Жұмыссыздық мәселесі туралы мәлімет

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1 ЖҰМЫССЫЗДЫҚ СИПАТЫ МЕН ФОРМАЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

1.1 Жұмыссыздықдың экономикалық мәні және оның экономикаға тигізетін әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Қазақстан Республикасы жұмыссыздық пен жұмысбастылықты мемлекеттік реттеу мен құқықтық қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9

2 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ МӘСЕЛЕСІН ЖҰӨ ЖӘНЕ БАСҚА ДА ЭКОНОМИКАЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР АРҚЫЛЫ ТАЛДАУ

2.1 ҚР.сы жұмыссыздық пен жұмысбастылық деңгейінің қазіргі таңдағы статистикалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15
2.2 ҚР жұмыспен қамту мәселесін ғылыми тәжірибеде талдау ... ... ... ... .21

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Бүгiнгi таңда әлемнiң дамыған елдерiнiң қай-қайсысын алып қарасақта олардың экономикасының негiзгi бағытының бiрi әлеуметтiк салаға бағытталған болып келедi. Өйткенi әлеуметтiк сала сол елдегi халықтың тұрмыс жағдайын, халықтың өмiр сүру деңгейiн және сол елдiң жалпы экономикасының жағдайын көрсетедi.
Сондықтан әрбiр елдiң экономикасы халықтың әлеуметтiк жағдайын көтеру үшiн тұрақты экономикалық өсудi қажет етедi. Елiмiздiң нарықтық экономикаға өтуiне байланысты еңбек рыногының қатынастары күрделене түсуде. Ал әлеуметтiк саланың жағдайын жақсарту ең бiрiншi сол елдiң еңбек рыногына, халықтың ақшалай табыстарына, елдегi экономикалық активтi халық пен жұмыссыздық деңгейiне байланысты болады.
Осы еңбек рыногында макроэкономикалық тепе-теңдiктiң бұзылуы экономикада қоғам дамуына тиiмсiз құбылыс болып табылатын жұмыссыздықты қалыптастырады. Экономикада жұмыссыздар болып еңбекке жарамды жастағы еңбекке қабiлеттi, бiрақ қазiргi уақытта жұмыс орны жоқ адамдар табылады. Сондықтан да жұмыссыздық ел экономикасының жағдайын көрсететiн бiрден-бiр көрсеткiш. Себебi, жұмыссыздық тiкелей елдiң экономикалық құрылымына, өнеркәсiп салаларына, жалақы деңгейiне, халықтың әлеуметтiк жағдайына әсер етеді.
Тақырыптың өзектілігі Қазақстан Республикасы проблемасының өзектілігі жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың әлеуметтiк-экономикалық мәнi мен мазмұнын ашып, оның макроэкономикалық теңсіздікке және макроэкономикалық көрсеткіштеріне әсерін қарастыру, жұмыссыздықтың елiмiз экономикасындағы жағдайы мен ерекшелiктерiн қарастыру болып табылады.
Сондықтан курстық жұмыс тақырыбы “Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық мәселесі” деп алынды.
Бұл тақырыпты орындаудағы негiзгi мақсат болып жұмыссыздықтың экономикалық мәнін ашу, олардың түрлері мен әлеуметтік-экономикалық салдарын қарастыру, сонымен қатар еліміздегі жұмыссыздық пен жұмыспен қамту жағдайын және олардың құқықтық негіздерін талдау болып табылады.
Мақсатқа жету барысындағы атқарылатын мiндеттер келесiдей болып табылады:
- Жұмыссыздықты еңбек рыногының элементi ретiнде қарастыру және жан-жақты талдау;
- Жалақы және жұмысбастылық және олардың өзара байланысын қарастыру, сонымен қатар елiмiздегi жұмысбастылық пен жалақы деңгейiн талдау;
- Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың жалақы, инфляция және жұмысшы күшi ұсынысы және сұранысымен байланысын анықтау;
- Жұмыссыздықтың түрлерi мен олардың экономикаға тигiзер әсерiн қарастыру;
1. Жұмамбаев С.К. Еңбек рыногы экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университетi, 2003 – 171 б.
2. Рынок труда. Учебник / под. ред. проф. В.С. Буланова и проф. Н.А. Волгина. – М.: МГУ, 1996 г.
3. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. – Алматы. Экономика. - 2003. – 432 бет.
4. Мэнкью Н.Г. Принципы экономикс. – СПб: Питер Ком, 1999. – 784 с.
5. Агапова Т. А., Серегина С. Ф. - Макроэкономика : Учебник. – МГУ. - Изд-во “Дис”. - 1999. – 416б.
6. Статистический ежегодник. Алматы. – 2008г. – 467 б.
7. Джумамбаев С.К. Рынок труда в казахстанской экономике. – Алматы: Ғылым, 2006 г.
8. Ивашковский С.Н. - Макроэкономика. - Учебник. – 2-е изд., испр., доп. – М., - Дело. 2002. – 472 б.
9. “Қазақстан Республикасындағы еңбек туралы”: Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 10 желтоқсанындағы заңы // Егемен Қазақстан, 1999 ж., 24 желтоқсан.
10. “Халықты жұмыспен қамту туралы” Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтарындағы заңы // Егемен Қазақстан, 2001 ж, 30 қаңтар.
11. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру стратегиясы» Жолдауы, Астана, 2006 жыл, 1 наурыз.
12. «Обзор макроэкономической ситуации в Казахстане» // Бердибек Сапарбаев, РЦБК, №4, 2007 г.
13. Журнал. Экономика и права Казахстана, 2008 г. № 1,2,3.
14. Е.Б.Жатканбаев, К.С.Мухтарова. Безработица как фактор снижения уровня жизни населения \\Вестник КазГУ. Серия Экономическая,2007№1
15. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа қазақстан», 2007ж 3 наурыз.
16. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, Астана, Үкімет Үйі.
17. «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан халқына Жолдауы. – Астана, Ақорда, 2008 ж. 5 ақпан.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
............................................................................
...........................................3
1 ЖҰМЫССЫЗДЫҚ СИПАТЫ МЕН
ФОРМАЛАРЫ............................................5
1.1 Жұмыссыздықдың экономикалық мәні және оның экономикаға тигізетін
әсері
............................................................................
................................5
1.2 Қазақстан Республикасы жұмыссыздық пен жұмысбастылықты мемлекеттік
реттеу мен құқықтық ... ... ... Республикасы жұмыссыздық мәселесін ЖҰӨ және басқа да
экономикалық категориялар арқылы талдау
2.1 ҚР-сы жұмыссыздық пен жұмысбастылық деңгейінің қазіргі ... ... ҚР ... ... ... ғылыми тәжірибеде талдау
.................21
ҚОРЫТЫНДЫ
............................................................................
..............................31
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
..........................................................................33
КIРIСПЕ
Бүгiнгi таңда әлемнiң дамыған ... ... алып ... экономикасының негiзгi бағытының бiрi әлеуметтiк салаға бағытталған
болып келедi. Өйткенi әлеуметтiк сала сол елдегi халықтың тұрмыс жағдайын,
халықтың өмiр сүру ... және сол ... ... ... жағдайын
көрсетедi.
Сондықтан әрбiр елдiң экономикасы халықтың әлеуметтiк жағдайын ... ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға
өтуiне байланысты еңбек рыногының қатынастары күрделене түсуде. ... ... ... ... ең ... сол ... ... рыногына,
халықтың ақшалай табыстарына, елдегi ... ... ... ... ... байланысты болады.
Осы еңбек рыногында макроэкономикалық ... ... ... ... ... құбылыс болып табылатын жұмыссыздықты
қалыптастырады. Экономикада жұмыссыздар болып еңбекке жарамды ... ... ... ... ... ... орны жоқ ... табылады.
Сондықтан да жұмыссыздық ел экономикасының жағдайын көрсететiн ... ... ... тiкелей елдiң экономикалық құрылымына,
өнеркәсiп салаларына, жалақы деңгейiне, халықтың әлеуметтiк жағдайына әсер
етеді.
Тақырыптың ... ... ... ... ... пен ... ... мәнi
мен мазмұнын ... оның ... ... ... ... әсерін қарастыру, жұмыссыздықтың елiмiз
экономикасындағы жағдайы мен ерекшелiктерiн қарастыру болып табылады.
Сондықтан курстық ... ... ... Республикасындағы
жұмыссыздық мәселесі” деп алынды.
Бұл тақырыпты орындаудағы негiзгi мақсат ... ... ... ашу, ... ... мен әлеуметтік-экономикалық
салдарын қарастыру, сонымен қатар еліміздегі жұмыссыздық пен ... ... және ... ... ... талдау болып табылады.
Мақсатқа жету барысындағы ... ... ... ... ... ... рыногының элементi ретiнде қарастыру және жан-
жақты ... ... және ... және ... өзара байланысын қарастыру,
сонымен қатар елiмiздегi жұмысбастылық пен жалақы деңгейiн талдау;
- Жұмысбастылық пен жұмыссыздықтың жалақы, инфляция және жұмысшы күшi
ұсынысы және ... ... ... ... ... мен олардың экономикаға тигiзер әсерiн
қарастыру;
- Жалақы, жұмысбастылық, кәсiподақтар және жұмыссыздық, ... ... ... және шешу жолдарын ұсыну болып табылады.
- Қазақстандағы ... ... ... ... олардың
өзiндiк ерекшелiгiн қарастыру.
Жұмыстың құрылымы екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімде жұмыссыздықтың
экономикалық-әлеуметтік мәні, жұмыссыздық ... және ... ... ... мен оны ... қорғау
қарастырылса, ал екінші бөлімде Қазақстандағы жұмысбастылық пен жұмыссыздық
мәселесі, оларды шешу ... ... пен ... бүгінгі
таңдағы статистикалық көрсеткіштері талданып, еліміздің жұмыссыздық және
жұмыспен қамту мәселесі, оның ... ... ... ... таңдағы әлеуметтік саланы реттеудегі мемлекеттер шаралар
мен Елбасының Жолдаулары ... ... ... МЕН ... ... ... мәні және ... тигізетін әсері
Жұмыссыздық жеке адам және қоғам үшiн көптеген әлеуметтiк-экономикалық
мәселелердi өзiмен алып келедi. Жеке адам үшiн ол ... кету ... ... ... ... ... ... көтерiңкi психикалық жүк
көтередi. Ал қоғам үшiн ол жоғары салық шығынына ... адам ... ... ... жiктелуi күшейедi, жастарға байланысты
мәселелер асқынады және т.б. бос ... ... ... ... басып кетуi шүбәлi болып келедi. Сонымен қатар бұл ... ... атай ... ... ... Нарықтық экономикаға
жұмыссыздықтың табиғи деңгейi тән, жұмыс күшiнiң белгiлi резервi әрқашан да
болып тұрады. Табиғи ... ... ... ... ... қажеттiлiгi бар деуге болады. /1, 36 б/
Жұмыссыздық мәселелерi көптен берi зерттелуде, бiрақ ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейiне әсер
ететiн факторлар және т.б. сұрақтар осы уақытқа дейiн талқыланып ... ... бұл ... ... ... өйткенi экономикалық
дағдарыс және әлеуметтiк еңбек қатынастары күрт өзгеруiне ... ... ... ендi.
Жұмыссыздық туралы көптеген анықтамаларды жинақтап қорытсақ, оған
келесiдей анықтама беруге болады: жұмыссыз адам – ол ... ... ... ... жұмысы жоқ, бiрақ жұмыс iстей алатын және жұмыс iздеп
жүрген адамдар. Ал ...... ... ... ... жұмыссыздар құрайтын экономикадағы құблыс деп бiлемiз. Халықаралық
еңбек ұйымының анықтамасы бойынша ... деп ... ... ... ... ... ... және соңғы төрт ай iшiнде жұмысты әр жолмен iздеген
адам танылады.
Жұмыссыздықты ... ... (u) ... саны (U) ... халық санына (L) бөлу арқылы табады және ... ... 97 ... = U / L = U / ... ... ... арқылы дамуында еңбекке деген сұраныс
және еңбек ұсынысы арқылы еңбек рыногында тепе-теңдiк жағдай орын алады ... ... шын ... ... ... рыногының тепе-теңдiгiнiң орын
алуы сирек кездеседi. Еңбек рыногының тепе-теңдiгi ... ... етiп ... ... ... жұмыс күшiн қажет етсе соған сәйкес
экономикада жұмысқа ... ... ... ... саны ... ... /1, 116 ... еңбек рыногында еңбек сұранысы еңбек ұсынысынан артық болып
отырады. Яғни, ... ... ... ... ... ... ... дегендi бiлдiредi. Егер де осы табиғи ... асып ... ... ... ... заңы бойынша 3%) , онда ... ... ... ... орын ... ... ... еңбек рыногының тепе-теңдiк графигiнен ... ... /2, 568 ... ... A ... NE Nb N
Сурет-1 – Еңбек рыногындағы тепе-теңдiк
Бұл ... ... ... ... қисығы Nd мен еңбек ұсынысы
қисығы NS қиылысында Е нүктесi пайда ... ол ... ... ... ... Осы ... ... сәйкес WE ... және NE ... ... тепе-теңдңгi шығады. Егер
жалақы W1 деңгейде ... ... ... онда ... ... ... ... көлемi еңбекке сұраныстан В-А мөлшерде өседi,
осының ... Nb- Na ... ... жұмыссыздық пайда болады.
Сонымен, жұмыссыздық бұл ... ... ... пен ... пайда болатын еңбек рыногының бөлiнбес элементi. Жұмысшы
күшi ... ... ... ... ... қатысуына байланысты бiрнеше
категорияға бөлiнедi.
Еңбекке қабiлеттi адамдар – ... және ... ... ... ... ... Адамдардың жекелеген категорияларға бөлiнуi
олардың экономиканың рыноктық ... ... емес ... ... ... ... Яғни, рыноктық емес құрылымда қызмет
ететiндерге мемлекеттiк ... ... ... ... және т.б.
институттар кiредi.
Жұмыссыздар болып еңбекке жарамды жастағы еңбекке қабiлеттi, бiрақ
жұмыс орны жоқ ... ... ... бар ... және ... күнi ... тұлғалар жұмысбасты адамдар болып табылады. Жалпы жұмысшы күшiне
жұмыспен қамтылғандар мен жұмыссыздар жатады.
Жұмысшы күшi ... ... ... жеке ... ... ... жұмысы жоқ және жұмыс iстеу талабы жоқ ... ... ... ... ... ... әр ... себептермен жұмыс iстеуден
күдер үзген адамдар. Адамдардың бұл категориясы ... ... ... ... мен жұмыссыздық ... ... ... Институционалдық емес адамдар;
2) Жұмыс iстеушiлiердiң саны;
3) Жұмыссыздар саны;
4) Жұмысшы күшiнiң құрамына кiрмейтiн адамдардың саны.
Осы көрсеткiштердiң арасында өзара келесiдей байланыс ... ... ... саны ЧРС = ЧЗ+ЧБ;
2) Халықтың жұмыспен қамтылу дәрежесi ЧЗ = ЧЗ/ЧИН;
3) Халықтың жұмыссыздық дәрежесi УБ = ЧБ / ... ... ... NБ = ЧБ / ... * 100%; /1, 117 ... ... осы көрсеткiштердiң дәрежесi мен динамикасы
бiрнеше факторларға ... ... ... жастық және жыныстық,
этникалық, халықтың әлеуметтiк құрамы, ... ... пен ... ... ... пен ... арақатынасы.
Жұмыссыздықтың дәрежесiн ... ... ... ... ... яғни ... ... мен
мерзiмiнiң ұзақтылығын. Жұмыссыздықтың таратылуының көрсеткiшi ... ... ... ... ... ұзақтық
мерзiмiнiң көрсеткiшi бар болған ... ... ... ... ... ... жағдайда жұмыссыздықтың белгiлi
бiр дәрежесiн болуын заңды және ... деп ... ... ... ... ... ... бейiмдiлiгiнiң жеткiлiксiз
екендiгiнен болады деп есептейдi. Оның ... ... ... ... ... ... кеңеюiне байланысты жұмысшылардың санының
өзгермеген жағдайы болып табылады. ... ... әрi ... өсiмi тек
таза инфляциялық өсiм болады. ... ... ... ... ... ... экономистер жұмыссыздықты еңбек ... ... деп ... Осы жағдайда жұмыссыздықтың табиғи дәрежесi туралы
айтылады. Экономика ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... жұмысбастылықты
қолдайтын жұмыс күшi болады, бұл экономикалық саясаттың маңызды мақсаты.
Табиғи жұмыссыздық ... - бұл ... ... ... жалпы
санының iшiнде жұмысы жоқ азаматтардың ... ... ... ... адам үш ... ... ... жатады.
Оларға: жұмыс iстейтiн, жұмыссыз және ... ... ... ... адам деп – үй ... ... ... шұғылданбайтын, апта бойы
жұмыс iстейтiндер осы топқа кiредi.
Жұмыссыздық мәселелері көптен бері ... ... ... ... жатқызу керек, жұмыссыздық көрсеткіштері, жұмыссыздық
деңгейіне әсер ететін факторлар және т.б. ... осы ... ... ... ... жағдайында бұл мәселелер шиеленісе түсті,
өйткені экономикалық ... және ... ... қатынастары күрт
өзгеруіне байланысты адам қылықтарына елеулі өзгешеліктер енді.
Қазақстан заңдарында кімді жұмыссыз ... ... ... ... Статистикалық жинақтарда да бұл түсінікке анықтама берілген.
Соларға қарамастан, ... ... және ... шын ... ... ... ... көптеген адамдар жұмыссыз қатарына жатқызатын барлық
критерийлерге сәйкес келеді, бірақ ... және ... ... ... жөніндегі қызмет орындарында ... ... ... алыс ... тұруы, азаматтардың өз құқыларын білмеуі
және т.б. Екінші жағынан, халықтың жұмыспен қамтылуын көрсететін ... ... ... ... олар ... ... мүмкін, ауырып жұмысқа
көпке дейін шықпайды, кәсіпорын ... ... ... ... ... қалады және т.б.
Жұмыссыз туралы көптеген анықтамаларды жинасақ, оған келесідей
анықтама беруге болады: жұмыссыз - ол ... ... мен ... ... жоқ, ... ... істей алады және жұмыс іздеп жүрген адам. Ал
жұмыссыздықты- экономикалық ... ... бір ... ... ... құбылыс деп білеміз. Халықаралық еңбек ұйымының
анықтамасы ... ... деп ... ... ... жоқ, жұмыс істеугу
жайын және соңғы төрт ай ішінде жұмысты әр жолмен іздеген адам танылады.
Жұмыссыздықтың табиғи деңгейi ... – оң ... ... ... да ... ... үшiн уақыт керек. Құрылымдық
жұмыссыздарға да оқу курстарынан өту үшiн ... ... Егер ... ... ... саны бос ... орындар санынан көп болса, онда еңбек күшi
рыноктары сәйкес келмейдi ... сөз, ... ... ... ... мен ... ... пайда болады. Басқа жағынан қарағанда
жиынтық сұранысы артық ... ... ... ... ... яғни бос ... орындарының саны жұмыс iздеп жүрген адамдар
санынан артық болады. ... ... ... ... ... ... ... төмен болады. Еңбек күшi рыноктарындағы
мұндай тапшылық инфляциямен қатар болады. /2, 563 ... ... ... орын алуы әлеуметтiк-экономикалық
мәселелердiң макроэкономикалық сипаттағы ең ауыр жағдайы екенi белгiлi. Ол
қоғам өмiрi мен адамдар арасындағы өркениеттiк қатынастар ... ... ... ... ... ... орын алған кезде қоғамда ұрлық,
адам өлтiру, тонау, адамдарға сенiмсiздiк жиi қайталанады. Бұл ... ... ... ... ... ... қоғамдық,
адамзаттық қатынастарға керi әсерiн тигiзедi ... ... да ... болмасын, жұмыссыздықтың әлеуметтiк және экономикалық
шығындарымен байланысты ... ... ... шығындары өндiрiлген
тауарлар мен қызметтердiң құнымен, мемлекеттiк бюджетке түсетiн ... ... ... бойынша төленетiн жәрдемақының өсуiмен,
мемлекеттiк еңбек, жұмыспен қамту және ... ... ... ... өлшенедi.
Жұмыссыздық өз кезегiнде макроэкономикалық әлеуметтiк-негативтiк
процестердi күшейтедi. Қоғамдағы ... ... ... барлық елдер жұмыссыздық мәселесiн басты ... ... ... жүргiзедi. Бұл мәселе бiздiң елiмiз үшiн де өзектi ... ... ... экономикасында егемендiгiн алғаннан кейiн жаппай жұмыссыздық
орын ... ол ... ... ... ған ... тауа бастады. Ендi
жұмыссыздық мәселесiн ... ... ... ... ... ... ... пен
жұмысбастылықты мемлекеттік реттеу мен құқықтық қамтамасыз ету
Әрбiр елдiң экономикасы халықтың әлеуметтiк ... ... ... экономикалық өсудi қажет етедi. Елiмiздiң нарықтық ... ... ... ... ... ... ... және оны
мемлекеттік тұрғыдан реттеп отырудың қажеттігі туындап отыр.
Еліміздің жұмыспен қамту туралы мемлекеттік саясатын ... ... ... Қазақстан Республикасының азаматтарына, Қазақстан Республикасында
тұрақты тұратын шетелдiктер мен азаматтығы жоқ ... ... пен ... ... ... ... мүмкiндiктердi, әдiл де қолайлы еңбек
жағдайларын, жұмыссыздықтан әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз етуге;
2) нәтижелi жұмыспен қамтуды ... ... ... ... ... ... бiлiм беру жүйесiн еңбек рыногының қажеттерiне және инвестициялық
саясатты ескере отырып, оның даму перспективасына сай ... ... ... ... заңдарға сәйкес жүзеге асыратын еңбек және кәсiпкерлiк
бастамаларын қолдауға, олардың өнiмдi және ... ... ... ... бар ... ... сақтаған және жаңа жұмыс орындарын, оның iшiнде
нысаналы топтарға арналған жұмыс ... ... ... ... уәкiлеттi орган және жеке жұмыспен қамту агенттiгi арқылы еңбек
делдалдығын ұйымдастыруға;
7) ... ... ... тартуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан
шетелге жұмыс ... ... ... ... ... ... ... күшiн тартуға квота белгiлеу жолымен iшкi еңбек
рыногын қорғауға;
9) ... ... ... ету ... республикалық iс-шараларды
жергiлiктi атқарушы органдар қолданатын шаралармен ұштастыруға;
10) халықты жұмыспен қамту саласындағы ... ... ... ... ... да ... ... еңбек рыногының бiрыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға;
12) мемлекеттiк органдардың халықты жұмыспен қамтуды ... ... ... мен iске асыру жөнiндегi ... ... ... және олардың орындалуын бақылауды жүзеге асыруға;
13) Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдегi және ... ... ... ... ... ... шешудi қоса алғанда, халықты жұмыспен қамту проблемаларын
шешуде халықаралық ынтымақтастықты ұйымдастыруға;
14) ... ... ... үйлестірілген, қосымша жұмыс орындарын ашу
ісiн ынталандыруды қолдайтын қаржы, салық және ... ... ... ... ... халыққа:
1) еңбек шарты бойынша жұмыс iстейтiн, соның iшiнде жұмысты сыйақы үшiн
толық не толық емес ... ... ... орындайтын немесе ақы
төленетiн өзге ... ... ... ... ... ... шұғылданатын;
3) өз бетiнше жұмыспен айналысатын;
4) қосалқы кәсiпшiлiкпен айналысатын және ... ... ... ... ... сипаттағы шарттар бойынша орындайтын
адамдар, сондай-ақ өндiрiстiк кооперативтердiң мүшелерi;
6) ақы төленетiн ... ... ... ... ... ... Республикасының Қарулы Күштерiнде, басқа да әскерлерi мен
әскери құралымдарында қызмет өткерiп жүрген;
8) қоғамдық бiрлестiктердi, қоғамдық қорларды және дiни ... ... ... ... ... ... құрылтайшылардың (қатысушылардың) мүлiктiк құқықтары сақталмайтын
адамдар жатады. /10/
 Халықты ... ... ... ... Қазақстан Республикасының жұмыспен қамту туралы заңдары Қазақстан
Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы заңнан және өзге ... ... ... ... ... ... туралы заңдар Қазақстан Республикасының азаматтарына,
шетелдiктерге және азаматтығы жоқ адамдарға қолданылады.
3. Қазақстан Республикасы бекiткен халықаралық шарттар осы ... ... және ... шарттар, оны қолдану үшiн заң шығару талап етiлетiн
реттердi қоспағанда, тiкелей ... ... ... ... ... саясаттың
негiзгi принциптерi және бағыттарына келесілер жатады:
1. Мемлекет азаматтардың жұмыспен нәтижелi әрi ... ... ... жәрдемдесетін саясат жүргiзілуiн қамтамасыз етедi.
2. Жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттiк саясат:
1) Қазақстан Республикасының азаматтарына, Қазақстан ... ... ... мен ... жоқ адамдарға қызмет пен кәсiп
түрлерiн еркiн таңдауға ... ... әдiл де ... ... ... әлеуметтiк қорғауды қамтамасыз етуге;
2) нәтижелi жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуге, ... ... ... ... бiлiм беру ... ... ... қажеттерiне және инвестициялық
саясатты ескере отырып, оның даму перспективасына сай кадрлар даярлау iсiне
бағдарлауға;
4) ... ... ... ... асыратын еңбек және кәсiпкерлiк
бастамаларын қолдауға, олардың өнiмдi және шығармашылық еңбекке ... ... бар ... ... ... және жаңа жұмыс орындарын, оның iшiнде
нысаналы ... ... ... ... ... ... ... уәкiлеттi орган және жеке жұмыспен қамту ... ... ... ... ... ... күшiн тартуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан
шетелге жұмыс күшiн шығаруға байланысты қызметтi лицензиялауға;
8) шетелдiк жұмыс ... ... ... ... ... iшкi еңбек
рыногын қорғауға;
9) жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қолданатын шаралармен ұштастыруға;
10) халықты жұмыспен қамту саласындағы ... ... ... ... ... да ... ... еңбек рыногының бiрыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға;
12) мемлекеттiк органдардың ... ... ... ... ... ... мен iске асыру жөнiндегi қызметiн үйлестiрiп, реттеп
отыруға және олардың орындалуын бақылауды жүзеге ... ... ... ... ... және ... Республикасының аумағындағы еңбек қызметiне ... ... қоса ... ... ... қамту проблемаларын
шешуде халықаралық ынтымақтастықты ұйымдастыруға;
14) жұмыспен қамту саясатымен үйлестірілген, қосымша жұмыс орындарын ашу
ісiн ... ... ... ... және инвестиция саясатын
жүргізуге бағытталған. /10/
 Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік кепілдіктер:
1) ... ... ... жұмыспен қамту саласында:
2) жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғауға;
3) уәкілетті органдардың делдалдығы арқылы жұмыс таңдау мен ... ... ... ... ... ... ... топтарын жұмыспен қамтуға жәрдемдесу
жөніндегі шараларды қамтамасыз етеді.
Нысаналы ... аз ... бip ... ... ... үйлерінің тәрбиеленушілері, жетім балалар мен ата-ананың
қамқорлығынсыз қалған жиырма үш ... ... ... ... ... ... ... жалғызілікті, көп балалы
ата-аналар жатады.
Мемлекеттік жұмыспен қамту саясатын іске асырудың құқықтық мәселелері
келесідей сипат алады:
1) Орталық ... ... ... ... оның ... ... құзыретiн Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейдi.
2) Орталық атқарушы орган өз құзыретi шегiнде:
1) уәкiлеттi органдарға әдiстемелiк және ... ... ... ... ... бiрыңғай ақпараттық базасын құру негiзiнде жұмыс
күшiне сұраныс пен ... ... ... және ... пен ... ... еңбек рыногының жай-күйi туралы хабарлап отыруға;
3) халықты жұмыспен қамтудың Республикалық бағдарламасын әзiрлеуге;
4) iшкi еңбек рыногын қорғау ... ... ... қарауға қатысуға;
5) шетелдiк жұмыс күшiн тартуға, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан
шетелге жұмыс күшiн шығаруға байланысты қызметке ... ... ... тәртiппен лицензия беруге, оны тоқтата тұруға және
керi қайтарып алуға;
6) Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... облыстар, Астана және Алматы
қалалары арасында Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... органдармен бiрлесе отырып, кадрлар әзiрлеу мен оларды
жұмысқа ... ... ... ... рыногының бiрыңғай ақпараттық базасын қалыптастыруға мiндеттi.
3) Орталық атқарушы орган өз ... ... ... ... ... заңнамасына сәйкес ақпараттық жүйелерді пайдалана
отырып, электрондық қызметтер көрсетеді. /11/
Жергiлiктi атқарушы органдар ... ... ... ... ... ... ... қамту саясатына сәйкес аймақтық бағдарламалар
әзiрлеу;
2) тиiстi әкiмшiлiк-аумақтық бiрлiктер аумағында ... ... және ... ... ... ... ... жыл сайын
анықтап отыру;
3) жеке кәсiпкерлiктi, шағын және орта бизнестi дамыту ... ... ... ашуды қолдау;
4) жұмыссыздарға әлеуметтiк қорғау көрсету;
5) қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру;
6) халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесетiн басқа да ... ... ... ... ...   Жұмыс берушiлердiң халықты жұмыспен қамтуға қатысуы:
1. Жұмыс берушiлер мемлекеттік жұмыспен қамту ... iске ... ... ... еңбек заңнамасына сәйкес еңбек шарттары мен
ұжымдық шарттардың талаптарын ... ... ... ... жәрдем
көрсету;
2) қызметкерлердi кәсiби даярлау және өндiрiс iшiнде оқыту жүйесін
дамыту;
2-1) кадрларды ... орта және ... ... ... ... іске ... білім беру ұйымдары арқылы даярлау;
3) құрылымдық өзгерiстер барысында білiктi ... ... ... және ... ... ... жұмыстарды ұйымдастыруға және жүргiзуге жәрдемдесу;
5) өз қаражаты есебiнен қоғамдық жұмыстарды қаржыландыру;
6) ... ... ... ... ... жасаған адамдарды
ұйымдарда белгiленген бiлiктiлiк талаптарына сәйкес бос орынға жұмысқа
қабылдау;
7) ... ... ... ... ... ... ... қатысады.
2) Жұмыс берушi:
1) ұйымның таратылуына, адам ... ... ... қысқартылуына
байланысты алдағы уақытта қызметкерлердiң жұмыстан босайтыны, босатылатын
қызметкерлердiң қызметтерi мен кәсіптері, мамандықтары, ... ... ... ... отырып, босатылуы мүмкiн қызметкерлердiң саны
мен санаттары туралы және олар босатылатын мерзiмдер туралы жұмыстан ... ... бiр ай ... ... ... ... ... ақпарат
беруге;
2) бос жұмыс орындары (бос қызметтер) пайда болған күннен бастап үш
жұмыс күнi ... олар ... ... органға мәлiмет жiберуге;
3) уәкiлеттi орган берген жолдамаға тиiстi белгi қою ... ... ... ... қабылдаудан бас тарту себебiн көрсете отырып, ол
туралы дер ... ... ... оған ... ... ... бастап
бес жұмыс күнi iшiнде) хабарлауға;
4) мүгедектер үшiн жұмыс орындарының белгiленген квотасын орындауға;
5) уәкiлеттi органға алған мамандығы мен бiлiктiлiгiн ... ... ... ... ... және ... оқытудан өткен
адамдардың саны туралы мәлiметтер беруге мiндеттi. /10/
3) Осы баптың талаптарын бұзғаны үшiн ... ... ... ... ... сәйкес қарастырылады.
Жұмыссыздықтан мемлекеттiк әлеуметтiк қорғау келесідей ... іске ... және ... ... ... ... ... көрсетедi:
1) жұмысқа орналасуға жәрдемдесу;
2) жұмыссыздар үшiн кәсiби даярлау, ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру;
3) қоғамдық жұмыстарда iстейтiн жұмыссыздардың еңбегіне ақы төлеу;
4) табысы аз азаматтарға жататын жұмыссыздарға заң актілеріне сәйкес
мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... кезеңдерден тұрады:
1) Жұмыс тапқысы келетiн адамдар тұрғылықты жерi бойынша уәкiлеттi
органға ... ... ... ... ... ... алады.
2) Жұмыс iздеп жүрген адамды жұмыссыз деп тану ... ... ... ... ... ... (паспортын);
еңбек қызметiн растайтын құжаттарды;
әлеуметтiк жеке код берiлгенi туралы ... ... ... ... нөмiрiн (СТН) ұсынған кезде қабылдайды.
3) Жұмыс iздеп жүрген ... осы ... ... ... ... ... табыстары туралы (мәлiмдеу сипатындағы)
мәлiметтердi қоса бередi.
4) Шетелдiктер мен ... жоқ ... ... ... ... ... тұруға ықтиярхатын және азаматтығы жоқ ... ... ... ... туралы белгiсi бар куәлiгін ұсынады.
5) Оралмандар халықтың көшi-қоны мәселелерi жөнiндегi уәкiлеттi органның
аумақтық   органдары   берген оралман куәлiгiн ұсынады.
6) Уәкiлеттi ... ... ... ... күннен бастап
күнтiзбелiк он ... ... ... орталық атқарушы орган бекiтетiн
дербес есепке алу карточкасына (компьютерлiк деректер базасы) ... ... ... ... ... ... жерi бойынша жұмыссыздар
ретiнде тiркейдi.
7) Уәкiлеттi органда тiркелген жұмыссыздар - күнтiзбелiк он күн iшiнде
кемiнде бiр рет ... ... ал ... елдi ... ... ... кемiнде бiр рет кенттiң, ауылдың (селоның), ауылдық
(селолық) ... ... ... тұруға тиiс. /10/
Сонымен, қорыта келе жұмыспен қамту туралы заңдардың ... ... ... ... ... туралы заңдарды бұзған жеке және заңды
тұлғалар ... ... ... ... жауапты болады.
2 Қазақстан Республикасы жұмыссыздық мәселесін ЖҰӨ және басқа ... ... ... талдау
2.1 ҚР-сы жұмыссыздық пен жұмысбастылық деңгейінің қазіргі таңдағы
статистикалық көрсеткіштері
Қазақстандағы еңбек рыногы ... ... ... әрине бұл
әлеуметтiк-экономикалық сала болғандықтан, елiмiздiң ... ... ... ... бұл ... ... да күрт ... Оның келесiдей себептерiн атап өтуге болады:
1) Елдегi экономиканың дағдарысқа ұшырауы, өндiрiс орындарыныңқысқарып,
халықтың жұмыссыз қалуына әкелiп ... ... ... ... кейiн Қазақстаннның еңбек рыногына жұмыс
күшi ұсынысының имиграциясы мен эмиграциясы ең күштi әсер ... елге ... ... ... ... саны көп ... елден кетiп жатқандардың көпшiлiгi бiлiктi, бiлiмдi және
бәсекелестiк қабiлетi жоғары, ... ... ... азаматтар
екенiн ескерсек, бiздiң қоғамымыздың еңбек потенциялына орны толмайтын
шығын әкелгенiн айтуымыз керек.
3) Ұлттық экономикамыздың құлдырауымен байланысты ... сала ... ... өсiмi кемуде, оған бiр жағынан өтпелi кезеңде
басты әсер етiп отыр;
4) Фирма мен кәсiпорындар өнiмiнiң ... ... ... ... ... ... шығарған өнiмдерiне сұраныстың аз болуы
жалақының төмендеуiне әкелдi. ... ... ... ... ... азаюына әкелгенi белгiлi немесе көлеңкелi экономикада
қызмет етушiлер саны артты; /7/
Алайда осындай ... ... орын ... ... ... ... ... қарқынмен дамуы, стратегиялар мен
реформалардың оң нәтижесiн беруi, жекешелендiрудiң толық қанды жүруi, ... ... ... бiлiм ... ... жасауы, өнеркәсiп
орындарының ашылуы, қаржы рыногында тұрақтылықтың болып, ... ... және ... саясаттардың тиiмтi түрде жүзеге
асуынан еңбек рыногында ... оң ... ... ... ... ... ... жылдамдылығы жоғары, Ресеймен салыстырғанда
еңбек рыногын қалыптастыру алда. Кадрлар дайындауда жеке меншiктi оқу
орындары кәдiмгiдей үлкен роль ... ... ... жыл iшiнде экономиканың тұрақты дамуымен байланысты,
фирма мен кәсiпорындардың ... өсуi, ауыл ... ... ... ... қызмет көрсету салаларының
дамуына байланысты жұмыссыздық азайып, экономикалық активтi ... ... ... ... экономика құру және рыноктық қатынастарды дамыту
адамдардың бiлiмiн жетiлдiруге, еңбек қабiлеттiлiгiн ... Бұл ... ... жалақының өсуiне әкеледi.
Елiмiздегi жалақының нақты өсiмi 2005 ... ... алты ... ... ... ал 2006 жылы ... өсуі 30%-дан асып кетті.
Елiмiздегi орташа айлық жалақының өсуiн келесi суреттен көре ... осы ... ... жұмыссыздық деңгейiн салыстыратын болсақ, онда
елiмiзде жалақының өсуiмен ... ... ... отырғанын
көремiз. /6/
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | ...... ... өсу ... Елде ... ... ... өсуi, несие және лизингтiк
қатынастардың дамуына байланысты жеке ... ... ... ... ... өсiп, онда жалпы жұмыс iстейтiн адамдар
үлесi 70-80% болып отыр.
5) Жалпы елдегi жұмысыздық 1998 ... 13,5% ... ... ... 1999 ... ... төмендей бастады. Яғни, осы жылдары ұлттық
экономиканың басқа көрсеткiштерi де қарқынды дамыды. Оның бiр ... ... ... өсуiмен сипатталады және инфляция деңгейi де
бiршама ... осы ... ... рыногының қазiргi кездегi және оны өткен
жылдармен салыстырып, статистикалық көрсеткiштерiне назар аударсақ.
Еңбек ... ... ... ... ... ... жұмысбастылық, экономикалық активтi немесе
активтi емес халық, жұмыссыздық, жалдамалы және жеке ... ... ... ... ... ... ... бойынша агенттiк
щұғылданады. Елiмiзде статистикалық ... ... ... есептелiнiп жүр: ол жұмыссыздықтың ресми және ... ... ... ... жұмыссыздық деңгейiн келесi кестеден көре аламыз.
Жұмыс күшi – жұмыссыздар мен жұмыс iстейтiндердiң жиынтығы, ал жұмыссыздық
деңгейi – бұл ... ... ... санындағы жұмыссыздардың пайыз түрiнде
анықталуы.
Сондай-ақ экономиканың ... ... ... ... ... ... ұғым ... Ол дегенiмiз еңбек рыногында еңбек жасына
келген және еңбекке қабiлеттi, жұмыс iстегiсi келетiн адамдар саны.
Мысалы, елiмiзде 2000 ... ... ... ... халықтың
саны күннен-күнге өсуде, оған себепшi ... ... ... өндiрiс орындарының ашылуы, жалақының жоғарлап, оның тұрақты
болуы, халықтың бiлiм және ... ... өсуi, ... ... ... және т.б. ... себеп болып отыр.
Экономикалық активтi халықтың өсу динамикасын келесi 3-шi ... ... ... 2007 жылы ... ... ... 8,08 млн.
адамға жеттi, өткен жылмен салыстырғанда шамалы ғана төмен, солардың iшiнде
жұмыспен қамтылғандары 7,3 млн. адам. ... | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ...... активтi халық
Суреттен көрiп отырғанымыздай, елiмiзде соңғы жылдары жыл ... ... және ... ... саны ... активтi халық өсуде, ал оның есесiне елiмiзде ... ... - ... ... Алайда 2007 жылы жұмыссыздар саны шамалы
өсіп отыр айта аламыз. Оған себеп экономика болып жатқан ... ... ... ... ... өсуі және көптеген қаржы орындары
мен банктердің өзінің қызметкерлерінің санын ... ... ... ... ... ... ... азаюы елiмiзде қызмет көрсету және өндiрiс салаларының
дамуы, жалақының өсуi басты себепшi ... ... ... ... саны ... Жұмыссыздықтың деңгейiн келесi 4-шi суреттен ... Онда 2000 ... ... жалпы жұмыссыздық деңгейiнiң 12,8%-дан
бастап, 2008 жылы 8,7%-ға дейiн төмендегенiн көремiз.
Ендi ... ... ... елiмiздегi 2000-2008 жылдар
аралығындағы деңгейiнiң ... ... Оны 1-шi ... және ... көре ... ... 1- Қазақстандағы жұмыссыздар деңгейі, %
| |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... ... ... деңейi
Көріп отырғанымыздай 2002-2004 жылдар аралығында инфляция деңгейі
елімізде ... ... ... ал 2005 ... ... ... деңгейі
бірқалыпты өсіп келе жатыр. Ал тәуелсіз ... ... ... ... 2007 және ... 2008 жылы 9-10% ... 15% шамасында
болуда. Егер инфляция деңгейі бұндай жоғары болуы ұлттық экономикаға өзінің
айтарлықтай зиянын тигізеді. Яғни, елде қаржы ... мен ... ... өзгеріске ұшырайды.
Бұл инфляцияның өсуінің себептерін жоғарыда атап өттік. Сонымен ... етек алуы ... ... ... ... экономиканың
басқа да макроэкономикалық көрсеткіштерімен байланыста болады. ... ... ең ... ... ... Яғни, жұмыссыздық
деңгейі табиғи деңгейінен төмен болса, жалпы жалақылар өсуі себебінен
айналыстағы ақша ... ... ... ... алып ... ... теория біздің елімізде көрініс табуда, яғни 2000 жылдан ... ... ... ... 2006 жылы 8,1%-ға төмендеу бағытын
алып отыр, ал оның орнына инфляция деңгейі 2000 жылғы ... 2008 ... ... ... ... Бұл ... толық түсіну үшін келесі 8-ші
суретке көз салуымыз керек. /18/
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ...... мен ... ... ... ... жою және ақша айналысын тұрақтандыруға арналған
шаралар қолдану үстiнде. Инфляцияға қарсы саясаттар елiмiзде тiкелей ... ... ... ... асып ... ... ... реттеу
табыстар саясаты шеңберiнде жүзеге асады. Ол елдегi жалақы мен бағалардың
өсу нысаналарын белгiлеу негiзiнде ... ... ... Ал ... ықпал
етудiң жанама әдiстерiнiң үлесi елiмiзде басымырақ деп те айтсақ ... iске асып ... ... ... ... ... және ... саясаттың “дефляциялық” шаралары жатады.
Әлеуметтік қолдау көрсету ... ... ... ... ... ... (2006 жылғы Елбасының халыққа Жолдауынан).
Нағыз пәрменді әлеуметтік саясат – ол халықты жұмыспен тұрлаулы қамту
саясаты болып келді және болып қала ... ... шын ... ... ... зәру мүшелеріне ғана
қолдау көрсету жөніндегі толық жауапкершілікті өз ... ... ... ... орай әлеуметтік көмек көрсету саясаты “әлеуметтік топтардың
мұқтаждықтарымен” ... тиіс ... ... ... ... ... сапына қосуға даярлау” ... ... ... Азаматтарға қолдау көрсетудің мемлекеттік жүйесі
олардың қайта оқып-үйренуі мен жаңа ... ... ... ... ... жылдың тамызында менің қазақстандықтармен тікелей эфир арқылы
жүздесуім кезінде зейнетақы мен ... ... әр ... ... жайында өте көп ұсыныстар келіп түсті. Бұл мәселені шешетін боламыз.
Әлеуметтік қызмет көрсету ... ... ... ... ... олардың сапасын арттыру үшін  әлеуметтік қызметтің кепілді және
қосымша тізбесін әзірлеп, оны заң ... ... және ... беру ... ... қажет.
Әлеуметтік қызмет көрсетудің мемлекеттік стандарттарын ... ... ... ... ... ... ... міндетті
түрде лицензиялауды кіргізу және олардың жұмысшыларын тіркеу керек болады.
Елбасымыздың 2008 жылғы 5-ші ақпандағы «Қазақстан халқының әл-ауқатын
арттыру - ... ... ... мақсаты» атты халыққа Жолдауында
айтылғандай Қазақстан халқына ... 2006 және 2007 ... мен ... ... ... ғана ... ... дамуымыздың
келешегі жайында да айтқан едім. Осыған орай ... ... ... ... қатарынан нық орны алу мен 30 корпоративтік ... ... елді ... ... біздің басты
стратегиялық мақсатымыз болып қала бермек.
Қазақстан 2008 жылы жаңа ... ... және ... ... ... ... ... алды. Бүгінгі күнге дейін
еліміздің айтарлықтай ... ... ... қаражатын қоса
есептегенде ол шамамен 40 ... АҚШ ... ... Осындай елеулі
жинақтардың болуы еліміздің қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ... рөл ... ... ахуалы да тұрақты қалпында 2000 жылдан бастап
мемлекеттік бюджеттің білім беруге, денсаулық ... және ... ... ... 5 ... ... ұлғайды. Біздің 5
миллионнан астам адамдарымыз мемлекеттік әлеуметтік қорғаумен қамтылып
отыр. Бұл ... ... бес жыл ... көрсеткіштерге қарағанда екі есе
артық.
Жолдауда зейнеткерлерді қолдау көлемін ұдайы арттырып келе жатқандығы
айтылады. ... ... ... ... ... ... ... 1,1 триллион теңгеден асып түсті.
Әлеуметтік құрылым нығайып отыр. 2007 жылы ғана ... ... ... пен 23 ... ... орны салынды. Жалпы айтқанда қоғамдық
өмірдің барлық салаларында ... ... ... жатыр. Бұл біздің
экономикамыздың өркендеуінің, сындарлы әлеуметтік саясатымыз бен ... ... ... ... іске асып ... ... ... тиісті шаралар қарастырылған:
• мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылардың және арнаулы мемлекеттік
жәрдемақылардың мөлшерін 2009 жылдан ... жыл ... орта ... ... ... отыру;
• сәби бір жасқа толғанға дейін күтіп-бағуға берілетін ай сайынғы
жәрдемақыны 2010-2011 жылдары кезең-кезеңмен ... орта ... 2007 ... жәрдемақының мөлшерін 2,5 есеге арттыру;
• бюджет саласы қызметкерлерінің жалақысын кезең-кезеңмен өсіру арқылы
2012 жылы 2 есе ... оның ... 2009 жылы – 25 %-ға, 2010 ... 25 %-ға, ал 2011 жылы 30%-ға ... ... ... тиіс.
Әлеуметтік игілікті қамтамасыз ету өмір сүру ... ... ... адам ресурстарын ұлғайтумен қатар жүргізілуге тиіс.
Еліміздің ғылыми, білім беру және ... ... ... ... ... ... ... бюджетті жоспарлаудың үш жылдық жоспары
көрсетілген. Жаңа үшжылдық бюджет:
• тұтас алғанда 2007 жылға ... ... ... ... 2012
жылға қарай 2,5 есе өсуі;
• мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын кезең бойынша өсіріп отыру;
• жаңа ... ... ... ... ... ... ... бюджеттің әлеуметтік арналымын кеңейту және осының
негізінде халықтың ... ... ... ... ... Үкіметінің 2008-2010 жылдарға арналған орта
мерзімді бағдарламасы Қазақстан Республикасының ... 2007 ... ... ... ... жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына Жолдауын
ескере отырып, ... ... ... ... және үш ... ... ... мемлекеттік реттеуіштердің
болжамы, мемлекеттік салалық бағдарламалар мен басқа стратегиялық ... ... ... ... ... жұмыссыздық мәселесі әрқашан болған және болады да.
Мемлекет жұмыссыздықпен күресте көптеген ... ... ... ... ... арнайы бағдарламалар жа жасалып жатыр. Іс
шараларға келетін болсақ, мемлекет ... ... ... ... ... ... көрсетіп жатыр. Кедейщілік деңгейін
бәсеңдетудің түрлі жолдары ... ... ... күрес саясаты толыққанды жүргізілуде деп айтуға әлі ... ... ... ... жергілікті әкімдер жүрдім- бардым
қарап отыр. Қолдарында нақты ақшасы мен билігі болмағандықтан, олар ... ... ... де ... ... ... ... басқарып
отырған аймақтағы кедейлік көрсеткішін төмендетіп, орталыққа ақпарат беруге
машықтанып алған деуге негіз бар. Өйткені жыл ... ... ... ... ... ... ... емес. Әкімдік тарапынан
уақытша, мезгілдік ... ... ... төленетін жалақы
мөлшері мардымсыз, шамамен 5-6 мың теңге төңірегінде. Мұндай ... гөрі ... сол ... төленетін жәрдемақысын алып үйінде
отыра беру әлдеқайда тиімді. Сондықтан да елді табыс табуға баули ... ... ... ... ... ... жасау керек.
Қазақстандықтардың 40 пайызын ауыл ... ... ... ... ... ... ... айналасына шоғырландыру одан да қиын.
Өйткені, бұл ... ... үй ... беру ... екі ... бір жұмыс
тауып берудің өзі оңай шаруа болмақ емес.
Қалаларда жаңа технологиялар алып ... ... ... ... ... ... ... екіталай деуге негіз бар. Оның ... ... ... ... қолында болғандықтан, тауарлардың
өзіндік құны жоғары. Біз қаншалықты ... мен ... ... ... ол ... инфляция жетегінде кетіп жүр.
Әсіресе, осындай кедей отбасылар қатты зардап шегері ... ... өз ... ... ... ... әлеуметтiк қайшылықтарды шиеленiстiредi. Сондықтан барлық елдер
жұмыссыздық ... ... ... қойып, онымен күрес жүргiзедi. Бұл
мәселе бiздiң елiмiз Қазақстан Республикасы үшiн де ... ... ... Өйткенi елiмiз экономикасында егемендiгiн алғаннан кейiн жаппай
жұмыссыздық орын алып, ол соңғы бiрнеше жылда ған ... тауа ... ... ... ... ... болсақ, әрине бұл
әлеуметтiк-экономикалық сала болғандықтан, елiмiздiң ... ... ... ... бұл ... ... да күрт нашарлап
кеттi. Бiрақ, елiмiздiң экономикалық ... ... ... ... ол ... ... өз жемiсiн берiп, бүгiнде еңбек рыногының
қатынастары дамып және жалпы экономика ... ... ... ... ... азаюда.
Сонымен қатар, елiмiзде жұмыссыздық мәселесiн шешу және жалпы
әлеуметтiк ... ... ... ... ... басты орынға қойылды. Оның
бiрден-бiр мысалы, өткен наурыздағы Елбасымыздың халыққа ... ... ... ... ... болады. Жолдауда елiмiздiң әлеуметтiк
мәселелерiн шешiп, халықтың тұрмыс-жағдайын көтеру үшiн елде ... ... ... ... ... 30%-ға ... ... мен
студенттердiң степендиясын жоғарлату және басқа да кәсiпорындарда жұмыс
iстейтiндердiң жалақысын көтеру ... атап өттi. ... бұл ... ... ... ... ... әлеуметтiк мәселесiн бiршама
шешiп, халықтың еңбекке қабiлеттiлiгiн арттырып, жұмыссыздық ... үшін ... ... ... ... биылғы 2008 жылғы
«Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты мақсаты»
атты халыққа Жолдауынан көре аламыз.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Жұмамбаев С.К. ... ... ... Оқу ...... ... 2003 – 171 ... Рынок труда. Учебник / под. ред. проф. В.С. ... и ... ... – М.: МГУ, 1996 г.
3. Мамыров Н.Қ., Тiлеужанова М.Ә. - Макроэкономика. - Оқулық. – ... - 2003. – 432 ... ... Н.Г. ... ... – СПб: ... Ком, 1999. – 784 ... Агапова Т. А., Серегина С. Ф. - Макроэкономика : Учебник. – МГУ. ... ... - 1999. – ... ... ... Алматы. – 2008г. – 467 б.
7. Джумамбаев С.К. ... ... в ... ...... 2006 г.
8. Ивашковский С.Н. - Макроэкономика. - Учебник. – 2-е изд., испр., доп.
– М., - Дело. 2002. – 472 ... ... ... еңбек туралы”: Қазақстан Республикасының
1999 жылғы 10 желтоқсанындағы заңы // Егемен Қазақстан, 1999 ж., 24
желтоқсан.
10. “Халықты ... ... ... ... ... 2001 жылғы
23 қаңтарындағы заңы // Егемен Қазақстан, 2001 ж, 30 қаңтар.
11. Н. Ә. Назарбаев. «Қазақстан әлемдегі бәсекеге ... ... ... ... кіру ... ... ... 2006 жыл, 1
наурыз.
12. «Обзор макроэкономической ... в ... // ... ... №4, 2007 ... ... ... и права Казахстана, 2008 г. № 1,2,3.
14. Е.Б.Жатканбаев, К.С.Мухтарова. Безработица как фактор снижения
уровня жизни населения ... ... ... Экономическая,2007№1
15. Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауы «Жаңа әлемдегі жаңа
қазақстан», 2007ж 3 наурыз.
16. «Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008-2010 ... ... ... фискалдық саясаты туралы» - Қазақстан Республикасы Үкіметінің
қаулысы, 2007 жылғы 29 тамыз, №754, ... ... ... «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру мемлекеттік саясаттың басты
мақсаты» Н.Назарбаев 2008 жылғы Қазақстан ... ...... 2008 ж. 5 ақпан.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жұмыссыздық мәселесі23 бет
Жұмыссыздық мәселесі және түрлері15 бет
Жұмыссыздық мәселесі туралы7 бет
Нарықтық қатынастар жағдайындағы жұмыссыздық мәселесін шешу технологиясы56 бет
Қазақстан Республикасы жұмыссыздық мәселесі11 бет
Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық мәселесі23 бет
Қазақстандағы жұмыссыздық мәселесін шешу жолдары33 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет
Delphi ортасы туралы түсінігі51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь