Бабырдың үндістанда билігін орнатуы

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

І Тарау Бабыр құдіреті.
1.1 Бабырдың Үндістанда билігін орнатуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Моғол мемлекетінің ішкі және сыртқы саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Моғол мәдениеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15

Сілтемелер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
Кіріспе
Ұлы Моғолдар әулеті XVI – XIХ ғасырларда Үндістанды билеген әулет. Негізін салушы Заһид әд – Дин Мұхамемед Бабыр. Темір әулетінен шыққан әкесі Омар Шейх (1456-95) Әмір Темірге Туажат, анасы Құтлұқ Нигар ханым Жүніс ханның үлкен Нигар ханым Жүніс ханның үлкен қызы Бабыр Ферғананың әмірі болды. Қ.Жалайри Мұхаммед Хайдар Дулати жазбаларына сүйеніп, Ш.Уалиханов “Моғол - Четені моңғолдармен шатастыруға болмайды, олар мұсылман дініндегі түркі тілдес тайпалар десе, профессор В.В. Григорьев моғол – Четені нағыз моңғолдар деуге болмайды” деп жазды.
“Бабырнамада” қазақ еліне тікелей қатысы бар ақын Хасан Әли Жалайри мен Бабырдың бөлесі Мұхаммед Хайдар Дулати Үндістанда әкімшілік жүргізгендігі айтылады. Олар жалғыз емес-ті. Жетісудан, Түркістаннан ондаған түркі тайпаларының сарбаздары Бабыр жасағында сап түзеді. “Жылан жылы – жылыс, жылқы жылы – ұрыс болды, қой жылы зеңгір тоғыс болды” дегеннің кейпі келеді. Ұзақ жылға созылған соғыстар нәтижесі. Үндістанда Ұлы Моғол мемлекетінің салтанат құруымен аяқталды. 1504 ж. Мұхаммед Шайбани бастаған Дешті Қыпшақ тайпалары Бабырдан Ферғананы тартып алды. Ол өзіне берілген жауынгерлермен оңтүстікке жылжып Кабулды иеленді. 1512 ж. Бабыр әскерлері Самарқандты басып алды. Бірақ келесі жылы жеңіліп, кейін қайтты. Содан кейін Бабыр түркі тайпалары мен ауғандықтарды бастап Үндістан жерін жаулауға кірісті. Ол кезде Үндістан бытыраңқы ел еді.
Оның солтүстік аймақтарында мұсылмандар билеген бірнеше мемлекеттер өмір сүрді. Өзара қырқыстағы билеушілер Бабырға сүйенбек болып, оны көмекке шақырды. Бабыр қолы 1526 ж. Панипат жазығына Ибраһим ІІ -ні, 1527 ж. Раджпуттарды жеңіп, Пенджаб, Лахор, Дели, агро жерлеріне ие болды. Сөйтіп, Бабыр және оның ұрпақтары Ауғанстанның тең жартысын, Үндістанның солтүстік орталық аймақтарын біріктіріп ірі империя құрды. Моғолстаннан шыққандықтан Үндістанда және Еуропада Ұлы Моғолдар деген атпен аталды. Моғол әулеті билеген кезде Үндістан әлемге әйгілі болды.
Сонау орта ғасыр шаң-тозаңынан аршып, тазартып, осы бір замандардың заманында бір туатын ұлы тұлғаны бізге жарқыратып, жақындатып тұрған қай құдірет. Ол кешегі, қазіргі және келешек ұрпақтарға қандай қадір қасиет қалдырады. Кеңістік пен уақыт мұнарында талай жақсылар мен жайсандар ұмытылып кетіп жатқан ы аз ба? Бірақ Бабыр туралы қысқа қайырып айтуға ауыз бармайды. Мемелекет қайраткері қолбасы. Бәрінен де бізге оның терең ойшылдығы мен асқан ақындығы қымбат тарта береді . Ал басқасына тарих таразы. Жер бетіндегі жұмыр басты пендеге не жетпейді? Сонда мәңгі іздегені сорма, бақ па? Мейлі хан бол, мейлі қара бол бір уыс топырақ бұйырғанша алқын –жұлқын арпалысып, жағаласып туа бітті ешкімнің пешенесін жазылмаған шығар.Әлде... тіршіліктің тар жол тайғақ кешуі солайма?
Бүгінге дейін біз білетін он –сегіз ғалам астындағы тіршіліктің тұтқасын ұстап келе жатқан адамзат өзінің ұзақ ғұмырында қаншама «қой үстіне бозторғай жұмыртқалайтын заманды» аңсағанымен, жарқын болашаққа үздіктірген үмітінің көкжиегі алдарқатып, сағымы мен буал-дыр нарына сіңіп кете беріпті. Оның ұзына алқар кедір-бұдыр жолында көздің қанды жасына суарылған шоңайналар шашылып жатыр бей-берекет. Шыр етіп дүниеге келіп ат жалын тартып мінгендер ішінде қадамына гүл біткендер тым-тым аз, некен-саяқ екен. Жалпы, ежелден өркениетті ел қатарына қосылу оңай болған емес. Оның өсуі мен ешуі, шарықтауы ман құлдырауы, гүлденуі мен күйреуі, қалыптасу.ы мен ыдырауы қатар жүрді. Беріне қатал сарапшы тарих ешкімге ешқашан ойыншық болған емес.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Мехмет Соймен. Ислам дінінің негіздері. – Анкара, 1999 ж.
2. Мұхаммед пайғамбарымыздың хадистері. – Алматы
«Жазушы»- 1993.
3. Шәкәрім Құдайбердіұлы. Үш анық. – Алматы, «Қазақстан» және
«Ғақлия» ғылыми әдеби орталағы -1991.
4. Дәуіт ұлы Сәрсенбі «Диуани Хикмет » хакында. Алматы : 1998.
5. Өсерұлы Нұралы . мұсылмандық қағидалары . Алматы
«Өнер», 1994.
6. Халифа Алтай Ғақып ұлы. Ғибадатул –ислам Алматы :
«Берен», 1994 .
7. Бабырнама. 1523—25 ж.
        
        Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
...................................3
І Тарау Бабыр құдіреті.
1.1 ... ... ... ... ... ішкі және ... ... ... ... ... XVI – XIХ ғасырларда Үндістанды билеген әулет.
Негізін салушы Заһид әд – Дин Мұхамемед Бабыр. Темір ... ... ... Шейх (1456-95) Әмір Темірге Туажат, анасы Құтлұқ Нигар ханым Жүніс
ханның үлкен Нигар ханым ... ... ... қызы ... ... әмірі
болды. Қ.Жалайри Мұхаммед Хайдар Дулати жазбаларына сүйеніп, Ш.Уалиханов
“Моғол - Четені моңғолдармен шатастыруға болмайды, олар ... ... ... тайпалар десе, профессор В.В. Григорьев моғол – ... ... ... ... деп ... қазақ еліне тікелей қатысы бар ақын Хасан Әли Жалайри мен
Бабырдың бөлесі Мұхаммед Хайдар Дулати Үндістанда әкімшілік жүргізгендігі
айтылады. Олар ... ... ... ... ... түркі
тайпаларының сарбаздары Бабыр жасағында сап түзеді. “Жылан жылы – жылыс,
жылқы жылы – ұрыс ... қой жылы ... ... болды” дегеннің кейпі
келеді. Ұзақ жылға созылған соғыстар ... ... Ұлы ... ... ... ... 1504 ж. ... Шайбани бастаған
Дешті Қыпшақ тайпалары Бабырдан Ферғананы тартып алды. Ол ... ... ... жылжып Кабулды иеленді. 1512 ж. Бабыр әскерлері
Самарқандты басып алды. Бірақ ... жылы ... ... ... ... ... ... тайпалары мен ауғандықтарды бастап Үндістан ... ... Ол ... ... ... ел ... ... аймақтарында мұсылмандар билеген бірнеше мемлекеттер
өмір сүрді. Өзара қырқыстағы ... ... ... ... оны ... Бабыр қолы 1526 ж. Панипат жазығына Ибраһим ІІ -ні, 1527 ж.
Раджпуттарды ... ... ... ... агро жерлеріне ие болды. Сөйтіп,
Бабыр және оның ұрпақтары Ауғанстанның тең жартысын, ... ... ... ... ірі ... ... ... шыққандықтан
Үндістанда және Еуропада Ұлы Моғолдар деген ... ... ... ... ... Үндістан әлемге әйгілі болды.
Сонау орта ғасыр шаң-тозаңынан аршып, тазартып, осы бір ... бір ... ұлы ... ... ... жақындатып тұрған қай
құдірет. Ол кешегі, қазіргі және келешек ұрпақтарға ... ... ... ... пен ... мұнарында талай жақсылар мен жайсандар
ұмытылып кетіп жатқан ы аз ба? Бірақ ... ... ... қайырып айтуға ауыз
бармайды. Мемелекет қайраткері қолбасы. Бәрінен де бізге оның ... мен ... ... қымбат тарта береді . Ал басқасына тарих
таразы. Жер ... ... ... ... не ... ... мәңгі іздегені
сорма, бақ па? Мейлі хан бол, мейлі қара бол бір уыс ... ... ... ... ... туа бітті ешкімнің пешенесін жазылмаған
шығар.Әлде... ... тар жол ... ... ... дейін біз білетін он –сегіз ғалам астындағы тіршіліктің
тұтқасын ұстап келе жатқан ... ... ұзақ ... ... ... бозторғай жұмыртқалайтын заманды» аңсағанымен, жарқын болашаққа
үздіктірген үмітінің көкжиегі алдарқатып, ... мен ... ... ... ... Оның ... алқар кедір-бұдыр жолында көздің қанды ... ... ... жатыр бей-берекет. Шыр етіп дүниеге келіп ат
жалын тартып мінгендер ішінде қадамына гүл біткендер тым-тым аз, некен-саяқ
екен. ... ... ... ел ... ... оңай болған емес. Оның
өсуі мен ешуі, ... ман ... ... мен ... ... ... қатар жүрді. Беріне қатал сарапшы тарих ешкімге ешқашан ойыншық
болған емес.
1.1 Бабырдың Үндістанда ... ... ... бір гүлі ашылмай жатып, тірлік пен ... ... ... ... ... ... онымен ойнауға болмайтынын білмей қалған
жоқ. ... ... пен ... ... ... ... ... тік тұрғызған атақты Ақсақ ... ... ... ... тек ел ... ... мен ... үйреніп, қызық-шыжығымен
көте бермей, бірауық бас айналдыратын тақ пен тәждің сиқырлы сәулесін тәрк
етіп, өмірдің ... ... ... ... ... өткізіп, қуаныш пен кайғы теңізін қатар кешті. Бұл күрделі көңіл
күйін өлеңіне өзек етіп, өмірбаянынан өрнек төкті. ... ... ... жатқан біртұтам жалғамның бейопа екенін терең зерделеп ұқты. Рас, ол
ешнәрседен кенде ... жоқ. ... да... ... әмір әулетіңде Әндіжанда
туған Заһир ... ... ... қаршадайынан қағылез, аңғарымпаз,
сезімтал болып ... ... ... әулетрнек шыққан Жүніс ханның
үлкен қызы еді. Өзнің арғы тегі ... ... ... ... мысық
тұқымдастарға жататын қара қабылаңды бабыр деп ... ... ... ... ... ... ... Ол сатқындық пен сайқалдық, алдау-
арбау мен аярлыққа тола ... ... ... ... ... тел ... ... иірімдерін нәзік таныды. Оның ... ... ... ... ... ... жыртылып-айырылады, қырғауылдары керемет күйлі
келеді, төрт кісі баппен пісірілген ... ... ... ... ... ... — түгел түріктер, шаһарда да, базарда да түрікше
білмейін жан жоқ. Халықтың ауызекі сөзі оның әдеби тіліне ... Мір ... ... ... ... де шығармасын осы тілде жазған.
Әндіжан тұрғындарында сұлулар көп,— деп ... ол ... ... кітабында.— Жер бетінде Самарқаңдай ғажап қала аз. ... 99 ... 56 ... ... 40 ... 40 минөттөгі бесінші
ықылымда жатыр. Самарқан уәлаяттың бас ... ал ... ... деп ... ... ... ... қолының күшімен де,
найзаның ұшымен де. басып ала ... ... ... оны ... (қала)» дейді... Самарқанды Ескендір салдырды; моңғол мен түрік
халықтары (оны) ... деп ... ... бек ... ... ... ... дейін ешқандай ұлы әмірші Самарқанды астана
еткен емес. Мен қамалдың ішкі ... ... ... ... едім - ол он мың алты жүз қадам болып шықты. Самарқанның ... - ... тым ... таза ... ... Бабырдың атамекенге деген ыстық махаббаты ... өзі ... ... жаңа ... ... ... Аграда жүріп,
ақтық демі таусылғанша айықпайтын сағыныш ... ... ... ... ... ... бақ пен аққу ... арасында отырып та, ол терең
күрсін жасырмай сонау күнбатыста қалған жарық жұлдыздарға ... ... ... ол ұлы ... ... ... өмес. Әйтсе де
жаратылысы ерекше жан қолында сонша құдірет бола ... ... ... ... ... ... кешті. Мұрнына сары әңгелектің иісі,
таңдайына уылжыған миуаның дәмі келетін. Қызғалдақты қырқасында ... боз ... ... ... ұлы дала мөн тау ... ... билікке келгенде, Ақсақ Темірдің қанкешу мен ... ... ұлы ... ... ... сырт күштер мен ... ... ... ... әлсіреп, сетіней бастаған болатын. Атасының
сол иелігін қалпына келгіремін деп ол қаншама күш салып, ... ... зая ... ... бәрі ... еді. Ол өз ... ата-тегін
былай таратып береді.
«Ол, (яғни Омар Шейх — А. Н.) Әбу Саид ... ... ... ... (жылы) Самарқаңда туған төртінші ұлы еді, ол Сұлтан Ахмет мырза,
Сұлтан Мұхаммед мырза және ... ... ... кіші ... ... ... ... Сұлтан Мүхаммед мырзаның Сұлтан Мұхаммед ... ... ... ал ... Шах ... Әмір ... үшінші ұлы еді, Омар Шейх
мырзамен ... ... кіші және ... ... ... ... ... мырза Омар Шейх мырзаға алдымен Кабулды беріп, Бабаи-Кабулиды ... етіп ... ... ... ... Арыс ... жағасында ол Самарқан төңірегіне
шапқыншылық жасап қайтқан өзбектермен шайқасып ... ... мұз ... Омар Шейх ... ... тас-талқан етіп, олардан тұтқындар мен мал-
жанды босатып, 6ір бұрауын да алмай ... ... ... қайтарып
берді...
Мырзадан үш ұл мен бес қыз қалды. ... ... ең ... ... ад-дин Мұхаммед Бабырмын. Менің анам Құттық Нигар ханым еді. ... ұлы ... екі жас кіші ... ... оның шешесі Фатима Сұлтан есімді
моңғол түменбектерінің тұқымы, тағы бір ұлы Әндіжанның Үміт ... ... ... төрт жас кіші ... ... ... ... арқалай өмір сахнасына шықты.
Кемеліне келген Бабырдың қаламынан туған “Бабырнама» ... ... ... ... ғана ... ол ... әдебиетті қалыптастыруға зор ықпал
жасап қоймай, сан-саладан хабардар етіп, ел мен жер ... ... ... қызмет көрсетеді. Оның беттерінен орасан ұлы сүрең оқиғалар
көрініс тауып, алағай да бұлағай замандағы сұлтандар мен бектердің ... ... жылы ... арғы ... ... ... келген Шейбан хан
Әңдіжанды шауып ... ... 21 ... ... Ол ... әлі ... тұрып, амалсыз шегінуге мәжбүр болды. Ташкенттегі имандай сенген
нағашылары да қол ұшын ... ... ... ... ... уақытта көп жапа шегіп, итқорлықты бастан кештім.
Қарауымда бір ... жер ... жоқ, оны ... деген үміт кесілді:
Нөкерлерімнің көбісі тарап ... ... ... ... ... деп ... ол ақ ... Ақырында бұл үйсіз-күйсіз қаңғырудан
шаршадым, әбден тиықтаған едім «бүйтіп жұрт алдында ... боп ... ... ... естіп көз көрмейтін басым ауған ауған жаққа лағып қара
батырған дұрыс шығар деп ойлаймын.
Қуғында жүрсе де әлі өз ... ... бар еді. ... ... жіті ... ... Өзекті жанға өлім барын да естен шығарған жоқ.
Бабыр сол кездегі көңіл күйінен тағы да ... ... ... ... ... тұрды. Бұл кезде мен кенет сырқаттанып еңді сауыға бастап едім.
Бетім бері қарағанда, күтінбей қдйтадан ... Бұл жолы ... ... төрт күн бойы ... ... ... мақтамен су тамызып отырыпты.
Қасымда қалған үлкенді-кішілі бектер мен жігіттер менен күдер ... ... ... ... Сол сәтте бектер кеңөс үстінде
қателесіп Ұзын Хасаннан елші болып ... ... ... ... ... ... жіберіпті. Төрт-бес күннен кейін жағдайым біртіндеп
түзеле бастапты, бірақ ... ... тағы ... ... ... ... - таза айығып кеттім».
1. 2 Моғол мемлекетінің ішкі және сыртқы саясаты.
Әке жағынан Сұлтан ... ... ... шеше ... Хан Сұлтан
Махмуд Тәшкент және Әбу Бакір Дулат Қашқар мен Қотанды билеп тұрса да, ... ... оның ... ... ... Сөйтіп, кіндік кескен жерінен
лажсыз айырылған Захир ... ... ... Сұлтан Құсайынның әскербасы
Зүнүн Арғынның баласы ... ... ... ... (1505— 1506 ... ... мен Бадахшанға билік орнатты.
Бүның бәрі Жолшының неменесі Мұхаммед ... ... ... жж.)
Самарқанды (1501 ж), Ферғана мен ... (1504 ж), ... (1507 ... ... ... ... ... Бірнеше жойқын шабуылмен Шейбанилар
Темір әулетін түгелімен Мәуренахырдан қуып шықты. Бұл теңкеріс 1510 ... ... ... қиян-кескі шайқаста Парсы шаһы Исмаил Мұхаммед
Шейбанды қолға түсіріп, бас ... ... ... кесе ... Мысыр
патшасына сыйға жіберіп, сәл тынышталғаннан кейін де тыйылған жоқ. Отанынан
еріксіз аласталған ... ... ... Самарқанға оралуға бірнеше
әрекет жасағанымен бұл ниеті ... ... ... ... ... тайпаларының тегеуріне шыдамай, шалғай Шығыста ақырғы ... ... ... ... етті.
Кезінде дүниенің төрт бұрышындағы жер жаһанға атағы дүрілдеп ... ... бұл ... ... ... ... Көркейген кенттер мен
ауылдар, бақтар мен гүлзарлар оталып, өртеніп, тып-типыл етіліп ... ... ... жоқ. Түбі бір туыс хальқтар арасына сына қағылып, ... ... ... ... ел, туған мен туыс, ағайын мен ағайын
қырқысты. Бұл ... ... ... ... ... ... ... алапат
шапқыншылықпен ере келген індет. Әуелі жер мен көкті ... ... ... ... ... ұрпағы қырғи-қабақ жауласты, Темір тұқымы
да одан қалыспай, өзара жағаласты, ... ең ... екі ... ... ... ... ... Оның қатерлі салдары арада қанша
уақыт өткенмен қазірде де ішінара баиқалып қалады. ... ... ... ... ... ... ... бірігіп, ұжымдасып өркениет ел-жұрт
қатарына қосылу орнына ру-ру, жүз-жүз болып бөлінуге дайын ... ... ... ... ... пәле.?
Шынында да бағамдасақ, Орта ғасырдағы біздің тарихымызда ... өз ... оның ... орыс ... ... ... ... жіберген күңгірт түстар аз емес Темірдің өз ... азар да ... ... ... ... өзбектер кімдер, оның
құрамына қай және қандай тайпапар ... Бул жағы ... ... Ал көп ... бұл ... ... ... болып келгенін
дәлелдейді. Немесе Ақ орда мен Көк орданың денін күштілердің кейбір арғын,
жалайыр, дулат, қаңлы, қоңырат, ... мен Кіші жүз ... ... ... жайт. Ендеше өзбектер мен қазақтар қай кезде ... не ... ... Міне осы жағы ... ... керек етеді. Қолға
қалам алып, архив шаңын қағып ... ... де ... аса ден
қоймайтын сияқты. Тағы бір айта кететіін жәйт, 1990 жылы ... ... ... ... ... бұл ... кең тоқталып,
астарлы маңызын ашудың орнына қазақтық күндер, қазақ болу тіркестерін
түсінбестіктен ... ... деп көпе ... ... ... ... еді.
XX ғасырдың үлкен мемлекет әрі қоғам қайратткерлерінің бірі ... ... ... ... атты ... ... «Бұл ... өте-мөте ұста және өркендеген болса, басқа мағынада мүлде сәби,
ғажайып адамдар. Араға ... ... ... сол ... немесе
Индияда моғол - деп атайтындардың бірі біздің елді жаулап ... Бұл ... оның ... Шыңғыс хан тұқымынан тараған. Иңдияны жаулал алып, ол ол -
салқын самал гүлзарлар, бақтар мен ... ... ... ... ... Ол сүйкімді кісі еді; жазған естеліктері біздің көз
алдымызда оны тамаша адамзат та, ... ... да етіп ... ... ... құштарлық болды және олар шетелдіктерден
үйренгісі келді. Бабыр ... ... ... ... ... ... ол ешбір
шақырусыз-ақ келетін еді. Бабыр 1526 жылы Дели ... ... ... ... ... ... жеңіп алды» деп жазды.
Адамзаттың өткені мен бүгінін ... ... көп ... ... ... кезеңдерге тек қана қара күйе жағудан аулақ. Ол әлімсақта болып
кеткен оқиғаларға қара қылды қақ ... ... ... ... оқыс және ... ... ... әлемді қайран қалдырған бұл
таңғажайып адамдар ... ... мен ... ... мен татарлар —
бәрі Орталық Азиядан шығып, тарихта айрықша маңыз атқарып ... ... ... күш ... жоқ. Индияны жәй кездей
соқтық сақтап қалды. Бұл Евразиядағы жанартаудың ... ... ... ойлау оңай. Бұл зілзалаға уқсас орасан жойпат алапат еді.
Не дегенмен қүдіретті патша Исмаил Рака-Сангам мен 100 000 ... ... ... ... ... соң ... тырп еткізбей, Бабыр көңілін
бір демдеді. Пенджаб пен Лахор соғыссыз берілді. Енді ол өзі негізін салған
Ұлы Моғол мемлекетінің ... жж.) ... ... ... ел басқару жүйесіне өзгерістер енгізуді қолға алды. Бодан болған
бұқара халықтан алынатын алым салықтың көпшілігін жойып, бір ізге ... жылы ... ... ... өлеңмен жазған бес бөлімнен тұратын
«Мүбайн» атты кітабында Бабырдың ... ... ... ... ... қазынаны қалай толтырып, ел ... ... ... ... ... ... ... пен ұшыр салығын жинаудың өзі қазірдің
өзінде қызық көрінеді.
Мәселен, 200 қойға дейін екі бас, 400 ...... 30 ... — бірг
26 түйеден — бір, 40 жылқыдан — бір бас, ... бір ... ... ... ... тату ... елдерден келген саудагерлер күллі табысының
жиырмадан бір ... ... ... «Сібір қазақтары туралы ұстаным» 1822 ж қазақтарға патша құзырына
он бес малдан бір бас алым төлеп тұруға міндет артты. Жол ... ... мен лау беру ... ... тыс. Қара ... ... артық езіп-жаншу
мен қанаудың түрі бар ма? Мұхаммед шаһ Бабырдың ішкі және ... ... да ... тоқталуды қажет етеді. Қолы қалт ... ... ... әліппе жасап, музыка туралы ой-толғамдарын білдіреді.
Темір және оның әулетінің маңайыңда ақындар сәулеткерлер, ... ... ... ... ... ... ... ұдайы қамқорлық
жасап отыруына дәстүрі баршаға аян. Сол тамаша мектептен өткен ... ... ... ... ... оқшау қалған жоқ.
Сұлтан Хусайн мырзаның заманы —ғажайып заман. Оның ... ... оның ... ... ... ... мен ... ақылмандарға
толы еді.— деп суреттейді Бабыр өз айналасына.
1.3 ... ... Ұлы ... ... билеген кезеңде Шығыс миниатюра мектебі
өркендеді. Оның ерекше гүлденіп дамуы Құмайын, Акбар ... ... ... ... ... мектебі негізін ежелгі Үнді кескіндемесі
мен Көне мұсылман бейнелеу өнерінен бастау ... ... ... ... ... оның негізін қалаушы: Тебриздік Мир Саид Али мен ... ...... ... ... байланысты. Олардың басшылығымен жұмыс
істеген елу суретші “Әмір Хамза” ... мың төрт жүз ... ... ... ... ең ... “Бабырнама” (ХVІ ғ.) болды.
Жахангир мен Жахан шах ... ... ... ... биікке
көтерілді. Ол Иран мен Үндістанның басқа миниатюра мектептеріне қарағанда
нақты көріністерді шынайы және ... ... ... бейнелеуімен
ерекшеленеді. ХVІ ғасырдың аяғы мен ХVІІ ғасырдың басында Моғол мектбінде
портрет ... ... ... ... – құлқы мен психологиясын ... ... ... мен ... ... тарихи тұлғаларды
(мысалы “Бабырнама”, “Хамза”, “Акбарнама”, “Шаһжахан нама” т.б. ). ... ... ... ... жанр (жан – ... ... түрлі
өсімдіктерді бейнелеу) өркендеді.
Ал ХVІІІ ғасырда шынайылықтың ауылы алыстап, жасандылық ... ... ... ... даму ... ... мен Шығыс елдерінің безендіру
өнеріне ... ... да ол өлең еркі ... ... ... ... ... «Өлең
өлшемі» деген кігап жазды; ол 24 ру - ... ... ... ... мүлт кетеді; басқа да құйылмдарда да ол қате жіберді. Өлең
өнеріне ден қойған ... бұл ... ... ... ... куәландырғанындай, сағынышынан сарытап болып жүрген
бабыр қьрық жеті жасында Аградағы ... ... ... көз жұмды.
Бүкіл саналы ғұмырын ат үстінде, ... ... ... ... ... ... ... асыл қазынасының ортасында дүние салуының өзі ғибрат.
Ол ... ... ... ... ... бағында» жерленді.
Бүгіннің биігінен қарағанда, Бабырдың елдер мен елдердің, мәдениет пен
мәдениеттердің жақындасуына ... ... ... Егер ол- ... ұлы халыққа түркі өнері мен әдебиетінің ұрығын шашса, сол арқылы
ежелгі Тұран ... үнді ... ... ... ... ... Соңдықтан оны жер шарының түкпір-түкпірінде жатырқамай бауырыңдай
тәлім алады.
«Иңдиядағы Моғол империясының іргетасын ... ... ... ... Бабыр әдебиет данышпаны,— деп жазды үңді оқымыстысы Жүсіп. — Ол
араб, парсы жане түркі ... зор ... ... ... ... ... мен ғасырлар салып, оның жасампаз жырлары
туған топырағы үстінде қыран қанатын кағып. келешекке қарай самғап ... ... ... ... Ислам дінінің негіздері. – Анкара, 1999 ж.
2. Мұхаммед пайғамбарымыздың хадистері. – Алматы
«Жазушы»- ... ... ... Үш ... – Алматы, «Қазақстан» және
«Ғақлия» ғылыми әдеби орталағы -1991.
4. Дәуіт ұлы Сәрсенбі «Диуани ... » ... ... : ... ... ... . ... қағидалары . Алматы
«Өнер», 1994.
6. Халифа Алтай Ғақып ұлы. Ғибадатул –ислам Алматы :
«Берен», 1994 .
7. ... ... ... ... ... ... л, ... Шараф ад – дин Али Йазди Зафар – наме, л, 156
3. Мунтахаб ат – таварих -и Му' ини, л, 248 ... ... ... л, 226, 23 ... Бартольд В.В. История турецко – Монгольских народов – Соч.
М., 1968 т. 5. с. ... ... ад – дин ... ... “Жами ат – таварих”
7. Абд ар – Раззак Самарканди. Матла' ас – са' дайн ва Маджма'
албахрайн. т.2., с 196 ... ...... 22, 24 бет.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Захриддин мұхаммед бабырдың өмірі мен шығармашылығы23 бет
Мұхаммед Хайдар Дулати туралы3 бет
Ғылымның даму кезеңдері5 бет
«Бабыр – наме» прозалық шығармасы.5 бет
Бабыр9 бет
З.М.Бабырдың «Бабыр-наме» шежіресі әдеби туынды67 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Абылай хан билігінің ғылыми әдебиеттерде көрініс табуы16 бет
Англияның үндістандағы отарлық саясаты45 бет
Патшалық өкіметтің Қазақстанда саяси билігінің орнығуы (1867-1891 ж.ж)52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь