Географиялық ізденістердегі аэрокосмостық әдістері мен олардың негізгі түсініктері

Кіріспе
I. Географиялық ізденістердегі аэрокосмостық әдістері мен олардың негізгі түсініктері
1. Әуеғарыштық зерттеулердің қысқаша даму тарихы
2. Әуеғарыштық тәсілдердің физикалық негізі
II. Әуеғарыштық түсірілімдер
1. Әуеғарыштық түсіру түрлері және оның классификациясына сипаттама
2. Суреттердің бейнелік қасиеттері және оларды дешифрлеуге түсініктеме
3. Суреттердің бейнелік қасиеттері және оларды дешифрлеуге түсініктеме
III. Аэроғарыштық түсірілістердің генеризациялануына сипаттама
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
Географиялық қабықты немесе оның кешендерін қарастыруда географтар аэрокосмоық әдістер арқылы фотосуреттерден олар туралы ақпарат алады,сонымен қатар түсірілім аппараттарының көмегімен мыңдаған киллометр қашықтықта орналасқан обьектіні зерделеуге мүмкіндік береді. Қашықтық арқылы зерттеп қарастыру аэрокосмостық әдістің негізі болып табылады. Қашықтықтан зерделеу әдістері географиялық зерттеулерде өте ертеден қолданылып келе жатыр. Алғашында арнайы салынған суреттер арқылы қарастырылып отырған обьектінің кеңістікте орналасуын анықтаған. Фотографияның шығуына байланысты жер бетін түсіруге арналған фототеодалиттік түсірілім пайда болды, осы перспективалы фототүсірілімдер арқылы таулы өңірдің картасы құрастырылды.
Авицияның дамуы қарастырылып отырған аймақтың үстінен аэро фото түсірілімдер алу мүмкіндігін туғызды. Жерді ғылыми тұрғыда зерттеу көзі аэро әдістер болып табылды. Космостық түсірілімдер өңірлік және жаһандық деңгейдегі географиялық проблемаларды шешудегі геоинформацияны қарастырады. Қашықтықтан және аэрокосмостан зерттеу әдістері. Ешқандай қатынассыз, аралықтарындағы алшақтыққа қарамастан қашықтық әдіс арқылы кез келген обьектіні оқып зерттеуг болады. Аэрокосмостық әдіс арқылы зерттеуде жойылған обьекті туралы ақпараттарды арнайы электромагниитті сәуле арқылы жіберуге болады, электромагнитті сәуле интенсивтілігімен, спектральды құрамымен,поляризациялығымен және таралу бағыттарының болуымен сипатталады.
Аэрокосмостық әдістердің ерекшелігінің бірі ретінде мынаны алып қарастыруға болады: қарастырылып отырған аумақ пен тіркеуші аппараттың арасында әр дайым бұлыңғыр емес атмосфера қабаты болады. Сондықтанда зерттеулерді зона спектірінің электромагниттік толқындарының жекелеген бөліктерінде жүргізеді, олар өз кезегінде анық терезе деген атауға ие. Сонымен қатар бұлттылықта айтарлықтай кедергі келтіреді. Аэрокосмостық түсірілімдер: арнайы түсірілім аппараттарының көмегі арқылы жүргізіледі. Бір мезетте бірнеше спектральды зоналарда суреттер алу мүмкіндігі бар түсірілім аппараттары көпзоналды деп аталса, ал ондаған немесе жүздеген тар спектралды зоналардағы түсірілім аппараттары гиперспектралды деп аталады. Аэрокосмостық зерттеулердегі жан жақтылық және кешенді принципі бір суреттпен ерекшеленбейді, ол оның масштабына, обзорлығына, ракурстылығына, түсіріс уақытына,спектралдық диапазонына, тіркеулік полярлық шағылуына қарайды.
1. Книжников Ю.Ф. Основы аэрокосмических методов географических исследований. М. МГУ. 1980.
2. Кравцова В.И. Космические методы картографирования. М.МГУ. 1995.
3. Аковецкий В.И. Дешифрирование снимков. М.Недра. 1983.
4. Виноградов Б.В. Космические методы изучения природной среды. М.Мысль. 1986.
5. Аэрокосмические исследования Земли. Отв.ред. С.В.Зонн. М., Наука. 1979.
        
        Жоспар:
* Кіріспе
Географиялық ізденістердегі аэрокосмостық әдістері мен олардың негізгі түсініктері
Әуеғарыштық зерттеулердің қысқаша даму тарихы
Әуеғарыштық ... ... ... түсірілімдер
Әуеғарыштық түсіру түрлері және оның классификациясына сипаттама
Суреттердің бейнелік қасиеттері және ... ... ...
Суреттердің бейнелік қасиеттері және оларды дешифрлеуге түсініктеме
Аэроғарыштық түсірілістердің генеризациялануына сипаттама
* Қорытынды
* Қолданылған әдебиеттер тізімі.
*
Географиялық ізденістердегі ... ... мен ... ... түсініктері
Географиялық қабықты немесе оның кешендерін қарастыруда географтар аэрокосмоық әдістер арқылы фотосуреттерден олар ... ... ... қатар түсірілім аппараттарының көмегімен мыңдаған киллометр қашықтықта ... ... ... ... ... ... ... зерттеп қарастыру аэрокосмостық әдістің негізі болып табылады. Қашықтықтан зерделеу әдістері географиялық ... өте ... ... келе ... ... ... ... суреттер арқылы қарастырылып отырған обьектінің кеңістікте ... ... ... ... ... жер ... ... арналған фототеодалиттік түсірілім пайда болды, осы перспективалы фототүсірілімдер арқылы таулы ... ... ... ... ... қарастырылып отырған аймақтың үстінен аэро фото түсірілімдер алу мүмкіндігін туғызды. Жерді ғылыми тұрғыда зерттеу көзі аэро ... ... ... Космостық түсірілімдер өңірлік және жаһандық деңгейдегі географиялық проблемаларды шешудегі геоинформацияны қарастырады. Қашықтықтан және ... ... ... ... ... ... ... қарамастан қашықтық әдіс арқылы кез келген обьектіні оқып зерттеуг болады. Аэрокосмостық әдіс ... ... ... ... ... ақпараттарды арнайы электромагниитті сәуле арқылы жіберуге болады, электромагнитті ... ... ... құрамымен,поляризациялығымен және таралу бағыттарының болуымен сипатталады.
Аэрокосмостық әдістердің ерекшелігінің бірі ретінде мынаны алып қарастыруға болады: қарастырылып отырған ... пен ... ... ... әр дайым бұлыңғыр емес атмосфера қабаты болады. Сондықтанда ... зона ... ... ... ... бөліктерінде жүргізеді, олар өз кезегінде анық терезе деген атауға ие. ... ... ... ... кедергі келтіреді. Аэрокосмостық түсірілімдер: арнайы түсірілім аппараттарының көмегі арқылы жүргізіледі. Бір мезетте бірнеше спектральды зоналарда суреттер алу мүмкіндігі бар түсірілім ... ... деп ... ал ... ... ... тар ... зоналардағы түсірілім аппараттары гиперспектралды деп аталады. Аэрокосмостық зерттеулердегі жан жақтылық және кешенді принципі бір ... ... ол оның ... обзорлығына, ракурстылығына, түсіріс уақытына,спектралдық диапазонына, тіркеулік полярлық шағылуына қарайды. ... ... ... ... ретінде. Тәжірбиелік тұрғыдан зерттеу әдісінің бірі болып саналып келе жатқандықтан қазіргі кезде ... жеке ... ... ... ... заманауи мазмұны бір бірімен тығыз байланысты екі бөлімнен тұрады: табиғи ғылыми яғни ол ... ... ... ... ... білуге мүмкіндік туғызсса, инженерлік техникалық бөлімі аэрокосмостық әдістер арқылы зерттегенде қазіргі заманға сай ... ... мен ... ... ... ...
Аэрокосмостық түсірілім сәулелену тіркелудің анағұрлым кеңінен таралған зерттеліп жатқан обьектінің геоақпаратын тасымалдаушы,географиялық тапсырмаларды шешуде көп орын алатын универсалды формасы. ... ... ... ... ... ғасырдың жетпісінші жылдарынан бастап қолданыста. Табиғи ресурстарды қарастыруда, қоршаған ортаны бақылауда, геоақпараттық ... ... ... және ... ... ... ететін, жалпы мемлекеттік әрдайым қызмет атқарып тұратын жүйе ... ... Бұл ... ... ... бар ... Ф, құрылықты бақылауға арналған Ресурс О және мұхитқа ... ... О ... ... ... тұрады. Ресурс Ф серіктері 200-300км биіктегі өңірді толық түрде бірнеше апта ішінде түсіруге мүмкіндік береді. ... ... ... тез және ... ... ... арқылы жер бетіндегі қабылдағыш пункттерге радиканалдар арқалы жіберіп отырады. Қабылдағыш ... екі ... бар ... ... диаметрлі антенналары бар жоғары жылдамдықты қамтамасыз ететін үлкен ақпараттар легін тіркейтін , кезекті ... ... ... ... алуға мүмкіндік береді.
Ландсат космостық америкалық жүйесі 1972жылдан бастап қызмет атқарып келеді. Он алты күн ішінде ... жер ... көп ... ... ... ... бар. ... сандық ақпарат радиканалдарға жер бетіндегі көптеген елдердегі ... ... ... ... ... нәтижелері компьютерге жіберіліп сандық түрде көрсетіледі.
Тарату қызметі интернет желісі арқылы әр елге таратады. Ландсат спутниктерінен түсірілген түсірілімдер ... ... ... ... сонымен қатар көптеген елдерде геологиялық экологиялық зерттеулер үшін ... ... ... космостық жүйесі. 1986 жылдан бастап қызмет жасап келеді. Түсірілім сегіз жүз киллометр биіктіктен екі сканермен ... ... ... мен ... екі ... ... ... алынады сонымен қатар жиырма шақты өңірлік станциялар арқылы да алынады.
Әуеғарыштық зерттеулердің қысқаша даму тарихына сипаттама
Бастапқы кезең. Алғашқы бақылау және ауадан ... ... ХІХ ... ... ... ... Францияның әскери офицері Гаспар Турнашон (Надар) 1859 жылы әуе шарынан ... ... ... ... ... ... Ал Ресейде алғашқы фототүсірістер әуе шарының арқасында 1886 жылы ... әуе ... ... А. М. ... ... жүзеге асқан. Бірінші Дүниежүзілік соғыстың ұшқыны ұшақтан түсірілген суреттердің дамуына көп септігін тигізді. 1916 жылы Орыс ... ... ... ... ... ... ... Олардың міндеттеріне әуе суреттерді дешифрлеу, алынған нәтижелерді картаға енгізу және әр түрлі әскери мақсаттағы карта жасау кірді. 1920 ... ... ... соғыс аяқталғаннан кейін Ұлыбританияда, АҚШ-та, Францияда, ал кейінірек Германияда әскерлерінің жинаған тәжірибелері ауыл шаруашылығында қолданыла бастады.
1919 жылдың ... ... ... Геозезиялық Басқару жайлы Қаулы аэротүсірістердің қарқынды дамуына жол ашты. Аэрофототопографиялық бөлім құрылды. Соның арқасында әр ... ... ... мақсаттарда қолдану үшін тәжірибелі жұмыстар жүргізілді. 1924 жылдан бастап зерттелмеген аудандардың топографиялық карталарын құрастыруды мақсат етіп қойып, алғаш рет ... ... мен жол ... ... ... 1930 жылдар. Бұл кезеңде аэрофотосуреттер геологияда, ормандарды зерттеуде және эксплуатациялауда, сонымен қатар Арктиканы ... ... Және осы ... ... түрінде аэрофотосуреттердің шөлдерді зерттеуде, өзендерді, батпақтарды және жер бедерін зерттеуде қолданылғандығы сайма-сай келеді. Аэротүсіріс осы кезеңде қол ... ... ... ол ... ... ... жаңа ... болып табылды. 1940 жылдар.
Екінші дүниежүзілік соғыс әуеден, космостан түсірілген суреттердің дамуына жаңа серпін ... қана ... оны ... жаңа ... де толықтырды. Жаңа спектрзоналдық пленка пайда болды. Ол ... ... деп ... Осы ... ... ... ... және әскери базаларды және басқа да нысандарды түрлі түстермен ажырату мүмкіндігі туған.
1941-1945 жылдары Ұлы Отан ... ... де ... ... ... басталған топографиялық және картографиялық жұмыстар жалғасын тапты. 1949 жылы ... 1:100 ООО ... ... ... бітті. Бұл ұлы жетістік бүкіл елдің аумағын ... ... ... ұйымның алтын белгісімен марапатталды. Бұл картаның құрастырылуы ... және ... ... ... ... ... асты. Осы сәттен бастап топографиялық картографияда суреттерді дешифрлеу міндетті жұмысқа айналды.
1950 жылдары әскери ... ... және ... ... жасалынды. Аэрофотосуреттердің ғылымда, басқа да көптеген салаларда практика түрінде кеңінен қолданылды. 1960 жылдары тәжірибе ... ... ... ... негізі жасалынды. 1970 жылдар космостық тәсілдердің кең қолданылуымен ерекшеленеді. 1972 жылы АҚШ ... ... ... ... ... ... ... сканер орналасқан. Ол сканердің көмегімен 4 зонада 57x79 өлшемі бойынша табиғат ресурстары орналасқан жерлерді зерттеу, сол аймақты көпзоналды ... ... ... ... 1980 ... - ... мәліметтердің Жер бетін картографиялық зерттеулері үшін және көптеген басқа да ... ... ... ... жаңа ... технологиялардың және компьютерлердің практикада кеңінен қолданылуына байланысты суреттерді ... ... ... аса ... ХХ ... соңы мен ... ... Космостан мәліметтердің алынуы оңайға түсті. Бұрын бірнеше елдің әр түрлі спутниктерінің ... ... ... 15 ... ... 3-4 және одан да аз ... ... мәлімет алатын болса, технологияның дамуына байланысты оның мөлшері 7-15 ... ... ... 32-200 ... ... ... ... спектрометрлер пайда болды.
Бұл кезеңнің ... - АҚШ пен ... ... ұйымдарының арқасында жасалынған космостық түсірістер (түсірістердің өлшемі 1-2 метр пиксель) туралы мәліметтердің қол ... ... ... ... түсірістерді компьютерлік дешифрлеу арқылы аэрофотосуреттердің қолжетімділігі, сандық таралуы ... ... Д.ж. ең ... ... ҚШ та ... 1 ұшырылады. Кейінірек басқа елдер де де ұшырылады. 26.11.1965 Франция 11.02.1970 Жапония Осуми 24.04.1970 ... ... ... ... 18.07.1980 Үндістан Рохини
Әуеғарыштық тәсілдердің физикалық негізі
Аэрокосмостық зоналау екі бір бірімен тығыз байланысты бөлімнен тұрады: инженерлік техникалық және табиғи ... ... ... алумен байланысты болса, екіншісі олардың қолданылуымен байланысты. Электромагнитті спектр. Электромагнитті толқындардың ... ... ... ... ... ... ... спектрі деп аталады. Қазіргі заманғы аэрокосмостық әдістердің көбісі оптикалық ультра қысқа 0,3мкм ден 3м ұзындықтағы радиотолқындардың қолданылуына ... ... ... ... (0,001 -- 1000 мкм) ... -- 0,4 мкм), ... (0.4 -- 0,8 мкм) және ... (0,8 -- 1000 мкм) диапазондар бар. Көрінетін диапазонда көзбен түстерді ... ... ол ... ... (жеті үрге бөлінеді: күлгін (380 -- 450), көк (450 -- 480), көгілдір (480 -- 500), ... (500 -- 560), сары (560 -- 590), ... сары (590 -- 620) және ... (620 -- 750). ... ... диапазоны диапазоншықтарға бөлінеді: таяу(0,8 -- 1,3), орташа (1,3 -- 3) алыс (3 -- 1000). ... ... ... ... ... Тау жыныстары және топырақтар қызыл зона спетрна дейінгі спектр айқындылығының жоғарғы ... ... Тау ... спектрлік айқындылығы құрамына кіретін минералдар мен элементтерге байланысты болса ал, топырақтарда құрамына кіретін ... мен ... ... ... ... . Өсімдік жамылғысы жасыл өсімдіктерде максимум шағылуымен ... ... ... шағылуымен сипатталады. Су жамылғысы шағылудың ең төмен болуымен және ... ... ... Қар ... ... айқындылықтың анағұрлым жоғарғы коэффициенттілігімен және олардың инфрақызыл спектрларда төмендеуімен сипатталады.
Шағылыстыруды тіркеудің әдістері
Аэрокосмостық түсіру жүйесінде сәулеленудің ... ... ... ... түрлері болып химиялық, жылылық және электрлі болып саналады. Фотохимиялық ... ... ... кең ... химиялық шағылу болып фотографиялық материалдар болып табылған, олар көптеген аэрокосмостық ақпараттар алуда қолданған.Ақ қара фотографиялық материалдар. Олардың негізін ... ... ... фотографиялық қабат құрайды.
Қабаттың сезімталдығы олардың көлеміне байланысты: криссталдар неғұрлым үлкен болған сайын, соғұрлым түрлі түсті сезімталдығы ... ... ... ... Фотография уақытында күміс кристаллдарына жарық әсер ететіндіктен металлға айналады. Күміс металлдары ұсақ кристаллдар түрінде көрініп, қара түске ие болады. Фотографиядағы ... ... ... түрде оптикалық тығыздық деп атайды.Анықтылығы: фотоқабаттардағы кристаллдарға жарықтың жайылуынан сурет анық емес ... ... ... ... ... ... байланысты.Түрлі түсті фотоматериалдар. Түрлі түсті сурет алу үшін түссезгіш фотографиялық қабатқа арнайы түс беретін компонент ... Кең ... түс ... ... ... ... жатқызамыз. Түрлі түсті сурет алу үшін көп қабатты фотоматериалдар қолданылады. Электрлік бұзылулардың тіркемесі.Электрлік сәуле қабылдағыштары ... ... ... ... ... электромагниттік толқындарды тіркеуге мүмкіндік береді. Фотоэлектрлік қабылдағыштар немесе фотоэлементтер ішкі және сыртқы фотоэлектрлік ... ... ... ... ... ... элемент ретінде металлды қолданады. Көрінетін сәулелерге электороваккумдық фотоэлементтер анағұрлым сезімталдық танытады. ... ... Жылы ... ... ... ... ... сәулелерге сезімтал элементтің жылынуы арқылы жауап қайтарады. Электр ... ... ... ... ... ... әшкә шулы тоқты жатқызамыз. Антенналар. Қарапайым антенна ретінде, қабылдағыш және радиодиапазондағы электромагниттік толқындарды ... ... ... ... ... ... мен оларды тасушылар
Түсірілім аппаратурасы. Аэрокосмостық суреттерді арнайы түсірілім аппараттарының көмегімен алады. ... ... ... ... ... ... ... құрылысына байланысыт түсірілім аппараттарының негізгі түрлері бар: фотографиялық, оптика электрондық, радиоэлектрондық. Олар өз кезегінде бір бірімен тығыз ... ... мен ... ... ... олардың ішінде ең негізгісі болып фотокамералар,сканерлер, және радиолокаторлар жатады олардың өздерінің де ... ... бар. ... ... ... ... ... жасалынып жатқан жұмысты автоматты түрде басқаратын борттық ... ... ... ... ... дәл ұшу ... координаттарын,құлау бұрыштарын есептеп табу үшін арнайы ГЛOHACC/GPS деп аталатын құрылғыларды пайдаланады. Осы құралдардың көмегімен ... ... жер ... ... ... пункттерге жіберуде борттағы құрылғылар ерекше орын алады. Ақпараттарды жіберудің екі түрі бар: алдын ала түсірлген ... ... ... ... арқылы синхронды түрде жіберу және ұшу кезінде қабылдағыш пункттің үстінен лақтыру арқылы ... ... ... ... түсіруге арналған кең таралған және универсальды түсіру аппараттары. Қарапайым фотоаппараттарға қарағанда оның салмағы ондаған ... ... ... Біздің елімізде кеңінен таралған аэрофотоаппараттардың мөлшері 18x18 см құрайды. Сонымен қатар үлкен мөлшердегі кдарларда қолданылады.
Космостық фотоаппараттар. Аэрофотоаппараттардың ... ... ... Осы ... ... ... ... ондаған метр биіктіктен алынады. Оптико электрондық кадрлық камераларда суреттер фотографиялық үлгіде емес электрондық үлгіде болады. Ең алғаш космостық ... ... ... элетронды түсірілім аппаратары электронды сәулелеі трубканың дамуына жол ашқан. Тасымалды түсірілім аппараттары. Белгілі бір жер бедерін суретке ... үшін ... ... ... ... ... олар кеңістікте дұрыс бағдар алу үшін сонымен қатар түсіріліп аппаратын белгілі бір деңгеге көтеріп түсіру үшін қажет. Түсірілім апараттарының екі түрі бар: ... және ... ... үшін ... ... ... олар ... аппараттарын арнайы бір ретке келтіріп отырады. Сонымен қатар ұшу экипажында штурман аэротасымалдағыш, бортоператор болады. Олар осы ... ... ... ... ... ... арнайы жеңіл самолеттар мен вертолеттарды қолданады. Кешенді ұшу ... ... ... ... ие бола алатын, самолет базасында әр түрлі ұшу техникасымен сипатталатын ТУ-134, ИЛ-18, АН-12 ұшақтары бар әдетте олар түсірілім аппараттрының көп ... ... ... ... ... ... жасанды спутниктері арқылы метеорологиялық, океанологиялық, табиғи ресурстық, картографиялық, барлау т.б. ... кең ... ... ... ... ... ... тасуға мүмкіндік бар. Әуеғарыштық түсірілімдерді атаңыз Ұшақтан суретке ... ... ... бар: аэрофотографиялық,жылулық инфрақызыл,радиолокациялы және тағы басқа. Дәстүрлі аэроәдістер құрамында былай деп аталатын геофизикалық түсірілімдер бар: аэромагнитті,аэрорадиометрлі, аэроспектрометрлі. Осы ... ... ... ... обьекттер туралы ақпарат алады. Түсірулердің кең таралғаны аэрофотографиялық болып табылады. ... ... ... ... байланысты жоспарлы және перспективалы аэрофотосуреттер болып бөлінеді. Аэрофотоаппараттың оптикалық осі жоспарыл аэрофототүсіруді тік жағдайларға алып келіп, суретті көлденең түрде көрсетеді. ... ұшақ бір ... ... ұшу ... ауытқу және қиратылу бұрыштарымен сипатталатын бұрмаланушылықтарды таратады. Жергілікті жердің бедерін түсіру көп маршрутты және маршрутты ... ... ... өзен аңғарларын,жағалауларды , жолдарды зерттегенде қолданылады. Маршрутты аэрофототүсірілім кезінде қол ... ... ... ... ыңғайлы. Көп маршрутты аэрофототүсірілім ең үлкен өндірістік қолдануда, ... ... ... ... түсірілімдер. Ғарыштық түсірілімдерді 150км ден астам биіктіктен, аспантар механиканың заңдарымен сәйкес ... ... ... қойылған орбитада орындалады. Серіктердің орбиталары. Орбиталардың маңызды негізгі параметрлері ретінде көздің нүктесімен ... ... жер ... ... оның ... ... ... қарағанда жағдайы. Орбитаның формасы орбитанығ әртүрлі бөлімшелеріне түсіпуді биіктіктің тұрақтылығын анықтайды. Серіктер әр түрлі биіктіктерде жұмыс істейді. Атмосфераның ... ... ... ... ... ... түсіруде орбиталардың 3 тобы ерекшеленеді: 1ші тобы: жұмыс жасауды ... ... ... ... ... кемелер,орбиталық станциялардың орбитасы, сонымен бірге фототүсірудің серіктері қосады. 2ші тобы:электрондық аппаратурасы бар қор және ... ... ... кіреді. 3ші топ: бұл геотұрақты серіктердің орбитасы: 36000 км ді биіктікте серіктің қозғалысының бұрыштық ... ... ... ... ... тең ... ... жер бетінің спутникті нүктесімен синхронды жылжиды. Экватор орбитасында геотұрақты ... ... ... жерді нақтылы ауданның үстінде сияқты тоқтап тұра қамтамасыз етеді.
Әуеғарыштық түсіру түрлері және оның классификациясына сипаттама ... ... ... ... ... географтар жұмыс істеу барысында ең негізгісі болып түсірілімнің спектрлік диапазоны табылады, ол ... ... ... ... сонымен қатар алынып отрыған суреттің технологиясын түсіндіреді ол суреттің бейнелеу және радиометрлік, геометриялық құрылымдарына ... Бұл екі ... ... суреттердің классификациялық негізін көрсетеді. Спектральды диапазон суреттерінің негізгі белгілеріне байланысыты 3тобы бар: Көрінетін, таяу және орта инфрақызыл диапазон, оны ... ... деп ... Жылы ... ... ... Түсті диапазондағы түсірілімдердің алу технологиясы фотографиялық және сканерлі деп аталады. Түрлері: жаһандық, өңірлік,локальдық. Масштабына байланысты: жоғары ұсақ ... ... ... ірі ... ... ... бойынша: төмен,орташа,ірі көлемде таралған суреттер. Негізгі түсірілім түрлерінің сипаттамасы: ... ... ... ... ... ... ... Тапографиялық картографияға ақ-қара панхроматикалық түсірілімдерді қолданады,тақырыптық - көпзоналы және ... ... ... ... ... Сканерлі түсірілімдер көрінетін және таяу инфрақызыл диапазондағы радиоканалдар арқылы берілетін оптико-механикалық сканерлер арқылы алынған суреттер.
Суреттердің бейнелік ... және ... ... ... дешифрлеу территорияларды,акваторияларды және кейбір атмосфералық жағдайларды аэрокосмостық бейнелерге негізделген зерттеу әдісі суретте ... ... ... ... ... ... кезеңдерден тұрады: танып білу, интерпретация,сонымен қатар обьектілердің сандық және сапалық сипаттамалары, графикалық, саныдық, тексттік формадағы дешифирлеудің нәтижесі.Дешифирлі түсірілімдердің ... ... және ... ... ... ... ... болады.
Далалық және камералдық дешифрлеудің ерекшеліктері
Егістік дешифрлеу бейне мен нысанның бір бірімен сәйкес келуіне байланысты. ... ... жер беті ... ... ... мүмкін. Жер бетін дешифрлеуде дешифрлеуге қатысы жоқ қосымша мәліметтер мен берілгендерді бір мезетте жинауға, ал ... ... ... да егістік бақылауларды орындауға мүмкіндік береді. Дайындық кезең егістік дешифрлеуде ең басты болып түсіріс материалдарын ... ... ... ... ... Бұл этаптың басы болып-дешифрленетін көрініс және түсіріс жинақтамасы. ... ... ... және үлкеюімен болуы керек. Түсіріс материалдарын дайындау ең алдымен түсіріс масштабын анықтау болады: Жазық аумақтағы аэротүсірістер үшін-бір ... ... ... ... ... аэротүсірістер-далаларға бөлек, тау беткейлері және жота. Түсірістегі қайта дешифрлеу болмас үшін түсіріске жұмыс ауданын бөліп береді. Жұмыс аудандарының шекаралары ... ... ... негізінен кішігірім елді-мекен, жолдар немес шекаралар, жұмыс ауданынан параллель өтетін және т.б. ... ... ... ... Егер түсірісте жазықты немесе төбелі аумақ болса, онда шекаралар ... ... ... ... ... тау ... ... байланысты түсіріс жасалынады. Қойылған мақсатына байланысты түсіріс дайындау кезінде алдын ала ... ... ... Топографиялық дешифрлеуде қосымша редакциялық нұсқаулар құрастырылады, бұдан орындаушыларға берілген ... ... ... ... белгілер қолданылатыны айқын болады. Камералдық дешифрлеу - ең қарапайым, өте жылдам, өнімділігі жоғары жəне ұтымды əдіс. Ол ... жəне ... ... байланысты емес.
Арнайы түсірімдерді пайдалану арқылы анықтайтын нысанның сапасын, толықтығын, нақтылығын арттырады, көлемін ұлғайтады, камералдық жұмыстардың ... ... ... ... кейде жергілікті жер туралы түсірілмей қалған маңызды мəліметтерді алуға көмектеседі. Жалпы камералдық бажайлау адамдар тұрмайтын, баруға қиын биік таулы аймақтарды, ... ... шөл мен ... ... ... ... түсіруде пайдаланады. Камералдық бажайлау жұмыстарын келесі тəртіп бойынша жүргізу керек: а) алдымен суретке ... ... ... ... ... картографиялық мəліметтер мен анықтамалы материалдар жинау; б) стереоскопты пайдаланып ... ... ... ... əуе- жəне ... суреттерін карастыру, жақсы танылатын нысандармен (негізгі гидрографиялық торды, өсімдіктер мен топырақтардың ірі ... ... жəне ... т.б.) ... ... ... в) ... мен бажайлаушы эталондарды пайдалана отырып əрбір стереоқоссуретті нақты, толығырақ бажайлау. Бажайлаушы ... ... ... ... ... ... ... алынады. Эталондар екі түрлі болады: жүйелік жəне аймақтық. Жүйелік эталондар ландшафттың немесе нысанның бір элементін сипаттайды. ... ... ... ... ... ... ... қарым -қатынасын сипаттайды. Камералды-далалық бажайлаудың технологиясы алғашқы камералдық жұмыстарда қарастырылады, кейіннен алдын - ала белгіленген ... ... ... ... ... ... ... далалық түрде зерттеуге кіріседі. Зерттеу кезінде бұндай үлескілер ... ... ... ... əр ... ... қасиеттерін, олардың тура жəне жанама бажайлаушы белгілерін анықтайды. Камералды-далалық бажайлау негізінде эталондарда-үлескілерде немесе ... ... ... бірге камералды жұмыс түріде жүргізіледі. Эталонды үлескілерде, бажайлайтын ƏФС ... ... ... ... мен ... болуы керек. Бұл үлескілер физиқалық-географиялық жəне геоморфологиялық жағдайы бойынша белгіленеді. 3. Таңдаулы далалық бажайлауды камералдық бажайлаумен жалғастыру ... өте қиын және ... ... ... ... ... маңызы бойынша мәліметтермен нашар жабдықталған аймақтарда пайдаланады. Далалық бажайлаудың маршруты камералды түрде бажайлауға көмегі тиетін үлескілерді өтуі ... Жеке ... ... ... ... мәліметтері жоқ жолдар, орман немесе бұталармен көрінбей тұрған өзендер бойынша өткен дұрыс. Камералдық бажайлауды, маршрут немесе бақылау ... ... ... ... ... ... бір ... көшіруден бастау керек. Сосын бажайлау белгілерін, эталондарды пайдалана ... жаңа ... ... және ... мәліметтермен толықтырып, барлық аймақ бойынша камералдық бажайлау ... 4. ... ... далалық жұмыспен толықтыру - бажайлаудың негізгі әдісі болып саналады. Бұл кезде ауданды жеке маршрутпен бажайлауды толықтыру үшін, жақсы зерттелген ... ... бар ... ... зерттейді. Камералдық бажайлауды керекті мәліметтерді және аспаптарды қолдана отырып фотосызбалар мен фотосұлбаларда орындайды. Бұл бажайлау кезінде қосымша ... ... ... қажет ететін үлескілер анықталады.
Аэроғарыштық түсірілістердің генеризациялануына сипаттама
Географиялық карта мен ... ... ... ... ... оның ауданын картаға түсіру үшін өте көп кішірейтуге тура ... ... ... ... ... шындығында мәселені толық шешпейді және оның қажеттігі де жоқ. Ойлап көрейікші, егер кіші ... ... ... елді ... және олардың атауын бейнелеп көрсек онда не ... еді? ... ... да ... ... ... де осындай жағдай болар еді. Бір беттен тұратын қандай да болмасын географиялық картада жер бетінің үлкен бөлігінің шектелген бейнесі ... ... ... ... бар ... ... ... емес. Сондықтан картада көрсетілетін объектілерді іріктеп алады. Латынның сөзі деген ұғымды білдіреді. Қандай да болмасын аэроғарыштық ... ... ... ... және масштабы кішірейген сайын генерализация процесі ұлғая түседі. Картографиялық бейнелеуді жинақтап қорытындылау амал жоқтан болатын процесс, бірақ бұл ... ... деп ... ... ол ... картаны байытуда үлкен рөл атқарады. Генерализация картаны масштабына және пайдалану өрісіне қарай және сандық пен саналық ... ... ... ... ... географиялық аумақтың ерекшелігін ескере отырып картаға қажеті жоқ қосымша құбылыстардан босайды. ... ... ... ... ... ... ... факторларға картаның масштабы, оны пайдалану өрісі және карталанатын аумақтың географиялық ерекшеліктері жатады. Картографиялық бейнелеуді жинақтап қорытындылау амал ... ... ... ... ... оң ерекшеліктері және оның құндылығы да осында. Картографиялық маңызы және мәнімен танысқанынан кейін ... ... ... ... ... ... қарастырайық. Аэроғарыштық түсірілімде көбіне сандық сұрыптау пайдалынады. Ол жергілікті объектілер мен құбылыстар ... ... ... ... ғана ... іріктеп алудан тұрады. Сандық сұрыптау картографиялық аумаққа тән және әлеуметтік-географиялық құбылыстардан тұрады. Олар картаның мазмұнын ашады, бірақ мұндай кейбір табиғи ... ... ... ... ... сұрыптауға сонымен бірге картаның мазмұнын анықтайтын элементтердің жалпы объектілер санына( көлдер, елді мекендер, ... т.б.) ... ... де ... ... ... ... маңыздылары мен мәнділері іріктеліп алынады. Картаның масштабына қарай көптеген объектілердің ішінен ауданы ең кіші мөлшерлі ценз ... ... ... ... ... ... сұрыптауға құбылыстың сапалық сипаты алынады және олар мыналардан тұрады: - құбылыс немесе объективті ... тип ... ең ... ... тұрады. - құбылысты анықтайтын қасиеттер санын ең кішірейтілген бөлігінен тұрады. Аэроғарыштық ... ... ... ... ... ... қайсысын картаға таңдап алуын анықтап береді. Мысалы, топографиялық ... ... ... ... сапалық қасиетін бейнелесе, ал жалпыгеографиялық карталарды орманның ауданы мен пішінін ғана бейнелейді. Географиялық картаны ... ... білу үшін ... да ... ... түсірілімдік бейнелердің генерализациялық ерекшеліктерін ескеру қажет.
Аэроғарыштық генерализация геометриялық дәлділік және географиялық тұрақтылық (географиялық сәйкестік) талабы арасында тапшылықтарға ... ... ... ... ... ... нүктенің орынын сәйкестік дәрежесін дәл көрсетіп анықтайды және әр бір объектінің(құблыстың мүмкіндігінше өзінің нағыз жоспарлы нобайы мен мөлшерін дәл ... ... ... ... ... және олардың арақашықтығын карта масштабында геометриялық дәлдікпен ... ... ... ... сапа ... ... зат пен ... көрсетілуін объектінің орта қателік( немесе шектік қателік) сипаты дейді.
Аэроғарыштық дәлдік (сәйкестік) оның басты, әдетте шындылықты ... ... және ... ... ... ... сақтау болып табылады. Бұл талапты орындау үшін генерализациялау процесіне картада объектілер мен құрама бөлшектер, карта масштабында жоғалып бара ... ... және өте қиын ... ... ... көрсетеді. Бұл ұшін масштабтан тыс белгілерді немесе керек құралқы бөлшектерді ұлғайту амалын пайдаланады. Геометриялық дәлділік картада ... ... және ... ... ... ... мақсатында кезінде нобайды ұлғайтқаннан онша өзгеріс келмейтін, тек масштабтан тыс белгі ... ... ... ... ірі ... ... ... Ал кіші мсаштабты карталар шолу сипатында болып, өлшеулерде аз пайдалынады, сондықтан географиялық сәйкестігі тұрғысынан бірінші планда болады. Жалпы картографиялық ... іс ... ... ... ... - ... көрсетілген объектілер мен құбылыстарды анықтауды; - объекті мен құбылыстардың сапалық және сандық сипатты жағдайын қорытындылап ... - ... ... ... ... ...
Аэроғарыштық түсірілімдік генерализация қандайда болмасын картаны жасайтын кезде пайдаланылады. ... ... ... ... ... ... ... жеке нүктелерін іріктеуді бір ізге келтіреді. Карта мазмұнын генерализациялау көптеген жолдармен жасалады және бұл жағдайда негізгі міндет болып ... ... ... ... беру саналады.
Аэроғарыштық түсірілімнің мазмұнын іріктеу жеке элементтер бойынша емес, бірімен -бірі, байланысқан жинақтық ретінде жүргізіледі. Мысалы, жол торабын елді ... ... жер ... гидрографиядан бөліп қарауға болмайды. Карта мазмұны элементтерін іріктеуді генерализацияның бірінші мәселесі деуге болады.
Аэроғарыштық генерализацияның екінші мәселесіне ... ... ... мазмұнын қорытындылау жатады. Жергілікті жердің ірі масштабын түсіреді, ондағы нобайдың ең кіші бұрылыс-иілістерін бейнелеуге болады. Бейнелеуді кішірейткен кезде ұсақ ... ... ... кіші ... ... ... ... өте ұсақ бөлшектерді көрсете алады, бірақ кейде осындай бөлшектеу картаның негізгі және ... ... ... ... жасайды.
* Қолданылған әдебиеттер тізімі :
* Книжников Ю.Ф. Основы аэрокосмических методов географических исследований. М. МГУ. 1980.
* Кравцова В.И. ... ... ... М.МГУ. 1995.
* Аковецкий В.И. Дешифрирование снимков. М.Недра. 1983.
* Виноградов Б.В. Космические методы ... ... ... ... 1986.
* Аэрокосмические исследования Земли. Отв.ред. С.В.Зонн. М., Наука. 1979.

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Геодезия және картографияның даму тарихы7 бет
Геодезияның даму тарихы5 бет
Өндірістік тәжірибе бойынша есеп беру 5В061200 – «Метеорология» мамандығы бойынша40 бет
Delphi 7 жүйесінің негізгі түсініктері мен принциптері17 бет
Turbo Pascal программасының негізгі түсініктері17 бет
Автоматты реттеу теориясының негізгі түсініктері26 бет
Арал теңізі туралы ғалымдардың түсініктері3 бет
Атом молекулалық ілім. Химияның негізгі түсініктері мен стехиометриялық заңдары (Зат массасының сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, еселік қатынастар заңы, көлемдік қатынастар заңы, эквиваленттер заңы, Авогадро заңы)13 бет
Аударма өнері және көркемдік түсініктері20 бет
Бастауыш мектеп оқушыларының геометриалық түсініктерін қалыптастыру жолдары47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь