж.)205 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Адам капиталы теориясының методологиялық аспектiлерi13 бет
Алматы қаласының агломерациясын қалыптастырудың экологиялық ерекшеліктері35 бет
Ауыл мектебі оқушыларының экологиялық тәрбиесін қалыптастырудың теориялық негіздері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь