Аудиттің әдісі мен тәсілдері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
I тарау. Аудиттің әдісі мен тәсілдері
1.1 Аудиттің әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Аудиттің тәсілдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.3 Талдау рәсімдері және олардың аудиттегі мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
II тарау. Аудит процедуралары
2.1. Аудит өткізу алдындағы міндетті процедуралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.2. Аудиторлық процедуралар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.3 Жоспарлауда талдамалық процедураларды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ...23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
Ғылым саласында зерттеу, оның шындықты анықтау үшін ғылым тану жолын оның ғылыми әдістері деп атайды. Негізінде ғылын тану әдістері қандай бір ғалым саласында болмасын арнайы ғылым тану құралы ретінде қолданылады. Әрбір ғылым саласының ерекшелігіне сәйкес оның әдістерінің де өзіндік айырмашылығы болады. Сонда да болса жалпы ғылыми даму ағамында теориялық тұрғыдан философиялық анықтама бойынша барлық ғыным саласына бірдей әмбепап әдіс - ол диалектикалық әдіс деп танылған. Диалектикалық өдістің негізі -табиғатғағы экономикадаш құбылыстың барлыш өзара байланысты деп зерттеп қарастыруында. Себебі, диалектикалық әдіс өмірдегі барлық қүбылысты өзара объективтік зандылықпен байланыста екенін негізге алуында. Сондықтан да диалектикалық әдіс қандай ғылым саласы болса да оның ғылыми методологиясының негізін құрайды. Аудит, экономика ғыным саласына қосылады, оның даму барысында қоғамға қажет жетістіктерін пайдалану үшін аудитке тән ғылыми әдістер тобы оның методологиясын анықтайды, олар өз кезегінде жалпы методолоғая және жеке методология болып бөлінеді.
Аудиттің жеке әдістемесі диалектика принциптері мен жалпы ғыными теориялық зерттеу зандылықтарынан құралады.
Аудиттің жеке методологиясы барлық ғылым саласына тән әдістер тобынан құралады; олар: талдау және топтау, индукция және дедукция, бақылау, салыстыру, өлшеу. Осы аталған әдістердің барлығы философияның гнесология теориясы бөлімінде толық, жан-жақты қарастырылған.
Анализ-ғылыми зерттеу әдісі, оның негізгі объектісі соның құрамына, бөлшегіне жекелеп мазмүн, мағынасын анықтап, өз кезегінде түтасты құрайтын әр бөлшек жеке талдауға жататын құрамға айналады. Синтез (топтау, біріктіру, корытындылау) ғылыми зертттеу әдісі оның негізі зерттеу объектісімен құрамының арасындағы өзара байланысына талдау жасап мазмүн, мағынасына анықтау жасап қорытындылайды.
Аудит процесінде анализ және синтез аудит объектісіне осы әдістер арқылы талдау жүргізу үшін қажет, Осы әдістердің, ерекшеліктеріне сопкес талдау объектісінің жекелей және топтаулы түріне де талдау жасап оның мазмүн, мағынасын анықтауға болады. Аудит барысыңда шаруашылық субъектілерінің қаржылық-табыстылық көрсеткіштерін талдау үшін дедукция - индукция әдісі қолданылады.Жалпылама түрде әдіс (грек тілінөн methodes - зерттеу дегөн сөз) нақты шынайылықты зерттөуге жасалған қадам амалын, табиғат пөн қоғам құбылыстарын зерттөу амалын, ақиқатқа жету жөніндегі ғылыми таным жолын білдіреді.
Аудиттің әдіснамасы жалпы және ішінара болуы мүмкін.
Теорияда аудиттің әдісі болып ең алдымен аудит объектілерін зерттеудің диалектикалық әдісі түсініледі, ол: үздіксіз қозғалыстағы құбылыстар мен процестерді зерттейді, олардың ішкі қайшылықтарын анықтайды, сөбөп-салдарларының байланысын белгілейді. Бұл зерттеулерді өткізгөн көздө танымның жалпы ғылыми әдістеріне үлкен рөл бөлінеді, оның ішінде негізгі болып табылатындар: талдау жәнө синтөздеу, индукция және дедукция, абстракция жөне аналогия, модөльдеу жәнө эксперимент жасау және т.б. Талдау (грек тілінен аударғанда - бөлек қою, бөлшектеу) зөрттеудің әдісі ретінде зерттеу объектісінің жақтарын, құрамдас бөліктерін, сондай-ақ айқын белгілөрін. қасиеттерін және қатынастарын анықтау үшін олардың арасындағы қарым-қатынасты қарастыратыны белгілі.
1. ҚР «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы, «өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» заңы 19.02.2008ж.
2. Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру» туралы заңы, Алматы, 28.02.2007
3. Балапанов А.Ж. Аудиттің теориялық негіздері: Оқу құралы. – Алматы: 2003
4. Байдаулетов М.Б., Байдаулетов С.М. Аудит : Қазақ университеті – Алматы : 2004
5. Абленов Д.О. Аудит негіздері. – Алматы: 2006
6. Ажибаев З.Н. Аудит. – Алматы: Экономика, 2004
7. Ержанов М.С. Теория и практика аудита. Алматы: Ғылым 2009
8. Шермет А.Д., Суйц В.И. Аудит: Учебное пособие. – М.:ИНФРА – 1999
9. Лабынцев Н.Т., Ковалева О.В. Аудит: теория и практика. Учебное пособие – М: ПРИОР, 2000
10. Ан дреев В.Д. Внутренний аудит: финансы и статистика – Москва:2003
11. Данилевский Ю.А. и др. Аудит. – М.,2002
12. Терехов А.А. Аудит. – М., 2000
13. Нитецкий В.В. и др. Практикум общего аудита. - М. – 2000
14. Кочинев Ю.Ю. Аудит. – СИб.: Питер, 2002.
        
        МАЗМҰНЫ:
Кіріспе.....................................................................
............................................................................
...........................3
I тарау. Аудиттің әдісі мен тәсілдері
1.1 Аудиттің
әдісі.......................................................................
.................................4
1.2 Аудиттің
тәсілдері...................................................................
.............................5
1.3 Талдау ... және ... ... тарау. Аудит процедуралары
2.1. Аудит ... ... ... ... Жоспарлауда талдамалық процедураларды
пайдалану...............................23
Қорытынды...................................................................
...............................................24
Пайдаланылған әдебиеттер
тізімі......................................................................
.................25
Кіріспе
Ғылым саласында зерттеу, оның шындықты анықтау үшін ғылым ... оның ... ... деп ... ... ... тану ... қандай
бір ғалым саласында болмасын арнайы ғылым тану құралы ... ... ... ... ерекшелігіне сәйкес оның әдістерінің де өзіндік
айырмашылығы ... ... да ... ... ... даму ағамында теориялық
тұрғыдан философиялық анықтама бойынша барлық ғыным ... ... ... - ол ... әдіс деп ... ... өдістің негізі
-табиғатғағы экономикадаш құбылыстың барлыш өзара ... деп ... ... ... әдіс ... барлық қүбылысты өзара
объективтік зандылықпен ... ... ... ... Сондықтан да
диалектикалық әдіс қандай ... ... ... да оның ... ... құрайды. Аудит, экономика ғыным саласына қосылады,
оның даму ... ... ... ... ... үшін ... тән
ғылыми әдістер тобы оның методологиясын анықтайды, олар өз ... ... және жеке ... болып бөлінеді.
Аудиттің жеке әдістемесі диалектика принциптері мен ... ... ... ... ... жеке ... барлық ғылым саласына тән әдістер тобынан
құралады; олар: талдау және ... ... және ... ... ... Осы ... ... барлығы философияның гнесология
теориясы бөлімінде толық, жан-жақты қарастырылған.
Анализ-ғылыми зерттеу әдісі, оның негізгі ... ... ... ... мазмүн, мағынасын анықтап, өз кезегінде түтасты құрайтын
әр бөлшек жеке талдауға ... ... ... ... ... ... ... зертттеу әдісі оның ... ... ... ... ... ... талдау жасап мазмүн,
мағынасына анықтау жасап қорытындылайды.
Аудит процесінде анализ және синтез аудит объектісіне осы ... ... ... үшін ... Осы ... ... ... объектісінің жекелей және топтаулы түріне де талдау жасап оның
мазмүн, мағынасын ... ... ... ... ... ... ... талдау үшін дедукция -
индукция әдісі қолданылады.
I тарау. Аудиттің әдісі мен ... ... ... ... әдіс ... ... methodes - ... дегөн сөз) нақты
шынайылықты зерттөуге жасалған қадам амалын, табиғат пөн қоғам құбылыстарын
зерттөу ... ... жету ... ... таным жолын білдіреді.
Аудиттің әдіснамасы жалпы және ішінара болуы мүмкін.
Теорияда аудиттің әдісі болып ең алдымен аудит объектілерін зерттеудің
диалектикалық әдісі түсініледі, ол: ... ... ... мен
процестерді зерттейді, олардың ішкі қайшылықтарын анықтайды, ... ... ... Бұл ... ... ... ... ғылыми әдістеріне үлкен рөл бөлінеді, оның ... ... ... ... жәнө ... ... және ... жөне аналогия, модөльдеу жәнө эксперимент жасау және т.б. Талдау
(грек ... ... - ... қою, ... ... ... ... объектісінің жақтарын, құрамдас бөліктерін, сондай-ақ айқын
белгілөрін. қасиеттерін және ... ... үшін ... ... ... белгілі.
Келесі негіз қалаушы жалпы ғылыми әдіс синтез (грек тілінен аударғанда
– бірігу, жалпылану) болып ... ол ... ... ... ... ... ... бірігуін білдіреді. ... ... ... ... ... және онымен үздіксіз байланыста
болады. ... ... бірі ... ... ... ол ... бірегей тұтастыққа - жүйеге біріктіруді білдіреді. Бүл ... ... ... ... жоқ жаңа ... ие болатыны
белгілі, оның бұл қасиеті эмерджентттік деген атау алды.
Тағы бір негізгі жалпы ғылыми ... ... ... тілінен дәлдеу
ретінде аударылады) және дедукция (латын тілінен - шығару) болып ... ... - ... ... ... ... ... өту болса, онда
дедукция - жалпыдан ... ... ... Бүл екі ... ... ... қарамастан, талдау мен синтез сияқты езара
тығыэ байланысқан.
Соңғы ... ... ... ... ... ... ... -
алаңдату) сияқты жалпы ... ... ... ... модельдеу
(француз тілінен - үлгі) және аналогия (грек тілінен - ... ... ... ... ... ... ... жасаған кезде аналогия әдісін
пайдаланған кездө бір объекті туралы алынған білімдерді онымен нысаны мен
мағынасы ... ... аз ... ... ... кешіруге мүмкіндік
береді. Абстрактілеу алаңдату жөне толықтыру арқылы зерттеу объектісінің
болмысын қалыптастыру рәсімі болып ... Бұл ... ... ол ... ... алып ... арқылы нақты объектінің болмысын оңайлатады,
ал толықтыру оған жаңа ақпаратты енгізу арқылы оның ... ... ... ... ... ... ... және көптеген
қосымшалар нөмесе нақты әдістемелер түрінде іске асырылады, олар ... ... ... жөне субъектілерімен ғана
емес, ... ... ... ... және ... анықталады.
Жалпы әдістемөден басқа ішінара әдістеме де бар. Бұл ... ... ... ... ... мен ... негізінде әзірленген
арнаулы тәсілдер.
2. Аудиттің тәсілдері
Аудиттің тәсілдерін 3 топқа біріктіругө болады:
есептік-талдау;
құжаттық;
жалпылау.
Есептік-талдау тәсілдері - бұл ... ... ... (салыстыру, топтастыру, жүйелі қойылымдар, баланстық байланыстар
және т.б.), ... ... ... және ... тәсілдер, Қүжаттық әдістемелік тәсілдер - бұл ақпараттық
модельдеу, ... ... ... ... тексеру
(зерттеу).
Құжаттық бақылаудың негізгі тәсілдерінің арасынан мыналарды бөліп
көрсеткен жөн: қүжаттарды тұрпаттық, ... ... және ... ... және ... емес ... ... тексеру, кері есептеу
амалы, бухгалтерлік есеп шоттарының корреспонденциясының деректері ... ... ... ... ... ... ... тексеру кезінде деректемелердің толықтай және дурыс толтырылуы
анықталады, сондай-ақ ескертглмеген ... ... ... ... ... ... қолтаңбаларының шынайылығы
тексеріледі. Тұрпаттық тексеру кезінде барлық құжаттар сапасы жақсы және
сапасы темен ... ... ... ... ... ... бойынша жасалып, жасалған
шаруашылық операциялары дұрыс керсетілген болады.
Сапасы төмен (жасанды) құжатта тазарту, қосып жазу, ... ... ... ... бар ... жасау қылмыстық іс болып саналады).
Арифметикалық тексеру кезінде сандарды қосу ... ... ... ... ... ... мен төлем
ведомостеріндегі жиынтықтардың негізділігі және т.б. анықталады.
Заңдық ... ... ... керсетілген операциялардың
қолданыстағы заңдарға сәйкестігі мен олардың ... ... ... ... және ... керсеткіштер
арасындағы логикалық байланыстары ашу арқылы ... ... ... және олардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Тегістей тексеруге кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл ретте
барлық құжаттар мен бухгалтерлік есеп ... ... емес ... ... ... шаруашылық операциялары
бойынша жүзеге асырылады. Неғұрлым жиі ... 2 ... ... ... ... үшін құжаттардың бір белігін тексеру; бірнеше ай үшін
аталған құжат түрлерінің барлығын тексеру.
Егер ... емес ... ... ... ... бұзушылықтар немесе
қылмыстар аиьіқталса, онда ... ... ... тегістей тәсілмен
жүргізіледі.
Бақылаудың таңдаулы тәсілі зерттелетін құбылыстардың шағын беліктерін
зерттеу арқылы оның жиынтығы туралы ... ... ... ... ... ... ... деректерді алудың айнымас шарты материалдық
статистика курсынан бөлгілі формулаларға жәнө ... ... ... ... ... ... санын дұрыс анықтау болы табылады.
Таңдаулы зерттеу 4 сатыдан тұрады: іріктемені жоспарлау, тестілеуге
арналған ... ... ... ... ... нәтижелөрін
бағалау.
Қарсы тексеру тексерілетін кәсіпорынның бастапқы ... ... ... ... ... байланыста болған
кәсіпорындар мекі ... ... ... ... ... салыстыруды білдіреді (мысалы, кассалық кіріс
ордерлерінің ... банк ... ... салыстырылады.
Ұрлықтар ашылады).
Кері есептеу тәсілі есептен шығарылуға тиіс шикізаттардың жәнө
өндіріске қажөтті есептен ... ... ... мелшерін
анықтау (көрі есептеу) мақсатымен материалдық шығындарды ... ... ... ... Бұл ... ... ... жатқызылған матөриалдардың саны мен құны анықталады.
Есепті қалпына келтіру - бұл есепте қателіктерді түзетудің тәсілі. Ең
қарапайымы - корректорлық тәсіл - ... төк ... ... ... және ... ... ... үстінен жазу, түзетуге бас бухгалтер
қол ... ... - ... ... ... корреспонденциясы дұрыс
көрсетілген, бірақ операция сомасы кем керсетілген жағдай. Сол шоттар
коррөспонденциясымен қосымша ... ... ... - ... сиямен жаңа жазба жасалады, қате жазбаның мәтіні
қайталанады. Содан кейін жай сиямен дұрыс ... ... ... ... ... ... кезде қызыл сиямөн ... ... ... қате жазу ... ... тәсілдері. Нақты бақылаудың әдістемелік тәсілдері
тексерілетін ... ... ... ... ... операцияларының шынайы жасалғанын анықтауға ... ... ... 3 ... ... - ... ... тауарлы-материалдық құндылықтардың, ақша
қаражаттарының нақты қалдықтарын және есеп айырысулардың жай-кұйін, ... бір ... ... есеп ... ... ... тәсілі.
Аудитор барлық түгендеу рәсімдерінің мұқият жүзеге асырылғандығына
куәланады, ... ... баяу ... материалдарды анықтау
тәртібін бақылайды, шоттардағы құндылықтардың ... ... ... ... және ... ... ... нақты жай-
күйімен салыстырады.
Сараптамалық бағалау - білікті мамандардың орындалған ... ... мен ... нормативтік материалдық шығындар мен дайын өнімдердің
шығуының, тауарлы-материалдық қүндылықтарды сақтау мен тасымалдау кезінде
қолданылған табиғи кему ... ... ... сақталуына, өнімдөрдің мемлекеттік стандарттар мен техникалық
талаптарға сәйкестігіне сараптама жасауына негізделген тәсіл.
Бұл ретте сарапшы-мамандарды ... ... ... шикізат пен
материалдарды сынақ түрінде жіберу жүзеге ... ... ... ... - тиісті орнында қойма шаруашылығының, еңбекті
ұйымдастырудың, бақылау-өткізу жүйесінің жағдайын жан-жақты ... ... ... ... ... ... ... сақтау
жағдайларына сәйкестігі, техникалық құралдардың (дабылдама, торкөздер,
тірегіштер, өрт сендіргіштер) бар-жоғы ... - ... және ... ... алу ... тікелей қатысуы арқылы басқа түлғалардың рәсімдерді ... ... ... - ... ... ... ... және дербес есептеулерді жүргізу.
Сұрау салу - кәсіпорынның ішіндегі немесе одан тыс жердегі хабардар
адамдардан сұрау тәсілі.
Инспекция - ... ... ... ... ... ... активтерді және жасалған операциялардың орындылығын
мерзім сайын ... - ... ... ... ... ... тұжырым)
жасалады, онда кәсіпорынның қаржылық түрақтылығын нығайту, кемшіліктерін
жою женінде үсыныстар жасалады.
Қарастырылған әдістемелік ... ... ... - тексеру
барысында деректерді алу мақсатымен аудитор жасайтын нақты ... ... ... ... ... ... ... төстілөр мөн
сейкестік тестілері арқылы жүзеге асырылады,
Тәуелсіз тестілөр (аәылшынша test - ... ... ... мен ... ... сондай-ақ бухгалтерлік жазулар мөн
қаржы есептіліктөріндө керсетілген операциялардың ... ... ... ... ... алу мақсатымен басқа да рәсімдерді жүзеге
асыруға арналған.
Сәйкестік тестілері ішкі ... ... ... ... ... ... тексеру жүргізу үшін қолданылады.
Жүзеге асыру рәсімдөріне сәйкес: ротациялық, ... осал ... ... болып белінеді.
Ротациялық тестілөр аудиторлық тексеруге жататын объектілерді аудитор
кезегімен, ротациялау принципімен таңдаған жағдайда қолданылады. Іріктеме,
әдөтте кездейсоқ ... ... ... тиісті есептік циклдың барлық сатыларында
тексерілетін операциялардың ... бір ... ... жер ... ... қате бар деп болжамдайтын ішкі ... ... ... үшін ... тестілер жүзеге асырылатын операциялардың реттілігіне
бақылау жүргізу үшін ... ... - бұл ... ... ... ... ... ол
жүйелік есепті сипаттауға қолданылады.
Бүған қоса, аудиторлық тексерулерді жүргізген кезде ... ... ... Ол әсіресе іріктемелі зерттеуді жүргізгенде және
талдамалы тексеруді ... ... ... біз ... өз ... зерттеуде қолданатын көптеген нақты
әдістемелік амалдарға жүгінетінін байқадық.
Оның кепшілік белігі басқа ғылымдардан ... ... ... және ... ... ... нәтижесінде қалыптасқан.
1.3 Талдау рәсімдері және олардың аудиттегі мәні
Аудиторлық қызмет нарығындағы бәсекелестік күннен ... ... ... ... басшылары қолда бар клиенттерден айрылмау
жәнв жаңаларын табуға мүмкіндік алу үшін өз қызметтерінің ... ... ... ... Ол үшін аудиторлық ... ... ... бақылап, оларды ұдайы оңтайландыруға тырысу көрек.
Осыған байланысты тексеруге жұмсалатын еңбекақы шығындарының дөңгейі шешуші
рөл атқарады.
Аудиторлық ... ... ... ... өте ... ... аудиторлық дәлөлдерді алудың бір тәсілі болып табылатын талдау
рәсімдерінің атқаратын рөлі зор болады. ... ... ... ... ақпараттың көпшілік бөлігін береді және бұл ретте ол егжей-тегжейлі
төстілеуді ... ... аз ... ... етеді.
Бұған қоса, біздің білуімізше, аудиттің нөгізгі мақсаттарының ... ... ... ... ... ... ... ашу, кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсарту жөніндөгі ... ... ... ... ... орай шаруашылық жүргізуші
субъөктінің қаржылық жағдайына терең кешендік талдау жаоайтын аудитке деген
қажеттілік ... ... ... қорытынды талдау рәсімдерінің
маңыздыларының бірі бола ... ... ... ... ... ... ... үшін дө өтө маңызды болады, өйткені оның
нөгізінде аудиторлық тексерудің мақсаттары үшін ... ... ... ... ... ... дәлелдерді алу тәсілдерінің бірі болып
табылады. Бұл аудитор қолданатын құралдардың өң күрдөлілөрінің бірі ... ... ... ... ... бір ... ... және
тексерілетін экономикалық субъекті қызметінің ... ... ... ... ... және ... ... қолдану талданатын керсеткіштер арасында айқын себепті-
салдарлық байланыстардың бар ... ... мөн ... ... ... аз ... қатө ... рәсімдөрі» төрмині тексөрілетін экономикалық субъектінің қаржы-
шаруашылық қызметіне ... ... ... Талдау рәсімдері
экономикалық субъөктінің бухгалтерлік еселтілігінің растығын ... ... ал ... ... ... талдау олардың растығы анықталғаннан көйін ғана басталады,
ейткені бухгалтөрлік ... рас ... ... ... ... ... ... жасаудың мәні жоқ.
Басқаша айтқанда, экономикалық субъектінің қаржы-шаруашылық қызмөтіне
жүргізілетін талдау аудит ... ... ... ... ... Сонымен қатар аудиттің талдау рәсімдері мен шаруашылық қызметке
қаржылық талдау экономикалық талдаудың әдістөрінө ... ... ... ... ... және ... талдауды (қаржылық жағдайды
талдауды) шартты түрде қорытынды талдау ... ... ... ... талдаудың әдістерін басқа да ... ... ... ... ... тексерілетін экономикалық
субъөктінің қызметінің үздіксіз болуының әділдігін (есепті кезөңнөн ... ... 12 ... ішінде ол өзінің қызметін жалғастыра алатынын және ... ... ... ... ... ... өзі ... бойынша да,
оны шешу әдістері бойынша да типтік талдау ... ... ... ... ... Банк ... ... кредиттік мекемелерге аудиторлық
тексеру ^ргізгенде ... ... ... ... кредиттік
ұйымды басқарудың сапасын, оның ... ... ... ... ... ... ұйым орындайтын операциялардың түрлері
мен көлемдерінің басқару құрылымына сәйкестігін тексеруді талап етеді - ... ... ... ... рәсімдерін бүкіл аудит процесінде жұргізеді, мұның езі
оның сапасын кетеруге және еңбек шығындарын қысқартуға мүмкіндік береді.
Зерттеу ... олар ... да ... ... ... ... Талдау рәсімдерін орындау: рәсімнің мақсатын белгілеуден, ... ... ... езін ... және ... талдаудан
тұрады. Аудитті жоспарлау сатысында талдау рәсімдері аудитордың ұйымның
қызмет ерекшеліктерін анықтауына, ... ... тыс ... қате
керсетілген Фактілерді айқындауына, қосымша назарды талап ететін жоғары
тәуекел салаларын ... ... ... ... ... ... мақсатына байланысты болады және оны
аудитор белгілейді.
Талдау рәсімдерінің негізп әдістерге ... ... ... және ... салыстырулар;
коэффициент™ талдау;
статистикалық әдістеріне негізделген талдау;
корреляциялық талдау;
басқалар.
Осы әдістерді қолдану арқылы аудитор ... ... ... жоспарлық (сметалық) керсеткіштермен салыстыру.
Неғұрлым ... ... ... ... ... ... ... жерлерді) зерттеу болашақ қателіктерді ашып бере ... ... ... болуы шамалы ғана екенін білдіреді). Мұндай
түрдегі талдау ... ... ... ... аудит
жүргізгенде қолданылады. Мұнда мынадай екі сәтті ескеру қажет: клиенттің
болжамына қаншалықты дәрежеде ... ... (ол үшін ... ... ... жасау рәсімдері туралы әңгімелеседі) және
ағымдағы қаржылық ақпаратты қызметкерлер болжамдық есептеулерге сәйкес ... ... ... (бул ... ... ... ушін ... тәуекелін бағалайды және нақты деректерге егжей-тегжейлі
тестілер жүргізеді);
есепті ... ... ... ... керсеткіштерімен
салыстыру (аудитор шапшаң ауытқуларға назар ... ... ... ... ... ... қаржы есептілігінің қателіктеріне
байланысты болуы ... ... ... ... ... ... ... (аудитор нақты керсеткіштермен салыстыру үшін алдын ала баланс
жасайды; бұл ... мәні - ... ... сальдосын басқа қалдықтармен
немесе лайда мен зиян шоттарымен салыстырады не ... ... ... болжамдарын жасайды);
• ұйымның қаржылық жағдайының коэффициенттерін есептеп шығарады
және олардың қозғалысын талдайды ... ... ... ... ... ... маңызды тұжырымдар жасайды);
төксерілетін экономикалық ... ... ... ... ... ... ... аудитор зерттеуге ... есеп ... ... ... және ... кәсіпорындар шығаратын өнімдердің айрықша
қасиөттөрін өскеру қажет);
клиенттің деректерін қаржылық емөс деректердің (сатылған өнімдердік саны,
жұмыспөн ... ... жәнө т.б.) ... ... ... Мұнда бул қаржылық өмес дөректердің дәлдігіне сенімді болу
керек.
Талдау ... ... ... мақсаты болашақ төуөкел саласын
белгілейтін және ... ... ... талап ететін, әдеттен тыс немесе
қате керсетілген фактілер мен шаруашылық қызметінің нәтижелерінің бар-жоғын
анықтау болып ... ... ... ... ... ... субъект қызметін зерттеу (талдау рәсімдері - мұндай
білімдерді алудың ең кең таралған ... ... ... субъектінің қаржылық жағдайын және оның қызметінің
үздіксіздік келешектерін ... ... ... қалу ... барлық күмәндер түсіндірме абзац ретінде аудиторлық қорытындыға
өнгізілуге тиіс);
в) бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... қателіктерді анықтау.
Ағымдағы жылдың аудитке тартылатын ... ... мен ... ... ... арасындағы күтілмеген елеулі алшақтықтар
«әдеттен тыс ауытқулар» ... атқа ие. ... тыс ... - ... ... ... ... алайда елеулі алшақтықтар күтілетін,
бірақ орын алуға тиіс емес ... да ... ... де, ... тыс
ауытқулардың пайда болуының ықтимал себептерінің бірі - бұл есептегі
қателік немесе дәлсіздік. ... егер ... тыс ... ... ... аудитор оның себебін анықтап, бүл ... ... ... ... ... ... оқиға екеніне кезін жеткізуге
тиіс. ... ... бүл ... ... бағытталған назар деп
атайды, ейткені олар зерттеушіні қателік немесе ... ... ... ... ... ... ... рәсімдерді жүзеге
асыруға бағыттайды.
г) егжей-тегжейлі аудиторлық рәсімдердің санын қысқарту (талдау
рәсімі әдеттен тыс ... ... ... ... ... дәлсіздіктің болу ықтималдығы ете темен деп ... ... ... ... ... ... тиісті шоттар бойынша қалдықтардың
дұрыс еткізілгөніне дәлел деп ... ... ... ... -
қарастырылған шоттарға талдау жасаған кезде егжей-тегжейлі тестілердің ... ... ... ... ... ретінде дебиторлардың шоттарын қарсы
тексерудің орнына сату келемі мен ... ... ... ... ... ... Арасында айтарлықтай тығыз байланыс бар керсеткіштерді керсетейік:
өткізу - өткізілген өнімдердің өзіндік ... ... - ... ... ... - ... ... салымдар (ұзақ мерзімді және қысқа
мерзімді) - олардан түсетін табыс; сатып алулар - кредиторлық ... ... ... - ... ... сату ... ... және т.б.
д) туындаған сүрақтарға жауап алу мақсатында тестілеумөн қамтамасыз
ету. Талдау ... ... ... ... ... ... жоспарлау, тікелей аудиторлық тексеруді ... ... ... ... процедуралары
2.1. Аудит өткізу алдындағы міндетті процедуралар
Халықаралық аудит стандарттарына сәйкес аудитордың міндетіне үшінші
жақты көз бояушылық ... ... ... ... хабардар ету
кірмейді. Бірақ, жоғарыда атап айтылғандай, ұлттық заңнама тиісті жазаны
белгілей алады. Солай бола ... да, ... ... ондай
ақпараттарды қаржылық қорытынды есеп бойынша аудиторлық қорытынды дайындап
берген кезде ... ... ... ... әсіресе,
шаруашылықжүргізуші субъектіге қарсы ... ... ... санының
өсіп кетуі орын алған кезде, көрсету және хабардар ету сияқты функцияларды
(міндетті қызметтерді) өз мойындарына ала ... Бүл ... ... ... ... ... мәлім, яғни аудитор-лардан қандай
үміт ... мен ... ... нені ... ... арасындағы
айырмашылық.
Аудиторлардың тағайындалуы. Ірі ... ... ... ... кеңесі немесе ішкі аудит ... ... ... ... ... клиент аудиторларды дүрыс іріктеу (таңдау)
критерийлерін айқындау бойынша ... ... ... жүргізеді. Ол
критерийлер клиентке аудитордан не ... ... ... ... ... ... қорғап алу, бухгалтерлік есепті қалпына келтіру
және жүргізу, шет елдік парт-нерлармен жүмыс ... ... ... бойынша қорытынды пікірлер алу) байланысты. Критерийлер белгілі
болтан ... ... ... ... өткізуге немесе тендер ұйым-
дастыруға ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру схемасын келтірейік. Бүл схеманың ... ... ... банк пен ... ... құру және даму ... пайдаланатын
процедураларды алған. Тендерге дайындықты ол бірнеше кезендерге ... ... ... ... ... ... дайындау және барлық кажетті құжаттарды бекіту.
Кішігірім тізімге қатысты дайындау—10 ... ... (өте ... үшін және өте ... жоба ... ... конкурс туралы
ақпараттар ашық басылымда жарық көргеннен кейін жүргізілуі мүмкін).
4. Конкурсқа ... ... ... ... ... ... ... тапсырмалар жіберу.
6. Ұсыныстарды бағалау.
7. Келіссөздер жүргізу, келісім-шарт ... ... ... үшіін қажетті негізгі құжаттардың үлгілері
келтірілді:
* Конкурс туралы ереже;
* қызығушылық білдіруші шақыру-хаттары;
* конкурсқа қатысушыларды шақыру қағазы;
* ... ... ... бағалау қағазы;
* конкурс жеңімпазына хабарлау хаты;
* конкурс кдтысушыларына хабарлау хаты;
* техникалық тапсырманың ... ... ... ... ... ... каты-сушылар
оздерінің үсыныстарын жіберуді бастаған кезге дейін аякталуға тиісті. Бүл
барлық қатысушылардың ... ... ... тең ... ... үшін ... кіші кәсіпорындарда аудиторларды қабылданған жарғыға байланысты
көпшілік дауыспен тағайындайды.
Тағайындау жөніңде ... ... ... ... ... қабылдамау керектігін анықтайтын қандай да бір кәсіби
сипаттағы себептердің бар-жоқтығын түсіндіруді ... ... ... ... үшін ... ... алуына болады;
* аудиттің масштабына қатысты келісімдерге қол жеткізу мақсатында клиентпен
кездесуіне ... ... ... ... айқындаушы келісім-хат жіберуіне болады;
* клиенттен келісім-хатты алғандығын растауды және оның келісім-шартқа қол
жеткізуге сәйкес ... ... ... ... ... ... жүргізу кезінде аудиторға бүрынғы келісімнің
шарттарын қайта ... ... ... ... ... ... ... бар екендігін клиенттің есіне салу керек. Аудитордың
келісім-хатты әрбір кезенде жібермеу туралы ... ... ... ... ... ... ... түсінбеді деген пікір пайда болған
кезде ... ... ... ... ... меншік қүқығы озгерген
кезде, не болмаса басшы ауысқан кезде жіберу керек.
Келісім-хатты дайындау, құру және ... ... ... аудитке тендер
жариялайды және аудиторға шақыру хатын жібереді.
Аудитор осы хаттың негізінде, аудитті дұрыс ... ... ... зерттейді. Егер аудитор аудит жүргізу мүмкін деп есептесе, онда ол
өзінің аудит өткізуге дайын екендігі жөніңде хат-міндеттеме дайындайды. Хат-
міндеттеме клиентке ... және оның ... ... ... ... ... аудит өткізу келісім-шарты жасалынады.
Келісім-хат дегеніміз-бұл, кез-келген жаңа аудиторлық тексеру жүргізудің
алдында аудитордың клиентке жіберетін хаты. Бұл хатта аудит өткізу ... және ол ... ... ... ... ... 210 ... шарттары" деп аталатын Халықаралық стандартына сәйкес аудиторға
аудит өткізу шарттарымен келісу керек және оны ... ... ... ... ... келісім-шарт нысанында көрсетуге тиісті.
Егер аудитор кез-келген басқа қызметтің түрін көрсететін болса, онда оларды
көрсету ... жеке ... ... керек. Себебі реттелетін қызметті
(аудит сиякты) жалпы сипаттағы қызмеітерден ... ... ... клиент үшін тек ақпараттық сипаты болуы мүмкін екендігін
атап айту қажет. ... құру ... ... де ... ... ... ... Түсінбей қалушылықты болдырмау үшін оны аудиторлық тексеруді
бастамас бұрын жіберген жөн. ... ... ... ... ... ... ... айтылмайды, бірақ төлемнің түріне (нысанына)
сілтеме жасалынады - мерзімдік төлем.
Келісім хатта ... ... ... ... қорытынды есепті
дайындауға басшылардың жауапкершілігі, аудиттің келемі (заңдық құжаттарға
және ... ... ... ... ... ... (оларға тән шектеулерімен және аудиторлық
қорытындының нысанымен бірге) ... ... ... ... түрлеріне
сілтеме болады, бірақ ол қызметтерді көрсету шарттары айтылмайды, сондай-
ақ, хатта ... үшін ... ... ... ... ... ... және
қойылатын шарттарға қатысты келісімнің кажеттілігі туралы ... ... ... бас тартуы. Егер аудитордың өз клиенттерімен
аудиторлық ... үшін ... ... ... ... ... ... мәселелер жайында келіспеушілік жағдайы болса, онда
ол келісім-шартты келесі мерзімге ... ... ... ... ... ... ... жұмыстан босату, оны тағайындауға қарағанда күрделірек. Себебі
акционерлер немесе директорлар ... ... ... ... ... болуға тиісті. Бұл жерде жұмыстан босату жөніңде шешім қабылдау
үшін директорлардың немесе акционерлердің көпшілік дауысы ... ... ... екі ... ... ... ... Мүндай кезде аудиторға
жазбаша хабарландыру қағазы ... ... оған ... түрде наразылық
білдіруге және оны жұмыстан босату жөніңде ұсыныс ... ... ... ... ... ... ... жұмыстан босатуға дейін
алып баратын ешқандай жағдайдың болмағандығы жайында оның ... ... ... ... жөніңде талаптың қойылуы да жиі кездесетін ... ... Егер ... ... есепте елеулі қателер және
алдағандық туралы күдік туғызатын жағдайлар орын ... ... ... ... ... ... Әдетте, ол "жағдайды баяндау" деп аталады.
Мұндай ... ... ... ... себептермен
аудитордың қызметінен босамайтындығын және де ... ... ... ... ... ... ... қашуға әрекет
жасамайтындығын кепілдендіру үшін қажет.
Жұмыстан бас тартатын болса, аудитор кәсіпорынға ... ... ... және ... ... атап ... жағдайды баяндауға
тиісті. Аудиторға акционерлер мен басқа да тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ... Кейбір елдерде аудиторға
компания басшылығынан өзінің жұмыстан бас тарту себептері талқыланатын
жиналыс ... ... ... ... ... ... аудитор келісім-шартты бұза алады, ал клиент оның үстінен
сотқа шағымдана алады.
Кейде есеп немесе ... ... ... ... ... ... ... көзқарастары әр түрлі болуы мүмкін. Сонда клиент өзіне тиімді
болып табылатын, ... ... есеп ... қолдайтын келіскіш аудиторды
іздей бастайды, бірақ ол елімізде қабылданған есеп және қаржылық, қорытынды
есеп беру стандарттарына қайшы келеді. Мұндай ... ... ... ... ... Есеп ... ... бойынша басшылықтың пікірінен
келісетін аудиторды іздеу тәуелсіз аудиттің ... ... ... ... ... және де ... ... қорытынды есептің
дұрыстығына (сенімділігіне) зиянын тигізетін, ... есеп ... ... ... ... ... ... жоқ екендігін
көрсетеді.
Аудиторлардың міндеттері мен құқықтары. Аудитор өз қызметінің негізгі
мақсатына қол жеткізу ... ... ... ... ... және әділ
тапсырылғандығы жөніңде қорытынды жасау үшін ... ... ... ол ... ... үшін ... белгілі бір құқықтар беріледі.
Аудитордың міндеттері. Казақстан Республикасының "Аудиторлық қызмет
туралы" заңына сәйкес ... ... ... ... ... оған қаржылық қорытынды есепте анықталған сәйкессіздіктер жөніңде
хабарлауға, ... ... ... ... ... ... құқықтар оның өз міндеттерін орындауын қамтамасыз ету
үшін қажет. Бұл ... ... ... ... ... табылады.
Аудитор бухгалтерлік және басқа қаржы-шаруашылық құжаттарын алуға құқылы.
Халықаралық тәжірибеде аудитор, егер өзіне ... ... ... ... ... онда ол ... ... Директорлар
кеңесін хабардар етуге тиісті. Аудитор төменде ... ... ... кез-келген жалпы жиналысын өткізуге қатысты барлық ... ... ... жалпы жиналыстарға қатысуға және кез-келген жалпы жиналыстарда
өзін аудитор ретінде толғандыратын кәсіпорын ... ... ... мәселе бойынша сөз сөйлеуге.
Өз міндеттерін орындау үшін аудиторға жиналыста не ... ... ... ... ақпарат алу маңызды. Жиналыста сөз сөйлеу құқығы
(егер ... ... ие ... оны ... ... үшін ... қамтылған
аудиторлық қорытынды дайындау міндетінен босатпайды.
Сондай-ақ, аудитор:
... өзін ... ... ... ... ... ... кағазының көшірмесін алуға, сонымен бірге жазбаша немесе
ауызша мәлімдеме жасауға құқылы. (Бүл "жағдайды баяндау" міндетіне
қосымша);
... өз ... бас ... ... ... ... ... ол жиналысқа өзінің қатыстырылуын талап етуге, сонымен ... ... бар ... жиналыста сөз сөйлеуге құқылы.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, аудиттің маңызы - ... ... ... ... алу мүдделерінің сақталуында. Сонымен бірге, дамыған
аудиторлық қызмет ... ... бар ... ... ... ... арасындағы қарым-қатынас есеп жүргізу, бақылау және қорытынды есеп
берудің әртүрлі ... ... ... түсіністікке әрдайым қол жеткізе
бермейді және де тіпті мүдде қақтығысы орын алуы ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастар агенттік
теориясының пәні болып табылуы мүмкін. ... ... ... жақ - ... ... - екінші жақты-агентті-өзінің атынан тапсырма
орындау үшін жалдайтын жерде орын алады. Мысалы, кәсіпорын қызметкерлері -
директорлардың агенттері, ал аудиторлар - ... ... ... ... ... ... агент жалдағанымен, ол агенттің бірінші кезекте
қорғайтын өз мүддесінің болуы мүмкін екендігін, ... ол ... ... ... ... алмауы мүмкін екендігін білу
қажет.
Агенттік ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мысалы, басшының міндеті— компания
активтерін басқаруды жүзеге асыру. Бірақ олар басқаруды өз ... ... ... ... ... Егер ... ақының мөлшері көбейетін
болса, онда кәсіпорын активтері азаяды. Директорлардың еңбек ... ... ... ... ... ... ... бірге, аудиторлар оларды лауазымдық қызметке қайта сайлау жөніңдегі
шешім директорларға байланысты екендігін біледі. Өзінің міндетті ... ... ... аудитор директорлармен жақсы қарым-қатынаста
болуды қалайтындықтан, мүдделік келіспеушіліктердің ... ... ... Агенттердің жұмысты орындау процессінде тапсырыс ... ... ... ету ... ... қолдану үшін ондай
ықтималдық жөніңде ... ... ... ... ... ... ... мүмкндігіне қарамастан, агенттік
теориясы, егер кәсіпкер орынды қадам жасайтын болса, онда аудитор тапсырыс
берушінің мүддесіне қайшы ... ... ... деп болжайды. Мысалы,
акционерлер акцияларды тек өздерінің мүддесін қорғаушы сактандыру шаралары
қамтамасыз ... ... ғана ... алады деп болжанады. Гексерілген
қорытынды есепке қойылатын заңды талаптар қажетті алғы ... ... ... ... Одан ... ... ... өткізу кажеттілігін
мойындауға тиісті. Егер акционерлер аудиттің ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан басшыға
тиісті аудитті өздерінің жеке мүдделеріне жауап беретіндей етіп ұйымдастыру
қажет.
Мысалы, ірі компаниялардың ... ... ... бәрінен бұрын
акционерлерді сендіру мақсатымен күрделі және кең көлемді аудитті өткізу
үшін едәуір ақша жұмсайды.
Басшы да ... де бір ... өзі ... ... ... (ұйымдарда) аудитті өткізуге жұмсалатын сома көп ... оны ... деп ... ... ... акционерлерде аудит
өткізуге деген қажеттілік туындамайды. Бірақ, бұл қаржылық ақпараттарды
басқа да пайдаланушыларды ... ... ... негізінде несие беруі
мүмкін кредиторларды) барлық уақытта қанағаттандыра алмайды. ... ... екі түрі ... мүмкін деп пайымдаймыз:
1. Аудитор клиентке кеңес бергені үшін сый-ақы алған кезде;
Клиенттердің арасында дау-жанжал (келіспеушілік) бар болған кезде.
Ондай келіспеушілік егер екі ... ... бір ғана ... ... ... ... бір-бірімен бәсекелестік жағдайында болса туындауы
мүмкін. Ондай клиенттермен ... бір ... ... ... клиенттің
мүддесіне кері әсер етпейтіндей етіп ... ... ... құпия
акпараттардың өтіп кетуі).
Кейбір жағдайларда клиенттердің тек ... ғана ... беру ... ешқайсысына да кеңес бермеу дұрысырақ ... ... ... ... ... беретін механизмдер бар. Оларға өздерінің жұмыстарын
басқа топтың мүшелерімен ... ... ... ... ... ... ... кіреді. Бұл механизм «Қытай
қорғаны» деген атпен белгілі.
2.2. Аудиторлық процедуралар
Аудиторлық процедуралар деп- ... ... ... ... ... жиынтығын айтады. Клиент тарапынан аудитордың алдына ... ... ... ... дәлелдеулер алу үшін қандай да бір
процедураларды қолданбас бұрын, ... ... оны ... ... ... ... қаржылық қорытынды есептің дұрыстығы мен
әділеттілігін бағалау емес, жасалынған басқару шешімдерінің ... ... ... ... ... ... ... Бұл
мақсаттар нақтырақ. Глобальды (күрделі) мақсаттар да ... ... ... ... және оны жетілдіру жөнінде ұсыныстар дайындау;
жалпы өндірістің де, жекелеген ... де ... ... ... алу ... ... мерзімге ғана анықтап қоймай,
келешекке де болжам жасау және ... ... ... ... ... ерекшеліктерін, яғни
қандай процедуралар талап етілетіндігін анықтау ... ... ... тікелей объектіге қатысты тексеру жүргізу процедуралары.
Бұл ары ... ... ... тәсілдері мен әдістерін ... ... ... ... жасау кезінде қойылатын жалпы талап-
тәуелсіздік. Ол тестілердің арасындағы айырмашылық төмендегілерден тұрады:
- сәйкестікке қатысты жүргізілетін ... ... ... ... заң ... ... анықтайды;
- тікелей объектіге қатысты тексеру жүргізу ... ... ... ... ... мазмұны егжей-тегжейлі қарастырылады.
Егер сәйкстікке ... ... ... шаруашылық
операцияларының заңдылығы тұрғысынан қарастыратын ... онда ... атап айту ... ... ... ... үшін ... көлемдегі
құжаттық мәліметтер талап етілмейді. Тек ... ... ... ... Ал, бұл ... ... ... қатысты егжей-тегжейлі
тестілер шаруашылық өмірдің әрбір маңызды ... ... ... ... талап етеді. Екіншіден, сәйкестікке және тікелей
объектілерге ... ... сол бір ғана ... ... ... жағынан алдымен сәйкестікке қатысты тестілер қатысты тестілер, ал
содан кейін тікелей ... ... ... ... ... ... тестілер екіге бөлінеді: 1)егжей-тегжейлі
тестілер (яғни, жекелеген операцияларды және жиынтығы ... ... ... ... ... қалдықтарды тексеру); 2) аналитикалық
(талдамалық) қарастыру процедуралары.
Тікелей объектіге ... ... ... ... ... ... ... жиынтықты құрау және
мүмкіндігінше бірнеше ақпарат ... ... ... ... ... ... ... асырылады.
Тікелей объектіге қатысты егжей-тегжейлі тестілерден талап етілетін
дәлелдеулердің сапасы ... ... ... сатыларында қол
жеткізілген сенімділіктің деңгейіне байланысты.
Талдамалық (аналитикалық) процедуралар. 520-шы ... ... ... ... ... ... ... және
тенденцияларды, олардан туындайтын басқа релеванттық ақпараттармен дәйекті
(бірізді) емес немесе жобаланған сомадан ... ... мен ... ... қоса алып ... ... ... қолданудағы негізгі ... ... ... ... ... ерекше фактілердің және
шаруашылық қызметтің нәтижелерінің нақты барын ... ... ... ... ... талдауды қарастырады.
Талдамалық процедураларды аудит өткізудің барлық кезеңдерінде
(сатыларында) ... ... ... ... бас кезеңінде қандай операцияларды толығырақ зерттеу
керектігі жөнінде ... ... ... ... аудит жүргізу кезінде, яғни аудитор талдамалық процедураларды
басқа аудиторлық процедуралармен (ішкі ... ... ... ... тікелей объектіге қатысты тексеру және
т.б.) байланыстыра ... ... ... Бұл ... ... ... ауытқуларды зерттеу кезінде өте тиімді;
- аудитті аяқтау кезеңінде талдамалық процедуралар ... ... ... ... ... ... қаржы-басқару мәселелерін
соңғы тексеру рөлін атқарады.
Талдамалық ... ... ... ... ... және ... тапсырылғанқаржылық қорытынды есептің
дұрыстығын ... ... ... ... ... ... Кейбір
жағдайларда талдамалық процедуралар есептеулерді немесе ары қарай тексеру
жүргізу қажеттілігін анықтау үшін ... ... ... ететін шаруашылық
операцияларын айқындау үшін де пайдаланылады. Талдамалық процедуралар үшін
пайдаланылатын ақпараттар – олар, аудитордың өзі жасаған есептеулері.
Талдамалық ... ... ... ... ... мәліметтердің арасындағы немесе қаржылық және қаржылық емес
ақпараттардың арасындағы өзара байанысты талдаумен;
- мәліметтердің элементтері арасындағы белгілі немесе ... деп ... ... ... ... ... өткен кезеңдердің мәліметтерін
нақты мәліметтермен салыстырумен;
- соңғы кезеңнің ақпараттарын ... ... ... ... алынған
ақпараттармен, бірдей кәсіпорындардың мәліметтерімен және сала бойынша
орташа мәліметтермен салыстырумен;
- талдау және салыстыру жасау процесінде табылған ... ... сол ... бойынша түсініктемелер алу және оларды негіздеумен;
- жүргізілген талдаудың, салытырудың және зерттеудің нәтижелерін қаржылық
қорытынды есептің нәтижелері бойынша аудитордың пікірін ... ... ... ... ... баға ... ... әдістерге жай салыстыру және қорытынды есеп
баптарындағы өзгерістерді талдау ... Және де ... ... ... ... ... ... аударуды керек ететін, қорытынды есептегі
бар ерекше ауытқу фактілеріне ... бір ... ... ... ... ... ... өзгеруін басқа баптардың өзгеруімен
салыстыра отырып талдау, ең ... ... ... ... ... ... ... сонымен өзара байланысты көрсеткіштің өзгеруімен
сәйкес келмеген ... ... ... ... ... қорытынды есепке
тексеру жүргізу процесінде қолдану:
• Жекелеген ... ... ... ... дұрыстығына дәлел болады;
• Өтімділікті (ликвидтілікті), рентабельділікті (жалпы кәсіпорынның
қаржылық жағдайын) тексерудің ... ... де ... ... ... қызмет атқаратындығы туралы қорытындыға алып
келетін - «үздіксіз қызмеи ету ... ... ... ... мүмкіндік береді;
• Аудитордың назарын маңыздырақ сәттерге немесе тексеру ... және ... ... (сый ақылардың) мөлшерін
қысқартатын “осал тұстарға” шоғырландыруға көмектеседі.
Аудиторлар талдамалық процедуралды ... ... ... ажыратып көрсетеді:
• Процедураның мақсатын анықтау аудиттің мақсатына бағынышты;
• Процедураның түрін таңдау көп ... оны ... ... ... ... ... ... ақпараттардың
түсініктілігіне және бірдейлігіне байланысты болады;
• Тиісті коэффициенттерді, ауытқуларды, ... ... ... ... тігінен және көлденеңнен талдау) ... ... ... ... ... ... нәтижелерін талдау, яғни оларды таңдаудың және
жүзеге асырудың дұрыстығына, бұл процедуралардың ... ... ... ... баға беру.
Жоғарыда атап айтқандай, талдамалық процедураларды орындау
үшін аудитор пайдаланатын ақпараттар аудитордың өзінің жасаған ... ... ол ... ... ... ... болуға тиісті.
Талдамалық процедуралардың сенімділігіне төмендегі факторлар
әсерін тигізеді:
• Шоттар бойынша қарастырылған қалдықтардың маңыздылық ... ... ... сол ... бағытталған басқа талдамалық
процедуралардың нәтижелері;
• Талдамалық ... ... ... ... ... ... Талдамалық процедураларды орындау кезінде ... ... ... ... сатып өткізуден түскен түсімді
көрсетудің толықтығына тексеру жүргізу кезінде өнімді сандық өлшеммен
жөнелту жөніндегі мәліметтер ... ... ... ... ... ... үшін қажетті аудиторлық дәлелдеулер алуға мүмкіндік береді. Сондай-
ақ, олар жүргізілген аудиттің нәтижелері ... ... ... ... ... ... дайындау үшін қажет. Аудитор
жасалынған талдамалық ... ... ... жұмыс құжаттарында
көрсетуге тиісті. Ерекше ауытқулар және олардық себептері, ... ... ... ... және ... ... ... құжаттарында қорытынды есептің әрбір сегменті бойынша, есеп ... ... ... ... ... алу шарттары. Дәлелдеулер жинаудың ... ... ... табылады:
• Заңдылықтың қатаң сақталуы. Тексеру жүргізу ... ... ... ... ... ... есеп
принциптерінің сақталуын зерттеуге тиісті;
• Дәлелдеулер жинау бойынша іс-әрекеттерді өз уақытында ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығына кепілдеме алу
(хаттар, берілген сұраулар, дәлелдеулер және т.б.).
Дәлеледеулері бағалау. ... ... деп - ... ... ... ... ролін логикалық және ой санамен айқындау
процессін айтады. Егер ... ... ... ... ... отырып немесе әртүрлі сипатқа ие бола отырып, жүйелі
түрде алынған болса, онда аудиторлық дәлелдеулер ... ... ... ... ... ... элементтерін жеке-жеке
қарастыру нәтижесінде алынатын сол ... ... ... дәрежесін алуға болады. Және оған ... егер ... ... ... аудиторлық дәлелдеулер басқа көздерден алынған
дәлелдеулермен жүйелі (бір ізді) ... онда ... сол ... табу үшін ... ... процедуралар қажет екендігін айқындауға
тиіс.
Аудиторға дәлелдеулер алуға шығарылған шығыстар мен алынған
ақпараттардың ... ... ... ... ... ... ... пен шығыстар мәселесі өздерінен-өздері қажетті процедураны
алып тастау үшін салмақты негіз ... ... ... ... және талдау кезінде олар ... ... ... ... алу ... ... ... сондай-ақ алынған
дәлелдеулердің арасындағы ... ... ... білу ... жүргізіп және дәлелдеулердің барлық жиынтығын жинап
алғаннан кейін аудитор оларды ... ... ... ... ... талдамалық процедураларды пайдалану
Негізі бойынша аудиторлық процедуралардың бір түрі бола ... ... ... ... ... ... қаржы-экономикалық
көрсеткіштері арасындағы арақатынасты анықтау, талдау және бағалауда болып
табылады.
Жоспарлау ... ... ... процедуралар клиент
бизнесін және ондағы өзгерістерді түсінуге, потенциалды тәуекел облысын
анықтауға, басқа процедураларды жоспарлауға көмектеседі. ... ... ... ... ... есеп беру ... ... іске
асырылады. Аудиттің осы кезеңінде орындалатын кез ... ... ... қаржылық есептемеге, ішкі басшылық мақсаты үшін
пайдаланған ... есеп ... ал ... ... ... кезеңнін
қаржылық есеп беруіне негізделеді. Аудитор қаржылық есеп ... ... ... өзара байланыс болады деп болжайды, сондықтан ол
болжамдардың есеп мәліметтері сәйкестігін ... үшін ... ... жеткізуге болатын қаржылық ақпаратты тексеруі керек. Кез келген
жағдайда, егер аудитор ... мен ... ... ... ... ... ары қарай жүргізуі жоспарлануы қажет.
Талдамалық процедураларды қолданудың негізгі мақсаты-болуы ... ... ... және ... басты көңіл аударуын қажет
ететін шаруашылық ... ... ... ... емес ... ... нәтижелерінің бар-жоқтығын анықтау.
Қаржылық ақпаратты алдыңғы кезеңдермен, бюджеттер және болжамдармен,
сонымен бірге осы сияқты салалармен салыстыру, жалпы табыс пен сату ... ... ... мен ... саны арасындағы өзара байланыс
сияқты болжанатын өзара ... ... ... ... ... ... аудитор қаржылық емес сипаттағы
ақпаратқа және сыртқы факторлар өзгеруінің мүмкін әсеріне көңіл ... ... ... ... ... қуатын өсіргенін білу сату
көлемін өсірі мүмкіндігіне әкелуі мүмкін, басқа ... сала ... ... бастан кешіріп отырғанын білу, сату көлемін төмендету
мүмкіндігіне ... ... Кез ... ... егер ... ... ауытқуларды анықтаса, аудитор себептерді анықтау
мақсатында жұмысты ары ... ... ... ... ... ... мен бағдарламасын қалыптастыру кезінде
аналитикалық процедураны қолдану басқа аудиторлық процедуралар саны ... ... ары ... ... ... ... барысында түгелдеу процесіне тікелей бақылау жасалылады. Себебі,
көп жағдайда есеп процесіндегі кемшілік ... ... осы ... ... екіншіден барлық бухгалтерлік есеп көрсеткіштерінің
дұрыстығы көп жағдайда оси түгелдеу қорытындысымен тіммей ... Осы ... ... орын ... есеп ... ол ... ... аналитикалық есебі. Оны жүргізу әдісі қазіргі кезде есептеу
машинасы арқылы немесе компьютер қолдану ... ал көп ... ... ... ... ... ... барысында
аналитикалық есеп жұмысын тексеру өте күрделі ... Ол ... ... ... ... ... енгізілсе оның кәсіпорын ... ... өте ... ... салдарынан өндіріс процесіңде
толқушылық, өндіріс өнімнің сату қуатының өзгеруіне ... ... ... ... ... Мысалы,
өндіріскеқажетті материалдың ... ... оның ... ... Ал, ол өзгерістер материалдарды кіріс-шығыс жасауда құжатқа ... ... ... ... де аналитикалық есепте басқа бағамен басқа
сапамен есепке алылады. Соның әсерінен бухгалтерлік есеп ... ... есеп ... ... ... ... болады
да ол бұзақылық немесе заң бұзушылық, кынмыс жасаушылардың еншісіне немесе
пайдасында қалады. Яғни, соның нәтижесінде шарушылықтағы ... ... көп зиян ... ... ... ... ... сияқты
негізгі құралдарды түгелдеу де ... Оның тек ... ... ... ерекше-ліктеріне сәйкес өзіндік айырмашылығы
болады. Мысалы, түгелдеу ... ... ... ... ... арқылы толтырылады. Сол сияқты ақша қаржысы мен құнды ... ... де ... ... ... ереже-нүсқау талаптарына
сәйкес жүргізіледі.
Шаруашылық субъектілерінің есеп-айырысу орекетіне түгелдеу жүргізу өте
күрделі, оның тауарлары аудит жұмысы үшін өте ... Егер де ... ... үшін төлем жасалмаса немесе сатып алушылар алған 'Іауарына
Іөлем жасамаса ол ... ... ... жағдайы туралы жұмысын
тексеру мүмкін емес.
Қорыта келгенде аудитор түгелдеу жұмысы туралы ... ... Ал, ... орескел жағдайлар анықталса тапсырушыға арнайы ... ... ... ... жасап тапсырылады, ол бірак ... ... ... ... ... анықтау. Нақты тексеру барысында сараптап анықтау әдісі
негізінде өндіріс барысын бақылау ... ... Оның ... ... ... дұрысты-ғы, өңдіріске жіберілетін шикізаттардың,
материалдардың, өндіріс технояогиясының ... ... ... жаңа ... ... ... процесіндегі шикізат пен материалдардың
қосалқы шышнын сараптау тағы сол сияқты көптеген ... ... ... - бұл да нақты тексерудің бір түрі. Оның негізгі
мақсаты ... ... ... тексеру, бақылау жасау. Мысалы,
күнделікгі өндіріс барысына бақылау жасау, еңбек жұмыс ... ... ... ... ... сатылу барысын олардың қоймада сақталу
тәртібін бақылау.
Қорыта келгенде аудитор жұмысында әдістемелік тексеру әдістері ... ... Оның ... ... кезде тексеру барысында компьютер қолдану,
тапсырушының компьютер құрынынымен жұмыс істеуі ерекше орын ... ... ... ... ... бағдарламасын жақсы білуі қажет.
Жоғарыда айтылған аудиттің әдістерінің мазмүнын тұжырымдай келіп
мынадай анықтама ... ... ... көптеген әдістердің басын қосып
өз пәнін ... ... ... үшін қолданылатын әдістер тобын аудиттің
әдісі» дейміз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. ҚР «Аудиторлық ... ... ... ... мен ... ... заңы ... Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру»
туралы ... ... ... ... А.Ж. Аудиттің теориялық негіздері: Оқу құралы. – Алматы:
2003
4. Байдаулетов М.Б., Байдаулетов С.М. Аудит : Қазақ университеті – ... ... ... Д.О. ... негіздері. – Алматы: 2006
6. Ажибаев З.Н. Аудит. – Алматы: ... ... ... М.С. ... и практика аудита. Алматы: Ғылым 2009
8. Шермет А.Д., Суйц В.И. Аудит: Учебное ......... ... Н.Т., ... О.В. ... теория и практика. Учебное пособие
– М: ПРИОР, 2000
10. Ан дреев В.Д. Внутренний аудит: финансы и статистика – Москва:2003
11. Данилевский Ю.А. и др. ...... ... А.А. ... – М., ... ... В.В. и др. ... общего аудита. - М. – 2000
14. Кочинев Ю.Ю. Аудит. – СИб.: Питер, 2002.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік баланс және оны талдау тәсілдері50 бет
"Аудит түрлеріне сипаттама."36 бет
Ішкі және сыртқы аудит20 бет
Аудит жайлы24 бет
Аудит жалпылама түсінік; пайда болуы; мәні және түрлері35 бет
Аудит мәні, мазмұны және даму тенденциялары26 бет
Аудит негіздері89 бет
Аудит оның пайда болуы және дамуы20 бет
Аудит пәні және оның құрамы13 бет
Аудит пәні, мақсаттары мен міндеттері9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь