Теориялық және тәжірибелік материалдарды зерделеу нәтижесінде тәуекелділік пен анықталмағандық жағдайында басқарушылық шешімдерді қабылдауды жетілдіру жолдары

КІРІСПЕ
БӨЛІМ 1 МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІНДЕГІ БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Басқару шешімінің мәні, қасиеті және шешімдердің түрлері
1.2 Шешімдерді әзірлеу және қабылдау технологиясы
БӨЛІМ 2 «ЕУРАЗИЯЛЫҚ БАНКІ» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫНЫҢ
МЫСАЛЫНДА БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІҢ ҚАБЫЛДАУ
ТӘЖІРИБЕСІН ТАЛДАУ
2.1 Банк қызметінің жалпы сипаттамасы мен қаржылық.шаруашылық қызметіндегі өзгерістерді бағалау
2.3 Басқарушылық шешім қабылдауда тәуекелділіктерді бағалау
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Қазақстан экономикасының тұрақтылығы көбінесе банк қызметінің тұрақтылығына байланысты. Республиканың банк жүйесі өзінің қарқынды дамуын әлі де жалғастыруда, өйткені банк қызметтері нарығының қалыптасу процесі жылдан-жылға кеңейіп, жетілдірілуде, сондай-ақ жаңа операциялар, қызметтер мен технологиялар енгізілуде. Сондықтан банк жүйесінің алдында жаңа міндеттер мен басқа да мақсаттар тұр.
Банк жүйесі кез келген мемлекеттің шаруашылық жүргізетін нарық жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Сонымен бірге Банк жүйесі өзі жұмыс істейтін негізгі принциптер айтарлықтай бұзылған жағдайда өзі де экономикалық тұрақсыздық көзіне айналуы мүмкін. Банктер жүргізетін барлық дерлік операциялар тәуекелмен байланысты. Банк қызметіндегі тәуекелдер өзінің атқарар қызметі бойынша экономика саласына жатады, алайда шаруашылық субъектілердің қызметіндегі тәуекелдермен салыстырғанда олардың айрықша ерекшеліктері бар.
Қазақстанда банк ісін тиімді дамытудың маңызды элементі несиетік ұйымдардың ішкі және сыртқы бақылау жүйесін құру тәсілдемелерін жетілдіру болып табылады.
Жүргізілген зерттеулер нарық жағдайында бақылаудың мәні де өзгеретінін көрсетті, ендігі уақытта ол:
– басқарушылық қызметтің ажырамас бөлігі;
– басқарушылық шешім қабылдау процесінде ақпараттық қамтамасыз етудің көзі;
– басқарушылық шешімдердің орындалуы туралы қажетті ақпарат алуға болатын кері байланыс механизм ретінде болады.
Банк тәуекелдері экономикалық тәуекелдер санатына кіретіні белгілі, сонымен бірге олардың өзіндік ерекшеліктері бар. Кез келген тәуекелді оқиғаның салдарынан банкке шығын, залал келтірілуі немесе банктің имиджіне көлеңке түсуі мүмкін, ал осы залалды бірқатар уақыт өткеннен кейін ғана бағалау мүмкін. Тәуекелдің осындай көп жақтылығы оны бірнеше қырынан қарау қажет екенін растайды, ал осыдан бағалайтын көп жіктелім мен тәсілдеме пайда болады. Кез келген өндірістік және коммерциялық қызмет өзіне тән тәуекелді болып табылады, өйткені іс-әрекет басталғанда олардың тиімділігі ішінара ғана белгілі.
Қазақстан Республикасының банктік сферасының әлемдік қаржылық дағдарыс салдарынан макроэкономикалық өзгерістерге ұшырауы, соның ішінде импорттық либерализациялау, бағалар реформасы, фискальдық тәртіптің үдетілуі, девальвация және тағы да басқа нарықтық экономикаға тән өзгерістер орын алды, яғни ғаламдық өзгерістер банктік жүйеде осындай сипаттар көрсетуде. Осы тұрғыда еліміздің банк жүйесінің функцияларының нәтижелілігі қабылданатын шешімдерге байланысты екендігін ескерсек, тақырыптың өзектілігінде күмән жоқ.
1. Бердалиев К.Б., Өмірзақов С.Ы., Есенғазиев Б.К., Ерғалиев Қ.Р. Басқару негіздері (Оқу құралы) : - Алматы: Экономика, 1997,-189 б.
2. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық стратегиясы.-Алматы:Атамұра,2007.-25 б.
3. Мескон М.Х., Альберт М., Хедоури Ф. Основы менеджмента, Дело, 1995
4. Мейірбеков.А.Қ. Әлімбеков Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы.Оқу құралы -Алматы: Экономика,2003.-115-120 бб.
5. Ихданов Ж.О. Орманбеков Ә.О. Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері. Оқу құралы - Алматы:экономика,2002.-136-172 б.
6. Блеутаева К.Б. Ақша және банктер. Оқу құралы. Екінші басылым. Өңделіп толтырылған – Алматы:ЖШС РПБК «Дәуір», 2007.-114-119 бб.
7. Мамыров Н.К. Менеджмент: Казахстанская модельАлматы, Экономика – 2000.*
8. Бердалиев К.Б. Менеджмент (курс лекций), Экономика, 2005*
9. Круглов М.И. Стратегическое управление компанией. Учебник для вузов, М. – 98*
10. «Еуразиялық банк» АҚ бухгалтерлік баланс мәліметтері
11. «Еуразиялық банк» АҚ ның қаржы есеп мәлеміттері
12. «Еуразиялық банк» АҚ ның қаржы есеп мәлеміттері
13. «Еуразиялық банк» АҚ ның статистикалық мәліметтері
14. www.akorda.kz
15. Ансофф И. Стратегическое управление. Пер. с англ. М. – 89*
16. Бердалиев К.Б. Менеджмент (курс лекций), Экономика, 2005*
17. Круглов М.И. Стратегическое управление компанией. Учебник для вузов, М. – 98*
18. 17 модульная программа для менеджеров (управление развитием организации). Под ред. Попова, Модуль 2, 4. М. – 99
19. . Мамыров Н.К. Менеджмент: Казахстанская модельАлматы, Экономика – 2000.*
20. А.Рустамбек Қазақстан Республикасы облыстарының инвестициялық белсенділігіне шолу//Аль-Пари.-2007.-№25.-27-28 бб.
21. //www.stat.kz
22. //www.nationalbank.kz
23. //www.kazyna.kz
24. //www.almatyobl.stat.kz
25. Назарбаев.Н.А. Қазақстан-2030,11 қазан 1998 жыл.
26. Назарбаев Н.Ә.Жаңа кезең-жаңа экономика//Орталық Қазақстан.-2005.-4 қаңтар.-2-5 бб.
27. Висема Х. Менеджмент в подразделениях фирмы. /Пер с англ. -М.: Инфра, 1996
28. Назарбаев.Н.Ә. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы- Алматы: Атамұра,2005.-30-34 бб.
29. Виханский О.С. Стратегическое управление. Учебник. -М.: Гардарики, 199. -С.296.*
30. Тоқсейітов Н.А. Еліміздегі инвестицияларды мемлекеттік тиімді қолдану жүйесі туралы//Қазақ елі №9,10.- 2006 жыл.-5 б.
31. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға арналған индустриалды-инновациялық стратегиясы.-Алматы:Атамұра,2007.-25 б.
32. М.В Ивошин «Инвестиция. Организация управления и финонсирования.»//Москва 1999 год//
33. Аналитическая информация о состоянии рынка ценных бумаг Республмкиа Казахстан. // Рынок ценных бумаг Казахстана. N° 1. 2006 г,
34. Инвестициоиный рейтинг Казахстана // Офиальный сайт ЗАО «Казинвест », 2006 г.
35. Нурланова. Н.К. “Инвестиционная ситуация в Казахстане и перспективы ех позитивных сдвигов” //Европейское сообщество. М 3. 2004 г,
36. Реформировамие экономики Казахстана: Про их решения. Алматы, 2004, С. 343.
        
        КІРІСПЕ
Қазақстан экономикасының тұрақтылығы ... банк ... ... Республиканың банк жүйесі өзінің қарқынды дамуын
әлі де жалғастыруда, өйткені банк ... ... ... ... ... ... ... жаңа операциялар, қызметтер
мен технологиялар енгізілуде. Сондықтан банк жүйесінің алдында ... мен ... да ... тұр.
Банк жүйесі кез келген мемлекеттің шаруашылық жүргізетін нарық жүйесінің
жұмыс істеуін ... ... ... рөл ... ... ... ... өзі жұмыс істейтін негізгі принциптер айтарлықтай бұзылған жағдайда
өзі де экономикалық тұрақсыздық ... ... ... ... жүргізетін
барлық дерлік операциялар тәуекелмен байланысты. Банк ... ... ... ... ... экономика саласына жатады, алайда
шаруашылық субъектілердің қызметіндегі тәуекелдермен салыстырғанда олардың
айрықша ерекшеліктері бар.
Қазақстанда банк ісін ... ... ... ... ... ішкі және ... ... жүйесін құру тәсілдемелерін жетілдіру
болып табылады.
Жүргізілген зерттеулер нарық ... ... мәні де ... ... уақытта ол:
– басқарушылық қызметтің ажырамас бөлігі;
– басқарушылық шешім қабылдау ... ... ... етудің
көзі;
– басқарушылық шешімдердің орындалуы туралы қажетті ақпарат алуға
болатын кері байланыс ... ... ... ... ... тәуекелдер санатына кіретіні белгілі,
сонымен бірге олардың өзіндік ерекшеліктері бар. Кез ... ... ... ... ... залал келтірілуі немесе банктің имиджіне
көлеңке түсуі ... ал осы ... ... ... ... ... ... мүмкін. Тәуекелдің осындай көп жақтылығы оны бірнеше қырынан қарау
қажет екенін растайды, ал ... ... көп ... мен ... болады. Кез келген өндірістік және коммерциялық ... ... ... ... ... өйткені іс-әрекет басталғанда олардың тиімділігі
ішінара ғана белгілі.
Қазақстан Республикасының банктік сферасының әлемдік қаржылық
дағдарыс салдарынан макроэкономикалық өзгерістерге ... ... ... либерализациялау, бағалар реформасы, фискальдық ... ... және тағы да ... нарықтық экономикаға ... орын ... яғни ... ... ... жүйеде осындай
сипаттар көрсетуде. Осы тұрғыда еліміздің банк жүйесінің ... ... ... байланысты екендігін ескерсек,
тақырыптың ... ... ... ... ... басқарушылық шешімдерді теориялық және
тәжірибелік материалдарды ... ... ... ... ... ... шешімдерді қабылдауды жетілдіру
жолдарын қарастыру.
Осы орайда келесі міндеттер алға қойылды :
- басқарушылық шешімдердің теориялық негіздерін зерделеу;
- ... ... ... қабылдау технологиясындағы ерекшеліктерді
талдау ;
- басқарушылық шешім қабылдауда тәуекелділіктерді бағалау
- банктегі басқарушылық ... және ... шешу ... анықтау;
- мониторинг басқару процессінің тиімділігін арттыру құралы ретінде
қарастыру.
Кіріспеде тақырып өзектілігі, ... ... ... мен ... ... ... шешімдердің теориялық негіздері
зерделенген . Атай айтқанда басқарушылық шешімдердің мәні, қабылдау ... ... ... ... ... ... ... объектісі болып табылатын «Еуразиялық
банкі» акционерлік қоғамындағы басқару жүйесіне, соның ішінде ... ... ... ... ... ... және ... тұрғыдан зерттелген
материалдар негізінде «Еуразиялық банкі» акционерлік қоғамындағы шешім
қабылдау жүйесін жетілдіруге қатысты ... ... ... ... ... ... ... қатысты
орындалған барлық міндеттер мен мәселелер бойынша нәтижелер мен қорытынды
ұсыныстар көрсетілген.
Осы проблемаларға байланысты әр ... ... ... тікелей
айналысатын функционалдық құрылым ... ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес тәуекел-менеджменті деп
аталады және банкке ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді, сонымен бірге пайыздық ставкалардың өзгеруі,
валюта бағамдарының ... ... ... банкроттығы және т.б.
сияқты қиындықтарды.
БӨЛІМ 1 МЕНЕДЖМЕНТ ЖҮЙЕСІНДЕГІ БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІҢ ... ... ... ... ... және ... ... қызметі процесінде шешім қабылдау ең түйінді ... ... ... ... қажетті бөлігі. Басшының кез-келген
әрекеті іс жүзінде белгілі бір ... ... ... ... бөлімшелер қызметінің нәтижесі басшының дер кезінде шешімді
дұрыс қабылдау қабілетіне, әрі оны ... ... ... ал оның ... ... басшының тәжірбиесі мен біліміне байланысты. Егер ... ... және ... ... ... ... жұмыс
тәжірбиесі мол болса, онда оған шешім ... ... ... ... қоса жете ... жоқ ... ... білуі,
дұрыс қорытынды жасай білуі және соның негізінде жағдайға сәйкес келетін
шешім қабылдауы тиіс. Басшы ... ... ... қабылдаудан бас
тартпауы тиіс.
Басқару шешімі ұйым мен оның мүшелеренің алдында ... ... тура ... жанама байланыс әрекеттерді іске асыру қажеттілігі және
олардан тартылу жөніндегі ойластырылған қорытынды. Шешім қабылдау
қажеттілігі соған байланысты мәселелердің баршылығымен анықталады, яғни
ненің бар және ... ... ... ... ... ... ... ашықтық ұйымның өз мүшелері, іскерлік серіктестері және
жалпы қоғамның тұтастай сол ұйымынан күткен мүмкіндіктері мен оның күткен
ойларда ... ... ... ... мүмкін.
Мәселе әрдайым белгілі бір мағынада нақты бір жермен
байланыстылығында пайда болуы және шешілу уақытымен, қайталану
жылдамдығымен; мөлшерлік параметрлерімен соған қатысты адамдардың ... Бұл ... ... ... ... сақталуында қызығушылығы бар
оның шешілуіне жол табушылар болуы мүмкін әдетте. Мәселенің туу себебі не
оны шешудің ... ... ... де анық ... ... табу ... өзіндік құрылымын түсіну мен оның
жеке элементтерінің ішкі ... ... жол ... ... ... ... шешім – коммерциялық кәсіпорынның тіршілік етуінің
кепілі. Бұлар басқарудың әрекеттегідей өз бөлімшелерінің жемісті еңбегіне
қажет шешімдер шығаруды, ал жаңа ... ... ... ... ... ... шешім қабылдаудың қиын екендігін сезінеді. Шешім қабылдау –
басқарушының күнделікті жұмысының бөлігі. Профессор Ф. ... ... ... қабылдау бұл - әр түрлі ұйымның басқаруындағв интегралды
бөліп, берілген аумақтағы жауаптылық менеджерді менеджер еместен және, ең
бастысы, нәтижелі дұрыс атқаратын ... ... ... ... ... Минсбергтің нұсқауы бойынша, әрбір басқарушының төрт
түрін ашып көрсетті: кәсіпкер, жұмыстағы кемшіліктерді қалпына келтіруші
маман, қорларды таратушы және ... ... ... ... ... өзі тұрған басқару деңгейіне байланысты болғандықтан, түрлі деңгейде
қабылданатын шешімдер түрінің өзгешелігі болады.
Шешім қабылдау процесі – альтернативаларды таңдауында. ... ... ... ... ... ... әрі шапшаң өзгеретін
ұйымдардың өмірінде көптеген альтернативалар менеджерлердің ... ... ... ... мақсат қойып және оған жету үшін көптеген
сұрауларға жауап беру қажет. Әрбір ... ... ... іске ... ... ... маңызы бар шешімдермен байланысты.
Ұйымдық шешім дегеніміз - әрбір басқарушының өзіндік қызметіне
сәйкес міндеттерді орындауындағы таңдау. Ұйымдық шешімнің мақсаты – ұйым
алдына ... ... іске ... ... ету. ... да,
нәтижелі ұйымдық шешім шынымен іске асырылған және соңғы мақсаттарға жетуге
үлкен үлесін қосқан таңдау болып табылады. Ұйымдық шешімді бағдарланған
және бағдарланбаған деп ... ... ... ... мен ... ... ... қабылдау
мақсатында, менеджер мәселені анықтағанда онымен не істеуге болатыны
жайында өзіне есеп бере білуі ... ... ... мүмкін мәселелерін
шешу реалисті болмайды, себебі шешім қабылдау үшін не басшы, не ... ... Одан ... ... ... ... мекеме сыртындағы күштер
– заңдар мәселе себебі болуы мүмкін. Іс-әрекетке шектеу қою шешім
қабылдаудың мүмкіндіктерін тарылтады. Процестің тек содан кейін ғана
баламасын ... ... ... ... басшылар мен жағдайға байланысты
түрленеді. Кейбір ортақ шектеулер қаржының адекваттығы емес, қажетті
мамандығы мен тәжірбиесі мол, жұмысшы ... ... ... ... ... ... жағдайдың жоқтығы, өте қымбат немесе жетілдірілмеген
технологияға қажеттілік үлкен бақталастық; заңдар немесе этикалық пікірлер.
Көбінесе көп қиындықты жеңген ... кіші ... ... ... үшін ... аздау қойылады. Шектеуді теңестіруге қосымша
менеджер таңдаудың альтернативті нұсқасын бағалайтын үлгі қалыбын анықтау
қажет. Бұл үлгі қалыптарды шешім ... ... деп атау ... ... ... бойынша кепілдеме ретінде жүреді. Мысалы: автомобиль сатып
алу туралы шешім қабылдай отырып, сіз оның құны 10 мың ... ... ... 1 литр ... 10 шақырымнан кем емес, кеңдігі – 5 ... ... мен ... ... ... ... бар ... аласыз. Бұл жағдайда межені салмақтау жүреді.
1. Альтернативаны анықтау. ... ... ... ... табу ... ... жасап мекеменің мақсатына жетуіне жағдай жасау қажет.
Тәжірбиеде басшы әр альтернативаны бағалап және қорытындылап шығуға
уақыты да білімі де жетпеуі мүмкін. Өте көп ... ... ... да ... ... ... басшы қалаулы дейтін
бірнеше альтернативаны қарастыруға қалдырып таңдаудың нұсқаларына шектеу
қояды. Осыған ... ... ... кең ... ... ... ... альтернативаны жетілдіру үшін қиын мәселелерді
терең сараптау қажет. Не болатынын басшылық болжай ... ... ... ... шұғыл әрекет жасайтын кезде талаптарға жауап
бере алмайтын қаупі бар. Әрекет ... үшін ... ... ... ... емес, сыртқы белгілерін сезіну мүмкіндігін жоғарлатады.
2. ... ... ... альтернативаны тапқан жағдайда алдын-
ала бағалау қажет. Зерттеу тұжырымды ойдың бағасынан алғашқы ... ... ... ... ... саны да, сапасы да
өсетінін көрсетті.
Бұл барлық идеяны тізімге алғаннан кейін ғана әр ... көшу ... ... Басшы шешімді бағалағанда әрқайсысының
жақсы және жаман жағын анық ортақ салдарын қарастырады. Әр альтернатива
жарамсыз аспектілермен байланысты екені ... ... ... ... ... қажет етеді.
Ықтимал шешімді бағалауда менеджер алдында не болатынын болжауға тырысады.
Болашақ әрқашанда белгісіз шешімді іске асыруға мүмкіндіктің жоқтығы және
сыртқы ортаның ... қоса көп ... ... іске ... ... ... ... мақсаттарға сәйкес әр ықтимал шешімді
іске асыру болып саналады. Егер қандай да бір ... ... ... ... іске ... мүмкіндігі аз болса, ол көп қаланбайтын нұсқасы
болуы да ... ... ... пен ... ... ... ... бағалауға қосады.
4. Альтернативаны таңдау. Егер мәселе дұрыс анықталса, ал ... ... ... ... бағаланса, талғам альтернативаны
таңдайды. Бірақ егер мәселе қиын және көп ... ... тура ... ... пен ... ... ... бірде-бір альтернатива дұрыс
талғамды болмауы мүмкін. Бұл жағдайда басты рөл тәжірбие мен пікірге
беріледі.
Менеджер үшін ... ... жету әр ... ... ... көп ... ... сияқты. Зерттеуші Т. Саймон: мәселені шеше
отырып басшы «максимизациялық» емес «қанағаттанарлық» ... ... ... ... тиімді шешім барлық жөнді альтернативалар
мен ақпаратты ескеруге мүмкіндіктің жоқтығы мен ... ... ... ... ... ... басшы іс-әрекеттің қолайлы
бағытын таңдайды.
3. Тарату. Осыны іске асырғаннан кейін ғана ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу процесі
аяқталмайды.Іс-әрекеттің бағытына қарапайым таңдау жасау ... ... аз ... ... ... бар ... ... табу немесе
мәселені шешу үшін шешім таратылуы қажет. Іске қатыстылармен шешім
мойындалса, шешімді іске асырудың тиімді ... ... ... ... ... адамға шешімді қабылдауды жүктейді. Жиірек менеджер
мекемеге және оның әр мүшесіне оның таңдауы пайда әкелетінін, мекемедегі
басқа адамдарға ... ... ... ... дәлелдеуге тура келеді.
Кейбір менеджерлер өз көзқарасын дәлелдеу бос уақыт ... ... ... ... ... болса да, бұрыс болса да мен бастықпын» деген
көзқарас білімді адамдар әлемінде жүрмейді.
Осыған қатысты адамдар өз үлесін қосып не істеп ... ... ғана ... ... мүмкіндігі әлдеқайда өседі. Сондықтан
процесті қабылдауға басқа адамдарды тартып, шешімді мойындату жақсы әдіс
болып табылады. Менеджердің ісі кем шешімді тарататынын ... ... ... ... қабылдаудың кепілдемесі бола алмайды. Шешімді толық
іске асыру бүкіл басқару процесін, әсіресе мотивациялық және ұйымдастыру
функцияларын іске қосуды талап етеді.
Қабылданған шешім ... ... ... және ... ... ... қолайлы немесе қолайсыз әсер етуі мүмкін.
Сондықтан да шешім қабылдаған адам өзіне үлкен жауапкершілік ... ... ... екі ... ... қолданылады.Бірінші жағдайда
ол белгіленген басқару актісін, қабылдаған іс-әрекет жоспарын, ... ... ... – проблемалар мен ... ... және ... ... ең ... ... білдіреді.
Басқару шешімінің ең маңызды белгісі обьекті: өндіріс немесе басқару
жүйесінің өзі болып ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз-
жүйенің қажетті және қолданылып жүрген қалпының арасындағы сипатталатын
жағдай. Жалпы әрекеттесетін жүйелерде (басқарушы және ... ... да ... іс ... ... болуы мүмкін емес, өйткені
өндірісте көптеген ауытқу, теріс ықпал ету ... (ауа райы ... ... ... ... ... т.б.) ... оны
түзету үшін шешім қабылдауға тура келеді.
Басқару шешімін қабылдауға жүйелік ... ... ... проблемаларды шешудің жүйелілігін сақтаудың зор маңызы бар.Әрбір
жаңа шешім алдыңғы ... ... үшін ... ... ... міндеттерді кезең-кезеңімен орындауды қамтамасыз етуі тиіс.
Басқару шешімінің маңызды талабы оның ... ... ... ... жұмыстың қауырт кезінде, егер барлық
факторларды ... көп ... ... ... онда ... ... ... орындалуына кедергі жасағаннан гөрі, ең дұрысы ... ... тек ... ... ғана ... ... да ... қатысы
бар.Керженцев былай деп атап көрсетеді: «Тектен тек қол қусырып отырғанша,
онша негізделмеген болса да, шешім ... жөн, ... ... ... кейіннен жетілдіруге болады».
Басқару шешімінің маңызды талаптарының бірі- мақсаткерлік.Шешім
ұжымның мақсатын, басты міндеттерін білдіреді, кез-келген жұмысты тікелей
орындаушыларға ... ... ... ... шешімдері
бірнеше мақсатты айқындайды.
Кез-келген шаруашылық шешімі әділ болуы, яғни шешімді ... ... ... ... ескерілуі тиіс.Сонымен қоса кез-келген ... ... ... ... ... ... жетістіктеріне
сүйенсін, яғни кез-келген ... ... ... ... жан-жақты болуы, яғни шаруашылық мәселелерімен қоса әлеуметтік
сипаттағы мәселелер де шешілсін.
Кез-келген шешім, ол ... ... ... түрде қабылданса да, дәл
нақты, айқын, дәлелді ... ... ... әрі ... арналғаны дәл
көрсетілуі тиіс.Шешімде тапсырманың мәні, оның көлемі, ... ... ... сондай-ақ орындауға жауаптылар көрсетілсін.
Басқару шешімдерін жіктеудің теориялық және практикалық мәні
зор.Басқару шешімдерінің ... ... ... ... ... ... үшін түрліше белгілері бойынша жіктейді.
Басқару субьектісі бойынша шешімдерді былайша бөлуге болады:
1.Әкімшілік шешімі.
2.Қоғамдық ұйымдар ... ... ... бойынша шешімдерді жалпы және жекелей, күрделі және
қарапайым деп ... ... ... ... шаруашылықтың мүддесін
қозғайды.Жекелей шешімнің жедел сипаты болады, бұл көбінесе басқарудың
төменгі буынына тән.
Ықпал ету ... ... ... сыртқы және ішкі деп
бөледі.Сыртқы шешім ауыл шаруашылығы өндірісінің ... ... сол ... ... ... және ... сондай-ақ ауыл
шаруашылық өнімдерін өңдейтін кәсіпорындармен қарым-қатынасын қарастырады.
Ішкі шешім ауыл шаруашылығы кәсіпорынның ... ... ... жатады.
Уақыт өлшеміне қарай шешімді: перспективалық, ... ... деп ... ... ... ұзақ ... (3-5 жыл және одан
да астам) керек. Мәселен, ірі мал шаруашылық кешендерін салу, кәсіпорынды
дамытудың әлеуметтік-мәдени-жоспарлы т.б. ... ... ... мәселелер күрделі қаржы бөлуді, еңбек,материалдық және басқадай
ресурстарды қамтиды.Перспективалық шешім бағдарламалық сипат ... ... ... шаруашылығы кәсіпорындары үшін күнделікті шешім көбінесе ... жыл ... ... ... ... ... ... уақыт ішінде (бірнеше апта, күн, ай)
жүзеге асырылады.
Басқару ... ... ... жекелей, алқалы және ұжымдық
болып бөлінеді.
Жекелей шешімдер- бұл басшының ұжыммен, немесе ... ... әрі ... ... жеке ... ... шешім- бұл мамандар тобымен және тиісті басшылармен
бірлесіп, ақылдасып отырып жасалатын ... ... ... ұйым мүшелерінің жалпы жиналысында қарастырылып
сонда қабылданады.
Осы келтірілген жіктеулер басқару шешімдерінің барлық ... ... ... мәні ... өзі ... ... ... түсінуді
оңайлатады,әрі барлық түрін қарастыруға көмектеседі. Сонымен қоса ... ... ... да бар. ... ... ... әр ... қызметкерлер жағдайды мұқият талдап, неғұрлым тиімді, әрі ... ... ... ... ... әр ... ... шешімдерді өзара келісуге мүмкіндік береді.
Жоғарыда атап көрсетілгендей, нақты ... ... ... ерекшеліктері жағынан бір-бірінен айырмашылығы бар.Алайда,
көптеген шешімдерді ... ... ... ... ... ... белгілер бар екендігін аңғаруға болады.
Басқару шешімдерінің ішкі мазмұнының біртұтастығы проблема қалай
шешілуі ... ... ... ... ... маңызды бөлігі.
2. Шешімдерді әзірлеу және қабылдау технологиясы
Менеджмент технологиясы келесі құрамнан тұрады:
- шешім қабылдаудың жалпы басшылығы;
- ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас негізінде бір деңгейдегі басшылармен екі жақты
шешім қабылдау;
- бағытты ... және ... ... ... мәні ;
- ... матрицалық түрі.
Алғашқы үш құрам басқару деңгейінің арасындағы тік ... ... ... – қабылданатын шешімнің координациясында көлбеу қатынасты
қамтамасыз етеді.
Фирма шешімді тарату мүмкіндігі мен ... ... ... ... ... немесе қиын қарым-қатынас
механизмін қолдана алады.
Шешім қабылдаумен ортақ басшылық шешім ... ... ... ... ... бір басшының қолына деп болжамдайды. Бұл жерде
лауазым ... ... ... иерархия орнайды. Әр басшы өз ... ... ... емес өзінің тікелей басшысымен шешеді. Мұндай
механизм америкалық менеджмнетке тән.
Америка фирмаларында ... ... ... нәтижесіне жету
үшін қажетті еңбек және материалдық ресурстарын қолдануға ... ... өз ... ... ... есептеледі. Бұл жерде құқық ... ... ... ... ... ретінде тікелей
басшыларға көмек көрсетеді және олардың алдында есеп береді, бірақ ... ... мен ... ие бола ... ... ... ... дейін ұжымдық келісімдер жасау ... ... ... де ... тұжырымдарын тыңдайды.
Нормативтер немесе шешім ... ... ... ... ... ... белгілі бір жағдайда қабылданған шешімді
тарату үшін қажетті іс-әрекеттер ... Бұл ... ... ... ... іске асыру мақсатында пайдаланады және
олар ұйымдық, ... ... ... ... ... әр ... ... түрінде ортаңғы басқару
бөлімінде тұжырымдалады. Стратегиялық ережелер немесе іскер саясатқа фирма
өнімдерін сату ... ... ... ... және баға қою ... ... ұйымдастыру ұсыныс түрлері қызметпен өндірілетін өнімнің
түрін анықтау және т.б. ... ... ... ... ортаңғы
басқару бөлімінің қатысуы мен басқарудың жоғарғы деңгейінде тұжырымдалады
және уақытша шектеу жасалмайды. ... ... ... ... заңға негізделеді. Олар фирманың қызметі мен мақсатын анықтау,
фирма жарғысы және құқчқтық формасы, оның мемлекеттік мекемелері мен ... ... ... ... Бұл ... сонымен қатар
дивидент мөлшері, жоғарғы басшылардың нобайы, капиталдық ... ... ... мен ... ... ... ... алатынын фирма иесі қояды.
Жоспарлар басқаратын шешім қабылдауда әр ... ... ... ... ... ... ... мерзімде
алға қойған мақсатта қажетті ресурстар анықталады. Жоспарлар ... ... ... ... ... ... қабылдау өз
жоспарларының артықшылығы – олар өзгеріп отырған жағдайға икемдеуге жеңіл.
Америкалық компанияларда оперативті және ... ... ... ірі ... қызметті координациялауда жоспарлар басты
құрал болып саналады.
Негізінде АҚШ ірі ... ... ... ... шаруашылықты жүргізу орталығы немесе өндіріс бөлімі үшін
жоғарғы ... ... ... ... бөлімінің басшысы жоспардың нұсқасын жоғарыдағы
басшымен талқылайды. Содан кейін ... ... ... ... қабылданып,
орындауға міндетті болады. Өндіріс бөлімінің басшысы жоспардың орындалу
нәтижесін ... ... ... ... ... ... жоспарлы
көрсеткішке түзету енгізу қажеттігі туралы шешімдер ... ... шара ... ... ... ... туралы өндіріс бөлімінің
басшысы фирманың жоғарғы басшысына хабарлауға міндетті, ол ... өз ... ... ... ... ... бір ... басшылардың екі жақты шешім
қабылдауы ортақ басшыларының келісімінсіз іске асады. Бұл жерде бекітілген
жоспарлар мен ережелер ... ... ... ... ... іске асады.
Өте жиі өндіріс бөлімдерінде координатор есебінде шешім ... ... ... шығарылуына жауапты басшылар тағайындалады. Жиірек ... ... ... ... өнім компаненттерін шығару және
жетілдіру, жаңа өнімді ... ... ... ... ... ... ... жауапты басшы қызметін атқарады және
тауарды өткізу, ұйымдастыру, және ... ... ... ... ... топтар топтың қарым-қатынас негізінде жұмыс істейді және
қойылған мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... Мақсатты топтар уақытша немесе тұрақты негізде қаралуы
мүмкін және құрамында ... ... ... мен әр ... ... өкілдері болуы мүмкін. Кейде комиссия немесе комитет түрінде
құралған топ ... ... ... ... ... ... ... келісімінсіз шешім қабылдай алатын құқы бар басшы тағайындалады.
Сонымен қатар топ мүшелері өз ... ... ... екі ... ... ... ... құрылымда жоба
басшысына функционалдық бөлімшелердің басшыларына берілетін тікелей құқық
беріледі. Қиын мәселелерге қатысты өте қиын ... ... ... құрылым пайда болады.
Шешім қабылдау туралы К. Киллен: шешімді даярлау процесі ... ... ... ... ... ... ... ең жақсы альтернативаны таңдау;
- шешімді тәжірбиеге енгізу;
- нәтижені тексеру.
1. Мәселені қою. Көп нашар шешімді ... адам ... ... түсінбеген. Жиі басшылар жоқ жердегі мәселені көреді. Тек ... ... ... сіз ... ... ... түсінесіз бе, соны ... ... ... ... бар. ... ... ... түрде
жазыңыз, егер жаза алмасаңыз, сіз бұл ... ... ... ... жазу ... өзі ... ... түсінуге көмектеседі.
Бұл жағдайдағы ортақ қателік – ... ... ... шектен шығатын
тұтастық. «Қауіпсіздік ережесі бойынша бірдеме ойластыру қажет» ... ... Егер ... ... зиян ... ... ... қалай тоқтату
керек» деген тұжырым жасаудың қажеті жоқ. Қандай жағдай ... да, ... ... оны ... ... оңай.
Үшінші әдіс - өзіңіздің әріптестеріңіз немесе достарыңыздан көмек
сұраңыз. Бірақ көмек сұрамастан бұрын сіз ... ... ... ... көргеніңізге көз жеткізіңіз. Оның салдары – сіз ... ... жеке шеше ... ... ... ... ... деп
болжалдайық. Енді келесі кезеңге көшуге болады.
2. Альтернативаны табу. ... ... ... ... шешімін табу
болып табылады. Негізінде сіз істің түр төркінін түсінсеңіз, ерекше
қиындықтар туындамайды. Нақты мәселені табуға ... ... оны ... көз ... ... ... ... айтқанда
альтернативаны іздеу «миға шабуымен» тең болады, бұл жағдайда сіз
біреудің көмегімен, не өзіңіз мәселені ... ... ... ... ең жақсы альтернативаны таңдау. Альтернативаның
тізімін жасап, соның ішінде ... ... бар ... ... сіз ... бағаламай, қай ... ... ... ... ... үшін әр ... ... Ең көп тарағаны – интуиция. Яғни, дәл ... ... ең ... ... альтернативаны таңдау.
4. Шешімді тәжірбиеге енгізу. Сіздің таңдаған альтернативаңыз қандай
жақсы болмасын, іспен сынаққа түспей ... ... Егер ... ... ... ... көрінетін болса,
мәселені өзіңіздің ... ... неге және не ... ... ... ... басшы сол мәселе бойынша білімі мен
тәжірбиесі әлдеқайда көп болады және сіз ... ... ... Нәтижені тексеру шешімді тәжірбиеге енгізгеннен кейін нәтижесін
тексерген ... ... ... ... ... Егер ... дұрыс болып, соған ұқсас жағдай кездессе, сіз не ... ... ... Егер ... ... ... келесі жағдайда не істемеу керектігін білетін
боласыз.
3. Егер ... ... ... оның ... ... тез ... кейде жағдайды түзетуге болады.
Тәжірбиеде жақсы менеджерлер ойламаған жағдайға бірнеше қосымша
жоспарлар құруға ... ...... ... сенімділік факторын
енгізу. Нәтижесін тексеру кезінде ... ... ... ... ... жасауға тырысыңыз.
Басқаруда, сондай-ақ адамдардың басқа да іс-әрекет салаларында өнерді,
тәжірибені ... ... ... мақсатта қолдана білу істің
ажырамас бөлігі болып саналады. әсіресе, басқару шешімдерін қабылдағанда
және ... ... бұл ... ... ... ... интуитивтік, пайымдауға негізделген немесе
тиімді ... ... ... бұл бір ... ... ... негізделген
таңдау. Мұндайда шешім-бұл бір нәрсенің дұрыстығын сезуге негізделген
таңдау.
Пайымдауға негізделген шешім- бұл білімге ... ... ... ... ... ... не ... біліп, нақты
жағдайда балама варианттардың ... ... үшін ... ол ... ... табысы бойынша балама варианттарды
таңдайды.
Пайымдау негізінде шешімді тікелей басшының өзі қабылдайтындықтан,
оны қабылдаудың біршама артықшылықтары бар.
Шешімді жасау ... үш ... ... ... ... әзірлеу,
қабылдау және жүзеге асыру.
Шешімді жасаудың және қабылдаудың принципі осы ... ... ... ... енгізілу –енгізілмеуіне қарамастан,
оның барлық кезеңдері мен ... ... ... ... ... шешкен кезде аталған кезеңдердің барлығын пайдалану міндетті
емес, және де, ... ... ... ... ... шешкен кезде шешім қабылдауға, әдетте, барлық
кезеңдер енгізіледі.
Келтірілген кезеңдердің көрсеткеніндей, басқару шешімін ... ... ... ... ... ... әрі ... шешімге
қарай айқын бірізділікті қажет етеді.Алайда ... ... ... ... ... ... ... және қорытынды кезеңдерге бөлінеді.
Шешімді қабылдаудың әзірлік кезеңінде кез-келген деңгейдегі басшы
өндірістік, экономикалық, әлеуметтік жағдайларды бағалаудан бастауы ... ... ... ... тура ... әрі ... жүйесіне ықпал
етіп, оны жаңа жағдайға ауыстыратын ішкі және сыртқы жағдайлардың ... ... өзі ... ауыл ... ... ... оның
жекелеген өндірістік бөлімшелерін, жұмыскерлер тобын, ... ... ... ... ... қарай
қабылданатын басқару шешімінің де өзіндік типі болады.Жағдайды дер ... және ... ... ... басқару шешімін қабылдау уақытына
байланысты.
Басшы қалыптасқан жағдайды жете ұға ... ... ... қабылданатын шешімнің мақсаты қалыптасады-бұл міндетті шешу
процесінің бірінші кезеңі.
Проблема мен мақсат ... ... ... ... шешілуі 50%-
ға қамтамасыз етіледі деп есептетеуге болады.Басшының міндеті-өндірістік-
техникалық, зкономикалық, сондай-ақ әлеуметтік сипатта басқару ... ... ... ... дер ... ... кез-келген проблеманы ең алдымен ұйымдық, басшылық тұрғысында
қарастырады.Басшының басқару обьектісі проблемаларын ... ... өзі, ... ... ... көп ... басшының
біліміне,тәжірбиесіне,іскерлігіне,осы жұмысқа ... ... ... ... ... ... не себепті қойылғандығын қарастырған
кезде ... ... ... болу ... ... ... ... мүмкіндіктерін т.б. айқындайды.
Шешімді ойдағыдай орындау үшін мақсаттың дәл, әрі ... ... ... ... ... ... айқындау оңайға түспейді,өйткені
өндірісте күн сайын көптеген міндеттр туындап жатады.Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... қажет.Мұндайда
орындауға тиісті мақсаттың да, қорғалатын мақсаттың да ... ... ... ... да ... ... да басты буын
принципін ескерген жөн.
Дұрыс ... ... ... әрі ... ... ... мүмкін болады.
Мәлімет көлемі қарастырылатын міндеттердің күрделілігіне, сондай-
ақ шешімді ... ... ... мен ... ... ... үшін алуан түрлі, әрі
көлемді мәліметтер ... ... ... ... туралы
шешім қабылдағанда мәліметтің онша көп болғаны қажет емес.
Шешім ... ... ... ... үшін ... бар ... пайдаланады, арнайы жасалған форма бойынша сұрау ... ... ... мамандармен және қарапайым жұмыскерлермен әңгіме
жүргізеді,қалыптасқан жағдаймен танысады, ... ... ... болса, социологиялық зерттеу жүргізеді.
Алынған мәліметтерді талдаған кезде, оның сипатына қарай әр түрлі
тәсілдерді де пайдаланады.Мәселен, сапалық мәліметтер дегенді ... ... ... амалдарды: салыстыруды, үйлестілікті, синтез талдауын,
абстракциялауды, жинақтауды, индуктивтік және дедуктивтік қорытындылауды,
әр ... ... ... пайдаланады.
Егер мәліметтер қалыптасса, онда оны ... ... ... ... ... ... мен экономикалық-математикалық
тәсілдерді пайдаланады.
Шешімдер варианттарын тұжырымдау. Шешімдер варианттары ... ... ... ең ... ... ... ... береді. Бір
вариантты ғана ойластырып қою, ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз-ұсыныс түрінде келіп түскен міндеттерді
алдын ала сынама вариантта шешу. Алдын ала түскен ... шешу ... ... ... ... болады.Барлық варианттарды, тіпті
алғашында орындауға болмайтын ... ... да ... ... Ол ... ұқсас міндетті шешкен кезде жинақталған тәжірбиені ... ... ... үшін ... талдауды да эвристикалық
тәсіл деп аталатынды да ... ... ... көптеген факторлар болғанда, ... ... ... қосымша шығынға ұшырағаннан, міндетті шешудің
қазіргі математикалық тәсілдерін пайдалану ұсынылады.
Маркетинг принциптері негізінде ... ... ... көшкенде, шешім қабылдар алдында нақты жағдайға талдау
жасалады да, мұндайда кәсіпорынның ... ... да ... ... ... ... жағдайда кәсіпорын не күтеді?), сыртқы орта
ықпалы (ол қандай қысым көрсететіні ) ... ... ... ... жүргізіледі. Мұның мәнісі мақсат
ұсыну (жағдайды түзету үшін не істеу керек?), мақсатты ... ... ... дәл ... ... ... тек содан кейін ғана шешім
қабылдау.
Шешімнің қолайлы ... ... ... ... ... кейін, әр вариантты жеке қарастырады. Шешім қабылдаудың ... әр ... ... ... ... мен ... мүмкіндігін
айқындау қажет.Ең тәуір вариантты таңдау басқару шешімінің жауапты кезеңі.
Іске аспайтын ... ... ... да, ақырғы таңдауға неғұрлым
жүзеге асатын вариант шешімдерін қалдырады. ... ... ... ақырғы
таңдау жөніндегі бұдан кейінгі жұмыстарды оңайлату үшін не ... ... ... ... ... мұқият ойластыру қажет.
Шешім варианттарын ойластыру дегеніміз не? Бұл, ... ... ... бөлігін, әсіресе мақсаты мен ... ... ... ... ... ... ... бағыты, жолы мен амалы, сондықтан қолда бар еңбек, ... және ... ... ... ... ... ... әсіресе, уақыт факторы ескеріледі. Үшіншіден, басқарушы және
басқарылатын жүйелердің, әсіресе осы шешімді жүзеге асыратын кезде ... ... ... ... пен ... ... әр вариант ... ... ... ... ... ... критерийін таңдау- күрделі, әрі
жауапты кезең. Критерий дегеніміз- қабылданатын ... әр ... ... ... ... беретін көрсеткіш немесе
бірнеше көрсеткіш.
Мақсатты тұжырымдау мен критерийді таңдау арасында басқару шешімі үшін
әрқашанда ... ... ... керек. Критерий көмегімен ... ... ... ... деңгейі анықталады. Сонымен, критерийді
таңдаумен басқару шешімін ... ... ... ... ... қабылдаудың дәстүрлі ... ... ... ... оны жүзеге асырудың нақты бағдарламасын да ақылдасады.
Проблеманы жедел шешудің кең тараған тәсілдерінің бірі идеяны ... ... ... ... ... ... ... және
проблемадағы әр түрлі көзқарасты ескере отырып проблеманы дәл ... шешу ... ... мынадай қағиданы басшылыққа алады. Әуелі бір проблемаға ... ... ... ... ... оның ... ... құндылығы күмәнді бола тұрса да ... ... ... ... ... ... ... Жаңа идеяны
генерациялауды қолдайды, әрі көтермелейді, творчестволық ахуалды қуаттайды.
«Ми шабуылы» ... ... ... ... анкета толтырады және
«мақсат тармағы» жасалады.
Бұл тәсіл көптеген жақсы идеяны жинауға мүмкіндік ... Әр ... ... ... ... жаңа соны ... шешуге
ықпал етеді.
Қызмет көрсету тәсілі: ... ... ... ... ... ... «жақтаушылар» мен ... ... ... ең ... ... ... әр ... ой- пікірлер проблемаларды неғұрлым терең түсінуге
ықпал етеді.
Кемшілігі: секцияға ... ... ... ... ... және ... таныспауы, сол себептен олар оны шешуге өз үлестерін
қоса алмауы ... ... ... ... ... міндеттерге жіктеледі.
Эксперттерге қойылған проблемалар тұтастай хабарланып, солардың ... ... ... ... шешу үшін ... ... ... эксперттер қолайлы жағдайда міндетті шешумен шұғылдана
алады.
Кемшілігі: ұсыныс талқыланбайды, ... шешу ... ... ... ( көне ... ... ... кеңес алу үшін
дельфийлік оракулге жүгінетін болған). Эксперттер мен ... ... ... ... ... бағдарламаны жүзеге асыру мүмкіндігін
бағалауы, әрі өз ... ... ... ... шешуге мамандар мен ... ... ... ... кеңесшілерін тартуға болатындығы.
Кемшілігі: коммуникацияның жоқтығы, бағалау субьективтік сипатта ... ... ( ... ... талдау). Проблемалар көптеген
міндеттер мен мәселелерге жіктеледі. Әрбір шешімдер белгіленеді, ... олар ... ... ... ... ... таңдап алынады да,
тұтастай проблеманы шешу үшін жинақталады.
Артықшылығы: проблема ... ... ... және ұғынуға мүмкіндік
береді.
Кемшілігі: шешілетін проблема аясының тым тарлығы.
Шешім қабылдаудың кез-келген тәсіліне ақырғы ... ... ... ... ... басшының билігінде.
Қабылданған шешімнің арнайы құжаттарда, бұйрықтарда, жарлықтарда,
қаулыларда, нұсқауларда, хаттамаларда ... ... ... ... ... белгісіздігі. Тәуекл ... ше, ... ... әрі ... ... дәл ... орындау мерзімі,
орындау жолдары мен амалдары болуы тиіс.
Осы тұрғыда ... ... ... алгоритмі
Басқару сияқты мәселені шешу – процесс, себебі сөз ұшы-қиыры жоқ бір-
бірімен, байланысты қадамдардың дәйектілігі жайында. Менеджер ... ... ... ... ... және одан шығатын барлық мәселелер жайында
қам жейді. Мәселені шешу үшін бір ғана шешім емес біріккен талғам жасалуы
қажет. ... ... шешу ... 5 ... тұрады деп болжауға
болады.
4. Мәселенің диагностикасы. Мәселені шешу жолындағы алғашқы қадам анықтау
немесе ... және ... ... қою. ... ... екі ... ... cәйкес алға қойған мақсатқа жетпеген жағдайда ситуация мәселе
болып саналады. Болатын жағдай болмаған жағдайда сіз мәселені біле
бастайсыз. ... ... ... сіз ... ... ... іскер өзінің аумағында өнімділік нормадан төмен екенін анықтай
алады. Бұл реактивті басқару болады, оның қажеттігі анық.
Бірақ, ... тым жиі ... ... ... деп ... ... ... Потенциалды мүмкіндікті де мәселе ретінде қарастыруға болады.
Мысалы: ... да бір ... ... ... ... белсенді
іздеу. Іс жақсы жүріп жатса да, мекемеге ескерту болып саналады. Бұл
жағдайда сөз берілген мүмкіндіктен не пайда табу ... не ... ... үшін бір ... ... ... ... өз мәселеңізді
сезінесіз. Осылай істей отырып, сіз менеджер – кәсіпкер ретінде іс
жүргізесіз. П. ... ... шешу ... ... келтіреді, нәтижесі
мүмкіндікті қолдану.
Мәселенің шығу себебін анықтау үшін ... ... ... ішкі ... ... жинап, талдау жасау қажет. Мұндай ақпаратты формалды әдіс
негізінде, мәселен ... тыс ... ... ...... ... ... болады. Ақпаратты формалды емес түрде, туған жағдай туралы
кеңес жүргізе және жеке бақылау жасай отырып жинауға болады.
БӨЛІМ 2 ... ... ... ... ... ... ... ТАЛДАУ
2.1 Банк қызметінің жалпы сипаттамасы мен қаржылық-шаруашылық қызметіндегі
өзгерістерді бағалау
«Еуразиялық банкінің» АҚ Қазақстан ... банк ... ... ... ... тұр. Банк ... ... жеке
тұлғаларға шағын және орта кәсіпорындарға және ... ... ... ... ... ... ... 2007 жылдың 1 – ші
қаңтарында банк активтері 1,6 млрд ... және жеке ... 280 ... асып түскен. Банктің Қазақстан боиынша ең ауқымды желісі бар,
олардың 147 бөлімшелері ... ірі және кіші ... ... де 2000 – ға жуық ... ... несие бөлімдері орналасқан.
Банкте қазіргі таңда 330 000 жуық бөлшектік және корпаративтік ... ... ... беру ... ... ... ... қатарлы банктердің қатарына кіріп ... ... ... ... 2003 жылы ... 1-ші банк болып есептеледі. Бүгінгі таңда 1,1
млн долларға жуық несие ... ... АҚ ... ... өте ... ... қазіргі
таңда Банк әлемнің 200-ге жуық ... ... ...... Олардың ішінде Еуропалық даму және қайта құру банкі, Ислам даму
банкі, EXIM ... ... ... «RZB» ... және Bank ... ... KBC Bank N.V. банкімен, Англияның Standard Bank Pls,
HSBK Kazakstan SMBC банктерімен, Германияның Dresdner Bank AG, Hypo ... және Landes Bank ... ... ING Bank N.V. ... SanPaolo IMI банкімен, Ресейдің Сбербанк РФ, Абсолют Банк және
Внешторгбанкімен, АҚШ –тың Bank of New York және American Express ... ... Credit Suisse және UBS AG ... Швецияның
Swedanbank-мен және т.б. шет елдердің банктерімен қарым – қатынас ... жылы ... ... АҚ «Bring Vostok capital ... бірінші
дәрежелі халықаралық инвесторды тартты, ол ең беделді
қорлардың бірі ... ... тек ТМД ... ғана ... сонымен қатар
әлемдегі дамып келе жатқан нарықтағы беделді қор ... ... ... ТМД ... 4 тікелей инвестициялық қордың капиталын басқарады,
оның бұл аймақтағы жалпы сомасы 1,8 млрд ... ... ... ... ... институттары, зейнетақы қорлары, үкіметтік
инвестициялық корпорациялардың және ... ... және ... қорларын басқарады.
Қазіргі уақытта банктің басқармасы өзінің персоналына көп бөлуде,
себебі олар күнделікті банк ... ...... ... олар осы банкке тиімді ... ... ... ... ... өте спаплы қызмет көрсетуі керек.
Қаржы нарығындағы ақуал ... ... өсіп ... ... ... ... банк өндірісіндегі төлем қабілеттілігіне өз
әсерін тигізеді.
Осы жағдайларға ... ... ... қаржылық
тұрақтығына баға беру қиындауда, атап ... банк ... ... ... ... және ... өткен әдістемелік
анализдердіжүргізгенде өз септігін тигізеді.
Коммерциялық банктердің қаржылық ... ... әр банк өз ... банк жүйесін жетілдіру толығымен осы себепке байланысты болады.
Қаржыны ... екі ... ... ... ... анализі (қажетті
қаржы есептесулерін қоса алғанда) және қаржы ... ... ... ... үшін мамандардың сезімталдығымен және тәжірибесіне
байланысты болады, олар өз ... ... ... ... көз
жеткізулері керек және сол үшін ... ... ... ... ... онымен байланысты есеп беру теориялық білімнің принциптері,
методикасы ... ... және ... ... ... ... ... АҚ-ның басты міндеті – Қазақстан нарығындағы
әмбебап банк болу және шағын және орта бизнестін дамуына өз ... ... ... басты міндеті - әр тұтынушыны тез және ... ... ... ... ... 2010 ... дейін «Еуразиялық банкі» өзін
Қазақстанның таңдаулы банктер қатарына кіруді көздейді.
Басты ... ... ... ... ... ... ... үлесін 9%- ға дейін жеткізу
«Еуразиялық банкі» АҚ-ның 2007 – 2009 жылдарға арналған даму ... ... ... ... Банк нарықтағы өз негізгі сегменттерінің үлесін үлкейту
2. Капитал деңгейінің нормасын сақтап тұру
3. Бизнес өтімділігін ... ... ... үлкейту
5. Тұтынушылардың қанағаттану деңгейін көтеру
6. Банктің негізгі бизнес – процестерін ... ... ... ... – процестерін деңгейін жоғарлату
8. Банктің ссудалық портфелін жоғарғы сапада сақтап тұру
9. Персоналдың кәсіби деңгейін жетілдіру
Енді осы ... ... ... ... ... беріп кетсек:
1. Банк нарықтағы өз негізгі сегменттерінің үлесін үлкейту. Банктің ... ... бірі ... 2007 – 2009 ... ... ... ... үлкейту. Ол үшін банк осы кезеңдегі нарықтағы сегменттердің
барлық ацмақтарында өз күшін үлкейтпекші. Банкке келесідей бизнестің ... ... ... ... атап ... ... ... щағын
және орта бизнесті несиелендіру, несиелік және төлемдік карточкаларды ... жеке ... ... ... тарту. Банк өзінің
активтерін сақтау мақсатында шетелдік нарықтарда ... ... ... ... Осы жобаны іске асыру үшін Банк 2009 жылы ... өз ... ... ... ... ... ... тұру. Банк стратегиясында
капитализациялау мақсатында жыл сайынғы ... ... яғни ... ... ... ... қажеттіліктерін азайта отырып,
капиталдың мөлшерін сақтап тұру. Бұл ... ... ... табыс
көрсеткіштерінің ұлғаюының арқасында қол жеткізбекші. 2005 жылы банктің бұл
көрсеткіші 33% пайызды құрады, ал ... ... ... ... ... ... 2006 жылы бұл көрсеткіш 30-33% ... Ал ... 32-35% ... 2009 жылдан бастап бұл көрсеткіштерді Банк көтеруге
дағдыланып отыр.
3. Бизнес өтімділігін арттыру. Банк ... ... ... көп ... ... сан ... ... бизнес жобалар құрастырады.2008-2009
жылдар аралығында ... ... ... ... ... 2009 ... өзінің таза пайдасын 14,5 млрд. Теңгеге дейін ... Ал ... 2009 ... ... ... таза ... 10-12,5 млрд. Теңгеге дейін
көтеріледі деп жоспарлануда.
4. Тұтынушылар базасын ... ... ... нарығындағы қызметтердің
қатаң бәсекелестікке түскеніне қарамастан «Еуразиялық ... ... ... сала бойынша тұтынушылар базасын үлкейтуді жоспарлап
отыр. Тұтынушылар базасын ұлкейту мақсатында, Банк ... іс – ... ... ... ... ... кешенді жоспарын құру. Ол
банктің өз клиенттерінің жіберіп алмау үшін ... ... ... ... Ипотекалық несиенің ... ... және оған ... қол ... алуына мүмкіндік жасау.
2. Шағын және орта бизнеске берілетін несие шарттарын жеңілдету. Себебі
қазіргі таңда ... және орта ... ... беру ... ... тиімді болып отыр. Осы атап өтілген сектор бойынша «Еуразиялық
банкі» нарықтағы өзінің үлесін ... ... ... ... көтеру. Қазіргі таңда барлық
банктердің клиенттері өздеріне деген ... ... ... үлкен мән
береді. Қазіргі таңда жүргізілген ... ... ... ... ... ондығына кіреді, бұл деген клиенттерге деген көңілді
одан әрі күшейту керектігін көрсетеді. 2009 – 2010 ... ... бұл ... ... және де «Еуразиялық банкі» клиенттерге
деген қызметті жақсарту үшін келесідей іс – ... ... ... ... ... ... мен анализін жүргізу.
2. Қазіргі таңдағы сату каналдарының позицияларын жоғалтпай, одан әрі
дамыту.
3. Әр клиентке ... ... ... ... ... ... қызметтердің ассортиментін одан әрі кеңейту.
6. Банктің негізгі бизнес – ... ... ... ... ... ішкі жүргізіліп отырған бизнес – процестердің
саясатына байланысты болады, яғни олармен ... ... ... Сол ... ... арадағы уақытта «Еуразиялық банкі» ... ... ... және жеке ... ... ...... желілерін жетілдірмекші, ол келесі бағыттар бойынша жүргізледі:
1. Ішкі ... ... ... ... Бұл ... ... несие
алу үшін клиентке де, банкке де ыңғайлы болу үшін жауап беретін ... ... ... ... ... енгізу.
7. Банктің негізгі бизнес – ... ... ... ... ... ... қандай деңгейде болса да, оларды автомизациялау ... ... үшін өте ... ...... ... банк ... өте қолайлы, себебі ... ... ... ... ... ... ... 2009 – 2010 жылдар
аралығында «Еуразиялық банкінің» автомизациялау ... ... ... несиелеу прцесіне және ішкі құжат айналымына байланысты ... орай Банк ... іс – ... ... Қолданыстағы бизнес – процестерді сипаттау, яғни оларды автомизациялау
мақсатында.
2. ІТ-жүйелерінің қазіргі заманға сай бағдарламаларын енгізу.
8. Банктің ссудалық ... ... ... сақтап тұру. Активтердің
жоғарғы деңгейде сақтап ... ... ... басшылығы қатаң
қадағалауда (орташа есеппен активтердің өсуі 50%), онаң ... ... ... ... ... ... қадағалап қана
қоймай, валюталық тәуекелдікті басқару және де ... ме ... ... ... негізгі міндеттерінің ішінен келесілерді атап
өтуге болады:
1. Қарыздардың стандартты ... ... ... сақтап тұру.
2. Қаржы тәуекелдігін қаадағалау.
9. Персоналдың кәсіби ... ... ... ... ең ... бірі ... ... жоғары деңгейлі маман болуын
қадағалау, себебі ... ... ... ... жоғалту банкке өте
тиімсіз. Осыған орай «Еуразиялық ... адам ... ... ... ... ішкі саясат жүргізуде. «Еуразиялық банкі» ... 5 ... ... ... ... ... олар:
1. Кадрлық аудит
2. Кадрларды іріктеу, тағайындау және дамуына көңіл бөлу
3. Персоналға баға беру
4. Сыйақы беру жүйесін қалыптастыру
5. ... ... ... банкі» АҚ-ның құрылымын келесі сызба түрінде көрсетуге ... ... ... ... АҚ ... ... осы сызбаға толық тоқталып кетсек. Көріп отырғанымыздай
филиалдын ... төрт ... ... ... топ – Бас ... ... онын орынбасарына бағынады.
Екінші топ қызметкерлері – несие бөлімінің Бастығына бағынады.
Үшінші топ – ... Бас ... ... топ ...... ... қауіпсіздік
маманы, инкасаторлармен және персоналды техникалық қамтамасыздандыру
бөлімінің қызметкерлері күзет ... ... ... әр ... қызметтік бапқа сәйкес өз міндеттері бар
және олар оны міндетті түрде бұлжытпай орындау керек.
Қызметтік ... ... ... ... пен ... ... бөлімшелердің өзара құрылымдық қарым – қатынасты өзіне
қосады.
Филиалдың Бас ... ... мен ... ... ... және ол мына заңдармен сәйкес болуы керек:
1. ҚР «Төлемдер және ақша аударымдары» заңына сәйкес
2. «Салықтар және ... ... ... 24.04.95 жылы ... ... ... ҚР ҰБ 23.05.97 жылы ... «ҚР ұйымдарының экспортты-импортты валюталық
бақылау» заңына сәйкес
4. «Еуразиялық банкі» АҚ-ның ... мен ... ... ... ... ... керек.
Бас бухгалтер «Еуразиялық банкі» АҚ-ның басқармасына сәйкес
тағайындалады немесе босатылады, бірақ ол ... ... ... ... есеп ... және есеп беру ... «Еуразиялық банкі» АҚ-
ның Бас бухгалтеріне бағынады.
Бас бухгалтерге ... ... және ... ... ... ... Бас ... есепті ұйымдастыруы керек және ол ҚР ... ... және ... ... ... нормаларына сай болуы керек,
сонымен қатар ...... ... ... ... ... ... күнделікті өз жұмысында келесідей қарым – қатынаста
болады:
Бухгалтерлік есеп және Бас бухгалтер есебімен және де ... ... ... ... салу, әкімшілік шаруашылық шығындардың шығының есепке ... және қала және ... ... салық комитетінің мамандарымен;
Банктің барлық ішкі сұрақтарына, егрде оған директормен бірге жауап ... онда ... ... ... операциялар бойынша маман өз жұмысында ҚР құқықтық
актілерімен, ҰБ нормативті ... ... ... ... ... ... айналымына және бақылауға, іс - шараларға
«Еуразиялық банкі» АҚ-ның нормаларына және де ... сай ... ... ... ... ... ... және босатады,
сонымен қатар ол несиелеу бөлімінің бастығына және филиал директорының
орынбасарына ... ... ... ... ... клиенттерінің несие мәліметтерін құпиялығына кепілдік беруі тиіс;
Несие алу үшін ... ... ... оны ... беру ... ... ... несие алушының кепілдікке қойылған ... ... ... тиіс
Құжаттарды мұқият тексеріп несие алушының қаржы жағдайын бақылап, оған
қаржы көздерінің бос ... ... ... керек, ол несиені қайтарумен
байланысты
Тұтынушылардың несие алуна байланысты ... ... ... және ... ... ... бағаларды бақылауы керек, ол өз кезегінде несие
алушының несиені қайтара алуы, алмауына байланысты.
Жоғарыда айтылып кеткен ... ... ...... күшінде
болған кезінде ғана тексеріледі, сонымен қатар несиелеу маманы ... ... ... бойынша кепілге қойылған мүлікті тексеруі тиіс
Несиенін толық жұмсалғанын бақылау (шағын және орта ... ... ... ... ... тексеру яғни оның несиені қайтару
қабілеттілігін анықтау
Несиені уақтылы қайтаруын бақылау
Өз ... ... ... ... ... ... керек және оны
мұрағатқа беруі тиіс.
Берілген ... ... есеп ... ... ... учаскісі бойынша бухгалтерлік және статистикалық есеп жүргізуі
міндетті
Клиентке қандай да бір ... ... ... ... ... айтуы міндет
Несиелеу маманы мынадай жағдайларда жауапқа тартылады:
- ... ... ... ... есеп ... ... Банктің бас бөліміне уақытылы есеп бермегені үшін, Бас ... ... ... үшін және ... ... туралы ақпараттарды таратқаны үшін материалдық, әкімшілік және
қылмыстық жауапкершілікке қолданыстағы заңға сәйкес қылмықа тартылады.
Несие маманы ... өз ... ... барлық бөлімдермен
қатынаста болады. Кейбір мәселелерді шешу үшін ... ... ... филиалдың директорымен ақылдаса отырып Бас банктің басқармасымен
шешеді.
Өз жұмысында несие маманы филиал ... Бас ... ...... күшейтеді және клиенттермен барлық
мәдениеттілігін сақтай отырып клиенттермен қарым – қатынас ... ... ... ...... түрде банк филиалының коллегалық
органы болып ... олар ... ... ... берген өтінішін өздерінің
құқықтарының құзыретінің шекарасында қарастырады.
Заңгер – құжаттардың құқықтық сараптамасына жауапты банк қызметкері
Қауіпсіздік қызметі – банк ... ... ... бұл бөлім
экономикалық, ішкі және ақпараттық қауіпсіздікпен қамтамасыз етіп отырады.
Әрбір бөлім банктің құрылымдық бөлімі болып табылады, олардың ... ... ... Әр ... қызметі және міндеттері бар және
олар әр бөлімге бекітілген. Қызметтік міндеттемелер ... ... ... жалпы ережелерін, құқықтар, ... ... ... мен ... және ... ... бөлімдерін
қосады.
Банктің құрылымдық ұйымдастырылуы ақшалай табысқа жету үшін маңызды
таңдалған стратегиялардың бірі ... ... ... ... ... ... ... және қарым – қатынасына байланысты
банктің қызметіне әсерін тигізеді.
Банк төрағасы:
- бөлім қызметін ... ... ... банк ... оның
тапсырмаларын орындалып жатқаның бақылайды
- кадрларды іріктеу мәселесімен ... ... ... және ... ... ұсыныстарды қарастырады, клиенттердің өтініштері мен шағындануын
қарастырады және шешім қабылдайды
- несиені ... ... ... ... бермейді), капиталдық салымдардың
қаржыландыруын ұйымдастырады
- филиалдың барлық материалдық және ақшалай құндылықтарына ... ... ... ... ... ... ... беруі тиіс
Банк төрағасы өзінің қарамағындағы қызметтерге өз жұмысын тапсыра алады.
Алматы қаласындағы «Еуразиялық ... ... ... несиелік,
операциялық-касса бөлімдері бар.
Несие бөлімі келесі сұрақтар бойынша шешім ... Банк ... ... және өндірістік бағыттар бойынша тікелей
несиелейді, кепілдік ... ... ... нақты несие бойынша үстеме мөлшерін бекітеді, акредитив ... ... ... ... үшін ... ... ... бөлімінің қызметтері
- несие беру үшін өтінішті қарау, банк сарапшыларының ... ... ... яғни ... ... ... ... несие беру туралы шешім қабылдау немесе кері қайтару
- несиені қандай уақытқа беру керектігін ... ... ... ... ... және банк кепілдігін бекітеді
- несиені қайтару туралы кепілдікті бекітеді
- ... үшін жаңа ... ... ... бекітілген шарттарды
қайта қарастырады
- қысқа және орташа мерзімді банктің несие стратегиясын бекітеді
Несие бөлімінің жауапкершілігі
Несие бөлімі келесі жағдайларда ... ... ішкі ... ... несие саясатын барлық қызметкерлермен орындалғанын
бақылайды, яғни несие саясатына қатысы бар қазметкерлерді ... өз ... ... ... қадағалау
- несиелік портфель бойынша мөлшерді қадағаланбағаны үшін
- басқару төрайымына уақтылы ... ... үшін есеп ... ... ... ... келесі баптар үшін жауапкершілікке тартылады
- жүргізген ... ... ... ... олардың заңды
толтырмағаны үшін, содан кейінгі есеп пен ... ... ... ... қайтарылмағаны үшін
- өздеріне бекітілген қызметтер мен міндеттемелерді орындамағаны үшін
- жалған немесе ескірген ақпарат бергені ... ... ол ... ... ... қатар банкке зиянын және дұрыс емес әрекет еткені ... ... ... ... ... ... еткені үшін әкімшілік,
материалдық, тәртіптік және қылмыстық ... ... ... ... ... мен ... ... АҚ-ның филиалында күнделікті азаматтарға шетел
валютасын ... ... және ... ол ... заңнамаға сәйкес
жүргізіледі, Ұлттық Банктің лицензиясына сәйкес және Банктің жарғы сәйкес
жүргізледі. Бұл ... ... ... ... валютасы кассалардан сонымен қатар қызметкерлерді жұмысқа ... ... ... және ... ... ... төлем қаражаттары
кассалық құжаттама нормативтерімен сәйкес іске ... ... ... ... ... ол өз кезегінде
құжатпен рәсімдеп және ... – қол ... ... ... ... ... сатып алу және сату автоматтандырылған компьютерлік
техникалық базамен жасалады.
Филиал айналымда ... онын ... ... еш ... бос ... сатып алады, оның бағамы Ұлттық Банкпен
бекітіледі.
Банк қызметкері айналымда жүрген бос ... ... ... ... ... ... ... алынған валютаны кассир есеп жүргізу үшін оған кіріс ордерін
жазады.
«Еуразиялық банкі» АҚ-ның филиалдары ... ... ... ... сатады.
«Еуразиялық банкі» АҚ-ның филиалы ай сайын облыстық басқармаға
валюталық есеп ... және жеке ... ... ... менеджерлер өз
жұмысында ҚР заңнамалық нормативтеріне, ҚР ҰБ нормативтік актілеріне,
бухгалтерлік есеп сұрақтарына ... ... ... және бақылау, іс
– шараларға, «Еуразиялық банкі» АҚ-ның тапсырмалары мен міндеттеріне және
бухгалтерлік Департаменттік есеп ... ... ... ... ... мен шешімдеріне, бас бухгалтердің
және де басқа да нормативтік құжат актілеріне бағына отырып қызмет ... есеп ... ... ... әдістемелік және
тәжірибелік көмекті бас бухгалтер, бас бухгалтердің орынбасарлары немесе
валюталық операциялар жөніндегі ... ... ... береді.
Банк менеджерлері өз жұмысын істегенде ҚР Ұлттық Банкінің және Бас
банктің, екінші деңгейлі банктің ...... ... іс ... ... ... ережелері мен нұсқауларын білуі міндетті:
- тұтынушылардан және банк қызметкерлерінен түскен ...... өз ... бойынша өңдеуі тиісті
- заңды және жеке ... ҚР – дағы ... ... ... ... ... ... шоттардан алынған ақша құжаттарын тексеруі керек электронды түрде немесе
қағаз түрінде
Тексеру кереку:
- қосымша ақша қаражатын енгізу, ... ... ... – қол ақша ... және ... ... ... шыққан құндылықтарды шоттан
шыққандығы туралы тексеру
- клиенттің бос қалдық ақшалары бар ма, егер де ол банкке ... ... банк ... ... ... немесе онын орнына бекітілген ... қолы ... ... туралы
Сонымен қатар менеджер ақшалай чектердің дұрыс толтырғандығын,
инкассациялық нұсқауларды, төлем нұсқауларды, осы ... ... ... ... ... ... қосымша экземплярлардың
бірінші экземплярмен сәйкес келетіндігін, бұл ... ... ... қол ... ... келісім бойынша заңды тұлғалармен келісілген банкте
есеп шоты бар клиенттерден банк ... ... ... үшін ... ... одан ... менеджерлердің нұсқауы бойынша қосымша комиссия,
айып пұл салу және үстеме айып пұлдарын салу ... ... ... және ... ... тартылады, егер
де:
- ҚР ҰБ нормативтік және «Еуразиялық банкі» АҚ-ның ... ... ... құжаттарды қабылдағаны үшін
- клиенттердің жеке шоттарын өз ... ... ... ... ... түрде қызмет көрсеткені үшін
- өзінің жұмысына ... ... ... ... ... үшін немесе клиенттің өтініші бойынша
- «ҚР ұйымдарының экспортты-импортты валыталық ... және ... ... ... ... ... ... банк құпиясы болып табылатын ақпаратты ... үшін ... ... ... ... ...... – қызметіне келесідей қызметтер кіреді:
- төрағаға келген азаматтарды тіркеу
- салық комитетіне есепті жіберу
- банк бөлімдерінен келген ішкі және ... ... қол ... банк ... келген құжаттарды тіркеп, оларға тіркеу формасын қойып,
қол қойдыру.
Күзетшілер – ... күні – түні ... оның ... ... – ақша және ... да құнды заттардың бір орынан екінші ... ... ... ... – банк ... ... ... үшін ақша төлемегені
үшін оларды керекті ... ... ... ... ... ... – банк бөлімдерінің дербес компьютерлерінің қалыпты
жұмыс істеуін қамтамасыз етеді және т.б. ... ... ... ... ... ... және орта ... несиелендіру үшін мемлекет
тарапынан аса үлкен мән берілуде. Алматы қаласындағы ... ... ... және орта ... ... ... ... сипаттаптауда келесі сызба түрінде көрсетуге болады (2 – сызба).
Бұл бөлімнің басқару құрылымы басқа бөлімдерімен салыстырған ... ... ... ... өз құзыретінің шеңберінде өз қарамағындағы
қызметкерлерін қадағалауы тиіс және де ... ... ... беруі тиіс.
Бөлім бастығы беріліп жатқан ... ой ... ... оның дұрыс немесе
дұрыс еместігін айтып отыруы керек.
1. Қарамағындағы қызметкерлерге бақылау
2. Шағын және орта ... ... ... ай ... есеп ... ... ой түймесін қарау
4. «Еуразиялық банкінің» басшылығы тапсырған тапсырмаларының орындалуын
қадағалау
5. Осы ... ... ай ... ... ... ... ... және орта бизнеске арналған Банк басшылығынан келген ... ... ... қызметкердің өзінің жеке міндеттері жоқ, олар бірлесіп осы бөлімнің
қызметкерлеріне сапалы ... ... тиіс және де ... ... ... ... ... Құжаттарды дұрыс рәсімделмеген
жағдайда әкімшілік жауапқа тартылады. Оны Банк ... ... ... ... ... ... қабылдау керектігін шешеді.
Әрбір тұтынушыға несие беру үшін оның құжаттары келесідей сатылардан өтуі
тиіс:
1. Тұтынушының несие алу үшін берген ... ... онын ... анықтау
2. Тұтынушының аты – жөнін растайтын құжаттарды жинастыру (егерде тұтынушы
үйленген болса әйелінің немесе ... ... ... ... болуы тиіс)
3. Тұтынушының бизнесіне қаржылық анализ жүргізу
4. Несие алу үшін кепілге қойылған мүлігене байланысты құжаттарды жинастыру
5. Кепілдікке қойылған ... ... және ... бағасын шығарады. Ол
«Еуразиялық банкінің» әріптесі болып табылатын «Bata Group» ЖШС – ... ... ... ... оған ... ... тұтынушының өзі
төлейді.
Бөлімнің ендігі міндеті осы жиналған құжаттарды төрағасы филиалының
орынбасарына апарып қол ... ... ... ... қол ... оны осы ... ... тапсырады. Ол өз кезегінде
клиенттің басқа банктерден несие алған немесе алмағаны жөніндегі ақпарат
беруі тиіс. Егер де ... ... ... деген шешімге келген жағдайда бұл
тұтынушыға несие беру тоқтатылады.
Бұл бөлімнен шыққан ақпарат шағын және орта ... ... ... ... Ол ... бөлім бастығына немесе несие беріп жатқан
несие офицеріне беріледі.
Экономикалық ... ... ... беру үшін ... ... ... ... беріледі. Бұл бөлім несие алушының сотталған
немесе сотталмаған жөніндегі ақпарат беруі тиіс, яғни бұл ... ала ... ... үшін ... іс - ... ... Сонымен бірге
кепілге қойылған мүліктің шын мәнінде тұтынушының мүлкі екендігін айқындау
керек. Егер де несиені ... ... ... ... ... ... ... несие беру тоқтатылады. Бұл бөлімге тұтынушы несие мәмілеге
сәйкес алған қаражатын ... ... ... кепілге қойылған мүлікті
тартып алуға құқығы бар, оны осы ... ... ... берілген ақпаратты қарастырып несие беру жөніндегі комитетке
құжаттарды рәсімдейді. Комитет құрамына келесі құрамдағы ... ... ... ... төрайымы филиал директоры: Доланбеков Г.А. мырзаға жүктелген
2. Комиссия мүшесінің бірі директордың орынбасары Сыздыкова Г.С.
3. Комиссия ... бірі ... және орта ... ... ... ... мүшесінің бірі экономикалық қауіпсіздік бөлімінің бастығы.
Несие комитеті тұтынушыға берілетін несиені мақұлдаған жағдайда осыған
байланысты құжаттарды несиелеу ... ... ... ол ... ... қойылған мүліктерге байланысты мәмілелерді құқық
болымымен ... ... ... және осы ... ... Банк өзгертпеу
үшін оны осы бөлімнің ... ... ... ... ... «Еуразиялық банкі» АҚ-ның мөрімен бекітіп,
директордың қолын ... ... ... ... кассаға өткізулері тиіс, ол тұтынушының ... ... ... ... үшін ... іс – ... бірі. Сонымен
қатар бұл бөлімге тұтынушылардың несиені уақтылы төлемегендігі туралы несие
беретін бөлімдердің ... есеп ... ... Ол ... банкінің» Алматыдағы бас басшылығына апта сайын жөңелтіп отыруы
тиіс.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... банктің филиалдары орналасқан. Мысалы «Еуразиялық банкінің»
АҚ – ның Алматы және Алматы обылысы 100 – ден аса ... ... ... ... 40% -і жетекші мамандар болса қалғандары жай қызыметкерлер .
«Еуразиялық ... АҚ – ның ... ... 2900 – ның ... бар . ... 850 – і ... ... ретінде тіркелген . Сондай
– ақ 100 – тарта жетекші мамандары шет елдерде жоғары оқу орындарын бітіріп
келген ... Бұл ... ... ... АҚ – ның ... ... ... және банк тұтынушыларына сапалы құрмет көрсетеді. Алматы
қаласында «Еуразиялық банкі» АҚ – ның ... шын ... ... кең ... ... ... ... оларға жүктелген
міндеттерді бұлжытпай орындауда.
Банк несиенің бірнеше түрін ұсынады. Оның ... ... ... ... ... ... «Бизнес абарот», «авто
кредитование», «Кредитная линия»- «ФРМП-3», ... ... ... ... ... несиелерді ҚР-нің 16 қаласында алуға
болады. Банктің 402 ... ... бар. ... ... 700 ... ... ... қызмет етеді. Жедел несие қоржын көлемі
7,7 ... ... ... ... жету үшін ... топ ... мен
қызметкерлерінің бірігіп жұмыс істегенінің арқасында қол жеткізіп отыр.
Активті ... ... ... өз қарамағындағы ресурстарды
пайда табу үшін орналастырады.Бұған жататындар:
- шаруашылық жүргізуші субъектілерге әр түрлі ... ... ... ... ұзақ мерзімді несие беру;
- халыққа тұтынушылық несие беру;
- құнды қағаздар сатып алуға несие беру;
- ... ... ... ... факторингтік операцияларға несие беру;
- басқа банктерге несие беру (банкаралық несие).
Көрсетілген активті операциялардың ішіндегі ең ... ... және ... ... ... ... жүргізу болып
табылады.Соңғы жылдары несиенің дәстүрлі түрлерімен қатар көптеген жаңа
түрлері пайда болды.
Банктің ... ... ... ... қарай
төмендегідей болып бөлінеді:
- несиелеу операциялары;
- есеп айырысу операциялары;
- кассалық ... ... ... ... ... ... ... қауыптілік дәрежесіне
қарай қауіпті және қауіпті бейтарап операциялары; орналастыру түріне қарай
бірінші және екінші; ... ... ... ... келтіруші және пайда
келтірмеуші операциялар болып та ... ... ... ... ... ... басқару әрекеті банк қызметінің барлық бағыттарын
қамтиды. Бірқатар қаржылық ... ... ең ... ... ... ... байланысты. Салымдарға, депозиттерге, бағалы
қағаздарға және есептік және ағымдағы шоттарда қалдық түрінде қаражаттарды
тарту қызметі де ... ... ... ... қызметі, ақпараттық технологиялардың әрекет етуі және маркетинг
функциясын жүзеге асыру банк капиталы мен пайдасына кері ... ... ... ... ... ... ... басқа да
сыртқы тәуекелділіктер әсер етеді. Сондықтан тәуекелділікті басқару ... ... ... ... ... Тәуекелділікті басқару
міндеті тәуекелділікті басқарудың ерекше жүйесі ... ... ... ... ... қызметін жанап өтеді.
Банк өзінің тәжірибесінде тәуекелділіктердің жеке түрлерін басқаруда түрлі
тәсілдер мен әдістерді қолдануға ниеттеніп ... ... ... ... ... ... енуі ... Сандық өзгеріс, шығындар алып келетін жағдайлар немесе шығындар ... ... ... ... ... ... Басшылар мен қызметкерлердің жауапкершіліктері мен ... ... ... мен ... ... ... ... қызметтері мен бөлімшелері бойынша тәуекелділіктерді
бақылау, ... ... ... нәтижелілігін
қадағалау.
Сараптаманың объективті әдісі, тәуекелділікті бағалау және өлшеу реттеу
және ... ... ... (балансты талдау, шығын
мен пайда туралы есеп берулер, банктік операцияларға ... ... ... ... ... рейтингтік есептеулер және т.б).
Субъективті – қаржылық кеңес ... және ... ... ... мен жеке ... негізделген, тәуекелділіктерді
басқару бойынша қызмет қызметіне қатысушылардың ұсынысына негізделген.
Кейбір қаржылық тәуекелділіктерді басқару тәсілдері:
• Несиелік тәуекелділік, егер контр агент толық ... ... ... ... ... болса.
Банк қызметінің несиелік және басқа да ... ... ... ... макроэкономикалық факторлар қатарына елдегі экономикалық,
саяси және ... ... ... ... экономикалық
тәуекелділіктің жоғары деңгейін жатқызуға болады; ... ... ... банк ... ... бір түрі ... банктің несиелік
операциялардың ерекше мәні несиелік тәуекелділік қазіргі ... ... ... ... ... ... ... қарызгерлер тобы немесе жалғыз қарызгерге шектеуді есептеу арқылы
өзіне алатын несиелік тәуекел ... ... ... ... мен ... ... ... тәуекелділіктерді бақылау кезеңдік негізде жүргізіледі – жыл сайын
немесе одан да жиі. Ел, сала және ... ... ... ... ... қою жыл ... Директорлар Кеңесімен бекітіледі. Банктер
мен брокерлерді қоса алғанда, бір қарызгерге тәуекелділік баланстық ... тыс ... ... ... ... ... валюталық шарттар сияқты сауда құралдарына қатысты күнделікті
негізде есептелінетін лимиттермен шектеледі. Тәуекелділіктер мен ... ... ... ... ... қарызгерлер мен
әлеуетті қарызгердің пайыздар мен ... ... ... ... ... ... арқылы жүзеге асырылады және қажет болған жағдайда несиелеу
шектеулерін өзгерту арқылы. Несиелік тәуекелділіктерді басқару ... ... ... және жеке ... ... жүргізіледі.
Банк туындау бойынша таза ашық орынға шектеулерді қатаң бақылауға алады,
сома мен мерзімдер ... ... алу, сату ... арасындағы
айырмашылықты да бақылайды. Несиелік тәуекелге бейім келетін сала ... әділ ... ... Олар ... ... және ... ... көлемін көрсету үшін қолданылған шартты баға немесе шарттың кіші
бөлігін құрайды. Берілген тәуекелділікті басқару ... ... ... ... ... ... ала ... клиенттерді
несиелеудің жалпы шектеуін есептеу ... ... ... ... бір ... ... ... тәуекелділік. Банк нарықтық тәуекелге бейім. Ол ... және ... ... бойынша позицияның жиілікпен өзгеру
нәтижесінде пайда болады. ... ... де ... жалпы және арнайы
өзгерістер әсеріне бейім болады. Банк берілген ... ... ... кезеңдік бағалау арқылы басқарады. Олар нарықта
жағдайдың өзгеруі нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Және ... ... ... ... ... тұру ... ... Валюталық тәуекелділік. Қаржылық жағдай мен ақша ... ... ... ... ... ... әсеріне банк бейім болып келеді. Диреторлар Кеңесі
тәуекелділіктер деңгейіне шектеулер орнатады. Ол валюта түріне, жалпы
алғанда ... ... ... ... бойынша
тәуекелділіктерге байланысты.
• Пайыздық жарна тәуекелділігі, егер пайыздық жарнадағы өзгерістер
қаржылық құралдар құнына әсер етсе ... ... ... ... ... немесе қайта бағалануға жатқызылатын баланстық құралдар
және міндеттер немесе активтер сомасындағы ... ... ... ... тәуекелділігін жоғарлатады. ... банк ... ... яғни ... ... ... активтер мен міндеттемелер сәйкестілігін
келтіру арқылы. Активтердің көп бөлігі және міндеттемелердің біршама
бөлігі 1 жыл ... ... ... ... Сәйкесінше пайыздық
жарнаның шектеулі тәуекелділігі болады.
• Ликвидтілік тәуекелділік. Бұл тәуекел кезінде қаржылық ... ... ... ... ... ... ... Ликвидті
тәуекелділік нарықта қиыншылықтар болған жағдайда ... ... азаю ... ... ... Ол өз ... жеке ... әсерін тигізеді. Мұндай тәуекелді
басқару үшін ... ... ... ... және ақша құралдар балансының сақталу есебімен, ақша
эквиваленттер мен еркін ... ... ... ... активтер
басқарылады.
Тәуекелділіктерді басқару жүйесінің маңызды элементтері келесілер болып
табылады:
• Нақты және ... ... ... ... ... ... еңбек үрдісін ұйымдастыру және қолданылатын
терминология сұрақтары бойынша тәртіптер мен ... Банк ... ... тәуекелділікті басқару бойынша арнайы
топтарды құру;
• Нарықтық және ... ... ... орнату және олардың
орындалуын бақылау, сондай-ақ контр агенттер мен аудандар және ... ... ... ... ... Банк ... ... туралы ақпаратпен қамтамасыз етілуінің
кезеңділігін анықтау;
• Бақылау жүйесі мен ... ... ... ... ... ... ... басқару проблемасының нәтижелі ұйымдастырылып шешілуі
үшін ... ... ... ... банк басшылығы атымен комитет
құрылды.
Барлық осы мақсаттар банк басшылығына тәуекелділікті ... және ... ... ... сөйтіп оның әсерін азайтады.
Тәуекелділіктерді басқарудың жаңа, анағұрлым тиімді үлгілері мен әдістерін
үнемі шығарып отыру қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан ... ... ... банк қызметінің
тұрақтылығына байланысты. Республиканың банк жүйесі өзінің қарқынды дамуын
әлі де ... ... банк ... ... ... процесі
жылдан-жылға кеңейіп, жетілдірілуде, сондай-ақ жаңа ... ... ... ... ... банк ... алдында жаңа
міндеттер мен басқа да мақсаттар тұр.
Банк жүйесі кез ... ... ... ... ... жұмыс істеуін қамтамасыз етуде маңызды рөл ... ... Банк ... өзі ... ... ... ... айтарлықтай
бұзылған жағдайда өзі де экономикалық тұрақсыздық көзіне айналуы мүмкін.
Банктер ... ... ... ... ... ... Банк
қызметіндегі тәуекелдер өзінің атқарар қызметі бойынша экономика саласына
жатады, алайда шаруашылық ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар. Банктер сәтсіз операциялар
немесе нашар менеджмент салдарынан шеккен шығындар оның қаржылық жағдайына
ғана емес, сонымен ... оның ... мен ... ... ... ... оның ... әріптестерінің мүдделеріне де кесірін тигізеді.
Әрине, банктер тәуекелдердің сан ... ... ... ... пайдаланады. Әлемдік практика тәуекелдерді төмендетудің және
олардың алдын алудың ... ... ... ... ... қарамастан
банктерге қаржы нарығының түрлі секторларында жұмыс істей отырып, көптеген
тәуекелдермен беттесуге және ... мен ... алып ... ... ... ... тура ... проблемаларға байланысты әр банкте тәуекелдерді басқарумен ... ... ... ... қажеттілігі туындады.
Аталмыш құрылым қазіргі заманғы талаптарға ... ... ... және банкке қаржы нарығының барлық секторында ... ... ... ... ... бірге пайыздық ставкалардың өзгеруі,
валюта бағамдарының төмендеуі, қарыз берушілердің банкроттығы және т.б.
сияқты қиындықтарды алдын ала ... ... әрі ... жол ... ... бағалы қағаздар портфелімен қатар несиелік
портфель де маңызды ... ... ... үшін ... ... ... ... тәуекелділікті классификациялау жүйесін жасап
шығару және ... ... ... ... бөлу ... ... ... анықтауға, сонымен қатар қарызгердің несие қабілеті нашарлаған
кезде банк мүддесін қорғауға бағытталған ... ... ... және ... көмектеседі.
Банктер ондаған жылдардан астам уақыт қатаң нарық жағдайында жұмыс істейтін
дамыған шет елдерде бәсекелес ортада тіршілік ету тәжірибесін бастан
кешірді, ... ... ... ... мен ... тарихы
көп жылдармен есептеледі. Онда тәуекел-менеджменттің ... ... ... және құжаттық аппараты қалыптасқан, нарықтағы сол немесе ... ден ... ... ... ... осыған қарамастан
несие мекемелерінің оқта-текте банкрот болуына тосқауыл бола алмайды және
оларды сауықтыру жөнінде мемлекеттік және басқа да ... ... ... ... деңгейдегі банктерде тәуекел-
менеджментін дамыту мен олардың жай-күйі жөніндегі қазіргі ... ... ... ... тәуекел-менеджменті құрылымын ұйымдастыру
әдістерінің толық жетілдірілмегендігін және жеткіліксіз дамығанын ... ... ... ... ... ... және оның ... кемшіліктерге байланысты заңнаманы
бұзғаны үшін банктерге ұйғарымнамалар мен түрлі санкциялар ... ... ірі және ... ... ... ұшырауы жатады. Сондықтан
тәуекел-менеджментінің құрылымын жоғарылату мен дамыту – банктердің ішкі
бақылауының өте ... ... ... ... Ол ... ... ... мықты әрі сенімді банктің қалыптасуына ықпал етуге тиіс.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... айта ... ... –оның менеджменттің
ілім ретінде дамуымен және ... ... ... жүйесінің
қалыптасуымен бір уақытта қалыптасып өркендеуі. Бұл ретте ... ... ... өз ... ... тәжірибенің осы
саладағы жетістіктерін ... ... ... ... даму ... ... ... процесі өз мәресіне әлі де болса жете
қойған жоқ, ол банк ... ... ... деңгейіне
байланысты.
Әр басшы әр іскерлік ... ... ... керек екендігін
ескерсек, банкте жауапкершілік орталықтарын құру керек. Көрсетілген қызмет
түрлерінің әр компоненттері бойынша ... ... үшін ... ... Сол ... олардың әр қайсысының табыстылық өсуіне, операция
көлемдерінің жоғарлауына және банк қызметінің тұрақтылығын күшейтуге кеткен
салыстырмалы салымдарына негізделе ... ... ... ... ... ... ... кесірінен ұстап қалуларды
минималдауға болады.
Қызметті бағалау жүйесін құру мақсаты ... ... ... жетілдіру
арқылы жүзеге асады. Мұнда банк қызметінің негізгі бағыттарын ... ... ... ... ... ... басты мәліметтер базасында
сақталады. Кейін (олар қиыстырылып ... ... ... ... үшін ... ... яғни ... бағалауда
қаржылық есепті талдауда қолданылатындай етіп ... ... ... ... ... ... жағдайларда әрекет
етуші, ескі жүйелер сақталып қалуы мүмкін және бір бас ... ... ... ... басқару және маркетингтік мақсаттарға қызмет етуі
мүмкін.
Жүйе ең ... ... және ... ... ... ... ... жағдайды туғызатын себептерді өздері табу
үшін қажет. Қызметті бағалау жүйесін ... ... ... ... ... басшыларға уақтылы түзету әрекеттерін
қабылдауға мүмкіндік ... ... ... біз ... ... келдік.
Барлық дерлік шетелдік банктердің дербес тәуекел-менеджменті бар, олар
туындайтын тәуекелдердің ерте ... ... ... ... ... жол ... ықпал етеді. Ал отандық практикада ... ... ... құрудың қажеттілігін әлі де болса
мойындамай және оның ... ... ... Ал ... ... ... банк ... осы маңызды құрылымының
міндеттер мен ... әлі де ... ... ... ... ... К.Б., Өмірзақов С.Ы., Есенғазиев Б.К., Ерғалиев Қ.Р. Басқару
негіздері (Оқу құралы) : - Алматы: Экономика, 1997,-189 б.
2. ... ... ... жылдарға арналған индустриалды-
инновациялық стратегиясы.-Алматы:Атамұра,2007.-25 ... ... М.Х., ... М., ... Ф. ... ... Дело, 1995
4. Мейірбеков.А.Қ. Әлімбеков Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы.Оқу құралы
-Алматы: Экономика,2003.-115-120 бб.
5. Ихданов Ж.О. Орманбеков Ә.О. ... ... ... өзекті
мәселелері. Оқу құралы - Алматы:экономика,2002.-136-172 б.
6. Блеутаева К.Б. Ақша және банктер. Оқу ... ... ... ...... РПБК «Дәуір», 2007.-114-119 бб.
7. Мамыров Н.К. ... ... ... ... ... ... К.Б. ... (курс лекций), Экономика, 2005*
9. Круглов М.И. Стратегическое управление компанией. Учебник для вузов,
М. – ... ... ... АҚ ... ... мәліметтері
11. «Еуразиялық банк» АҚ ның қаржы есеп мәлеміттері
12. «Еуразиялық банк» АҚ ның қаржы есеп мәлеміттері
13. «Еуразиялық банк» АҚ ның ... ... ... ... И. ... ... Пер. с англ. М. – 89*
16. Бердалиев К.Б. ... ... ... Экономика, 2005*
17. Круглов М.И. Стратегическое управление компанией. Учебник для вузов,
М. – 98*
18. 17 модульная ... для ... ... ... Под ред. ... Модуль 2, 4. М. – 99
19. . Мамыров Н.К. Менеджмент: Казахстанская модельАлматы, Экономика –
2000.*
20. ... ... ... ... ... ... бб.
21. //www.stat.kz
22. //www.nationalbank.kz
23. //www.kazyna.kz
24. //www.almatyobl.stat.kz
25. Назарбаев.Н.А. Қазақстан-2030,11 қазан 1998 жыл.
26. Назарбаев ... ... ... Қазақстан.-2005.-4
қаңтар.-2-5 бб.
27. Висема Х. Менеджмент в подразделениях фирмы. /Пер с англ. -М.: Инфра,
1996
28. Назарбаев.Н.Ә. Қазақстан ... ... және ... ... жолында. ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына
жолдауы- Алматы: Атамұра,2005.-30-34 бб.
29. Виханский О.С. Стратегическое ... ... -М.: ... ... ... Н.А. ... ... мемлекеттік тиімді қолдану
жүйесі туралы//Қазақ елі №9,10.- 2006 жыл.-5 б.
31. Қазақстан Республикасының 2003-2015 жылдарға ... ... ... ... М.В ... ... Организация ... ... 1999 ... ... ... о состоянии ... ... ... Казахстан. // Рынок ценных бумаг Казахстана. N° 1. 2006 г,
34. Инвестициоиный рейтинг Казахстана // Офиальный сайт ЗАО ... ... ... ... Н.К. ... ... в Казахстане и
перспективы ех ... ... ... ... 3. 2004 ... ... ... Казахстана: Про их решения. Алматы, 2004, С.
343.
-----------------------
Төраға
Хатшы-
референт
Юрист
Төраға орынбасары
Бас
бухгалтер
Несие бөлімінің бастығы
Қауіпсіздік ... мен ... ... ... бас маман
Экспресс-несие бойынша маман
Несиелік операциялар бойынша маман
Экон-қ қаупсіздік бойынша маман
Бас
бухгалтердің орынбасары
Несиелік операциялар бойынша маман
Күзет
Жеке ... ... ... ... операциялар бойынша маман
Заңды тұлғалармен бойынша менеджер
Инкассаторлар
Валюталық бақылау бойынша маман
Жүргізушілер
Материалды
бухгалтер

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гидрологиялық және су шаруашылық есептеулер36 бет
Материалдық емес активтердің есебі44 бет
Банк маркетингісі туралы ақпарат10 бет
Сот жұмысының ұйымдастырылуы25 бет
Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіптегі маркетингті енгізу тәжірибесі12 бет
6М070100 «Биотехнология »мамандығының «Тағам өнімдерінің биотехнологиясы» пәнінің тәжірибелік сабақтары бойынша ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУЛАР12 бет
«Айқап» журналындағы оқу-тәрбие туралы ойларды зерделеу7 бет
«ТемірБанк» қызметіндегі тәуекелділік32 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь