Шағын биогаз қондырғысында қалдықтарды араластыру процесін жетілдіру жобасы

Норматив сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
Анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
Белгілер мен қысқартулар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1Аналитикалық бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
1.1Дипломдық жоба тақырыбы бойынша әдебиеттерге шолу ... ... ... ... ... ... ... ..13
1.2.Өркениетті елдердегі биогаз қондырғылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
1.3 Органикалық қалдықтарды биореакторға салу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
1.4. Биореактордағы органикалық қалдықтарды араластыру ... ... ... ... ... ... ... ...24
1.5. Араластыру процесінің инженерлік . техникалық есептеулері ... ... ... ... ... 26
2 Биогаз қондырғысының техникалық параметрлерін анықтау ... ... ... ... ... ... ...29
2.1.Биогаз қондырғысын теориялық есептеу негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3 Фермерлік шаруашылыққа арналған шағын биогаз қондырғысы ... ... ... ... ... .33
3.1. Биогаз қондырғысының технологиялық сұлбасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
3.2. Биогаз қондырғысының жұмыс істеу принціпі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...35
3.3. Биогаз жүру процесін технологиялық өңдеу ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ..37
4 Биогаз технологиясының техникалық қауыпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
5 Экология ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
6 Биогаз қондырғысының экономикалық тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..49
7 Бизнес жоспар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .60
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...61
Дәстүрсіз, қарапайым энергия қорларын пайдалану және терең мазмұнды түрде зерттеу қазіргі кезде актуалды мәселе болып отыр. Күнделікті қолданатын энергиядан басқа дәстүрсіз энергия көздеріне күн сәулесі мен жел энергиясы, табиғи термольді қоры, және елді мекендерден, мал қоралардан шығатын органикалық қалдықтарды өңдеу арқылы энергия алу болып табылады. Ескере кететін бір жағдай ауыл шаруашылығындағы фермалар мен мал шаруашылықтарынан шығатын сұйық қисадраны дер кезінде өңдеген кезде энергетикалық, агрохимиялық, экологиялық және социалды жағдайларды жақсартуға болады. Орындалып отырған жоба тақырыбының жаңалығы және практикалық маңыздылығы:
Біріншіден – сұйық қисадраны арнайы қондырғыға анаэробты, ауасыз кеңістікте ашытқанда биогаз бөлінеді, ол тегін энергия көзі.
Екіншіден - өңдеуден шыққан қиларды жоғары сапалы органикалық тыңайтқыш ретінде бірден егіс даласында пайдалануға болады. Ондағы органикалық элементтер сақталады да, арам шөп дәндері өңдеу көзінде түгел өледі.
Үшіншіден – мал қораларынан шыққан қи-садраны құбырлар арқылы биогаз қондырғысына жеткізіп, өңделген соң егіс даласына бірден шығарады. Бұрынғыдай олар 1-2 жыл фермалардың қи сақтау орындарында жинақталмайды. Сондықтан қоршаған орта былғанбайды, қидың жарамсыз иісінен, бактериялардың мал және адамдар түрлі ауруға шалдықпайды. Фермалардың экологиялық жағдай жақсарып, жұмысшылардың социалды тұрмысы өзгереді. Соңғы кездегі мал қиының қоршаған ортаға, әсеріне салық салуын ескерсек, биогаз қондырғысының қажеттілігі өте зор.
Биохимиялық процесстен бөлінген биогаз иіссіз көгілдір түсті. Оның жану жылуы 18-24 Дж/м3 тең. Мысалыға көлемі 28 м3 ыдыстағы биогаздың жану энергиясы 16,8 м3 табиғи газға, 20,8 л мұнайға немесе 18,4 л дизельдегі жанар майдың жану энергиясына тең. Биогазды отын ретінде тікелей пештерге
жағуға болады, бірақ құрамында көмір қышқыл газы болғандықтан газ плиткаларына арнайы өзгерістер жасау қажет.
Биогазды пайдалану арқылы электр энергиясын алуға да болады, ол үшін газды қолғалтқышта жағып, генератордан электр тоғын алады. Жылу энергиясының механикалық энергияға айналу коэффициенты 38%, немесе 1000 м3 метанды жағу арқылы 2000 кВт/ электр энергиясын алуға болады. Биогазды маторға жанар майы ретінде пайдалануға болады, оның калориясы 6000 ккал/м3, октанды саны 110, тұтану температурасы 6450С.
Ашыған метанға қи-садра, көң-тезек, шөп, картошканың қызылшаның сабақты жапырақтары және басқа да органикалық қалдықтар массаның тиімді ашуы үшін қолайлы және ылғалдығы 89-95% шамасында болуы тиіс.
1. Сассон А. Биотехнология . М. : Мир, - 1987
2. Ауланбергенов А. А . Сұйық қисадраны және суынды суларды ауасыз
метандық ашыту арқылы биогаз алу жолдары. – Бастау « Жаршы ». № 8, - 2003
3. Баддер В. и др. Биогаз (теория и практика). М.,Колос,-1982.
4. Баротфи И., Рафаи П.Энергосберегающие технологии и агрегаты на
животноводческих фермах/Пер. с венг. Э.Шандора, А.И. Залепукина. М.:
Агропромиздат, 1988-228с.
5.Дубровский В.С., Виестур У.Э. Метановые сбраживание сельскохозяйственных отходов. – Рига: Зинатне, 1988.-204с.
6. Ковалев А. А., Лосяков В.П. Результаты исследований экспериментальной биогазовой установки//Механизация и электрификация сельского хозяйства, 1987, №11, с60-62с.
7. Ковалев Н.Г., Глазков И.К. Проектирование систем утилизации навоза на комплексах. – М.: Агропромиздат, 1989-160с.
8. Сейтбеков Л.С., Нестерев Е.Б., Матвеев В.А. Получение биогаза из отходов животного и растительного происхождения. – Алматы: ТОО «Издательство» «Бастау» 2004.-26с.
9. Ауланбергенов А.А. Удаление навоза из помещений животноводческих комплексов пневмогидравлическим способом.// Экспресс-информация. Серия 4, выпуск-11М.:ЦБНТИ Минводхоза СССР,1984-С1…6
10. Ауланбергенов Ә.А. Сұйық қи-садрадан биогаз алу негіздері. Ізденістер, нәтижелер №2, Алматы 2005.
11. Ауланбергенов Ә.А., Байзақова А. Сұйық қи-садра және жуынды суларды ауасыз метандық ашыту арқылы биогаз алу жолдары. «Жаршы» Алматы 2003.
12. Ауланбергенов А.А., Байзакова А. Утилизация стоков фермерского хозяйства. Материалы международной научно-практической конференции. Книга 2, Алматы 2004.
13. Сидиганов Ю.Н. Оборудование и технология проведения исследований процесса анаэробного сбражования навоза. Механизация и электрификация сельского хозяйства, № 7, 2006.
14.Сидиганов Ю.Н. особенности обеспечения биогазом АПК Республики Маринда. Механизация и электрификация сельского хозяйства, № 7, 2006.
15. Ковалев А.А. Эффективность производства биогаза на живодноводческих фермах. Техника в сельском хозяйстве, № 3, 2001.
16. Шрамков В.М. Переработка органических отходов в удабрение и биогаз. Техника и оборудования для села, 1999.
17. Бакулов И. А. И др. Обеззараживание навозных стоков о условиях промышленного производства. М., Госагропром-издат, 1998.
18. Ауланбергенов А. А., Агибаев СБ., Сыдықбаев Ж. Т. Проблемы утилизации навозных стоков. КазГосИНТИ. -1995.
19.Ауланбергенов А. А., Нурумбетов М. С., Сабиров Э. М. Использование сточных вод для орошения сельскохозяйственных культур- Биогазовая установка для утилизации стоков в животноводческих комплексах крупного рогатого скота. Волгоград. -1990.
20. НИ отчет ОНИЛ гидравлики и сельскозмилиорации «Научно – технические основы использования сточных вод живодноводческих комплексов». Алма –ата, - 1984.
21. НИ отчет ОНИЛ кафедры гидравлики и сельскозмелиорации «Разработка и иследования технологической линии отчистки и утилизации стоков комплексов по откорму КРС». Алма – ата, -1987.
        
        Ф.7.04.-08
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
М.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
ТАЛБИДИНОВ Д.
Шағын биогаз ... ... ... ... жобасы
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
5В080600 мамандығы- «Аграрлық техника және технология»
ШЫМКЕНТ, 2016
Ф.7.04-09
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ... ... ... ... ... ... Су ... жерді пайдалану және агротехника
«Қорғауға жіберілді»
Кафедра меңгерушісі
__________т.ғ.к.,доц.Кенжибаева Г.С.
“_____”________2016 ж.
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА
Тақырыбы: «Шағын биогаз қондырғысында қалдықтарды араластыру
процесін ... ... ... ... ... және технология»
__________________________________________________________________
Орындаған
Д.Талбидинов
Ғылыми ... ... ... 2016
Ф.7.04-10
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
М.ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН
МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҚ ҒЫЛЫМДАРЫ ЖОҒАРЫ МЕКТЕБІ
Су ... ... ... және ... ... 5В080600- Аграрлық техника және технология
«БЕКІТЕМІН»
Су ресурстары жерден пайдалану
және агротехника
Кафедра ... ... ... ... А П С Ы Р М А ... Талбидинов Д. АП-12-3к2 тобы
Жоба тақырыбы: Шағын биогаз қондырғысында қалдықтарды араластыру
процесін жетілдіру жобасы
Университет бойынша . ... ... ... ... ... ... орындауға берілген мәліметтер: биогаз қондырғысында қалдықтарды
араластыру процесін жетілдіру жобасы жайлы ... ... ... орындауға қатысты сұрақтар тізімі
1.Биогаз алудың тиімділігі
2.Биогаз алу ... ... ... ... ... алу тәсілдері.
4. Биогаздың фермерлерге тиімділігі.
ДИПЛОМДЫҚ ЖОБА ЖАЗБАСЫНЫҢ МАЗМҰНЫ
|№ |Бөлімдер ... Т.А.Ә қолы |
|1 |2 |3 |
|1 ... ... ... К. |
|2 ... ... ... К |
|3 ... ... ... К. |
|4 ... ... К |
|5 ... ... С.С. |
|6 ... ... С.С. ... материалдардың тізімі
|1 Биогаз алу технологиясының сұлбасы ... үй ... ... өңдегенде бір тәулікте бөлінетін |
|биогаз көлемі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... Ауланбергенов А. А . Сұйық қисадраны және ... ... ... ... ... биогаз алу жолдары. – Бастау « Жаршы ». № 8, - ... ... В. и др. ... (теория и практика). М.,Колос,-1982.
3. Баротфи И., Рафаи П.Энергосберегающие технологии и агрегаты на
животноводческих фермах/Пер. с венг. Э.Шандора, А.И. ... ... ... В.С., Виестур У.Э. Метановые сбраживание сельскохозяйственных
отходов. – Рига: Зинатне, 1988.-204с.
Тапсырманың берілген күні 1.09. 2015 ... ... ... ... ... ... ... алған студент _____________Талбидинов Д.
Ф.7.04-11
Дипломдық жобаны орындауға
күнтізбелік кестесі
|№ |Бөлімдер ... ... ... ... ... |
| | |% ... ... |орындалған |қолы |
| | | | |күн |күн | |
|1 ... |5 | | | | |
|2 ... |15 |30 күн ... ... | |
| ... | | | | | |
|3 ... |40 |30 күн ... ... | |
| ... | | | | | |
|4 ... |5 ... ... |15.02.2016 | |
| |қауіпсіздігі | | | | | |
|5 ... |5 ... ... |25.03.2016 | |
|6 ... |10 ... ... |30.03.2016 | |
|7 |Бизнес-жоспар |10 ... ... ... | |
|8 ... |5 |3күн ... ... | |
|9 ... |5 |4күн ... |25.04.2016 | |
| ... | | | | | |
| ... |100 | | | | ... жоба ... жоба ... ... бақылау
Г.С.Кенжибаева
Аннотация
Жоба тақырыбы: Шағын биогаз қондырғысында қалдықтарды араластыру
процесін жетілдіру жобасы қарастырылған,студент Талбидинов
Д., ... ... ... ... қорғау мерзімі 2016ж
Дипломдық жобаның негізгі мақсаты қазіргі таңда шағын биогаз
қондырғысында ... ... ... ... ... ... - қондырғыда, метантенкада, биореакторда өңдеу шаруашылықтың
санитарлы-гигиеналық жағдайын ... ... ... ... таза ... ... және экологиялық тепе-теңдігін,
жұмысшылардың әлеуметтік тұрмыс жағдайын жақсартуға мүмкіндік ... ... ... ... қондырғы толық
автоматтандырылған, араластыру және толтыруға рециркуляциялық насос арқылы
жүргізілсе дайын ... ... ... ... ... ресивер арқылы
болса, температурасын бір ... ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі. Көлемі 10м³ биореактордан 1,7…2,8м³
дейін метан алуға болады.
Дипломдық жоба 62 беттен, 3 ... 9 ... ... ... ... ... ... қорғау, экология және бизнес
жоспары қарастырылған.
Мазмұны
Норматив
сілтемелер..................................................................
................................8
Анықтамалар.................................................................
...............................................9
Белгілер мен
қысқартулар.................................................................
........................10
Кіріспе...................................................................
.....................................................11
1Аналитикалық
бөлім.......................................................................
........................13
1.1Дипломдық жоба тақырыбы бойынша әдебиеттерге
шолу..............................13
1.2.Өркениетті елдердегі биогаз
қондырғылары....................................................14
1.3 Органикалық қалдықтарды биореакторға
салу................................................22
1.4. ... ... ... ... ... инженерлік – техникалық
есептеулері....................26
2 Биогаз қондырғысының техникалық параметрлерін
анықтау...........................29
2.1.Биогаз қондырғысын теориялық есептеу
негіздері.........................................29
3 ... ... ... ... ... ... ... технологиялық
сұлбасы...........................................33
3.2. Биогаз қондырғысының жұмыс істеу
принціпі...............................................35
3.3. Биогаз жүру процесін технологиялық өңдеу
ерекшеліктері..........................37
4 Биогаз технологиясының техникалық
қауыпсіздігі............................................40
5
Экология....................................................................
..............................................44
6 Биогаз қондырғысының экономикалық
тиімділігі..............................................49
7 ... ... ... 2007 ж. 27 ... №389-1 ... ... Республикасының 2004ж. 9 қарашадағы №603-II «Техникалық
реттеу» Заңы;
Қазақстан Республикасы ... 2005 ... 2 ...... ... ... кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын
іске асырушы ұйымдардың типтік ережелері;
МЖМБС 5.03.001-2004 Қазақстан Республикасының ... ... ... беру ... Жоғары кәсіптік білім. Бакалавриат. Негізгі
ережелері. (Қазақстан Республикасы Білім және ... ... ж. №1, ... № 644 және №2, № 454 ... бар 2004ж.
30 сәуірдегі №380 бұйрығымен бекітілген);
Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Министрлігінің ... ... №481 ... ... білім беру ұйымдарында білім
алушыларды ағымдағы бақылаудан, аралық және ... ... ... ... ... ... және ғылым Министрлігінің 2007ж.
22 қарашасындағы № 566 бұйрығымен бекітілген кредиттік технология бойынша
оқу ... ... ... ... ... ... мемлекеттік жалпыға
міндетті білім беру стандарты. Қазақстан Республикасының білім беру ... оқу ... ... жұмысты (жобаны) орындау ережесі. Негізгі
ережелер. Қазақстан Республикасы Білім және ... ... 2008ж. ... №26 бұйрығымен бекітілген.
ҚР СТ 1.5 – 2000 Қазақстан ... ... ... ... ... баяндалуына, ресімделуіне және мазмұнына
қойылатын талаптар.
ҚР СТ 1.12 – 2000 ... ... ... ... ... және ... қойылатын жалпы талаптар.
ҚР СМЖ 01-2008 Құжатталған рәсім. Құжаттаманы басқару.
ҰС СМЖ 1.1.01 Ұйым ... Сапа ... ... ... ... және ... ережесі.
Анықтамалар
1.ҚР БжҒМ 2001 жылғы 11 наурыздағы №151 ... ... ... ... ... ... ... БжҒМ 2000 жылғы 12 шілдедегі №174 бұйрықпен бекітілген, Жоғарғы оқу
орындарында ... ... ... ... ... ... тәртібі.
Белгілер мен қысқартулар
РМК – Республикалық Мемлекеттік Кәсіпорын;
ҚР СТ – Қазахстан Республикасының мемлекеттік стандарты;
ҚР - Казахстан Республикасы;
СБ - Сапа бойынша ... – СМЖ ... ...... ... ... Ұйым;
ӘОЖ - Әмбебап ондық жіктегіш;
СМЖ – Сапа менеджменті жүйесі;
ХЕҰ - Халықаралық еңбек ... ... ... ... ... және ... мазмұнды
түрде зерттеу қазіргі кезде актуалды мәселе болып ... ... ... ... ... ... көздеріне күн сәулесі мен жел
энергиясы, табиғи термольді қоры, және елді ... мал ... ... ... ... ... ... алу болып табылады.
Ескере кететін бір жағдай ауыл ... ... мен ... ... ... қисадраны дер кезінде өңдеген кезде
энергетикалық, агрохимиялық, экологиялық және ... ... ... ... ... жоба ... жаңалығы және
практикалық маңыздылығы:
Біріншіден – сұйық қисадраны арнайы қондырғыға ... ... ... ... ... ол тегін энергия көзі.
Екіншіден - өңдеуден шыққан қиларды жоғары ... ... ... ... егіс ... ... болады. Ондағы
органикалық элементтер сақталады да, арам шөп дәндері өңдеу көзінде түгел
өледі.
Үшіншіден – мал ... ... ... ... ... биогаз
қондырғысына жеткізіп, өңделген соң егіс даласына ... ... олар 1-2 жыл ... қи ... ... жинақталмайды.
Сондықтан қоршаған орта былғанбайды, қидың жарамсыз иісінен, бактериялардың
мал және адамдар түрлі ауруға шалдықпайды. Фермалардың ... ... ... ... ... өзгереді. Соңғы кездегі мал қиының
қоршаған ортаға, әсеріне салық ... ... ... ... өте зор.
Биохимиялық процесстен бөлінген биогаз иіссіз көгілдір түсті. Оның
жану жылуы 18-24 Дж/м3 тең. ... ... 28 м3 ... ... ... 16,8 м3 ... ... 20,8 л мұнайға немесе 18,4 л дизельдегі
жанар майдың жану энергиясына тең. Биогазды отын ретінде ... ... ... ... ... ... ... газы болғандықтан газ
плиткаларына ... ... ... ... ... ... электр энергиясын алуға да болады, ол ... ... ... ... ... ... ... Жылу
энергиясының механикалық энергияға айналу коэффициенты 38%, немесе 1000 м3
метанды жағу ... 2000 кВт/ ... ... ... болады. Биогазды
маторға жанар майы ретінде пайдалануға болады, оның калориясы 6000 ккал/м3,
октанды саны 110, тұтану температурасы ... ... ... ... шөп, ... ... жапырақтары және басқа да органикалық қалдықтар массаның тиімді
ашуы үшін ... және ... 89-95% ... ... ... зерттеулер және өзіміздің іздесітерге қарағанда, бір тонна
құрғақ ... ... ... ... ... ... қи-садрасынан 500 м3
биогаз немесе 360 кг шарты отын, ірі-қараның қи-садрасынан 450 м3 ... 321 кг ... ... құс ... 650 м3 ... немесе 428 кг
шарты отын алуға болады.
Сондықтан да, ... ... ... ... және басқа қалдықтарды өңдеу арқылы метан газын және таза
органикалық тыңайтқыш алу ... ... ... ОҚО ... ... ... ... Аналитикалық бөлім
1.1 Дипломдық жоба тақырыбы бойынша әдебиетке шолу
Биогаз қондырғыларын жасап пайдалану ... ... ... ... Ал, ... ... Вьетнамда және тағы басқа да ауа
райы қолайлы жылы елдердің әрбір жеке ... бар. Олар ... ... ... метанмен қамтамасыз етеді және өңделшен қи-
садра шағын егістікті, бақшаны құналры тыңайтқышпен қамтамасыз ... ... ... ... ... бойынша ауыл
шаруашылығынан жыл сайын 2 млрд тоннаға дейін қи-садра алынады ... ... ... жылумен бағалағанда 51 млн тонна бензинге ... ... 110 мың бас ірі ... ... ... ... аса қи-садра шығады. Оны өңдеп тазартқанда 43,5 мың м3 таза ... ... мал ... ... және ... ... мол тыңайтқыш
алады.
Финляндияның “А.В.Энбом ” акционерлік қоғамы ... ... 65; 120; 170м3 ... ... ... ... әр циклдің
ұзақтығы 20 тәуліктей. Бір ... ... ... ... ... алынады және оны күнделікті ферме ... ... ... көздерін іздеп табу, оның ішінде биогазды
пайдалану Венгрияда, Германияда, ... және ... ... ... ... өңдеу жолымен газ алу, оны күнделікті ... тағы бір ... жағы ... ... ... ... ... кезінде арам шөптердің тұқымы өсу қабілеттігі толығымен
жойылады және қуатты тыңайтқыш ... ... ... ... ... ... және басқа химиялық элементтерді толық сақтайды.
Қи-садраны өңдеу кезіндегі жүретін ең негізгі технологиялық ... ... ... ... Оның формасы, көлемі және орналасуы
әр түрлі болады. Көп жағдайда формасы цилиндр ... ... ... ... ... ... ... Орналасуы көлденең, тік және жартылай
қисайтылған болып келеді.
Биогазды алу тәсілдері өте көп, бірақ оны алу ... ... ... ... басқарылмай келеді. Қи-садраны ашыту және газ алу көп уақыт
жүреді, 20-25 тәулікке ... ... ... ... өте ... көлемде
болуы тиіс, немесе тоқтаусыз процесс ... үшін ... ... ... 20 мың м3 ... алу үшін ... көлемі 20 мың м3
болуы керек. Егер 1 м3 темір ... ... құны 35-50 мың ... болса,
онда оның көлеміне көбейтсек өте көп қаржы керек ... еді. ... ... ... ... ... және басқа жылы елдерде
бетоннан ... ... көп ... шығу технологиялық процессінің өнімділігін арттыру бір-
бірімен байланысты көптеген факторлар ... ... оның ... ... ... ... ... тәсілдері,
қоспа ашытқылар және де басқа факторлар жатады.
Микроорганизмдердің өсу жылдамдығына және ... ... тез ... әсер ... басты фактор температура. Анаэробты
ашу кезінде температураның диапазоны өте кең, табиғатта метанның ... 0 ден 970С ... ... ... ... ... үш ... зонаға бөлінеді: психофильді - 200С ... 200С дан 400С ... және ... 500С ден 700С дейін.
Органикалық заттардан газдың ... ... ... ... ... өткен ғасырдың басында К.Имхоф пен ... ... ... ... Олар ... мен ... арасындағы
байланысты анықтады және реакторды өнімділігімен ұштастырған.
Анаэробты (ауасыз) ашыту мына тиімді температура арасында ... ... 15-17, ... 33-35 және ... ... ... ... үшін термофильді процессте жүргізіледі. Мұнда қи-
садраны қыздыруға ... ... ... ... қондырғының құнын
көбейтеді, ал психофильді және мезофильді процесстер ұзақ ... ... ... ... ... ... ... көбейіп, не азайып
кететін болса, көрсеткіші бар ... ... ... артса биогаздың
шығуы 10-15% кемиді.
Ашу процессінің тиімді өту үшін механикалық, гидравликалық және газды
араластырушы қондырғы арқылы жүргізеді. Механикалық ... ... ... ал өте ... ... гидравликалық
араластыру әдістерін қолданады. Мұнда реактордағы қи-садраның ылғалдылығы
95-98% болғандықтан ... ... ... ... төменгі жағына
отырады да, сұйықтар жоғарғы жағына жиналады. Бұл ... шығу ... және ... ... ... байланысты әр екі-үш сағатта
араластырып отыру қажет.
Ашу процессін жақсарту үшін қи-садра 0,1% ... ... бір ... 20% ... гидроксид ертіндісін қосады. ... ... шығу ... тағыда басқа факторлар қатысады және осылардың бәрін
бір-бірімен үйлестіріп отырған жағдайда биогаз алу ... ... ... ... ... биогаз қондырғыларына шолу
Қазіргі кезде Қазақтың ұлттық аграрлық университетінде шағын биогаз
қондырғыларын жасау ғылыми ізденіс жұмыстары жүргізілуде. Олар ... ... жеке ... ... ... ... ету мақсатында
жасалынады.
Мал шаруашылығы ағынынан биогаз өндірісінің ... ... ... ететін және сапалы органикалық тыңайтқышты
алатын ... ... ... жасалынды. Республикамыздың
фермерлік шаруашылығында аз қуатты биогаздық қондырғының ... ... ... және ... ... ... болады.
Запорож филиалының тәжірибие жасау шаруашылығына /ВИЭСХ/ өндірістік-
биологиялық гумусты – ... ... ... Оны 1000 ... ... ... ... арқылы 3175 тонн.сұйық тыңайтқыш және 81 760 м3
биогазды жылына алады, ол дегеніміз ... 80 ... ... ... жағдайында мал фермасындағы 200 бас ірі-қарадан алынатын
биогаз қондырғысының ... 40 мың сом ... н/е бір бас мал үшін 200 ... өтеу ... екі ... ... ... атындағы ірілендірілген ғылыми-өндірістік
машина жасау заводында 1984 жылы «Биогаз-301Сң қондырғысын ... ... ... ... ... Ол 3000 бас ... фермасының
қи-садрасын төсенішсіз түріндегісін, механикалық жинауды сумен араластыра
жүргізіп өңдеуге арналған қондырғы. Бұл ... ... ... және құс ... ... ... пайдалануға болады.
Қондырғы ферманың бөлінбес бір бөлігі және ол технологиялық ... ... да, ... өңделмеген қилар дайындау операцияларымен,
ашыту және ашыған ... ... және ... және ... ... ... ... жүргізеді кесте 1.
Кесте 1-Тәжірибе үшін жасалынған биогаз қондырғысының қысқаша
мәліметтер
|Техника – |Өндіріске |Көптеп ... ... ... |енгізілген |шығарылу, | |ық ... мен ... ... ... ... |ік, жеке | |ің ... |тиімділі-гі|
|және | ... |мың тг. |, мың тг. ... | ... | | | ... | | | | | ... | | | | | |
| ... ... |Тәжірибие |30-50 |500 |162,8 ... ... ... ... | |
| |бас |і | | | ... |Москва |Тәжірибие |81750 |40 ... ... ... ... | ... 2 жыл. |
... ... | | ... | ... | | ... |Шаруашылығы| ... | | ... | |3175 | | ... | | ... | | ... | | ... | | |
|( ... ) | | ... | |
| | | |ыш. | | ... ... ... ... үш ... бөлінеді; газ
түріндегі фазаның биогазы, сұйық фаза – сұйық түрі, қатты фракция – ... ... ... ... ... фермасының энергетикалық қажетін
өтеуге және қондырғының өз ... ... ... өнімділігі қи-
садраны өңдеп тәулігіне 350 м3 биогаз ... ... ... ... 130 мың сом /1984 жылғы/.
Бірлестіктің көмекші шаруашылығының ... ... ... ... тиімділігі – 92 мың сом. 1986-1987 жылдары «Биогаз-
301Сң қондырғы түрінің тәжірибие жасау партиясын ... ... ... ... ... ... ... облысының
«Инстринскийң совхозында жұмыс ... ... ... сиымдылығы – 20 м3. Резервуардағы қи-садра 7-20 тәулік ішінде
ашиды, биогаздың максималды шығуы 16,2-20,3 м3 тәулігіне. Ашыған ... ... ... енгізілгенде, сол учаскіде жүгері өнімі 17,5/ артты қи-
садраны өңдемей берген жер учаскесіне қарағанда ... мен ... дәл ... ... өңдеуші биогазды қондырғыны 400 бас ірі-қара
фермасына ... ... ... ... ... ... 125 м3, ... м3 тәулігіне биогазды алады. Құрал-жабдықтарының көтерме бағасы – ... сом. ... ... ... ... тиімділігі 867,3 мың
сом жылына.
Латвия мемлекеттік ғылым академиясының микробилогия институты 1981
жылдан бастап ... ... ... ... процессін зерттеуде.
Қазіргі кезде 16 лабораториялық биореакторлар жұмыс ... ... ... ... ... комплексіндегі төлдейтін фермасында
жүргізілген ғылыми-зерттеу жұмыстарының нәтижесіне сүйене ... ... ... ... жасаған. Қондырғы екі реактордан
тұрады, әрқайсысының ... 75 м3. ... ... ... ... 1 м3 реактордың жұмысшы көлеміне, 2,55 м3 құрады. Кондырғының бірінші
жылы жұмыс істеуіне қарағанда термофильді режимде ... ... ... /ХПК/ орташа химиялық пайдалану шамамен 70-80/ ... ... ... құрғақ органикалық заттардың бөлінуі –33,4.
Жүргізілген ... ... ... ... ... ... ашу процессінде биогенді ... ... ... мен
патогенді микроорганизмдердің тұқымы өледі де, арам-шөптердің тұқымын
өсірмейтіндігі дәлелденіп отыр.
Биогазды алу ... ... аз ... Ал ... проблема
биогазды алу процессі әлі күнге дейін басқарылмай келеді. Сонымен қатар
метанның ашу процессі өте көп ... ... 7-20 ... Ал бұл ... өте ... көлемде болуы тиіс. Мысалы, 20 мың м3 биогазды алу үшін
реактордың көлемі 20 мың м3 болуы керек. Егер 1 м3 ... ... ... 300 сом болса, онда оның көлемін көбейтсек өте көп қаржы керек болар
еді. Реактордың жасалу ... ... құны да ... ... ... 10 есе ... ... арзан. Егер өтетін процесс тиімді
болу үшін, биомассаға алдын ала жүргізілетін дайындық жасау ... ... ... жүрген, шикізатты көлденең беру
тәсілінің орнына, тік беру ... ... ... Оны ... ... ... қи-садраны реактордың төменгі конусына құйады, ал
дайын болған өнімді, затты жоғарғы патрубка арқылы алады. ... ... ... ... ... сиымды ыдысының басынан төмен қарай тік
түседі де, органикалық заттардан газдың бөлініп шығу ... ... ... түрінде жүріп, 1 тонна құрғақ органикалық заттан 250-600 м3 ... ... ... ... ... ... ол – рециркуляция: ашыған сұйық
қи-садраның бөлігін жаңа сұйық қи-садрамен ... ... ... яғни алдын ала ашыту схемасына қосу.
Бастапқы шикі зат ... ... ... кейінгі сұйық
заттармен араластырады да, процесс тез жүреді. Оны 5 есе тездетіп ... ... ... біраз азайтады.
Қазіргі кезде, барлық дүние жүзінде ауыл шаруашылық өндірісінің
қалдықтарының метанды ашыған ... ... ... ... ... қи-садраға және одан энергия көзінің бірі ... бен ... ... ... ... ... ... қи-садра, көң-тезек, салом, картошканың, қызылшаның,
сабақты жапырақтары және ... да ... ... ... ... процессте жүруі үшін қолайлы ылғалдығы 89-95/ шамасында болуы тиіс.
Ғылыми зерттеулер мен ... ... бір ... ... заттан
анаэробты процесстегі өңдеу арқылы алуға болады; ... ... ... ... немесе 360 кг шартты отын ... ... ... – 450 м3 ... ... 321 кг ... отын ... /Ш.О.Т./, құс
саңғырығынан-650 м3 биогаз немесе 428 кг. ш.о.т.
Бұрынғы Кеңес Одағын құрған уақытша ғылыми ... ... ... 16 мартта ГНКТ СССР-дың №81 қаулысында ... ... өте ... ... ... бар ауыл ... малдарының қи-
садра, көң-тезектерінен, өсімдік қалдықтарынан /саломдар, картоп, ... және ... ... жыл ... ... көң-тезек пен
өсімдік қалдықтарының құрғақ заттар көлемі 2000 жылы 390 млн.тонн, ... ... ... 70 ... м3 ... ... ... Бұл
дегеніміз 117 млн.тонн шартты отынға баламалы шамада /құны бірдей/ болады
және сонымен қатар 100 ... ... ... ... да ... ... тыңайтқыш алынады.
Шикі заттардың анаэробты ашу ... зат ...... ... ... және оларды әртүрлі мақсатқа пайдаланады. Биогазды
отын ретінде тікелей ... ... ... ... ... қышқыл
газы өте көбірек болғандықтан жанарғының /газ ... ... ... ... ... ... етеді.
Биогазды пайдалану арқылы электро энергиясын алуға болады, ол үшін
газды ... ... ... генератордан электр тоғын алады. Жылу
энергиясының ... ... ... ... 38/, ... электр энергиясына айналуы 94/, ал жалпы коэффиценті 33/. ... ... ... ... ... ... болу есебінен жоғары
болады да 80/ құрайды. 1000 м3 ... ... 1400 м3 ... ... 2000 ... ... ... алуға болады. Қосымша ... мен ... жылу 112,5 кг ... сәйкес келеді.
Биогазды матор майы ретінде де пайдаланады: калориясы 6000 ккал/м3
октанды саны 110, тұтану ... 6450С. ... ... ... ... фосфор тотығы, калий тотығы және ... ... ... ... ауыл ... ... өте ... тыңайтқыш ретінде пайдаланады.
Өте көптеген зерттеулердің нәтижесінде ... ... ... өндіруші қондырғының жұмысындағы қи-садраның анаэробты
ашылу оның дезодациялануын, дегельминтизациялануын, өсіп ... ... ... ... ... ... ... минералды
формада тез сіңіруі.
Сонымен қоректі зат /өсімдік ... ... ... және ... ... ... қалдықтарды өңдеп жасау әдістері үш проблеманы
шешудің белгілі ... ... ... қоршаған ортаны қорғау; ... өте ... ... ... ... - ... отын алу.
Америка ғалымдары бұл проблемаларды кеңінен зерттеу және конструктивті
жұмыстың қи-садрадан биогаз алуын іске ... Бұл ... ... жыл ... ... қи-садра шамамен 2 млрд.тонн, немесе
185 млн.тонн құрғақ затпен есептегенде.
Американдық мемандардың болжауы ... ... ... ... ... ... 51 ... бензинге тең. Қазіргі
кездегі Американың конструктивті зерттеулердегі ... ... ... ... Эаводтарды жақын жерлерге орналасқан мал
шаруашылық фермаларының сұйық қи-садралармен қамтамасыздандырылады немесе
арнаулы цехтар арқылы өте ... мал ... пен ... ... мен ... Анаэробты рекакторда сұйық қи-садрадан биогаз
өңделіп жасалынады, оның өлшемдері мен өңдеу көлемін ... ... ... ... ... ... тәсілге береді
/Т=43 – 520С/, онда қи-садраның фермантациясы ... ... ... ... ... ... ... биогаз қондырғының технологиялық қажетіне пайдаланады,
ал сонымен қатар сыртқы пайдалануына ... АҚШ ... ... ... мен ... ... ... бтогазды жылу
генераторларын, биогазды брудердел және тағы басқа ... - ... ... ... Скандинавия мен Нидерланды мемлекеттерінде ... саны ... және ... ... газ ... ... Нидерландияда 1982 жылы 500 астам биологиялық
газды ... ... ... ал ФРГ мен ... ... ... шығар бастады. Бірақта осы өндірістен ... ... да ... ал мал басына арнап жасалған.
Финнің «А.В.Энбомң акционерлік қоғамдық кәсіпорны қи-садраны өңдеу
арқылы биогаз бен өте ... ... ... өндіретін қондырғының жаңа
түрін меңгерді. Қондырғы көлемінің 65; 120; 170 м3 ... Бір ... ... ... ... кезінде /циклдың ұзақтығы шамамен ... ... ... ... 90/-ке дейін кеміді.
1984 жылы «А.В.Энбомң акционерлік қоғамы СССР-ға 4 биогазды
қондырғыны ... ... және ... құрал-жабдығымен алып
келіп берілген. Қосымша энергия көзін ... ... оның ... биогазды
бұрынғы социалистік мемлекеттер – ВНР, ГДР, ЧССР, ПНР және т.б.
Венгар ... ... ... ... ... ... ... Гедоллдағы ауыл шаруашылық университетінің мамандары жете
зерттеп, 1983 жылы Демседе ... ... ... оның ... істеу
өнімділігі 1 млн.м3 биогазды жылына шығарады. Демседе алынған тәжірибиеге
байланысты биогаз қондырғысының бірнеше ... кіші және ... ... 2 ден 12 мың бас ... ... ... ... бастап ауыл шаруашылық кәсіпорнының Еленица /ГДР/
кооперативтінде биогазды ... ... ... ... бірінші
кезеңдегі жұмыс істеуде тәулігіне 20 м3 шошқаның сұйық ... ... ... ... ... ... ... 100 кг тас көмірді
үнемдейді. Нормалы ... ... және 350 ... ... ... ... ... 50-60 м3 биогазды өңдеп шығарады.
Сонымен қазіргі кезде сұйық қисадрадан биогаз алудың ... өте көп ... ... оның себебі экономикалық себеппен
түсіндіріледі, оның ... ... ... ... ... өте ... сапалы энергияны жасаушы азотты жоғалтады ... ... ... ... жоғалтады.
1.3 Органикалық қалдықтарды биореакторға салу
Метантенка оқтын-оқтын /мезгіл-мезгіл/, толассыз және ... ... ... ... мүмкін. Тәулігіне бір рет толтыра салу ... ... ... салу кезеңі аралығында ... ... /35/ ... ... ... кейін газдың шығуы ең
жоғарғы ... және ... ... толтыра салуға дейінгіге газдың
шығуы 2 рет артады. Қалдықты зерттегендегі ылғалдығы 91,7%, оның ішіндегі
органикалық зат 56,6%, ... ... ... 3,5 кг/ /м3 ... ... ... – 13,3 ... Қалдықты толассыз қосу кезіндегі
органикалық заттардың ыдырау жылдамдығы және ... ... ... және ... ... ... ... 1/қолданып, қалалық
төгінді су қалдықтарын ашытуда биологиялық газды алу үшін ... ... ... істейтін реакциялық аппараттардың тиімділігін салыстыр-
ған. Оқтын-оқтын процессіндегі ... ... ... ... ... тәртібімен анықтағанда көрсетілгендей, ол барлық ашытулу
кезеңінде өзгереді. Бастапқы кезеңде қалдықты салғаннан кейін, оның 20-22%
ыдырауының реакциясын ... ... рет ... ... ... ол
адан ары қарай баяулайды да, ол жоғарғы ретті теңдеумен өтеді.
Мұндай ретті ... ... ... ... процесстің күрделігін
көрсетеді. Толассыз ашытылу режимінде, сол ыдырау мәнін сақтай отыра өтуі,
кейбір құрылыстары-ның көлемін ... ... ... ... ... реактордың тиімділігін арттыру жолы, оны өзгермейтін жалпы көлемін
сақтай отыра ... бөлу ... іске ... ... реттік
реакция теңдеуінің негізінде ыдырау ... ... ... және бір ... және көп ... ... толассыз әсері
анықталған кесте 2.
Кесте ... ... ... ... заттардыың
қалдығының ыдырау мәні, органикалық заттың биологиялық ыдырауынан /
алынған.
|Уақыт |Оқтын-оқтын |Толассыз жұмыс істейтін ... ... ... ... |реактор |
| ... | |
| | |Бір ... |Үш ... |Бес ... |
|1. |63 |50 |57,8 |59,1 ... |86 |67,6 |78,4 |81,2 ... |85 |75 |87,5 |90,3 ... |99,8 |85,7 |96,3 |98,1 ... кестеден көрінгендей, ыдырау сатысының санын арттырған сайын,
толассыз жұмыс ... ... ... жақындайды. Толассыз жұмыс
ітейтін реактордың ең үлкен көлеміне бір сатылы процессті қажет етеді, ... - саты ... ... тек қана і(8 ... оның көлемі оқтын-оқтын
жұмыс істейтін ... ... тең ... Сондықтан екі ашытқыш
толассыз жұмыс істейтін метантенка барлық реакциялы ... ... егер ... ... ... ... тұрақты болып қалатын
болса. Мезофильді және термофильді процесстің әрі ... ... ... ... ... әр сатыдағы процесс шапшаңдығын өзгерте
отырып және басқа факторлардың әсерін қолданумен. Сірә, сол ... ... ... ... ... өте көп уақытта бір ... ... ... ... ... түсірілетін сында да
азғантай бөлігі ашымай қалуы және ... ... ... ... ... Сонымен бірге алдын ала жылытылған шикі қалдық
толассыз тиеу және оны ашып тұрған ... ... ... ... ... бір ... жилу ... қамтамсыздандырады және оның
жұмысын көтеіңкі дозамен салынады.
Соңында метантенкаларды ... ... ... ... жаңа ... өтуі ... ... себебі бұл жағдайда
процессті автоматтандыруға және механикаландыруға ммкіндік туады, пайдалану
кезіндегі қаржы шығынын кемітуге, ... бір ... ... ... ... ... ... жасайды. Метантенканың толассыз
режимде жұмыс істеуі Москва қаласының Курьяновский және Люберецкая ... ... ... ... бар.
1.4. Биореактордағы органикалық қалдықтарды араластыру
Метентенканың ішіндегіні араластыруды жүргізудің мақсаты, метантенка-
ның барлық ... ... ... ... оның ... қалатын зонаны болдырмау, қалдықтардың қабат-қабат қыртыстануын,
құмдардың шегуін және қабыршақтарды ... ... ... ... ... теңестіру. Бұдан басқа, араластыру метоболиттердің
шоғырлануына туралап, ашу процессінің пайда болуына мүмкіндік ... ... ... үшін ... ... немесе олардың тіршілік
әрекетінің ингибиторы болуы тиіс, сонымен қатар, уытты заттардың ... ... ... ... мен оның ... ... байланысты ұстау және тағы басқалар. ... ... ... ... ... ... ... 1 бөлімде ... ... ... шегі бар, одан ... ... жеке топтардың бір ... ... ... ... ... ... ... кезде, метантенканың тиімді көлемі
кемиді және ондағы қалдықтың болу уақыты ... ... ... ыдырауы және биогаздың шығуы төмендейді. ... ... 70% ... ... белгілі /48/. Тиімсіз араластырудың
температураны кемумен байланыстыру көбірек әсерін ... ... ... есебінен метантенканың тиімді көлемін 50% кеміткенде
t=350С, ашытылу нәтижесі өте көп ... ... /30 ... 5%-ке, ... – 16/ ... қалдықтың метантенкадан қысқа уақытта болуындағы араластыру
көп әсерін тигізеді. Сурет көрінгендей =10 ... БПК ... ... 2 есе ... ал прооцесс температурасын 300С градусқа дейін
төмендеткенде, ашытыуы процессі тіптен ... ... ... ... ... іске ... сонымен рециркуляциялаумен жүргізіледі. ... іс ... өте аз ... ... ол ... ... тиімді. Ашытылу процессін газбен араластыруда қолайлы ... ... ... ... ... ... қалдық ішімен
берген кезде газды ... ... ... есебінен өте жақсы
араластыру процессі жүреді. Сонымен, ... ... ... ... механикалық түрде бөлініп шығады, оның қоректі ортамен
жалғасуын жеңілдетеді. Метантенкаға ... газ беру ... ... қоблануы артады, ол сутегінің акцепторы болады да, оның
парциалды ... ... және осы ... ... ... тіршілік әрекетінің жағдайын жақсартады, осының нәтижесінде
метанның шығуы ... СО2 ... ... метантенкадағы жүктеме
ұлғаюы мүмкін.
Белгіленуі:1-тиім араластырудағы 350С; 2-араластырмаудағы, 350С; ... ... ... ... ... мен температураның әсері-ашытылу
ұзақтығы
Метнантенкадағы қалдықты рецеркуляциялы сығылған газбен ... ... ... көп ... ... фирмасы /ФРГ/, сонымен, ең
жақсы нәтиже қалдықта уытты ... ... ... ... ... бұл әдіс ... ... кезінде пайдалана бастады.
Иркутскінің ауыл шаруашылық институтында барботерді есептеу жетілдірген,
сол арқылы ... ... ... ... ... коюлануын арттыру жағылатын газды өндіру арқылы жетуі
мүмкін, сонымен қатар метантенкадағы қысымды ұлғайтумен іске ... ... ... институты/1 орындаған жұмыста, ашу
процессінің тиімді өтуі үшін, ең шекті минималды ара ... 1:40 ... ... ... ... саны мен ... ... заттарды
сақтап тұру қажет. Ол үшін газ түріндегі көмірқышқылының ... ... және ... ... ... ... ... көмір
қышқылының санын арттыру. Метантенкадағы
қысымды 0,15 МПа/1,5 атм./ ... ... ... ... ең жақсы
көрсеткіштері қамтамасыздандыруды жоғарғы /2-3 рет/ жүктеме /6 кг/ /м3
тәу./ ... /3,5-18/ ... бұл ... өте жоғарғы қойлтырылған қалдықты
ашыту тиімді ... ... ... мынадай көз қарас бар, тазаланбаған ... ... ... ... кері әерін тигізуі мүмкін, себебі
ингибирлі метаногез, СО2 диффузиясы ортаның қышқылдығы арттыруға мүмкіндік
береді.
1.5. Араластыру ... ...... ... ... ... ... пен гидромониторлық саптаманы
есептеу. ... ... ... ... жүргізудің
мақсаты, метантенканың барлық көлемін тиімді пайдалануды ... ... ... ... қалатын зонаны болдырмау, қалдықтардың қабат-қабат
қыртыстануын, құмдардың ... ... және ... ... жол ... ... аймақты туралап теңестіру. Бұдан басқа,
араластыру метоболиттердің шоғырлануына туралап, ашу процесінің ... ... ... тиіс және ... үшін ... ... олардың тіршілік әрекетінің ингибиторы болуы тиіс, ... ... ... ... қалдықта жиналуы, бактериалды ферменттер
мен оның ... ... ... байланысты ұстау және ... ... ... ... ... ... арналған.
Сонымен бірге 1 бөлімде айтылғандай араластыру қарқындылығының кейбір шегі
бар, одан ... ... ... жеке топтардың бір ... ... ... ... ... Нашар араластырған кезде,
метантенканың тиімді көлемі кемиді және ... ... болу ... ... ... ... ыдырауы және биогаздың шығуы
төмендейді. Метантенканың ... ... 70% ... ... ... ... температураны кемумен байланыстыру көбірек әсерін
тигізеді. ... ... ... ... ... көлемін 50%
кеміткенде t = 35(C, ашытылу нәтижесі өте көп уақыт болуынан /30 ... ал t = 30(C-16 ... ... қалдықтың метантенкадан қысқа
уақытта болуындағы араластыру көп әсерін тигізеді. Егер τ=10 тәуліктегі
БПК ... алу ... 2 есе ... ал ... температурасын 30(C
градусқа дейін төмендеткенде, ашытуы процесі тіптен болмайды.
Метантенкадағы қалдықты араластыру ... ... іске ... ... ... рециркуляциялаумен жүргізіледі.
Соңғы тәсіл іс-әрекетте өте аз пайдаланады, бірақта ол механикалық
араластырушыға қарағанда ... ... ... ... ... әсерін тигізуі бірнеше себептермен түсіндіріледі. ... ... ... ... ... ... ... үдемелі көтерілуі есебінен
өте ... ... ... ... ... ... майда газ түйіршіктері механикалық түрде бөлініп
шығады, оның ... ... ... ... ... ... беру ... еріген көмірқышқылды қоблануы ... ол ... ... да, оның ... қысымын кемітеді және осы ... ... ... ... жағдайын
жақсартады, осының нәтижесінде метанның шығуы артады. СО2 қоюлануының
артуынан ... ... ... мүмкін.
Метантенкадағы қалдықты рецеркуляциялы ... ... ... ... көп ... Родигер фирмасы
/ФРГ/, сонымен, ең жақсы нәтиже қалдықта ... ... ... ... ... мемлекетімізде бұл әдіс қи-садыраны ашыту кезінде
пайдалана ... ... ауыл ... ... барботерді
есептеу жетілдірген, сол арқылы анаэробты биореактордан биогазды алған.
Көмірқышлының қоюлануын арттыруға жағылатын газды ... ... ... сонымен қатар метантенкадағы қысымды ұлғайтумен іске
асырылады. МИСИ/Москваның ... ... ... ... ... ... тиімді өтуі үшін, ең шекті минималды ара қатынасын 1:40 тең
болғанда, еріген көмріқышқылының жалпы саны мен ... ... ... тұру ... Ол үшін газ ... ... қайтуын
кеміту және жоғарыда айтылған әдістердің біреуімен ... ... ... ... ... ... ... 0,15 Мпа (1,5 атм.)
көтеру арқылы термофильді ашыту ең жақсы көрсеткіштері жоғарғы (2-3 ... (6кг/ / м³/ тәу.) ... (3,5-18) ... етуі ... ... өте ... қойыртылған қалдықты ашыту тиімді болуы мүмкін.
Сонымен бірге мынадай көзқарас бар, тазаланбаған газдың рецеркуляциясы
газдың ... ... кері ... ... ... ... ... СО2 диффузиясы ортаның қышқылдығын арттыруға мүмкіндік береді.
Биореактордағы сұйық қи-садыраны ... үшін ... ... ... ... ... қажет болады.
Ең алдымен жалпы саптамадан шығатын су ... ... = ... ω- ... ... ...... қалыпты
ω° - тесіктің ауданы
Саптама тесігінің ауданын мына формуламен табамыз
ω° = ... d - ... ... м²
P1 - тегістің ортасындағы қысым, Па
P2 – ағынның тесіктен шыққандағы қысымы, Па;
р – сұйық тығыздығындағы 40(С ... және 95% ... ... ... тесіктер үшін табылған мәндерді формулаға қойып
тесіктен ... ... ... ... = 0,58 ∙ 0,0038 ∙ , ... ... ... = ... - ... ... ... – саптамадан шығар жердегі су қысымы, Па;
ε = 0,59, α = 0,25 тең ... ... ... = 0,0038 ... ... ... ... ... тексеретін теңдеу
Rc =
(7)
мұндағы
с – қысылған жердегі;
Rc – гидравликалық радиус;
dc = , ... = ... ... ... ... дәлелдейді.
Су сорғыштың шығанын мына формуламен табады
Q = ... ... шыға ... ... ...... ... жылдамдығы, м/с;
Сонда
Q =3,14∙ 0,158∙ 0,07 ∙ 1871=65м³/час,
(13)
Су сорғыштың сору биіктігі
(14)
мұндағы Нвак - вакуумметрикалық биіктік,м;
- жылдамдық қысымы
Айдамалау биіктігі
Нпл = ... + ... - ... ... ... - ... қысымның кедергілерден азаюы
Н=Нвс+Ннаг=90,6+7=97,6
(16)
Су сорғыштың білегіндегі қуат
N=pq∙Q∙H= ... жүру ... мына ... ... ... ... ... ... қажет ортадан тепкіш 4км-6 қабылдаймыз:
Сұйықтың су беруі 65м³/час;
Толық қысымы 65м³/час;
Қуаты 55 кВт.
2 Биогаз қондырғысының технологиялық параметрлерін анықтау
2.1. Биогаз ... ... ... негіздері
Метантенканың технологиялық есептеулерін жүргізгенде мына ... ... ... ... салу кезіндегі қалдықтың құрғақ күлсіз заттың қоюлануы,
S кг/м3;
-ашытылу температурасы, t,0С;
-метантенкаға құрғақ күлсіз заттардыжүктімелеу d, кг//м3.тәу/
-метантенкада ... ... болу ... ... тәулікте;
-салынған құрғақ күлсіз заттарды бірлік массасынан шығатын ... ... шығу ... в/ ... ... ... ... V, м3;
Қалдықтағы құрғақ күлсіз заттырдың қоюлануын есептеу үшін ... ... ... ... көл білу ... ... мына ... есептейді.
(19)
мұндағы шын-қалдықтың шын тығыздығы /қатты фазаның ... ... ... /І/, ... шын ... 1400-1800 кг/м3 құрады, ал шын белсенді тұнбанікі –
1300-1700 кг/м3; қалдықтың дисперсиялық ортасын /су/ 1000 кг/м3 тең ... ... ... қалдықты өңдеудің технологиялық
сүлбесіне, ... ... ... ... мүмкіндігіне,
құрылысты жүргізу жағдайына жергілікті жер жағдайының ... ... ... ... ... ... метантенканы d жүктемелеуде
температураның көбейтуінен процесс артады.
Температураның биогаздың шығу ... ... ... Мт максималды меншікті ... ... да, ... /6/ ... Мезофильді процесс үшін /t=330C/
Mm=0,30 ... ал ... үшін /t=530C/ Mm=0,30 ... ... метантенкаға тиеу және ашытылу ұзақтыңы ... және ... бір ... ... ... ... анықтайды: S=dБиогаздың меншікті шығуы егер SҢSa.k болса
келесі мына формуламен
Вменш=B-Kr(d/S)
Ал S>Sa.k - биогаздағы ... ... ... ... үлесін
мына формуламен:
Вменш
(20)
Немесе
(21)
мұндағы В-метантенкаға толтыра салынған қалдықтағы құрғақ күлсіз
заттың бірлік массасына шекті биогаздың шығуы, ... ... ... Rr,% мына ... ... . 100 ... r – биогаздың тығыздығы, кг/м3.
Биогаздың шығу жылдамдығын, м3/ ... мына ... ... . ... ... ... көлемі V, м3 берілген санды ашытылатын
қалдық Q м3/тәу., мына формуламен анықтауы мүмкін:
V=Q
(24)
Биогаздың ... ... ... мына ... ... ары қарай есептеу ... ... мен ... ... оның тылу техникалық есептеулерін, технологиялық
сұлбесін /биогазды пайдалану/, анықтау, ... ... ... сорғыштарды
есептеу, араластырғышты және басқа қосымша құрал-жабдықтарын есептеулер
жатады. Көп қырлы ... ... ... ары ... ... есептеуін баяндау қолайсыз. Оқушы қауымының назарын оыс ... жеке ... ... бен ... ... ... Берілген мәліметтер: аэрация станциясының өнім беруі –160 мың
м3/тәу.төгінді суды ... оның ... ... ... 220 ... мг/л; ... тұндырғыштан шығатын санды шикі қалдықтың 95/-те
350 ... ... ... ... ... ылғалдығы 97,3/-940
м3/тәу. Ашытылуға келіп түсетін қалдық пен тұнба қоспасы Qкөл=350+940=1290
м3/тәу. ... ... ... ... ... массадағы қоспаның
клділігі А=32% /қалдық пен тұнбаның құрғақ күлсіз затты қатынасы 1:1,5/.
Технологиялық ... ... ала ... ... ... t=330C бір ... ... одан ары қарай алынған биогазды
отын есебінде су қазынын тезалаушы құрылысында пайдаланады. Ашытылған
қалдықты одан ары ... ... қоса ... ... ... ... кейін, тыңайтқыш есебінде пайдаланады.
Қалдықтағы құрғақ ... ... ... ... ... ... /1/ мен қалдықтың көлемдік тығыздығын анықтаймыз, шын мініндегі
тығыздығы шын=1,71.10 м3 ... ... ... көл ... ... ... ... жағдайдағы метантенканы пайдалану тәжірибиесін және жергілікті
жағдайын есепке ала отырып ашытылу ұзақтығын =10 тәулік деп ... ... ... ... 1кг ... ... биогаз тең деп қабылдануы
мүмкін:
В=/0,53.1+0,44.1,5/ /2,5=0,475 м3/кг.
Пропорционалдық коэффициентін Кr ... ... S

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меркі аудандық электр торабы16 бет
Талшықтық-оптикалық байланыс желісіндегі тағыздау әдістері3 бет
Құрылыс материалдар өндірісінен шаң,газ тастамаларды тазалау технологиясын және қоршаған ортаға тастамаларды нормалау79 бет
Электр энергиясы көзінің альтернативті түрлері19 бет
200 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы28 бет
300 орынды көпшілікке ортақ асхананың көкөніс цехының жобасы18 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
72 пәтерлі тұрғын үй, дүкені мен офис және шаштараз жобасы60 бет
Delphi ортасында тестілеу бағдарламасын құру жобасы39 бет
«Семей қаласында орналасқан 5 қабатты тұрғын үйдің жобасы»70 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь