Қазақстан Республикасында жеке табыс салығының қызмет ету механизмі

КІРІСПЕ 6
1. ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ ЖӘНЕ ҚЫЗМЕТ ЕТУ ЕРЕКШЕЛІГІ
1.1 Табыс салығының экономикалық мәні, маңызы, тарихы және дамуы 9
1.2 Шет мемлекеттердің салық салу жүйесі 20

2.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМІ
2.1 Төлем көзінен салық салынатын табыстар 25
2.2 Төлем көзінен салық салынбайтын табыстар 30
2.3 Бюджеттің кіріс бөлігін құраудағы жеке табыс салығының алатын орны 37

3.ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУІН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ 52

ҚОРЫТЫНДЫ 63

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 65
Салықтар барлық кезеңде де мемлекеттiк қаржының ең бiр маңызды санатын құрап келедi. Олар мемлекеттiң пайда болуымен қатар қалыптасты және мемлекеттiң өмiр сүруiнiң негiзгi көзi болып табылады.
Мемлекеттiң нарықтық дамуы салық саясатының маңызды тұрақтандырушысы ретiнде қолданылады. Әр елдердiң тәжiрибесi көрсеткендей, салық және салық жүйесi экономиканы басқаруда ұтқыр қаржы институты болып табылады.
Қазақстанда нарықтық экономиканың қалыптасуы жағдайында салық жүйесiнiң оңтайлы құрылуы шаруашылық субъектiлердiң кәсiпкерлiк қызметiне және сондай-ақ азаматтардың өмiр сүру деңгейiне қарсы әсерiн тигiзбейдi.
Қазақстан Республикасында салық мәселесi тәжiрибе жүзiнде жүргiзiлген реформалардың iшiндегi ең бiр күрделiсi. Салық жүйесi ел экономикасында талқылауды қажет ететiн сын, пiкiр-сайыс сияқты проблемалардың алдыңғы қатарында тұр. Салық субъектiлерiнiң бюджетпен қарым-қатынасын ұйымдастыруда салықтың фискалды және реттеушi функцияларын атқаратын шаруашылық субъектiлерi қызметiнiң салықтық реттеуiн тиiмдi ету негiзгi проблема болып табылады.
Экономикалық өсудiң стратегиясын iске асыру үшiн, Қазақстан Республикасы нарықтық қатынастарға тән салық жүйесiн қарастыру керек.
Қазақстан Республикасында iске асатын барлық салықтар мен алымдардың iшiнде табыс салығына аса үлкен мән берiледi. Бiздiң елде табыс салығы ортақ, бiрақ қолайлы болуы үшiн оны салық субъектiсiне байланысты корпорациялық салық және жеке табыс салығы деп екiге бөледi.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасында табыс салығы жүйесiн кешендi зерттеу және салық субъектiлерi мен мемлекет арасындағы тиiмдi салық қатынастарының қалыптасуы бойынша негiзделген ұсыныс шығару көкейтестi проблемалардың бiрi болып табылады.
Салық салуға және салыққа деген қызығушылық ешқашан әлсiреген емес. Адамзат тарихына қанша жыл болса, салық тарихына да сонша жыл. Басқа ғылымдармен салыстырғанда салық салуда қайшылықты салық ой-пiкiрлерi көптеп кездеседi. Кейбiр тарихшылардың айтуынша, ежелгi тайпалардың құрбан шалуы салық салудың өзiндiк көрiнiсi болған. Бұл дегенiмiз тәңiрге табыну арқылы тыныштық сақтау дегендi бiлдiредi. Бiрақ та салық салу теориясының тұрақты негiзi XVIII ғасырда пайда болды.
Кеңес қаржы ғылымы тәжiрибе түрiнде салық салуға, оның жеке табыс салығына мән бермедi. Бұл бұқара салық төлеушiлердiң негiзгi материалды жағдайына әсер етпедi. Көптеген жұмысшылардың төменгi жалақы мөлшерi бiрдей деңгейде болғандықтан, салық төлеуде қиындықтар туғызбады.
Жеке табыс салығының деңгейiне қатаң шек қоюдан көшу, жалақы түрiндегi сондай-ақ, кәсiпкерлiк қызмет саласындағы азаматтардың табыс көлемi мен табыс көздерiн салықтық реттеуде маңызды рөл атқарады. Жеке табыс салығы халықтың өмiр сүру деңгейiн реттеуге әсер етедi және жеңiлдiктер жүйесi арқылы халықтың қорғалмаған бөлiгiне әлеуметтiк қорғау iсi ұйымдастырылады. Сондай-ақ, бұл жеке кәсiпкерлiк қызметтi ынталандырады сонымен қатар, халықтың төлем қабiлеттi бөлiгiнен жоғары салықтар есебiнен бюджет кiрiсiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етедi.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1998 ж. 7 казанында енгізілген өзгертулер мен толықтырулармен. Алматы: 2002 – 40 б.
2. Послание Президента Республики Казахстан Н. А. Назарбаева народу Казахстана «Стратегия 2030».
3. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2008 жылғы 6 ақпандағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру - мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Қазақстан халқына Жолдауы – Казахстанская правда, 2008
4. Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі 2008 жылғы 4 желтоқсандағы № 95-ІV ҚРЗ//www.minplan.kz
5. «Республикалық және облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қала, астана бюджеттері арасындағы 2008-2010 жылдарға арналған жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы» Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 27 қарашадағы № 5 Заңы
6. «Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатын қалыптастырудың және пайдаланудың орта мерзiмді перспективаға арналған тұжырымдамасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 1 қыркүйектегі № 1641 Жарлығы
7. Қазақстан Республикасы Салық кодексінің жобасы //www.minplan.kz
8. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму және бюджеттік параметрлер болжамы. Қазақстан Республикасы Үкіметінің отырысында мақұлданған 2008 жылғы 26 тамыздағы № 32 хаттамасы.// www.minplan.kz
9. Бабич А.М., Павлов Л.Н. Государственные и муниципиальные финансы. – М.: ЮНИТИ, 1999 – 687 с.
10. Ван Хорн Дж.К. Основы управления финансами: Пер. с англ. / Гл. ред. серии Я.В.Соколов. – М.: Финансы и статистика, 1996. – 569 с.
11. Дюрнберг Р.Л. Международное налогооблажение. – М.: ЮНИТИ, 1997. – 201 с.
12. Налоги в развитых странах //Под ред. И.Русаковой. – М.: ЮНИТИ, 1991 – 231 с.
13. Налоги и налогооблажение //Под ред. И.Русаковой. – М.: ЮНИТИ, 2001 – 462 с.
14. Сейдахметов Ф.С. Налоги в Казахстане. – А.:«LEM»- 2002. – 160 с.
15. Худяков А.И., Бродский Г.М. Теория налогооблажения. – А.: Норма-К, 2002 – 392 с.
16. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятия, элементы, установление, виды. – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 с.
17. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. – М.:ИНФРА – М, 1998 – 429 с.
18. Лукпанова Ж. «Налоговая нагрузка и ее влияние на деятельность субъектов предпринимательства».//Қаржы – қаражат, №6 – 2003 –стр.58.
19. Манапов Н. Проблемы налоговой системы. //Каржы-Каражат. №6. 1996 г.
20. Хажалиев А. Проблема регулирования НДС. //Аль-Пари. №1. 2000г.
21. Шиликбаев С. Модель для расчета оптимальной ставки налогообложения. //Аль-Пари. №1. 2007 г., с. 62.
22. Ермекбаева Б.Ж. «Проблемы развития налоговой системы Республики Казахстан в условиях глобализации экономики», Алматы, 2007
23. Туралыкова Е. «Совершенствование налоговой системы РК»,- // Бухгалтер и налоги №6-2007.
24. Ермекбаева Б.Ж. «Налоговые стимулы роста конкурентоспособности экономики Казахстана», журнал «Қаржы-қаражат – Финансы Казахстана», Алматы, 2007
25. Малдыбаева Г. «Классификация налоговых нарушений по видам налогов», журнал «Вестник налоговой службы РК», № 8 (96), Алматы, 2007
26. Ермекбаева Б.Ж. «Разработка нового налогового кодекса – требование нового этапа развития Казахстана», статья «Вестник КазНУ им. аль-Фараби», №1, Алматы, 2008
27. Арзаева М.Ж. Салықтық жоспарлаудың теориялық негіздері мен нысандары //ҚазҰУ Хабаршысы (экономика сериясы). №1 (71). – 2009. – 28-31 б.
28. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» туралы Қазақстан Республикасының Салық Кодексі,- Алматы: 2009.
29. ҚР-ның Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz
30. Нұрымов А.А., Шоимбаева С.А. Салық және салық салу: Оқу құралы.- Астана, 2009.
31. Төреғожина М.Б. Экономиканы мемлекеттік реттеу: Лекциялар курсы.- Алматы: Экономика, 2008.
32. Бекболсынова А.С. Салық жүйесінің негіздері: Оқу құралы.- Астана: Фолиант, 2007.
33. Ставки налогов на 2010 год //Вестник налоговой службы Республики Казахстан.-2010 г.- №2 (126).- С.24-25.
34. www.minfin.kz. Қаржы министрлігінің ресми сайты
35. www.esep.kz. Есеп комитетінің сайты
        
        ЖОСПАРЫ
|КІРІСПЕ | |
|6 | ... ЖЕКЕ ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ... ЕТУ | ... | ... Табыс салығының экономикалық мәні, маңызы, тарихы және дамуы | |
|9 | ... Шет ... ... салу ... | ... | |
| | ... РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ | |
|МЕХАНИЗМІ | ... ... ... ... салынатын табыстар | ... | ... ... көзінен салық салынбайтын табыстар | ... | ... ... ... ... ... жеке табыс салығының алатын | |
|орны | ... | |
| | ... ... ... ... ... ... БАҒЫТТАРЫ | ... | |
| | ... | ... | |
| | ... ... ... | ... | ... ... ... де ... ... ең бiр ... санатын
құрап келедi. Олар мемлекеттiң ... ... ... ... және
мемлекеттiң өмiр сүруiнiң негiзгi көзi болып табылады.
Мемлекеттiң нарықтық дамуы салық саясатының ... ... ... Әр ... ... ... салық және салық
жүйесi экономиканы басқаруда ұтқыр қаржы институты болып табылады.
Қазақстанда ... ... ... ... салық
жүйесiнiң оңтайлы құрылуы шаруашылық субъектiлердiң кәсiпкерлiк қызметiне
және сондай-ақ азаматтардың өмiр сүру деңгейiне ... ... ... ... ... мәселесi тәжiрибе жүзiнде жүргiзiлген
реформалардың iшiндегi ең бiр күрделiсi. Салық жүйесi ел экономикасында
талқылауды қажет ... сын, ... ... ... ... тұр. ... ... бюджетпен қарым-қатынасын
ұйымдастыруда салықтың фискалды және ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi ету негiзгi
проблема болып табылады.
Экономикалық өсудiң стратегиясын iске асыру үшiн, ... ... ... тән ... ... ... керек.
Қазақстан Республикасында iске асатын барлық салықтар мен алымдардың
iшiнде табыс салығына аса үлкен мән ... ... елде ... ... ... ... ... үшiн оны салық субъектiсiне ... ... және жеке ... ... деп ... бөледi.
Осыған байланысты Қазақстан Республикасында ... ... ... ... және салық субъектiлерi мен мемлекет арасындағы тиiмдi
салық қатынастарының ... ... ... ... ... ... бiрi болып табылады.
Салық салуға және салыққа деген қызығушылық ешқашан ... ... ... ... жыл ... ... тарихына да сонша жыл. Басқа
ғылымдармен салыстырғанда салық салуда қайшылықты салық ой-пiкiрлерi көптеп
кездеседi. ... ... ... ... ... ... ... салудың өзiндiк көрiнiсi болған. Бұл дегенiмiз тәңiрге табыну арқылы
тыныштық сақтау ... ... ... та ... салу ... тұрақты
негiзi XVIII ғасырда пайда болды.
Кеңес қаржы ғылымы тәжiрибе түрiнде салық ... оның жеке ... мән ... Бұл ... салық төлеушiлердiң негiзгi материалды
жағдайына әсер етпедi. Көптеген жұмысшылардың төменгi жалақы мөлшерi бiрдей
деңгейде ... ... ... ... ... ... салығының деңгейiне қатаң шек қоюдан көшу, жалақы түрiндегi
сондай-ақ, кәсiпкерлiк қызмет ... ... ... ... мен
табыс көздерiн салықтық реттеуде маңызды рөл ... Жеке ... ... өмiр сүру ... ... әсер ... және ... жүйесi
арқылы халықтың қорғалмаған бөлiгiне әлеуметтiк қорғау iсi ұйымдастырылады.
Сондай-ақ, бұл жеке кәсiпкерлiк қызметтi ынталандырады ... ... ... ... ... жоғары салықтар есебiнен бюджет
кiрiсiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етедi.
Осы жағдайларда, жеке ... ... ... ... ... ... тиiмдi етудiң теориялық негiздерiн ...... ... ... ... ... ... Жеке табыс салығының теориялық
және тәжірибелік негіздерін қарастыруға А. Смит пен Д ... ... Ф. ... Дж. ... ... көп ... ... Олар
байлық пен табысқа салық салудың заңға сәйкестілігі және мұндай салық
салуды ... ... ... ... көп ... ... ... табыс және онымен байланысты операцияларға салық салу
мәселесі, ... ... ... ... өзара байланысты үдерісі ретінде
оны бағалау мәселелері шетелдік ғалымдар Г.С. Харрисон, Дж.К. Эккерт, ... ТМД ... мен ... ... ... ... Черник, В.И. Гуреев, А.Г. Грязнова, В.П. Федорова, М.М. Соловьев, И.Т.
Балабанов, В.М. Пушкарева, С.В. Барулин, Н.И. Химичев, И.Г. ... ... С.Г. ... Э.К. ... Ф.С. Сейдахметова, Г.А. Лесбеков,
Қ.Қ. Ілиясов, М.Т.Оспанов, С. ... А.Б. ... А.А. ... тағы басқа ғалымдардың монографиялық-ғылыми еңбектерінде ... ... ... ... жеке ... ... мен төлеуді талдау және ... ... ... ... ... ... қарастырылған. Әрине, бұл ... ... ... ... маңызды орын алады. Дегенмен, бұл
еңбектердің ... ... ... және ... ... ... орын ... дейін жарық көргендіктен,
қазіргі экономикалық өзгерістер мен жаңа ... ... ... салық
жүйесін жетілдіруді қажет етіп отыр.
Диплом жұмысының мақсаты мен міндеттері. Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... ... және тәжірибелік
негіздерін әлемдік тәжірибемен салыстыра отырып, табыс салығын одан ... ... ... беру болып табылады.
Осы аталған мақсатқа қол жеткізу үшін диплом жұмысын жазу ... ... алға ... жалпы салық жүйесінде жеке табыс салықтарының рөлі мен маңызын
анықтау;
- дамыған елдердегі ... ... салу ... ... мен ... ... жеке табыс салығын жетілдіруде қолдану үшін
негізгі мүмкіндіктерін бағалау;
- жеке ... ... ... ... ... ... ықпалын анықтау;
- Қазақстан Республикасында жеке табыс салығы жүйесін жетілдіру бойынша
негізделген ұсыныстар беру.
Диплом жұмысының пәні. ... ... ... ... ... ... қызметтері негізінде салық қатынастарын зерттеу болып
табылады.
Зерттеу объектісі болып Қазақстан Республикасындағы жеке ... ... ... ... ... ... және ... негізі ретінде әлемдік
экономикалық ғылыми ой өкілдерінің еңбектері, ... және ... мен ... монографиялары мен мақалалары, салықтық және
қаржылық-бюджеттік қатынастарды реттейтін заңнамалық және ... ... ... база ретінде ҚР Президентінің жарлықтары, ҚР Үкіметінің
қаулылары, Қазақстан Республикасы статистика жөніндегі ... ... ... ... материалдары, Алматы облысы Салық комитетінің
мәліметтері, халықаралық және республикалық конференциялардың материалдары
пайдаланылды.
Жұмыстың көлемі мен құрылымы. Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш ... және ... ... тізімінен тұрады. Сонымен қатар,
жұмыста 4 кесте және 9 сурет берілген.
1. ЖЕКЕ ТАБЫС ... ... МӘНI ЖӘНЕ ... ЕТУ ... Табыс салығының экономикалық мәні, маңызы, тарихы және дамуы
Экономикалық ... ... ...... ... ... кәсiпорындар мен мекемелерден алынатын ... ... ... әр ... нысандарынан салық көздерi ... ... ... ... ... ... т.б. ... мәжбүр ету
сипатынан басқа ерекше қасиетi – олардың салықты ... алу ... ... ... мен ... төлеушiлердiң мемлекеттен алатын
қызметтерi құнының арасындағы сәйкессiздiк болып ... ... ... ... ... ... ... салықты мемлекеттен алатын игiлiктерге ... ... ... ... ... салық төлеушiлердiң жұмыс халiнiң
дәрежесiнен тәуелдi болу керек.
Нарық жағдайында ... үш ... ... фискалды (мемлекеттiк
табыстарды жинау); қайта бөлу, реттеушi. Салықтардың фискалды ... ... ... ... тұтқаларының көмегiмен нарық конъюнктурасының
жағдайына әсер етуде, экономикалық өсудi тұрақтандыру және ынталандыруға
тырысуда. Бiр ... ... ... ... арқылы алынатын қаражаттар,
мемлекеттiң саяси шаруашылық ... ... ... негiзi болып
табылады. Салық ... ең ... ... ... ... ... мен өнiм ... игеру, экономикада
құрылымдық өзгерiстер ... ... ... ... ... ... ... объектiлерiн ұстау үшiн белсендi түрде ... ... бөлу ... ... механизмi арқылы мемлекеттiк
бюджетке жалпы ұлттық өнiмнiң едәуiр ... ... ... ... ... ... ... арқылы жалпы ұлттық өнiмнiң 30 пайыздан
50 пайызға дейiнгi бөлiгi қайта бөлiнедi. Салық түсiмi ... ... ... ... ... ... ... қаржы ағарту
саласына, денсаулық сақтау, ... ... ... ... ... ... жұмсалады. Қаржының мұндай мақсаттарға
жұмсалуы, әлеуметтiк ... ... ... ... ... азаматтардың кедей топтарының мүддесiн ескере отырып
жеке табыстарды барынша бiркелкi бөлуге мүмкiндiк бередi.
Сонымен бiрге салықтар экономиканы ... ... ... ... бiрi болып табылады. Осы мақсатта салықтар көбiнесе ... ... ... ... ... әсер ... ... пайдаланылады.
Нарықтық экономика жағдайында көптеген дамыған елдердiң салық жүйесi
көбiне жеке ... ... ... ... ... бұл – мемлекет бюджетi ... аса ... ... ... Бұл ... ... ... гөрi адам өмiрiне
тигiзетiн әсерi мол.
Жеке табыс салығының ең бiр негiзгi ... бiрi - ... Бұл ... жеке ... ... ... ... аса маңызды
болып табылады. Әдiлеттiлiктiң екi түсiнiгi бар: ... және ... ... ... барлық жағынан тең, әрi бәрiне бiрдей ... онда ... ... ... ... ... Деңгейлес принципi
әрбiр мемлекет үшiн аса қажеттi. Тұжырым дұрыс, ... ... ... тең жеке ... жоқ, мұны ... ... өте көп. Толық
және түзетiлген табыстар арасында айырмашылықтар бар. ... бұл - ... ... ... әлуеттi (потенциальное) тұтынуының қаншама
ұлғайғанын көрсетедi. Егер, үй қызметкерiнiң еңбегiн алсақ, онда ... ... ... бiрақ әлуеттi тұтыну өседi, сондықтан үй
қызметкерiнiң ақшалай еңбегi жиынтық ... кiруi ... ... ... ... ... кейбiр адамдар жағдайына байланысты өте ... ... ... яғни неғұрлым табыс көп болса, соғұрлым ... ... ... /7/.
Бiрақ, бұл қағида әр уақытта дұрыс емес. Салық ... ... ... тұрмысы да “әдiл” салық салу қағидасы болып табылмайды деген
ой кең ... үлгi ... ... қысқартылуы үй шаруашылығының
белгiленген табысын ұлғайтады және тұтыну сұранысын ынталандыруы мүмкiн.
Табыстың кездейсоқ ұлғаюы, ... ... ... егер,
материалдық жағдайы төмендесе, онда осы жинақты жанұяның тұрмыс деңгейiн
көтеруге бағыттайды. ... ... ... адамдар өздерiнiң
табыстарын бiр күндiк қажеттiлiкке емес, бүкiл ... ... ... ... ... территориясында жеке тұлғалардың банк
шоттарындағы жинақтарына табыс салығы салынбайды, бiрақ бұл жеке ... ... ... ... ... табысқа қосылуы және салық
салынуы керек. ... жеке ... ... ... ... 10420,8 теңгенi
банкiге 15%-бен бiр жылға салса, бiр ... соң оның ... 1%-ға ... ... ... да, ... ... пайызға да салық салынбайды. Бұл
азаматтардың өздерiнiң банк ... ... ... сақтауға
ынталандырады.
Әрбiр жеке тұлғаға салық заңдылығын тиiмдi етiп жасау ... ... ... ... ... ... ... әкеледi.
Салық жылында табысы барлар жеке табыс ... ... ... ... ... ... алу тәжiрибесiнiң талдауы көрсеткендей,
көптеген елдерде, сондай-ақ Қазақстан ... бұл ... ... ... жылындағы ақшалай және натуралды түрдегi ... ... ... ... ... ... Қаржы
(салық) жылы Қазақстан ... ... ... ... де
күнтiзбелiк жылмен сәйкес келедi, бiрақ кейбiр елдерде ... ... ... ... ... салық жылы 6 сәуiрден басталып, ... ... 5-шi ... дейiнгi аралық. АҚШ-тың федералды үкiметi
қазыналық жылды ... ол 30-шы ... ... ал ... ... ... жылы 30-шы маусымда аяқталады. Қаржы жылы қандай
кезеңдi ... да, ол 12 ... ... керек.
Мысалы, Швейцарияда жұмыс берушiлер мен жалгерлiк жұмысты атқарушылар
үшiн салық базасы болып алдыңғы екi жыл iшiндегi орташа табысы ... ... жеке ... жылдық жиынтық табысы –
еңбек ақы түрiнде алынған, зейнетақы түрiнде ... жеке ... ... және ... қызметтен түскен табыс белгiленген.
Жеке табыс салығын өндiрiп алу механизмiн, яғни тiкелей төлем көзiнен
алынатын жеке табыс ... ... ... ... ... ... ... табыс (түзету енгiзiлген) –
шегерiс = салық салынатын табыс. Салық салынатын табыс * ... = ... ... ... ... алынатын жеке табыс салығын есептегенде,
табыс қай кезеңде алынғанын анықтап алған жөн. Осыған ... ... екi ... екi ай) – шегерiс (сол кезеңге) = салық салынатын ... ... ... есептеу жолдары осы салықтың ... бiрi ... ... жеке ... ... салу ... негiзгi мәселе болып салық
жүйесi сол ... ... және ... ... ... керек. Ең
алдымен мәселе екi негiзгi принциптiң сақталуында:
алынған табысқа төленетiн салық үйлесiмдi болуы керек;
салық табыс көлемiне сай ... ... ... ... ... сәйкес жеке тұлғалар негiзгi
жұмыс орнынан шегерiс алуға құқылы. Әмбебап шегерiс болып салық салынбайтын
минимум ... ... ... ... табыс бұл – салық салудан толық
босатылатын салық объектiсiнiң ең кiшi бөлiгi болып табылады.
Салық ... ... ... жеке тұлға әрбiр асырауындағы жан
үшiн салық салынатын табыстан айлық есептi көрсеткiш мөлшерiнде ... ... ... ... оның ... ... ставкасында. Жеке табыс салығы
үшiн үдемелi салық салу шкаласы қолданылады. Табыстың өсуiне байланысты
пайыз алу да ... ... ... табыс өсуiне қарай орта салық ставкасы
өссе, онда салық жүйесi үдемелi деген сөз. Төлем көзiнен ... ... ... салығы үнемi өзгерiс үстiнде.
Жеке тұлғаларға салынатын табыс салығының салық ... ... ... табысына, тұрмыс халiне тiкелей тәуелдi. Мұны бiз жеке
тұлғаларға салынатын салықтың үдемелi салық нарқы мен ... ... ... ... ... ... көре ... тұрмыс халi жоғарылап, тапқан табыстары көп болған сайын
төлейтiн салық мөлшерi де көбейе түседi, ал табысы төмен азаматтар ... аз ... ... ... қай ... алып ... та ... Сондай-ақ табыс салығында
көптеген шегерiстер мен ... ... ... әлеуметтiк
жағынан аз қорғалған топтар, мүгедектер мен Ұлы Отан соғысына қатысушылар
мен ... ... ... ... ... пайдаланады.
Осы мәселенi қорыта айтсақ, салық ставкалары жоғары болған ... ... ... ету ... ... ... ... үнемi есте
сақтау керек.
Табыс салығы классикалық салықтардың бiрi болып табылады. Тарихта
табыс салығын ... ... екi ... ... олар:
бөлектемелi (шедулалық) табыс салығы;
ғаламдық (глобальная) табыс салығы.
Жалпы салықтар мемлекеттiң шығуымен байланысты, яғни мемлекетке қанша
жыл ... ... ... де сонша жыл, тiптi салықтар сонау ертеде, ежелгi
Римде пайда болған деген тұжырымдар көптеп кездеседi. ... ... ... дiн ... сол ... сенушi мемлекеттiң дiни кiтабында
табыс салығын төлеу жөнiнде арнайы бөлiмде ... яғни ... ... ... ... салық саясатын қоса жүргiзген. Әрине, бұл
әрбiр мемлекет өзiнiң ата заңында қандай мемлекет ... ... ... байланысты болады.
Осыған байланысты 1842 жылы Англияның Қаржы Министрлiгi табыс салығын
енгiздi, ол 1973 ... ... ... және де 5 ... (шедуладан)
тұрды. Олар ағылшын алфавитiнiң бастапқы әрiптерiмен ... А, В, С, ... ... ... ... айынан бастап Ұлыбритания салық салудың ғаламдық
жүйесiне көштi, ... та ... ... ... түстi, қосымша F-
шедуласы енгiзiлдi.
А – шедуласы бойынша жылжымайтын мүлiктен ... ...... ... ... ... ормандардан түскен табысқа,
С – шедуласы бойынша мемлекеттiк бағалы қағаздардан түскен табысқа,
D – шедуласы бойынша сауда-өнеркәсiптiк пайдадан және ... ... ...... ... жалақы, зейнетақы және шағымдар,
F – шедуласы бойынша дивиденд түрiндегi табыстарға салық салынады /9/.
XIX-ғасырда Англияда ... ... ... жалпы түсiм – 6% болса, ал
1910 жылы реформадан соң бұл көрсеткiш 25%-ға өстi. Англияда табыс салығын
тұрақты ... ... ... 40 жылда (1798-1842) iске асырылды.
Өз кезеңiнде Қазақстанда бөлектемелi ... ... жүйе ... 1990 жылы 10 ... ... Республикасы азаматтары, шетел
азаматтары және азаматтығы жоқ тұлғалдардың табыс салығы ... ... ... сәйкес салық салудың 6-түрi белгiлендi:
еңбек мiндеттемелерiн орындаған азаматтардың алатын жалақы сомалары
және соған теңестiрiлген ... ... ... ... ... ... және ... да негiгi емес жұмыс орны
бойынша төлемдерден түскен табыстарға салынатын салық салулар;
ғылым, өнер және әдеби шығармалар үшiн авторлық ... ... ашу, ... және ... ... авторлық сыйақылар
сомаларына салынатын салық салулар;
кәсiпкерлiк қызметтен түскен табыс және азаматтардың басқа да ... ... ... жоқ ... ... ... ... қожалықтары және жалгерлiк шаруашылықты (ауыл шаруашылығында)
жүргiзуден түскен азаматтардың ... ... ... ... да ... салынатын салық салулар.
Ғаламдық жүйеде төлем көзi және алу әдiсiне тәуелсiз салық төлеушiнiң
жиынтық табысынан салық өндiрiлiп алынады. Ең алғаш ... жүйе ... ... ... ... ... ... төлеушi табысының белгiлi бiр
бөлiгiне ғана салық салынса, ал ... ... ... ... төлеушiнiң
түгелдей барлық табысынан салық салу ... ... ... ... зор.
Табыс салығының таралу деңгейiн айтар болсақ, XIX-ғасырдың 40-шы
жылдарынан бастап Еуропа, ... ... ... ... ... ... ие ... 20-шы жылдарының аяқ кезiнде табыс салығы көптеген
елдердiң салық түсiмдерiнiң ... ... көзi ... ... ... елдерде әр түрлi үдерiс (прогресс) кезiнде жеке табыс салығының
жүйесi қолданыла ... Орта ... ... ... ... ... ... 20%-дан 50%-ға дейiнгi барлық бюджет түсiмдерiн құрады.
АҚШ пен Францияны мысалға ала ... ... ... жеке ... ... ... қарастыруға болады. Францияда жеке табыс ...... ... ... ... бүкiл отбасының барлық табысы
сомасынан өндiрiлiп алынатын ортақ әрi үдемелi салық болып табылады. ... ... ... ... үш рет ... содан соң отағасы, сондай-ақ отбасы
мүшелерiнiң қосымша табыстарын қосқандағы жыл бойғы алған жиынтық табысы
туралы ... ... ... ... ... егер салық
төлеушi бойдақ немесе үйленбеген жағдайда бiр адамнан тұратын ... ... ... он сегiз жасқа толған азаматтардан ... ... салу ... ... ... жиынтық табыс түрiнде алдыңғы жылдағы
табысы бойынша жылына бiр рет салық төлеушiнiң өзi толтыратын декларация
арқылы ... ... ... ... ... арқылы мемлекет
тұрмысы төмен отбасыларға көмектесу шараларын жүргiзедi және ... ... ... ... ... ... Республикасында қолданылуға
ыңғайлы деп ойлаймын.
Францияда табыс түрлi жетi санатқа бөлiнгендiктен, азаматтардың ... ... ... ... ... Бұл ... әр
қайсысында таза табысты анықтаудың өзiндiк әдiстерi бар. Таза табысты жалпы
шегеру шарттары арқылы анықтау бұл – ... ... ... барлық
өндiрiстiк шығындарды шегеру болып табылады. Сондай-ақ қартайған ата-анаға
көмектесуге ... ... ... ... және ... да шегерiстер жүргiзiледi.
Алынған таза табыс заңмен белгiленген тәртiппен үдемелi ставка арқылы
салық салуға жатқызылады.
Есептелген ... ... ... ... ... балалар
ұйымдарында асырау, қарт адамдарға ... ... ... пайыз төлеу,
акцияларды сатып алу және т.б. үшiн шығындар сомасы есебiнде ... ... ... ... ... ... құрылымын қарастыра
отырып мынандай қорытынды ... ... ... ... құраушы
салықтардың ең үлкен үлесi халықтан алынатын табыс салығына тиедi, ол – ... ... ... ... ... ... алу 1944-1945 жылдардан бастау
алады. Бұған дейiн салықтарды тек бай ... ғана ... ... ... ... мақсатында алғаш рет салық төлеушiлердiң саны
анағұрлым өстi. Осы кезеңнен бастап, АҚШ-тың ... ... ... ... салық төлей бастады /12/.
Федералды жеке салықты АҚШ-тың ... ... ... ... ... салуға iс жүзiнде халықтың барлық алған ... ... ... жалақы, жеке кәсiпкерлiк қызметтен түскен пайда,
жұмыссыздыққа төленетiн ... және ... ... ... ... ... корпорациялық бизнестен басқа
жеке табыстар ... ... ... шкала бойынша өндiрiлiп алынады.
Ең төменгi салық салынбайтын табыс пен бiрнеше салық ставкалары бар болады.
Салық ... ... жеке ... ... ... ... салынған жағдайда
отбасы мүшелерiнiң барлық табыс түрлерi қосылып есептеледi.
Федералды ... осы ... ... келесi тәртiпте жүргiзiледi:
жеке азаматтың ... ... ... декларациясы арқылы оның жиынтық
табысы анықталады, жиынтық табысқа ... ... ... ... ... ... жалгерлiктен табыс, фермадан ... ... ... ... Содан соң жеке зейнетақы қорына, медициналық сақтандыру
(өз мүддесiне жұмыс жасайтындар үшiн) және алименттер үшiн жиынтық ... ... ... ... ... азаматтың реттелген
табыс көлемi (AGI-ағылшынша) анықталады. Содан соң азаматтардың реттелген
табыс (AGI) көлемiнен кейбiр шығарулар ... ... ... ... 7,5% ... ... ... шығындар; тұрғын үй үшiн алынған
несиеге пайыз түрiндегi төлемдер; ... ... ... ... ... және ... табыс салығы, сондай-ақ отбасы мүшелерiнiң
декларацияны қандай түрде ұсынуына ... ... ... ... ... шығындарды, баласының оқу орнына төлейтiн
соманы жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... яғни
Қазақстан Республикасындағы жеке тұлғалардың салық салу механизмiне енгiзу
қажеттi болар едi.
АҚШ-та 1986 жылғы реформадан соң, жеке ... ... ең ... ... ... және ... 31% және ... ставкалар
енгiзiлдi. Жалпы салықтың өсуiне қарай, салық жүйесi өзгердi /11/.
Тiкелей салықтардың iшiнде салыстырмалы түрде штаттар мен ... ... ... жеке табыс салығы кең өрiс алды.
Штаттарда халықтан алынатын табыс ... ... ... ... ... ... мен ... мөлшерi штатта әр түрлi. ... ... орта ... 2% - 4%, ал ең ... ... ... ... – 10% - 12%, ... ... – 6% - ... штатта әрбiр салық төлеушiге ... ... ... ... егер ... салық салынатын болса, онда оның
сомасы екiге көбейтiледi, ... ... ... ... ... ... ... салынбайтын минимум мөлшерi жалғыз басты салық
төлеушiлер үшiн әрбiр штатқа байланысты 900 доллардан (Нью-Йорк ... ... ... ... ... ... жеке ... салығы жүйесiнiң тәжiрибесiне талдау жасай
көрсеткендей, қорыта айтсақ, бұл ...... ... ... ... ... жетуге бағытталған
пәрмендi (действенный) және тиiмдi механизм болып табылады. Ол инвестицияны
ынталандыру, өндiрiстiң техникалық дамуы және ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... табылады. Жеке табыс салығын өндiрiп
алу механизмi бұл елдердегi ... ... ... әдiл ... ... дамыған елдерде қазiргi жеке табыс
салығы жүйесiнiң талдауын келесi негiзгi сипаттамадан ... ... және ... ... яғни ... ... ... өндiрiп алудың жалпы шарттарының өзгермеуi;
реттеу қызметтерiнiң жоғары дәрежедегi дамуы;
құрылымды-ұдайы өндiрiстiк тепе-теңдiктi қолдау үшiн ... ... салу ... және ... ... өзгерiстерiне
өзгермелiлiк, “сезiмталдық”;
қоғам дамуының саяси-әлеуметтiк талаптарының өзгеруiне қабылдағыштық;
инфляцияға қарсы бағыттың тұрақтылығы;
ақша айналысы жағдайына байланысты салық түрлерi мен ... ... ... яғни ... ... ... ... меншiк түрлерi салық салу объектiлерi болып табылады.
Менiң ойымша, өнеркәсiбi дамыған ... ... ... және ... Республикасында бұл тиiстi емес дәрежеде
қолданылған. Негiзгi iс ... ... ... ... ... iске ... жұмыстарында жүргiзiледi, сондай-ақ реттеу тұтқасы ретiнде
салықты қолдану тәжiрибесi iс жүзiнде елемеушiлiкте ... ... ... ... ... көрсеткендей, мемлекеттiң экономикалық саясатын
iске асыру жағдайында салықтық реттеу аса жиi ... ... ... ... салық жүйесiн ... ... ... ... ... ЭЫДҰ ... ... және даму
ұйымы ОЭСР) елдерiнде салық салудың бiрдей ... ... ... табыс
салығы, корпорация салығы, жанама ... ... ... ... сақтандыру және қамсыздандыру жарнасы, және басқа алымдар /13/.
Қазақстан Республикасының ең ... заңы ... ... ... ... ... және ... жоқ тұлғалар туралы” Қазақ ССР-
нiң табыс салығы туралы заң қабылданды.
1995 жылғы 24-шi сәуiрдегi “Салық және ... ... ... ... ... ... ... заңының №2235 Жарлығы бойынша заңды және
жеке тұлғаларға ортақ табыс салығы белгiлендi.
Табыс салығын ... ... ... өзiнiң негiзгi мақсаттарын iске
асыруға тырысады:
Экономиканың тұрақты өсу жетiстiгiне жету;
Еңбек етуге қабiлеттi жастағы ... ... ... ... ... ең ... белгiленген табыс деңгейiмен қамтамасыз ету;
Азаматтарды әлеуметтiк қорғау жүйесiн қалыптастыру;
Байлық пен табысты қайта бөлу.
Экономикалық санаттың мәнi ретiнде басқа салықтар ... ... да ... белгiлерi бар, олар:
салық экономикалық нақтылықтан туындаған мiндеттi ақшалай төлем болып
табылады, бiрақ та қатаң өктемдi;
салықтарда азаматтардың барлық ... ... ... ... ... ... түсiмнiң анықтылығын (қаржы
ресурстарының көлемi мен мерзiмi жөнiнен) қамтамасыз ... ... салу ... ... ... қаржы мектебi едәуiр
үлес қосты. Оның сiңiрген еңбегi мемлекеттiк бюджеттiң негiзгi кiрiс көзi
ретiнде үдемелi табыс салығын енгiзу қажеттiлiгi ... ... яғни ... ... айрықша еңбек сiңiрген американ қаржыгерi Э.Селигман.
Ол табыс салығын екi ... ... ... бөлген:
Жалпы табыстық – салық төлеушiнiң барлық табыс түрлерiнiң сомаларынан
тұтастай салық есептелiнедi;
Ұсақталған, бөлектелген ... ... ... - ... ... ... ... және әрқайсысына жеке, бөлек салық салынады.
Оның ойы бойынша мiнсiз құрастырылған салық ...... ... ... табылады. Өйткенi, мұнда күнкөрiс минимумы, үдемелiлiк және
т.б. қалай көрiнуi мүмкiн. Сонымен ... ол ... ... ... ... жаңа ... жауап бередi деп тұжырымдады. Ол ... ... ... ... ... болуы үшiн барлық тiкелей салықтар өз
күшiн жояды деп ойлады.
Табыс салығының артықшылығын К.Эйсберг те айтып кеткен. Ол: ... ... ... ... ... ... ... және тек осы салық
салық төлеушiнiң төлем қабiлетi жөнiндегi жеке мүмкiндiктерiн ... ... ... ... көзi болып табылса, М.Н. Соболевтiң
айтуы бойынша, табыс салығы салық салудың жетiлген формасы болып табылады.
Табыс салығының ... оның ... ... ... салу
ставкаларының белгiленуiмен байланысты болады. Айта кету керек, прогрессия
кейбiр салықтарға тән емес, мысалы жанама салықтарға.
Қаржы тәжiрибесiнде прогрессия ... орын ... ал ... ... талдау жасай отырып, сол және басқа формалардың ... ... ... ... ... ... ... XX-
ғасырдың 20-шы жылдарында жай разрядталған және салыстырмалы разрядталған
прогрессия формалары орын алды. Жай ... ... ... мен ... ... ... ... пен тапта табыстың жоғары
және ... ... ... және әрбiр разрядқа белгiлi бiр қатаң салық
сомасы бекiтiледi. ... ... 1916 ... орыстың табыс салығының
прогрессиясына ... ... ... да ... ... ... ... бiрақ та әрбiр разрядқа анықталмаған сома ... ... салу ... ғана ... Бұл ... түрi өте ... да ол ... салық төлеушiнiң салық салынатын ... ... ... ... ... ... жылдардағы соғысқа дейiн әрбiр фунт стерлингтен 14-
16 пенса өндiрiп алынған, ал соғыстан соң, негiзгi табыс салығының ставкасы
6 шиллингке ... өстi. 1910 ... ... бұл үйлесiмдi салық 2000 фунттан
астам табысы барларға қосымша салықпен ... Бұл ... ... ... 2,5 мың, 2,5 ... 3 мың және ... ... разряд өсу прогрессиясымен 7,5%-дан 30%-ға дейiнгi мөлшермен салық
салынады /11/.
20-шы жылдары жоғары сатыдағы жалақыға ... салу үшiн ... ... прогрессияның анағұрлым тиiмдi түрi ... ... ... бiр ... ... ... көшуде келесiдей жүйе
қабылданды, осы ... ... үшiн ... ... сатыдағы салық
салынуды негiзгi және қосымша болып ... тура ... ... ... ... саты үшiн ... сатының шектi салық салу сомасынан, ал ... салу тек ... ... табысынан асқан сомадан ғана есептелiнедi.
Осы күрделi прогрессия формасы ... бiр ... ... ... ... секiрмелiлiк болмайды.
АҚШ-та iрi табыстар үшiн табыс салығы 1913 жылы енгiзiлдi. Ол ... ... және ... Бiрiншiсi, табыстың 8% көлемiнде, екiншiсi,
прогрессивтi өсу деңгейiнде: табыс 6-10 мың долларда – 1%, 10-12 ... – 2%, 200 мың ... ... – 50% ... ... алынды.
Прогрессивтi салық салудың күрделi жүйесiнiң принциптерi қазiргi кезде
де өнеркәсiбi дамыған елдерде ... тек ... ... ... ... жылы СССР ... табыс салығы енгiзiлдi, оның негiзi
прусс жүйесiне негiзделген. ... ... ... өткен алты айдың жиынтық
табысы жатқызылды. Жарты жылдық кезеңдi ... салу сол ... ... ... ... табыс көздерiнiң тұрақсыздығы және т.б. ... ... ... ... ... мемлекет болмасын, өз қызметiн салық салу ... ... ... ... яғни ... ... салықтың түсуi,
халық тұрмысының деңгейiн жоғарылату үшiн қоғам өмiрiн жан-жақты дамыту,
жалпы ел экономикасының ... ... ... ету болып табылады.
Қазақстан Республикасы егемендiгiн алғаннан соң, ел алдында өзiнiң
салық жүйесi мен салық саясатын қалыптастыру ... ... бiрi ... ... ... ... қатынастарының болмауы, iс жүзiнде
салық жүйесiн қайта құрастыруға әкелiп соқтырды.
Бiздiң елде салық жүйесi ... ... ... ... мен ... ... кешiрдi. Салық жүйесiнiң дамуы
келесiдей кезеңдерден тұрады:
1991 жылдың желтоқсаны – 1995 ... ... ... дейiн;
1 шiлде 1995 жылдан – 12 маусым 2001 ... ... 2001 жыл – ... ... ... – мемлекет егемендiлiгiнiң бiр сипаты болып ... ... мен ... ... түсетiн табыстардан айырмашылығы осында.
Тиын соғу және әдiл сот енгiзу сияқты салықтарды өндiрiп алу да, егемендiк
құқықтың бiр ... ... ... ... байланысты салықтар бiр жақты
тәртiпте орын алады. Бiрақ та, салықты белгiлеу мен мәжбүрлi түрде ... тек ... ... ... ... керек. Салықты белгiлеу үшiн рұқсатты
Парламент және барлық ұлт өкiлдерi жүргiзедi. ... ... ... ... ... ... Нақты оның демократиялылығы халықтың
экономикалық бостандығында. Мұндай еркiндiк болмаса, онда салық ... ... ... сай ... ... табылады. Нақты
салықтың негiзi мәжбүрлеп өндiруге ... ол оны ... ... және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы”
Жарлыққа сай заңды тұлғалар мен жеке ... ... ... ... ... ... та, олардың сапалы айырмашылықтары, яғни салық
салу субъектiсi, табыс түрi және ... алу әдiсi ... ... ... бұл ... бiрiктiрiп жiберген. Бұл салық
салу режимiн ... ... ... ... ... ... және де бұл революциялық бағыт ... ... ... ... жеке-жеке бөлектелген, яғни АҚШ-та корпорациялық
салық және жеке ... ... деп ... ... Республикасының Салық кодексiнде де жеке табыс салығы және
корпорациялық табыс салығы деп ... ... ... жеке ... ... ... салық салу ставкаларын
белгiлеу, құрастырумен байланысты.
Прогрессия формалары қаржы тәжiрибесiнде қалыптасқан. Ғылым оны талдай
келе осы және ... ... ... ... ... керектi түзетулер енгiздi.
Қазiргi кезде де прогрессия дамыған елдерде кең көлемде қолданылып
келуде.
Кейнстiк ... ... ... ... түрi ... болса,
консервативтiк үлгiде прогрессия төмендеу, себебi, ... ... ... iске ... және ... ... реттеулерде прогрессивтiлiктi
АҚШ-тың консерваторларының салық ... ... ... ... жеке ... салығының мысалы ретiнде ашып қарастыруға
болады. Барлық ставкалар 23%-ға төмендетiлдi. Ең жоғарғы ставка 70%-дан 50%-
ға төмендедi, ал ең ...... 11%-ға ... ... ... 80-
шi жылдардың I-шi жартысында көптеген санаттағы салық ... ... ... ... ... ... жылдың 12-шi ақпанындағы Қазақстан Республикасы Президентiнiң
“Табыс және пайдаға салық салу ... ... ... салық объектiсi
болып табыс пен пайда қатар жүрдi.
1995 жылы 24-шi сәуiрдегi Қазақстан ... ... ... 1999 жылы 1-шi ... ... ... “Салық
және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы” заңына сәйкес
табысқа салық салу – ... ... ... ... ... ... ... ұғым теорияда қарапайым болғанымен, тәжiрибеде табыс
ұғымының анықтамасы өте күрделi болып табылады.
Бүкiл әлемде ... пен ... ... ... алмайтын мемлекет жоқ
шығар. Осы экономикалық ұғымдардың анықтамасы, әсiресе олар салық ... ... ... әр ... ... табады. Жалпы, пайда
дегенiмiз табыстан шығынды алып тастау, ал ... ... ... өз ... ... мен ... көрсетулерiн) сатқаннан
түскен ақшалай түсiмiн айтамыз. ... ... ... гөрi ... ... ... елдердiң салық жүйесi экономикалық, саяси және әлеуметтiк
шарттар әсерi негiзiнде құрастырылады. ... ... ... түрлерiне ,
құрылымына, өндiрiп алу әдiсiне, билiктiң әр ... ... ... салықтардың әрекет ету саласына байланысты бiр-бiрiнен
бөлектенедi. Бiрақ та, салық ... тән ... ... бар, олар:
мемлекеттiң салықтық табыстарын ұлғайту жолдарын iздестiру;
жалпы белгiленген теңдiк, әдiлеттiлiк және тиiмдiлiк принциптерi
негiзiндегi ... ... ... жүйесiнiң принциптерi тұтастай бiр жақты емес, ... ... ... экономиканы таңдағанына байланысты болып келедi.
Көптеген әлем елдерiнде екi ауытқу байқалады. Бiрiншiсi, АҚШ ... ... тән. Осы екi елде де жеке ... ... ... үлесiнде
жалпы салық түсiмдерiнiң тұтынуға кеткен салық үлесi шамаланған. ... ... жоқ, ал ... 2000 жылы ... ... ... ... түсiмдерiнiң
7% осы ҚҚС-ғы құраған. Екiншi ауытқу ... мен ... ... тән. ... ... күш ... ... түседi, ал жеке табыс салығы аса
маңызды орын алады.
Әрине, мұндай үйлесiмсiздiк А.Смиттiң айтуынша ... ... ... ... ... ... ... халыққа тиiмдi елге ауысады деп
дәлелдеген. Бұл өз ... ... ... керi ... тигiзетiнi
сөзсiз.
1.2 Шет мемлекеттердің салық салу жүйесі
Салық жүйесін көп жылдардан бері дамытып,  біздің елімізбен тығыз
сауда және ... ... ... келе ... Ұлыбритания, Германия,
Америка Құрама Штаттарының салық жүйесімен ... да ... ... өте орынды. Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алғалы бері 10-11 ... ... ... ... ... ... ел экономикасын дамыту
инвестиция тарту барысында үлкен жетістіктерге жеткені айқын. Экономиканы
реформалаудағы маңызды саланың бірі – салық ... ... ... ... ... ... ... екі деңгейге бөлінген мемлекеттік билігі бар  федеративтік
мемлекет болып табылады. Осыған орай оның салық  салу жүйесі ... ... және осы ... ... ... ... ... мүдделерін (бюджеттерін)  көздей отырып
құрылғанын байқаймыз. Сонымен, Германияның салық  жүйесі жалпы, ... мен  ... және ... ... тұрады. Жалпы 
салықтарға: еңбек ақыға ... ... ... ... ... ... ... корпорациялық салық; капиталдан ... ... ... ... құнға салынатын салық; ... ... ... ... ... ... ұтымдылығының жарқын  көрінісі ретінде
мына келесідей жәйтті  атап өтуге болады: салықтық ... ... ... Вюртемберг,  солтүстік Рейн-Вестфалия жерлері онша дами
қоймаған Саксония, Шлезвиг-Гольштейн жерлеріне өз  қаржылық  ... ... ... ... отырады. Сонымен, Германиядағы салықтар мына:
жеке  тұлғаларға  салынатын салық; ... ... ... ... ... ... мүлікке салынатын салық; жер салығы;  жер
учаскесін сатып алу кезінде төленетін салық;  сақтандыру жарналары;  мұраға
және сыйға ... ... ... автомобильдік салық; кофеге,
минералдық майларға,  арақ,  шарап және ... ... ... ... ... ... және газ ... дамыту үшін  алынатын
кедендік  баждар мен алымдар, әлеуметтік ... ... ... ... негізгі түрлерге бөлінеді /12/.
Өткен  жүзжылдықта қалыптасып, құрылған Ұлыбританияның ... ... және 1987 ... реформаларға  ұшыраған болатын. Осы  ... ... ... ... жеке табыс салығының төменгі
ставкасын 27-ден 20 процентке дейін төмендету;  тұрғылықты  ... ... ... 20,24 және 40 ... ... ... ... табыстарына бөлек  салық  ... ... және ... еді. ... ... ... салық  жүйесіндегі 
салықтар (өз деңгейлеріне орай).
Орталық салықтар:  ... ... ... ... ... салынатын табыс салығы; мұнайдан  түсетін ... ... ... салынатын  салық; қосылған құнға салынатын салық; елтаңбалық
алым; баждар  және акциздер.
Ал ... ... ... ... ... міндеті үкімет
департаменттері: Ішкі кірістер жүзеге асыру міндеті үкімет департаменттері:
Ішкі кірістер басқармасы мен Баждар және  акциздер ... ... ... айта ... бір ... ... елтаңбалық алым ең (ескі) көне
салықтар қатарына жатады, себебі ол ... салу ... 1694 ... ... ... жүйесіндегі салықтар  табыс салықтары, ... ... және ... ... ... болып аса ірі үш топқа
бөлінеді. Сонымен қатар  Франциядағы ... салу ... ... ... ... ... фиксалдық  жүйедегі тікелей салық салудың
деңгейі төмен, ал жанама   салықтардың деңгейі аса жоғары болып табылады.
Францияның салық ... ... ... ... ... ... ... болып бөлінеді. Негізгі орталық салықтарға мыналар:
қосылған құнға ... ... ... ... ... ... ... мүліктерден түскен  пайдаларға  салынатын  салық; 
акционерлік компаниялардың пайдаларына салынатын  салық; мұраға және ... ... ... ... ... ... ... елтаңбалық
және тіркеу  алымы; тіркеу салығы (алымы) жатады.
Италияның салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... көрініс тапқан еді және ол жанама ... ... ... басымдылығымен ерекшеленген болатын.
Қазіргі кезде Италияның салық ... ... ... жеке ... алынатын табыс салығы; заңды тұлағалардан
алынатын ... ... ... табыс салығы; мұраға және сыйға тартуға
салынатын салық; қосылған құнға салынатын салық; арнаулы акциздер; ... ... ... ... ... ... салығы;
концессиялық салық); жерді иеленгені үшін алынатын салық; жылжымайтын мүлік
құнының ұлғаюына ... ... ... салынатын салық; көлік
құралдарына салынатын салық; ... ... ... үшін ... ... ... алымдар; мектептік салықтық алым және т.б.
жатады.
Еуропаның салықтық құқығы ... ... ... қоғамдастықтың,
Еуропалық Одақтың және Еуропалық Кеңестің өз салық ... ... ... ... ... орай ... тағы ... да маңызды жәйттерге 
байланысты  шығарылып, ... ... ... ... мен ... ... Одақ ... мемлекеттердің  құрылтайлық
шарттарында көзделген салық  ережелері мен  салықтық ... ... өзге де  ... және ... құқық  актілерінің 
жиынтығынан  тұрады. Еуропаның ... ... ... мән-жайын 
Еуропалық құқық айқындайтынын білу қажет.
АҚШ салық жүйесі үш деңгейлі ... ... ... муниципалитеттердің, тауншиптердің) билік органдарына сәйкес
жоғарғы, ортаншы және ... ... ... ... ... салықтар мен  басқа да міндетті төлемдерге  тұрғылықты халықтан
(жеке тұлғалардан) алынатын ... ... ... корпорациялардың 
пайдасына салынатын салық; әлеуметтік  сақтандыруға  ... ... ... ... кедендік баждар; мұрадан және сыйға тартудан
алынатын  салықтар ... ... ... жүйесіндегі салықтар мен өзге де  міндетті төлемдер
ретінде ... ... ... ... ... ... ... халықтан алынатын  табыс салығын; корпорациялардың ... ... ... және ... ... ... салықтарды; мүлік 
салығын атап өтеуге болады.
Жергілікті жердегі саудаға ... ... ... ... жергілікті табыс салығы, корпорациялардың пайдаларына салынатын
салық, мұралардан  алынатын салық, ... ... ... ... ... муниципалиттердің, тауншиптердің, ... ... ... және т.б. ... ... ... Осы ... салықтар 80 мың  әкімшілік бірліктердің қаржылық
базасын  жеткілікті  ... ... ... ... ... ... жергілікті салықтардан  басқа әрбір құзырлы
жергілікті органның өз ... ... ... ... мен ... мейманханалық  қызмет көрсетулерге салынатын салық; коммуналдық
қызмет  көрсетуге  салынатын ... ... ... газ және ... үшін ... іскерлік белсенділігіне салынатын  салық  және т.б.
белгіленуі мүмкін.
Жоғарғы кіріс көздері-заңды және жеке тұлғалардан тікелей ... ... ... ... ... ... ... 50%-ке
жоғарлататын салық  деуге болады), ... ... ... ... ... елтаңбалық алымды, мұраға салынатын салықты,  лицензияны
тіркеуге салынатын салықты, жерлерді өңдеуге ... ... ... ... болады), сондай-ақ  тұтынуға салынатын ... ... ... болып табылады.
Жеке тұлғалар төлейтін мемлекеттік табыс  салығының  ставкалары
10,20,30,40 және 50% ... ... ... ... ... және 15% ... ... алынады. Тағы бір айта кететін жәйт,
Жапонияның әрбір  ... әр жыл ... ... ... ... көлеміне 
қарамастан  мемлекет  қазынасына 3200иен сомасы мөлшерінде  салық ... ... ... ... салық,  бензинге салынатын
акциздер, кедендік баждар, мейманханада тұрғаны  ... ... ... ... су ... ... үшін ... акциздер тиісті
бюджеттерді  айтарлықтай көлемдегі  қаражаттармен  ... ... ... ... ... жүйесінің құрамы және оның құрылымын
құрайтын салықтар мен  басқа да салықтық ... ... ... ... ... ... ... заңды тұлғалардан,  ... ... және ... ... алынатын салықтар болып бөлінеді.
Жанама салықтарға  мұнай, газ, көмір, бензин және т.б. ... және ... ... ... ... ... мен ... арақ  және басқа
алкоголь өнімдері, темекі өнімдері, сыра сияқты кең ... ... ... ... салынатын салық,  саудаға салынатын салық,
акциздер, кедендік төлемдер-кедендік тарифтер жатады.
Банктердің, сақтандыру ... ... да ... ... ... ... ... сомалардан, яғни
капиталдан алынатын ... ... ... ... ресурстық және
экологиялық салықтар, жануарлар әлемінің объектілерін пайдаланушыларға
салынатын ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардан алынатын табыс салығы, жеке ... ... ... ... және ... тартудан алынатын салық, лицензиялық
және тіркеу үшін ... жеке ... ... ... ... ... Ал ... және жеке тұлғалардан алынатын   салықтар ретінде
курорттық салықты, жарнамаға ... ... ... ... салықты, жер, су, экологиялық және орман ... ... ... ... ... ... сатып алуға салынатын
салықты атап өтуге болады.
Ресейдің ... ... ... қысқаша  сипаттаманы нақтыландыру
мақсатында, оның негізін құрайтын  элементті салықтар ... ... ... мен ... қосылған құнға  салынатын салық;
акциздер; ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... салық; жеке тұлғалардан алынатын табыс
салығы; мемлекеттік баж; кедендік баждар мен кедендік алымдар; жер ... үшін ... ... ... ... ... ... алынатын жарнамалар;  минералдық-шикізат базасын қалпына келтіру
үшін  алынатын салық; көмірсутектерді ... ... ... ... ... ... ... объектілерін және су биологиялық
ресурстарын пайдалану құқығы ... ... ... орман салығы;
экологиялық салық; федералдық лицензиялық алымдар жатады.
Регионалдық салықтар мен алымдар ретінде  ұйымдардың ... ... ... ... ... ... жол салығы; көлік салығы;
саудадан алынатын салық; ойын бизнесіне ... ... ... ... ... Жер ... жеке тұлғалардың мүлкіне
салынатын салық, ... ... ... ... немесе сыйға салынатын
салық, жергілікті лицензиялық  алымдар ... ... мен ... көрсетілген шетелдік тәжірибелерді талдай отырып, Қазақстанда
жеке табыс салығының құрылу көздрі мен төленуі тралы айтуымызға болады.
Жеке ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлердiң табысы,
- бiржолғы төлемдерден алынған табыс;
- жинақтаушы зейнетақы қорларынан берiлетiн зейнетақы төлемдерi;
- дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түрiндегi табыстар;
- ... ... ... ... ... ... табыс салығын салық агентiмен жалпы есептеу мен ұстап ... ... яғни ... ... ... ... кешiктiрiлмей
төленуi тиiс.
 
 
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЖЕКЕ ТАБЫС САЛЫҒЫНЫҢ ҚЫЗМЕТ ЕТУ МЕХАНИЗМI
2.1 Төлем көзiнен салық салынатын табыстар
Жеке ... ... ... ... жұмысшылардың шығындары болып
есептелген өндiрiстiк қажеттiлiк туындатқан және ... ... ... ... жатқызылады.
Мұндай табыстарға келесiдей төлемдер кiредi:
тұрақты жұмысы жолда өтетiн ... ... ... болатын
Қазақстан Республикасының заңдарында ... ... ... ... бiрге басқа жерге жұмысқа ауысқан ... ... ... ... жол жүруi, үй-жайды жалға алу бойынша құжатпен
расталған ... ... ... ... белгiленген мөлшерде дала
жағдайында геологиялық-барлау, топографиялық-геодезиялық және ... ... ... ... жабдықталым ақшасы;
Жұмыс берушiнiң вахталық әдiспен жұмыс iстейтiн адамдарға ... болу ... ... ... мен ... ... үшiн ... жасай отырып, олардың тұрмыс-тiршiлiгiн
қамтамасыз ету үшiн тұрғын үй жалдауына және Салық кодексiнiң 93-шi ... ... ... ... ... ... ... iссапарлар кезiнде белгiленген мөлшерде төленетiн өтемдер;
Қазақтан Республикасының заңдарында белгiленген ... ... ... ... арнаулы аяқкиiмнiң, басқа да жеке қорғану және
алғашқы медициналық көмек ... ... ... сүт ... ... ... тең ... да емдеу-профилактикаға
арналған азық-түлiк өнiмдерiнiң құны;
өз қызметкерлерiн мiндеттi сақтандыру шарттары бойынша жұмыс ... ... ... ... ... 161-шi бабында, яғни жинақтаушы ... ... ... қоспағанда, шарттың қолданылу кезеңiндегi
сақтандырудың кез-келген түрi ... ... ... ... ... ... сомалары;
Барлық көрсетiлген төлемдер мен шығындар сомалары еңбектiң аса ерекше
шарттарының өтемдерi болып табылады.
Бұдан басқа жеке тұлғалардың ... ... ... ... 5 айлық есептiк көрсеткiш шегiндегi ... қор ... ... “В” ресми тiзiмiндегi акциялар мен облигацияларды өткiзу ... ... ... табысы; Қазақстан Республикасының азаматтары ... және ... ... шет ... ... ... ... өкiлдiктерiнде қызметте жүрген жеке тұлғалардың
мемлекеттiк бюджет қаражаты ... ... ... төленетiн ресми
табыстары; Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген ... ... ... ... төленетiн тұрғын-үй құрылысы жинақ
ақшасына салымдар бойынша сыйлықақылар ... ... ... салу ... бар жеке ... жеке табыс салығын төлеушiлер
болып табылады. Салық салу объектiлерiне мыналар:
- төлем ... ... ... ... ... ... салық салынбайтын табыстар түріндегі жеке тұлғаның
табыстары жеке табыс салығы салынатын объектiлер болып ... ... ... 10 ... ставка бойынша салық
салынады. Қазақстан Республикасындағы және одан тысқары ... ... ... түрiндегi табыстарға 5 проценттiк ставка
бойынша салық салынады.
Төлем көзінен салық салынатын табыстардың мынадай түрлері:
-  қызметкердің ... жеке ... ... ... ... ... жинақтаушы зейнетақы қорларынан төленетiн зейнетақы төлемдер
-  дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түрiндегi табыс;
-  стипендиялар;
-  жинақтаушы сақтандыру шарттары ... ... ... ... салық
салынатын табыстарға жатады.
Жеке табыс салығын есептеуді салық агентi төлем көзінен ... ... ... ... ... ... ... есебіне жазу
кезінде жүргізедi.
Егер осы Кодексте ... ... жеке ... ... ұстауды  төлем
көзiнен салық салынатын табысты төлеу күнінен кешiктiрмей жүргізедi /7/.
Төленген табыстар бойынша жеке табыс ... ... ... ... ... ... ... өзi орналасқан жері бойынша жүзеге асырады.
Құрылымдық бөлiмшелері ... ... ... ... ... ... ... жер ... ... ұтыс және ... ... ... шарттары бойынша
сыйақыларды қоспағанда) түрiндегi табыстарға 15% ... ... ... ... ... ... үшiн жеке ... барлық табыстарын
шартты түрде екi топқа бөлемiз:
төлем көзiнен салық салынатын табыстар;
төлем көзiнен салық салынбайтын табыстар.
Өкiнiшке ... ... ... ... баптарында бұл “төлем көзiнен
салық салынатын табыстар” деген ұғымның мәнiн ашып ... ... ... көзiнен салық салынатын табыстар” деген ұғымды әр ... ... ... ... ... табысты алушы емес, табыс
беретiн шаруашылық субъектiсiне салық салу деп ... ... ... ... ... оны ... бiр ... жүргiзiледi деп
түсiнуiмiз мүмкiн. Әдетте, бұл ұғым соңғы түсiнiк бойынша қолданылады.
Әрбiр көрсететiлген 2 ... жеке ... ... ... ... тұлғалардың төлем көзiнен салық салынатын табыстарына мыналар
жатқызылады:
қызметкерлердiң табысы,
бiржолғы төлемдерден алынған табыс;
жинақтаушы зейнетақы қорларынан берiлетiн ... ... ... ... ... ... сақтандыру шарттары бойынша табыс.
Жеке табыс салығын салық агентiмен жалпы ... мен ... ... ... яғни ... ... ... күнiнен кешiктiрiлмей
төленуi тиiс.
Салық заңында бюджетпен жеке тұлғалардың төлем көзiнен ұсталынатын
салығы бойынша есеп ... екi ... ... бiр ... осы табыстарды төлеу үшiн қаражаттар алынуы;
басқа жағдайда төлем ... ... соң 5 ... күн ... мен ... ... ... кодексi бойынша төлем көзiнен ұсталынатын жеке табыс ... ... бiр ... ... яғни ... төлеушiлердiң тұратын
жерi бойынша есептi айдың ... ... ... ... ... 5 ... ... салық төлеу жүзеге асырылуы тиiс.
Төлем көзiнен салық салынатын, төленген табыстарға қатысты жеке ... ... ... ... ... үшiн есептi тоқсаннан кейiнгi айдың
15-iнен кешiктiрiлмей салық органдарына табыс етiлуi тиiс, яғни жеке ... ... ... ... төлеу орны бойынша табыс етiледi.
Ал, салық заңы бойынша жеке тұлғалардың табыс ... ... ... ай сайын жүлгiзiледi.
Қызметкердiң табысына салық салу тәртiбiн қарастырғанда, ... ... кету ... ... ... ... қызметкерлердiң табысын есептеу және
салықты ұстап қалу тәртiбi салық ... яғни ... ақы ... ... ... ... ... қызметкердiң табысына салық салу мақсатында
жұмыс берушiмен ... ... да ... ... ... ... және заттай нысандағы есептелген жалақыдан басқа орындалған
жұмыстар мен ... ... ... ... ... берiлуi мүмкiн; қызметкер үшiншi бiр адамнан тауар ... ... сол ... ... төлеуi мүмкiн; қызметкер жұмыс берушiден
материалдық пайда ... ... ... ... ... ... ... есептен шығару; ... өз ... емес ... ... ... ... берушiнiң өз
қызметкерлерiнiң мүлiктiк сақтандыру шарттары бойынша ... ... ... ... ... ... тауарлардың
(жұмыстардың, қызмет көрсетулердiң) құны мен осы ... ... ... ... алу ... ... олардың өзiндiк құны
арасындағы терiс айырма) алуы ... ... ... ... жалақы түрiндегi табысы, сондай-ақ материалды және әлеуметтiк
игiлiктер және басқа да ... ... ... ... ... ... акциз бен қосылған құн салығының тиiстi сомасын қоса
алғандағы оған ... ... құны ... ... “Еңбек туралы” заңына сәйкес жеке тұлғалар
бiрнеше жұмыс берушiлермен жеке еңбектiк шарт ... ... ал ... ... ... ... айына бiр рет қана ... ... ... ... ... негiзiнде айлық есептiк
көрсеткiш мөлшерiндегi шегерiмдi қай ... орны ... ... өзi ... ... Егер, әрбiр жұмыс берушiге айлық есептiк ... ... алу ... ... ... ... байланысты қызметкерге әр
жұмыс орны бойынша шегерiм жүргiзiлсе, онда мұндай жағдайда жеке тұлғаға
жауапкершiлiк жүктелуi ... ... ... ... ... салық төлеушiнiң салық
салынатын табысы анықталған жағдайда ... ... ... ... ... ... көзделедi.
Жеке табыс салығын ұстап қалу кодексте ... өсу ... ай ... ... ... ... ... есептеу және ұстап қалу ... ... ... ... бекiтедi.
Салық жылы аяқталғанға дейiн қызметкердi жұмыстан шығару кезiнде салық
агентi ... ... ... кезең үшiн алынған табысты негiзге ала отырып,
жеке табыс ... ... ... ... және қызметкерге берiлген
табыс пен төленген салық туралы есеп-қисап беруге мiндеттi. Салықты ... ... ... жылы ... ... ... салықтарды
теңестiру үшiн қайта есептеу коэффициенттерiн қолдану шарттары сақталынады.
Жұмыс орны ауысқан жағдайда, ... ... ... ... ... кезеңдегi алынған табыстары мен төленген салықтары туралы ... жаңа ... ... ... ... кодексi қызметкерлер табысының салық салу ... ... ... ... ... ... ... таза табыс есебiнен
оған шығын келтiрiлсе.
Осыған байланысты жұмыс берушiнiң жұмысшыға кеткен ... ... ... ... ... ... табылады және ол жалпы белгiленген
тәртiпте төлем көзiнен алынатын жеке табыс салығына салық салынады.
Ал, салық заңы ... ... ... ... ... ... 15% мөлшерiндегi ставкамен салық салынады.
Төлем көзiнен алынатын жеке табыс салығы бiржолғы төлемдерден алынған
табыстан ұсталынуы керек. Бұл ... ... ... бойынша
төлемдер, сондай-ақ жеке тұлғалардың бiржолғы төлемдерi болуы мүмкiн.
Мұндай табыстан салық ... ... жеке ... ... дейiн табыстан жинақтаушы зейнетақы қорына мiндеттi зейнетақы
жарнасы ... ал ... ... ... ... шегерiмдер
жүргiзiлмейдi. Бұл жағдайда қайта есептеу коэффициенттерi қолданылмайды,
яғни салық жылы ... ... ... ... туындамайды. Бiржолғы
төлемдерден алынған табыстарға жеке табыс салығын ... ... ... ... ... ... ... берiлетiн зейнетақы төлемдерi.
Жинақтаушы зейнетақы қорларынан берiлетiн зейнетақы төлемдерi төлем
көзiнен алынатын жеке табыс салығының, яғни жеке ... ... ... түрi ... ... зейнетақы қорларынан берiлетiн зейнетақы төлемдерi белгiлi
бiр ... ... ... ... және салық салынады. Мiндеттi
зейнетақы жарналарын төлеген жағдайда жұмысшы жалақысының бiр бөлiгi табыс
салығынан ... ... ... ... ... үшiн төленетiн айлық
сомадан айлық есептiк көрсеткiш ... және жеке ... ... ... кестесiне сәйкес ставкалар қолданылады.
Стипендия ұғымы бұл – бiлiм беру ... оқып ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдары
қызметкерлерiне және басқа да жеке тұлғаларға төленуге тиiс ақша сомасы.
Барлық ... ... бiлiм беру ... оқитындарға
Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген мемлекеттiк стипендияларға
арналған мөлшерде төленетiн стипендиялар салық салудан босатылады.
Қалған стипендиялар төленетiн стипендия сомасына жалпы ... ... ... ... ... ... ... арқылы салық салынады
және ешқандай шегерiмдер жүргiзiлмейдi.
Жеке тұлғаларға жеке ... ... ... ... ... сақтандыру төлемдерi түрiндегi төлем көзiндегi табыстарына салық
салынуы тиiс, яғни сақтандыру сыйлықақылары төленген ... ... ... зейнетақы қорланымы (накопление)
есебiнен;
жұмыс берушiнiң қаражаты есебiнен.
Сондай-ақ, жеке тұлғалардың табысына жинақтаушы ... ... ... ... жүзеге асыратын сақтандыру төлемдерi сомасының
сақтандыру сыйлықақыларының ... асып ... ... да ... ... көзiнен салық салынбайтын табыстар
Төлем көзiнен салық салынбайтын табыстарға жататындар:
- жеке тұлғаның мүлiктiк табысы;
- жеке кәсiпкердiң табысы;
- адвокаттар мен жеке нотариустардың ... жеке ... ... да (Қазақстан Республикасының шегiнен тыс
жерлерден алынған табыстар және атап көрсетiлгендер қатарына ... да ... ... ... ... ... жеке ... табыстарына салық
салудың жалпы қағидалары келесiдей:
- салықты есептеу салық төлеушi жеке тұлғамен ... ... ... ... ... жеке ... ... көзiнен салық салынбайтын
бiрнеше табыс түрi болса, онда бұл ... ... салу ... ... есептеледi;
- салықты төлеу салық төлеушi жеке тұлғамен ... ... ... ... ... ... ... жеке табыс салығын
есептеуде Салық кодексiнiң 152-шi бабындағы салық ... ... 145-шi ... 1-шi ... жалпы салық ставкаларын (жеке
кәсiпкерлердiң табысына салық салу ерекшелiктерiнiң есебiмен) ... ... Бұл ... адвокаттар мен жеке нотариустардың табысына
қолданылмайды.
Төлем көзiнен салық салынбайтын ... ... ... салық
салу тәртiптерiн нақты қарастырсақ:
Активтер тiзiмiн сатқан жағдайда олардан мүлiктiк табыс пайда болуы
мүмкiн ... ... ... ... ... ... мүлiк
құнына инфляцияға қатысты түзету енгiзу қажет емес.
Салық заңы ... ... ... тұрғылықты орны болып табылатын
жылжымайтын мүлкiн сатқан ... жеке ... ... ... ... болмайды, ал Салық ... ... ... ... ... бойынша меншiгiндегi бiр жылға ... ... ... ... ... табыс пайда болады.
Бұдан мынадай түйiн шығады: егер, жеке тұлға жылжымайтын мүлкiн сатқан
жағдайда, мысалы, үй оның ... бiр ... ... ... онда оған
ешқандай мүлiктiк табыс және салық мiндеттемесi пайда болмайды, ал, ... бiр ... ... оның ... болса, онда құн өсiмi бар болған
жағдайда салық мiндеттемесi ... ... ... заңы бойынша жылжымайтын
мүлiктi сатудан түскен құн өсiмi болып сату бағасы мен сатып алу бағасының
арасындағы ... ... ... ... оң айырма болып
табылады. Ал, ... ... ... ... мүлiктi сатудан түскен құн
өсiмi бұл сату бағасы мен бағалау құнының арасындағы оң айырмаға тең ... ... оның ... алу ... төмен емес. Қымбат бағалы заттар
мен антиквариатттарды сатудан түскен құн өсiмi ... ... ... ... ... қағаздардан басқа бағалы қағаздарды сатудан
түскен құн өсiмi сату құны мен ... алу ... ... оң ... анықталады.
Салық кодексi бойынша мүлiктiк табысқа азаматтық-құқықтық сипат шарты
бойынша бiржолғы төлемдер түрiндегi төлем көзiнен салық ... ... ... ... ... ... ... жатқызылады.
Өкiнiшке орай, Салық кодексiнде қандай табыстар мүлiктi жалгерлiкке ... ... ... ретiнде қарастыруға болатыны, ал қайсысы мүлiктiк
табыс ретiнде ... ... ... ... ... төлем көзiнен салық ... Жеке ... ... ... ... ... ... салық
салынатын табысы сияқты анықталады, яғни жиынтық табыс пен ... ... ... ... ... көрсетiлген түзетулердi
қолдану арқылы анықталады. Жеке табыс салығына салық салынатын табысты
есептеу ... ... ... арқылы жүргiзiледi. Салық кезеңi
iшiнде жеке кәсiпкерлер табыс салығы ... ... ... ... ... ... тәртiпте анықталып, төленедi. Салық төлеушi
кодексте белгiленген жағдайларда енгiзiлген ... ... ... ... ... қорытындысы бойынша жеке табыс салығын төлеудi жеке
табыс салығы бойынша декларацияны тапсыру үшiн белгiленген мерзiмнен ... ... ... ... дербес жүзеге асырады /19/.
Кәсiпкерлiк қызметпен шұғылданушы жеке ... ... салу ... ... ... анықтайды.
Есептеу әдiсi – бұл есеп әдiсi бойынша табыстар мен шығындар жұмыстың
орындалған, мүлiктiң қойылған сәтiнен ... ... ... ... есептеледi.
Ұзақ мерзiмде келiссөздерге қатысты шығындар мен табыстар, ... оның ... ... ... ... ... ғана есептеу
жолымен жүредi.
Есептеу әдiсiн қолданған кезде келiссөздiң орындалған ... ... ... ... ... болған шығындар мен келiссөз бойынша
берiлген жалпы ... ... ... ... ... Жалпы жеке
тұлғалардан алынатын ... ... ... туралы жарлық немесе
заңдарында көрсетiлген тәртiппен алынады, есептелiнедi.
Жеке ... ... ... ... ... 4 ... алынады: 1)
салықты төлем көзiнен ұстау; 2) жылдық жиынтық табыс бойынша декларация
тапсыру; 3) ... ... 4) ... ... ... қағазында
есептелген сома негiзiнде. Бұдан басқа салық комитетiнде базарда тауар
өткiзу үшiн төленетiн бiр ... ... ... ... төлеу әдiсi бар.
Жеке тұлғалардың табыс салығын төлем көзiнен ұстауды, сол ... ... ақы ... ... ... ... ... кәсiпкер тұлғалар
жүргiзуге мiндеттi. Сонымен бiрге тiркеуге тұрмаған ... ... ... ... ... ... сол ... берген кәсiпкер ұстап қалуға
мiндеттi. Жалпы төлем көздерiнен алынатын жеке тұлғалардың табысы үш ... ... сөз ... азаматтың табыс төлеушi көзi болып
табылатын жерден еңбек ақы түрiнде ... ... ... ... азамат мердiгер, ол төлеу көзi
тапсырма берушi болып табылатын ... ... ... ... ... ... ... кәсiпкерлiк субъектi ретiнде тiркелген жағдайда алған
табыстары.
Салықты төлеу, ... ... ... ... ... ... болады.
Еңбек ақы түрiнде төленетiн табыс айтарлықтай ұзақ, тұрақты ... ... да бұл ... ... ... жеке тұлғадан қандай да бiр
көлемде болсын жылдық жиынтық табыс есебi туралы салық заңдылықтарын ... ... ... ... сол ... шегерулердi соның негiзiнде салық
салу объектiсi, оған қолданылатын салық мөлшерi сол табысты ... ... ... ... ... ... жеке ... Салық кодексiнде
көрсетiлген тәртiп пен мерзiмге байланысты жеке табыс салығын төлейдi.
Заң көмегiн, нотариаттық iс-әрекеттер ... қоса ... ... ... қызметтi жүзеге асырудан түскен табыстардың барлық
түрлерi, ... ... мен ... ... шығыстардың орнын
толтырудан алынған сомалар адвокаттар мен жеке нотариустардың ... ... мен жеке ... ... табыстарына ай сайын 10%
мөлшерiндегi салық ставкалары қолданылады. ... ... ... есептi ай үшiн жеке табыс салығының сомасы есептi ... ... ... ... ... тиiс. Адвокаттар мен жеке нотариустардың
айлық табыстарынан салық салу мақсатында асырауындағы ... ... ... ... өзi үшiн ... ... көрсеткiш мөлшерiндегi шегерiмдер
жүргiзiлмейдi.
Табыс салығы ай сайын өсушi нәтижесiндегi бүкiл табыстан ... ... ... ... ... шығара отырып есептеледi. Бiрақ
мұндай әдiспен есептеген жағдайда жұмысшының жалақысы ай ... бiр ... ... аз ... салынудан бiрден көп салық салынатын дәрежеге
көтерiлiп, соның нәтижесiнде салық ... ... ... байланысты салық
көбейiп, кей жағдайларда жұмысшының соңғы жалақысы тiптi түгел ... ... ... коэффициентi 12 деген санның (жыл он екi ай) ... ... ... ... ... салынатын табыстың есептiк
сомасы қолданылатын салық ... ... ... ... ... ... теңеседi, сәйкестенедi.
Егер, азамат салық жылында жұмыстан шықса, онда оған ... ... ... ... ... ... соң салық жылындағы азаматтың
алған еңбек ақысы ... ... ... ... ... ... корпорациялық табыс
салығын төлеудегi шетелдiк салықты есепке ... ... ... ... ... ... ... сомалардың мөлшерi салық төлеушiнiң әр мемлекетте
алған табыстары бойынша нақты төлеген салық сомасы негiзге алына отырып, әр
мемлекет бойынша ... ... ... ... ... ... осы табыс бойынша Қазақстан Республикасында есептелетiн сомадан
аспауы керек;
шетелдiк салықты есепке жатқызу ережесiнде қосарланған ... ... және ... мен ... салық салудан жалтаруға жол бермеу
туралы ... шарт ... ... ... ... ... және жеке тұлғаларының табыстарынан ұсталынған салыққа
қолданылмайды. Осындай ... ... ... ... ... салық салынуға тиiс.
Бұдан басқа, Салық кодексiне сәйкес ... жеке ... ... табыс ету мiндеттемесi (Қазақстан Республикасының шегiнен тыс
шетел банк шоттарында ақшалары бар тұлғалардан ... бар ... ... ... салық төлеушiлер жеке табыс салығын төлегенiн растамаған
жағдайларда, жеке ... ... ... жеке ... ... төлегенi
расталмаған табыс сомасына белгiленген ставкаларды қолдану ... ... үш шарт бiр ... ... ... ... ... Республикасының азаматы болса немесе оның
Қазақстан ... ... ... ... ... ... және жақын туыстары Қазақстан Республикасында
тұрса;
Кез келген уақытта жеке тұлғаның тұруы және оның отбасы ... үшiн оған ... оның ... ... жеке ... құқығындағы
немесе өзге де негiздерде тиесiлi ... ... ... бар болса, жеке тұлғаның ... ... ... ... ... деп ... Республикасының резидентi болып жоғарыда көрсетiлiп кеткен
барлық шарттарға тәуелсiз жеке тұлғалар жатқызылады. Егер, олар ... ... ... және ... ... ... ... немесе Қазақстан Республикасында тұрақты тұруға ... ету ... ... және ... жеке ... ... ... Республикасының резидентi болып табылады:
мемлекеттiк билiк органдары шет елге iссапарға жiбергендер, сондай-ақ
олардың отбасы мүшелерi;
тұрақты халықаралық ... ... ... ... ... тұлғаларына немесе азаматтарына тиесiлi көлiк
құралдарының экипаж мүшелерi;
Қазақстан Республикасының шегiнен тыс ... ... ... ... ... ... мен азаматтық қызметкерлер;
Қазақстан Республикасының шегiнен тыс ... ... ... Республикасының меншiгi немесе ... ... ... ... ... ... ... немесе практикадан өту мақсатымен ... ... тыс ... ... ... стажерлар мен практиканттар оқу
немесе практикадан өтудiң ... ... ... консультациялар беру немесе ғылыми жұмыстарды жүзеге асыру
мақсатымен Қазақстан Республикасының шегiнен тыс жерлерде жүрген ... ... ... ... тiзiмi толығымен анықталды, ендi олар Қазақстан
Республикасының резидентi ... ... ... Бiрақ, резиденттiктi
анықтау мақсатында ... ... ... ... Мысалы, егер,
халықаралық тасымалдарды тұрақты жүргiзген ... ... ... ... ... болып табылады. Осы жағдайда “тұрақты” деген
ұғымға не жататыны беймәлiм.
Қазақстанға тұрақты келген және ... ... ... ... ... жеке тұлғалардың барлығы резидент емес ... ... ... ... салу ... ... ... әр
түрлi мәселелердi қоса қарастыруға, соларға сүйенуге тура келедi. Сондықтан
жеке тұлға ... ... ... салуларының дұрыс есептелiнуi үшiн
түсiндiрмелер мен кестелердi қолдану ... емес жеке ... ... салық салуды қарастырып,
келесiдей қорытынды жасауға болады:
тұрақты мекемесiз резидент емес жеке ... ... ... ... көзiнен салық салынады.
Осындай тәртiпте резидент емес жеке тұлғалардың келесiдей ... ... ... ... жеке еңбек шарты (келiсiм-шарт) бойынша
немесе өзге де азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша ... ... ... және осындай тұлғаларға жүктелген басқару
мiндеттерiн нақты орындау орнына қарамастан резидент заңды тұлғаның жоғары
басқару органының ... ... ... ... өзге де ... органның) мүшелерi алатын өзге де төлемдер;
Қазақстан Республикасында тұруға байланысты төленетiн үстемеақылар;
материалдық, әлеуметтiк игiлiктер үшiн жұмыс берушi ... ... ... өтем ... табыстары немесе ... ... ... ... емес жеке ... өзге де
материалдық пайдалары, оның ... ... ... ... балалар оқытуға жұмсалған шығыстар, ... ... ... шығыстарын қоса алғанда, ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы
төлемдерi;
еңбек ақы түрiндегi ... және ... ... резидент емес
қызметкер табыстары;
қайтарымсыз негiздегi тауарлар, орындалған жұмыстар және көрсетiлген
қызметтерге алынған ... емес ... ... емес қызметкер үшiншi тұлғадан алған тауарлар ... ... ... ... берушiнiң төлеуi бойынша төлем түрiндегi
табыстары;
резидент емес қызметкерге ... ... ... ... құны мен осы ... ... қызмет көрсетулердi)
сатып алу бағасы немесе олардың өзiндiк құны арасындағы ... ... ... ... ... ... ... емес қызметкерлердiң оның
алдындағы қарызының немесе мiндеттемесiнiң сомасын есептен шығару ... ... өз ... емес ... ... ... бойынша сақтандыру сыйлықақыларын төлеуге жұмсалған шығыстары
түрiндегi табыстары;
Салық агенттерi жеке ... ... ... мен ... ... ... ... кешiктiрмей жүргiзедi. Резидент еместерден ұсталынған жеке
табыс салығын төлеу салық төлеушiлердiң тұрған жерi ... ... ... төлеудiң соңғы күнiнен кейiнгi бес жұмыс күнi ... ... ... ... ... жеке ... салығы бойынша резидент емес
жеке тұлғалардың алынған табыстары бойынша тоқсандық есептi салық ... ... ... айдың 15-iнен кешiктiрмей салық органдарына табыс
етуi керек (жеке тұлға резиденттер ... ... осы ... ... ... олардың тұрақты мекемесiне
немесе мүлкiне қатысты болса, Қазақстан Республикасында орналасқан ... ... ... бар ... ... алынатын борыштық
бағалы қағаздар бойынша ... ... ... ... органдардың бекiтуiмен төлем көзi тәртiбiнде салық салынады.
Тұрақты мекемеге қатысты емес резидент емес жеке ... ... ... ... ... ... емес жеке тұлғалардың төлем көзiнен жеке табыс салығын ... ... және ... ... ... ... ... төленген
ай аяқталғаннан кейiнгi бес ... күнi ... ... ... ал ... , ... ... жатқызылған кезде төленбеген
табыс сомасы бойынша – корпорациялық ... ... ... ... үшiн ... мерзiмнен кейiнгi он жұмыс күнi iшiнде төленуге
тиiс.
Қазақстан Республикасында жеке кәсiпкерлiк қызметпен ... емес жеке ... ... салынатын табысын анықтау, содай-ақ жеке
табыс салығын есептеу және төлеу, төлем көзiнен ... ... ... ... ... және ... тәртiбi сияқты анықталады.
Қазақстан Республикасында жеке кәсiпкерлiк ... ... емес жеке ... ... бюджетке жеке табыс салығын
есептеп, төлеуде әр түрлi мағлұматтарға сүйене отырып, келесiдей қорытынды
жасауға ... емес жеке ... ... емес ... ... ... ... қолданылады (төлем көзiнен салық салынбайтын
табыстар бойынша);
салық салынатын табысты анықтаған жағдайда ... емес ... ... және ... ... отбасы мүшелерiне айлық
есептiк ... ... ... бiр рет ... жүргiзiледi;
кодекстiң 145-шi бабының 1-шi тармағына ... ... ... емес жеке ... жеке табыс салығы аванстық төлем
түрiнде салық жылы iшiнде төленуi тиiс, ал нақты есеп ... ... ... соң, ... ... ... ету ... кейiн он
жұмыс күнi iшiнде жүргiзiлуi тиiс;
жеке табыс ... ... ... ... ... ... бойынша аванстық төлемдер сияқты жүргiзiледi, нақтырақ айтсақ:
жеке ... ... ... ... ... ... ... салық
мiндеттемесi сомасын негiзге ала отырып, ағымдағы салық кезеңi үшiн
болжамды ... ... ... ... төлеушiнiң өзi анықтайды;
аванстық төлемдер мөлшерi алдағы салық кезеңi үшiн төленген ... ... ... ... және ... кезеңi iшiнде теңдей үлесте
ағымдағы айдың 20-нан кешiктiрiлмей ... ... ... ... ... аванстық төлемдер сомалары декларация бойынша төленген жеке
кәсiпкерлiк қызметпен айналысатын резидент емес жеке ... жеке ... ... шотында есепке алынады;
түпкiлiктi есеп айырысу және жеке табыс салығын төлеу салық кезеңi
үшiн жеке ... ... ... ... ... ... ... он жұмыс
күнi iшiнде, бiрақ Қазақстан Республикасынан кеткенге дейiн он ... ... ... ... ... қағазадарды өткiзуден түскен құн өсiмiнен
алынатын табыстарға (қор биржасының ресми “А” және “В” тiзiмiндегiлердi
қоспағанда) ... ... ... салу жүргiзiледi. Осыған
байланысты резидент емес жеке тұлғалар жеке ... ... ... ... ... он ... күнi iшiнде, бiрақ Қазақстан
Республикасынын ... ... он ... ... ... ... ... есептелiнiп төленiлуi тиiс /21/.
Қор биржасының “А” және “В” ... ... ... ... сату ... құн ... түскен резидент емес жеке
тұлғалардың табыстарына салық салынбайды.
Сондай-ақ, резидент емес жеке ... банк ... ... ... ... қағаздар операциялары, борышқорлық құнды
қағаздар бойынша сыйақылары түрiндегi табыстарына салық салынбайды.
Жоғарыда салық салудан босатылған ... емес жеке ... ... ... ... емес жеке ... ... көзiнен салық салынатын, төлем салық салынбайтын).
Резидент емес жеке ... ... ... ... ... ... ... емес жеке тұлғалардың
қалған табыстарына салық салынады (аванстық ... ... емес жеке ... ... ... келген күнiнен
бастап отыз жұмыс күнiнен кешiктiрмей, ... ... ... ... ... ... ... сомасы туралы мәлiмдеменi келген орны бойынша
салық органдарына табыс етуге мiндеттi.
Қазақстан ... отыз ... ... ... уақыт
кәсiпкерлiк қызметiн жүзеге асыратын немесе салық кезеңi iшiнде ... ... 500 ... ... ... астам пайда
түсiретiн резидент емес жеке тұлғалар жеке ... ... ... ... органдарына табыс етедi.
2.3. Бюджеттiң кiрiс бөлiгiн құраудағы жеке табыс салығының алатын орны
Қазақстан ... ... ... қойылған барлық міндеттерді
шешу үшін 2010 жылы бюджеттің кіріс бөлігін арттыру үшін шаралар кешені
қабылданатын ... ... ... қаражатын қалыптастыру және пайдалану
жөніндегі жаңа тұжырымдама қабылданды, оған сәйкес Ұлттық қордан берілетін
жыл ... ... ... ... 8 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... бекітілді.
екіншіден, салық саясаты саласында Салық кодексіне бірқатар
ставкаларды ... ... ... ... ... ... 20% ... пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салық – 20%),
нақты ынталандыру шаралар көзделді. Салық рәсімдері ... ... ... ... қызметін жүзеге асыратын ұйымдарды
корпоративтік табыс салығы бойынша аванстық ... ... ... ... ... арнайы экономикалық аймақтар аумағында ... ... ... ... ... ... тартымдылығын арттыру үшін
жағдайлар жасау мақсатында инвестициялық алтынмен жасалатын операцияларды
қосылған құн салығынан босату жөнінде түзетулер ... ... ... 3 729,2 ... ... ... немесе
жоспар 211,4 млрд. теңгеге асыра орындалды. 2009 жылмен салыстырғанда өсім
салыстырмалы жағдайларда 26,2%-ды ... 711,1 ... ... ... ... Республикалық бюджет түсімдері
Дерек көзі: www.minfin.kz.
3 626,2 млрд. теңге сомасында кірістер түсті, оның ... ... 2 083,6 ... ... ... ... ... құрады, 2009
жылмен салыстырғанда өсім салыстырмалы жағдайларда 23,5%-ды немесе 633,1
млрд. теңгені құрады.
2-сурет. Республикалық бюджет кірістері
Дерек ... ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығы,
табиғи және басқа ... ... үшін ... ... ... ... оған елдің экономикасын дамытудың оң ... ... ... ... ... баждарды бөлу механизмін енгізу, мұнайға
салынатын ... ... баж ... ұлғаюы, жоспарланғанға
қарағанда қосылған құн салығын қайтару сомасының төмендеуі және бір жолғы
жоспарланбаған түсімдер әсер ... ... ... ... ... 2010 жылы жекелеген салық
төлеушілердің аванстық төлемдерді азайтуы есебінен резидент емес ... ... ... ... ... бойынша жоспар атқарылған
жоқ (87,9%).
Төлем көзінен ... ... емес ... ... ... ... ... бойынша банктер тартатын инвестициялардың және
сыйақы төлемдері көлемінің азаюына байланысты банк ... ... ... АҚ, ... Халық жинақ банкі» АҚ) түсімдердің азаюынан жоспар
95,9%-ға ... ... ... ... ... Республикасы салық
жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге, сонымен қатар, салық салуда
жаңа ... ... ... шығару үшін қолайлы негіз құруға
бағытталған, ал ол бірігіп, ... және ... ... ... ... ... салық ставкаларының көрсеткіштері
1-кесте
|№ |Салық түрі |Салық ... ... ... ескерту |
| | ... | ... ... салығы ... ... ... |10% ... ... 158 бабы ... |5% ... кодексінің 158 бабы ... және | | ... ... жерлердегі| | ... ... | | ... ... | | ... және жеке | | ... салығы | | |
| ... ... ... ... на 2010 год ... налоговой службы |
|Республики Казахстан.-2010г.-№2 (126).- С.24-25 ... ... ... ставкалары мемлекеттің экономикалық
саясатын реттеу құралын орындайды, ... ... ... ... қамтамасыз ету мақсатын көздейді. Жеке табыс салығы 10% қалпында
сақталып ... ... ... ... және жергілікті болып бөлінеді.
Айталық, мысалы, ... ... ... ... ... корпоративтік табыс салығы; қосымша құнға салынатын салық және
т.б. ... ... жеке ... ... ... салық және
басқалары – жергілікті бюджетке түсетін салық түсімдері болып ... ... ... ... негізделіп тиісті
міндеттемелерді орындау кезінде салықтың бақылауды ... ... ... ... бірнеше мысалдар келтірдік. Алайда, жалпы айтқанда ,
салықтың жүйесі және оның ... ... ... тек қана ... істі ... ... салық салудың басты тағайындалуының –еліміздегі
кәсіпкерліктің дамуын ынтыландырушы міндетті істі де атқаруы тиіс.
3-сурет. Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетіне ... ... ... ... ... ... ... (1-сурет), Қазақстан Республикасының
бюджеті кірістерінің негізгі бөлігін корпоративтік табыс салығы ... 31,8%), ҚҚС (22,5%), ... ... (16,2%), ... ... ... өзге де ... мен төлемдері (19%) және т.б.
құрайды /33/.
Салық саясатын мемлекет салықтық реттеу саласындағы шаралар кешені
арқылы ... ... ... салықтарды, олардың ставкалары мен
жеңілдіктерді белгілейді, жаңа төлемдер енгізеді, ескілерінің күшін жояды.
Салық ... ... ... ... ... мақсатында мемлекеттік бюджетке ақшалай қаражаттың түсуін ... ... ... жігін жатқызуға, яғни қысқа
мерзімді кезеңде экономиканы тұрақтандыруға ... кез ... ... ... фискальдық саясаттың мақсаттары:
- тұрақты экономикалық өсуді;
- ресурстардың толық бос болмауын;
- бағаның тұрақты деңгейін ұстау болып табылады.
4-сурет. Мемлекеттік бюджет ... ... ... ... жылы ... ... жиынтық кірісі 2 887,8 млрд теңгені
құрады, оның ... ... (2 356 млрд ... салық түсімдеріне келеді.
Түсімдердің ең көп үлесі (34%) ... ... (758,3 ... ... ... ... келеді – бұл ұйымдардың, және жеке (221 млрд
теңге) кірістері – жеке тұлғалардың пайдасы.
Төменде келтірілген ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде корпорациялық табыс
салығы, жеке ... ... ... құн ... ... ... ... салығы, мүлік салығы және өзге де табыстар үлесі жөніндегі ақпаратты
көруге болады.
5-сурет. Мемлекеттік бюджеттің түсімдеріндегі салықтық ... ... ... ... www.minfin.kz.
2009 жылы салықтық түсімдердің ішінде үлесі жоғары салық түріне
корпорациялық табыс салығы - 32,3 ... ... құн ...... ... 14,2 пайыз енді.
6-сурет. Мемлекеттік бюджеттің түсімдеріндегі
салықтық түсімдердің үлесі, 2010 ж.
Дерек көзі: www.minfin.kz.
2010 жылы 2009 ... ... ... ... ... бюджет түсімдеріндегі салықтық түсімдердің үлесі еш өзгерісвіз
десе де болады. Атап айтқанда, корпорациялық табыс салығы – 41,7 ... құн ... – 17,1 өзге де ... – 16,4, ... ... 9,9
пайыз болды.
7-сурет. Мемлекеттік бюджеттің түсімдеріндегі
салықтық түсімдердің үлесі, 2011 ... ... ... ... бойынша жоспардың орындалғанына қарамастан, бюджетке
түскен салықтардың жалпы сомасы ... ... ... 2009 жылы ... ... ... мүлдем құлдырап, 1,9 пайызға жеткен.
Тұтастай алғанда салық салу ... және ... ... ... ... ... көп ... қайтарымын болжап отыр. Бұл ретте
бюджеттің шикізатқа жатпайтын кірістерінің ... ... ... ... ... ... ... шығыстарын мұнай секторынсыз кірістермен
салыстыратын болсақ, мұнайсыз тапшылық деп аталатын ... ... ... ... ... ... ... млрд. теңге). Ағымдағы жылы салық
және кеден органдарының алдында шикізатқа жатпайтын ... ... ... ... орындау жөніндегі міндет тұр.
Республикалық ... ... ... ... ... ... 2009 жылы 40 %-ды ... дерлік құрады, бірақ 2011 жылы біз бұл
көрсеткіштің 35%-ға дейінгі деңгейде азаюын қамтамасыз етуіміз тиіс /34/.
2011 ... ... 575,4 ... ... ... мен ... Жылдық болжамды тапсырманы орындау (545,3 млрд.теңге) 105,5%
(пайызды) құрады. Өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 364,1
млрд.теңгеге немесе 38,8% ... аз ... ... ... ... ... ... төлемдері мен салықтар
түсімінің төмендеуі ... ... ... ... ... Кеден статистикасының 2011 жылғы алдын ала ... ... ... 2010 жылдың ұқсас кезеңінен 25,4% (пайызға) немесе 9,6 млрд.
АҚШ ... аз (2011 ж. – 28,3 ... АҚШ ... 2010 ж. – 37,9 ... ... ... ... төлемдері мен салықтар түсімінің неғұрлым ... ... ... қарай бірқатар импорт бажының өзгеруі әсер етті.
Айталық, 2011 жылы 2010 ... ... ... ... ... (пайыздан) 6,6% (пайызға) дейін төмендеді.
Республикалық бюджетке төлемдердің түсу үлесі 36,7% ... ... ... ... осы ... төмендеуі 6,9 пайыздық тармақты
құрады. 
Төмендегі кестеде Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджеттің ... ... және ... емес ... үлес салмағы
бейнеленген, оның ... жер ... мен ... салығының деңгейі
көрсетілген.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджеттің жалпы кірісіндегі салықтық
және ... емес ... үлес ... |2009 ж |2010 ж |2011 ж ...... о.і., ... (%) |100 |100 |100 ... түсімдер, о.і: |92,2 |95,2 |91,5 ... ... ... |32,3 |41,7 |34,9 ... ... ... |8,3 |6,1 |11,8 ... құн салығы |20,5 |17,2 |15,9 ... |2,5 |1,7 |2,5 ... ... |14,2 |9,9 |12,5 ... ... |0,5 |0,3 |0,1 ... ... |2,7 |1,9 |1,8 ... де ... |11,2 |16,4 |13,5 ... емес ... |6,3 |3,1 |4,3 ... жасалынған операциялардан |1,5 |1,7 |4,2 ... ... | | | ... ... ... |- |- |- ... борышты өтеу |1,4 |- |- ... ... Есеп ... деректері негізінде құрастырылды. |
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... 2009 жылы 92,2 ... 2010 жылы - 95,2 пайыз және
2011 жылы - 91,5 пайызды құрады. Ал салықтық емес түсімдер ... ... жылы - 6,3 ... 2010 жылы - 3,1 ... 2011 жылы – 4,3 ... Жеке табыс салықтары бойынша қарастыратын болсақ, 2009-2011 жылдар
аралығында ауытқуды байқауға болады. 2010 жылы 2009 ... ... ... төмендеп, 2011 жылы 2009 жылмен салыстырғанда 3,5 ... ... ... ... жыл ... ... ... байланыстыруға болады /35/.
Салықтар үшін кәсіпкерлікті ынталандыратын сипатының күшейтілуі, тауар
өндірішілерді мадақтау, аймақтың экономикалық саясатты ... мен ... ... - ... жою ... ... ... қала
береді. Салықтық саясаттағы аса маңызды бағыт салық ... ... ... Оған ... екі-үш айда өзгерістер ... ... ... ... мен ... ... оларды бюджетпен
қоса қарауға қою қажет. Бірақ ешбір жағдайда өзгерістер мен қосымшаларды,
бұрын бірталай рет орын ... ... ... ... ... ... ... өз кезегінде салықтық механизмнің үнемі жұмыс істеуінің ... ... ... және жеке ... салық салуға байланысты, салық заңдылығының
тұрақсыздығы, отандық және ... ... ... ... ... республикамыздағы салық төлеушілер үшін салықтық
ауырпалық әлі де ... ... ... ... ... де ... кез-келген тұрғысынан дамыған елдерде салық ... ... салу ... көрсетуші сипаты болып табылатындығы
баршаға мәлім. ... ... ... пен ... ... анықтайтын, жалпы қабылданған, бекітілген әдістемесі жоқ.
Салықтық ауырпалықтың ауырлығы ... ... ... ... бере ... ... ... жылдың 9 айында салықтық түсімдердің атқарылуы
3-кесте
|Дерек көзі: . ҚР-ның Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz ... ... ... ... 9 ... 1 970,5 ... теңгені
немесе 166,8 млрд. теңгеге арттыра отырып жоспардың 109,2%-ын құрады. Өткен
жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда ұлғаю 406,5 ... ... ... ... ... 2 992,9 ... ... немесе
жоспардың 97,9 %-ын құрады. Өткен жылдың ... ... ... ... ... ... ... 16,2 %-ға ұлғайтылды.
Жеке табыс салығы бойынша жоспар 103,4 %-ға атқарылды. Жеке ... ... жеке ... ... мүліктік табыс бойынша 1,4 млрд. теңге
сомада біржолғы түсім түсті.
Жергілікті бюджеттердің кірістері ағымдағы жылдың 9 ... ... ... ... 1 804,7 млрд. теңгені немесе 101,2%-ды құрады.
8-сурет. 2010 жылдың 9 айындағы салық және ... ... ... ... ... ... ... 1 қазандағы жағдай бойынша салық және ... ... ... ... 160,9 млрд. теңгені ... жыл ... ... ... ... актілері бойынша жете есептеуге
байланысты және өндіріп алуға үмітсіз бересі есебінен 60,6 ... ... ... ... ... ... ... 2011 жылы енгізілген
өзгерістер есебімен 8 376,2 млн. теңгені құрайды, соның ішінде жоғары
тұрған ... ... 2 190,2 млн. ... ... ... ... ... негізгі параметрлері
5-кесте
млн. теңге
| |2009 жыл |2010 |2011 |
| | |жыл |жыл ... оның ... ... ... ... ... түсімдер |5 258,0 ... ... ... емес ... |32,3 |22,6 |22,7 ... ... сатудан түсетін |82,2 |37,0 |37,0 ... | | | ... мен ... | ... |0,2 |
|түсімдері |2 095,4 | | ... ... ... түсетін |8,7 |0 |0 ... ... |77,4 |311,1 |0 ... ... ... ... ... көзі: . ҚР-ның Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz ... ... ... қалалық бюджетке жеке табыс салығы бойынша
(реттелетін кіріс ... ... ... ... ... жылға 58,2 % және 2010-2011 жылдарға 67,1 % мөшерінде ... ... ... ... ... 2010 ... 5875,1 млн.
теңгеде белгіленген.
Қала бюджетінің негізгі кіріс көздері:
- жеке табыс салығы, мүлікке салынатын салықтар, жер салығы және ... ... үшін ... ... саналады, жалпы түсімдерден
5 455,2 млн. теңге сомада немесе 71 % құрады.
Әлеуметтік салық толық көлемде облыстық бюджет ... ... ... 2 117,5 млн. ... құрайды.
Қала бюджетінің кірістер болжамы (трансферттер түсімін есепке
алмай) 2011 жылға сомасы 6 413,3 млн. ... ... 2010 ... жоспарына 538,2 млн. теңге сомада өсуімен, немесе 109,22 %.
млн.теңге
9-сурет. Қала бюджетінің жеке табыс кірістерінің серпіні( 2012 жыл
болжам ... ... ... ... ... ... өсуі 2011 жылы 2010 ... - 9,2%, 2012 жылы 2011 ... - ... ... ... ... салық комитетінде өз мерзімінде салық
төлеушілерге, тиісті камералдық бақылау жұмыстарының жүргізілмеуінен «АМФ
Меткомнеруд» ЖШС Салық кодексінің 517 - ... ... 2010 жылы ... 16 ... ... 15 пайызды қолданғанынан 2010 жылы 80,0 ... ... ... ... ... ... қызметкерлері берешек қарыздарды
мәжбүрлеп өндіріп алу орнына заңды тұлғалардың банк ... ... ... ... ... ... ... 2010 жылдың 1
қаңтарына салық және ... ... ... да ... ... ... ... 420,5 млн. теңгесін "Талдықорған ... ... ... ... ... ал ... ... - "Талдықорғантеплосервис" МКМ құрайды.
Комитетте салықтар мен басқа да төлемдердің ... ... ... ... ірі ... есебіне 2010 жылы салық
төлеушілердің айналымындағы ... ... алу, 2009 ... 4121,7 млн. ... ... Ал 2010 ... 1 ... мекеме
бойынша артық төлеу 12766,8 млн. ... ... олар ... ... ... ... ҚҚС және ... салық түрлерінен болған.
Оның ішінде 2009 жылы ҚҚС бойынша артық төлеу 7827,3 млн. ... ... ... ... 3470,0 млн. ... ... ... тіркелген, әрі жұмыссыз тұрған заңды және жеке тұлғаларды
бақылау жұмыстары өз деңгейінде жүргізілмейді. Атап ... 2010 ... ... комитетте 81200 салық төлеуші тіркеу есебінде тұрса, оның 11516
заңды ... жеке ... 69684, ... ... ... ... ... саны - 2925. 2009 жылы салық есептілігін
тапсырмаған заңды тұлғалар саны - 2854. 2005 ... ... ... жылы ... ... салық төлеушілер заңды тұлғалар саны - 120-ға,
жеке кәсіпкерлер - 710-ға ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын өз деңгейінде жүргізбейді.
Алматы қаласы Ауезов ... ... ... жер қойнауын
пайдаланушылардың салықтық ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер жоқтығы анықталды.
2011 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша ... ... ... % орындалды, жоспардағы 2 748,6 млрд. теңгенің орнына кірістердің
түсімі 2 606,7 ... ... ... ... бойынша мемлекеттік бюджеттің жоспары  2011 жылғы 1
шілдеге 106,2% немесе 110,8 млрд. теңгеге арта отырып орындалды, ... ... ... – 133,2% ... 17,3 ... теңгеге артығымен
орындалды, негізгі капиталды ... ... ... ...... 4,9 ... теңгеге артты және трансферттердің түсімі бойынша атқарылу
69,4% құрады.
Салықтық түсімдер бойынша жоспарды асыра ... ... ... ... ... байланысты. Жеке табыс салығы бойынша
жоспар 107,2% немесе жоспардағы 164,0 ... ... ... ... 175,8
млрд. теңге түсті, әлеуметтік салық бойынша жоспар 104,8% орындалды,
жоспардағы 129,2 ... ... ... ... 135,4 ... теңге түсті.
Ішкі өндіріс тауарларына  ҚҚС бойынша орындау 105,8 % ... ... сома 116,8 ... теңге болған кезде бюджетке 123,6 млрд. теңге
түсті. Артық орындау жоспардағыға ... ... ... ... ... ... 145,9 ... теңгенің орнына 140,4 млрд.
теңге ... ... ... ҚҚС бойынша жоспардағы 249,8 млрд.
теңгенің орнына елге импорттың өсуі есебінен ... 262,8 ... ... ... ... ... мәселен 2010 жылғы тиісті ... 2011 ... ... өсуі 30%-ды ... ... шикізатқа әлемдік бағаның өсуі есебінен қалыптасты.
Трансферттерден түсімдер бойынша жоспар 69,4%-ға орындалды. Жоспардағы
900,0 млрд. теңгенің орнына ... даму ... ... ... ... ... Республикасының Ұлттық қорынан республикалық
бюджетке кепілдік берілген трансфертті 625,0 млрд. теңге ... ... 1 ... ... ... Қазақстан Республикасының
Ұлттық қорына мұнай секторы ұйымдарынан тікелей салықтар түсімінің сомасы 1
451,9 млрд. теңге ... ЖЕКЕ ... ... ... ЕТУІН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
Табыс салығы тек қана көп таралған салық түрi емес, сонымен қатар ең
маңызды ... түрi ... ... ... ... ... ... салықтарға
қарағанда ең жоғары болып ... ... да ... төлеушiге оның
материалдық көзқарасы жағынан ең ауыр салық түрi ол ... ... ... табылады.
Жеке табыс салығы ең күрделi, әрi шатасқан салық болып табылады. ... ... ... ... негiзгi құралы заңның дұрыс
қолданылмауында. Бұл заңдарды түсiнудiң (дұрыс ... ... тек ... ... ғана емес, сонымен қатар салық қызметiнiң
қызметкерлерiне де қиын ... ... Оның бәрi ... ... ... ... ... азырақ төлеуге тырысуы мен соңғылардың қызметтiк
мiндеттерiн орындау мақсатында, салықты көбiрек өндiруге тырысады. Осындай
жағдайларға ... ... ... де, ... алушылар да заңға қайшы
әрекеттер жасауға бейiм келедi. ... ... ... ... кейде заңды
дұрыс жүзеге асырмаудан, кей кездерде дұрыс ... ал ... ... ... ... де болады. Ондай заңға қайшы
әрекеттер сонымен қатар салық органы қызметкерлерiнiң ... ... ... ... ... ... орай ... салығының нақты бiр салық төлеушiге сияқты,
мемлекеттiк бюджетке де аса ... және кең ... ... ... ... салығының заңын бiлу салықтық қарым-қатынасқа түсушiлердiң
әрқайсысының мiндетi, яғни салық төлеушiнiң де, ... ... да ... ... ... бiрге салық қатынастары тек заң жүзiнде ғана жүзеге
асырылуы керектiгiн ескеру керек.
Бюджет ... ... ... көзi ... болса, сол
салықтардың iшiндегi ең көлемдiсi табыс салығы болып ... ... ... кезегiнде корпорациялық және жеке табыс салықтары болып бөлiнедi десек,
мұндағы жеке табыс салығы тек салық ... үшiн ғана ... ... ... өте ... салық болып отыр. Көптеген экономистердiң ойынша ... ... үшiн ... жаңа ... мен ... мөлшерiн жасау
керек дейдi.
Ал, менiң ойымша салық мөлшерiн салық салу принциптерiне сай ... ... Ол ... яғни ... ... ... анықтылық
немесе айқындық, қолайлылық немесе ыңғайлылық, жеткiлiк, жылжымалық, салық
салудың бiр ... ... ... дер ... өз ... ... ... әлеуметтiк-экономикалық жағдайын ескере отырып
салық мөлшерiн жасаса, бюджетке салықтар өз уақытында түсуi мүмкiн, яғни
жеке ... ... ... ... ... алу ... ... сай, салықты әрбiр адамның табыс алу, табыс табу, әлеуметтiк
хал-жағдайына, әл-ауқатына қарай салу, ... ... ... ... екi ... салық салуды болдырмау; жалпы бiрдейлiк
принципiне сай, ол бүкiл халықтың барлығына жаппай ... ... ... да сол
әлеуметтiк жағдайды ескере кету керек. Мұнда жалпыға бiрдей салық төлеу
әлеуметтiк бiр ... ... ... ... кедей топ, орташа топ, бай топ. Айқындылық
принципiне сай, ол (салық ... ... ... үшiн, ... не ... кiм үшiн, кiмге, қашан, қалай, қай мөлшерде төленуi тиiстiгi нақты
түсiнiктi, анық ... ... Бұл ... айта ... жай, дәл қазiргi
кезеңде экономикалық ... жоқ ... үшiн ... ... кей
мәселелерi түсiнiксiз болуы мүмкiн. Өндiрiстiк тәжiрибе кезiнде байқағаным,
жаңадан кәсiпкерлiк қызметпен айналысушы ... ... ... ... ... ... қай ... төлеу керектiгi түгiлi, салық
заңдылықтарынан мүлдем бейхабар екендiгiне көзiм жеттi.
Қолайлық немесе ... ... ... ... яғни ... ... де, салық алушыға да (салық ... ... де) ... ең тиiмдi, әрi қолайлы жолы болуы тиiс. Бұл ... де ... ... мерзiмiн немесе кезеңiн, төленетiн жерiн белгiлеу кезiнде
ескеру қажет.
Жеткiлiктi принципi бойынша ол ... ... ... жалпы тапқан
табысы, пайдасы, оның барлық салықтарын ... ... ... ... ... ... салық салынатын объектiнi немесе салық
көзiне байланысты ... ... ... ... ... ... салық салудың бiр дүркiндiлiк принципiне келсек, салық заңдарында
көрсетiлген мөлшер бойынша, айтылған маусымға бiр рет ... ... ... айтылған принциптерiмен қатар оларға мынадай талаптар
қойылады:
салықтар, қаржы-қаражат жүйесiнiң тұрақтылығын қамтамасыз етуi керек;
мемлекеттiк бюджеттiң ... ... ... ... ... салық төлеуге мүмкiндiк туғызуы керек;
салықтар тек қана ... ... ... ол ... ... ... ... табыс салығын жетiлдiру мақсатында, қазiр патент салық төлеу
жүйесi жасалған. Патент ... ... ... әсiресе ауылшаруашылық салысы
сияқты, басқа салаларда қолдану өте ... ... бола ... да ... кемшiлiктерi де бар. Оның кемшiлiктерi, патент есебiмен
есептелген ... ... жеке ... табыс алды ма, алмады ма ... ... ... ... ... жүргізу әртүрлі меншіктегі экономиканың
өсу мүмкіндігін туғызу болса, көлеңкелі экономиканың қысқарып, болашақтағы
экономиканың өсімі негізде ... ... ... ... ... ... негізгі белгілерінің бірі болып қоғамда
өркениетті салықтық қатынастар мен халықтың барлық ... ... бар ... ... ... мәлім. Сол себептен, өкілетті
және атқарушы органдар салықтық саясатты ... және ... мен ... ... ... ... ... мүдделерін үнемі есеп
аалып отыруы керек. Қабылданған салықтық құқықтық заңдардың іске ... ... ... мен ... ... ... ... болуынан деп
айтуға болады. Нәтижеде біз ... ... іске ... ал экономика
көлеңкелі бизнеске ұшырап отырмыз. Көлеңкелі экономиканың көлемі ұлғайған
сайын салық есебінің ... ... ... ... Әсіресе
жергілікті бюджет жетістіксіздігіне трансферттік жабу бюджет ... емес ... ... ... ... ... жалпы ішкі өнімді ... жаңа ... ... ... ... (жеке меншіктегі құрылыс үй шарушылығы,
шаруашылық басқа да субъектілер) ... ... мен ... жете ... ... ... де, ... төлеушілердің де мүдделеріне
сәйкес үкімет және ... ... ... салықтарды төлеудің дұрыстығы
мен уақтылығын ... ... ... ... ... бақылау жүргізудің
түрлерімен үлгілеріне мыналар жатады:
- салық төлеушілерді тіркеу есебі мен жеке объектілердің есебі;
- ... ... ... ... есеп беру ... ... заңдарын
бұзуды шұғыл анықтау);
- салық төлеушілердің моноторингі (нақты салық салынатын мөлшерді
анықтау үшін салық төлеушілердің ... ... ... ... жүргізу);
- салық төлеушілер тарапынан ережелердің сақталынуын ... ... ... ... бар ... ... тауарлардың жеке түрлерін
акциздер жинау шараларымен ... ... ... ... ... ... ... салық кодексінің 17 бөліміне сәйкес
бақылаудың басқа түрлері).
Мемлекеттік ... ... оның ... ... ... бақылауды
терең зерттелініп, содан кейін ғана мемлекеттік ... ... ... қайта құруға сәйкес шешімдер мен ережелер ... ... ... алға ... ... ... ... қаржы-
қаражат тұрақтылығына азаматтардың өмір сүру ... ... ... қол жеткізуге болмайды.
Салық жүйесінің функциялануының құқықтық базасының бақылауды жүзеге асыруға
және оның тиімділігіне әсер етеді.
Салықты бақылаудың нәтижесі тек ... ... ... ... ... ... қызметкерлері тарапынан жіберілетін ескерту ... ... ... ... ... ... жағдайларда заң
бұзушылықтар жиі кездеседі:
- қосылған құн ... ... ... анықтауды;
- салық органдарына есеп бермейтін тіркеуде жоқ, ... ... жоқ ... қосылған құн салығын есепке жатқызуда;
- қосымша құн салығы бойынша жеңілдіктерді ... ... ... мен ... ... ... ... бөлігі өздерінің салық міндеттемелерін
есептеуі және де салық органдарына шағымданудағы өтініштер жасауы қисынсыз.
Себебі ... ... ... ... ... барынша төмендетуге
тырысады. Сондықтан салық алынатын объекті алдымен әрқашанда ... ... ... өз ... ... ... үшін ... даулы
мәселелерді туғызады, немесе салық мөлшеріндегі сыбағалы сыбайластықтарға
да жол берілуі мүмкін. Осыған орай ... ... ... тұрған
мақсаттаға қол жеткізуі қажеттілігін бағалау құқықтық құзыретін күшейтудегі
әртүрлі экономикалық талдау әдістерін бақылау процестерін күшейтуге ... мен ... ... ... ... арттырып жетілуіне талап етеді
/23/.
Салық саясатының негізгі бағыттарын анықтау ... ... ... ... көрсеткіштерінің өсуін ынталандырудың ... ... ... Төлемдер проблемасы - бұл салықтарды ... ... өз ... ... жөнінде бақылауды қиындататын, жетілген
заңдылық ... ... жеке ... ... және ... салықтарды төлету кезінде де кездесіп ... ... шешу ... ... ... ... бірі
ретінде осы 2006 жылғы 5 шілдеде шыққан «Мүлікті жария етуге байланысты
рақымшылық ... ... ... Республикасының Заңын айтуға болады.
Мүліктерді заңдастыру туралы Заң бір жағынан халыққа мүлігін ... ... ... ... көптеген кезектерге тұру, құжаттарды
жинақтау сияқты қиындықтарсыз мүліктерін заңдастыруға ... ... ... ... үшін салық салу базасын ашуға мүмкіндік береді.
Әлеуметтік салықтың маңызын аша ... оның ... ... ... қызметкерлерге салық салу мен төлемдердің
уақтылылығы ... ... ... ... ... ... Дәл осы жағдайлар тексеруші органдар жағынан сол
немесе ... ... ... ... ... ... ... заңдылығына негізделіп тиісті
міндеттемелерді орындау кезінде салықтың ... ... ... салықтар бойынша бірнеше мысалдар келтірдік. Алайда, жалпы айтқанда ,
салықтың жүйесі және оның ... ... ... тек қана ... істі ... ... ... салудың басты тағайындалуының –еліміздегі
кәсіпкерліктің дамуын ынтыландырушы міндетті істі де ... ... үшін ... ... ... ... өндірішілерді мадақтау, аймақтың экономикалық саясатты жүргізу мен
салық заңдылығындағы ... - ... жою ... ... ... ... ... саясаттағы аса маңызды бағыт салық заңдылығын тұрақтандыру
болып табылады. Оған ... ... айда ... ... ... талдау, өзгерістер мен қосымшаларды жинақтау, оларды бюджетпен
қоса қарауға қою ... ... ... ... ... мен қосымшаларды,
бұрын бірталай рет орын алғандай, өткен ... ... ... емес. Мұндай
үрдіс өз кезегінде салықтық механизмнің үнемі жұмыс істеуінің басты талабы
- ... және жеке ... ... ... ... салық заңдылығының
тұрақсыздығы, отандық және шетелдік инвесторлардың ынтасын төмендетеді.
Қазіргі жағдайларда республикамыздағы салық төлеушілер үшін ... әлі де ... ... ... ... ... де төмен.
Экономиканың кез-келген тұрғысынан дамыған елдерде ... ... ... салу ... ... ... ... табылатындығы
баршаға мәлім. Алайда, салықтық ауыртпалық пен ... ... ... жалпы қабылданған, бекітілген әдістемесі жоқ.
Салықтық ауырпалықтың ауырлығы туралы жанама түрде ... бере ... ... ... ... ... негізделіп салықтық бақылау
Қазақстанда салықтық заңдылықтың тұрақтылығын төмендегі қағидаларға ... ... ... ... ... ... пен кәсіпкерлік қызметті ынталандыру;
- өнім шығарудың көлемін көбейтуге, ... ... ... ... ... ... табысты көбейту нәтижесінде тұтынуды көбейтуге
мүмкіндік туғызу;
- мемлекеттік ... ... ... экономиканың жағымды
секторларға мемлекеттік кірістің шектеуге мүмкіндік туғызу;
- бағалар мен ... ... ... ресми және көлеңкелі экономиканың ара қатынасын тиімді ету
Салықтық бақлаудың жұмысының тиімділігі экономиканың нақты ... ... ... ... оның ... ... ... болған салық салу жүйесінің ғылыми негізделген ... ... ... салықтық саясаттың келісу процессі жасалатын салықтың бақылауға
сәйкес таңдалған бағыт ... ... ... ... ... құрылады.
Салық қызметі органдарының қызметінің осы стратегиялық бағыты басым
болып табылады және оны жүзеге ... үшін ... ... баса ... ... ... мәдениетін көтеру: мемлекет алдында ... 50 ... ... ... кіру міндеті тұрғанын ескере отырып, ... ... ... ... ... ... әрі ... дамуы
үшін үлгі болуы қажет.
- салық бақылауының тиімділігін ... ... ... ... және ... ... салық заңнамасын сақтау аясында
қабылданатын шаралардан қажет нәтижелерге қол ... ... ... ... тиімді салық бақылауы маңызды мәнге ие.
- салық заңнамасын оңайлату: салықтардың толық жиналуын қамтамасыз ету
үшін ... ... ... ... ... ... және оңайлату
қажет.
- салық қызметі ... ... ... ... ету қажет.
Қазір салықтық әкімшілендіру аясында салық төлеушілермен ... ... ... ... және ... салықтық заңнама
мен салық міндеттемелерін ... ... ... ... ... көрінетін проблемалар бар /30/.
Осыған байланысты, мынадай бағыттарда жұмыстарды күшейту қажеттігі
туындайды:
- ... ... ... ... ... қабылданатын
шаралардан қажет нәтижелерге қол жеткізу және салық қызметінің ... ... ... үшін БАҚ, ... ... ... мен буклеттер шығару арқылы қоғаммен ұдайы өзара іс-әрекет
жасасу қажет.
- көрсетілетін ... ... ... ... көрсетілетін салық
қызметінің сапасы халықаралық стандарттарға сай ... ... ... ... ... ... қанағаттануын қамтамасыз
ету үшін: пресс-конференциялар, брифингтер, кездесулер, теле-радиохабарлар,
бейнероликтер; салық міндеттемелерінің тууы және орындау туралы ... ... ... ... ... ... ... шығару қажет.
Салық органының әкімшілік процесстерінің ашықтылығын қамтамасыз ету
және салық төлеушілерді оның ... ... ... нысандары
үлгілері, құжаттарды электронды түрде толтыру және ... ... ... ... ... және ... ... туралы
ақпараттандыру қажет.
Көрсетілетін салық қызметінің сапасын арттыру мақсатында ... шешу ... қол ... ... ... ... көрсету стандарттарын енгізу.
- электрондық салық қызметтері санын арттыру.
- қазіргі кезгі салық төлеушілерге қызмет көрсету ... ... және ... ... құру және дамыту.
Сонымен қатар «Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуы
мен бюджеттік параметрлерінің 2009 – 2013 жылдарға арналған болжамы» ... ... ... ... ... мәселелеріне арнайы бөлім
арналған.
Тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету, ... ... ... ... «көлеңкеден» шығуы және салықтық
әкімшілендіруді одан әрі жетілдіру үшін мемлекеттің 2009 – 2013 ... ... ... ... ... ... елдің бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге мүмкіндік беретін бәсекелі
- салық жүйесін Қазақстан дамуының жаңа кезеңінің міндеттеріне сәйкес
келтіру, бұл ... ... және оны ... ... ... жеңілдіктерді оңтайландыру және тиісінше экономиканың шикізаттық емес
секторына салық ... ... ... ... салық салуды
халықаралық стандарттарға сәйкес келтіру;
- қосылған құн ... ... ... ... ... сәйкес
келтіру;
- импортқа және ішкі өндіріске арналған акциздердің ставкаларын бір
ізге түсіру;
- жер қойнауын ... ... салу ... ... ... рәсімдерін оңайлату, салық қызметтерінің сапасын және
салық рәсімдерінің ашықтығын арттыру, ... ... ... салық тексерулерін тәртіпке келтіру.
Мемлекеттiк бюджетке салық түсiмiнiң өсуi салық əкiмшiлiгiн жүргiзудi
жақсарту жəне ... ... ... ... ... ... етiлетiн болады. Барлық дамыған елдерде бөлiнетiн IЖӨ-нiң үлесi
əрбiр он жыл сайын заңды түрде өсiп, IЖӨ-нiң ... ... ... таяу жылдарда мемлекеттiк бюджетке салық жəне салықтық емес
түсiмдердiң деңгейi IЖӨ-ге ... ... 30%-ға ... /32/.
Ғалымдардың пікірлері бойынша келешекте салық жүйесiнде мынадай
бағыттар ... ... ... ... жеке табыс салығына салық салу жүйесi бойынша едəуiр ұқсастығы бар
əлеуметтiк салық, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... болады. Бұл жағдайда жарна төлеушiлер бюджетте неге ... ... ... салыстырғанда, қор қаражатының қандай
мақсаттарға ... ... ... ... төлемдерiнен жалтарудың мүмкiн еместiгi мен оның тиiмсiздiгiн
қамтамасыз ететiн, соның ішінде жеке ... ... ... ... табысы неғұрлым жоғары тұлғаларға салық салуды күшейту есебiнен
қамтамасыз ететiн тетiктер қолданысқа ... ... ... өзi ... салық төлеушiлерден салық жинау iсiндегi жағдайды едəуiр
жақсартады;
- ... салу ... ... жəне ... ... ... ... неғұрлым теңдей бөлу үшiн əлемдiк ... ... үшiн ... маңызды көзi болып табылатын бөлшек саудада сатуға
салық салуды енгiзудiң орындылығы қарастырылатын ... ... ... ... ... ... жəне ... бөлу
мəселесi принциптi мəнге ие. Басымдықты салаларда iскер белсендiлiктi
ынталандыратын мақсатты бағытталған ... ... ... ... ... артықшылықтарын пайдаланбайтын салық төлеушiлерге ... ... ... принципiн бұзатын негiзсiз жеке салық
жеңiлдiктерi жойылады, өйткенi салық ... бiрi үшiн ... ... сөзсiз басқаларға қосымша салық ауыртпалығын ... ... ... ұзақ ... «Қазақстан - 2030» даму
стратегиясының басым бағыттарында сипатталғандай, ... ... ... ... ... ... тұрақты өсу қарқынына қол
жеткізу барысында ... ... ... ... ие. Аталмыш басым
бағыттарды жүзеге асыруды бір ... ... ... оның ... ... ... ... жүргізуге болады. Сондықтан салықтық
жоспарлауды теориялық тұрғыдан талдау өзекті мәселелердің санатына жатады.
Салықтық жоспарлау ... ... ... ... ... ... жағдайлы схемаларын әзірлеуді, түрлі басқарушылық
шешімдердің салықтық ... ... ... үшін ... салуды
ұйымдастыруды білдіреді. Салықтық жоспарлау аясында салық төлемдерін
жоспарлау ... ... бар ... ... ... ... ... негіз болып ... ... ... ... ... даму ... ... кәсіпорынның
есеп саясатын жүргізу; заң бойынша белгіленген барлық салық жеңілдіктерін
толық және дұрыс қолдана ... ... ... ... міндеттемесін
орындау; салық төлеу ... ... ... және инвестициялық
жеңілдіктерді алу мүмкіндігін бағалау, т.б. тәрізді факторлар ... ... ... ... ... өсуi, ... ... белсендi өзгерістер кеден шекарасында экономикалық
қауiпсiздiктi қамтамасыз ... ... ... ... ... мен ... толық көлемде өндiруде ... ... ... арттырады.
Кеден əкiмшiлiгiн жүргiзудiң сапасын арттыру республиканың кеден
қызметiне бiрыңғай ... ... жүйе ... қамтамасыз
етiлетiн болады. Сонымен қатар кеден қызметi қызметкерлерiнiң еңбегiне ақы
төлеу жүйесiн, əсiресе ... ... ... пункттерiндегi жүйесін
реформалау қажет, өйткенi нақ осы еңбекке ақы төлеудiң төмендiгi сапасыз
кеден бақылауының себебi ... отыр жəне ... ... ... ... ... ... де соның салдары.
Салық саясатын жүргізуде төмендегідей мүмкіндіктерді пайдаланған ... ... ... салу ... ... өсуi мен ... əкiмшiлiгiн жүргiзудi
жақсарту есебiнен кеңейту;
- кейбiр салықтардың ставкасын төмендету.
- салық салу жүйесiн жеңiлдету.
- тұрақты кiрiс ...... ... ... ... қатынастардың орнықты жүйесiн қалыптастыру.
- халықаралық ұйымдар ... ... ... шетелдiк
тəжiрибенi зерделеу жəне енгiзу.
Салық заңдарының тұрақтылығы принципiн заң ... ... ... салық заңдарына өзгерiстердi жиi енгiзу елдегi экономикалық ... ... ... ... жүйесiнiң, экономиканың аграрлық секторының
нығаюына, ... ... ... орташа табы ретiнде қалыптасуына,
əлеуметтік саланың экономикалық негiзiнiң нығаюына қарай, Салық ... ... ... ... ... ... кiрiс ... жəне өсу мүмкiндiктерiне орай халықтың өз күнiн өзi көру ... ... ... ... ... беру ... ... əлсiз жiктерiне, сондай-ақ экономиканың тиiмсiз, бiрақ
үлкен əлеуметтiк ... бар ... ... ... ... ... саясатына көшу қажет.
Республика халқының әсiресе, әлеуметтiк жағынан аз қорғалған топтарының
әл-ауқатын ... ... ... ... ... қандай да бiр
қиыншылықтарды, қақтығыстарды ... ... ... оның ... ... ... да бiз салық жүйесiн құруды қоғамымызды
өркендетудiң тарихи маңызы зор кезең деп қарастырамыз. Мұндай өзгерiстердiң
аса қажеттiлiгi мен оны ... ... ... бiр күнде ойластырған
жоқпыз, шындығын айтсақ, әр уақытта өзiмiздiң салық жүйесiнiң әр тармағына
бiршама өзгерiстер ... ... ... рет ... Бұл ретте бастапқы
кейбiр үлгiлердiң қате болғаны да, өз мақсатына сай ... ... ... мен ... ... сай ... ... елдердiң салық жүйелерiнен алшақ жатқандығын ... ... ... ... ... Осы ... келген салық жүйесi
бұрынғы барлық социалистiк экономика секiлдi аса тиiмсiз және тым ... пен ... ... ... едi, оның ... бүгiнгi
таңдағы нарық талаптарына жауап бермейдi. Бұл жүйенiң кезiнде өркендеген
елдердiң тәжiрибесi негiзiнде ... да айта ... жөн. ... ... ... өз ... тигiзедi.
Салықтың арқасында ақша ресурстары жеке тұлғалардан мемлекетке ... ... ... да өз бағыттарын өзгертедi. Егер, ... ... ... болып қалса, олар өз тұтынушыларын азайтуына тура
келедi немесе ... ... ... ... бос ... аз қалдыруға тура
келедi, көбiрек жұмыс ... ... ... қана ... ... төмендетуiне болады.
Болашақта осы жоғарыда айтылып ... ... ... әрекеттердi
болдырмау мақсатында, салық Кодексiн бүкiл бiлiмдi азаматтарға ... ... ... яғни ... ... ... мен төлеудiң дұрыстығын
сол салық төлеушi азаматтар өздерi есептей алатындай болуы керек. Ол ... ... ... ... түсiнiктi, қарапайым тiлмен анық, нақты
жазылуы, құрастырылуы керек деп ... жылы ... ... ... ... жеке табыс
салығы және әлеуметтік салық ... ... ... 2011 жыл
үшін көзделген шаблонға қарағанда айтарлықтай өзгерістерге ... ... ... ... ... ... салу ... мәліметтер толтыруға арналған жолдардың саны ... ... ... әлеуметтік салық салынатын және салынбайтын
табыстарының тізбесі» мәліметтері ұсынылатын бір ... ... ... 2012 жылдан бастап 200.00-нысандағы декларацияның ... ... осы ... ... Қазақстан Республикасы азаматтарының
табыстары бойынша ұсынылатыны бойынша толықтырулар енгізілді, ... ... ... ... 2012 ... 1 ... ... Қазақстан Республикасының
азаматтары бойынша жеке табыс ... және ... ... ... ... декларацияның өзінен және оның «Келісім-шарт
бойынша жұмыс істейтін салық төлеушілердің ... ... ... және ... бөлімшелер бойынша жеке табыс салығының
сомасын және әлеуметтік салықты ... ... ... /35/.
Мәселен, «Дивидендтер, сыйақылар, ұтыстар түріндегі табыстар бойынша
жеке табыс салығын есептеу» бөлімі алып ... ... бұл ... ... ... ... бөліміне енгізілді, ол жерде есептелген
табыстар ... ... ... ... ... ... сыйақылар.
2012 жылғы 1 қаңтардан бастап «Құрылымдық бөлімшелер бойынша ... ... ... және ... ... ... ... жеке
табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша салық агенті ... ... ... ... ... ... жататын жеке табыс
салығының, әлеуметтік салықтың сомаларын, міндетті зейнетақы жарнасын
есептеуге арналған. ... ... ... 161, 162, 362, 364-баптарына
сәйкес әрбір филиал/өкілдік бойынша заңды тұлға жасайды.
Резидент заңды тұлғада жеке табыс салығы және ... ... ... ... ... танылмаған құрылымдық бөлімшелер болса, ... ... ... ... туралы жалпы мәліметтер» бөлімінің 9-
жолында «иә» торкөзі белгіленеді.
           Егер құрылымдық бөлімшелер заңды тұлғаның ... ... ... әлеуметтік салық бойынша дербес төлеушілер болып танылса, онда осындай
құрылымдық бөлімшелер Қазақстан Республикасының азаматтраы бойынша ЖТС ... ... ... ... ... қосымшасынсыз
ұсынады.
          Осы жағдайда заңды тұлғалар (бас кәсіпорын) және сол сияқты ЖТС
және әлеуметтік салық бойынша ... ... ... ... ... ... туралы жалпы мәліметтер» бөлімінің ... ... ... ... ... төленген табыстар бойынша жеке табыс салығын
аударуды табыс төлеу жүзеге асырылған ай ... ... ... бес ... ... ... ... жерi бойынша жүзеге
асырады. Қазақстан Республикасының азаматтары бойынша жеке ... ... ... ... ... ... салық агенті есепті тоқсаннан
кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей, ... ... ... ... ... ... ... салықты төлеу салық төлеушінің орналасқан жері ... ... ... ... ... ... ... Құрылымдық
бөлімшелер бойынша төленуге ... ... ... сомасы осы
құрылымдық бөлімше қызметкерлерінің табыстары ... ... ... негізінде есептеледі. Төлеушілер құрылымдық бөлімшелер үшін тиісті
бюджеттерге әлеуметтік салық төлеуді құрылымдық бөлімшенің ... ... ... асырады. Күнтізбелік ай әлеуметтік салықты есептеу ... ... ... ... ... жеке табыс салығы мен әлеуметтік
салық жөніндегі декларацияны орналасқан жері ... ... ... ... ... ... айдың 15-нен кешіктірмей тоқсан сайын табыс
етеді.
Казіргі уақытта Салық органдары айсайын салық ... және ... ... уақытта өзге де уәкілетті органдардың (үйымдардың)
салық заңдарына сәйкес, бюджетке аударылуға жеке ... ... ... ... аудармған немесе толық аудармаған салық төлеушілерге талдау
жүргізіліп, ӘҚБтК-нің 210 бабына сәйкес, ... ... және ... ... айлық есептік көрсеткіш
мөлшерінде, жеке кәсіпкерлерге, жеке нотариустарға, адвокаттарға, жеке ... ... ... ... ... заңды тұлғаларға отыз айлық
есептік көрсеткіш мөлшерінде, ірі кәсіпкерлік субъектісі болып табылатын
заңды ... ... және ... да ... ... аударылмаған
сомасының елу пайыз мөлшерінде айыппұл салуға әкеп ... ... ... ... ... ... деңгейiне кереғар әсер етпейтiн тиiмдi салық жүйесiн жасау неғұрлым
маңызды мазмұнға ие бола түсуде.
Жаңа ... ... ... экономиканың тұрақты дамуына және
әртараптануына жағдай жасайды, экономиканың көлеңке секторын қысқартуды
қамтамасыз ... ... ... ... ... ол ... ... ықпал етеді және экономиканың шикізаттық емес ... ... ... ... ... ... кодексін тікелей
қолданылатын заңның принциптеріне ... ... ... ... ... ... ... бақылау жүйесін құру салықтық
жүйесінің сыбайлас жемқорлығын азайтуға мүмкіндік береді және ... мен ... ... ... ... ... ... етеді.
Қазақстан Республикасы аумағындағы барлық салықтар мен алымдардың ... – жеке ... ... кiрiс ... ... табыс салығы.
Дипломдық жұмыстың мақсатына сәйкес жеке табыс салығының жүйесiн жан-
жақты талдау мен осы негiзде ... ... ... ... ... пен салық субъектiлерiнiң мүдделерiн мейлiнше ... ... ... ... ... жұмысы барысында қалыптасқан жаңа ережелердiң, тұжырымдар мен
ұсыныстардың неғұрлым маңыздылары мыналар:
салық теориясының ғылыми ережелерi ... ... ... салық принциптерi мен қызметтерiн қазiргi уақытқа сай ... ... жеке ... табыс салығын салуды дамыту кезеңдерi
көрсетiлдi;
әлемнiң жекелеген елдерiндегi ... ... салу ... ... ... ... жеке ... табыс салығын
салуды реформалауда пайдалану перспективалары айқындалды;
жеке тұлғалар табыс салығын салу жүйесiн талдау негiзiнде заң ... мен ... ... жинау механизмiндегi кемшiлiктер анықталды;
Қазақстан Республикасындағы қазiргi ... ... салу ... ... ... ... – бұл бiр жағынан мемлекет пен заңды және ... ... ... ... ... түрi ... басқа жағынан
шаруашылық жүргiзушi субъектiлер мен азаматтар табысының бiр бөлiгiн
мемлекеттiк ... ... алу ... қоғамдық жиынтық өнiм мен
ұлттық табысты қайта бөлу болып табылады.
Жеке тұлғалардан салық өндiру жүйесiн қайта ... оны ... ... халық табысының көзi мен көлемiне, азаматтық мүлкiне қарай
реттеу, кәсiпкерлiк қызметтi ынталандыру үшiн ... ... осы ... дамуында маңызды орын алады.
Қорыта келгенде, жеке тұлғалардан алынатын табыс салығын алу кезiнде
жалпы ... салу ... мен ... ... ... қызметкерлерiнiң
маңызы зор. Бiздiң елiмiзде нарық экономикасының тек қалыптасу кезеңi жүрiп
жатыр. Соған ... ... салу ... де ... сай ... ... да дамыған елдердiң тәжiрибелерiн пайдалануымыз керек.
Айтылып кеткендей, жеке табыс салығы өте ... даму ... ... ... ... iшiнде Қазақстан Республикасы осы салық түрiне аса
үлкен мән бередi, себебi, ол ... жеке ... ... ... ... ең бiр ... ... табылады.
Сондықтан да, мемлекет пен салық төлеушi тарапынан осы салықты тиiмдi
ету Қазақстан Республикасы салық жүйесiнiң ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі
бір мөлшерде қаржы көздері қажет. ... - ... ... ... ... мемлекет экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында
қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Мемлекеттің ... ... ... ең ... ... ... ... жүйесі, ел экономикасын кайта құруға, өндірістің ұлғайып
дамуына және саяси-әлеуметтік щаралардың ... іске ... ... ... ... пен заңды тұлғалар арасындағы қаржы
қатынастарының жиынтығы, салықтар мен ... ... салу ... мен
тәсілдері, салық заңдары мен салыққа қатысты актілер, салық салу органдары
мен ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер үшін салықтық
ауырпалық әлі де ... ... ... ... ... де ... ... тұрғысынан дамыған ... ... ... ... салу ... ... ... болып табылатындығы
баршаға мәлім. Алайда, салықтық ауыртпалық пен салықтар ... ... ... қабылданған, бекітілген әдістемесі жоқ.
Салықтық ауырпалықтың ауырлығы туралы жанама ... ... бере ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясы. 1998 ж. 7 казанында
енгізілген өзгертулер мен толықтырулармен. Алматы: 2002 – 40 ... ... ... ... ... Н. А.
Назарбаева народу Казахстана «Стратегия ... ... ... ... ... 2008 жылғы 6
ақпандағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру - ... ... ... ... ... Жолдауы – Казахстанская правда, 2008
4. Қазақстан Республикасының ... ... 2008 ... 4 ... 95-ІV ... ... және ... бюджеттер, республикалық маңызы бар
қала, астана бюджеттері арасындағы 2008-2010 жылдарға ... ... ... ... ... ... Республикасының 2007
жылғы 27 қарашадағы № 5 ... ... ... ... ... қаражатын қалыптастырудың
және пайдаланудың орта ... ... ... ... ... ... ... 2005 жылғы 1 қыркүйектегі ... ... ... ... ... ... ... //www.minplan.kz
8. Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму және
бюджеттік параметрлер болжамы. ... ... ... ... 2008 ... 26 тамыздағы № 32 хаттамасы.// www.minplan.kz
9. Бабич А.М., Павлов Л.Н. ... и ... ... ... ... 1999 – 687 ... Ван Хорн Дж.К. ... управления финансами: Пер. с англ. / ... ... ... – М.: ... и ... 1996. – 569 ... ... Р.Л. Международное налогооблажение. – М.: ЮНИТИ, 1997. –
201 с.
12. Налоги в развитых странах //Под ред. И.Русаковой. – М.: ... – 231 ... ... и ... //Под ред. ... – М.: ... 2001
– 462 с.
14. Сейдахметов Ф.С. Налоги в ...... 2002. – 160 ... ... А.И., ... Г.М. ... ... – А.: Норма-К,
2002 – 392 с.
16. Худяков А.И., Наурызбаев Н.Е. ... ... ... виды. – А.: ТОО «Баспа», 1998 – 160 с.
17. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. – ... – М, 1998 – ... ... Ж. ... ... и ее ... на деятельность
субъектов предпринимательства».//Қаржы – қаражат, №6 – 2003 ... ... Н. ... ... ... ... №6. 1996
г.
20. Хажалиев А. Проблема ... НДС. ... №1. ... ... С. Модель для расчета оптимальной ... ... №1. 2007 г., с. ... ... Б.Ж. «Проблемы развития налоговой системы Республики
Казахстан в условиях глобализации экономики», Алматы, 2007
23. ... Е. ... ... ... РК»,- ... и ... ... Ермекбаева Б.Ж. «Налоговые стимулы роста ... ... ... ...... ... ... Малдыбаева Г. «Классификация ... ... по ... ... ... налоговой службы РК», № 8 (96), ... ... ... Б.Ж. ... нового налогового кодекса – требование
нового этапа развития Казахстана», статья «Вестник КазНУ им. аль-Фараби»,
№1, Алматы, 2008
27. ... М.Ж. ... ... ... ... ... ... Хабаршысы (экономика сериясы). №1 (71). – 2009. – 28-31
б.
28. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер» ... ... ... ... ... ... ... Қаржы министрлігінің ресми сайты - www.afn.kz
30. Нұрымов А.А., Шоимбаева С.А. Салық және салық салу: Оқу ... ... ... М.Б. ... ... реттеу: Лекциялар курсы.-
Алматы: Экономика, 2008.
32. Бекболсынова А.С. Салық жүйесінің негіздері: Оқу ... ... ... ... ... на 2010 год ... налоговой службы Республики
Казахстан.-2010 г.- №2 (126).- ... ... ... ... ресми сайты
35. www.esep.kz. Есеп комитетінің сайты
-----------------------
100,3
55,5
31,3
160,9
84,9
51,2
0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
2010 жылғы 1қаңтар қаңтарға
2010 жылғы 1 қазан
салық және ... ... ... да ... ... бересі
Корпоративтік табыс салығы
Жеке табыс салығы ҚҚС

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке табыс табыс салығы және оны жетілдіру жолдары48 бет
ҚР корпоративтік табыс салығының компаниялардың қызметінде ерекшеліктері4 бет
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
«АЗИЯ МАГИСТРАЛЬ»-ДЫҢ ҚОСЫЛҒАН ҚҰН САЛЫҒЫНЫҢ ЕСЕБІ32 бет
«корпоративтік табыс салығы және Қазақстан Республикасында компаниялар қызметіне оның әсері (ауезов ауданының салық басқармасы мысалында)»85 бет
Бірыңғай жер салығын есептеу механизмі33 бет
Еліміздегі корпоративтік табыс салығының мемлекеттік бюджет табыстарын қалыптастырудағы, сондай-ақ жалпы экономикадағы ролі33 бет
Жанама салықтар жүйесіндегі қосылған құн салығы28 бет
Жеке табыс салығының бюджеттегі орны35 бет
Жеке табыс салығының есебі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь